Latest / Açık Büfe Diyalog / Görme Biçimleri

Transcript

Görme Biçimleri · Açık Büfe Diyalog

0:07
Evet arkadaşlar türkiye'nin en çok dinlenen podcastine hoş
0:10
geldiniz, açık büfe diyorlar ben ege.
0:11
Ban ege. Nasılsın?
0:14
Depresif bir ruh hali var içimde seçimlere az kaldı.
0:19
Sen kaybeden tarafta mısın? Niye bir depresyon?
0:23
Bunu kayıttan önce de konuşmadık.
0:24
Bir anda seçim muhabbeti. Yaptık.
0:25
Gerçekten de bir anda bana bir tuzak kurdun.
0:29
Bunu büyük ihtimal cuma ya da cumartesi koyarız.
0:32
Pazar günü de seçim var. Ne düşünüyorsun he seçim?
0:35
Alakasız ya türkiye'nin son 30 yıldaki projektörü de hakkında
0:39
ne düşünüyorsun? Yani mesela kürt sorunu ekonomi.
0:43
Hayır, hayır bugün. Biraz da böyle hafif konular.
0:47
Bugün daha ağır bir konuya gireceğiz, sanat.
0:50
Biz bir kitap okuduk. Dedik ki herkesin okuması lazım
0:55
buna abla. Biraz öyle bir bölüm oldu ama
0:58
kitabın açtığı bence. Pencere güzel bir pencere olduğu
1:02
için aslında biraz da o yolculuğa çıkacağız yani.
1:05
Net bir şekilde söyleyeyim, bu kitabı okuduktan sonra direkt
1:08
benim sanata bakışım yani resimlere daha doğrusu direkt
1:11
değişti, bayağı değişti hem de hani öyle.
1:13
Böyle bir kafa açıcı kitap değil.
1:15
Evet, konuştuğumuz kitap bölümün isminden de gördüğünüz gibi
1:19
görme biçimleri john bergerin kendisi bir sanat eleştirmeni
1:23
sanırım 2.010 yedide vefat etti, 20.
1:26
Yüzyıl 21. Yüzyıl sanat eleştirmeni,
1:28
özellikle de resim eleştirmeli ve görüşlerinden dolayı da
1:32
özellikle progresif ve geçiyor. Yönelik sert ve toplumsal
1:37
eleştirilerinden dolayı sanata toplumsal bakış açısından dolayı
1:39
sanat eleştirmenin de çok çığır açmış biri olarak görünüyor.
1:43
O çerçevenin içinde kalmamış, yani bayağı toplumsal tespitleri
1:46
falan da var bayağı. Evet ve görme eylemine de çok
1:50
güzel yorumları var. Ayrıca onun dışında da bizim
1:52
sanatı nasıl yorumladığımızla ilgili ve sanat yorumuyla ilgili
1:55
bize öğretilen şeylerin çoğunun aslında kolpa ve içi boş şeyler
1:59
olduğuyla ve bizi sanattan uzaklaştırdığına dair söylemleri
2:02
var ki okudukça çok mantıklı geliyor.
2:04
Adamdan sonra zaten eleştiri sanat eleştirisi değişti direk
2:08
sektör olarak. Herkes bu dedi ki o bir dakika
2:11
dur böyle böyle bakmamız gerekiyormuş galiba falan olay.
2:14
Herkes abi sadece fırça darbesi değilmiş galiba olay falan
2:17
oluyor. Yani bu kitap aslında zamanında
2:20
yazarın ve birkaç sanat eleştirmenin arkadaşının BBC de
2:24
yayınlanmış bir belgesel dizisini kitaplaştırılmış hali.
2:28
Kendisi de kitabın başında bahsediyor.
2:30
Oradaki en önemli fikirleri alıp biraz özüm hani özünü
2:33
çıkardıkları bir kitaba dönmüş ve gerçekten kitap çok kısa.
2:36
Bu arada 200 sayfa bile değil. Ama ve 3 bölümü falan sadece
2:41
resimlerden oluşuyor. Yani yazılı hiç bir anlatıyor.
2:43
Yok resimleri peş peşe koyarak size o şekilde bir deneme
2:47
sunuyor. Yani orada.
2:48
Ki sonuca kendiniz ulaşıyorsunuz?
2:50
Geri kalan 4 bölümde sanırım sadece kendi fikirleri var.
2:54
Yazılar var dediğin gibi 3 bölümde ki zaten o yazılar da
2:57
aslında giriş niteliğinde ama giriş niteliği bir yani fikirler
3:00
o kadar orijinal ve bizim normalde duyduklarımızdan farklı
3:03
ki sanat konusunda zaten giriş olması yetiyor.
3:06
Yani sen zaten olmaz bu pencere açılıyor sana yani.
3:09
Oradan sonra zaten kendi başına düşünerek bile gidiyorsun bir
3:11
noktaya, yani sana o yolun var olduğunu hatırlatılması yetiyor.
3:15
Bilmiyorduk işte ben ben bilmiyordum mesela öyle
3:17
bakabilceğim. Ve bu bölümde.
3:21
Sanat eserlerinin güncel yorumları nasıl yapılır?
3:23
Kendinizi sanat eserleri nasıl yaklaştırabilirsiniz, sanat
3:26
yorumu nasıl olur? Bu klasik bizim bildiğimiz
3:28
yorumlar neden sıkıcı geliyor bize neden çoğu sanat eseri ile
3:31
aslında bağlılık kuramıyoruz. Neden müziğe ikinizde mesela
3:35
resimleri yüzde sekseni size boş geliyor, bir bağ kuramıyorsunuz
3:38
ve suçluluk hissediyorsunuz. Bu tarz şeyler bu kitapta
3:40
anlatılmış ve çok güzel açıklamaları var.
3:42
Ya da işte müzeleri niye ruhani böyle kutsalmış gibi neredeyse
3:46
ve bir resim görüyorsanız onu normal resim yani hani biri
3:50
diziktirmiş gibi değil de. Sanki böyle bu benim şimdi
3:54
anlayamayacağım bir şey. Çok hani yukarıdan gelen bir şey
3:56
bu lütufmuş. Hani buna bakmak bile hani benim
3:59
için ben hak etmiyorum ya bunu falan gibi bir ezikliğe öyle bir
4:03
olay var ya. Evet, hani abi niye meşhur olduk
4:06
ama resim çok iyi. Sanata.
4:11
Sahiplere giriyoruz, onları konuşacağız yani.
4:13
Daha gerçekçi doğal bakış açısı istersen giriş yapalım, yavaş
4:16
yavaş çünkü bir kaç küçük fikir var.
4:18
Kitapta sürekli vurgulanan ve fikirler üzerinden ilerliyor.
4:22
Aynen öyle şey imge çok fazla geçiyor.
4:24
Kitapta imge sözcüğü ilk başta biraz onun 10'a çıkart
4:27
irdeleyeceğiz. Şimdi ben şeyi söylemek
4:29
istiyorum. Daha ilk başlarda berger şey
4:31
diyor, bir şey gördükten hemen sonra aynı zamanda kendimizin
4:35
görülebileceğini de fark ederiz diyor.
4:37
Karşımızdakinin gözleri bizimkilerle birleşerek
4:39
görünenler dünyasının bir parçası olduğumuza bütünüyle
4:42
inandırır bizi diyor. Bu acayip bir tespit bence.
4:45
Evet yani bu ileride ilerdeki konularımızdan birinde özellikle
4:48
resim, resimde kadın figürü kısmında çok özellikle öne
4:52
çıkacak bir şey. Evet dediğin gibi yani bir insan
4:54
şey diyor. Bir insan bir yeri görüyorsa
4:56
oradan da kendine bakan biri olduğunu kabullenmek zorunda.
4:59
Aynen yani kendimizin de görünebilir olduğunu fark
5:02
ettiğimiz noktadan itibaren diğer gözlemcileri de düşünmeye
5:05
başlıyoruz. Onları düşünmeye başlayınca da
5:07
bir anda sadece diğer her şeye bakan bir gözlemciden çıkıp
5:12
diğer gözlemciler içinden kendimizin de gözlemcisi olmaya
5:15
başlıyoruz. Yani kendimizi öyle görüyoruz.
5:17
Kendimiz bağımsız biri değiliz. Aslında herkesin ortasında ve
5:20
gözlemlenebilen biriyiz. O da yani bütün sosyal
5:23
ilişkileri falan. Özetleyen bir şey aslında.
5:26
Evet. Zaten imgeyi de şöyle
5:29
tanımlıyor, yeniden yaratılmış ya da yeniden üretilmiş görünün,
5:33
yani sizi bir şeye baktığınız zaman da türlü bir resme
5:36
baktığınız zaman kendi kafanızda oluşturduğunuz şey, onun fikri
5:40
gibi biraz aslında. Sen nasıl görüyorsun yani sana
5:44
göre resim gibi de bir şey demek aslında.
5:46
Yani devamında da şöyle diyor, ilk kez ortaya çıktığı yerden ve
5:50
zamandan kopmuş ve saklanmış bir görünüm ya da görünümler düzeni,
5:54
yani ve her imge'de subjektif bir şey.
5:57
Bir görme biçimi kişiye göre değişiyor.
5:59
Yani sen bunu demek istedi aslında ileride de gelen şey bu
6:02
zaten. Hani siz bir sanat eserine
6:03
baktığınız zaman sanat eseri değişmez, objektif geçmişten
6:07
buraya hiç dokunulmadan getirilmiş bir kapsül siz 10'a
6:10
çıkart bakıyorsunuz gibi değil. Yani o sanat eseri geçmişin.
6:15
Biz şu andan geçmişe baktığımızda o sanat eseri de
6:17
değişiyor. Siz baktığınızda da o sanat
6:19
eseri değişiyor. Sizin yorumunuz kalktığınız için
6:21
kendinizi kattığınız için değişiyor.
6:23
En azından öyle olması lazım ama sanat çevresindeki sanat,
6:27
yorumlama, resim, yorumlama hiç böyle yorumlanmıyor.
6:30
Zaten sanatçının da aslında asıl eleştirmenin asıl teması da bu
6:34
yani. Hani bu resimden de ııı çıkıyor,
6:36
şey de fotoğraflara da giriyor. Yani fotoğraflarda bile her bir
6:40
imgede farklı bir görme biçimi yatar diyor.
6:42
Çünkü fotoğraflarda hani çoğu zaman sanıldığı gibi mekanik
6:45
kayıtlar değil de aslında hani her bir fotoğrafı baktığımızda
6:49
ne kadar az olursa olsun fotoğrafçının sınırsız görünüm
6:52
olanakları arasından o görünümü seçtiğini fark ediyoruz.
