Latest / AI Report / Media is het AI-kantelpunt voorbij + OpenAI's o3 lancering + ChatGPT's perfecte geheugen | AI Report

Transcript

Media is het AI-kantelpunt voorbij + OpenAI's o3 lancering + ChatGPT's perfecte geheugen | AI Report · AI Report

• 0:00
  Welkom bij AI Report, de Nederlandse podcast over kunstmatige intelligentie, waar we uitzoeken welke invloed AI heeft op ons werk, ons leven en de samenleving.
• 0:09
  We staan aan de vooravond van de grootste revolutie in media sinds de uitvinding van de boekdrukkunst.
• 0:14
  Voor het eerst in de geschiedenis kunnen machines niet alleen informatie verspreiden, maar ook zelf verhalen schrijven, muziek componeren en beelden creëren die niet te onderscheiden zijn van menselijk werk.
• 0:25
  En dat zorgt voor meer dan alleen een technologische verschuiving. Het raakt aan de kern van hoe we communiceren, hoe we ons vermaken en misschien ook wel wat het betekent om mens te zijn.
• 0:35
  Want als machines kunnen schrijven, tekenen en componeren, wat maakt onze creativiteit dan nog uit? Daar gaan we het vandaag uitgebreid over hebben en we hebben het over de introductie van OpenAI's nieuwste model o3.
• 0:48
  Dat houdt de gemoederen flink bezig. Oftewel genoeg om over te praten. Dit is AI Report.
• 1:02
  [muziek] Wietse, ik heb nog nooit zoveel reacties gehad op een tv-item als wat ik afgelopen dinsdag, denk ik, deed. Dit was mijn vraag. Bij Eva Jinek. Hoeveel reacties heb je op je item? Er waren vrij veel reacties.
• 1:16
  We hadden, uh, een, uh, item gemaakt, uh, samen. Ja. Waarin we bedacht hadden dat er een virtueel reclamebureau opgericht zou kunnen worden aan de hand van, ja, eigenlijk een N8N word-workflow.
• 1:32
  Dus een, een, voor de kenners, we hebben het maar agents genoemd, uhm, waarbij er een aantal virtuele medewerkers van een reclamebureau samen tot een reclamecampagne kwamen. Uh, en, uuuh, dat hebben we gedaan met Sjoerd.
• 1:50
  Dat is, uh, iemand met wie wij veel werken. Ja. Die, die deze tool daadwerkelijk heeft gemaakt. En Sjoerd heeft iets gemaakt waardoor mijn vader me stuurde: jongen, ik zit hier toch met open mond te kijken. Ja.
• 2:00
  En hebben we het gedaan, hè? En ik zit toch, want wij zijn de hele tijd aan het deconstrueren, wat maakt dat mensen, uh, erover napraten?
• 2:10
  Over al die AI-dingetjes waar, waar wij de hele tijd van in de war zijn en dan ook weer in de war zijn dat mensen er niet over in de war zijn. Dus wat maakt nou dat dit was dat jouw vader er in de war van raakte?
• 2:20
  Het samenwerken tussen die entiteiten. En dan denk ik vooral de chat. Die chat maakt het echt, hè? Ja, want die chat hadden we eigenlijk toegevoegd als een soort achter de schermen voor de schermen ding. Ja.
• 2:30
  Want die bots kunnen ook met elkaar praten achter de schermen. Precies. Dat had niet gehoeven, maar wij vonden dat belangrijk om het te laten aankomen.
• 2:37
  En dat is wel goed geweest, want dat is wel het punt waarop ik de meeste reacties heb gekregen. Ja, en dit is dus waar je eigen-- het is eigenlijk een vorm van skeumorfisme. Ja.
• 2:44
  Het is het inbouwen van eigenlijk patronen die we herkennen als mens.
• 2:49
  Zoals vroeger op je iPhone had je mooi van die lederen gestichte, hoe moet je dat zeggen, apps waarbij eigenlijk echte, echte materialen in de digitale interface zaten. Dat is nu niet meer, maar.
• 2:59
  En je rekenmachine leek op een rekenmachine. Een rekenmachine leek op een rekenmachine en knopjes hadden een, uh, beetje 3D embossed effect waardoor je dacht: die kan ik indrukken.
• 3:08
  Dat hebben we een soort van nodig in een tussenfase naar nieuwe. Ja, een soort veilig meegenomen worden naar de nieuwe tijd zou je kunnen zeggen. Door eigenlijk methoden uit de oude tijd weer mee te nemen.
• 3:18
  En in feite natuurlijk is dat helemaal niet nodig. Die AI kan dat prima zonder dat ze met elkaar aan het babbelen zijn als echte mensen. Kunnen zelfs veel korter en onmenselijker met elkaar communiceren.
• 3:29
  Kunnen ze het in Klingon als ze het zouden willen. Ja. Maar dit maakt, die tussenstapjes inbouwen hebben wij dus gedaan, ook om het in een organogram te plakken.
• 3:37
  Dat is ook een metafoor die wij kennen, waardoor we het gaan begrijpen wat het betekent. En ik ben dan toch trots op ons dat die, dat we daar een balans hebben gekregen. Dat we niet liegen. Het is allemaal echt.
• 3:48
  Absoluut. Maar het is ook, uuuh, ja, het is ook zo gemaakt om mensen mee te nemen doordat we allemaal oude metaforen meenemen.
• 3:56
  Kijk, de, de droom die we in eerste instantie hadden was om een hele computergame te maken, hè, dus dat je poppetjes zag rondlopen op een kaart en dat we dan, dat je zelfs die metafoor hebt van een kantoortje en zo. Ja.
• 4:06
  Nou, hebben we even losgelaten. Wij zijn, wij zijn slim genoeg om te beseffen dat je niet alles kan hebben wat je wilt.
• 4:12
  Maar uiteindelijk is het omdat die tool N8N ook werkt in dat workflow beelden, hè, dus het is niet eens dat, dat hoefden we er niet bij te verzinnen en maken. Die tool is gewoon een flow coding, dus dat is heel prettig.
• 4:22
  Al visueel, dus dat begrijpen mensen makkelijker. Ja, en ik denk ook voor de mensen die het gezien hebben, uh, het is ook een beetje een samenkomst van twee werelden.
• 4:30
  Want die hele low code no code wereld was al heel erg aan het, uh, groeien de laatste jaren. En nu dat samen met die AI-tools waarin je allemaal dingetjes aan elkaar kan koppelen.
• 4:38
  En waar ik dan het meest trots op ben, is dat Sjoerd niet alleen AI-modelletjes aan elkaar koppelt, maar ook nog eens Lama vier via Grok met een Q en dan nog Clade ertussen.
• 4:48
  De mensen zouden eens moeten weten wat hier allemaal achter zat. Dit was een circus, jongen. Ja. Echt fantastisch. En ik vond dat voor mezelf het leukste inzicht om te zien van: ja, tuurlijk.
• 4:56
  Je kunt inderdaad niet alleen maar, uh, acteurs of agentjes verzinnen in je, in je organogram. Verzinnen als in: laat die dan maar de copywriter zijn en die maar visuele dingen doen terwijl het allebei 4O is, zeg maar.
• 5:08
  Ja. Het is hetzelfde model met een andere rol. Ja. Maar je gaat echt zeggen: nee, waar is, waar is model A goed in, waar is model B goed in, et cetera.
• 5:15
  En dan is het dus ook minder een geforceerd organogram, maar werkt het hele idee zoals wij in de me-- fysieke wereld met elkaar doen, namelijk experts en competenties.
• 5:24
  Eigenlijk ook best leuk als jij zo'n AI-organisatietje bouwt. Ja. Ja, ik heb ook heel weinig mensen in twijfel horen trekken, want ik heb natuurlijk wel echt zitten meelezen, want vooral op LinkedIn is dit ding ontploft.
• 5:36
  Uh, mee zitten lezen over wat mensen erover zeggen en niemand trekt ook in twijfel dat dit echt kan. Ja. Dat is ook wel, dat vind ik ook fijn, want het is echt zo.
• 5:43
  Maar je weet dat mensen gaan van tv gaan zeggen: het zal me wel, wel nep zijn. Ja. Maar, uh. Sterker nog, dit bedoel, dit, uh, deze tool N8N, uh, wordt in productie gebruikt.
• 5:54
  Uh, ja, niet binnen de grootste firma's denk ik, behalve bij experimenten, maar het is wel een echte tool. Het is ook niet dat we een soort, uh, speeltoetje hebben gebruikt.
• 6:01
  Nee, hoor, dit soort flows worden gewoon gemaakt en dan weer geïntegreerd in grotere flows.
• 6:05
  Sterker nog, kan de luisteraars aanraden: zoek eens op N8N en agents op YouTube, dan vind je mensen die dus wat wij daar hebben laten zien doen. Ja. En dan kan je klikken en dan komt de volgende laag en de volgende laag.
• 6:14
  Dus die agents kan je dan weer uitklap-klappen als sub agents waar weer zo'n heel net onder zit. Nou goed, het gaat, uh. Swarms heet dat geloof ik. Ja, zwerm. Zeker. Agent swarms. Ja. [lacht] Volgende item.
• 6:25
  [lacht]Ik heb nog één deel administratie en daarna gaan we over naar natuurlijk het grote nieuws van deze week en dat is o3 van OpenAI. De administratie luidt als volgt: we hebben de webinar verplaatst.
• 6:36
  Uh, hij komt op in plaats van 15 mei, wat we vorige week hebben aangekondigd, wordt het 13 mei. En dat is omdat het Wytse's verjaardag is. Dat is de reden dat we het veranderd hebben.
• 6:45
  [lacht] We wilden graag, uh, Wytse wilde het graag met zijn vrienden vieren en dat zijn de premium abonnees van deze, van, van deze [lacht] dienst. Dat lijkt me helder.
• 6:54
  Uh, maar in alle serieusheid, de webinar is dus op 13 mei. Dan geven wij antwoord op alle vragen die jij hebt over agents en al het andere waar je geïnteresseerd in bent in de wereld van AI.
• 7:05
  Dan kun je je aanmelden voor een Zoom-meeting, uh, rond het lunchuur en dan kun je in de chat vragen stellen en die zullen wij dan op video beantwoorden.
• 7:14
  Als je vragen voor ons hebt, meld je dan aan via AIReport.email en dan krijg je maandag voor de webinar een link in je mail. Goed, we gaan naar het nieuws. [muziek] Wytse, o3.
• 7:29
  We hebben geluk gehad, want deze keer- Ja, het is je geluk, want meestal komt het nieuws uit nadat we deze podcast hebben opgenomen. Maar nu komt het nieuws keurig de avond van tevoren uit. Dank daarvoor, Sam Altman.
• 7:40
  Wat, uh, ja, je, we wisten niet zeker of ze o3 als model zouden gaan, uh, lanceren, maar het is dan toch gebeurd. Wat is je, wat is je opgevallen?
• 7:50
  Ja, waar ik nieuwsgierig naar was, is o3 kwam destijds al als een soort soft launch of stealth launch doordat ze die Arc AGI Challenge, uh, hadden gewonnen eigenlijk.
• 7:59
  Of in ieder geval voorbij de 85% waren gegaan op dan één van de AGI benchmarks. Dus een benchmark om te kijken of een AI taken kan uitvoeren die gelijkstaan aan een gemiddeld mens. Oftewel: je nieuwe collega potentieel.
• 8:12
  Ja, meestal bij die benchmarks zijn dat dan modellen waar iedereen wel toegang toe heeft, maar dit hebben ze heel lang voor zichzelf gehouden. Alleen maar als onderdeel van die research had je er toegang toe. Exact.
• 8:21
  En, nou ja, toen stond al in, uh, die data die dan door OpenAI geleverd is en door Arc zelf trouwens, want die hebben dus het model ook mogen testen maanden geleden al van: ja, inderdaad, 88% op waar het laatste model 56% scoorde.
• 8:33
  Dus wij waren toen in een van de afleveringen AI Report best wel even in de war. Jij stelde me toen zelfs de vraag: ja, is het dan nu niet gewoon zo dat we AGI hebben? Uhm, nou, toen al niet en nu eigenlijk ook niet.
• 8:45
  Het is uiteindelijk een definitiekwestie, hoor, maar is o3 een stuk krachtiger dan o1?
• 8:49
  Uh, even voor de mensen die dat nog niet, uh, weten: o2 is overgeslagen, want marketing o2 was een mobiele provider of is een mobiele provider. Dus o3 is de opvolger van o1. Ja. En o3 is nu beschikbaar.
• 9:00
  Dat betekent ook dat de makers van de Arc Challenge opnieuw de challenge hebben gerund op de o3 die wij hebben. Daar scoort ie, tromgeroffel, 4%. En dat is heeeel [lacht] veel lager dan wat hij voorheen scoorde.
• 9:12
  Wat blijkt, op de Arc Challenge, wat blijkt, en dat werd toen al een beetje gezegd door OpenAI tussen neus en lippen door: wij hebben een o3 aan jullie gegeven.
• 9:21
  Een endpoint waarop de Arc Challenge mocht oefenen of testen. Ja, daar zat een computerkracht achter. Die blijkt niet $1.000, maar $30.000 te zijn geweest om 1.000 pogingen te doen per vraag.
• 9:32
  Het is echt gewoon een soort van Volkswagen dieseltest. Als de test gedaan wordt, geven we meer compute. Ja, en dus, nou, dat, dat geeft ons dan twee, uh, uh, inzichten op zijn minst.
• 9:43
  Ja, o3 is in potentie heel erg krachtig als die z'n vleugels mag, uh, spreiden. Maar de o3 die wij nu krijgen thuis en als ontwikkelaar is niet die versie die ze bij Arc hebben gezien.
• 9:54
  Het wordt allemaal door een hele dunne pijp geperst en dan blijft er niet zo heel veel over.
• 9:57
  Ja, en ik kan me voorstellen, kijk, je hebt de mini's, hè, dus dat zijn de modellen waarbij een soort lobotomie plaatsgevonden heeft. Dus dat is een model, die is ge-ge-geslonken, zeg maar. Dat zijn de mini's.
• 10:06
  Je hebt dus nu ook de o4-mini. Zal ik zo nog even kort over vertellen. Uhm, maar je hebt ook de high en low, en high en low heeft meer te maken met rekenkracht en rekentijd. Mhmm.
• 10:16
  En blijkbaar is er gerekend destijds op de Arc Challenge met een soort o3 ultra super high die wij nu niet beschikbaar hebben.
• 10:24
  Oké, maar jij begint nu met een voetnoot waarbij je eigenlijk zegt: het ding kan heel veel, maar dat blijkt wel uit de resultaten van testen die we al eerder gezien hebben.
• 10:32
  Maar wij krijgen eigenlijk nu toegang tot een, ja, een soort light versie. Maar wat is dan wel opzienbarend eraan?
• 10:39
  Nou, uiteindelijk is het een, uhm, kijk, ik zeg vaak als mensen mij vragen over: joh, geloof je nou dat we binnen twee jaar allemaal, uh, nou ja, nieuwe wezens in ons leven hebben die superintelligent zijn?
• 10:51
  Of op zijn minst, hè, dit, dit vragen mensen in de bus. Klinkt nu wel alsof je het over kaboutertjes hebt. [lacht] Ja, nou ja, het zijn toch een soort aliens die uit een computer komen op een bepaalde manier. Ja.
• 11:00
  En kijk, ik, ik nuanceer het altijd naar: wat we zien nu is lineaire groei en die is superspectaculair. Lineaire groei als in: o3 is gewoon een veel beter model. Op alle benchmarks. Dan o1.
• 11:13
  Ja, echt wel veel beter dan o1. Niet dan de legendarische o3 die we dan ooit beloofd zijn, maar wel de o3 waar we nu bij kunnen, waar jij gebruik van kunt maken, uh, zolang jij betaalt voor een abonnement,
• 11:23
  is spectaculair. Hoe dan, spectaculair? Nou, ik heb, een van mijn favoriete benchmarks is de Polyglot Benchmark.
• 11:29
  Uh, dat is de benchmark die zoveel mogelijk programmeertalen, raamwerken en problemen in de programmeerwereld softwareontwikkeling probeert op te lossen. En daar was ik al heel erg blij met mijn 72% voor Gemini 2.5.
• 11:41
  En nu zitten we rond de 80% met o3 als je hem heel veel rekenkracht geeft.
• 11:46
  En dat is wel wat, want, uhm, kijk, ik merk zelf al in mijn programmeerwerk, gewoon dagelijkse werk, dat Gemini, wat je dus ook terugziet in die benchmark, gewoon ontzettend krachtig geprogrammeerddie is.
• 11:58
  En da's, o3 doet daar toch maar gewoon weer een schepje bovenop nu. En ik vind dat wel- Ook die versie die, waar wij toegang toe hebben? Juist de versie waar we toegang toe hebben.
• 12:05
  Dus misschien inderdaad goed dat je het zegt. Vanaf nu praat ik alleen nog maar over de echte o3 waar wij mee kunnen werken.
• 12:11
  En die is- Beter dan, dan, dan Gemini, waarvan jij twee weken geleden nog zei: die heb ik ingewisseld voor, uh, Claude 3.7, want dat was de coolste een maand geleden nog. Ja.
• 12:23
  Toen kwam Google met weinig fanfare met Gemini 2,5 Pro. Uh, die, daar wisselde je het voor in. En ik, als, als ik je nu goed begrijp, als een soortWeinig loyaal, Memphis mag ik zeggen aan het taalmodel?
• 12:36
  Absoluut niet loyaal. Schakel jij nu door naar o3? Ik schakel door, uh, sporadisch, want hij is wel een beetje prijzig.
• 12:43
  Uh, dus het is natuurlijk leuk als je kracht hebt, maar het is ook leuk wat dan kracht per watt is of kracht per cent, zeg maar. En daarin is hij juist weer een beetje, uh, matig.
• 12:51
  Maar goed, dat is allemaal- Oké, maar dit is programmeren. En dan nu voor het grootste deel van de mensen, die zijn toch niet op zoek naar benchmarks, maar naar vibes. Ja. Hoe voelt hij qua vibes?
• 12:59
  Nou, daar heb je eigenlijk twee groepen nu. Die zijn er altijd wel te vinden. Twee groepen.
• 13:02
  Uh, er is een groep die letterlijk op X gisteravond riep: ik werk er al twee weken mee, want ik had een soort testtoegang en eindelijk mag ik het zeggen: we zijn er. AGI, we got it. Dit is gewoon superieur.
• 13:13
  Dat is Tarda Cowen volgens mij die dat zei, de econoom. Ja, en waarop op een gegeven moment- Toch een opvallende uitspraak. Laten we er- Absoluut. Daar moet je niet, niet niks mee doen, zeg maar. Dat is gewoon iets.
• 13:22
  Het is geen gekkie die zegt: wij zi-, we zijn er. En hij is ook niet alleen. Er zijn er nog wel meer. Tegelijkertijd fantastische dynamiek vond ik, uh, op X die daarom stond.
• 13:32
  Mensen die bij OpenAI werken en dat begonnen te temperen. Die letterlijk begonnen te zeggen: ho, ho, wacht even.
• 13:38
  Uh, ja, we zijn heel erg trots op ons model, maar zelfs hier zijn wij niet comfortabel mee met wa-, met wat jullie nu be-beweren. Ik denk dat een grote, uh, doorbraak en daarom,
• 13:49
  ik merk dat het steeds moeilijker wordt om die modellen met elkaar te vergelijken, omdat dit dichter b-bij komt bij de rapper Deep Research dan een, uh, kaal model. Wat probeer ik daarmee te zeggen?
• 14:01
  De o3 die jij nu kunt gebruiken in de ChatGPT app en op de ChatGPT website heeft de mogelijkheid om tool use te doen. Oftewel die kan naar buiten toe.
• 14:09
  Ja, en dit is volgens mij, uh, een stuk belangrijker voor de gemiddelde luisteraar dan, dan, dan die benchmarks. Hij kan plaatjes begrijpen. Ja. Wat o1 niet kon.
• 14:20
  Uh, dus als jij een foto maakt van, uh, iets, uh, en je hebt daar een vraag over, dan kan o3 daar op reageren.
• 14:28
  Wat vet is als je bijvoorbeeld foto's maakt van whiteboards en het echt voor serieus werk gebruikt, is het vet. Uhm, hij kan het internet op. Ja. Dus kan informatie verifiëren. Dat is echt- Echt niet normaal.
• 14:39
  Want dat hadden we, even vo-voor de mensen, hè. Kijk, het is best wel een rare wereld geworden van al die verschillende modelletjes, hè, want je hebt de non-reasoning models.
• 14:45
  Er kwam nog een GPT-4.1 uit vorige week, effies. Ja. [lacht] Oh ja, is allemaal heel verwarrend. Ik heb hem uit het draaiboek gehaald. Ja, zo is hij.
• 14:52
  Sorry, het is een voetnoot [beide lachen] in de geschiedenis van deze week.
• 14:55
  Maar goed, jij zegt maar: je hebt een soort van die niet, niet-reasoning, hè, dus zonder dat te kunnen nadenken, dieper, uh, uh, base models, hè. O3 is waarschijnlijk een door evolutie van GPT-4.1.
• 15:06
  Voor de duidelijkheid, dus dat is 4.1 met iemand die zijn huiswerk kan nakijken, zeg maar, een extra feature. En daarbovenop trouwens ook nog grounding, het gronden in externe bronnen.
• 15:16
  Wat we alleen kennen van dat wereldbol icoontje uit de andere GPT. Uit 4, 4o. Ja, dus wat er nu allemaal samen begint te komen is eigenlijk de multimodaliteit van 4o, het nadenken van o1, het wereldbolletje uit 4.
• 15:28
  Nou goed, al die dingetjes komen nu samen. Waardoor je eigenlijk niet meer hoeft te kiezen binnen OpenAI, binnen ChatGPT, welk model je moet kiezen.
• 15:35
  Want dat is natuurlijk niet een vraag die je bij een consument moet neerleggen. Welke vraag wil, welk, uh, model wil je gebruiken?
• 15:40
  En ik denk dat in dat opzicht, o3 heeft eigenlijk ook iets weg van deep research nu, nu, want je, als je o3 aan de gang zet en hij krijgt er een beetje zin in, dan heb je zomaar dat je 20 minuten kan gaan zitten wachten of een uur en dan kan je ook weer terugkomen trouwens.
• 15:53
  Hij loopt ook door terwijl jij er niet meer bent. Is ook even een klein detail.
• 15:56
  En ik denk eigenlijk dat al die losse puzzelstukjes van al die losse experimenten/producten van OpenAI nu samen beginnen te komen in die o1-modellen.
• 16:07
  Ik denk daarin ook, het viel mij op, klein, uh, kleine anekdote, maar wanneer je naar openai.com gaat, kom je tegenwoordig op de interface van ChatGPT.
• 16:14
  Soort van half, waardoor ik het idee krijg ook dat mogelijk het gewoon OpenAI wordt als de applicatie met daarin de O-modellen van OpenAI en dat we, ik ga nu niet beweren dat we meteen afscheid gaan nemen van de brand CG-- ChatGPT, maar zelfs ik stotter erover, is een, uh, bijzonder slechte brand.
• 16:33
  In de zin, hij is moeilijk uit te spreken en mensen snappen het niet zo goed. Tegelijkertijd is het daardoor een soort unicorn brand, dus ik wil hem niet helemaal afzeuren.
• 16:39
  Maar ik kan me goed voorstellen dat de verschillende AI-bedrijven misschien een beetje los gaan laten dat het over ChatGPT gaat.
• 16:46
  Ik kan me ook voorstellen dat Anthropic een keuze zal moeten gaan maken tussen Claude of Anthropic, tussen Gemini en, uh- Mister Altman heeft al aangegeven dat hij de namen gaat veranderen na de zomer, dus we hebben nog, we hebben nog tot de zomer om er grapjes over te maken.
• 16:58
  Dat is top. Nou, dan afgesproken. Ja, dat is fijn. [muziek] Nog één ding over ChatGPT en dan gaan we door met het hoofdonderwerp. Namelijk de toevoeging van geheugen aan ChatGPT. Op een andere manier dan tot nu toe.
