Latest / Comprehensible Tagalog Podcast / #248 - Isaac Newton: Ang Pinakamagaling Na Siyentipiko?
Transcript
- 0:07Hi ako si miguel ng comprehensible tagalog podcast.
- 0:12At ngayong araw. Meron tayong tema.
- 0:16Na walang relasyon sa pilipinas. Pero may relasyon sa araw araw
- 0:25na buhay natin. So pag uusapan natin si isaac
- 0:30newton. At kung bakit pwedeng siya yung.
- 0:36Pinaka. Magaling pinaka importanteng
- 0:41siyentipiko. Hindi naman masyadong seryosong
- 0:45tanong kasi. Maraming siyentipiko yung
- 0:49magaling na magaling at maraming kontribusyon sa mundo natin.
- 0:56So hindi naman kailangan pumili ng pinakamagaling ng parang
- 1:01greatest of all time. Pero.
- 1:05Talagang nakakabilib lang yung kontribusyon ni isaac nun.
- 1:11At. Malaking inspirasyon sya.
- 1:14Sa tingin ko o pwede siyang maging malaking inspirasyon.
- 1:19Lalo na sa mga mahilig sa siyensiya sa research.
- 1:25At sa pag iisip ng mga bagay bagay.
- 1:30Ng scientific method ganon pero kung iisipin mo interesante din
- 1:36kasi. Yung timing.
- 1:39At yung swerte. Parang isang factor din di ba?
- 1:44Kasi halimbawa si leonardo davinci.
- 1:48Pinanganak sya sa sa vinchi sa italya.
- 1:53Pero. Yung buhay niya.
- 1:57Lumaki sya sa florence. At yung noong panahon na yon
- 2:03yung florence. Talagang yun yung panahon na
- 2:09marami. Mga mga artists doon at
- 2:13talagang. Yung kakaibang pag iisip parang.
- 2:19Hindi siya dini discourage so parang sine celebrate nila yung
- 2:24mga kakaibang pag iisip yung mga kakaibang tao.
- 2:31So kilala yung florence dahil doon noong panahon na yon.
- 2:37At si isaac newton naman pinanganak noong sixteen forty
- 2:41two. So noong panahon na yun yung
- 2:44scientific revolution. So ang gandang timing di ba?
- 2:50Tapos yung pinaka produktibong panahon ng buhay niya.
- 2:56Noong sixteen, sixty five at sixteen sixty seven.
- 3:01Nung panahon na yun, meron siyang trabaho sa cambridge sa
- 3:06unibersidad ng cambridge pero nagsara iyong unibersidad kasi
- 3:13oo dahil sa the great leg so hindi maganda yun kasi may sakit
- 3:20na malala. Pero para sa mga.
- 3:24Na na diskubre ni ni isaac newton nakatulong yung.
- 3:29Parang. Hindi niya pagtatrabaho at na
- 3:34isolate siya. O kinailangan niyang mag isolate
- 3:38maging mag isa. At dahil doon nagkaroon siya ng.
- 3:43Parang intellectual freedom. Na mag isip ng mga malalaking
- 3:50ideya tungkol sa calculus sa opticks sa laws of motion at sa
- 3:58universal gravitation. So siguro dun siya pinakakilala
- 4:03sa mga nadiskubre niya. Sa mga ideya niya sa physics.
- 4:10Siguro narinig niyo na yung kwento ng nakaupo siya sa ilalim
- 4:14ng puno tapos mayroong nahulog na mansanas.
- 4:19Tapos naisip niya yung law ng universal gravitation.
- 4:26Ang sabi nila. Parang baka.
- 4:30Hindi naman totoo na nangyari yun.
- 4:33Pero yung totoo? Ay yung tatlong.
- 4:38Loss of motion. Talagang malaki yung naging
- 4:41impact sa siyensya. Lalo na yung law ng universal
- 4:47gravitation. So bukod dun.
- 4:49Malaki din yung naitulong. At kontribusyon ni asap newton
- 4:54sa matematika. At siya yung gumawa ng calculus.
- 5:02Sa totoo lang hindi lang siya dalawa silang tao.
- 5:06Si got free will him live nitz so hiwalay nilang na diskubre
- 5:13ibig sabihin independent yung pagdidiskubre nila sa calculus
- 5:18pero kadalasan si isaac newton yung nabibigyan ng credit at
- 5:24noong panahon na yun sabi nila yun yung pinaka importanteng.
- 5:30Parang advancement o nadiskubre sa matematika mula noong panahon
- 5:36ni archimedes. So bukod sa physics bukod sa
- 5:40calculus. Yung optics din at yung.
- 5:45Yung ilaw yung light. Yung nature ng light meron syang
- 5:50mga sikat na experiment tungkol sa gamit ang prism.
- 5:57At sa experiment na yon. Na ipakita nya na yung ilaw yung
- 6:02white light. Parang hindi lang puting ilaw
- 6:07pero pinaghalo halong. Iba't ibang ilaw dahil sa
- 6:11kaalaman na yon. Nakatulong din yun sa
- 6:14pagdiskubre ng telescope at yung unang.
- 6:19Reflecting telescope meron pa nga lang newtonian newtonian
- 6:24telescope. Na yung parehong.
- 6:28Parang mekanismo na reflecting telescope.
- 6:31Ginagamit pa din ngayon hanggang sa hubble space telescope.
- 6:37Isa pang malaking kontribusyon ni isaac newton yung modernong
- 6:43scientific method. At malaking impluwensya daw siya
- 6:47sa enlightenment so hindi niya basta basta tinanggap yung mga
- 6:54ancient na kaalaman. Pero mas gusto niya na merong
- 7:00sistema ng mga eksperimento ng obserbasyon.