6:55
Ya aslında oradan onu demek istiyor yani.
6:58
Evet, aslında benim fotoğraf orada bir ortaklık var ikisinde.
7:01
Evet, aslında fotoğraf da baktığın her fotoğrafta her ne
7:04
kadar objektif bir şeymiş gibi gözükse de çünkü diyorsun ki abi
7:06
adam var olan şeyi direkt kaydediyor ama var olan şeyin
7:09
bir parçasını ve belli bir açıdan kaydediyor.
7:11
O da fotoğrafı çeken kişinin insiyatifinde o kişinin bakış
7:15
açısıyla belirlenen bir şey. Yani sen bir fotoğrafa bak.
7:17
Fotoğraf zaten sanat olmasının şeyi bu çeken kişinin bakış
7:22
açısından ve çeken kişinin neyi kameraya almayı tercih
7:25
etmesinden oluşan bir sübjektiflik zaten.
7:28
O yüzden ya imge de bu aslında yani ileride imge dendiği zaman
7:32
aklınıza bunu getirebilirsiniz. Yorumlanması sizin tarafınızdan
7:35
yorumlanması gibi tabii götürebilirsiniz.
7:36
Bir de şey zamanla hani zaman geçtikçe imge'nin canlandırdığı
7:40
şeyden daha kalıcı olduğu ortaya çıkıyor.
7:43
O noktadan sonra da hani imgeyi yaratanın kendine özgü görüşü
7:47
yaptığı kaydın bir parçası olarak kabul ediliyor.
7:51
Mesela çok güzel bir bence şöyle bir örnek verilebilir,
7:54
canlandırmak için ileride de bundan bahsedeceğiz ama şimdi
7:57
bir örnek vermek için mesela zamanında musoli'ni italyan
8:03
diktatör arada butonlara gireceğiz arkadaşlar.
8:06
Yani musoli zamanında mesela kolezyum a kendi heykelini
8:11
yaptırmak istemiş ve bir çok rönesans italya zamanı rönesans
8:14
resmini kendi faşizmini simgelemesi için kullanmış
8:18
meclislerini asmış vesaire vesaire yani bir yerden bakınca
8:21
da musoli ne bu resimlerin imgesini kendini desteklemek
8:24
için kendi görüşünü beslemek için kullanmış ve artık.
8:28
Resimden neredeyse daha kalıcı bir şey haline gelmiş o zaman
8:30
yani mesela bunu bir imge kullanım örneği olarak
8:32
verebilirsin. Verebiliriz.
8:34
Ben de başka bir örnek vereyim. Ben bir faşistten girmeyeceğim.
8:37
Yani ben normalde. Ressamdan bir örnek vereceğim.
8:43
Şey beraber bakmak isterseniz bu arada ara tabii aratıp
8:45
bakabilirsiniz resmen ııı frans halsın, yaşlılar bakımevinin
8:50
kadın ve erkek yöneticilerimiz resimleri bu 2 ayrı resim
8:54
birinde kadın yöneticiler var, birinde erkek yöneticiler var.
8:57
Bu resimlere doğrudan bakınca çok karanlık garip insanlar
9:00
gözüküyor. Hani sanki sinirli, agresif hani
9:02
kötü bir web veriyor. Öyle bir çizmiş ki, sanki house
9:07
bu insanlardan nefret ediyor gibi.
9:09
Hani öyle bir öyle bir imajı var ama bunun öyle olmadığını
9:12
almıyoruz. Sonra üzerine yapılan
9:13
çalışmalarda ve eleştirilerde öyle gözükmeleri nasıl sebebi
9:18
hasın? O resmi çizdiği dönemde 80
9:21
yaşını aşmış yoksul bir adam olması, yani resmi çizerken
9:25
kendisini hatta vakıftan 2 yük tezek verilmiş soğuktan donma
9:29
diye yoksa adam ölecek, soğuktan yani resme çizerken o derece o
9:33
noktada bu resmi de seyirlik olsun diye ısmarlama yapılıyor.
9:37
Yani parasıyla yaptırıyorlar adama buradaki varılan görüşte
9:40
şu, erkek ve kadın yöneticiler karşılarında duran halsa ününü
9:45
yitirmiş, vakıf yardımıyla yaşayan yoksul bir yaşlı bir
9:48
ressama bakıyorlar. Evet, sonra hiç hazırken
9:51
house'da onları her şeye karşın yani her şeye rağmen nesnel
9:54
olmaya çalışan yoksul bir adamın gözleriyle bakıyor.
9:58
Resimdeki dram bu aslında yani orada çizilen hasın onlara karşı
10:02
bir nefreti falan değil imgeleri sanatçıdan hani onu yaratan
10:06
kişiden ayıramayız derken, hani 10'a çıkart baldır derken denmek
10:10
istenen bu aslında sen ressam aynen gördüğün şey aslında
10:15
objenin ressama bakışı ve ressamın onlara o bakışla
10:19
görüşü. Evet yani yani.
10:22
Resimdeki insanları bu kadar iğrenmiş bir şekilde bakmasının
10:25
sebebi iğrenç bir adama bakıyor olman asla onların gözünde eğer.
10:29
Yani ya da o adamın kendini iğrenç olarak düşünüp lan.
10:33
Bunlar bana bu şekilde iğrence bakar gibi bakıyorlar.
10:36
Bakış da olabilir. Evet, aynen kesinlikle işte imge
10:39
derken aslında mu kastediyoruz ama mesela kitapta bunun nasıl
10:42
yanlış yorumlanabileceği ile ilgili de bir yazı var.
10:46
Diyor ki mesela kitapta hatta zaten böyle çok fazla diğer
10:48
eleştirmenlere gömülen alanlar var.
10:51
Çok eğlenceli okuması orada şey diyor.
10:52
Mesela john bergerın gömdüğü bir eleştiri yazısında işte işte
10:57
koyu ışıltılı siyahların ince değişimleri uyumlu kaynaşmaya
11:00
yardım ediyor, işte canlı ten renkleri ve güçlü beyazlar bir
11:03
karşıtlık yaratıyor. Birbirinden kopmuş fırça
11:06
vuruşları geniştim ve güçlülüğün doğruluğuna ulaşmış ya abi.
11:09
Ya. Ne diyorsun ya?
11:10
Bunun benimle hiç bir ilgisi yok.
11:13
Resimle de çok bilgisi yok yani. Işte ressam bu zaten kitabın
11:18
temel eleştirilerinden biri de bu aslında diyor ki, normalde
11:21
bir kişinin dürüst bir şekilde resme bakıp kendiyle resimle
11:25
iletişim kuracağı şeyleri kendine kendini resme
11:27
koyabileceği şeylere ve resimler alabileceği şeyleri bu tarz
11:30
yorumlar bulanıklaştırıyor diyor ya böyle saçma sapan işte yok.
11:34
Resimdeki çizgiler fırça darbeleri bilmem neler işte
11:38
ressam yüzü çok iyi çizdirerek bize bu aşağılık şeyi
11:43
hissettirebiliyor. Bilmem ne yani mistik bir teknik
11:45
katmaya çalışıyorlar. Sanki ressamın bizim
11:48
anlayamadığımız ayrı bir tekniği varmış da yüzler.
11:51
Portreler o yüzden bu kadar gerçekçi ve şeymiş bir adam
11:54
diyor ki öyle bir şey yok yani baktıkları insandan iğrendikleri
11:57
için böyle bakıyorlar. Ve biz o insanlarla empati
12:02
kurabildiğimiz için anlıyoruz bunu.
12:04
Yoksa burada gizli bir teknik olduğu için değil.
12:06
Hani aman aman adam işte sanatımı konuşturayım.
12:08
Şurada 36 farklı teknik yapayım. Burada şov yapayım falan değil
12:12
asılması için hani ısmarlanan parasıyla yaptırılan bir şey
12:15
aslında. O her resmi kutsal kabul
12:19
etmemenin etmemek gerektiğini aslında buralarda biraz daha
12:23
görebiliyoruz. Yani bu resmin bu resim niye
12:25
var? Sanat üretimi için değil
12:28
seyirlik bir nesne bir obje olsun diye.
12:31
Evet kesinlikle aynen. Bu imge konusunda ekleyecek bir
12:35
şeyin var mı yoksa yeniden canlandırmaya, başlığına doğru
12:38
ilerleteceğim? Bulandırmayı anlatmak istiyorum.
12:40
Biraz çok kısa bir şey hikayesi. Şimdi bulandırma ilginç bir şey
12:45
yazar bulandırmayı şöyle anlatıyor diyor ki normal.
12:49
Açıklanmasa, resim kendiliğinden apaçık ortaya çıkacak şeyleri
12:52
açıklamaya kalkışmak. Yani siz bir resme baktığınızda
12:55
normalde sessiz sakin, temiz ve bilinçle baksanız bir insan
12:58
resme baktığı zaman alacağı şeyleri böyle sanat yorumlarıyla
13:02
engellemek. Mesela bunun müzelerde de
13:03
görebilirsiniz. Bazı müzelerde resimleri çok
13:06
saçma açıklıyorlar. Yani dediğim gibi böyle detaylı
13:09
fırça darbeler bilmem neler? Teknik tabii ki güzel ve önemli
13:12
bir şeydir. Yani sanat eserinin önemli bir
13:13
parçasıdır ama işte yok. Beyaz onda kontrast tutuyor da
13:16
biz o yüzden bu insanlara iğrenç görürüz.
13:18
Hayır abi ondan değil ya bunu çok daha toplumsal ve gerçek
13:21
insani bir sebebi var ve. Her şeyin renk teorisinden
13:24
bakmaya gerek yok. Evet ve sanki insan da o zaman
13:27
şey oluyor ya benim bu resmi vurgulamam için demek ki ekstra
13:29
derin bilgilere ihtiyacım var. Bu resim için çok da yok aslında
13:33
sadece biraz ressamın hayatını bilsen yetiyor.
13:36
Yani hani onun dışında tabii ki yapabilirsin.
13:38
Yani mesela bu resim şey diye biliyorum diyebilirsin.
13:41
Figürlerin kıyafetlerinden. Tarihin hangi düğün döneminde
13:45
olduklarını, hangi ekonomik dönemde olduklarını falan
13:49
anlayabilirsin. Hani bu ayrı bir zevk meselesi
13:51
ama resmin asıl amacı bu değil. Resimden asıl çıkarılacak insani
13:55
iletişimi şeyi bu değil resmin yani.