• 17:11
  Want tot nu toe waren het een soort van nuggets.
• 17:15
  Als je iets zei tegen ChatGPT, dan sloeg, dan ze-zei hij om de zoveel tijd: ik heb dit verwerkt in mijn geheugen, dus dan had hij opgeslagen dat je, weet ik veel, als je kinderen hebt, dan zegt hij: Alexander heeft kinderen en als je een bepaald type fiets hebt, dan zegt hij: Wietse heeft een fiets van dit type.
• 17:31
  En dan werden dat allemaal eigenlijk een soort van entries in een database die je via je settings paneel kon openen. Wat een goede accountmanager zou opschrijven over een klant. Precies.
• 17:41
  Pa-paar leuke details bij laten opdat je terug kan komen. Ja. Ja. En dat is nu aan het veranderen. Nog niet in Europa, zeg ik er direct bij, want, uh, wij lopen natuurlijk weer een paar maanden achter hiermee.
• 17:53
  Maar in de Amerikaanse versie van ChatGPT en andere gebieden buiten Europa krijgen mensen toegang tot een soort van nieuwe geheugenfunctie, g-, nieuwe manier van geheugen toepassen. Hoe werkt dat?
• 18:04
  Nou, uiteindelijk is het een stuk rijker geheugen, want ik denk het item dat jij eerder bij Eva maakte, bij Eva Jinek, waar het ging over een zelfreflectie, waar dan eigenlijk, waar je dan zelf nog met je eigen documenten of mails of dagboek aan de gang gaat, of eerdere gesprekken, plus de memory die er dan was.
• 18:19
  Dus je had dan de keypoints die ChatGPT over jou mocht onthouden, want je had het aangezet. Plus nog extra context en dan kon je echt zeggen: joh, ik heb een transcript van een meeting van vanmiddag.
• 18:28
  Wees nou eens kritisch op mij en help me nou eens even. En ik denk datDit merk ik in de breedte sowieso bij OpenAI wel en Anthropic is niet heel anders. Dat zij best wel goed aan het checken zijn.
• 18:40
  Hoe wordt ons product eigenlijk gebruikt? Ze hebben daar trouwens ook allemaal tooling voor. Dat kan je allemaal vinden op hun blogs, waarbij ze erachter proberen te komen.
• 18:47
  We hebben aan de ene kant, nee, niet aan de ene kant. We hebben een groep in, intense model nerds zoals Wytse, die heel graag wil praten over token windows.
• 18:56
  En dan hebben we een andere, veel grotere groep die gewoon ChatGPT gebruikt en tegen dingen aanloopt.
• 19:01
  Namelijk dat er geen feitenkennis is of dat de memory eigenlijk underwhelming is, want het zijn maar een paar key points.
• 19:08
  En ik denk wat ze daarin gezien hebben is dat er best wel behoefte is bij gebruikers om veel meer, uh, in dat systeem te stoppen.
• 19:14
  Nou ja, kan je allemaal privacyvragen bij stellen, maar OpenAI biedt je nu in ieder geval die mogelijkheid om een veel breder geheugen in te zetten waardoor je niet meer. Kijk, het is natuurlijk een beetje gek.
• 19:24
  Als je al een jaar met ChatGPT praat, heb je best wel wat chat logs en best wel wat geschiedenis met elkaar. Nou, die zitten nu ook in potentie in memory. Juist. Je zegt in potentie, maar dat is gewoon zo, toch?
• 19:34
  Ja, per land. En of je het wel of niet zet. Ja, oké, ja. Kan je, kun je doen. Je geheugen is niet meer, uh, alleen maar de kersen op de taart, maar het is de volledige taart die nu als geheugen.
• 19:44
  Niet meer de executive summary, maar de hele zinnen. En hoe doen ze dit? Is dit dan op de achtergrond gewoon ieder ge-, ander gesprek wat je eerder ooit gevoerd hebt inladen in het context window? Of hoe werkt dit?
• 19:54
  Ik ben nog niet in de techniek gedoken, maar ik durf wel een gokje te wagen dat het een beetje een NotebookLM-achtig systeem is. Dus we raggen het erbij.
• 20:01
  Ik kan me goed voorstellen, want kijk, uh, chic, als in, uh, technisch cool. Aan de andere kant zou je kunnen zeggen hij traint op jou, zeg maar, maar dat, dat is veel te duur. Dat is echt onzin. Ja.
• 20:12
  Ik denk dat hij toegang krijgt tot, uh, the history of you die jij tot nu toe met ChatGPT hebt. Die er, o-, ja, on the fly dan net op tijd, uh, even bij gezocht wordt en toegevoegd wordt aan de context window.
• 20:23
  Want constant, een van de redenen dat er in gesprekken, nog even los van memory destijds, stel dat we nog even doen alsof er helemaal geen geheugen was, dan had je al wel eens de melding: joh, dit gesprek is vol.
• 20:34
  Start een nieuw gesprek. Ja. Dat komt omdat, hoe langer dat gesprek duurt, hoe meer de context window opengaat. En een context window zijn duur.
• 20:41
  Uiteindelijk is het gewoon, een context window kan je omrekenen naar dollarprijs. Uh, dus OpenAI houdt de context window het liefst klein. Ja. Dus jouw gesprekken hebben een maximum.
• 20:49
  Daardoor heb je ook wel eens tijdens gesprekken, als je wel eens op een andere noot terechtkomt van Cho-, ChatGPT of van OpenAI door technische redenen, dat je ineens denkt: zitten we, zit ik met iemand anders te praten nu?
• 20:58
  Wat is er zojuist gebeurd? Nou, dan ben je- Je bent de ment geworden. Ja, want die kon- Tijdens deze. Je bent je context window kwijt, zeg maar. En wat ze nu eigenlijk zeggen is: oké, wacht even.
• 21:07
  Uh, sowieso zijn de context windows wel echt weer groter geworden, ook in de laatste modellen. Volgens mij zit O3 op, uh, 200.000 tokens, dus best wel wat.
• 21:14
  En als je dan slimme rag doet, dus je voegt zoveel mogelijk toe, maar niet te veel, op een slimme manier, net op tijd in een token window wat, wat groter en wat goedkoper geworden is. Anders kan je hem niet aanbieden.
• 21:24
  Dan kan je tot een punt komen waarin praten met ChatGPT meer begint te voelen als praten met een entiteit die wat van jou weet. Zoals een goede vriend dingen over je onthoudt of familielid.
• 21:34
  En ik denk dat, uh, en dat is ook geen geheim, want dat wordt ook genoeg in interviews verteld door onder andere Sam Altman, dat zij een beetje zien dat ChatGPT een entity, een, een, een rol begint te spelen in mensen hun leven als een actieve, uh, ja, deelgenoot van hun leven.
• 21:51
  En ja, als je dat wil aanmoedigen, dan zou je hem toch nog wel even wat meer her-herinneringen aan jou moeten geven. Ja, het wordt wel echt, dit, dit is een, uh, hele vette feature.
• 22:01
  Er, er stond een fantastisch artikel op Every, een vette Amerikaanse, uh, hoe moet je dat zeggen?
• 22:06
  Ja, es-, bijna een essay platform over AI, uh, over gebruik van O3 in context van dit langetermijngeheugen wat hij heeft gekregen.
• 22:15
  En het was dus iemand die, uh, heel veel met ChatGPT werkt en dan af en toe vraagt om inzichten over de afgelopen periode.
• 22:24
  Dus bijvoorbeeld: uh, wat waren momenten in meetings die ik heb gehad waarbij ik, uh, conflict uit de weg ging.
• 22:33
  En dat hij keurig van de afgelopen week de meetings erbij kan halen waarbij je conflict uit de weg ging en je als leider vertelt hoe je je beter moet gedragen ten opzichte van je collega's. Uh, zeer interessant.
• 22:44
  Tegelijkertijd, ik, uh, ik snap de kanttekening van privacy, uh, maar ook de afhankelijkheid die wij hier opbouwen met OpenAI.
• 22:53
  Ik vind het echt super irritant dat dat allemaal in de silo van OpenAI terechtkomt en dat ik het niet kan gebruiken met andere taalmodellen. Ik heb het gevoel dat ik een, een fuik langzaam aan het inwandelen.
• 23:03
  Dat ben je ook. Ja. Maar ik denk dat, in dat opzicht kunnen we natuurlijk al door allerlei tooling, dat is nu allemaal nog heel ruig en nerdy, kunnen we al een stapje hoger en wisselen van modellen, et cetera.
• 23:11
  Ik denk wel als ik bijvoorbeeld kijk naar Anthropic, die heeft nu een integratie met Google Workspaces, uh, gelanceerd, samen met Google. Ga ik even vanuit dat ze dat in overleg hebben gedaan, [lacht] mag ik hopen.
• 23:21
  En dan, dat, dat is best wel hoe mensen dachten dat Copilot werkt. Want de belofte is een beetje te groot nog.
• 23:25
  Maar is dat je dus in Claude je Google-account koppelt en dan zegt: ja, ga even mijn mail langs van de laatste. Dit is een van jouw dromen die je een jaar geleden. Die er gewoon nu is. Die is er.
• 23:35
  Ook weer, ook dit is weer een good note uit het nieuws van deze week. Ja, die mail blijft dan wel bij Google.
• 23:40
  Uhm, tijdelijk gaat hij even bij Claude de context window in, maar je kan eigenlijk rag doen op je eigen Gmail zonder dat je hoeft te snappen wat dat woord rag betekent. Ja, ja.
• 23:49
  En ik merk dat die soort van, als het een klikje met een icoontje is en een Google logootje. Dan is het beter, want dan is er een soort van, uh, universele toepassing. De andere 99% er iets mee.
• 23:58
  Ja, maar ik vind het dus wel irritant aan wat Open, OpenAI aan het doen is, namelijk steeds meer koppelen, een, gewoon een product maken waar dit een onderdeel gaat zijn van de concurrentiestrijd.
• 24:07
  Dat gewoon je geheugen zit bij OpenAI en daardoor voelt ChatGPT altijd vetter om te gebruiken.
• 24:14
  En dat is wel, ik, zeg maar, dit moet, zeg maar, ik weet niet of er iemand van de EU luistert, maar ik zou zeggen: draai het nog een beetje aan, die duimschroeven.
• 24:21
  Nou, dan duurt het allemaal nog langer voordat wij het krijgen. Dat is waar. Dat is dan weer. Dat is de prijs, hè. Misschien is dat waarom ze het niet lanceren.
• 24:26
  Omdat ze weten oké, ik weet al weer wat de volgende stap is. Moeten we dit zeker gaan, uh, kunnen exporteren. Ik ben blij dat we het een keer bijna met elkaar eens zijn, man. [lacht] Nou, wat een mooi moment.
• 24:34
  Jawel, vanuit andere doelstellingen, maar het eindresultaat is hetzelfde. Oké, uh, straks gaan we, uh, gaan we het hebben in, uh, deze aflevering over de impact van AI op onze mediaconsumptie.
• 24:45
  Maar eerst vertellen Marian en Lucas van Dept hoe AI merken kan helpen om hun volledige workflow te verbeteren.Hi, ik ben Marian van marketing en tech bureau Dept.
• 24:57
  Elke week bespreek ik met mijn collega Lucas hoe wij merken helpen in de wondere wereld van AI. Deze week AI Workflow Acceleration. Want we weten allemaal dat snelheid voor bedrijven steeds belangrijker is.
• 25:08
  Maar hoe embed je AI nu echt in je core bedrijfsprocessen? Lucas, vertel!
• 25:13
  Wij werken voor een high end reisorganisatie die gepersonaliseerde reizen op maat verkoopt en voor hen zijn we in kaart gaan brengen hoe we dat proces van het samenstellen van die reis kunnen ondersteunen met AI.
• 25:23
  Daarvoor hebben we AI agentjes ontwikkeld die getraind zijn op duizenden reizen en plannen die ze in het verleden hebben gemaakt en daardoor zijn ze nu in staat om zelf nieuwe reisplannen te maken voor, voor klanten waarbij de reisspecialisten veel meer in de rol komen om het te controleren en nette, persoonlijke touch eraan toe te voegen en de kwaliteit te bewaken.
• 25:42
  En hierdoor besparen ze 80% in tijd, terwijl de kwaliteit minimaal net zo goed is als het in het verleden was. Maar wat nu als je geen travel organisatie bent? Ja, dat is natuurlijk een heel sprekend voorbeeld.
• 25:53
  Maar ik denk als we kijken naar bedrijven in het algemeen waar allemaal business processen hebben waar we eigenlijk niet de mankracht en middelen voor hebben om ze goed uit te kunnen voeren of in ieder geval willen dat routinetaken worden overgenomen door een machine.
• 26:07
  Wat we veel zien is dat bedrijven het lastig vinden om focus aan te brengen en daarom is prioriteren en in kaart brengen welke processen gaan we oppakken en waar zit de grootste winst en is de complexiteit ook niet al te hoog, echt stap één van onze aanpak.
• 26:22
  Vervolgens gaan we kijken welke technologie en AI we kunnen inzetten om routinetaken te automatiseren.
• 26:29
  En als we dat goed doen, zien we echt dat we processen 50 tot 80% efficiënter kunnen maken, terwijl de kwaliteit hetzelfde blijft en mensen veel meer tijd en ruimte krijgen om te werken op onderdelen waar ze het verschil kunnen maken.
• 26:41
  Dank Lucas! Duidelijk. Niet afwachten, maar doen dus, want wie vandaag begint, loopt straks voorop. Wil je meer weten? Ga dan naar Dept Energy dot com slash AI report. Tot volgende week!
• 26:59
  Ik weet het nog goed. Het was zaterdagochtend vroeg. Ik zat met mijn vers gekamde haren voor de tv, ingewikkeld in een deken die groter was dan ikzelf. Mijn ouders sliepen nog.
• 27:18
  En Telekids werd onderbroken door het nieuws. Eerst met een tekstbalk boven in beeld en daarna door een serieus kijkende nieuwslezer. Princess Diana was dood.
• 27:34
  Ik had geen idee wie dat was, maar als kind had ik door. Als de volwassenen straks wakker worden, dan gaan ze dit allemaal zien
• 27:42
  en kijken ze allemaal op hetzelfde moment naar dezelfde beelden, horen ze dezelfde stem en voelen ze dezelfde emoties.
• 27:52
  In die tijd dat een heel land als verstijfd voor de tv kon zitten door een aanslag of een oorlog of een ongeluk, lijkt opeens heel ver weg.
• 28:04
  Want in plaats daarvan scrollen we door onze eindeloze feeds die zich aanpassen aan onze voorkeuren, krijgen we nieuws voorgeschoteld door algoritmes die precies weten wat ons interesseert en vooral wat ons aan het scherm geplakt houdt.
• 28:17
  Maar gebeurt er ondertussen iets veel fundamentelers dan alleen de fragmentatie van ons medialandschap?
• 28:24
  Voor het eerst in de geschiedenis zijn machines namelijk niet alleen maar een doorgeefluik van informatie, ze worden zelf de makers. Dat begon onschuldig. Kleine tekstjes die verdacht veel leken op menselijk werk.
• 28:39
  Afbeeldingen die steeds realistischer werden, stemmen die steeds natuurlijker klonken. En ik geloof niet dat iemand het moment gemarkeerd heeft. Ongemerkt hebben we de onzichtbare grens overschreden.
• 28:51
  Het moment dat we het verschil niet meer kunnen zien, ligt al achter ons. Creatieve beroepen, ooit gezien als onaantastbaar voor automatisering, blijken nu de frontlinie van kwetsbaarheid.
• 29:10
  Fabrieksarbeiders zijn al decennialang gewend aan de komst van robots. Maar nu zijn het de schrijvers, de kunstenaars, de reclamemakers, de muzikanten die zich zorgen maken over hun toekomst. En er is geen weg terug.
• 29:23
  De technologie bestaat, wordt iedere dag krachtiger en verspreidt zich sneller dan dat we het kunnen reguleren. De vraag is niet of, maar hoe we ermee omgaan.
• 29:33
  Hoe we de balans vinden tussen de ongekende mogelijkheden die AI biedt en onze ziel die we niet willen verliezen. Dit is een verhaal over de grootste revolutie in media sinds Gutenberg zijn eerste letter drukte.
• 29:46
  Over hoe kunstmatige intelligentie niet alleen verandert wat we zien en horen, maar ook wie we zijn.
• 29:58
  Wietse, voordat we de theorie induiken, wat zou je nou zeggen dat in de, als je de optelsom maakt van echt de afgelopen jaren, dus vanaf het moment van uitkomen van ChatGPT, deze hele culturele revolutie zou je kunnen zeggen,
• 30:12
  wat is nou het ding wat jou het meest heeft verbaasd aan AI-gegenereerde media? Van NotebookLM tot Suno tot de Ghibli-hype, Eleven Lab-stemmen.
• 30:28
  Wat is, wat, wat, welk, welk ding springt er wat jou betreft bovenuit waarmee AI, ja, iets kon maken wat je, wat op een cultureel niveau vibreerde? Wauw!
• 30:40
  Want ik zat meteen te denken aan de dingen die ik heel erg interessant vond, maar helemaal niet zoveel deden in de wereld. Ja, is ook prima. Ja, want. Is voor jou cultureel relevant. Dank je wel. Resoneerde.
• 30:49
  Dan doe ik ook de vraag zo terug. Ja, is prima.Nee, ik zat. Kijk, voor mij was, uh, Sora videogeneratie. Toen ben ik. Ik heb echt die. Dat was een. Het is een blogitem. Staat nog steeds online bij OpenAI.
• 31:00
  Een mooie blog met vliegende vliegtuigjes door een jungle of zo. Uit mijn hoofd was de hero image aan de bovenkant of de hero video. Sora is de videogeneratie. Ja, hoe moet je dat zeggen? Is dat een model? Ja, absoluut.
• 31:12
  Videogeneratiemodel van OpenAI. Van tekst naar video. De eerste was die hyperrealistisch beeld genereerde, uh, be-, dat bewoog. Ja en ik, ik, ik weet nog, ik, uh, zat door dat blogje heen te scrollen.
• 31:25
  Dat was toen net live gekomen en ik ben echt even, ja, ik ga het even dramatisch maken, want dat was het gewoon. Ik ging naar buiten met een soort van, uh, brok in mijn keel. Ja.
• 31:33
  Ik was helemaal, [lacht] helemaal in de war. Ik ben even gaan wandelen. Ik heb mijn vriendin gebeld. Ik, ja, ze zegt: "Wat gaat--" Ik zeg: "Ja, er zijn aliens geland." Ik zit in de metaforen, dus dat.
• 31:42
  Ik zeg: "Ja, dit, ik heb ook, ik heb ooit gedroomd toen ik jong was dat er aliens landden. Dit is dat gevoel." Dat is een heel specifiek raar gevoel. Dat het gevoel van een soort nieuwe wezens of zo. En dat kwam omdat,
• 31:53
  kan je zeggen: wow, wow, wow, wow, welke Sora blog heb jij gelezen, Wytse? Want ik zag alleen maar een paar, [lacht] paar videootjes. Wat mijn brein doet is meteen doorextrapoleren. En ik dacht: ja, maar wacht even.
• 32:04
  Als die multimodaliteit, het feit dat die onderliggende modellen helemaal niet alleen maar goed zijn in het volgende stukje woord voorspellen, maar blijkbaar ook in het volgende pixeltje voorspellen en blijkbaar ook in het volgende pixeltje op de volgende frame voorspellen.
• 32:17
  Mm. En daar zit een soort, nou ja, werkende natuurkunde in, lijkt het. Hè, de-, deze papegaai moeten we nu toch wel echt wel serieus gaan nemen.
• 32:26
  En toen ik die video zag in mijn brein, dacht ik toen: ja, maar dan kan het ook beweging zijn van een servomotor op een robot. Dan is het ook zelfrijdende auto's.
• 32:33
  Ja, dat gaat helemaal-- dan kunnen, dan kunnen de auto's van Waymo straks gaan dromen in een San Francisco wat 's nachts, uh, met sneeuw en dan gaat dat sneeuwding, dat klapt dan in mijn hoofd allemaal.
• 32:41
  Dat is, jeetje, stel je voor. Is leuk om een keer thuis te doen, zeker met de kinderen. Leg een keer een flesje water met spa, whatever, in de vriezer en haal hem er dan zo voorzichtig mogelijk uit na een tijd.
• 32:53
  Dan is hij nog helemaal vloeibaar, maar ook bevroren. En als je hem dan een tik geeft op de dop, dan bevriest hij ter plekke. Of dan gaat ie, ja, dan gaat hij over naar ijs.
• 33:00
  Dit kan je ook gewoon op YouTube kijken, want dan zie je het. Dus die kristallisering gebeurt dan spontaan. Oké. Als je dat opneemt dan heb je een soort slow mo.
• 33:06
  Dan zie je zo, tss, van bovenaf die hele ijskristallen ontstaan in die fles. Nou, dit soort epifanie's, zeg maar momenten in de geest, kan je als mens ook wel eens hebben.
• 33:16
  In ieder geval, ik heb die wel eens, zo eens in de zoveel jaar. Dan is er een soort van- Dat het, uh, dat het eigen-eigendom neemt van je lijf. Ja, is best heftig, dus.
• 33:25
  En dan wordt, dan is het, dat is niet negatief of zo, maar het is een soort, uh, superrealisatie. Ja.
• 33:31
  Want wat er daar gebeurt: er vallen gewoon heel veel dingetjes op een plek in mijn hoofd en ik zat dat Sora blog te lezen. Toen brak het, v-, zweet me een beetje uit.
• 33:37
  Dan zit je intuïtie, heeft die kristallisering al meegemaakt, om het even zo te zeggen. En ik dacht: ik moet even een stukje lopen, want volgens mij gebeurt er even een veel, een hoop in mijn hoofd.
• 33:47
  En toen liep ik buiten. Toen ben ik even met mijn vriendin gaan wandelen. Die zei: "Wat is er nou toch allemaal?" Toen zei ik: "Nou ja, dit, deze technologie, deze uitvinding is zo aan het generaliseren nu."
• 33:58
  Daarmee bedoel ik toepasbaar op meer vlakken dan alleen maar tokens voorspellen in een ChatGPT ve-venster.
• 34:03
  Dat ik denk dat heel veel dingen waar we een doorbraak nodig hadden nu eigenlijk allemaal tegelijk in de komende jaren opgelost gaan worden. En dat gaat ervoor zorgen dat hier nu een verandering aankomt.
• 34:15
  Want daar zit dan ook die soort, nou ja, subtiele paniek was het toch ook wel in mij dat ik dacht: wow, dit is wel even heel veel voor mij nu om in dat moment allemaal te mee te maken.
• 34:26
  En nu de rest van de samenleving nog mee in dit moment. Mm-mm. Uhm, dus, nou ja, je hoorde me aan het begin van dit verhaal.
• 34:33
  Ik loop daar buiten met een soort zwetende handjes mijn vriendin uit te leggen dat er buitenaards leven geland is. [lacht] De rest van, van de samenleving, die denkt gewoon: hé, cool, ik kan nu ook videootjes maken. Ja.
• 34:45
  [lacht] Dus als je, d-, j-, als antwoord op je vraag. Uhm, voor mij was Sora een doorbraak. Uh, dat deed mij het licht zien wat betreft: er kan nog veel meer met die uitvinding die gedaan is een aantal jaar geleden.
• 34:58
  En, uh, volgens mij is het nu een kwestie van heel veel rekenkracht, heel veel extra onderzoek en heel veel tijd. Maar we gaan wel ergens komen wat fundamenteel is.
• 35:05
  En, uhm, al die andere dingen, de Ghibli en dat soort dingen zijn daar wat mij betreft logische gevolgen van. Waar zit dan mijn verbazing? Dat dat Ghibli-moment, dat dat is waar iedereen op aanging.
• 35:17
  Ja, want dit was dus de, de, de nieuwste plaatjesgenerator van, uh, ChatGPT 4o.