- 7:06Ng mga precise na sukat. Para yun yung sa intic method
- 7:12ibig sabihin meron syang. Metikulosong methodology.
- 7:18At tinaas niya yung standard ng siyensya.
- 7:22So kailangan merong. Ebidensya at mayroong maayos na
- 7:28reasoning. Hindi lang mga spekulasyon so
- 7:31yun yung mga pwedeng argumento kung bakit c aiza at newton yung
- 7:37pinakamagaling. Pinaka mahalagang siyentipiko.
- 7:43Na yung calculus, yung sa physics sa matematika, yung
- 7:50opticks at yung ilaw. At yung pag iisip tungkol sa
- 7:56scientific method. Pero syempre meron din namang
- 8:01mga argumento kontra doon. Halimbawa sa siyensya.
- 8:06Syempre. Parang yung mga ideya.
- 8:11Cumulative ibig sabihin. Yung mga ideya nanggaling sa mga
- 8:18nauna sa atin. So hindi naman basta basta
- 8:22naisip mo yung idea. Kadalasan.
- 8:25Meron kang basis na mas lumang ideya na gusto mong patunayan o
- 8:32gusto mong kontrahin ganun. Halimbawa yung yung laws of
- 8:38motion ni aiza at newton parang ginamit niya din na basis yung
- 8:43mga ideya ni galileo galilee. So ibig sabihin kung wala si
- 8:49galileo? Madidiskubre ba ni isaac newton
- 8:53yung laws of motion niya. Hindi ko alam.
- 8:58Isa pang pwedeng argumento. Yun nga nabanggit ko na kanina
- 9:03yung kontrobersiya sa calculus. Kasi naunang mag publish si live
- 9:12nitz. Noong sixteen, eighty four.
- 9:15Pero yung credit napupunta kay newton.
- 9:18Tapos inakusahan niya si live nets na nag play jeriza.
- 9:23At talagang parang. Combative na na tao si aiza
- 9:29crypton. Pero meron siyang mataas na
- 9:32posisyon. Sir roel society kaya parang
- 9:37nung panahon na yun meron siyang mas kapangyarihan kumpara kay.
- 9:43Gottfried like nits. So isa pa yung argumento.
- 9:47Kontra sa pagiging pinakamagaling ni isaac newton.
- 9:52Marami siyang. Nakaaway at hindi daw siya yung
- 9:56pinaka. Madaling pakisamahan na tao yung
- 10:01personalidad niya. Medyo hindi maganda kasi meron
- 10:06siyang malaking igaw sabi ng iba.
- 10:09At yung pribadong buhay nya hindi daw rational.
- 10:14At madali siyang magselos. Meron siyang mga mga kaaway.
- 10:20At mahalaga yung reputasyon para sa kanya.
- 10:24Halimbawa yung isang kaaway niya si robert hook, si hook na
- 10:29kilala sa pagdiskubre ng cells at sa imbensyon niya na compound
- 10:35microscope. Kaaway siya ni iza ako dun.
- 10:40At yung mga paper ni robert hooke gustong alisin ni asa
- 10:46acnotin sa royal society. So meron siyang mga ganung.
- 10:51Away o alitan mga. Laban sa mga iba't ibang
- 10:58siyentipiko, iba't ibang tao. At isa pang bagay.
- 11:04Marami siyang ginugol na oras sa tinatawag nilang studio science.
- 11:09Halimbawa, yung biblical prophesy at at kahit na yung
- 11:14physics ni asa at newton. Malaki yung epekto at
- 11:18kontribusyon sa siyensiya. Hindi doon nagtatapos yung
- 11:22physics kasi meron ding mga limitasyon yung mga laws of
- 11:27motion niya kasi sa mga talagang extreme na kondisyon.
- 11:32O sa mga sobrang maliit na skills maliit na bagay.
- 11:37Halimbawa yung sa quantum mechanics.
- 11:41Hindi na applicable yung mga laws ni newton at meron ding
- 11:46assumption na yung yung time yung oras.
- 11:50At yung space yung espasyo. Absolute o hindi nagbabago.
- 11:56So dito pumapasok yung. Teorya ng relativity ni albert
- 12:03einstein at yun si albert einstein.
- 12:05Pwede ding gawan ng argumento na.
- 12:09Pinakamalaking kontribusyon sa siyensiya.
- 12:13Pwede ding argumento. Halimbawa si charles darwin
- 12:17dahil sa nadiskubre niya sa biology sa theory of evolution.
- 12:24By natural selection. At sa pagpapaliwanag ng buhay ng
- 12:30pagkakaiba. At diversity ng buhay natin si
- 12:34james maxwell den. Malaki naman yung contribusyon
- 12:38sa electromagnetism. At para kay einstein, isa siyang
- 12:44malaking impluwensya at malaking kontribusyon.
- 12:48Yung ginawa ni james maxwell sa physics at pwede rin naman i
- 12:54konsidera si galileo galilei. Yung father ng modernong syensya
- 13:00so yun hindi mapagkakaila na sobrang laki ng kontribusyon.
- 13:05Ni isaac newton kahit na yung personalidad niya hindi daw
- 13:12masyadong maganda at marami siyang nakakaaway.
- 13:15Pero talagang. Ang laki ng.
- 13:19Kontribusyon at epekto niya sa siyensya at sa pamumuhay natin
- 13:24ngayon. At sa mga.
- 13:28Pamumuhay ng susunod na henerasyon.
- 13:32Yun lang. Salamat sa oras mo.
- 13:34Kung kailangan mo ng transcript, meron tayong transcript para
- 13:38sayo at kung gusto mo suportahan itong podcast, pwede kang
- 13:43sumuporta sa patreon. Maraming salamat at paalam.