13:56
Mesela bence bu sinema eleştirilerine falan bir tık
13:59
daha iyi çünkü dediğin o teorik analiz, hani kasıntı analiz
14:03
diyeceğim ama hani çok negatif olarak duymayın 10'a çıkart
14:05
kasıntı, analiz işte şu açığı şu perspektiften işte şu mercekle
14:10
çekmiş o işte 1.930 dokuzda bu yönetmenin de olayı vardı.
14:13
Bak 10'a çıkart oradan göndermeye yapıyor ama hani bunu
14:15
yap bunu da yapabilirsin ama asıl eleştiri bu değil ya hiç
14:18
bir zaman sinemada. Çok şimdi umurunda olan eleştiri
14:20
bu değil yani. Res.
14:22
Nedense bunu böyle sanki main stream eleştiri buymuş gibi bu
14:25
olmaya bana onu zorluyorlar gibi geliyor.
14:27
Bana bunun sebebini de bu arada kitapta yine açıklıyor.
14:30
Son imge konusu da söyleyeceğim şey kitapta diyor ki eskiden bu
14:34
resimler kameranın icadından önce yaratıldıkları alanda tekil
14:38
ve biriciklerde orijinallerde bizim şu an PDF inip bir
14:41
saniyede indirebileceğimiz ya da tişörtlerde görebildiğimiz ya da
14:44
eve 15 20 TL karşılığında posterini alabildiğimiz resimler
14:46
eskiden biriciklerde ve çevrelerindeki içerikle birlikte
14:50
ya mesela bir isa portresi var. Kilisenin ortasına isa bir
14:53
koyuyorlar, sen şey oluyorsun yani şu an allah'a bakıyorum
14:55
oluyorsun yani o müzikle. Kilisenin tasarımıyla bilmem
14:59
neyle diyor ki eskiden bunun getirdiği sanata verdiği güç
15:04
fotoğrafla birlikte ve kopyalayabilmeyle birlikte
15:07
resimlerinden alındı artık. Çünkü resim kopyalanabilir hale
15:10
geldi. O yüzden de resim çoğaltılabilir
15:12
hale geldi ve biricikliği orijinalliği biraz alındı.
15:16
Resimden fotoğrafın gücüyle birlikte yani insanlar.
15:19
Çünkü artık tek bir resmin sonsuz imgesini yaratabiliyor
15:21
haline geldi. Yani ben şu an bir resmi tişört
15:24
olarak yersem başka bir imge ortaya çıkıyor.
15:26
Televizyona koyarsam başka bir imge ortaya çıkıyor.
15:28
Bu sanatı orada kaybettiği şeyi de Avrupa kültürü özellikle
15:33
böyle. Dini mistik bir şey katarak
15:35
kapatmaya çalışıyor. Sanat eserlerine böyle dini
15:38
mistik bir yukarıdan dediğin gibi tepeden inmiş şeyler gibi
15:42
görerek kapatmaya çalışıyor. Zaten müzelerin yaratışı da
15:45
buradan zaten. Yani bizim artık sanat
15:47
eserlerini günlük hayatta yaşamamıza izin vermiyorlar.
15:50
Senin bir kapalı müziğe gidip tüm resimleri yan yana görüp
15:52
çıkman gerekiyor falan yani sanki şey görür gibi gerçekten
15:56
böyle kutsal bir şey görüyor musun gibi.
15:58
Aynen bu tam da yeniden canlandırmanın konusuyla da o
16:00
zaman oraya doğru geçiyorum. Yeniden canlandırmada az önce
16:05
bahsettiğim artık matbaalar, printerlar, fotoğraf makineleri,
16:09
tarayıcılar falan. Resimlerin orijinalliği değişti.
16:13
Eskiden orijinalliği onun tek olmasıyken şimdi orijinalliği
16:17
onun. Orijinal olması onun
16:19
biricikliği, onun orijinal. Hani o bütün çoğaltılanlar
16:23
buradan çoğaltıldı denen o ilk yapılan olması şimdi yani
16:27
biliyor ege vangosu sever misin? Yarın geciğim severim, sevdiğim
16:31
bir insandır. Ben mesela.
16:33
Yatağımda yatarken van gogh müzesi'nin sitesine girip işte
16:37
atıyorum. Van gogh'un yatak odası tablosu
16:39
dimi. Evet ben onu 4 k 8 k 16 k
16:42
kalitede bakabiliyorum ya böyle. Evet fırça darbesinin artık o
16:45
böyle bir tane fırçanın şeyi kalmış, kılık kalmış orada böyle
16:48
duruyor onu görebiliyorum ya artık aynen ben niye gidiyorum
16:52
egevan koymuşsun mesela. Evet, bu çok güzel bir soru.
16:55
Görmek istediğim her resmi görmek istediğim her an
16:58
görebiliyorsam biz niye gidiyoruz burada?
17:00
Eskiden gitmenin sebebi onu görebilmekti çünkü.
17:03
Başka bir yerde görebiliyordun. Çok özel bir durum.
17:06
Şimdi aynen şimdi her yerde görebiliyorsun ama yine de
17:09
müzeye gidiyorsun. Evet, burada john berger, burger
17:14
burger bercer hangisi burger burger bir araştırmalarla bir
17:19
bağlantı kuruyor aslında. Yani sosyoekonomik şeylerle
17:23
insanlar hani işçiler mi? Usta, eşiler ve memurlar mı ya
17:26
da meslek sahipleri ve üst kısım yöneticiler mi, insanlar müzeyi
17:30
diğer hangi binaya yada, hangi etkinliğe benzetiyor diye.
17:35
Hı hı işçilerin %60 altısı kiliseye benzetiyor.
17:39
Mesela usta, eşiler ve memurların %40 beşi üst kısım
17:43
yöneticilerinde yüzde otuzu yani azalan bir yüzde var ama diğer
17:47
binalara bakınca en çok benzetilen kilise o az önce
17:51
dedin ya kutsallık ya da bende dedim ya hani o sanki bize bir
17:55
lütufmuş gibi bizden bağımsızmış gibi yani sokakta
17:58
göremeyeceksin, onu gidip görmek gerekiyor.
18:00
Toplumdan ve yaşananlardan bağımsız bir şey gibi izole.
18:03
Sanat abi sanat. 10'a çıkart dokunmayacaksın yani o ayrı bir
18:07
duygu. Biz benim kafam ermez falan.
18:11
Yanayamazlar bize o adam daha fazmazlar bize.
18:16
Bu acayip bir şey ya mesela şey de eğitim seviyesi yükseldikçe
18:20
müzeye gitme olayları falan da artıyor.
18:23
Hani şey gibi değil. Sanattan eğitimler anlar
18:26
noktasında bir eleştiri değil. O sanat eserlerini halktan
18:30
kopardılar anlamında bir eleştiriler.
18:31
O mesela eğitim seviyesi yüksek olanlarda belki ekonomik durumu
18:35
iyi olduğu için kendilerini daha üstün ya da sanata bakmanın daha
18:39
üst seviye bir eğlence ya da bir etkinlik olduğunu zannettikleri
18:43
için bu şekilde bedava var. Yani bu.
18:46
Halka ya da bireye atfetmek atfedilmesi gereken bir olay
18:51
değil aslında bunun suçu insan da değil.
18:54
Görüşte yani aslında ya orada gerçekten dediğin gibi yani müze
18:57
insanlar niye gidiyor ve müzede yaşadığı şey ne?
19:00
His ne insanların çoğu müzede yaşadığı şey çoğu kişinin müzeye
19:03
gidip mi resimlere bakma sebebi dediğin gibi kutsal bir şey
19:05
görmek. A hani özel resmi görmek abi
19:09
moralizanın orijinalini gördüm falan yani ki aslında o da
19:12
orijinal değil de hani birebir çok kaliteli bir replikasını
19:15
gördüm. Bu arada o da çok kötü değil de
19:18
illüzyon yani biz ne para veriyoruz?
19:21
Aynen müzedeki açığa çıkarlarız ve %90 dokuzun orijinali de
19:24
olmaması. Hani yine orada müzede ama
19:27
depoda yani onlar. Sen yakınına gidiyorsun?
19:32
O. Olay ilginç bir şey ve şey
19:33
değil. Hani tamamen hani abi orijinal
19:35
artık hiç gerek yok gibi bir durum yok tabi ki ama.
19:37
Yo yo hayır. Onların tüketmemizin artık bakış
19:39
açısı çok komik. Bir örneği de ne yaşanan
19:42
galler'de leonardo'nun ben Leonardo diyorum.
19:46
Yakınsınız yakın. Leonardo da vinci'nin aziz anne
19:50
ve vaftiz aziz john'la birlikte bakire ve çocuk.
19:53
Taslağının kopyaları. Müze müzedeki bütün resim
19:58
kopyalarından daha çok satmış mesela aslında sadece uzmanların
20:02
bildiği bir resimmiş bu aslında hani o olaydan bir kaç sene
20:05
öncesine kadar ta ki Amerikalı biri çıkıp onu 2 buçuk milyon
20:09
pound da alana kadar. Sonra şu anda yine.
20:14
Resmin orjinali bir odada tek başına şimdi yani kurşun
20:17
geçirmez camın arkasında duruyor.
20:18
Öyle kilise gibi kalmış adam oraya böyle bir şeye çevirmiş.
20:22
Sizin anlamı aynen resim aynı ama resmin anlamı artık kendisi
20:25
değil resmin anlamı artık yani resmin etkileyiciliği fiyat
20:29
etiketi. Evet bir anda 10'a çıkart
20:31
gidiyor. Ki şey çok komik değil mesela
20:32
insanlar bunu hep modern sanat için yapar ya ah, bunun hepsi
20:35
işte. Para işte millet para kaçırmak
20:37
için yapıyor saçma sapan şeylere saçma sapan fiyatlar abi
20:41
rönesans zamanında da her şey para yani birazdan geleceğiz.
20:46
Yağlı boyunun en büyük özelliği zaten madde satabilmesi resim
20:51
tarzı olarak yani. Şeyi de o mülkiyet kısmı, burada
20:55
da adamlar gerçekten birine para ya şeyi düşün mesela müzeye
20:58
girerseniz de koskoca odada bir tane resim olur ya bazen devasa
21:01
ya da böyle tüm ışıklar ondadır falan ders ki abi nereye geldik?
21:04
Yani nerelerdeyiz şu an bazen. Öyle bir.
21:07
Şeyler önemli bir yerdeyiz. Galiba falan çoğunun da içeriği
21:10
böyle ne yazık ki yani dediğin gibi.
21:12
Çünkü artık sanat eserlerinin değerleri genelde klasik yorumda
21:16
ya fiyatıyla dediğin gibi ya da böyle dinsel mitolojik bir şeye
21:19
bağlandığı için yani dinsel dediğimde bizim yarattığımız
21:22
dini sanki böyle. Ayrı bir teknik vistik, aynen
21:25
mistik bir şeyi varmış gibi olduğu için.