• 35:23
  Die, die g-creëerde plaatjes op basis van tekstprompts en die hadden een, toch een andere kwaliteit dan alle andere plaatjesgenerators, denk ik dat, dat dat een element was.
• 35:35
  Er zit iets in wat maakt dat wij erop aanslaan. Wat ik niet helemaal kan plaatsen, want Midjourney was ook al lang heel goed in het maken van allerlei plaatjes. En,
• 35:46
  uh, ook over videomodellen kan je zeggen dat Google fantastische videomodellen maakt en er allerlei Chinese videomodellen zijn die in, inmiddels Sora alweer ingehaald hebben,
• 35:56
  uh, die minder culturele relevantie opleveren. Dus er zijn allerlei superieure technologieën waar jij, denk ik dan, van, w-waar jij, Wytse, denk ik dan van denkt: hoezo is hier niet meer ophef over?
• 36:10
  En dan is er opeens, zijn er kleine dingetjes die veel meer resoneren bij het bredere publiek dan je zou aannamen, aannemen puur op basis van de technische capaciteiten.
• 36:20
  En dat is zo'n Ghibli-moment rondom 4o, is zo'n moment. Het is ook de manier waarop OpenAI het introduceert door het voor te doen wat je ermee kan.
• 36:29
  Eigenlijk tegen ons te zeggen: dit zijn de drie dingen die je wil proberen, namelijk foto's van je familie die je goed kent in een tekenfilmachtige setting.
• 36:38
  Dat kan niet, hè, met Sora en Video 2, zeg maar, dus, uh, het videomodel van Google, het videomodel van OpenAI. Jij kan niet jouw gezin daar zien doen. Precies. En ik denk dus wat je daar nu raakt, is dat.
• 36:49
  Kijk, wat mij betreft, dan ben ik echt even die, uh, snobbig nerd. Mhm.Ja duh. Als in ja, we konden toch al face swappen? Doe nou niet alsof het zo moeilijk is om jouw familie in zo'n video te krijgen.
• 37:01
  Maar het punt is, ik kan dat wel zeggen van: ja, als ik een pipeline maak in N8N en dan ga ik zeggen aan mijn steward: maat, het moet in die app zitten. Ja, maar je bedoelt te zeggen de,
• 37:12
  uh, de, de, de stap dat jij jouw eigen foto's door een AI kan laten bewerken is een technisch veel minder boeiende stap dan van tekst video maken. Ja.
• 37:24
  Dus hoezo zijn jullie met z'n allen zo opgewonden over het equivalent van een Instagram filter? Dat is eigenlijk wat jij zegt. Ja, ik heb wel eens een demo gegeven van een website die draaide op een smartphone.
• 37:34
  Nou, ik heb nog nooit zoveel crickets in de zaal gehoord. Terwijl jij dan denkt: ja, dit in een verpakking werkt dit. Ja, en dan ging ik rondscrollen in die website en zat er een geanimeerde grafiek in en applaus. Ja.
• 37:44
  Maar goed, dat was mijn soort van, uh, wakker worden in de wereld van, uh, tekst- En dit blijft toch, dit blijft toch een, een grappig ding dat er in de afgelopen twee jaar hebben we heel veel AI-hypes meegemaakt, uh, met betrekking tot het genereren van audio, video, tekst,
• 37:59
  beeld, uh, en in steeds meer mate ook computercode. En er zijn gewoon een paar momenten die eruit- Wat is dat voor jou bijvoorbeeld geweest? Nou, voor mij is het echt NotebookLM. Ja.
• 38:12
  Het idee dat er twee, uh, ze doen nog het meest-- er is een soort van, uhm, er is een Amerikaanse nieuwspodcast. Die heet The Daily van The New York Times. Ja, top. En daar is één host die bijna iedere dag doet,
• 38:28
  uh, die, een, s-, dat, wat, dus een stem wordt met een persoonlijkheid waar je toch op een of andere manier aan gaat binden omdat je er vaak naar luistert. Althans als je dat vaak luistert.
• 38:38
  En ze, hij heeft dan vaak andere correspondenten of journalisten van The New York Times in de studio die over een onderwerp praten. En ze hebben een manier van praten die aan de ene kant heel gestructureerd is.
• 38:48
  Het is duidelijk een format. Ze, ze, ze hebben alles voorbereid en ze doen het in de, in de- Hoge productiewaarde. Hele hoge productiewaarde.
• 38:55
  Maar zoals Amerikanen dat doen, blijft het allemaal heel soepel en met grapjes en met emotie. Spontaan geregisseerd. Heel spontaan geregisseerd. Nou, en exact dat heeft Google weten te vatten in NotebookLM.
• 39:09
  En dat is echt vooral het NotebookLM podcast onderdeel. Ja, het is een heel klein knopje, want NotebookLM an sich is al interessant, maar er zit een heel klein knopje in, dat heet Audio Overview.
• 39:18
  En als je dan een document- Slechte naam. Het is Google. Het blijft onwaarschijnlijk hoe slecht zij in marketing zijn. Maar oké, dus NotebookLM.
• 39:26
  Dan upload je een PDF of een reeks PDF's of wat voor een ook voor bestanden je toe wil voegen. Dan druk je op een heel klein knopje, dat heet Audio Overview.
• 39:34
  En dan begint dus de magie van twee stemmen die met elkaar aan het praten zijn. Alsof ze, ja, alsof ze een podcast nadoen, inclusief alles wat het menselijk maakt.
• 39:44
  Dus de menselijke onvolkomenheden zijn erin geprogrammeerd. Ze laten net geen boeren en scheten. Precies. Nee, maar ze echt 1% voor boeren en scheten. Ja. Ja. En juist het laten vallen van pauzes.
• 39:58
  Juist het praten in een dynamiek tussen twee mensen, in plaats van dat je gewoon letterlijk een tekst aan het voorlezen waren, wat, zeg maar, de voorloper was van dit soort.
• 40:06
  Dat is meer de audioboekversie, zeg maar, van een artikel waar je aandacht niet bij kan houden. Het feit dat het de dynamiek overneemt van hoe twee mensen met elkaar praten, maakt het onweerstaanbaar.
• 40:17
  En toen ze, dat, zeg maar, toen ik dat, zeg maar, dat an sich al, vond ik echt, dat, toen had ik zo'n moment als jij had, dat ik echt even buiten moest gaan wandelen. Ja.
• 40:27
  Maar toen zij de inbelfunctie maakten [gelach] en je dus een podcast die voor jou real time gegenereerd wordt, dat jij als luisteraar kan inbellen en dat die twee hosts zeggen:
• 40:39
  we hebben een, we hebben iemand die inbelt en dat je dan een vraag kan stellen met je stem en dat zij dan door gaan praten. Eerst complimenteren over wat voor geweldige vraag je hebt gesteld en dan doorgaan.
• 40:50
  Het feit dat je kan inbellen in een, in een podcast. Ja, het is gewoon- Maar weet je wat voor technisch circus er ook moet draaien op de achtergrond, jongen, om dat mogelijk te maken.
• 40:59
  En hebben ze dat toch best wel, met slechte branding, in een knappe interface gefietst. Want je zit in een soort, nou,
• 41:06
  binnen die, als je het eenmaal gevonden hebt, deze feature, en je beseft je dat je in het audio overzicht kan inbellen wat niemand bedenkt, dus je gaat er niet op klikken en je moet het weten. Oh mijn god, ja.
• 41:15
  Maar als je dat dan doet, dan, dan, uh, word je als het ware ook de, zeg maar, kijk, interface, bij interface, bij, uh, denken mensen vaak aan het beeld, uh, wat je ziet, de, die slecht is, vaak bij Google.
• 41:26
  De knopjes zitten op de verkeerde plek met de verkeerde woorden. Maar er is nu ook een audio interface, namelijk je wordt welkom geheten in het gesprek. Ja. Je krijgt een compliment. Juist.
• 41:33
  En dan ga je, want je moet, je moet het wel durven wat te zeggen ook, weet je wel. Dus op een bepaalde manier word je aan het handje meegenomen om dan daadwerkelijk in te bellen in zo'n radioprogramma. Ja.
• 41:42
  Dit is ook een vorm van skeomorphism. Zeker. Die hele podcast is een vorm van skeomorphism. 100%. Want de kuchjes en de dingetjes zijn eigenlijk het stiksel van die rekenmachine. Maar goed, dat even gezegd te hebben.
• 41:53
  Ik denk dat, uh, omdat ik zelf ook veel van dat soort, uh, uh, flows bouw en nadenk over hoe het allemaal samen moet werken.
• 42:01
  Echt een ongelooflijk draaiorgel wat er achter No-NotebookLM moet draaien om dat live real time mogelijk te maken. Ja. Want dingetjes van tevoren genereren, een nachtje rekenen en dan teruggeven aan de gebruiker.
• 42:12
  Alla, nu zit jij in te bellen en zij moeten dus uit hun flow, uit hun gegenereerd gesprek stappen om dan voor jou op maat daar even iets voor jou te gaan doen. Ja. Best wel gaaf. Ja, dus dat. We hebben Trump Gaza gehad.
• 42:25
  Een, een video van hoe Trump, uh, Gaza zou, Gaza zou willen, uh, vormen tot een soort van Riviera, uh, wat ontzettend veel aandacht, uh, om begrijpelijke redenen genereerde.
• 42:37
  We hebben Suno gehad, dus al die muziekgenerators. Daar viel het me dan juist weer van op hoe weinig aandacht daar voor was. We hebben veel laten horen.
• 42:45
  Ik vond dat echt amazing, dat ie hele koorzang, uh, kan genereren uit tekst, maar dat deed weer, dat de-, dat doet dan weer vrij weinig. Het was een grapje op een verjaardag en dat was het. Ja.
• 42:56
  Het is niet veel verder gekomen dan dat. Dus het is, nou, we hebben heel veel aan voorbeelden, uh, gezien en niet alles krijgt evenveel aandacht en ik denk dat dat nog wel een tijdje door zal gaan.
• 43:07
  En de reden waarom we het hier over wilden hebben is omdat AI, jaGegeneerde media in de breedste zin van het woord, van tekst tot muziek dus waar we het over hebben en inclusief alle rare interactieve elementen die eraan toegevoegd kunnen worden, krijgen, worden een steeds groter deel van onze mediaconsumptie.
• 43:27
  En we komen natuurlijk uit een tijd, uhm, met grote beperkingen rond media.
• 43:33
  Uh, dat zal ik zo uitleggen, maar die worden nu door AI allemaal tegelijkertijd opgeheven en dat maakt het een hele interessante, vloeibare tijd.
• 43:40
  Kijk, we hadden vroeger een soort van reeks organisaties die bijvoorbeeld, uh, schaarse distributie, uhm, methoden hadden, zoals radiozenders of tv-zenders. Daar was gewoon schaarste in.
• 43:52
  Je kon niet meer dan, uh, in het begin één tv-programma tegelijkertijd uitzenden. Uhm, en hetzelfde wer- was zo aan de productiekant, dus de, je moest heel kapitaalkrachtig zijn om media te maken.
• 44:05
  Bijvoorbeeld omdat je drukpersen nodig had.
• 44:07
  Dus zowel aan de productiekant als aan de distributiekant was er schaarste, waardoor een, uh, belangrijk onderdeel van hoe media, dus eigenlijk een gevolg van die schaarste was dat media zich altijd op een heel brede doelgroep moesten richten.
• 44:21
  Dus kranten waren altijd gericht op een miljoenendoelgroep. Zijn dat nog steeds. Massamedia. Massamedia. Massamedia.
• 44:27
  En internet brak natuurlijk die poortwachtersrol, uhm, maakte het makkelijker voor ons allemaal om dingen te maken, maar creëerde daardoor ook een overvloed aan content. Uh, en beide problemen werden opgelost.
• 44:40
  Distributiepro- distributieprobleem en het productieprobleem. En daardoor kregen wij weer een info-informatie overload die op zichzelf ook weer een per-beperking is voor ons.
• 44:50
  Dus het, het, het creëert ook weer nieuwe beperkingen.
• 44:53
  Social media introduceerde daarvoor algoritmische filtering, maar die waren weer geoptimaliseerd voor engagement en niet op de, nou ja, misschien meer, uhm, zelfbedachte behoefte die je hebt als cons-, als consument.
• 45:07
  Dit, ook daar zit er weer, zijn er, ja, er zijn dus allerlei verschuivingen bedoel ik maar te zeggen.
• 45:12
  Van schaarste naar overvloed en van, z-, van statische media-ervaringen naar ervaringen die ons aanpast, die zich aan ons aanpassen. Van passieve consumptie alleen maar naar actieve creatie.
• 45:23
  Het is aantrekkelijk om nu in de toekomst gelijk te gaan kijken om te denken: oké, wat kan er nou allemaal mee?
• 45:27
  Maar laten we even stilstaan om te kijken wat er gewoon nu gebeurt, nu in de tijd, want dat is eigenlijk al boeiend zat. Wat, uhm,
• 45:36
  we, we kunnen het over, we kunnen nu over allerlei dingen inzoomen, maar als jij denkt aan: wat is de impact van AI op mediaconsumptie nu? Wat zijn dan de dingen die bij jou te binnen schieten?
• 45:44
  Nou, ik denk dat, uhm, veel van de media die we nu consumeren door AI heen gaat op verschillende manieren. Sowieso, uh, het samenvatten van, het om-ombuigen tot of het samenvoegen tot, hè.
• 45:57
  Dus je hebt een aantal waarschijnlijk nog door mens gecreëerde media die dan weer synthetisch samengevat wordt in een nieuw doosje door een Perplexity-achtige tool of door ChatGPT zelf, die een soort van, als jij vragen stelt over wat er nu gebeurt, er zeven bronnen bij haalt en daar een nieuw iets van maakt.
• 46:12
  Ja, dus als jij op Perplexity vraagt, uh, iets wat je normaal gesproken in een nieuwsartikel had willen opzoeken: hoe moet ik mijn kruidenplantjes, uh, laten overleven? Hoe zorg ik ervoor dat mijn munt niet doodgaat?
• 46:24
  Dan gaat, dan zou je een arti-, dan zou jij kunnen hebben gegoogeld en dan één artikel tegenkomen. Of misschien nog een artikel lezen.
• 46:29
  En Perplexity leest al die artikelen, vat het dan voor je samen en genereert als het ware een nieuwe tekst. Dat is een, een vorm van AI-output.
• 46:35
  En ik denk dat, kijk, stel dat jij naar de bibliotheek toe gaat en zegt: ik ben geïnteresseerd in, uh, de Golfoorlog en daar loopt iemand weg, komt terug en met een stapel van vier boeken en zegt: daar kan je zitten, wees stil en er is ook koffie, dan mag je zelf die boeken gaan synthesizen, zeg maar.
• 46:50
  J-j-succes. Mhmm. Maar als daar dan nu een ander persoon naast staat en die zegt: ik kan trouwens ook een, uh, podcast, uh, a-aan je voorlezen nu, h-hier heb je een koptelefoon. AI is nnnu klaar. Je kan ook inbellen. Ja.
• 47:02
  Dan gebeurt daar iets in de verhouding, de, de, in de relatie van ons tot dat verhaal over die Golfoorlog. En dit is waar we, dit is dus geen toekomst, dit is waar we nu leven. Ja, dit kan in principe al.
• 47:11
  Ik denk wel dat de distributie hiervan is nog vrij laag. Er, ik denk niet dat heel veel mensen AI-gegenereerde podcasts consumeren, ondanks dat het technisch kan. Absoluut.
• 47:18
  Ik denk dat heel veel mensen die stapel boeken aanpakken.
• 47:20
  Maar als je dan nu kijkt naar wat wordt nu het meest gebruikt, wat zijn nu de meeste, meest gebruikte manieren waarop AI al invloed heeft op onze mediaconsumptie in de breedste zin van het woord?
• 47:29
  Jazeker, ik denk breedste zin helpt wel een beetje, want AI is een containerterm, een systeemtechnologie. Het is een gigantisch ding. Daar hoort ook machine learning onder en daarmee dus algoritmen.
• 47:39
  Uh, nou, die algoritmen die, die zitten al in heel veel tools.
• 47:43
  Uh, TikTok heeft een van de, nou ja, dat noemen we steeds het TikTok-algoritme en dat klopt ook om het zo te noemen, want er zit een bijzonder succesvol als het gaat om mensen vasthouden algoritme achter.
• 47:53
  Uh, YouTube heeft ook een algoritme in hun hoe ze zoeken, maar ook vooral wat ze je aanraden. Netflix heeft algoritmen, et cetera. Die algoritmen komen eigenlijk uit een, ja, e-eerder paradigma van machine learning.
• 48:05
  Dus dan had je ook al data en je ging ook al, uh, iets trainen. En het is allemaal niet zo nieuw. Alleen, we leven nu in een wereld waarin dat allemaal on steroids is, hè. Anders kan je geen podcast genereren.
• 48:14
  Wat is er eigenlijk zo anders ten opzichte van, als je het puur hebt over hoe wij feeds tot ons nemen, of het nou inderdaad op YouTube is of, uh, weet ik veel, de liedjes die Spotify voor je uitzoekt.
• 48:25
  Dat, jij zegt: dat komt uit het machine learning paradigma. Wat is er zo anders aan, aan hoe we nu, uh, kunstmatige intelligentie spreken? Ik denk dat we, we kunnen wel een mooi lijntje leggen. Stel dat je pakt Spotify.
• 48:35
  Wat Spotify al doet is radio voor jou, uh, Discover Weekly.
• 48:39
  En dat komt omdat zij een heel soort sterrenstelsel van muziek hebben, waarbij ze de afstanden tussen de artiesten en de liedjes weten en daardoor jou een beetje kunnen positioneren binnen dat muziekstelsel en jou adviezen kunnen geven.
• 48:51
  Ze kunnen jou adviezen geven die dicht bij de potentie zitten van wat jij leuk vindt, hè, dat zijn sterrenstelsels om de hoek, uh, als het ware, of, of, of kleine, uh, uh, planeetjes en maantjes.
• 49:01
  Maar ze kunnen ook wel eens een sprongetje maken naar een hele andere.
• 49:03
  Maar dat sprongetje maken ze dan weer niet helemaal random, want er zijn andere mensen geweest waar ze dat sprongetje ook hebben gemaakt en dat pakte eigenlijk best wel goed uit. Ja.
• 49:10
  Dus stiekem hebben ze zeg maar wat jij, uh, uh, uh, waar ze jou positioneren, waar ze alle andere luisteraars positioneren. En daarop kan je dan allemaal kansen gaan berekenen om heen en weer te springen.
• 49:19
  Dat is allemaal nog vrij rudimentair. Er zit hartstikke moeilijke wiskunde achter en theorieën die ik je niet zomaar kan uitleggen. Ja, dit deden ze al voor ChatGPT er was.
• 49:27
  Al lang.Uh en uh, maar wat je nu, wat je nu ziet is eigenlijk dat, uh, ja, die, die transformerachtige modellen die ook kunnen voorspellen, zeg maar, tekst kunnen voorspellen en beeld kunnen voorspellen en video kunnen maken.
• 49:40
  Dat je die ook adviezen kan geven over iemands muzieksmaak aan de hand van wat ze geluisterd hebben. En dan pak je eigenlijk een veel generalistischer model.
• 49:48
  Iets wat eigenlijk gebouwd is om heel veel dingen tegelijk te kunnen.
• 49:50
  En die stel je ook deze muziekvraag, waardoor je dus niet specifieke algoritmen en patenten et ce-, et cetera en mensen in huis hoeft te hebben die helemaal voor jou de ultimate musical, uh, genius gaan genereren.
• 50:02
  Zoals de feature in Apple Music heet Genius. Maar je kunt eigenlijk zeggen: joh,
• 50:06
  we hebben hier meer een breder algoritme dat we kunnen inzetten om veel meer te genereren, waaronder, uh, ook, uh, welke muziek Alexander Klöpping waarschijnlijk leuk vindt.
• 50:14
  En daar kan je wel een beetje de stap maken naar, uh, in Spotify zit memory, zoals in ChatGPT nu zit, namelijk jouw luistergeschiedenis en ook hoe lang je luistert en wanneer je boos wordt.
• 50:24
  Als in geen like of wel een like. Dat klopt. Ja, en eigenlijk die history werd al gebruikt.
• 50:30
  En wat ze nu eigenlijk doen, en dat merk je ook, dat merk je in Netflix als eindgebruiker, maar ook in hun nieuwsberichten, dat ze zeggen: hé, al die uitvindingen van de laatste, zeg even vijf jaar, die zijn prima toepasbaar op wat wij hier doen.
• 50:42
  Sterker nog, we kunnen misschien zelfs parallellen gaan leggen en dan kom je echt op serieuze user profiling.
• 50:47
  En die deur laat ik even dicht, want anders waaien we echt weg, is natuurlijk: kunnen wij niet met wat Alexander graag luistert en wat Alexander graag leest en wat Alexander graag kijkt, recommendations gaan doen crossmediaal?
• 50:58
  Maar goed. Ja. [kucht] Daarom is het voor OpenAI, om aan te sluiten op jouw punt over die silo eerder in dit gesprek, heel interessant om jouw memory te zijn in de breedste zin van het woord.
• 51:09
  Ja, want je aanbevelingen kunnen op alle moog-, alle, alle soorten aanbevelingen kunnen beter worden als jij meer snapt van de gebruiker. En als jij aan, ja, aan OpenAI vraagt: kan je een leuke film voor me opzoeken?
• 51:20
  En als je aan OpenAI vraagt: kan je dit nummer aanzetten op Spotify? Dan is OpenAI eigenlijk jouw supermemory. Ja. Nou ja.
• 51:26
  Maar oké, als je dus vergelijkt met die machine learning tijd van een, van een aantal jaren geleden en hoe aanbevelingen eigenlijk nu gedaan kunnen worden, zeg je dus eigenlijk dat het makkelijker is voor bedrijven als Spotify en YouTube om meer te begrijpen over andere soorten mediaconsumptie in hetzelfde model, waardoor ze die, ja, andere dingen dan alleen maar die basale dingetjes die je eerder noemde.
• 51:54
  Dus, uh, hoe lang heb je geluisterd? Wanneer heb je geskipt? Uh, w-welke nummers bij elkaar passen in, horen dichtbij in hetzelfde sterrenstelsel.
• 52:03
  Als je even iedere, uh, iedere, iedere muzieksoort in een eigen, hoe zeg je dat, zo'n sterrenbeeld zet. Ja, precies, prima.
• 52:11
  Uhm, dan zeg je dus eigenlijk: het wordt makkelijker om zo'n aanbevelings, uh, systeem een stuk uitgebreider te maken, omdat die modellen generalistisch zijn.
• 52:21
  Ze zijn niet gemaakt voor dat specifieke ding, namelijk muziekaanbevelingen doen, zoals dat vroeger wel werkte. Absoluut. Maar eigenlijk kunnen ze nu veel meer.
• 52:28
  Dus het is ook bijvoorbeeld als Spotify nu zou zeggen: we gaan niet alleen maar kijken naar, uh, welke liedjes je, je hebt g-geluisterd, maar ook bijvoorbeeld: we gaan de liedjes zelf luisteren.
• 52:40
  Bijvoorbeeld we gaan de teksten, de muziekteksten luisteren en dat toevoegen aan het aanbevelingssysteem. Emotional graph. Precies. Het gevoel dat in een nummer zit. Precies.
• 52:48
  Al die rare qualia, die subjectiviteit, de lyrics er ook nog even bij. Ja. Nou ja, goed, uh. Dat kan meegenomen worden. Spotify heeft ook de muziekclips tegenwoordig en de kleine TikTok-achtige afbeeldingen.
• 52:59
  Ze doen trouwens ook podcasting, dus, nou ja, zo kan je voorstellen hoe er binnen Spotify, doordat ze niet meer per se gebruik hoeven maken enkel van, want ik ga ervan uit dat dat oude, uh, klassieke, uh, muziekalgoritme gewoon nog draait, hè.