21:27
Yani sanatın kendisinden insandan gelen bir şeyden değil
21:30
ya da en başta bahsettiğimiz doğal iletişimden dolayı değil,
21:34
bize anlatılan şeylerin hepsi sanat yorumuyla ilgili.
21:36
Bu saçma sapan şeylerden geliyor zaten.
21:38
Kitapta bunu yıkmaya çalışıyor yani.
21:40
Aynen o noktada da demin dediğin hani bulandırma süreçlerinden
21:43
hani başka bir bulandırma süreci ne işe karışıyor?
21:45
Yani özgün yapıtın değeri artık onun biricik olarak hani
21:49
söylediklerinde değil, onun biricik oluşun oluyor.
21:51
Evet, yapıtın değeri de onun az bulunuluruna bağlanmış oluyor bu
21:56
değerde. Pazarda biçilen fiyata göre
21:58
kararlaştırılıyor ve onunla ölçülüyor.
22:00
Ve bu mistik hava, dinsel hava bir özlem barındırıyor.
22:05
Aynı zamanda bu çok önemli bir tespit bence ben bunu uzun
22:07
zamandır internette çok özlemlediğim bir şeydi.
22:11
Internette özellikle twitter'da falan zamanında gezdiyseniz şeyi
22:15
belki fark etmiş olabilirsiniz. Yabancı twitter'da twitter'da
22:18
özellikle Elon Musk sağ olsun bir sürü faşist adam çıktı.
22:21
Neonazi faşist adam var. Bu faşistlerin yüzde ellisinin
22:24
profil fotoğrafı eski Yunan üstleri hatta bunların büst
22:28
adamlar falan deniyor yani şeylerde hani böyle faşist neo
22:31
neonezilere nedeni de bu adamların sürekli orta çağdan ya
22:34
da rönesans'tan sanat eserleri paylaşıp boş vaktinde yani ırkçı
22:37
olmadıkları zamanlarda bu resimleri paylaşıp abi eskiden
22:40
ne güzelmiş, şimdi işte hiç böyle şeyler yok.
22:42
Biz şimdiki binalara bakın falan diye şeyi paylaşımlar yapıyor
22:45
olması bu bağlantı yani bu faşistlerin eski rönesans
22:49
zamanında ve rönesans Mimarisine olan özlemi bana hep şey
22:54
geliyordu ya burada bir gariplik var ama ne tutturamıyordum.
22:57
John burger çatırt diye direkt böyle hedefi vuracak bir şekilde
23:01
bir cümlesi var burada direkt. Bazı görmüş.
23:04
Yani reis bir tespitide bize bırak yani kitap gerçekten
23:07
inanılmaz tespitlerle dolu ya diyor ki bu dinsellik havası
23:10
resim çevresinde yaratılan az önce bahsettiğimiz önemli.
23:14
Bunun amacı özlem uyandırmak yani oligarşiye eski zamanlarda
23:18
rönesansın. Bu resimlerin yapıldığı
23:21
zamanlarda demokrasi. Dışı bir kültürün süre gitmekte
23:24
olan değerlerinin boş bir direnişi diyor ve bu o kadar
23:27
doğru bir tespit ki faşist insanların da zamanda az önce
23:32
musoli'den verdiğim işte arkadaşlar.
23:33
Bunların hiçbiri boş değil. Bak nasıl bağladım?
23:36
10 dakika önceden. Bu adamların bu resimleri bir
23:40
özlem aracı olarak kullanması tesadüf değil.
23:43
Zamanında naziler almanya'sında iyi sanat, kötü sanat sergileri
23:46
yapılıyordu ve iyi sanat genelde çoğu rönesans döneminden kalan
23:50
beyaz adam kadın çıplak olur. Adam kılıçlı durur, sanatıydı.
23:54
Ve ne zaman kadın erkeği eşit gösteren ya da quer resimler ya
23:58
da ne zaman farklı ırkların dengeli gösterildi?
24:00
Resimler olursa da onları kötü sanat olarak
24:02
değerlendiriyorlardı. Öyle sergileri var.
24:04
Yani bu özlem bu dini mitik yaratılış tesadüf değil ve bunu
24:09
birleştirdiğin zaman tüm parçalara inanılmaz bir
24:12
aydınlanma çıkıyor. Yani ve ama bunun zaten kitapta
24:15
bir sürü kanıtı var. Bu sadece böyle havada kalan bir
24:17
yorum değil bu giriş yani. Resimdeki kadına doğru geçelim.
24:20
Hazır faşizm demişken evet bu gel son anda faşizm deyince yine
24:23
aklıma şey geldi. Hocam diye konuyu açıyor ya?
24:27
Hani dedim ya bu değer eserlerini, değerini pazar
24:30
belirliyor artık diye. Orada yani tabii ki aklınıza
24:33
geldiği gibi çok büyük bir sıkıntı yatıyor.
24:35
Çünkü pazar tamam belirliyor. Fiyatı 10'a çıkart göre
24:39
kararlaştırılıyor. Onunla ölçülüyor falan ama hani
24:42
resim bir sanat eseri değil miydi?
24:44
Hani sanatta ticaretten üstündü hani öyle inandırıldık.
24:48
Biz abi modern sanat ticaret rönesans zamanı da hiç böyle
24:52
şeyler yoktu. O zaman aynen sonuna vardığımız
24:57
son nokta eserin manevi değeri, bir yansıması olduğu sanrısı
25:02
ortaya başlıyor ortaya çıkıyor. Pazardaki değeri eşittir.
25:07
Eserin manevi değeri gibi oluyor.
25:09
Evet, eserin. Sorun anlayabiliyor musun?
25:12
Yani ben kafamda tam oturtamadım.
25:15
Orada ufak bir sorun var gibi, yani bilmiyorum.
25:18
Yani evet, bir yandan sanat eserleri bu kadar ilahi bir şeye
25:21
konumlandırıp bir yandan da abi bunun marketleri çok yükseldi
25:25
falan gibi bir. Artık şunu cuma vango
25:27
bırakıyorum. Cana sattım cem yılmaz'a yatak
25:31
odasında tutuyormuş. Yatak odasında şey de çok üzücü
25:35
değil mi? Bu resim, hesapların çoğunun
25:37
hayatı boyunca fakirlikler ölmesi ve sonra bunlar 200 yıl
25:41
sonra ablam bir faşistinin abi o zamanlar ne güzelmiş ya deyip
25:44
bir anda. Zenginler takılıyor böyle.
25:47
Ya evet ya bu konuştuğumuz şeyleri şimdi dediğin gibi kadın
25:51
kısmına geçebiliriz. Cümle olarak toparlayacak
25:55
olursak, az önce söylemeyi unuttuğum bir şey.
25:56
Kitabın başında direkt bu cümle var zaten diyor ki, sanat
25:59
eserlerinin replikaları artık olduğu için herhangi birisi
26:01
tarafından kendi amaçları doğrultusunda kullanılabilir.
26:04
Bu imgeler resimleri kelime gibi kullanabilirsiniz ve onları
26:08
kullanarak konuşabilirsiniz. Yani bu da tabi tehlikeli bir
26:11
yere varıyor. Yani faşizm kısmı da buradan
26:13
geliyor zaten. Yani insanlar kendi daha sonra
26:16
reklam kısmına da geleceğiz. Hani bu resimlerin nasıl
26:19
kullanıldığı, nasıl mesajlar içerdi?
26:20
Geçmişten günümüze ve geçmişi gördüğümüzü nasıl değiştirdiği
26:24
kısımları önemli aslında. Aynen resimde kadın diye daha
26:27
ııı resimde kadınların nasıl işlenildiği, nasıl boyandığı ve
26:30
onları bizim nasıl gördüğümüz bunları anlatan bir bölüm var.
26:34
Oradan bahsedeceğiz. Şimdi ben john burger'i ilk bu
26:37
kitapta okumadım. Haydi ameliyat ratovski biliyor
26:41
musun? Biliyorum yazarken 2 cevabında
26:47
da aynen yazarkendisi şey maybadi benim bedenim kitabında
26:52
şeyle açıyor. Sınır bir modellik de yaptı, bir
26:55
ara yanlış. Hatırlamıyorsam ben de tam
26:57
kimliğiyle tanıyorum kendisini. Takip etmiyorum, ben de öyle
27:00
şeyleri evet. Okuycam o söylemi diyor ki
27:03
çıplak kadını resmi yapılıyordu çünkü çıplak kadına bakmaktan
27:07
zevk duyuluyordu. Kadının elinde bir ayna
27:09
veriliyordu ve resme kendine hayranlık deniyordu.
27:12
Böylece çıplaklığı zevk için resme geçirilen kadın ahlak
27:15
açısından suçlanıyordu. Oysa aynanın gerçek işlevi çok
27:19
daha başkaydı. Ayna kadının kendisine her
27:22
şeyden önce ve her şeyden çok seyirlik bir şey olarak
27:25
gördüğünü anlatmak için konuyordur resmen şimdi bu ve bu
27:28
bölümle beraber. Benim herhangi bir resimde kadın
27:32
gördüğüm an paranoya oluşuyor. Aşırı tanımıyor bir dakika.
27:38
Kafamda şu soru olarak bak, herkese de sesleniyorum şu an.
27:43
Sağda solda gördüğünüz işte müzede orada burada internette
27:45
artık nerede resimle karşılaştıysanız eğer bir kadın
27:48
varsa özellikle çıplak bir kadınsa kendinize şunu sorun, bu
27:52
kadın kendisi için mi çıplak yoksa sizin için mi çıplak?
27:55
Evet, izleyen erkek için mi çıplak burada kitap zaten bu
27:59
bölümde de şöyle bir cümleyle de başlıyor, erkek kadını izliyor,
28:03
kadını gözlemliyor, kadın da kendileri izliyor, kendini
28:07
gözlemliyor. Yani kadında bu top bizim
28:10
toplumumuzda acaba erkek beni nasıl görüyor diye düşünerek
28:13
yaşamak zorunda kalıyor ve o dediğin resimde de gerçekten
28:16
kadının çıplak resmeden erkek kadına ayna verip kendine
28:20
baktıran erkek resimde kadına bir cazibe ekleyen erkek, sonra
28:24
da resmin adını da kendine hayranlık koyuyor ulan.
28:28
Ulan. Buna yüzsüzlük ya.
28:30
Memling ressamın adı kendine hayranlık resmi kendisi bakmak
28:34
isterseniz abi resmi sen çizdin. Sen bakın bu arada yani?