• 53:12
  Een oude Discovery Weekly. Waarom niet? Het kost waarschijnlijk veel minder nu, want het is een heel klein dingetje op een hele grote computer, uh, maar dat ze daarnaast
• 53:20
  meer en meer aan het kijken zijn van: hoe doen we die ultimate recommendation? Met uiteindelijk natuurlijk het doel: Ja. Jou erbij houden, jou blij houden.
• 53:29
  Ja, en met muziek levert dit zelden controverse op, maar in het geval van TikTok levert het wel controverse op. Dat is omdat mensen TikTok meer gebruiken in, ja,
• 53:41
  TikTok bepaalt denk ik eerder dan, uh, muziek, het gesprek. Uh, nieuws consumeren veel jongeren via TikTok, uhm, en hypes. Weet je, in Amsterdam staan de TikTok-rijen omdat het dus ook cultuur helpt bepalen.
• 53:58
  Dus het, waarmee ik niet wil zeggen dat muziek geen cultuur helpt bepalen, maar bij, bij video is het toch ingrijpender wat het vervolgens oplevert.
• 54:05
  En ik heb wel eens een ge— ik heb wel eens een hele mooie vis-visualisatie gezien van de Wall Street Journal. Die hadden, uh, twintig iPhones gekocht, hadden daarop vers TikTok geïnstalleerd
• 54:18
  en gaven iedere, ja, niet-bestaande TikTok gebruiker, want ze bedachten deze personages, gaven ze eigenlijk één of twee persoonlijkheidskenmerken mee.
• 54:26
  Dat kon een locatie zijn van waar de persoon, uh, woonde of dat kon een bepaald persoonlijkheidstype zijn. Bijvoorbeeld iemand die een beetje neerslachtig was.
• 54:34
  En wat ze vervolgens gingen doen was, uh, iedere, iedere telefoon ging geautomatiseerd swipen, dus er zat geen— TikTok houdt, verbetert het algoritme door iedere milliseconde dat je wacht om te swipen naar de volgende video bij te houden.
• 54:49
  Ja, omdat dat iets zegt over je interesse. Als je langer wacht, dan ben je eerder geïnteresseerd. Dat is het, hoe dat, dat model dat int-interpreteert. Maar daar maakten ze dus geen verschillen meer.
• 55:00
  Ze gingen al die telefoons op dezelfde snelheid swipen.
• 55:03
  Maar wat er dus gebeurde is omdat je ze een, een basis, uh, ja, persoonlijkheids- of interesse-element had toegevoegd, ging dat ding dus steeds verder die rabbit hole in.Uit een soort ja, bijna alsof het een soort natuurkracht is om meer te zoeken naar jouw, nou ja, diepste drijfveren.
• 55:23
  Zo staat dat ding afgesteld.
• 55:25
  En, uh, als je dat experiment dan vervolgens ook nog eens uitbreidt met, uh, wel, uh, swipe op basis van interesses, dan krijg je natuurlijk nog een veel fijnmaziger idee van, ja, wat de interesses van een gebruiker zijn.
• 55:39
  En zij, zij visualiseerde dat in een soort van 3D-sterrenstelsel waar mensen dus beginnen in de eerste twintig minuten van hun TikTok reis.
• 55:47
  Vanaf het moment dat je de app vers installeert van de grootste populairste video's die ooit gemaakt zijn, dan ziet het er een beetje uit als een soort van America, America's Funniest Home Video's.
• 55:57
  Dat is de eerste twintig minuten ervaring van- De common denominator, het midden van de meeste mensen. Dat de meeste mensen grappig vinden. Eigenlijk de reflectie van massamedia. Ja.
• 56:06
  Zoals een, zoals een televisieprogramma. Weet je, De Wi-De Wereld Draait Door vroeger met de TV Draait Door. Grappige tv-fragmenten. Ja, waar je de grootste lach van krijgt. Precies van de meeste mensen.
• 56:16
  En dan, als hij eenmaal twintig minuten lang heeft kunnen meekijken naar jouw interessegebieden, heeft hij na twintig minuten
• 56:25
  een beeld van jouw ziel en heeft hij op basis van, uh, niet alleen je interesses, maar natuurlijk ook wat jou emotioneert. Wat zijn de dingen die jij op, die jou op emotioneel niveau raken, uh,
• 56:39
  uh, grijpt ie en duwt ie je steeds meer de diepte in. En inderdaad doet hij af en toe een poging om een uitstapje naar een ander sterrenstelsel te maken.
• 56:47
  Of je toch naast video's van dansende hondjes misschien ook geïnteresseerd bent in video's over dakdekken.
• 56:52
  Ja, en ik denk misschien een, een hele belangrijke, een van de belangrijke stappen die gemaakt wordt en daar was TikTok niet de eerste in, maar wel een soort hyper versie van, is het idee dat stel dat we nou zouden even in een tijdmachine stappen terug in de tijd.
• 57:04
  We houden de toekomst even daar. We gaan even naar het verleden en je zou TikTok willen uitleggen aan iemand die niets anders dan media kent in boekvorm. Dan zou je die een boek kunnen overhandigen.
• 57:12
  Dan bladert die persoon door dat boek heen en zegt: joh, dit is een leeg boek. En dan zou jij kunnen zeggen: nou, begin maar te lezen op pagina één. Hé, daar staat wel wat.
• 57:19
  En aan de hand van hoe snel jij leest en hoe snel jij wil bladeren, vullen de andere pagina's, pagina zich met een dynamisch boek voor jou. M-hm.
• 57:26
  Dus het is niet alleen maar een boek wat eigenlijk leeg, leeg was voordat jij het ging lezen. Het is ook nog eens een boek voor jou.
• 57:32
  En die twee dingen, dus dat het dynamische media geworden is, eigenlijk, g-groeit het op de plek, zeg maar. Ja. Een in situ bloemetje wat voor jou gekweekt wordt op dat moment. Ja. Dat is een enorme stap. Ja.
• 57:43
  En trouwens, die kijk terug, hè, er zitten twee ogen aan de bovenkant van het boek en je denkt nu misschien wat een eng beeld. Dit is letterlijk hoe het gaat. Ja.
• 57:48
  Daar heb je je camera niet voor nodig hoor, op je telefoon. Gewoon jouw gedrag, hè. Hoe lang, hoe lang duurt het voordat hij die pagina omslaat en we zien zijn ogen bewegen. Bij die zin blijft hij even hangen.
• 57:58
  Of hij vindt het juist heel interessant of niet en wordt er voor jou een hyperpersoonlijk dynamisch mediastuk, uh, uh, deliverable voor jou gecreëerd in je handen.
• 58:08
  En dat is echt wel iets anders dan de krant die voor iedereen gedrukt wordt en niet van letters wisselt terwijl jij zit te lezen. Ja, en, en daarboven, daar bovenop natuurlijk.
• 58:16
  Eigenlijk hebben we ongemerkt een verandering doorgemaakt van tijdlijnen die vooral op basis van, uhm, ja, g-gekozen onderwerpen of gekozen vrienden ons voorschotelden waarvan ze dachten dat we interesse hadden.
• 58:31
  Hoe Facebook in het begin werkte en ook hoe Instagram heel lang werkte. Door alleen maar foto's van vrienden te laten zien en dat te laten zien op basis van recency. Dus het laatste geposte kwam eerst.
• 58:42
  Zo heeft het internet [lacht] stiekem heel lang gewerkt. Ja, en dat wilden ook heel veel mensen heel graag. Daar werd echt om gevochten. Ja. Om de, om de chronicle, chronically timeline. Of zeg je dat?
• 58:50
  De chro- De chronologische tijdlijn. Ja, maar ja. We zijn toch losgelaten, de meeste. Ja, it happened.
• 58:57
  En ik vind dit zo grappig, want dit is, het is zo'n grote verandering hoe wij media gebruiken die zo onzichtbaar, nou ja, zoals ik al in de intro zei, zo onzichtbaar, uhm, ja, fundamenteel veranderd zijn.
• 59:12
  Namelijk naar een, een, een, een manier, uh, om onze emoties proberen te vatten en op basis daarvan voor te schotelen. Dat is gewoon gebeurd. En aangezien het zo'n groot deel is van de consumptie van vooral jonge mensen
• 59:30
  en zo mood bepalend is, zo, zo, uh, ja, het, het bepaalt je gemoed, het bepaalt waar je met je vrienden over kan praten, het pra-, het bepaalt waar je je informatie vandaan haalt en dan op een, op een veel dieper liggend niveau, waar je dus bang voor moet zijn in het leven.
• 59:46
  Als je even nieuwsmedia ook gebruikt als middel voor mensen om te begrijpen waar je je allemaal tegen moet wapenen, tegen welke risico's in deze boze buitenwereld, dan slaagt TikTok daar natuurlijk ongelooflijk goed in.
• 1:00:00
  Om die basale knoppen die wij in ons, ja, in, in ons oerbrein ingebakken zitten om die in te drukken. Ja, en op een soort. Kunnen we ons helemaal niet tegen wapenen. Ja, en op een soort, uhm, hoe zeg je dat?
• 1:00:13
  Uh, nou ja, niet onzichtbaar, maar wel in een soort schaduw. Want
• 1:00:19
  kijk, als er een, uh, super verslavende, uh, donut uitgevonden wordt die op alle hoeken van de straat in iedere grote stad in Nederland verkocht wordt, dan zal je uiteindelijk iedereen waarschijnlijk een stukje dikker zien worden.
• 1:00:31
  En misschien zien ze er qua huid wat slechter uit en zeggen ze, klagen ze over maag, maag- en darmklachten. En dan zeg je ineens tegen elkaar: hè, waarom zitten we allemaal zo?
• 1:00:39
  Waarom zien we er eigenlijk allemaal zo slecht uit? Maar dan heb je in dat geval heb je een soort, uh, dan ben je zichtbaar ongezond bezig. Of in ieder geval het heeft een effect op je gezondheid.
• 1:00:49
  Laat ik het dan even daar houden. Maar je hebt ook mensen in diezelfde, uh, uh, zinnen, die zijn skinny fat. Zo noem ik mezelf altijd. Ik maak altijd, mensen zeggen altijd tegen mij: jongen, voor de troep die jij eet.
• 1:00:59
  Jij maakt altijd belachelijk over de flessen met troep erin die ik drink om te eten, omdat ik- Jij eet veel UPF's, ja. Ja, klopt. M-hm. Ultra processed foods.
• 1:01:06
  Uhm, dat komt omdat ik waarschijnlijk van binnen skinny fat ben, dus dat houdt in dat mijn hart wol-vol zit met die [lacht]. Die troep. Ja. Je ziet het gewoon niet van de buitenkant.
• 1:01:15
  Tot ik die trappen hier naar de studio op ga. [lacht] En dan zit jij hier alweer op mij te wachten en dan kom ik hoestend en proestend binnen.
• 1:01:19
  Maar goed.Aan de, zeg maar, dat is al een hele sneaky ongezonde levensstijl, zeg maar, hè, want ik, nou ja, dat, dat, dat duurt langer.
• 1:01:27
  Of het is, het zit van binnen en het komt pas later naar buiten of zo in cholesterolwaarden.
• 1:01:31
  Maar als we het dan hebben over het brein, de psyche, uh, de cultuur, media, wat we tot ons nemen via onze ogen en oren, ja, dat is zo moeilijk te vatten.
• 1:01:41
  En ik moet wel zeggen, uh, we zijn verplicht om Marshall McLuhan even te noemen. Die heeft he-heel zijn leven gespendeerd aan praten over media. Medium is the message.
• 1:01:50
  En ik denk wel wat hij echt wel goed te pakken had, is, uh, niet dat het, dat het er per se zo toe doet wat er op TikTok staat, maar hoe TikTok het jou s-serveert en hoe kort de berichtjes op TikTok zijn of de video's op TikTok.
• 1:02:03
  En ik denk dat hij [schraapt keel] daarin dit niet had voorzien, deze hyperpersoonlijke media voor zover ik weet.
• 1:02:10
  Ik laat me graag, uh, uh, informatie toesturen, maar ik wil toch wel gezegd hebben dat het heel boeiend is dat, ja, wat er op TikTok getoond wordt, is voor jou gecureerd, hè, als een soort superpersoonlijke feed die daardoor als een soort kattenkruid werkt op jouw brein.
• 1:02:27
  Want je gaat als een kat in een doos kattenkruid. Je kan er bijna niet meer uit, hè. Het voelt toch een beetje als een soort brain leech, een soort hack op je, op je brein. Ja. Nou ja, [schraapt keel]
• 1:02:36
  maar wat McLuhan ook, a-, uh, daarbij nog zei, zei: nou ja, daar gebeurt dan heel veel. Je bent constant die content, de boodschap aan het tot je nemen. En wat gebeurt er in die video?
• 1:02:46
  Maar hij zei: we moeten ook uitzoomen en denken: wat gebeurt er met je als je een jaar lang op TikTok zit? Mhmm.
• 1:02:51
  Hè, dus dan kan je, weet je misschien helemaal niet meer wat je specifiek gekeken hebt, maar het heeft wel iets met je gedaan. Ja. Hè, als een soort druppel die heel langzaam van een plafond gaat in een grot.
• 1:03:01
  Uiteindelijk ontstaat daar, zeg maar, een vorm. Oh, maar ik, dit heb je na een avond TikTok kijken al. Ja, nee, je kunt al [lacht], je kunt al voelen wat er met je gebeurd is. Ja, aan het eind van de avond.
• 1:03:09
  Ja, je bent misschien meer gestrest. Of je hebt, nou ja, d-, als je dan je, misschien dat je denkbeelden zelfs na één avond al aangepast [lacht]
• 1:03:16
  zijn en de algemene, [schraapt keel] algeheel om even een woord van onze tijd te gebreken, gebruiken. Ik denk dat het er heel veel verandert in de vibe namelijk. Wat bedoel ik daarmee?
• 1:03:24
  Ik hoor best wel wat in mijn omgeving. Mensen die zeggen: ja, het gaat niet goed met de wereld of het gaat niet goed met de samenleving of het gaat niet goed met ons.
• 1:03:32
  En dan ben ik zo'n irritante filosoof dat ik meteen zeg: wat is ons? Wat is de samenleving? Wat is de wereld? En dan zeggen ze: ja, je snapt toch wel wat ik bedoel? Hou nou eens op man.
• 1:03:40
  Zeg ik: nee, want die dingen zijn veels te groot joh. Zeg maar een boom voor je deur, kan je zeggen: die boom kunnen we samen omheen lopen. Maar de wereld, weet je hoe groot dat ding is?
• 1:03:49
  Niet alleen fysiek groot, maar om in je hoofd te houden als concept. Mhmm. En
• 1:03:53
  daardoor is het ook zo tricky dat jouw soort, uh, menselijke intuïtie die we allemaal hebben om een soort vibes te meten, anders hadden we het niet overleefd, zeg maar.
• 1:04:02
  We zijn evolutionair heel goed in het proberen te checken wat de vibe is van een ruimte, van een plek, van een gebied, zodat we kunnen gaan vluchten wanneer nodig, zeg maar.
• 1:04:11
  Maar als je dan je vibe eigenlijk laat informeren door feeds, dan kan jij thuis zitten op de bank op locatie A met een vibe die eigenlijk bijna niks meer te maken heeft met jouw context waar je in leeft.
• 1:04:23
  Het is een soort van- Hoe is dat anders dan van, dan mensen die tien jaar geleden gewoon nog de krant lazen op papier? Nou, daar werd al enorm gemedieerd, dus we leven niet ineens in een wereld waarin media is.
• 1:04:34
  Me-mee eens.
• 1:04:35
  Alleen dan zou je nog kunnen zeggen dat er een, uh, gevoel, uh, een soort, uh, gedeelde vibe, een gedeeld gevoel hing aan de hand van die massamedia waarin je hetzelfde consumeerde en dan allemaal kon zeggen, letterlijk 's ochtends: zo, heb je dat net in de krant gelezen, dat stuk?
• 1:04:52
  Bizar, hè? Je kon nog over dezelfde informatie spreken met elkaar. En werd je samen beïnvloed. Mhmm. Hè, want die beïnvloeding was er al. En de verhalen zijn nou eenmaal een verhaal vanuit een perspectief.
• 1:05:02
  Dus we leven niet ineens in een wereld van perspectieven, maar het zijn nu allemaal kleine micro perspectiefjes geworden, hè, wat dan de filterbubbel heette een aantal jaar geleden. Maar in, inmiddels zitten we in een—
• 1:05:13
  kijk op het moment dat jij, uh, zoals nu bijvoorbeeld. Het is weer lente. Ik hoor daardoor veel vogels. Uh, dat valt mij op en ik zeg dan ook graag tegen mensen om me heen: jeetje, wat is het toch weer druk qua vogels.
• 1:05:23
  Dat geeft een bepaalde vibe. Mhmm.
• 1:05:25
  Ja, maar als je op een gegeven moment in je TikTok heel veel vogels ziet, ja, in het oerdeel van jouw brein zit gewoon, is helemaal niet voorbereid op het verschil tussen letterlijk vogels horen met je eigen ogen, in je eigen buurt, in je eigen omgeving versus het, de invloed van al die kleine triggertjes op dat scherm.
• 1:05:44
  Mhmm. Waardoor je dus een [schraapt keel] kan zeggen: nou, hoe voel je je? Nou top, ik ruik weer, uh, uh, de bloemen. Ik, ik zie, ik voel de zon op mijn gezicht en ik hoor de vogels. Ik zit in een lekkere vibe.
• 1:05:55
  Ja, terwijl iemand anders die de hele zondagavond in bed heeft liggen doomscrollen. Als je die dan vraagt: hoe voel jij je?
• 1:06:01
  Dan gaan die eigenlijk eenzelfde soort antwoord geven, gebaseerd op allerlei input die helemaal niet uit die omgeving kwam. Mhmm.
• 1:06:07
  Die kwam uit een online omgeving en een deel daarvan kan misschien zijn, weet ik veel, een lokale feed uit de stad waar je woont. Daar heb je dan tenminste nog wat aan.
• 1:06:15
  Of een of andere, ja, gedecontextualiseerde, deels synthetische, verzonnen, deels deepfake-achtige impulsjes die in jouw brein komen, waarop een vibecheck gedaan wordt door een aap met kleren aan die helemaal niet gewend is om een TikTok-wereld voor zich te hebben.
• 1:06:32
  Snap je? Misschien, snap je een beetje wat ik bedoel? Zeker. Je, je, je, je wordt bepaald in je, in je gestel. Ja. Uhm.
• 1:06:38
  Nou en het is ook zo opvallend, vind ik altijd, dus hoeveel makkelijker ter, hoeveel makkelijker en laagdrempeliger het voelt om TikTok in te stappen dan de tv aan te zetten of dan- Ja. Netflix aan te zetten.
• 1:06:50
  Of, dus hetzelfde wat mensen altijd zeiden over boeken lezen. Dat mensen geen boeken meer lazen omdat ze alleen nog maar artikelen lazen. Of dat mensen geen artikelen meer lazen omdat ze alleen maar tweets lagen, lazen.
• 1:07:01
  Dat datzelfde kun je zeggen over mensen kijken geen tv-series meer, maar ze kijken TikTok zoals jonge mensen dat doen. En daarvoor zeiden ze: ze kijken geen tv-series meer omdat ze YouTube kijken.
• 1:07:10
  Ze kijken geen YouTube meer omdat ze TikTok kijken. Het is alsof, a-, uhm, het gaat naar steeds korter.
• 1:07:15
  Oké, dat is één ding, maar niet helemaal, uh, het is, zeg maar, het is niet bijzonder toevalligDat het niet alleen maar korter is, maar ook nog eens heftiger gemedieerd door algoritmes. Dat, dat gaat hand in hand.
• 1:07:30
  Het is niet, want er wordt, de nadruk wordt altijd gelegd op de aandachtsspanne wordt korter en dat is ongetwijfeld ook waar. Mhmm. Maar tegelijkertijd is wat er dan wordt voorgeschoteld, is algoritmisch.
• 1:07:42
  De reden waarom alles korter is, is omdat het makkelijker algoritmisch te bepalen is wat je er leuk aan vindt.
• 1:07:49
  Dat maakt het technisch opeens mogelijk om te begrijp— als jij een boek aan het lezen bent, weet, zeg maar op een e-reader, weet die e-reader, een e-reader niet welke passages jij leuk vindt, omdat er geen handeling vastzit.
• 1:07:58
  En bij korte content moet je de hele tijd een handeling doen om naar de volgende, ja, het volgende fragment of naar de volgende video of naar de volgende tekst of het volgende stuk audio te gaan.
• 1:08:09
  Wat allemaal informatie is voor het algoritme.
• 1:08:11
  En ik vind dat dit, dat, dat, daar, daar hebben mensen het niet zoveel over, uh, terwijl dat eigenlijk de, de, de motor is waar deze hele, ja, deze nieuwe aandachtseconomie op draait.
• 1:08:23
  Op die toch, uh, input die wij geven aan het systeem door ons handelen, daarmee door te swipen. Een actief systeem. Precies.
• 1:08:30
  Het punt is dat, kijk, even als, ik hou graag vaak de Barbapapa's aan, omdat dat een familie is van wezentjes die in alle kleuren en vormen konden veranderen.
• 1:08:37
  Als jij tegenover je hebt staan een Barbapapa-algoritme zoals TikTok, die aan de hand van hoe jij reageert de juiste kleur wordt en de juiste vorm aanneemt zodat jij blijft kijken.
• 1:08:48
  En trouwens ook geen vaste vorm heeft, hè, dus voordat ie naar je toe kwam was het in het midden een soort van, nou ja, waar we het net over hadden een vanille, uh, uh, kleine shotjes van Friends of zo.
• 1:08:57
  Een avondvullend TROS-programma. Ja, maar op het moment dat jij heel even de andere kant op kijkt of gaapt, dan: ho, ho, vlug, vlug, vlug. Meer, meer stekels. Uh, paars, paars, paars. En dan wordt dat ding veranderd.
• 1:09:08
  En ik denk dat de focus inderdaad heel erg ligt op short form content, zoals het dan genoemd wordt. Kleine clips.
• 1:09:14
  Terwijl minimaal zo belangrijk, ik durf wel te zeggen misschien eigenlijk nog wel belangrijker is: ja, maar besef je even dat de specifieke clips, de inhoud wordt jou geserveerd aan de hand van hoe jij acteert. Ja.
• 1:09:27
  En dan hebben wij nog in onze AI-report de bizarre, we houden de toekomst nog even at bay. Die blijven we nog even liggen. Dat die inhoud van die clipjes straks ook nog eens gegenereerd wordt.
• 1:09:36
  Ja, maar inderdaad, laten we die nog even parkeren. Voor het gemak. Want het is al gek genoeg zoals het nu gaat.
• 1:09:39
  Maar ook de inhoud, ondanks dat die nog door mensen gemaakt wordt, ook die inhoud verandert op basis van de manier waarop wij nu content consumeren.
• 1:09:49
  Dus die weer afhankelijk gemaakt is van onze aandachtsspanne en daarmee deze hele aandachtseconomie.
• 1:09:54
  Dus het snel doorswipen van video's in TikTok maakt dat de makers van de content optimaliseren op die eerste paar seconden. Kijk, televisiemakers hoeven dit niet.
• 1:10:05
  Televisiemakers, die zijn wel bezig met: straks in dit programma hoor je x, y, z. Uh, nu gaan we het hebben over x, straks hoor je dat. Dat zijn typische dingen die je tv- of radiomakers hoort doen.
• 1:10:17
  Dat is om jouw aandacht erbij te houden. Maar dat is over een periode van een uur.
• 1:10:22
  Terwijl, uhm, TikTok content creators zijn afhankelijk van het platform om door te geven, weet je, dit, afhankelijk van TikTok om jouw video door te geven die jij net gemaakt hebt aan zoveel mogelijk mensen.
• 1:10:37
  En content creators weten dat die eerste seconde of fractie van een seconde cruciaal is. Dus die werken met hooks.