28:37
Lütfen bariz ki kadını cinsel bir obje olarak çiziyorsun.
28:41
Elinde bir ayna veriyorsun, bir de bakın bunlar hep kendine
28:43
bakıyor diye ondan sonra da. Sonra da kadını suçluyorsun?
28:48
Sonra da kendi ya bunlar hep de kendine hayır falan abi.
28:50
Yani nasıl yani? Sen çizdin.
28:55
Gerçekten inanılmaz bir şey ve dediğin gibi bu neu resimler
28:59
denen aslında çıplak resimler yani resimde kadının kıyafeti
29:03
olmaması aslında açıklaması çok basit.
29:05
New resimlerin new resimler, new resimler bu resimlerin yorumunun
29:09
aslında kadının toplumdaki yerini anlattı ve kadının nasıl
29:13
bir mülkiyet haline geldiğini ve nasıl izlenecek bir şey haline
29:16
getirildiğini anlatıyor ve resimlerde gerçekten bu yorumu
29:19
yaptığın zaman kadındaki resimleri bu yani resimdeki
29:22
kadınları bu şekilde yorumladığın zaman gerçekten.
29:26
Çok vizyon açıcı bir şey oluyor yani.
29:27
Bu da sonunda şeye bağlanıyor. Hani yalınlaştı adam şöyle
29:31
yalınlaştırıyor, yani erkekler davrandıkları gibi kadınlarsa
29:34
göründükleri gibidirler diyor. Iıı erkekler kadınları seyreder,
29:38
kadınlarsa seyredilişlerini seyrederler.
29:40
Evet ve bunu toplumun en başından beri kadınların her
29:44
yerde nasıl göründüğüne dikkat etmesi zorunluluğundan
29:47
başlatıyor ve diyor ki resim yağlı boya resmi eski Avrupa
29:51
resimleri bizim bu kadar yükselttiğimiz ettiğimiz, bunun
29:54
üstünde bir şey değil, hatta tam tersi bunu destekleyen, bunu
29:58
vurgulayan ve çoğu resimle bunun için yapılmış zaten.
30:01
Yani tesadüf değil abi ben yani şey öğrendiğimde şok oldum çoğu.
30:06
Kadın resmi özellikle çıplak kadın resmi zamanında kral,
30:11
diğer gelen yüksek rütbe arkadaşlarına bakın, ben bu
30:14
kadınla yatıyorum demek için evet şakasız yani güzel bir
30:18
cariye buluyor. Kadını çıplak çizdirip toplantı
30:21
olasını astırıyor. Sonra diğer krallar prensler
30:23
falan gelince diyor ki, bakın bu da benimki yemin ediyorum.
30:26
Eserin amacı bu ya ondan sonra da şey yapıyorlar, atıyorum,
30:29
bürücü bir müzeye koyunca bu resmi şey oluyor abi.
30:33
Ressam çizmiş falan yani sanat bez sanat abi yani bizim
30:38
tarihimizde çok önemli bir yeri olan ya bir de tarihiyle
30:41
anlatıyorsun yani bir kadın. Olmuş sosyolojiden hani
30:44
toplumsal tarihten uzaklaştır, hani ayrı görülememe sebebi de
30:48
bu. Yani evet, niye yapılmış burası
30:51
bu yüzden hani kral böbürlensin diye.
30:53
Bunun başka yorumları da var, çok tatlı ama bundan önce şuna
30:57
değinmek istiyorum. Çıplaklık ve nu arasındaki bir
30:59
farktan bahsediyorduk yani. Çünkü şöyle bir şey de yok.
31:01
Sonuçta hani her çıplak kadın cinsel obje demek değil zaten.
31:05
Kitapta direk bundan başladı diyor ki bir insanın çıplak
31:07
olması maskesiz olmasıdır ve doğal halidir bu zaten bunda bir
31:11
sıkıntı yok zaten yorum olarak sıkıntı çıplaklıkla nü
31:16
arasındaki fark yani nude. Bu arada avrupa'nın çıplak kadın
31:19
çizme tekniği gibi düşünebilirsiniz aslında.
31:21
Yani. Açıkçası tekniği tanımlıyor.
31:23
Evet, açıkladığı şey aslında şu çıplak bir kadının var olmasıyla
31:28
bu eski avrupalıların rönesans ve ilerisinde çıplak kadının
31:32
nasıl tasvir ettiği çok farklı şeyler ve kitap diyor ki çıplak
31:36
insan kendisidir diyor. Yani çıplak olmak insanın
31:39
kendisi olmaktır. Ama ne ü resimlerdeki çıplak
31:42
kadınlar yani avrupa'da bizim böyle özendiğimiz o sanat oldu.
31:45
Sanat resimlerdeki çıplak kadınların %90 beşi seyredilmek
31:49
üzere. Çıplak kadınlar yani kendileri
31:53
için çıplak değil, resme bakacak olan erkeğin bu arada resme
31:57
bakacak kişinin hep erkek olduğu var sayılıyor.
31:59
Tüm rönesans boyunca rönesans zaten bir perspektif akımı ve
32:02
perspektifi hala öyle o zamandan geliyor.
32:06
Bu ve perspektif her zaman erkek gözüdür. %99 yani anca hani bir
32:10
rembrand falan olmanız lazım. Farklı bir şey olması için o ve
32:12
izleyen kişinin siz yani çıplaklık izleyen kişi için
32:17
resme bakan kişi için kadının doğal hali olarak resmedilmiyor.
32:20
Ve bunu anlamak için çok güzel mesajlar var.
32:22
Çok güzel hintler veriyor, kitap ipuçları veriyor.
32:25
Hani bir kadının. New resimde neden erkek için
32:29
erkeğin objeleştirilmesi, erkeğin onu objeleştirmesi için
32:34
çizildiğini anlayabilecek de efuçlara veriyor.
32:36
Birazdan 10'a çıkart da geliriz yani.
32:37
Aynen yine oturtulmaya çalışan, oturtmaya çalıştığımız düşünce
32:41
şey kadın kendi başına çıplak değil, seyircinin onu gördüğü
32:44
biçimde çıplak bu gelenek de bu arada rönesans'tan dediğin gibi
32:47
başlıyor ama yani şu ana kadar tutucu değerlerle beraber
32:51
günümüzde yani her koldan çok geniş alanlardan bize ulaşıyor.
32:55
Reklamlar, sosyal medya, televizyon.
32:58
Basılı yani yazılı yayınlar, her her şey, müzikler, onlar bunlar
33:03
yine de görme biçimi imgelerin kullanılışı temelde değişmiyor.
33:08
Yani rönesans'tan günümüzde kadınlar erkeklerden çok değişik
33:11
biçimde gösteriliyor. Her yerde bunun sebebi de hani
33:15
şu argümanı baştan keseyim de dişinin erkekten farklı
33:18
olmasından gelen bir şey değil. Yani biyolojiye falan değil abi
33:21
farklıyız. Hani eşit olamayız, falan
33:23
muhabbeti var ya. Abi eşitlik ısıtıyorlar ama XY
33:27
kurum o zaman. X siyah. 3 ay ki arganı baştan
33:31
kesmek istedim. ABC.
33:32
Ahan değil yani sebep şu ki, hala günümüzde bile insanların
33:36
yakındığı ideal seyircinin her zaman erkek olarak kabul
33:40
edilmesi burada ideal seyirciden yani devold insan şu an erkek.
33:44
Ya evet. Şu an her konuda mesela film
33:47
çekilecek erkeğe göre yapılması gerekiyor.
33:49
Beyaz orta yaş işte düz erkek, düz erkek yani düz insan eşittir
33:55
düz erkek. Algısı var ya, şu an ve kadın
33:58
imgesinin onun gururunu okşamak amacıyla düzenlenmesidir.
34:01
Bütün olay bu. Bütün kesinlikle.
34:04
Kesinlikle mi? Bu resimler de bundan farklı
34:05
değil. Bizim bu bölümdeki bir amacımız
34:07
da eski sanat eserlerine bakarken ki o kutsallığı yıkmak
34:10
ve biraz da o zamanların hatasını ve o zamanları duyulan
34:13
özlemin altında yatan şeyleri biraz daha açığa.
34:15
Çıkar aynen yani resim sizden resim bizden büyük değil yani.
34:18
Evet, ben bu işten çok sıkılıyorum gerçekten.
34:20
Yani ben ben de aşırı sıkılıyorum çünkü şey gibi resmi
34:24
öyle görüyorsun ve gidemiyoruz abi müzeye ya sanat ne bileyim
34:27
resim sergisi var, gidemiyorsun abi hadi gidelim üf ne
34:30
yapacağız, gideceğiz, anlamayacağız abi hayır ya
34:33
bakacağız. Bakalım zaten kitabın der ki
34:35
balkon balkon resmi var ben balkon görmek.
34:38
Istiyorum zaten kitabında bir yerinde sonlarına doğru şey
34:41
anlatıyor ya Avrupa sanat eserlerinin çok kaliteli çağ
34:45
açıcı resimlerle ortalama ya da kalitesiz resimler arasında
34:49
ayrımı yapamadığı için işte bu bahsettiğimiz yorumlardan dolayı
34:52
diyor ki, biri sergiye gittiğinizde yüzyılın en iyi
34:56
resimlerinden biriyle ortalama rastgele bir resmi yan yana
34:59
görebiliyorsunuz diyor. Sergilerden.
35:01
O yüzden de sergilerin sergilerdeki çoğu sergideki
35:04
resimlerin yüzde sekseniyle siz bir bağ kuramıyorsunuz.
35:06
Yüzeysel kalıyor ve sonra insan kendini suçlu hissediyor diyor.
35:09
Aslında suç. Siz değil değil, yani çoğu resim
35:12
miydi yani? Çoğu eski.
35:15
Kitapçığı gezmek gibi ya kitapcı gezmek gibi yani hepsinin önünde
35:18
durmuyorsun ki bazılarına hoşuna gidene bakıyorsun, bir
35:20
inceliyorsun içine açıp. Bakıyorsun çoğu da kötü yani
35:23
anladın mı mesela DNRA gitsen kitapların yüzde doksanı rezil
35:25
kitaplar. Yani hani bu ne ile ilgili başka
35:28
soracağım de bir şey. Hani dedim ya bir kaç ipucu var
35:30
yani çıplak bir kadının erkek perspektifi için mi çizildi
35:34
yoksa kadının doğal hali için mi çizildiğiyle ilgili değişim.
35:38
Ipuçlarını var, sonra evet devam edelim.
35:40
Şimdi bu 3 şeyi asla unutmayın falan.
35:43
Diyor ki, özellikle resimde kadının pasif ve bitkin
35:46
görünmesi ki şu an bak, google'a bak ya bak google'a tamam mı?
35:51
Sırayla ya şunu yazabilirsiniz. Bak Venüs ve kulüp aleo görüş
35:55
algorisi diye bir resim var. Bronzino diye bir ressamın bak
35:58
bekliyorum, şimdi durdurun bunu açın, tamam mı?
36:01
Venüs ve küpit diye. Onun dışında direk google'a
36:04
neward resimlerde o öyle yazmayın.
36:08
Vazgeçtim. Geri aldı.
36:11
Geri alma louut pains yazabilirsiniz ya da nu resimler
36:14
yazar. Nue yazarsanız o düşündüğünüz
36:16
şeyler çıkmaz. Yani resimler çıkar ve oradaki
36:18
kadın figürlere bakın. Kadın ne kadar bitkin ve
36:22
enerjisiz ve pasif gözükürse 10'a çıkart bakan erkeğin kadını
36:26
dominasyon hisse o kadar kolay oluyor.
36:29
Yani kadın ne kadar bitkin ve pasif olursa erkeğin kadına
36:31
sahip olma hissi o kadar kolay olduğu için kadını enerjisiz
36:34
bitkin teslim olmuş şekilde çiziyorlar.
36:37
Zaten bu resimlerin çoğunun var olmasının sebebi de bu çizimleri
36:40
isteyen erkeklerin kadına sahip olduğunu göstermeyecek bir kanıt
36:44
ya bakın bu da benimki demesi yani şaka değil bu yani bu diğer
36:47
abartmıyorum gerçekten bunu söylerken dosya.
36:49
Amaç yani buna karşı çıkan resimler var.
36:52
Şimdi şey edecekse bunun alternatifini o zaman yine hemen
36:56
durdurun. Not alın yada googleın şunlar
36:59
George dalatur diye bir ressam pire yakalayan kadın diye bir
37:03
resmi var. Çok güzel bir resim.
37:04
Bu arada benim şu an bu nasıl ayrılıklarımdan favori new resmi
37:07
çıkaran. Onun dışında rembrantın batshaba
37:11
banyosu diye bir resmi var. Rubent'in kürk kürk şallı helena
37:16
diye bir resmi var. Bu resimlere bakın ve klasik new
37:18
resimlerden farkını zaten direkt tanıyacaksınız.
37:21
Yani kadının doğal halini çizmek isteyen ressam farkını
37:23
anlayacaksınız ama bu ressamlar işte zamanının kurallarını
37:27
yıkarak buralara geliyor bu önemli yani biz bu ressamın
37:30
neden kutladığımız önemli. Ve yani her bu tarz resimde
37:33
sorun kendinizi o kadın şu anda gördüğüm kadın kimin için
37:36
çıplaklar? Benim için mi?
37:37
Kendi için mi? Muhtemelen sizin için bak.
37:40
Kadınları aynen bunlar üzerinde sahiplik iddia etmek hakkı iddia
37:44
etmek demişken mülke gireceğiz. Mülk biraz da bundan bahsedelim.
37:50
Yani kitap ile alakası yok ama biraz özel mülkten bahsedelim.
37:53
Biraz da işçi hakları falan. Hayır, hayır.
37:57
Tabi ki her türlü konunun sanatla alakası var.
38:01
Bu arada kesinlikle sanatta siyasetin üstünde değil.
38:04
Yani. Şöyle enteresan bir şey var,
38:07
enteresan da değil ya bana enteresan gelmişti.
38:09
Çünkü üzerine düşünmediğim için çok fazla resim gördük.
38:12
Sen de görmüşsündür. Hepimiz görmüşüzdür içinde çok
38:14
fazla nesne olan. Evet, aynen bir sürü şey.
38:17
Enstrümanları aynen böyle değerli eşyalar yada hatta evcil
38:21
hayvanlar vesaire vesaire. Sanat tarihçileri ve sanat
38:24
uzmanlarının üzerine pek düşünmediği, yani john burger
38:27
söyle onu ben değiller. Üzerine pek düşünmediği bir şey
38:31
öne atıyor. John burger yine bir nesnenin
38:34
resmini yaptırıp onu duvarınıza asmak, o nesneyi satın alıp
38:38
salonunuza koymaktan çok da farklı değil.
38:40
Bu da inanılmaz. Evet bu direkt bende mesela o
38:43
kapıyı açtı mesela hiç öyle bir şey olduğunu bilmiyordum.
38:46
Ben de düşündüğüm şey değildi hiç gerçekten.
38:48
Burada Lewis trous'da şöyle diyor, mesela batu uygarlığında
38:51
sanatın göze batan özgün çizgilerinden birini oluşturan
38:54
şey, bence sahibin ya da giderek seyircinin o nesneye sahip olma
38:58
konusunda gösterdiği güçlü ve tutkulu istektir.
39:01
Şimdi bu sahip olma mevzusu. Tesadüfle kahvesini önce
39:05
öncelikle tesadüf değil, orada janeus'a kadar giderim ama
39:10
kendimi zor tutuyorum. Şey Lewis transforta yine başka
39:14
rönesans'ta şey diyor. Sanatçılara göre resim bir bilgi
39:17
aracıydı belki ama aynı zamanda bir mülk aracıydı.
39:19
Daha diyor bu hani mülk sahipleri.
39:22
Yönetici sınıfın uykusal çıkarlarına hizmet eden sanat ki
39:26
sanatın neredeyse tamamı her dönem yönetici sınıfın
39:29
çıkarlarına. Hizmet kesinlikle zaten asıl
39:32
önemli olan görüş o yani. Aynen 1.500 ile 1.009 yılları
39:35
arasında da Avrupa sanatının hepsi değişik biçimlerde
39:39
kapitalin yeni gücüne yansıya yasadan yönetici sınıflar.
39:43
Kesinlikle aynen. Bunlara hizmet ediyor ve hani bu
39:46
da yeni bir şey değil aslında adam yeni bir şey söylemiyor
39:48
orada. Eee mülke ve alışverişe karşı
39:50
denilen yeni tutumlarla da belirlenen dünyayı görme
39:53
biçimleri, görsel anlatımını, yağlı boya resimde buluyor.
39:57
Evet, zaten yağlı boya resmiyle ilgili ya kitapta bahseden bu
40:01
tarzın yağlı boyanın kullanımının, yağlı boyanın en
40:04
güçlü tarafı ki bu siz eminim resimlere baktığınızda zaten
40:06
fark etmişsinizdir, hissetmişsinizdir.
40:09
Çizilen nesneleri çok gerçekçi gösterebiliyor.
40:11
Yani sanki böyle dokuları göstermekte çok iyi.
40:14
Yer bir kadının kürkü çok güzel çizildiyse siz gerçekten o kürkü
40:17
yani sanki elinizi uzatsanız dokunacak mısınız?
40:19
Gibi yağlı boya nın en büyük gücü bu nesneleri gerçeğe yakın
40:23
gösterir. Sanki gerçekmişim,
40:24
gösterebiliyor ve kitapta dediğine göre senin de dediğin
40:27
gibi şu an bile bu resimler hala toplayan zengin insanlar vesaire
40:33
biraz da bu amaçla topluyorlar aslında.
40:35
Tabii bir yandan da sanki onlara böyle üstün bir statü veriyormuş
40:38
gibi bir anda da bir statü temsiliyeti evinde.
40:41
O az önce verdiğin örnek verdi ya kadınları, sahip olduğu
40:44
tırnak içinde sahip olduğu kadınlarla hava atıyordu.
40:47
Aynı aynı şey aslında. Evet, yine bir sahiplik hava
40:50
atması, bir sahiplik övünmesi var.
40:53
Ya bak Allah aşkına yine çok saraya giriyorum ya bak oraya at
40:56
diye bir resim var, tamam mı? Bakın ya yemin ediyorum bak
40:59
oraya atlar oraya at bir sürü versiyonu var.
41:01
Bu resmin çok sevmişler çünkü erkekler bunu Allah aşkına şu
41:04
potkesi durdur, şu resme bakın William adolf diye bir ressamın.
41:09
Abi şüpheli bir zaten ayrı bir bela yani resimde zaten 45 tane
41:14
uçan çıplak kadın var. 3 tane erkeğin önünde ve kitapta diyor
41:18
ki bu resim zamanında başkanların toplantı yaptığı
41:22
odalara asılmış ve başkanlar kötü bir şey hissettiğinde
41:26
yenildiklerini düşündüklerinde toplantılarda bu resimlere
41:29
yukarı bakıp kendi erkeklerin reforme etmiş, tekrar doğrulamış
41:33
abi baksana çevremizde 50 kadın var.
41:35
Yani gücünü kadın dominasyonundan gücünü alan bir
41:39
sistem. Temsiliyeti aslında bu resimler
41:41
bir yandan da inanılmaz bir şey. Şu oraya atlara, Allah aşkına
41:44
bir bakın ve hani bunu görme görmüyor olma ihtimaliniz yok
41:46
zaten. Yani bunu bir kere duyduktan
41:48
sonra. Toksik maskle de yeni bir terim
41:50
olabilir ama. 1.000 sene önceye kadar biz buradayız diyorlar.
41:56
Bu yeri başlamadı bu olaylar. Yani bu olaylar yeri başlamadı.
42:00
Bir de bu mülkün hani sahip olma sadece değerli eşyalar değil,
42:05
değerli davranışlar değerli nasıl diyeyim.
42:11
Ahlaki heh, pardon erdemler bunların da mesela ben olmasam
42:15
bile ben erdemli biri olmasam bile kendime erdemli bir şekilde
42:18
respettirdiğim 56 tablo olsa mesela.
42:21
Yeter gayet iyi. Yeterli değil mi?
42:23
Bir anda erdemli oluyorum. Hani ilk propagandalar, ilk
42:26
sanat, sanat destekli propaganda gibi bir şey oluyor.
42:30
Evet. Bunlar hani yaşamın anlamını
42:33
hani kahramanlık eylemleriyle gücün onurlu bir biçimde
42:37
kullanılmasıyla işte tutkuyla ölüme gidiyoruz.
42:40
Hadi bakalım canıma işte herkes için feda ediyorum halbuki.
42:44
Çok param var, paralı askerlerimi yolladım aslında
42:47
falan hani nasıl yaşadıklarını değil de nasıl yaşanması
42:51
gerektiğini ya da hiç değilse yaşamın nasıl görülmesi
42:54
gerektiğini örnekliyorlar. Örnekletiyorlar.
42:57
Bunun hep resmi bir araç olarak kullanıyorlar.
42:59
Burada ve o zamanki sanat akışı. Bunlar şey olarak tesadüf değil.