• 1:10:45
  Die werken met een opvallend moment om een video mee te beginnen, zodat, zodat jij gestoord wordt in jouw flow. Dus het is een constante,
• 1:10:55
  ja, heen en weer gaan tussen aan de ene kant brain dead flow, zo weinig mogelijk, uh, ja, w-w-, hoe moet je dat nou zeggen, onderbreking zodat je maar in de flow blijft.
• 1:11:07
  Zoals casino's geen klokken ophangen, want als je eenmaal doorhebt hoe laat het is, dan ga je het casino uit. En in die zin heeft TikTok dus ook een inge-, g-, ingebouwde,
• 1:11:16
  ja, een soort van incentive om die brain rot voortgang te laten vinden. Maar voor, voor makers is juist weer het idee dat je zo lang mogelijk vasthoudt. Dus die hebben die tegenovergestelde impuls.
• 1:11:26
  Die moeten die eerste pa-, die moeten. Daarom zijn TikTok video's zo snel in hoe ze gesneden worden, in hoe een verhaal opgebouwd wordt. Het is echt, he-, zeg maar, een filmmaker doet dit ook.
• 1:11:39
  Een filmmaker is ook bezig om jouw oog ergens heen te trekken en je te verrassen op het juiste moment.
• 1:11:44
  En, o-, cadans zit in zoveel soorten media, maar hier is de, de, de, de maker van de content is zo direct verbonden door het contentplatform met de consument die het consumeert. Er is zo'n heldere feedbackloop tussen.
• 1:11:58
  Die is zo strak geoptimaliseerd dat, ja, je, het eindresultaat is dat je verslaapt binnen 20 minuten. Het kan bijna niet anders. Ja, en ik denk dat- Zo nauw is die feedbackloop nu.
• 1:12:08
  In jouw, in jouw verhaal zit ook heel erg, ik hoor bijna luisteraars zeggen: uh, ja, maar dat was toch, dat was toch al zo, hè. Wat jij al aanraakt met tv-programma's. Kijkcijfers.
• 1:12:17
  De kijkcijfers worden bekeken, daar wordt op aangepast. De krant weet ook hoeveel er van de oplage verkocht wordt.
• 1:12:22
  Tv-makers kijken naar kijkcijfergrafieken en zien dan: oh, als de band gaat spelen, dan zappen mensen weg. Of als er op NPO1 een ander programma begint, zappen mensen weg. Of- Het is al data driven.
• 1:12:33
  Ze zeggen: het gaat over de EU in een nieuwsprogramma, dus mensen zappen weg en, en makers passen de inhoud daar op aan. Ja. Klopt.
• 1:12:39
  Maar ik denk wel dat het zo is dat, hè, als je nu als luisteraar van mening bent: maar jongens, dit was toch al zo? Doe nou niet zo naïef over. We zijn niet naïef, hè.
• 1:12:47
  We, we kennen de media goed genoeg om te begrijpen dat er al echt wel gekeken werd naar wat werkt en wat niet werkt. Daar komen alle tv-formats vandaan. Dat zijn formats die werken. Net als een goede milkshake banaan.
• 1:12:58
  Uh, maar daarom wordt het, uh, al lang hypermedia genoemd. Zeg maar, wat de media is die we nu consumeren is korter, persoonlijker, meer voor jou, strakker. En uiteindelijk krijg je een soort,
• 1:13:11
  zelfs Beethoven die componeerde zijn stukken al met een bepaalde cadans, hè. Dat is natuurlijk bedacht. Als je nou gewoon een heel ding componeert.
• 1:13:17
  Componeren is ook zorgen dat er, dat er een berg in zit met een dal en dan weer een berg en dan misschien geen berg. Ah toch, verrassing! Weet je wel? Dit is wat verhaal vertellen ook is.
• 1:13:27
  AlleenJa, wa-waar je in TikTok is, in terechtkomt zijn een soort van staccato bergen achter elkaar.
• 1:13:34
  Gewoon een aan elkaar geregen de verzameling van orgasmes of zo die maar blijft komen waardoor je, daarom noem ik het graag kattenkruid.
• 1:13:41
  Ik vind het echt een van de beste metaforen, want het is echt hijacking en ik moest net aan je, uh, aan jouw verhaal, tijdens jouw verhaal denken aan Merijn Scholten. Merijn,
• 1:13:50
  uh, die dit, het is geen, uh, uh, uh, hoe zeg je dat, kritiek op Merijn? Ja, Merijn is een comedian en ook al heel lang, uh, draait al heel lang mee.
• 1:13:57
  Ik had hem, ik heb hem pas ontdekt toen hij langskwam op YouTube Shorts. De enige TikTok waar ik ingezogen word. Oeh. Hè, erg. Kwetsbare uitspraak.
• 1:14:05
  Ja, kwetsbaar, want ik kan die tab niet uitzetten in die app, dus ik word er echt naartoe getrokken als een soort kat naar kattenkruid.
• 1:14:10
  En, uh, Merijn zit daar al een tijdje in en die maakt, uh, uh, korte filmpjes en die zijn, ik vind ze absoluut hilarisch, dus ik dacht: ik ga naar een show. Hij had een try-out.
• 1:14:19
  Het was een duo try-out met We, uh, Merijn en Wim Helse. Merijn Scholten en Wim Helse. Dus ik zit bij Merijn Stuk. Ik zit de hele tijd te lachen, maar ik denk: hè, dit is eigenlijk een soort TikTok.
• 1:14:30
  Zeg maar zijn cabaret is TikTok. Namelijk? Nou, het zijn allemaal korte stukjes waar hij steeds van persona wisselt. Sketches.
• 1:14:37
  Ja, korte, hele korte sketches waar hij radicaal van persoonlijkheid wisselt, van tempo wisselt. Het voelt bijna alsof je door zo'n feed zit te swipen. En dat, daar heb ik, ik ben er even neutraal over.
• 1:14:47
  Mijn punt is vooral: ik wil even Marshall McLuhan gelijk geven die zegt: wacht maar, wat TikTok doet, ga, ga je terugzien in andere media. Juist.
• 1:14:55
  Zelfs een cabaretier wordt vervormd door het TikTok medium, hè, omdat hij uiteindelijk ook iets wil maken waar mensen die hem kennen uit het TikTok medium comfortabel mee zijn. Het was een duo show.
• 1:15:04
  Willem Helse kwam daarna.
• 1:15:05
  Wat Wim doet, een andere vorm, is heel veel van jou vragen, want hij is van de running gag, dus die gaat grappen niet helemaal afmaken, dingen constant terugbrengen vereist superveel investering van jou [lacht] als je daar zit.
• 1:15:17
  Of op een bepaald moment tegenovergesteld. Ja, ik vond het best wel grappig achteraf dat je zo'n contrast- Dat werd kunstig. Ja, het was eigenlijk leuk. Ja, ik weet ook niet of dit hun bedoeling was.
• 1:15:25
  Als een van [lacht] jullie luistert of de moeder van, uh, geef het ze door, want het was daardoor als totaalplaatje fantastisch, vond ik. Het was een Gesamtkunstwerk met, met, met kritiek op de huidige aandachtseconomie.
• 1:15:35
  Dat had jij gewoon niet door, Wietse [lacht]. Nou, ik had het wel door, want mensen naast mij zaten dus aan het begin bij Merijn zaten bepaalde mensen te mopperen. Ja, ja, ja, ja. Ik kan het niet volgen.
• 1:15:43
  Het gaat alle kanten op. La, hou je nou eens vast aan één persona. En daarna krijg ik precies een andere groep die zegt: saai [lacht]. En ik vond dat, [schraapt keel] ik vond dat wel een boeiende.
• 1:15:52
  Ik denk ook wat er een beetje onder zit in ons verhaal, wil ik toch even aanstippen, is dat je kunt de vraag stellen: so what als het kattenkruid is? Heb je wel eens een kat met kattenkruid gezien? Die zijn blij, man.
• 1:16:04
  Nou, ik zou zeggen als je zo'n video lang genoeg kijkt, die kat is echt niet meer los te krijgen. Het wordt een beetje, uh, bezeten.
• 1:16:10
  Het is best wel eng om te zien hoe een kat vastgeplakt zit aan een doosje kattenkruid, zeg maar als die het hele doosje krijgt.
• 1:16:16
  Ik heb dan op ge— Het begint met een soort ah, en dan hmm, en dan: hmm, zullen we dat doosje misschien gewoon weg gaan doen, want dit gaat de verkeerde kant op. Omdat het crack is. Ja, het is absolute crack.
• 1:16:26
  Uh, uh, kattencrack. En ik denk dat
• 1:16:29
  hierin, en dat is misschien, uh, in deze tijd een soort spannender om te zeggen merk ik als ik het hier met mijn, uh, bubbel over heb, is van: ja, jongens, niet alles wat wij willen is goed, hè. Ja.
• 1:16:41
  Want TikTok probeert ons te geven wat we willen. En dan blijkt ineens wat we eigenlijk willen, dat het best wel oppervlakkig is voor veel van ons.
• 1:16:49
  Een boek waarin je in hoofdstuk twee kan denken: zo, ik ga hem wegleggen, dit gaat nergens naartoe. En een vriend die jou appt: lees nou door man, ik heb hem uitgelezen, het is het waard. Ik heb dit vaak genoeg gehad.
• 1:16:59
  Ik heb een [lacht] vrij, uh, weinig, uh, aandachts-, uh, spanne. En dan lees je door. En inderdaad, aan het einde word je beloond, hè. Het is een klassiek verhaal van een uitgestelde beloning. Mhmm.
• 1:17:10
  Ja, TikTok geeft jou gewoon chocolate chip cookies iedere seconde. En ik denk dat wij als mens daar gewoon toch niet, niet op voorbereid zijn.
• 1:17:19
  Ja, het is grappig, want je, je kan naar nieuws, uh, kijken, nieuwsvoorziening, dus kranten en tv-programma's over het nieuws als dat het belangrijk is als burger om op de hoogte te zijn van wat er gebeurt in de bredere wereld.
• 1:17:35
  Dat je niet alleen maar geïnteresseerd bent in wat er direct rondom je huis gebeurt, maar dat je om een verantwoorde burger te zijn in een bredere maatschappij waar je op ge-op een gegeven moment ook moet kiezen voor een bepaalde partij, dat je geïnformeerd bent.
• 1:17:48
  Wij, uh, wij, wij zien dit als een virtue. Ik denk dat veel mensen in onze cultuur dit zien als een virtue om geïnformeerd te zijn over de bredere wereld. Om geïnteresseerd te zijn in de bredere wereld.
• 1:18:00
  En wat natuurlijk gebeurd is met de opkomst van massamedia is dat er economische, uhm, uh, impulsen doorheen zi-, doorheen geweven zijn.
• 1:18:11
  Dus naast het nieuws over, weet je, uhm, de, de belangrijke zaken in, in de wereld, wat jij dan ook belangrijk vindt over oorlog en ziekte en kindersterfte, zit daar doorheen verweven ook allerlei vermaak.
• 1:18:27
  Uhm, dus dat kan gaan over, weet ik veel, wat sterren hebben meegemaakt. Of meer human interest achtige verhalen of columns in de krant.
• 1:18:37
  Het is een, het is een, het is een dun evenwicht altijd tussen wat wij zien als spruitjes die je moet eten omdat ze gezond zijn. Ja. Nieuws. En de appelmoes die dus maar eens je spruitjes, spruitjes verteerbaar maken.
• 1:18:51
  Groenten voor de geest versus snack. Ja, en nieuws is ook altijd iets geweest waar mensen op af zijn gekomen omdat ze samen ergens over wilden praten.
• 1:19:03
  Het is, het is, het is een, de motor van gemeenschapszin, zou je kunnen zeggen. Nieuws is een van de makkelijkste dingen om waar je dan ook komt met mensen die je niet kent om over te praten, naast sport.
• 1:19:14
  En sp-, en, en sport is ook weer eigenlijk een variant van nieuws, is het soort verslag doen van wat er in een sportwedstrijd gebeurd is. Dus
• 1:19:23
  nieuws voldoet denk ik in de kern, als je even afstapt van de bijna: hmmAbstracte gedachte dat je nieuws gebruikt omdat je het goed vindt voor, v-van jezelf. Dus dat je je, je democratische plicht, uh, vervult.
• 1:19:40
  En je leest de Volkskrant met trots. Precies. Is het denk ik op een dieper niveau en dit is, je kunt het met me oneens zijn, hoor, maar ik denk, denk ik op een dieper niveau vooral iets wat gemeenschapszin, uh, creëert.
• 1:19:53
  Of onze, onze vra-, onze menselijke vraag naar gemeenschapszin eigenlijk vervult. Hoe bedoel je dat? Nou, dat nieuws dus, uhm, eigenlijk het smeermiddel is waardoor wij gemeenschappen kunnen vormen.
• 1:20:04
  Doordat we over dezelfde dingen praten. Je kan het over de voetbalwedstrijd hebben. Je kan het over dat vreselijke fenomeen hebben. Heb je dat drama daar gezien? Precies.
• 1:20:12
  Het is een, het is een, een manier waarop je je kan verhouden tot andere mensen. Want anders dan, ja, waar moet je over praten? Ja, zodat je meer hebt dan alleen maar het weer. Precies.
• 1:20:20
  En weer is ook prima, maar over het algemeen ben je na een tijdje uitgepraat en dan wil je het hebben over wat er in het nieuws gebeurt. Voor veel mensen. Ja. Dus nieuws is meer dan alleen maar spruitjes.
• 1:20:31
  Het is ook, denk ik, voldoet het allerlei andere diepe behoeftes en misschien wel diepere behoeftes. En zo'n andere diepe behoefte is bijvoorbeeld: waar moet ik bang voor zijn?
• 1:20:39
  Dat is waarom er zoveel slecht nieuws is, denk ik.
• 1:20:42
  Dat is niet alleen dus wij graag praten over dingen die, uh, s-slecht, slecht nieuws zijn over oorlogen en, en, en financiële crises of welke, met welke politici je het dan wel niet oneens bent.
• 1:20:54
  Het is ook weer, ook resoneert dat weer op een dieper niveau, denk ik. Namelijk dat je een idee krijgt van waar je bang voor moet zijn.
• 1:21:02
  Dit is waarom auto-ongelukken die in Nederland gebeuren nieuws zijn en niet nieuws zijn als ze in Duitsland gebeuren.
• 1:21:09
  Omdat je je vereenzelvigt met andere Nederlanders en het iets zegt over hoe bang jij moet zijn in de boze buitenwereld. Want het is dichtbij.
• 1:21:17
  Want het is dichtbij en dus zegt het iets over hoe jij je moet verhouden tot de buitenwereld, welke risico's je allemaal moet. Nou, dit theoretisch kader [gniffelt] even, even neergezet.
• 1:21:29
  Wat doet dat met jongeren die op TikTok zitten? Die,
• 1:21:34
  waarbij nieuwsconsumptie misschien niet de, de, de, de basale idee van ik moet n-, ik moet nieuws consumeren omdat dat, omdat me dat helpt bij, uhm, uh, bij, uh, stemmen tijdens verkiezingen of, uh, dat moet ik zijn om mijn burgerplicht te voldoen.
• 1:21:50
  Wat denk ik oudere generaties nog wel hebben omdat ze opgegroeid zijn met televisie waarbij dat sandwichen nodig was bij de gratie van de massamedia. Ne, die s-, deze stap gaat misschien wat snel, maar.
• 1:22:00
  Dus je keek naar tv en je werd geconfronteerd in talkshows met ook nieuws.
• 1:22:05
  Of je werd geconfronteerd als je Goede Tijden, Slechte Tijden had gekeken met het NOS Journaal of omdat jeee in de krant of in de trein zat en een krant onder je neus kreeg omdat je toch geen telefoon had.
• 1:22:16
  En er was geen alternatief, want nieuws was, uh, zowel vermaak als, uh, ja, een soort van de, de, de spruitjes. Nieuws werd altijd gesandwicht met entertainment. Dus wie entertainment wilde, kreeg ook nieuws en andersom.
• 1:22:31
  Nou, snoepje, broccoli, snoepje, broccoli. Altijd. En dat is opeens, zonder dat we die be-beslissing bewust hebben genomen, verdwenen. Wat ervoor in de plaats is gekomen zijn platforms die ook die gemeenschapszin geven.
• 1:22:43
  Want je kan met elkaar over de Minecraftfilm praten, om maar een voorbeeld te geven van waar jongere mensen nu over praten. Uhm, je kan ook nog steeds een idee krijgen van waar je bang voor moet zijn.
• 1:22:54
  Weet je, als jij over Gaza wil zien in je TikTok feed, nou, dan kun je heeeel veel zien over wat er allemaal gebeurt in Gaza.
• 1:23:02
  Alleen, uh, een bredere blik op wat het nieuws is, namelijk waar massamedia wel over moesten berichten, want ze moesten zoveel mogelijk mensen aanspreken. Die economische incentive is opeens weg.
• 1:23:17
  Niet zomaar minder, hij is er niet meer. Ja, en ik denk als ik jou zo hoor, want het is wel echt een mooi kader. Want
• 1:23:24
  wat ik ook een beetje merk is, uhm, ik heb het idee dat we misschien en ik, ik ga het dan, ik zal het wel even toegeven voor mezelf en dan kunnen luisteraars zelf kiezen of ze daarin meegaan.
• 1:23:34
  Wanneer je kinderen laat bepalen wat er gegeten wordt, is het heel de week patat en appelmoes, hè. [lacht] Ik bedoel, k-choose your snack maar. Ja. En er zullen wat wijze kinderen zijn.
• 1:23:43
  Ik weet dat mijn vriendin waarschijnlijk broccoli zou gaan eten, want dat is er zo eentje, want die kan dat. Maar ik had echt patat, appelmoes.
• 1:23:48
  Ik had m'n, ik had m'n, ik had een kalender kunnen maken met op iedere dag mijn favoriete kroket kan ik je vertellen. En dan de rest van de dag snoepjes.
• 1:23:56
  Nou, uhm, op dat gebied hebben wij dat, hebben wij het merendeel van ons door. Dat moet je niet aan een kind overlaten. Jij bepaalt zelf het dieet van je kinderen en je biedt hun opties aan binnen een dieet.
• 1:24:05
  Nou, dat doen de meeste ouders, uh, ga ik even van uit van wat ik zie. Die mediaconsumptie, die werd eigenlijk extern gereguleerd. Dat wisten we eigenlijk niet helemaal. Of sommigen van ons die met media bezig waren wel.
• 1:24:18
  Maar hè, daar wa, daar werd eigenlijk een menukaart en zelfs een voorsamengesteld menu geserveerd in die restaurants, namelijk wat de Volkskrant had bedacht.
• 1:24:27
  Of het NOS Journaal of hoe RTL de programmering die avond had neergezet. Daar werd voor ons o-iets opgeschoteld en je kon zappen tussen menukaarten als het ware.
• 1:24:35
  Of zappen tussen, tussen de verschillende voorbereide driegangenmenu's. Maar daar bleef het ook bij.
• 1:24:41
  Nu blijkt dus, net als dat als jij een kind de vrijheid geeft om zijn eigen menu samen te stellen als het gaat om voedsel en daar alleen maar patat op het menu komt voor de meeste.
• 1:24:50
  Dat als jij een media, uh, uh, een, een burger, iemand die consumeert, de consument, uh, zijn of haar eigen mediapalet laat kiezen, dan ook nog tegenover een Barbapapa die constant van kleur kan veranderen om een sa, een soort salamanderfunctie te hebben richting jou.
• 1:25:05
  Dat we dat, en ik zeg het even voor mezelf, ik kan dat dus niet. Ik kan het niet. Ik merk gewoon dat het veels te moeilijk voor mij is. Ik wil gewoon heel de week patat. Dus je [gniffelt] help! En ik, dat help, dat help.
• 1:25:18
  Ik ben niet de enige die help roept. Kinderen roepen help! Maar ik denk ook dat we een beetje, ik ben 38, moeten gaan toegeven dat veel van ons die 38 zijn ook gewoon hulp nodig hebben.
• 1:25:27
  Ja, maar, uh, en dan hebben wij nog in ieder geval een sp-Een spiegel van onze vroegere samenleving, uhm, en een herinnering van hoe het was.
• 1:25:36
  En dan kun je in ieder geval je daar nog tegen afzetten en, maar- Buitenspelen zonder telefoon. Precies.
• 1:25:42
  Wij weten nog hoe dat was, uh, maar dat is iets wat voor de gemiddelde zeventien-, achttienjarige gewoon nooit een wereld is geweest waarin zij, waarin hun informatievoorziening, uh, ge, s, uh, de, er waren geen economische redenen meer om sandwiches, informatie sandwiches te maken voor de bedrijven die die shit produceerden of de, die ze distribueerden.
• 1:26:05
  En ja, jeetje, [lacht] kunnen we hier even bij stilstaan?
• 1:26:10
  Ja, en ik had laatst iemand na een lezing die naar me toe kwam, een oudere man die zei: ja, ik, ik had het, ik raakte ook nog tijdens de vragen, er komen vaak vragen over TikTok, over hoe gaat het met de kinderen?
• 1:26:19
  Dat, dat leeft heel erg en dat begrijp ik. En die man die kwam naar me toe, die zei: ja, sorry, maar ja, ik kijk een paar uurtjes per week YouTube. Ik heb ook die shorts gezien waar jij het over hebt.
• 1:26:28
  Ja, ik scrol daar wel eens doorheen, maar ja, het pakt me eigenlijk niet. Het is gewoon een stukje van mijn leven.
• 1:26:33
  Ik vind YouTube leuk, ik kijk wat dingen met treinen erop of zo en dan doe ik hem weer uit en zeg, en toen ben ik daarop gaan reflecteren van: waarom pakt het mij nou niet? Ben ik een soort supermens?
• 1:26:42
  Is er iets, heb, ben ik niet, uh, gevat, word ik niet gepakt door kattenkruid? En toen zei die: ik denk dat ik gewoon wortels heb. Ik heb wortels. Ik ben ik. Ik ben gegroeid in een wereld met een andere media.
• 1:26:52
  Waren ook al media, maar andere media, waardoor ik mijn wortels heb kunnen schieten. Best wel diep de grond in en die media invloed op mij heeft gehad.
• 1:26:59
  Maar ik heb ook mijn eigen meningen en mijn eigen discipline en mijn eigen ideeën. En nu zien we een generatie die opgroeit en die kan die wortels niet schieten, want die zijn de hele tijd afgeleid.
• 1:27:07
  Dus hij zei: als jij uit een wereld komt waar weinig media was, of in ieder geval weinig hypermedia was, en je wordt vervolgens geconfronteerd met hypermedia.
• 1:27:17
  Ja, je hebt al broccoli leren eten, dus kom maar door met die superkroketten. Weet je wel, die pak ik wel eens erbij op vrijdag.
• 1:27:22
  Maar als je opgroeit in een wereld van superkroketten, dan is het supermoeilijk om nog dat hele dieet bij te houden. Nee, zeker.
• 1:27:27
  Maar je ziet als je boomers in de trein ziet zitten die dan naar buiten aan het staren zijn. Met een boek. Ongelooflijk. [lacht] Ja. Ja. Ja. En ik denk dat wij, en daarom ik, want ik wil
• 1:27:37
  ons toch ook een beetje samen betrekken hierin, zeg maar van: we hebben het niet over een soort groep buiten ons die zo slecht om kan gaan met die, met die, uh, superfeed, zeg maar. Ik vecht er zelf ook, uh, uh tegen.
• 1:27:48
  Ja.
• 1:27:49
  Denk je dat er nog, zo, kijk, want deze tijden van hyperpersonalisatie, zo noem jij dat, uhm, denk je dat er nog, er zijn dus, wij, mijn, mijn punt net binnen dat, uh, uitgebreide theoretische verhaal is dat wij als mensen, als mensen uiteindelijk op zoek zijn naar gemeenschappelijke ervaringen.
• 1:28:07
  Laten we dat even dan, zeg maar, ik neem dit aan. Daarom vragen we nog steeds naar het weer. Precies. Er is dus een economische incentive, want ik vertaal heel veel terug naar de economie erachter.