43:03
Bak bu sadece resmi şöyle çizlediği için böyle değil,
43:06
kültürel akım. Yani bu resimlerin akımı buradan
43:09
çıkıyor zaten bu algıdan çıkıyor.
43:11
Yani sanat eserlerinden ve sanat akımından bağımsız şeyler değil
43:14
bunlar. Ya da abi normalde sanatçılar
43:16
resimlerini yapıyor da arada böyle işte yöneticiler de böyle
43:19
resimler yaptırıyor gibi değil. Akımın kendisi buradan çıkıyor
43:22
zaten akımın ilerlemesi sebebi o zaten avrupa'da bunun faşist bir
43:25
araç olarak kullanıyor. Resimlere baktığımız zaman da
43:27
bir sürü mesela kolonizasyon zamanlarından resimler
43:30
çiziyorlar. Adam dominant bakış açılarıyla
43:32
bakıyor. Her zaman resmin tekniğinde
43:34
mesela şey örneği var. Çok kısa hemen yine holbey'nin
43:37
elçiler resmi ki bunu da görmüş olabilirsiniz.
43:39
Çok garip bir kuru kafa var çünkü kafatası var.
43:42
Resmin ortasında çapraz böyle ilginç mesela orada da resmi
43:45
resimle ilgili. Bu arada youtube'da çok fazla
43:46
internette çok fazla yorum görebilirsiniz.
43:48
Youtube'daki yorumlar genelde şöyle oluyor, abi şu kitap işte
43:51
şunu kastediyor, bu kitap bunu kastediyor falan orada bir sürü
43:53
resimdeki detayı bahsediyorlar. Aslında resim, sanırım macerlan
43:57
bir kısmı bir taraf öyle düşünülüyor, diğer tarafta yine
43:59
başka bir bilim insanı. O zamanlar avrupa'nın kolonize
44:03
güçlerinin etnik insanlara bakış açısını anlatıyor.
44:06
Yani orada, çünkü resimdeki parçalar işte yeniden
44:08
tasarlanmış. Dünya Afrika yayınlanan Avrupa
44:10
bakış açısı ve adamların tipi 100 ifadesi ve yukarıdan
44:14
bakışlarının bu koalizasyona ne kadar kendilerine hak olarak
44:17
gördüğünü ne kadar ezici bir güç olarak hissettirdiklerini ve ne
44:21
kadar ezici olarak baktıklarını aşağılık baktıklarını
44:23
gösteriyor. Resim aslında ama mesela sen
44:25
youtube'daki interneti gibi sürüyoruma baksan bunun
44:27
çevresinde de olup duruyorlar. Yani bu.
44:29
Aslında ya da kurtarıcı imajı. Falan baksana işte keşifleri
44:32
anlatıyor, tamam mı abi o keşifler nereye gitti?
44:34
Bu adamlar niye bize aşağılık gibi bakıyor?
44:36
Yani bu parçalar neyi anlatıyor? Niye ortasında kuru kafa var?
44:39
Çünkü avrupa'nın kolonize gücünün simgesi bu resim hali
44:42
zamanda o mesajı veriyor. Yani biz dominant gücüz ve biz
44:45
üstünüz ve bunu biliyoruz. Ve siz umurumuza değilsiniz yani
44:48
bana bakan kişi ne hissettiği umrumda değil.
44:49
Bunların enteresan bir yansıması da şey gündelik yaşam resimleri.
44:53
Evet bunlar hani love life deniyor.
44:56
Yani daha var. Köylüler halk ne denir?
44:58
Köylülere halk. Bizim bizim atalarımız.
45:03
Aynen az önce bahsettiğimiz ikimizin de müzolojik resimlerin
45:06
karşıtı olarak görülüyor. Burada da hani soylu daha soylu
45:10
değil var hani güzel değil de kaba.
45:12
Daha böyle pis. Çirkin insanlar evciller.
45:17
O da hani bu ama yine de erdemlilik empoze ediliyor.
45:20
Burada da bu kent soylular. Hani orta sınıf?
45:23
Ticaret yapanlar vesaire. Küçüktü aynen onlar tarafından
45:26
çok tutuluyor. O da kendilerine resimdeki
45:29
kişileri değil de resimde canlandırılan ahlak dersini
45:32
yakıştırıyorlar. Bu şey gibi değil mi ya?
45:35
Oradan da kamu spotları oluyor ya böyle yaşlı bir dede çok
45:38
fakir bir adama işte ekmek veriyor falan müzik giriyor
45:42
falan ve şey oluyoruz ya abi işte ahlak böyle bir şey falan
45:45
onur resim hali isalar eskiden ahlakı öyle satın alıyormuş.
45:51
Ya burada şey yağlı boyanın hani maddesel yoğunluk yanılsaması
45:54
falan da dedik galiba yanlış hatırlamıyorsam.
45:57
Şu duygusal yalana inandırıyor, zengin olanlar, dürüst ve
46:01
çalışkan insanlar, hiçbir işe yaramayanlarsa haklı olarak
46:05
hiçbir şeye sahip olamıyorlar. Mülk dediğimiz şeyin yine
46:10
vardığımız yer, zenginler zengindir, fakirler.
46:12
Fakirdir ve bu haklı bir sebebi var.
46:15
Bunun bunun ahlaki bir sebebi var yani.
46:17
Çalış abi çalış ege, 1.000.000 doların.
46:21
Olsun yani abi çalışan alıyor yani ben anlamıyorum ki.
46:27
Mülk ekleyeceğim bir şey var mı yoksa son konumuza?
46:29
Son konumuza geçebiliriz ya? Tamam, son konumuz kapital.
46:35
Işte şu tarz sanat konuşacaksın kardeşim ya yemin ediyorum.
46:38
Sanat kitabı podcast bölümümüzün son bölümü kapitolizm.
46:43
Kitap böyle gidiyor arkadaşlar. Valla bu sarf eklemedik ya.
46:47
Yani isimleri daha farklı seçebilir miydik?
46:49
Seçebilirdik ama seçtik. Bu seçmedik.
46:51
Bizde eğlence. Burada bizde mutlu olmayalım mı?
46:55
Egeciğim şimdi biliyorsun dinledin.
46:58
Ben bu podcast in çeşitli bölümlerinde reklam denilen
47:01
şeyin ve bundan ne kadar nefret ettiğimi bütün benliğimle
47:05
söylemiştim. Hatırlıyorum.
47:06
Bir kaç kere kayıtları var, kayıtları var.
47:09
Şimdi bakalım john burger ne yapıyor?
47:12
Sanki sevmeyecek gibi bir şimdi. 34 cümlelik bir şey çok değil.
47:19
Şimdi diyor ki reklamlarla her birimize bir nesne daha satın
47:23
alarak kendimizi ya da yaşamlarımızı değiştirmemiz
47:25
önerilir. Reklam der ki aldığınız bu yeni
47:28
nesnesi zenginleştirecek. Halbuki o nesneyi almak için
47:32
para harcayarak biraz daha yoksullaşacak olsak bile reklam
47:35
yüzeysel görünüşü değişmiş. Bunun sonucu olarak kıskanılacak
47:39
duruma gelmiş insanları göstererek biz bu değişikliğe
47:42
inandırmaya çalışır. Kıskanılacak durumda olmak,
47:45
çekici olmak demektir. Reklamcılıkta çekicilik üretme
47:48
sürecidir. Ne diyorsun?
47:50
Sevmiyor gibi. Yani bence çok hoşuma gitmiyor
47:52
bir şey. Zaten kitabın son bölümünün
47:57
reklam olması tesadüf değil. Kitap zaten yağlı boya tasarımı
48:00
ve Avrupa bakış açısıyla ve mülkiyet bakış açısıyla şu anki
48:04
reklamlar arasında bağlantı kuruyor ve şu anki reklamlarda
48:08
sürekli rönesans resimleri yağlı boya resimleri göndermeleri
48:11
olması tesadüf değil. Yani sadece şey değil ya abi
48:13
bakın işte sanat eseri de bak aynı resimdeki gibi oldu falan
48:16
değil sadece yani alt Metin biraz da az önce bahsettiğimiz
48:20
birçok alt Metin yağlı boya kültüründen rönesans
48:23
kültüründen, Avrupa kültüründen şu ana kadar gelen.
48:26
Şu anki reklama kadar gelen o imgeyi taşıyor.
48:29
Bir yandan da aslında bu bölümün anlatım amacı da biraz o ve
48:32
tabii ki reklam yergisi yani. E tabii biraz ekonomik şey de
48:35
var çünkü yani çoğu zaman büyük ölçüde reklam dediğin şey, işçi
48:39
sınıfına hitap eden şeyler. Tabi zaten burada da şey diyor.
48:42
Hani alıcıya sunduğu ürün ya aslında daha tatmadığın bir
48:46
zevki satmaya çalışıyor. Reklamlar sana yani gelecekteki
48:50
seni satmaya çalmaya çalışıyor. Eğer bu ürünü alırsan gelecekte
48:54
sen daha iyi olacaksın ve geçmişteki sen gelecekteki seni
48:57
kıskanıyor. Zaten çekicilik de, hatta
48:59
internette belki şeyi görmüşsünüzdür işte böyle erkek
49:03
modeller var. Fotoğraf çekimleri için markalar
49:06
için şey diyor adam mesela hm olun diyor.
49:08
Mesela çocuklar gülerek fotoğraf çekiliyor falan böyle sıcak bir
49:12
poz veriyorlar falan işte sonra atıyorum guçu oldun diyor.
49:14
Hepsi böyle çok sert boz bakıp kameradan uzaklaşmaya
49:17
başlıyorlar falan hani kıskançlık oluşturma ve
49:20
çekicilik oluşturma zaten kitapta da diyor.
49:22
Eğer çok sıcak ve gülerek kameraya bakıp böyle empatik bir
49:27
şey kurarsanız reklam işe yaramaz çünkü o zaman
49:30
kıskanmazsınız. Kıskanmak tek taraflı olması
49:33
gereken bir şey o yüzden reklamlarda insanlar karizmatik
49:36
işte. Kameraya bakmıyor, gülmüyorlar
49:38
kendi işiyle ilgileniyor gibi yapıyor vesaire vesaire.
49:42
Çekicilik ve karizma buradan geliyor.
49:43
Yani kıskançlık üretmek zaten ama seni kıskanman gerekiyor ve
49:48
sen bu ürünü aldığın zamanda diğer insanların seni
49:51
kıskanacağını hayal ediyorsun. Zaten Ürdün güzelliği bu ve yine
49:54
bak. Şu an.
49:55
Nereye geldi? Çok özür dilerim.
49:57
Yine sözünü kestim. Nereye?