• 1:28:18
  Economische incentive om wel gemeenschappelijke ervaringen aan te bieden. Ja, The Masked Singer krijg je dan bijvoorbeeld.
• 1:28:24
  Ja, als, als, dat vind ik echt een tv, maar mijn hele familie heeft het vaak over The Masked Singer. Ik doe niet mee, want ik kijk niet zoveel tv, want ik ben te druk met m'n andere fiets.
• 1:28:33
  [lacht] Uhm, maar ik merk dat daar enorme, uh, blijdschap is rond een ingepland tv-programma op een vast moment met een beetje gekkigheid erin waardoor je kan zeggen: wie denk jij dat er achter dat masker zit en dat je ook een beetje kan gaan roddelen op je werk?
• 1:28:47
  Ja. Dus dat laat wel zien dat, daar wordt ook goed op ingespeeld, er echt heel veel behoefte is aan het Nederlands elftal speelt. Ja, dus dat is er dan nog wel.
• 1:28:55
  Maar wat is dan de, want je zou kunnen zeggen hypermedia, uhm, maakt die gezamenlijke ervaring, uhm, makkelijker rondom je, eigenlijk in t, eigen niche interessegebieden.
• 1:29:06
  Dus waar je niet zo makkelijk met collega's over kan praten. Bijvoorbeeld een AI-podcast luisteren. Misschien is dit lastig om het met je vrienden over te hebben wat wij vanda, hier bespreken. Daarom- Kroketten.
• 1:29:16
  Daarom luistert de luisteraar misschien nu naar ons. Kan ik me zo voorstellen. Uh, wij zijn dan toch nog, net binnen die, in, binnen die niche interesse zijn wij dan je vrienden. Uhm, en
• 1:29:29
  dan is er ook nog steeds behoefte aan bredere maatschappelijke erva-- k-kijk waar ik naar op zoek, op zoek ben, Wytse, is: wat zijn dan nog de gemeenschappelijke ervaringen in een wereld waarin hypermedia zo'n groot onderdeel van ons mediaconsumptie zijn?
• 1:29:39
  Mooi dat je dit vraagt, want ik, in dat opzicht, uh, zie ik wel, uh, een soort inklings of, of hoop of een soort voorbeelden van wat ik dan prettig vind, namelijk dat mensen samen dingen meemaken, is dat je die,
• 1:29:50
  een soort van, uh, massaniches kan hebben of niches in massa-massa's, namelijk mensen die zonder elkaar fysiek ooit gezien te hebben, blijkbaar met z'n allen, uh, misschien zelfs op TikTok, uh, Marijn Scholten zijn gaan volgen en uiteindelijk ergens in mijn geval Culemborg belanden.
• 1:30:07
  Want daar stond hij nog en kon ik nog naar hem toe, want die gozer is [lacht] helemaal uitverkocht. Ja.
• 1:30:11
  En dan zit ik daar in die zaal en dan zitten we samen te grinniken om Marijn, denk ik, dan, dan ben ik dus een beetje blij dat ik denk: hé, jullie zijn mijn, soort van, ja, misschien klinkt ook een beetje zielig, maar we vinden samen Marijn leuk.
• 1:30:21
  Mhmm. En j-, zeker weten dat wij samen hebben zitten grinniken zonder dat we in dezelfde kamer waren.
• 1:30:25
  Dus iedere keer als het je lukt om, dat merk ik bij onze webinars al dat ik, dat, zeg maar, dit is geen plug voor de webinar, maar even een klein weetje. Ja, report.email.
• 1:30:35
  Dat je dan, dat wij daar dan zo samen zitten in een chat en het is real time en mensen die gaan vragen aan ons stellen, dat is, da-daar gebeurt even iets. Wij stappen in een ander medium.
• 1:30:44
  Nog steeds Alexander en Wytse, maar er is ineens een beetje interactie in de chat en wij gaan niet meer, niet meer alleen maar reageren op onze vragen, maar ook op vragen van de anderen.
• 1:30:53
  Ik denk dat, dat vind ik wel een boeiende, want ook hier, wij zitten hier nu samen op te nemen. Er lo, het is niet live. Dat, voor de luisteraar, sorry, [lacht] dit is van tevoren opgenomen.
• 1:31:04
  Dat betekent dat er ook niet een of andere graph meeloopt. In ieder geval, ik heb hem nog niet zien lopen waarin staat: gebruikers of luisteraars haken af, Wytse, stop met je wazige metaforen. Mhmm.
• 1:31:14
  Ik kan dat wa-wel later soms teruglezen [lacht] in sommige reacties op bepaalde platforms. Ja. Fine. Maar zoals een tv-maker kun je dan pas bij de volgende keer dat je iets produceert die feedback meenemen.
• 1:31:24
  Ja, dan laat je het even een beetje bezinken en dan gaan we erover overleggen. En ik moet eerlijk zeggen, ik vind die, uh, luisteraarsinspraak eigenlijk wel prima.
• 1:31:31
  Volgens mij kunnen we dan samen iets maken en dan mag ik zelf weer. Maar ja, die, die, uh, oké, nu, nu haken mensen af of luchtig wat anders zeggen.
• 1:31:39
  Je moet je voorstellen, het zal vast wel gedaan zijn als kunstproject, maar dat je tv gaat maken wel zo live alsof je een TikTok algoritme bent waar je letterlijk een andere pruik op gaat zetten en een snor op doen en anders begint te praten omdat je ziet dat de kijkcijfers beginnen te dalen midden in je programma.
• 1:31:54
  Nou ja. Maar goed, jouw vraag was volgens mijHoe zit het dan met dat we aan de ene kant blijkbaar ook de nieuwe generatie ontzettend behoefte heeft, hè, ook mijn, uh, uh, nichtjes- Aan gemeenschappelijkheid.
• 1:32:05
  Ja, die, mijn nichtjes vinden ook de, The Masked Singer superleuk, dus dat zit dus diep in ons, hè, die ge-, die gedeelde, uh, uhm, [klikt tong] media, samen iets meemaken.
• 1:32:13
  Maar aan de andere kant zo gegrepen worden door die hyperpersoonlijke media waarin we eigenlijk alleen zijn. Dan zit je daar alleen in jouw TikTok, zeg maar.
• 1:32:20
  En, uhm, ja, het, het lijkt dan toch dat, uh, zoals met veel, uh, ja, ik zou zeggen, ik ga het toch maar even [lacht] gewoon een verslaving noemen in het geval van, uh, TikTok, uhm,
• 1:32:32
  dat we, uh, ergens weten, uh, deels wat goed voor ons is, ook soms in situaties belanden waarin we dat voelen en denken: hé, dit was eigenlijk waar ik naar op zoek was.
• 1:32:42
  Om vervolgens weer gegrepen te worden door een soort surrogaat, uh, geluk of een soort surrogaat, uhm, uh, media, na-namelijk die hyperpersoonlijke, uh, TikTok-feed. Want ik vind, en, en dan eens misschien concreter.
• 1:32:58
  Kijk, op het moment dat een TikTok-feed er is die jou helemaal verslaafd maakt aan, weet ik veel, breien.
• 1:33:03
  Om vervolgens na een week te zeggen: je moet even stoppen met kijken, er is een breibijeenkomst, daar moet je eerst heen, dan mag je weer doorkijken.
• 1:33:09
  Suf idee dit, hoor, maar dat zou ik wel best grappig vinden, want dan kan je een soort van de kattenkruid inzetten om mensen samen te brengen. Nou ja, ik noem maar een, uh, naïef voorbeeld. Mhmm.
• 1:33:18
  Dus, ik, dus ik, ik ben niet, want dat is ook misschien, al onze discussies gaan wat mij betreft altijd over: wat is de plek voor iets en hoe groot is die plek voor dat ding? Wat is de plek voor crack cocaïne?
• 1:33:30
  [lacht] Heel klein. Ja, oké [beide lachen]. Ja. Wat is de plek voor TikTok? Nou, ik denk best wel klein, uh, maar niet helemaal weg.
• 1:33:38
  Want ik, f-, weet ook van genoeg mensen om me heen die de grappigste hypes, memes, artiesten hebben ontdekt. Er wordt ook kunst gemaakt, man, op TikTok. Dat medium is niet per se allemaal troep.
• 1:33:47
  Daar kan je kunst in maken. Dus alleen hoeveel uren letterlijk uiteindelijk qua schermtijd en invloed op jouw vibe, om even terug te pakken, ga je dat geven.
• 1:33:55
  En ik denk dat we nu grotendeels met z'n allen een beetje in de war zijn over: wauw, ik besteed toch wel heel veel tijd- Ja...nu ineens aan. Nee, sure.
• 1:34:05
  Dus, k-, da-dat het de aandacht weet te grijpen, dat is, dat is een, een gegeven en dat problematiseren wij, uh, met zoveel mensen tegenwoordig.
• 1:34:13
  Maar ik ben op zoek naar wat de onderliggende, mmm, redenen zijn om alsnog, uh, gezamenlijkheid te voelen. Want dat is op TikTok bijvoorbeeld ook een geval.
• 1:34:24
  D'r is zoiets als een massaniche, dat gepers- dat hypergepersonaliseerde content alsnog een soort van virale fenomenen kan creëren. Dit is, dit zijn TikTok-hypes. Ja.
• 1:34:35
  Uh, dit zijn de rijen op de brug in Amsterdam voor bepaalde winkeltjes. Maar het is ook opeens de, de rijen voor, uh, een- Marijkes Foto...theatervoorstelling.
• 1:34:43
  Het zijn ook de, uh, aandacht die een film opeens krijgt of die The Masked Singer krijgt. Je krijgt natuurlijk ook niches van mensen, daadwerkelijke gemeenschappen,
• 1:34:53
  waarbij het verder gaat dan fragmenten zien uit The Masked Singer. Soort van het tv, uh, ja, de tv-content.
• 1:35:02
  Nee, het zijn de mensen die ernaar kijken met hun specifieke eigenschappen, die dan weer nieuwe content maken over The Masked Singer, maar ook over andere dingen. Ja.
• 1:35:12
  Die een soort van, ja, een, een niche vormen van mensen die je niet kan ontmoeten. Ja, misschien moet je daar dan weer bijeenkomsten, Comic Con-achtige bijeenkomsten voor organiseren, dat ze elkaar daar weer zien.
• 1:35:23
  Maar, uhm, het, het maakt het makkelijker om mensen bij elkaar te brengen in theorie die dezelfde interesses hebben, maar stiekem doe je dat allemaal geintermedieerd met een scherm.
• 1:35:33
  Ik denk [lachend] mijn vraag, ik zit ook mijn hardop te denken. Ik denk mijn vraag is: is er dan, wordt fysiek bij elkaar komen of een menselijk element überhaupt in media,
• 1:35:45
  is dat een soort premium ervaring, uh, misschien in de, in de toekomst? Nou, ik wilde, ik wil hem in eerste instantie even omdraaien, maar dat maakt jouw punt andersom.
• 1:35:54
  Daar komen wij nu achter, dat we vaak elkaars punt andersom maken. Ik, uh, ben inmiddels, uh, zit ik op de gedachtestroom. Niet alleen tijdens dit gesprek, maar ook eromheen.
• 1:36:03
  Omdat ik natuurlijk ook na-, aan het denken ben over het verschil tussen een fysiek persoon in jouw leven als vriend, vriendin of collega versus een synthetische entiteit.
• 1:36:12
  Dat ik probeer te grijpen, waarom, wat is daar nou verschillend aan? Ik bedoel, natuurlijk is er geen fysieke vorm, het zal allemaal wel, maar waarom schuurt dat nou bij mij of zo? Dat verschil tussen die twee.
• 1:36:22
  Tussen welke twee? Tussen dat jij aan mij vertelt: ik ben nu al, uh, drie maanden in gesprek.
• 1:36:27
  Dat heb je niet verteld, hoor, maar stel drie maanden in gesprek met mijn AI, uh, uh, vriend, uh, op mijn telefoon, een uur per dag, uh, ChatGPT met ultra memory en een avatar.
• 1:36:37
  En ik moet zeggen als ze hem uit zouden zetten zou ik moeten rouwen daarom. Hè, dus jij hebt een relatie g-, uh, opgebouwd met een, een niet levende entiteit die bestaat uit wiskunde in de datacenters van OpenAI.
• 1:36:48
  Versus dat jij nu tegen me zei, dat, dat je tegen me zegt: nou, ik heb nu jou ontmoet, Wietse, en dat vind ik zo leuk. Sowieso gaat het dan over mij, maar een fysiek persoon, een nieuw persoon in jouw leven. Mhmm. En
• 1:36:59
  ik merk dat ik constant, uh, als ik het hier over heb met mensen zeg: nou, weet je, ik heb eigenlijk niet zo'n probleem met die synthetische vriend of met die synthetische content, of met die TikTok-feed of met, uh, uh, dat nieuwsbericht.
• 1:37:11
  Zolang dat maar gezien wordt als een surrogaat voor de daadwerkelijke ervaring. Dus het mag een soort brug zijn naar de echte ervaring, maar nooit de echte ervaring vervangen.
• 1:37:21
  Heel, heel heftige mening merk ik bij mezelf, want ik ben dan een soort s-s-reality snob [lacht]. Ik wil gewoon dat de realiteit, uh, uh, dat daar de waarde zit.
• 1:37:29
  DusOp het moment dat ik dat iemand zegt: ik ben uh, ik zit zo en zo op TikTok. Wat doe je daar? Nou, uh, dat en dat en dat en dat. Dan zeg ik: o, heb jij al naar meetups geweest?
• 1:37:39
  Uh, ben je al op een fysieke plek terechtgekomen dankzij TikTok? Als zij dan zouden zeggen: nou eerlijk, ik ben al tien jaar eenzaam, maar door TikTok heb ik een community van nerds ontmoet in de Jaarbeurs.
• 1:37:47
  Daar ga ik nu iedere keer mee eten voordat we gaan. Ik merk dan dat het eigenlijk die hele soort van aversie naar TikTok begint af te nemen. Omdat het leidt tot iets.
• 1:37:55
  Ja dus en ik, ik merk gewoon, kijk, waarom die term surrogaat wel past is omdat ze tijdens de oorlog bloembollen gingen eten en surrogaatkoffie gingen drinken.
• 1:38:02
  Maar na de oorlog gingen die surrogaatkoffies en die bloembollen er weer uit, hè, want het bleken surrogaat te zijn.
• 1:38:07
  Maar in deze vergelijking zou het dan ook kunnen zijn dat iemand, weet ik veel, besluit gi-gitaar te gaan leren spelen omdat ze TikTok video's daarover hebben gekeken. Vind je dat dan hetzelfde?
• 1:38:17
  Is dat dan ook, of, of moet het met andere mensen zijn? Ja, mooi. Ik denk dat inderdaad dat jij, uh, uh, een, een hobby oppakt waarbij je je eigen lichaam gebruikt, word ik ook wel weer blijer van, denk ik. Ja.
• 1:38:27
  Ik denk [schraapt keel] wat je hierin, uh, vindt is, uh, dat ik denk dat, uh, muzikaliteit, uh, het trainen van je, je lichaam, uit je hoofd gaan, niet alleen maar conceptueel bezig zijn.
• 1:38:39
  Een mus-muziekinstrument heeft al die kwaliteiten, zeg maar, om jou daaruit te halen. Sterker nog, je maakt van muziek op een blad maak je muziek die je hoort, dus het is ook een veel rijkere ervaring.
• 1:38:49
  Je blijft niet op de bladmuziek. Mhmm. Wat wij nu over het algemeen doen is de hele dag bladmuziek lezen, maar nooit muziek maken. Dat is, klinkt heel verdrietig, maar dat is echt zo. Ja.
• 1:38:57
  Jij, eigenlijk definiëren we nu twee hele mooie kanten aan dit soort hyperpersonalisatie, namelijk: je kunt mensen ontmoeten, uh, die je daarvoor en niet had gekend en niet misschien niet, uh, had geweten van die, het bestaan van de hele groep überhaupt.
• 1:39:14
  En je kan, uhm, ja, eigenlijk, het is een soort van gateway drug naar nieuwe hobby's of interessegebieden of manieren om je minder eenzaam te voelen. Het is om nieuwe dingen te ontdekken, zeg maar.
• 1:39:28
  Dus mensen ontdekken, nieuwe dingen ontdekken. Dat, dat zijn twee hele specifieke of hele, ja hele heldere voorbeelden. Uhm, maar dat is natuurlijk niet hoe het in de praktijk voor de meeste mensen werkt.
• 1:39:40
  Die blijven hangen bij het surrogaat. Ja. En dat is wel, wel heftig. Dat is sowieso een heftige mening van mij. Dat ik dus nu vind dat iedereen hangt in surrogaat en dat mag je voor jezelf bepalen.
• 1:39:49
  Het is mijn, uh, mening daarover op het moment. Waarom vind je dit eigenlijk? Omdat je er ongelukkig van wordt? Of wat is de reden om hier zo tegen te zijn? Nou, het lijkt, uh, het lijkt niet echt voedzaam zeg maar.
• 1:40:00
  Want [schraapt keel] je kunt wel merken, zeg maar, in een soort van dun hedonisme, dat zou gewoon zijn de hele dag suikerwater drinken, uhm, weet ik veel. Nou ja, gewoon troep tot je nemen, zeg maar.
• 1:40:11
  Een soort lage media, makkelijke dopamine hittende dingen. TikTok eigenlijk over het algemeen, als je, als je niet een lekkere feed hebt met inhoudelijke zooi of met veel, uh, uh, uh, broccoli. Mhmm.
• 1:40:24
  Als je geen broccoli feed hebt, dan ben je de hele dag snoep aan het eten, snoep aan het eten. Maar het lichaam heeft meer nodig dan snoep. En ook de geest heeft wel meer nodig dan snoep.
• 1:40:32
  En, uh, als je, als je zegt: nou, dat, dat is voor mij niet zo, dat mag. Ik merk alleen om me heen, merk bij mezelf en de hele menselijke geschiedenis zit vol met dat er wel echt groente voor de geest bestaat.
• 1:40:43
  Dat zijn namelijk gesprekken waaruit je iets leert. Een gesprek wat niet loopt.
• 1:40:47
  Een confronterend gesprek met een goede vriend waar je twee weken later op terugdenkt en zegt: god, toch goed dat, niet alles is leuk, jongens.
• 1:40:53
  Hé, en zoals massamedia dan, uh, eigenlijk sandwichtte om je via entertainment toch ook bij de broccoli te krijgen. Prettige mix. Precies. Hoe zou AI daar een rol in kunnen spelen? Nou, [schraapt keel] dat is mooi. Want
• 1:41:08
  kijk, ik denk dat, uh, een goed diner bestaat uit een toetje aan het eind, maar het hoofdgerecht is geen ijs. Ja. Ja. Dus, we, dat mag. Oké, ja.
• 1:41:16
  Er is dan een, uh, ook het Jeugdjournaal heeft lol erin zitten, maar ook serieuze dingen. Dus dat zijn allemaal van die gemaakte sandwiches met dingetjes.
• 1:41:23
  Uhm, binnen die, a-, het, het mooie, op een bepaalde manier mooie, van deze, uh, ja, soort synthetische, uh, vormen. Nou, laten we het gewoon, uh, hele slimme algoritmen noemen. Mhmm.
• 1:41:36
  Kijk, als je nou, als je dan een Barbapapa gebouwd hebt, geef die Barbapapa dan een opdracht. Prima dat de gebruiker die opdracht mag kiezen. Zullen we daar eens beginnen?
• 1:41:46
  Nu wordt de opdracht gegeven door TikTok, wat die, wat die Barbapapa moet doen. Wat is de opdracht? Engagement. Hou die mensen in die feed.
• 1:41:53
  Ja, je bedoelt te zeggen: de stiekeme opdracht van de makers van het algoritme is: hou deze gebruiker verslaafd.
• 1:42:00
  Wij kennen dit als system prompt in ChatGPT, maar ook in die app zit een soort system promptachtig ding, namelijk: waar zijn die algoritmen voor geoptimaliseerd?
• 1:42:07
  Ja, het, het optimaliseert naar één heel helder doel en dat is namelijk gebruiker in de app houden. De eerste stap die ik zou willen is inzicht in: wat is dat doel? Stap één: transparantie over.
• 1:42:18
  Nou, dat kan ik wel raden in het geval van werkelijk alle Silicon Valley bedrijven, maar oké. Ja, dan heb je, stap twee is: m-, ik wil hem kunnen kiezen.
• 1:42:25
  Nog, nog niet eens aanpassen, kiezen, want anders moeten mensen zelf system prompts gaan schrijven. Wat is dan een voorbeeld van een algoritme kiezen?
• 1:42:32
  Uhm, het liefst, ja, ik, dit, nu komt echt de idealist in mij naar boven, hè, maar ik zou in gesprek willen met een soort YouTube Shorts-achtig ding en uitleggen, en dat moet ik doen op de meest, op het meest heldere moment van mijn week, [lacht]
• 1:42:46
  hè, waarin ik eigenlijk echt zie van- Nog niet moe ben, niet gestrest ben. Exact. Niet wil vluchten van de wereld. Precies. Dus denk zondagochtend na het sporten, zou ik dan in mijn geval zeggen.
• 1:42:55
  Dan heb ik altijd- Krijg jij een pushbericht op TikTok. Dan heb ik bijna zin in broccoli. Ja, Wietse, it's time for real talk. Ja. Ja. Wat wil jou nou- Wat wil jij nou eigenlijk? Eigenlijk echt, jongen?
• 1:43:05
  Hoe gaat het echt met je? Ja, en dan, nou, dan kan ik zeggen: ik zou zo graag mijn vrienden wat vaker spreken en dan een goede gesprek, nou, et cetera.
• 1:43:11
  En dan ga ik zo'n heel, uh, half uurtje met mijn, uh, algoritme aan de praat en die gaat dat dan met alle, uh, uh, power die ze nu ook al erin stoppen. Ja, hetzelfde suiker.
• 1:43:21
  Dus soort van: hoe ga je jou zover krijgen dat je jouw vrienden meer gaat zien met dezelfde gore mechanieken, maar dan voor die goede zaak. En dan, de truc is, want het moet natuurlijk methadon zijn, hè, in de metafoor.
• 1:43:32
  Ik wil dat ik dan, uh, broccoli krijg met gekaramelliseerd suiker eroverheen, ja. En, en dan, uh. Het is zoals populaire wetenschappelijke tijdschriften. Absoluut. Het is, het is de Quest in plaats van een Nature. Yep.
• 1:43:43
  En dan, uh, bloemkool in frituurvet, want dat bestaat ook. Bitterballen met bloemkool. Nog nooit gegeten. Is wel nice trouwens. Oké.
• 1:43:49
  En dan, uh, en dan ga je zo door en dan ga ik, zeg ik ook: luister, we gaan zeg maar, uh, afbouwen [lacht]. Ik wil, ik geef mezelf een jaar. Ja. En voor de duidelijkheid: dan eindigen we niet met 100% broccoli.
• 1:44:03
  Want dat heb ik eerder aangegeven. Het gaat hier om de pie chart of hedonism. Namelijk: hoe delen we die taart voor onszelf in met genoeg toetje, genoeg broccoli, et cetera. Ja, je hoeft ook geen mo-monnik te worden.
• 1:44:17
  Nee, het is oké. Het is oké. W-w-, het is helemaal cool. Maar denk je dat mensen dit willen? Stel, stel je zou dit kunnen. Nou, weet ik niet. Dat is heel, wel even waar we, dat. Dat is een half grapje.
• 1:44:27
  Ik denk dat we dit, dat we- Stel TikTok gaat dit aanbiedenNamelijk je, we gaan eerst- Ik denk dat dit vrij, ik denk dat dit tractie gaat krijgen. Absoluut.
• 1:44:35
  Alleen het moeilijke daarvan is natuurlijk wel: kijk, als wij kunnen uitleggen, hier nu met z'n tweeën even kunnen oplossen dat er genoeg engagement overblijft om daar een bedrijf op te runnen, dan hebben we nu zelfs iets te pakken waardoor we en een bedrijf hebben dat kan blijven bestaan en een samenleving die er beter op wordt.
• 1:44:50
  Hè, omdat wij ervan uitgaan dat mensen op de lange termijn kunnen beslissen wat ze eigenlijk echt willen. Ja.
• 1:44:55
  Dat is een prima, la-- ik zei net als grapje: nee, ik denk dat heel veel mensen dit zeker door ervaring met al die snoep eten zeggen: dit in ieder geval niet meer.
• 1:45:03
  Laten we wat nieuws proberen, hè, want ik voel me niet top. Uhm, ik heb dan, uh, de uiteindelijke complexen eraan is dat, uh, en voor de mensen die de film Her niet hebben gezien, doe heel even je oren dicht.
• 1:45:15
  In de film Her verdwijnt Samantha uiteindelijk weer. Samantha gaat weg. Mhm. Zijn, zijn hulp, blijkt een hulpje voor hem te zijn.
• 1:45:22
  Een soort engeltje die hem even kwam helpen om, dat is maar net hoe je de film leest, in ver-relatie tot mensen te gaan.
• 1:45:29
  De gesprekken die hij heeft met zijn vriendin en niet dan, uh, levenspartner, maar een vriendin van hem. Dat is het contact en daar helpt Samantha ook een beetje bij. Mhm.
• 1:45:39
  Dus op een bepaalde manier, hoe dan ook, het is een fictieve film, zit er iets in dat operating system OS, wat dan Samantha heet, die gemaakt is om te zeggen: jij gaat je gebruiker bijstaan, maar uiteindelijk zal de gebruiker zelf weer ve-verder moeten in zijn of haar leven.
• 1:45:53
  Het is wel grappig, want wij zitten natuurlijk in een, wij zijn in een tijd opgegroeid, jij en ik Wytse, dat we wel, wat we massamedia consumeerden, kranten, tijdschriften en ook gewoon nieuwswebsites.
• 1:46:06
  Maar zoals nieuwswebsites nog zee-nog steeds zijn, niet algoritmisch als je gewoon naar de homepage gaat. Uhm, dus er is, uhm, er is een, daar, daar zit een system prompt achter in jouw metafoor.
• 1:46:20
  Dus je zou kunnen zeggen: de system prompt van De Telegraaf is: wij informeren de lezers over, uh, nou weet ik veel voordat ik allerlei mensen ga beledigen, uh, de, de, wat dan ook de Telegraaflezer interessant vindt.
• 1:46:35
  En hetzelfde geldt voor de Volkskrantlezer en die kan ik op dezelfde manier beledigen.
• 1:46:38
  En iedere, iedere redactie heeft een system prompt, namelijk een bepaalde gedachte over wat een archetype Volkskrantlezer, want die moeten nog werken met archetypes, want het zijn massamedia, uh,
• 1:46:52
  in ieder geval hoe ze nu zijn ingericht. Dat zijn system prompts bij gratie van die redactie. En dat zijn waarschijnlijk onuitgesproken niet zulke expliciete system prompts, want niemand heeft dat bewust opgeschreven.
• 1:47:03
  Maar iedere journalist die die content produceert weet dat. En dus, ja, is er een soort samenhang in de keuzes die ze maakt met wat ze publiceren en hoe ze het opschrijven.
• 1:47:17
  Dus wij zijn gewend dat we kunnen kiezen uit, bij wijze van spreken, als iedere krant een system prompt is.
• 1:47:23
  En er zijn in Nederland tien kranten en laten we nog zeggen stel er zijn nog tien nieuwssites, dan hebben we dus twintig system prompts waaruit we kunnen kiezen en choose your- Ja, mooi beeld.
• 1:47:31
  Choose your own adventure, uh, nieuwsconsumptie. Ja. Wij zijn dus ook niet gewend dat er meer bestaat dan dat.
• 1:47:40
  Dus wij, wij zijn niet gewend dat we onze eigen system prompt kunnen kiezen, want er is geen tijd geweest waarin, uh, Twitter, weet je, Twitter werkte eerst op chronologische tijdslijnen.
• 1:47:52
  Social media werkte allemaal in het begin op basis van volgen van onderwerpen of volgen van gebruikers en dat bepaalde wat we kregen. Dus we hadden wel iets van invloed over wat, uh, ons op, weet je, toegezonden wordt.
• 1:48:05
  Net zoals je op TikTok wel iets van invloed kan uitoefenen door gewoon langer stil te staan bij een bepaalde video, want zo kun je het algoritme nudgen. Maar er is nog geen,
• 1:48:16
  uh, m-moment geweest in onze geschiedenis dat wij zo bewust, of dat in ons leven wil ik maar even zeggen, dat wij heel bewust hebben kunnen nadenken: wat wil ik eigenlijk uit informatieconsumptie?
• 1:48:27
  Niemand heeft dat ooit aan ons gevraagd, anders dan een van de twintig system prompts kiezen, waarbij ik mij ook irriteer aan allerlei dingen omdat ze gewoon massamedia zijn, dus mij niet helemaal vatten.
• 1:48:38
  En dit is natuurlijk de, het is een variant op de filterbubbel discussie, namelijk we komen allemaal in filterbubbels waar je alleen maar jezelf omringt met mensen die dezelfde meningen hebben.
• 1:48:48
  En dat is natuurlijk uiteindelijk ook wat De Telegraaf of de Volkskrant met je doet, uh, uitzonderingen daargelaten.
• 1:48:55
  Maar het is best lastig als je nu voor jezelf wil zeggen: ik wil meer begrijpen over een groep mensen in onze samenleving die ik eigenlijk fundamenteel niet begrijp. Ik wil die beter begrijpen.
• 1:49:07
  Dan is het, dan moet je echt fucking veel broccoli tot je gaan nemen om dat, uh, om dat te begrijpen. Ja, en om die wortels te schieten. Waarom helpt niemand ons hierbij?
• 1:49:16
  Ja, maar omdat ik denk dat wij, uhm, er is een boek, uh, ik doe me, dit verhaal doet me denken aan het boek Emile van Jean-Jacques Rousseau. Natuurlijk. En het gaat over, lekker even.
• 1:49:25
  Jij leest Rousseau altijd voor het slapen gaan. Even flexen. Als ik een beetje met m'n bowl quinoa een beetje naar buiten sta ik ergens in Zweden of in een bos.
• 1:49:33
  [snuift neus] En Emile, [lacht] Emile gaat over het idee dat een kind eigenlijk, uh, met rust gelaten moet worden. Je mag hem Emile noemen. Ja, ik sla, nee, maar zo heet zijn boek. [lacht] Oh, [lacht] oké.
• 1:49:43
  En dan- Val ik toch door de mand. Ah joh, boeien. Uh, ik ken het ook alleen maar als anekdote. Ik heb het boek nooit gelezen. Hallo. Jezus Wytse, dat kan toch niet dit? Ik ga het even boetseren.
• 1:49:51
  Nou, citeer even uit een boek wat je niet hebt gelezen. Ja, ik heb hier een samenvattinkje van laten maken een keer. [lacht] Gênant.
• 1:49:58
  In Emile gaat het erover dat een kind gewoon vooral met rust gelaten moet worden, want een kind kan er zelf achter komen wat hij of zij wil.
• 1:50:06
  Hè, dus dat is een beetje als een kind de keuze krijgt, op de lange termijn gaan ze spruitjes eten.
• 1:50:11
  Daar is ook heel veel vrij opvoeden uitgekomen aan de hand van onder andere dit boek, als een soort nieuwe stroom in opvoeden van ouders die zeiden: wij dachten te bepalen, te moeten bepalen en te weten wat een kind nodig heeft.
• 1:50:24
  Stop daarmee, want vrijheid, een van de allerhoogste waarden van onze huidige samenleving. Vrijheid, autonomie. Laat dat kind met rust.
• 1:50:33
  Laat het kind zelf kiezen.Ik denk dat onbewust bewust dat idee van: laat een mens nou gewoon zelf kiezen, kind, jongvolwassene of volwassene, als het gaat om mediaconsumptie.
• 1:50:46
  Want vrijheid, breek die grote, uh, ouwe bestaande, uh, zuilen kapot. Die kranten gaan niet meer bepalen wat wij lezen. Wij gaan dat zelf doen en dan krijgen we de keuze om zelf te bepalen wat we gaan eten.
• 1:51:02
  Heel de dag kroketten, dat gaat niet goed. Ook omdat die kroketten op maat voor ons gemaakt worden. Daar hadden wij even geen rekening mee ge- TikTok zijn de kroketten bedoel je? Absoluut. Ja.
• 1:51:10
  Ja, en dan blijkt eigenlijk dat het misschien toch wel prettig is als we enige handvatten krijgen, zowel in de opvoeding, dat is nu een beetje de stroming, de tegenstroming. Grounding.
• 1:51:23
  Ja, ik denk het is een stuk minder controversieel om met jonge ouders te praten en te zeggen: hebben jullie kinderen trouwens regels thuis? Nee hoor, ze poepen in de tuin. Oké, you do you. [lacht] Ja. Ja, maar, uh,
• 1:51:37
  j-jij zal waarschijnlijk op jouw eigen manier ook jouw regels stellen thuis. Uh, ik weet dat je dat bijvoorbeeld rondom smartphonegebruik, dat je daar best een mening over hebt. Terecht wat mij betreft. Ik denk dat
• 1:51:48
  op diezelfde manier we nu een beetje in een ingewikkelde situatie terechtkomen. Ik kan alleen voor mezelf spreken dat ik eigenlijk vrijheid best wel hoog in het vaandel heb staan.
• 1:51:58
  Dat ik heel erg, uh, m'n eigen autonomie belangrijk vind. Want ik ben een kind van de tijd. Dat heb ik niet allemaal zelf bedacht.
• 1:52:04
  Het is gewoon als je in een, met z'n allen in dezelfde soep gaat zitten, smaak je allemaal ongeveer hetzelfde. Nou, dat is je tijdgeest. Succes. Ik ben een kind van mijn tijd waarin, waarin vrijheid en autonomie hoog is.
• 1:52:14
  Daardoor denk ik ook te willen bepalen wat ik consumeer. [schraapt keel] Maar wat blijkt- Je denkt te willen bepalen wat je consumeert, maar wat blijkt?
• 1:52:21
  Ik heb tegenover mij een entiteit staan, namelijk een lerend algorit-- een Barbapapa staan. Ja.
• 1:52:28
  En toen bleek ineens dat ik misschien toch niet de, uh, de kennis, de kracht, de kunde he-heb om om te kunnen gaan met die vrijheid. Ja, in tegenstelling tot wat in, in, in Emiel staat, als ik je goed begrijp.
• 1:52:41
  Nou, in Emiel staat: je kunt, we kunnen wel omgaan met vrijheid. Dus dat, het, het Emiel boek ging er eigenlijk om vrijheid, vrijheid, vrijheid.
• 1:52:47
  Vrijheid is goed en de tegenstroom werd uiteindelijk: oei, misschien is er ook soms een beetje te veel vrijheid.
• 1:52:52
  Want daarom, ik merk, misschien heb jij dat niet, maar wa-waar wij nu naartoe aan het praten zijn is dat we zeggen wat mij betreft: hmmm,
• 1:53:01
  misschien was het niet eens zo heel gek dat we een paar sys-standaard system prompts hadden. Mhmm.
• 1:53:06
  Misschien was het niet eens zo gek om mensen te laten kiezen uit system prompts in plaats van die hele prompt te laten schrijven door een andere AI die, je schrijft hem niet eens zelf, hè. Hij wordt voor jou geschreven.
• 1:53:15
  Precies, door jouw gedrag schrijf je je eigen system prompt. Nou, het is niet echt een system prompt, het is een prompt onder een system prompt, wat is: hou de aandacht erbij. En om dan de cirkel rond te maken. Ja.
• 1:53:25
  Is een kind verslaafd aan snoep eigenlijk nog wel vrij? Uuuh, oké. Dus jij hebt gezegd: mijn kinderen zijn vrij, die mogen alles doen wat ze willen. Ja, precies. En daardoor hebben ze zichzelf opgesloten.
• 1:53:39
  Ik snap de paradox. Ja. En daar, en daar zitten we nu met elkaar ook een beetje in. Ja. Dus en dan, dan, dan, dan kan je dus tegen mij zeggen nu: oh, dus jij wil de vrijheidsknop een beetje terugdraaien? Ja.
• 1:53:49
  Ik denk dat we de vrijheid op een andere manier moeten gaan uiten. Ja.
• 1:53:53
  En vereist dat, want in China hebben ze gewoon regelgeving voor, uh, de eigenaar van TikTok die daar een ander system card heeft, een ander system prompt heeft die veel meer geënt is op een burger zijn waar de staat wat aan heeft.
• 1:54:07
  Uh, aka meer wetenschapsvideo's, meer video's die ambitie in mensen, uh, uh, opwekken op een manier die uiteindelijk het landsbelang dient. Dus daar kun je ook weer van alles van vinden.
• 1:54:19
  Uhm, maar dan, dat laat in ieder geval zien hoe je hetzelfde algoritme op twee manieren kan gebruiken. Bij ons is het opium, bij hen is het een soort van een propagandatraject. Mhmm.
• 1:54:29
  Hoe zou je zeggen dat, dat, dat onze beleidsmakers hier z-van invloed op zouden moeten uitoefenen? Wat voor vrijheid moeten we eigenlijk krijgen wat jou betreft?
• 1:54:39
  Ja, het is, en voel de paradox, hè, want het is dus een soort van- Nee. Ja, ik vind vrijheid een ingewikkeld woord, dat snap ik. En dat, en dat is gewoon zo. Ja. Hè, wa-als in dat is gewoon een moeilijke.
• 1:54:48
  Kijk, ik denk hierin dat we-- kijk, je kunt zeggen: ik heb me vrijgevochten van de zuilen, ik heb me vrijgevochten van staatspropaganda, whatever je, uh, d-ervan vindt. En nu mag ik het zelf bepalen. Wat blijkt?
• 1:55:00
  Je hebt iets anders tegenover je staan. Een super Barbapapa, heb je daar weer mee te- Waardoor we allemaal wappies worden of waardoor we allemaal brainrot krijgen.
• 1:55:06
  Of zeg maar, het is gewoon, de smaken die hier uitkomen zijn louter kut. Ja. Ik denk dat, ik denk dat iedereen dit wel vindt eigenlijk. Ja. Dat algoritmisch feeds.
• 1:55:16
  En ik, ik denk dat, dat, dat daarin, zeg maar, uh, om je vrijheid te kunnen, je kan iemand wel vrijheid geven, maar je moet iemand ook de mogelijkheid geven om met die vrijheid iets te kunnen doen. Ja.
• 1:55:26
  En om iets met vrijheid te kunnen doen, dat, dat heeft in eerste instantie te maken met een stukje educa-educatie, hè. Dus je hebt de digitale vaardigheden. Die worden ook gegeven op scholen trouwens, hè.
• 1:55:34
  Het gaat erover: wat is een algoritme? Ja, maar ik, ik geloof, ik denk, ik- Dat is stap één. Ja, nee, maar ik geloof ik ben niet meer met die stap bezig, want ik denk gewoon zelfs al weet je hoe het werkt, dan nog,
• 1:55:46
  uh, zijn het kroketten die je proeft. Nee, maar dus, dus ik denk dat uiteindelijk als jij zegt als beleidsmakers luisteren,
• 1:55:53
  uh, of vrienden van en buren van, loop lekker die tuin in met ons verhaal, zet hem op de speaker, zet hem op je JBL'etje in de achtertuin terwijl zij zitten te eten. [lacht] Het is wel raar, dit moment.
• 1:56:02
  Jij wijdt hele passage bij het idee dat er een vriend van een beleidsmaker luistert. Ja. Maar oké, ja. Megfoon in de achtertuin. Ik denk dat het zo is, Wietse, namelijk. Maar goed. Ja.
• 1:56:11
  [lacht] En, uhm, kijk, dat komt door die staatspropaganda. Blijf er nou bij. [lacht] Ja, oké, dus stel die vrijheid. U, u luistert. Ja. U luistert. Ja. Uh, geachte beleidsmaker,
• 1:56:25
  uiteindelijkZijn we het eens over vrijheid in de algemene zin? Die gaan we dan concretiseren. Wat betekent vrijheid eigenlijk?
• 1:56:31
  En daar hoort volgens mij ook bij dat wij inzicht krijgen in hoe die algoritmen werken en vooral hoe die algoritmen voor ons kunnen werken. Oftewel dat we zelf die algoritmen kunnen aanpassen naar onze wensen.
• 1:56:43
  En dan vind ik, daar hoort vrijheid bij. Als iemand zegt: doe mij maar gewoon de hele dag gewoon de Ninja Ice Cream Machine, want ik wil gewoon dat zien.
• 1:56:53
  Dan ben ik nog wel, uh, zo vriendelijk om te zeggen: hé, you do you. Als jij maar die zelf hebt ingesteld, ja, en niet hebt ingesteld per ongeluk door erop te klikken, maar bewust hebt uitgetypt of uit, uh, geschreven.
• 1:57:05
  En dat je kan switchen daartussen. Ik zou het bijvoorbeeld al heel vet vinden als TikTok multi feed was voor iedere gebruiker. Hè, dat je kan switchen tussen broccoli en zo. Dan heb je al in ieder geval een keuzemoment.
• 1:57:15
  Dan inzicht: wat zit er achter mijn feed? Mijn eigen playlist als het ware.
• 1:57:19
  Om vervolgens tot een punt te komen dat je kan zeggen: oké, als AI, want even voor de luisteraar, media en AI zijn, uhm, onlosmakelijk met elkaar verbonden.
• 1:57:30
  Wat Alexander en ik voor ons zien, zijn jouw persoonlijke buddy die in jouw oor meeluistert, die ook jou 's ochtends, 's ochtends het nieuws gaat vertellen. Goedemorgen Alexander, dit en dat is gebeurd.
• 1:57:40
  Besef je even, dit wordt allemaal één. Oké, wacht maar op de volgende versie van TikTok.
• 1:57:46
  Dat wij daarin, uh, zeggen of dat ik daarin nu zeg, uh, wat belangrijk is, is dat als die systemen, die Barbapapa's ons zo ongelooflijk bij de kladden hebben, ons zo goed kunnen vormen, dan wil ik meevormen. Ja.
• 1:58:00
  Dan moet je mij mee laten vormen, want anders heb ik helemaal geen vrijheid meer. Dan heb ik de vrijheid om verslaafd te worden.
• 1:58:05
  Nou, ik vind het eigenlijk ook wel grappig wat je zegt, uh, over die verschillende kanalen binnen TikTok. Dat je dus eigenlijk het mogelijk maakt om weer te zappen tussen NPO2 en NPO1. En zappen tussen kranten.
• 1:58:16
  En zappen tussen kranten. Dan ben je binnen system prompts aan het zappen, waardoor je weer iets van autonomie terugneemt zonder dat je enorme, ja, mentale bagage of broccoli op je neemt.
• 1:58:26
  Ja, want in user interface design, als wij, uh, uh, een systeem ontwerpen, bijvoorbeeld ik zit hier nu te kijken naar ons mengpaneel, daar zitten schuifjes op.
• 1:58:35
  Die schuifjes, die kun je ook een scale geven en dat betekent dat je hem in plaats van 0 naar 100, zeg je: je mag van 0 naar 100, maar met stapjes, hè.
• 1:58:42
  Dus dat schuifje in jouw interface, die klikt dan een soort magnetisch vast aan een onderdeel. Nou, wat wij nu eigenlijk met elkaar bespreken is, heel enthousiast hebben wij gezegd: vroeger had je niet eens een schuifje.
• 1:58:53
  Ja, je kon je media niet aanpassen. Uh, in het meest gekke geval, toen er nog één net Nederland 1 was, uh, en, en twee kranten, zeg maar, had je bijna niks. Toen, nu zitten we aan de andere kant van het spectrum.
• 1:59:04
  Hier heb jij jouw hyper persoonlijke Barbapapa, you do you.
• 1:59:08
  En dat ik zou zeggen: het zou toch wel prettig zijn om er een paar, om wel een schuif aan, aan mensen te geven, maar met wat stapjes ertussen en ook nog eens die stapjes zelf te mogen bepalen.
• 1:59:18
  Want ik denk dat de ultieme indo-i-i-innovatie zou zijn om te zeggen: er zijn predefined presets waar door je heen kan zappen, kranten en tv-programma's en noem maar op en netten, omroepen.
• 1:59:30
  Maar tegelijkertijd kan je je eigen omroep ernaast zetten die je op maat kan maken en zo heen en weer. En dan krijg je- Eigenlijk wat Spotify doet met, uh, al die Discovery Weekly mixen.
• 1:59:40
  Pretty much, want i-in dat opzicht denk ik dat het, daarom noemde ik de term playlist net al. Ik denk dat we, dat we ze eigenlijk al uitgevonden hebben, maar dat die nog wat, uh, breder de media in mogen.
• 1:59:49
  Oké, we hebben het nu heel veel gehad over die algoritmes die keuzes voor ons maken in wat voor content we te zien krijgen of te horen krijgen. We hebben het nog niet gehad over hoe
• 2:00:02
  die content synthetisch kan gaan worden. Want waar we aan het begin van de aflevering het over hadden was,
• 2:00:08
  uh, weet je, audio gegenereerd door Suno, een podcast gegenereerd door NotebookLM, video gegenereerd door Sora, die allemaal hyper echt is en mensen heel erg goed weet na te doen,
• 2:00:18
  maar waarbij we toch nog steeds in een soort van uncanny valley zitten waardoor dit nog niet, eh, echt door lijkt te breken.
• 2:00:25
  Nou, misschien doe ik nu te veel een aanname waarom dit nog niet gebeurt, maar de verwachting die denk ik wij allebei hebben is dat nu zijn de feeds dan weliswaar AI gestuurd.
• 2:00:34
  AI's bepalen wat wij te zien krijgen, maar hetgeen we te zien krijgen is nog steeds door mensen gemaakt. Onze verwachting is denk ik allebei dat dat ook veel meer gaat mengen. Ja. Hoe, hoe, zeg maar,
• 2:00:49
  als ik dit muntje in jou gooi, wat, wat, wat verwacht jij dan? Nou, ik denk dat, daarom is het, er zit wat mij betreft tussen het, uh, hele, de hele persoonlijke feed voor jou in jouw TikTok, hè, dus die Barbapapa.
• 2:01:01
  Dat is niet een hele grote stap naar, uh, een synthe-synthetische entiteit waar jij een relatie mee hebt. Waarom haal ik die aan? Die wordt dan ook op maat voor jou.
• 2:01:11
  Dat kan een, een, een avatartje zijn, of een poppetje, of een, misschien wel een mensachtig iets waar jij mee communiceert als persoonlijke buddy in de vriendelijke vriendssfeer.
• 2:01:20
  Maar het kan ook een synthetische nieuwslezer zijn. Precies. Sterker nog, waarschijnlijk heb jij straks een groepje van synthetische, uh, entiteiten die jij ook nog eens plekken kan gaan geven.
• 2:01:29
  Ja, oké, maar ik vind dit alweer een stap verder, want dit is een soort van post TikTok. Maar ik zit, als ik nu even gewoon, hoe kijken jongeren nu naar de wereld?
• 2:01:36
  Door het venster van TikTok en in die interface met het switchen van, van video naar video hebben we nu nog beeld wat grotendeels menselijk gemaakt is en waarvan fake news is nu de enige, enige concept wat wij in ons hoofd hebben van hoe AI, uh, beeldUh zich kan verspreiden op een manier wat eigenlijk onwenselijk vinden dat mensen daarnaar kijken.
• 2:01:57
  Heel veel over nieuws voor, i-, als mensen praten in de echte wereld over nieuwsvoorziening en AI, gaat het heel snel over fake news.
• 2:02:04
  Terwijl wij hebben, wij denken denk ik veel eerder over diezelfde technologie als iets wat we juist wel willen consumeren, namelijk synthetische video consumeren.