49:59
Geldik ev başlarına demiştik. Herkes kendini nasıl göründüğünü
50:03
düşünüyor diye bak. Reklamda nereye geldik?
50:05
Reklam seni sürekli üçüncü bir gözden nasıl göründüğünü
50:07
düşünürtmeye zorluyor imge imgeni zorluyor.
50:10
Yani sen kendi imgeni düşünmek zorunda kalıyorsun.
50:12
Sürekli ve sana sana var olmayan bir şeyi satıyor ta yağlı
50:15
boyanın metodundan resmi yorumlamanın metodundan gelen
50:18
şey bu işte böyle bağlanan. Şu an bulunduğun durumla olmak
50:22
istediğin durum arasında uçurum yaratması lazım ki sende yani
50:26
oradan oraya gitmek iste. Yani orada aslında olan
50:29
hakikaten benim olmak istediğim yer burası değil.
50:31
Senin sürekli olmak istediğin yerden uzaklaştırıyor ve
50:33
etrafında çemberler çize çize, sürekli değiştire, değiştire
50:36
yeni şeyler aldırmak istiyor. Evet kurtulamıyoruz şu
50:39
kapitalizmden. Her yerde yani ben?
50:42
Böyle demişken de sponsorumuz daha bir duyalım.
50:46
Şöyle bir anda bir su kayır, space falan bağlansa çok yapar.
50:51
Reklam almışlar dimi. Araç kiralama şeyden araç
50:56
kiralamak mı istiyorsunuz? Ege 10 koduyla.
51:00
Evet ya bu. Da tabi yani reklam şey işçileri
51:03
özellikle kontrol etme metotlarından biri hani bu?
51:07
Çünkü başka 9658 başka niye çalışabilirsin ki?
51:11
Hani böyle gidiyorsun, çalışıyorsun sana bir gelecek
51:15
düşletmesi lazım. Onla dengelemesi lazım.
51:18
Evet o dedemin dedin. Yani geleceğe kıskanmak zorunda
51:21
olacak falan. Yani o gelecekteki girişilecek
51:25
düşsel etkinlikler o andaki edilgenliğin yerini dolduruyor.
51:29
Evet ve zaten kitapta şöyle bir cümle de var, direkt çalışan sen
51:32
tüketen seni kıskanır, yani reis acayip abi sen yani bunu
51:38
yazmasan da kitap çok iyiydi. Yani sen nasıl bir anda böyle
51:41
bir eleştirel yani kitap gerçekten inanılmaz bir şey ya
51:44
yani 50 sayfalık yazı var kitapta belki belki toplasan 10
51:49
sayfa pdf eder ama yani inanılmaz.
51:52
Açıcı bir kitap ve bu gücümle çok iyi özetliyor.
51:55
Gerçekten insanların çalışma içgüdüsünü şu an kapitalist
51:58
sistemde neden çalıştığımızı gösteren bir şahsında tüketen
52:01
sen olmak istiyorsun? Çünkü sürekli ve dediğin gibi
52:03
reklamın imgesi alıcıdan kendisine karşı döndüğü sevgiyi
52:07
çalıp sonra alacağı ürünün fiyatını o sevgiyi geri satıyor
52:11
zaten amaç o ve bu kültürde yağlı boyadan geliyor.
52:14
Bu tekniklerin çoğu yağlı boya tekniğinden avrupa'nın resme
52:16
bakış açısından geliyor. Zamanında avrupa'nın resmi
52:18
kullanış şekliyle reklamlar aynı sistemde gidiyor.
52:22
Yani reklamların bu tasarımları kullanması tesadüf değil.
52:24
Bu az önce bahsettiğimiz nude kadınlar ne resimlerle şu anki
52:28
çoğu dergideki çıplak kadın modellerinin bakışlarına bakın
52:32
pozlarına bakın aynı şey değişmedi Ve mesela başka bir
52:35
yorumu alıp dünyaya o şekilde de yorumlamıyor.
52:37
Reklam dünyaya kendi yorumluyor. Ya var olmayan bir şey
52:40
yazabiliyor. Var olmayan baştan.
52:42
Yazıyor o yani tüm dünya, ondan sonra biz sen ben dinleyen
52:46
herkes dinlemeyen herkes reklamlarda bu anlatılan güzel
52:50
yaşamın gerçekleştirebileceği bir yer olarak sunuluyor.
52:54
Dünya böyle aşırı mutlu bir yermiş gibi ve kendini sunuyor
52:57
yani. Kesinlikle ve.
52:59
Ama şey de var, çok pardon bu her yer tüm reklam şu an hani
53:04
globalizasyon vesaire konuşuyoruz ya her yer kendini
53:07
böyle sunduğu zaman. Her yer aynı oluyor.
53:11
Evet, aynen. Bence en en büyük problem de bu.
53:13
Yani hiçbir farkı olmuyor. Çünkü tutan reklam tek bir tutan
53:17
reklamdır. Farklı tutan reklam diye bir şey
53:19
o kadar da yok. Aslında hepsi birbirinin
53:21
benzeri, hepsi birbirinin kullanılır ve böylece her yer
53:23
birbirine benzeri herkes birbirinin kullanı oluyor.
53:27
Kesinlikle bu arada burada şöyle de ilginç bir şey var, bu yağlı
53:30
boya'da da çok kullanılan bir şeydi.
53:31
Hatta dedi ki, yöneticilerin boş vakitlerinde toplantılarında
53:34
baktı resmen falan diye burada şey de söylüyor.
53:37
Diyor ki seyircinin, izleyicinin ve alıcının artık aynı şey bu
53:40
arada kitabın sonunda izleyici ve alıcı aynı şey, yani resmin
53:42
dışında bizden dedik ya perspektif batı perspektifi
53:45
izleyici merkeze koyar diye bakıcıya resme bakanı alıcı da
53:49
artık aynı şey. Çünkü artık reklam kısmına
53:50
geçtik diyor ki bu seyirci alıcının okulda tarih mitoloji
53:54
şiiri olarak öğrendikleri çekicilik üretiminde
53:56
kullanılabilir. Ya bizim 10'a çıkart artık çok
53:57
biliyoruz. Yani mesela pro yu bir kral
53:59
adıyla satıyorsun, iç çamaşırı bir spenks adıyla satıyorsun
54:02
vesaire Ve diyor ki, bu belli belirsiz tarihsel şiirsel
54:06
ahlaksal imgeleri yağlı boya da da zamanında kullanıyorlardı ve
54:10
bu belirsiz anlamdan yoksun rastgele semboller bir var
54:15
olmayan bir mitoloji kurmaya çalışıyor.
54:17
Sizde reklamcılık da aynısını yapıyor.
54:19
Yani sadece tarihsel şeyleri görsel bir dil olarak
54:22
kullanıyor. Sadece içi boş aslında zaten sen
54:24
de tam olarak onun ne anlamını geldirebilmiyorsun ama.
54:26
Yapanlar da. Evet yapanlar da bilmiyor sadece
54:28
sana onun epik bir şey olduğu mitik bir şey olduğu yukarıdan
54:31
gelen özelilecek bir şey olduğu öğretildiği için bize işliyor
54:34
böyle şeyler aslında. Yeterince verdiğimizi
54:37
düşünüyorum. Bu arada kitabı çok öneriyorum.
54:39
Ya kitabın inanılmaz. Bir şey herkes bence okumalı.
54:41
Biz burada biraz şey yapmaya çalıştık.
54:43
Yani kitabın bizde uyandırdığı o kafa açıcılığını biraz
54:46
yansıtmaya. Evet, öyle ufak hani geniş bir
54:48
öneri gibi olsun olmasından başladık.
54:52
Evet ekleyeceğin bir şey yoksa john burger böyleydi diyelim.
54:55
Ya gerçekten inanılmaz bir kitap ve eski sanata duyulan özlemin
55:00
nereden geldiği, eski sanatın nasıl bir araçla kullanıldığı,
55:04
yani bu avrupa'nın dünya üzerinde kurduğu dominasyon ve
55:06
fikir ve kolonize bakış açısının resme yansıması zaten tesadüf
55:10
diye düşünülünce sadece biz resmi böyle yorumlamaya hiç
55:13
alışık olmadığımız için korkuyoruz böyle şeylerden ama.
55:17
John burger gibi adamlar sağ olsun adam diyor ki yok hiç öyle
55:19
bir şey yok yani bunlar gayet çoğu faşist araç olarak
55:22
kullanılmış. Tabi ki şeyler var tabi.
55:25
Ki istisnalar var zaten o istisnalar şu an ünlü olan
55:28
insanlar işte ne bileyim, van gogh, rembrrand, mone.
55:31
Yani zaten bu adamlar bunları yıktığı için ünlü aslında.
55:34
Ki bu diyalog zaten sanat karşılığı bir diyalog değil.
55:37
Şu an kesinlikle öyle bir şey değil, tam tersi hatta sanatı
55:41
daha çok bize yaklaştırmak için olan bir kitap.
55:44
O geçmiş arayışı, geçmişe yönelik özlem de nostalji
55:47
bölümümüzde derinlemesine konuşacağız zaten o da.
55:50
Gelecek kesinlikle. O konuda da beklemede kalın son
55:53
ege 2 bölümden sonra düğün bölümünden sonraki 2 bölüm biraz
55:57
çerez bölümlerdi. Öyle bir şu şekil diyaloğa
56:00
geçmek bir iyi hissettim. Beni de çok iyi hissettirdi ve
56:03
geliyoruz yani ben artık. Bu ye bu arada yeni sezonumuzun
56:07
ilk bölümüydü ve bu sezon ki konularımız çok sert geliyor.
56:10
Yani çok yoğun artık. Hani kable şut gerçekten böyle.
56:16
Gülüp eğlendiğimiz konulara biraz kapattık.
56:18
Çok beyin açıcı konulara geçeceğiz gibi gözüküyor.
56:20
Bu sezon çok heyecanlıyım. Konu sonra ki bölüm seçim özel.
56:24
Hayır değil yani ege artık bak. Hayır değil değildi.
56:27
Yani işe yarayacak konuları konuşmaya çalışıyoruz.
56:30
O yüzden de. Bu arada son bir kaç hollandır.
56:33
Gerçekten podcast dinlemelerimiz bayağı arttı gelen herkese.
56:36
Hoş geldiniz diyor. Üçer bir yükseliş var bende
56:40
anlamadım ama hoş geldin teşekkür ederiz.
56:43
Ege'ciğim teşekkür ederim. Diyalog için inanılmaz bir
56:44
kitap. Ben teşekkür ederim.
56:46
Herkes okusun diyelim. Gör hoşça kalın.