• 2:02:13
  Ja, want ik denk dat, kijk, kijk, je hebt de curatie van de video's, die wordt al door een algoritme gedaan. Precies.
• 2:02:18
  De inhoud eigenlijk ook al deels omdat de mensen die die video's maken best wel goed doorhebben wat er eigenlijk gemaakt moet worden. Zeg maar gegeigd naar het algoritme. Precies. Dus ze zijn al robots. Ja.
• 2:02:28
  Of ze handelen als voor de robot. Dus het is al deels synthetisch. Het zijn al hybride influencers in dat opzicht. Ja.
• 2:02:34
  Dan gaan we toe na-, toe naar een soort van full synthetics, namelijk mensen hoeven niet meer die dansjes te doen, hoeven niet meer te gaan schilderen, hoeven niet meer te fietsen. Artist vorm, hè.
• 2:02:41
  Dus waarbij je beeld hebt wat misschien in eerste instantie wel is opgenomen, waarbij de AI het, de engagement, uh, factor verhoogd heeft door het beeld zo- Als jij dit had gedaan dan en dan kan je het alsnog drai-, erin fietsen.
• 2:02:53
  Ja, tuurlijk. Ja.
• 2:02:54
  Dus de, de, je maakt zelf een video en dan gaat die AI het optimaliseren voor engagement voor de eerste 2 seconden en dan zie je jou zelf iets zeggen wat jij nooit gezegd hebt, maar wat dat algoritme weet.
• 2:03:03
  Dit is hoe we die doelgroep binnentrekken. Maar dan, en dan heb je nog de uitdaging, uh, krijgen jij en ik dan dezelfde video te zien? Of is het ook nog eens een variatie op die video, synthetisch? Ja.
• 2:03:13
  In dat opzicht, als je maar genoeg rekenkracht hebt, kun je helemaal die gedeelde ervaring eruit fietsen. Want we zitten niet eens meer naar de gedeeldezelfde TikTok.
• 2:03:21
  De feed was al persoonlijk, de filmpjes nog niet, want jij kon nog mij een filmpje sturen op TikTok wat ik dan kon kijken. Of we konden zeggen: heb je dat filmpje op TikTok gezien?
• 2:03:30
  En nu is daar, als we, als er geen, uh, barrières zijn, hè, dan zou je ook kunnen zeggen dat die hele feed of grotendeels gevuld wordt met filmpjes die niet alleen synthetisch zijn, maar ook nog eens synthetisch voor jou.
• 2:03:42
  En denk je dat over vijf jaar mensen kijken naar, als, als ik nog een iemand ben met relevantie in het maatschappelijk debat over vijf jaar. We doen ons best. Nou ja, maar wie weet. Maar
• 2:03:53
  denk je dan dat mensen, uh, vrijwillig gaan kijken naar synthetisch gegenereerd beeld van mij? Nou ja, ik denk, uhm. De deepfake clipping.
• 2:04:04
  Kijk, als wij het, uh, of laten we het even over jou, als jij, uh, jouw gamma uitbreidt en dat doe je al door verschillende verschijningsvormen aan te nemen. Dat doe je door crossmediaal te zijn, hè, dus de tv, podcast.
• 2:04:16
  Ja. TikTok zie ik je ook wel eens langskomen. Er zijn stukjes van jou daar. Audio, noem het allemaal maar op. Boeken, die artikelen daarin. Maar dat zijn allemaal nog steeds media in de vorm van een representatie.
• 2:04:29
  Niet jij. Ik bedoel, je zit er wel. Daar gaan we gewoon even van uit dat jij netjes daar gaat zitten.
• 2:04:33
  Maar op het moment dat, dat er daarnaast ook nog een plek is waar iemand in een zaal kan gaan zitten om jou een keer te zien, uh, en ook de mede-fans, uh, in het Pom-universum een keer te ontmoeten.
• 2:04:45
  Ik heb wel het idee dat, uh, Roxy Dekker, uh, niet dat jij Roxy bent, maar de Roxy Dekkers van deze wereld een best wel grote kans maken nog versus hun synthetische counterparts. En waar zit hem dat dan in?
• 2:04:56
  Wat maakt Roxy Dekker interessant om op internet te bekijken?
• 2:05:00
  Uh, zeg maar wat, wat maakt het feit dat zij echt in een echte wereld ook bestaat, waarom maakt dat haar interessanter om, om haar digitaal interessant te vinden?
• 2:05:08
  Omdat ik denk dat, en dit is een beetje wat ik uit de, uh, kunstenaarskringen krijg om mij heen, die zeggen: een stuk kunst moet geschiedenis hebben. Dat, en je kan ook kunst vervangen voor een stuk media.
• 2:05:20
  En daar bedoelen ze niet mee geschiedenis hebben enkel het stuk, zeg maar, dat een schilderij gehangen heeft op x of een schilderij, uh, een keer ontvoerd is door y. Dat is wel leuk, hè.
• 2:05:28
  Als jij een veiling meemaakt, zit daar het verhaal ook bij van het schilderij. Dat is met een reden.
• 2:05:32
  En daarnaast zijn er ook verhalen over de maker, namelijk, uh, wat Vincent van Gogh allemaal meegemaakt heeft in zijn leven. Dat, we weten ook heel veel van Van Gogh, los van z-, van zijn stukken.
• 2:05:42
  In het geval van Roxy Dekker kan je haar ook volgen en zien dat ze haar rijbewijs gaat halen, dat ze met andere dingen in haar leven bezig is dan artiest zijn, noem maar op. Dus er is een heel veel rijker persoon.
• 2:05:52
  Dit kun je, kan je zeggen: maar Wietse, we kunnen toch ook gewoon die synthetische, uh, tegenhanger haar rijbewijs laten halen?
• 2:05:58
  Ja, het punt is wel dat je op een gegeven moment zoveel aan het simuleren bent van de wereld waar wij ook in leven en het leven wat wij ook hebben meegemaakt, dat ik denk dat dat wel moeilijk wordt. Waarom? Nou, uhm.
• 2:06:10
  Want wat jij nu voorstelt is je kan een, een, zeg maar stel Roxy Dekker is nooit echt gesignaleerd geweest in de werkelijke wereld. Ja.
• 2:06:17
  Dan zou, zou het dan alsnog zo'n fenomeen kunnen zijn op de radio, op TikTok, op YouTube?
• 2:06:24
  Ik denk nu wel, maar, en dit is echt koffiedik kijken hoor, maar, uhm, ik geloof wel een beetje in het idee van de toekomst is er al, maar gewoon nog niet zo breed gedistribueerd, om het maar even in het Nederlands te zeggen.
• 2:06:35
  Dat geldt niet alleen maar voor technologie, maar ook voor cultuur, uh, en trends, hè. Trendwatchers doen niets anders dan in Chicago over straat lopen om te kijken dat iemand twee verschillende sokken aan heeft.
• 2:06:44
  En dan zeggen ze: hé, dat, twee verschillende sokken is een trend. Het is veel meer dan dat, maar dat heb ik even als voorbeeld.
• 2:06:50
  Op die manier s-, begin ik al te zien, daar baseer ik een beetje deze intuïtie op, dat er al een premium op reality aan het komen is. Een premi-premium op human.
• 2:06:59
  Oftewel dat, dat het, dat de influencer bestaat, e-e-in een fysieke vorm heeft. Het klinkt absurd als ik dit zo zeg, maar over vijf jaar echt niet meer.
• 2:07:07
  En ik weet, jij, je blikt, je geeft geen blik of blozen in dit verhaal. Ik geloof dit ook. Ja, absoluut. Uhm,
• 2:07:13
  dat er, het feit dat een, dat er een daadwerkelijk mens is van vlees en bloed met een verhaal en een gezin en een familie en een vriendengroep en een stad en een historie, dat dat op een gegeven moment gaat, naar boven gaat komen drijven als zijnde iets waar mensen, uh, voor gaan kiezen versus een, uh, ja, niets anders dan een personage uit een boek eigenlijk, hè.
• 2:07:36
  Want ik had laatst iemand die zei tegen mij: je hebt het steeds over synthetische entiteiten, maar wat zijn karakters in een boek dan? Ja, i-, jullie hebben een punt.
• 2:07:43
  Het is niet de eerste keer dat we te maken krijgen met- Nee...een soort geesteswezens. Dat we ons hechten aan, aan. Ja. Absoluut, uh, niet nieuw. Uh, los van, uh, uh, ja, ander-ander--
• 2:07:55
  d-er zit een soort, uhHoe zeg je dat? Een glijdende schaal van, uh, Joey uit Friends die daadwerkelijk een leven heeft en om dingen friends en die leeft ook nog en een eigen serie kreeg en zo.
• 2:08:06
  En dan, uh, uh, maar aan de, en aan de andere kant zitten, uh, wezens in, in boeken die gewoon alleen maar in de hoofd van de schrijver bestaan.
• 2:08:13
  En helemaal aan de andere kant daarvan zit, uh, uh, uh, Alexander Klöpping, die hier nu letterlijk tegenover me zit of zo. Dus
• 2:08:20
  i-ik heb wel het idee dat, uh, er onderscheid zal komen, meer en meer tussen, uh, synthetische, uh, ja, wa-- en dat is in de breedte, hè, want ik heb het steeds over influencers, maar dat kunnen zijn muzikanten, dat kunnen zijn boekenschrijvers, dat, dat kunnen zijn politici.
• 2:08:36
  Joh, je kan het allemaal zo gek niet bedenken. Dat is niet beperkt of zo. Ik, ik heb alleen een voorgevoel en misschien is het ook meer hoop dan, uh, dan realiteit, dat wij een, uh,
• 2:08:47
  extra waarde gaan hechten aan het feit dat iemand, uh, een mens is, zoals we dat nu ook met schaken en Formule 1 doen. Maar, maar oké, maar, maar, hoe, gaan we dan, want gaan we dan beeld willen zien van een concert?
• 2:09:04
  Maar ik, ik, ik, ik ga ervan uit dat, dat al die AI-beeldgeneratie over drie jaar zo goed is dat het verschil met echt niet meer te zien is. En daar zijn we nu nog niet.
• 2:09:12
  Er is nu een rare uncanny valley van video's waarbij je ziet dat AI-avatars niet zo echt zijn zoals we-- en ons brein is zo strak afgesteld op het herkennen van echte gezichten.
• 2:09:26
  Dit is, dit is zo'n krachtig menselijk, uh, menselijk talent om, uh, dat beeld te onderscheiden van, uh, van echt beeld, om AI-beeld van echt beeld te onderscheiden. Wij hebben dit direct door op dit moment. Ja.
• 2:09:38
  Maar ik denk niet dat, dat-- mijn verwachting is dat dat niet zo gaat blijven. Dus ik hou rekening met een situatie dat over drie jaar dat niet meer te, van echt te onderscheiden is.
• 2:09:46
  Inclusief beeld van een uitzinnige massa tijdens een concert wat tot mij komt op TikTok. Ja, één persoon is ook massa. Precies.
• 2:09:55
  Inclusief beeld van een, van Roxy Dekker die, uh, iemand uitscheldt op een terras met, uh- Absoluut.
• 2:10:03
  Beeld wat, f-, uh, grungy gedraaid is door iemand die toevallig verderop zit en waarbij die hele stijl van een stiekeme video nagebootst wordt door die AI.
• 2:10:13
  Met andere woorden: dat een AI prima een geschiedenis en een- Ja. Uh, ja, alle, alle dingen die juicy zijn rondom een BN'er. Een backstory.
• 2:10:25
  Een backstory en ook wat het gaande houdt op RTL Boulevard of wat dan ook het equivalent daarvan is over drie jaar. Dat dat allemaal gehallucineerd kan worden.
• 2:10:33
  Waarom precies is het dan zo belangrijk om te weten dat deze, deze, deze, want de meeste mensen die Roxy Dekker fan zijn, zullen nooit naar een concert van haar toe gaan.
• 2:10:42
  Nee, kijk, ik bedoel, het is zo dat, uhm, de meeste mensen waar jij en ik veel over weten vanuit de media, zullen wij nooit echt ontmoeten. Nee. En daar, en toch zijn we geïnteresseerd. Precies.
• 2:10:54
  Dus ik, ik ga zeker niet proberen te verdedigen dat, dat het uiteindelijk doorslaggevend zal zijn, want dat is het nu al niet. Uhm, ik heb wel het idee dat er mensen zullen zijn die daar bewust voor gaan kiezen.
• 2:11:06
  Noem het in eerste instantie een vorm van snobisme en een niche, maar dat er een soort, uh, want je kunt natuurlijk wel, uh, bijvoorbeeld een, uh, samenkomst van Ernst-Jan en jou ergens voor Pomplive.
• 2:11:19
  Je kunt een soort plek orkestreren waar je wel moet bestaan.
• 2:11:23
  Uh, die, en ik kan me voorstellen dat er een, ja, om het even economische termen uit te drukken, een incentive gaat ontstaan om, om steeds meer plekken te creëren waarin je dus telt als fysiek persoon. Mhmm.
• 2:11:34
  Want ik bedoel in het geval van, uh, Roxy Dekker, op 5 mei gaat ze volgens mij het hele land door. Dit voelt nu echt als een soort submarine advertentie, maar dat is het echt niet.
• 2:11:44
  Waar duizenden mensen haar wel op het podium gaan zien, dus er wordt-- dus misschien moeten we ook weer niet onderschatten dat er misschien wel vaak een soort gevalideerd wordt.
• 2:11:51
  Nou, en de behoefte blijven hebben dus om die gezamenlijkheid met alle zintuigen die we hebben. Meerdere kwaliteiten tegelijk in, hè, in dat moment daar op dat grasveld.
• 2:11:58
  Precies, dus dat heeft een premium, dat snap ik ook. Dus ja, daarmee kun je extra geld verdienen.
• 2:12:04
  En ik snap dan ook dat die, die, die, die variatie, uh, van vermaak, uh, met waarvan je weet dat het een echt mens is omdat je er zelf bij bent geweest, dat dat een premium heeft en dat je daarna nog meer fan kan zijn van zo iemand.
• 2:12:17
  Dat geloof ik helemaal. Maar ik heb wel het idee dat dit naast elkaar gaat bestaan en dat die premium ervaring, je hebt, je hebt, je hebt altijd een premium ervaring naast de basic ervaring.
• 2:12:27
  En die basic ervaring, ja, die kun je niet echt aanraken. Uh, maar, uh, ja, g-, de, kijk, ik weet niet, je gaat niet kunnen zien dat het niet echt bestaat.
• 2:12:38
  En ik denk dat je aan je, dat mensen ook uiteindelijk wel blijven weten of iemand echt of niet echt bestaat, ondanks dat je het niet meer kan zien.
• 2:12:47
  Misschien dat er dan toch altijd iets blijft waardoor wij blijven weten of het echt is, om, al was het maar omdat je die persoon, dat je hebt horen zeggen dat iemand uit jouw buurt bij een concert is geweest of zo.
• 2:12:58
  Dat, dat- Ja, ja, by proxy. Ja, een soort van overlevering zoals dat in de prehistorie misschien ook ging. Maar zelfs als we het, als we weten dat het niet echt is, gaan we dan onze aandacht daaraan geven?
• 2:13:12
  Ja, ik denk dus, dus, uhm, gaat het zo zijn dat in die vijf jaar, laat hem daar even zetten, van hypers, hyperrealistische synthetische media. Sterker nog, boven realistisch, whatever that, that means.
• 2:13:23
  Maar, uh, gewoon niet van het echte te onderscheiden, zelfs niet eens door een algoritme te bepalen. Zo goed is het, zeg maar. Uhm, gaan daar bestsellers uitkomen, Nobelprijzen gewonnen worden?
• 2:13:36
  Uh, films, uh, uh, uh, Oscars winnen? Blockbusters. Absoluut. Ja. Ja, sorry. Dat denk ik wel. Ja. Uhm, maar ik denk dat er nog steeds genoeg ruimte is voor die mix.
• 2:13:47
  Omdat, en ik blijf, ja, ik haal toch weer even mijn schaken en mijn Formule 1-metafoor aan. Als wij nu zouden horen, uhm, dat, uh, Verstappen eigenlijk niet stuurtDing is gewoon zelfrijdend. Dit kan, hè?
• 2:14:01
  Ik bedoel, ik ga niet een complotje starten, maar hij kan gewoon doen. Dat stuur sluit je gewoon niet aan en hij beweegt hem een beetje mee. En ik bedoel kan al lang.
• 2:14:08
  Het was een dj die een beetje staat te bewegen en ondertussen drukt hij niet echt knoppen in. Dit gebeurt al op plekken [beiden lachen]. Nee, maar ik bedoel. MP3 mensen.
• 2:14:16
  Ik denk als dat naar buiten komt, dat daar mensen boos over zijn, dat dat enorme impact gaat hebben op het merk Max Verstappen en ook niet binnen twee weken weer overwaait. Nee, sure.
• 2:14:27
  Dus ik heb ergens het idee dat we dat toch niet pikken of zo. En we zijn al, want als, uh, Magnus Carlsen eigenlijk een robot blijkt te zijn die al die tijd aan het schaken is, zeg maar.
• 2:14:37
  Ik-- er zit iets bij ons dat we, en dat is eigenlijk, uh, ook irrationeel.
• 2:14:41
  Een soort, ja, irrationeel op een manier van: waarom zou je niet kunnen genieten van een Formule 1 wedstrijd waar de meest brute algoritmes tegen elkaar battlen van de verschillende technische universiteiten in Nederland?
• 2:14:51
  Ik noem maar wat. Ik zou dat trouwens best wel dik vinden, maar ik merk dat ik daar minder warm van word dan mensen in auto's vanuit verschillende teams, nationaliteiten, et cetera.
• 2:15:01
  Dus we geven nu al een premium aan mensen in schaken en Formule 1. En waarschijnlijk zijn er mensen die nog 100 voorbeelden kunnen noemen. Die premium gaat er blijven.
• 2:15:10
  Ik denk dat jouw punt ook staat dat die premium niet genoeg is om die synthetische content buiten te gaan houden of zo.
• 2:15:16
  Nee, dit wordt absoluut een mix en, uhm, ik ben gewoon vooral benieuwd hoe, nou ja, misschien wij ook, jij en ik, inspelen, bewust of onbewust straks, op: hoe kunnen wij relevant blijven in een wereld vol super AI-podcasts gegeven door twee super hosts?
• 2:15:32
  Ja. Moeten we dat? Maar wat is het antwoord op die vraag? Ja. Want ik zit inderdaad dit idee, namelijk podcast luisteren van
• 2:15:38
  stemmen die klinken zoals die van ons, maar dan aangepast aan mijn interesses, zoals TikTok dat ook doet. Ja, natuurlijk gaat dit gebeuren. Dus wat doen wij dan, Wytse?
• 2:15:50
  Zeg maar, wa-wat is onze rol nog over, over drie jaar, vijf jaar? Ja, de- En kan alles wat wij doen gedaan worden door een computer in deze podcast?
• 2:16:02
  Kijk, ja, ik denk dat alle, uh, randomness die ik in deze aflevering gooi, mijn metaforen. Ja. Hier en daar een opmerking over mijn vader of zo. Ja. Dat is toch ook allemaal wel de backstory, hè? Ja.
• 2:16:15
  Dan moet je hem eerst een hele backstory laten generaten van een gozer die opgegroeid is in Krimpen aan den IJssel. Ja. En dan fiets je daar alsnog wel op basis van heel veel boeken iets uit.
• 2:16:23
  Dus ook backstory is niet een soort van beveiliging of zo. Nee. Of zeg je dat een barrière of zo. Backstories kunnen gegenereerd worden. Uhm, ik, heel eerlijk, ik weet het eigenlijk niet.
• 2:16:34
  Ik weet het eigenlijk niet zo goed. Ik heb een soort van moeilijk onder woorden te brengen hoop hierin. Hoop en daarmee bedoel ik vertrouwen. Misschien is dat een beter woord. Vertrouwen?
• 2:16:45
  Ik heb een soort vertrouwen dat wij met elkaar een manier gaan vinden.
• 2:16:48
  En dan heb ik het niet alleen over jou, jij en ik, maar wij als in samenlevingsbreed, om een soort niche, want het wordt klein, uit te carven, zeg maar in de hoek van het festival waar nog een tentje staat waar wij nog zitten of zo.
• 2:17:01
  En dat is misschien niet genoeg, want dan zijn wij met te veel goede podcast hosts. Het wordt heel druk in die tent, maar ik heb wel het idee dat daar nog een plek kan zijn.
• 2:17:08
  Maar het kan, het kan niet in de orde van grootte zoals wij het zitten doen, denk ik, man. Het is de vraag wat mensen gaan accepteren, want dit is uiteindelijk waar je de hele tijd op terugkomt.
• 2:17:16
  Het soort van vertrouwen in dat er een menselijk element in zit, uh, dat dat maakt dat we Formule 1 blijven kijken en dat we dus niet, als we zouden weten: het is een robot die die auto bestuurt, dan be- vervalt de hele reden om een Formule 1 wedstrijd te kijken.
• 2:17:35
  Uhm, we gaan ook niet kijken naar robots die met elkaar aan het voetballen zijn. Volstrekt oninteressant, uhm, hoe goed ze ook zouden kunnen voetballen. Uh, zie ik niet zo heel snel gebeuren.
• 2:17:47
  Helemaal als het computergegenereerd is, dat beeld. Uhm, dus, uhm, ondanks dat technisch misschien iets kan.
• 2:17:55
  Misschien dat we het technisch allemaal zo goed kunnen maken en dat het ook inhoudelijk zo interessant kan zijn. Dan zou je kunnen zeggen: wij als mensen trekken ergens een grens in wat we bereid zijn te consumeren.
• 2:18:06
  Dus we kunnen het maken.
• 2:18:07
  Het is allemaal heel goed, maar hetzelfde als je geen Midjourney-kunst aan de muur hangt, maar wil, wil weten dat het door een mens gemaakt is, gaan we het gewoon niet consumeren en daarom is er geen markt voor.
• 2:18:18
  Ik denk dat we- Het zou kunnen. Absoluut. En ik denk dat wij door de geschiedenis heen onbewust en bewust zijn beschermd door het feit dat we bepaalde dingen die we wilden niet konden. Ja.
• 2:18:30
  En we komen nu in een tijd dat wat we willen kan. Ja. En dan is de vraag: is wat we willen wel wat we moeten krijgen? Ja, en, en, en, en, en willen we het uiteindelijk wel echt? Want je kan zeggen: ik wil, uh.
• 2:18:45
  Oneindige podcasts met de beste, leukste hosts ooit. Ja, maar misschien ga je er dan zoals je aan het eind van een avond TikTokken erachter komt: dit is toch niet super chill. Ja. Uhm. Die leegte.
• 2:18:56
  Ja, misschien dat dat uiteindelijk dan toch, zoals nu ook regelgeving tegen TikTok aan het komen is. En weet je, er komt toch uiteindelijk een tegenbeweging, uh, die weer nieuwe balans aanbrengt.
• 2:19:09
  Nou, breekt daar nog iets van hoop uit? Ik hoor hoop. Ik hoop het maar. Ik hoor een hoop hoop. Ik start de eindmuziek. Mijn god, Wytse. Uh, ja, nou ja, het is wat, zullen we maar weer zeggen. Dank je wel. Jij ook.
• 2:19:22
  Wytse Hage. Uh, wij danken ook Sang, Sam Hengeveld voor de edit en Pancras voor de vormgeving. Wil je een lezing van Wytse over AI of van mij, dan kan dat. Mail ons op lezing@aireport.email.
• 2:19:32
  Twee keer per week het laatste nieuws over AI krijgen kan via aireport.email en als je vandaag nog wil beginnen met AI binnen jouw bedrijf ga je naar deptagency.com/aireport.
• 2:19:43
  Wij zijn hier volgende week weer en wij danken jou voor het luisteren. Dank je wel! Tot volgende week! Dag.
• 2:19:52
  [muziek]