Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / SODOMA DHE GOMORA Gjykimi që Erdhi — dhe Dora që Tërhoqi Zvarrë Zanafilla 19:1–38
Transcript
- Sodoma dhe Gomorra (Zanafilla 19) "Sapo doli agimi, engjëjt e nxitën Lotin duke thënë: «Çohu, merr gruan dhe bijat e tua që të mos vdesësh në dënimin e qytetit». Por ndërsa ai ngurronte, ata e morën për dore, atë, gruan e tij dhe dy bijat e tij, sepse Zoti i kishte ardhur keq për të, dhe e nxorrën jashtë qytetit."— Vargjet 15-16"Atëherë Zoti bëri që nga qielli të bjerë squfur e zjarr mbi Sodomën dhe Gomorrën... Por gruaja e Lotit shikoi prapa dhe u bë një statujë kripe."— Vargjet 24 dhe 26"Kështu pra ndodhi që, kur Perëndia shkatërroi qytetet e fushës, Perëndia u kujtua për Abrahamin dhe e largoi Lotin nga rrëmuja."— Vargu 29 Ky është një nga kapitujt më drithërues në Bibël, njëkohësisht një nga më të mëshirshmit. Zjarri bie mbi Sodomën, por para se të bjerë zjarri, shohim diçka tjetër: dy engjëj që e kapin një njeri për dore dhe e nxjerrin zharri nga qyteti, sepse ai vetë ngurronte të dilte. Gjykimi është i vërtetë, por edhe mëshira që të tërheq për dore është po aq e vërtetë. Dhe pas gjithçkaje qëndron një fjali që s'dua ta harrojmë kurrë: Perëndia u kujtua për Abrahamin. Lutja e mikut funksionoi. Konteksti historik dhe kulturor Kujtoni rrugën e Lotit gjatë mësimeve tona. Në kapitullin 13 ai ngriti çadrat drejt Sodomës. Në kapitullin 14 e gjetëm brenda Sodomës. Tani Loti ishte ulur në portat e Sodomës (vargu 1). Portat e qytetit në atë kohë ishin si bashkia e sotme: aty uleshin paria, aty gjykoheshin çështjet, aty merreshin vendimet. Pra, Loti nuk ishte më i ardhur, ishte bërë njeri me pozitë në Sodomë. Çadra që u ngrit vetëm pak më afër e çoi të zotin deri në karrigen e qytetit. Kështu punon gjithmonë, hap pas hapi, pa u ndier. Po cili ishte mëkati i Sodomës? Shpesh mendojmë vetëm një gjë, por Bibla na jep pamje të plotë. Profeti Ezekiel thotë se kishte krenari, bollëk buke dhe qetësi, shkujdesje, por nuk përkrahte dorën e të përvuajturit dhe të varfërit (Ezekieli 16:49). Dhe pastaj shton tek vargu 50 se bënin gjëra të neveritshme para Zotit. Shikoni të lexoni dhe Judën 7. Pra, Sodoma ishte qytet i pasur, mendjemadh, i dhënë pas çdo epshi dhe i pamëshirshëm me të varfërit. Natën e këtij kapitulli e tregojnë me vepra: në vend që t'i prisnin miqtë siç bënte Abrahami një ditë më parë, burrat e qytetit — të rinj e pleq — rrethuan shtëpinë për t'u sulur mbi ta (vargjet 4-5). Krahasoni këto dy dyer: dera e Abrahamit u hap për bekim, dera e Sodomës u rrethua për të keqe. Nga dera e një qyteti njihet zemra e tij. Natën e turpit (Vargjet 1–11) Loti i pret engjëjt me mikpritje të vërtetë. Ngul këmbë t'i fusë në shtëpi, u shtron darkë — deri këtu i ngjan xhaxhait. Kur turma rrethon shtëpinë, del në pah se çfarë i kishte bërë Sodoma zemrës së tij për të mbrojtur miqtë: u ofron turmës bijat e veta (vargu 8). Ta theksojmë qartë: Bibla këtu po tregon, nuk po miraton. Ky është portreti i njeriut të ndarë më dysh: mikpritjen e mbante nga besimi, por vlerat e qytetit i kishin hyrë në shtëpi. Vitet në Sodomë e kishin mësuar të bënte llogari që një baba nuk duhet t'i bëjë kurrë. Dhe qyteti as që e nderonte për këtë! Ata u shprehën: "Ky erdhi këtu si i huaj dhe do të bëhet tani si gjykatës?" (vargu 9). Kaq vite me përpjekje për t'u pranuar, dhe në natën e provës për ta ai mbeti i huaj. Bota s'ta jep kurrë zemrën e saj, ta merr vetëm tënden. Engjëjt i verbojnë sulmuesit dhe nata mbyllesh, por edhe të verbër ata mundoheshin të gjenin derën (vargu 11). Kjo është pamja më e frikshme e mëkatit: edhe pse i verbuar, njeriu kërkon me duar derën e së keqes. Por ai ngurronte — Dora që e kapi (Vargjet 12–16) Engjëjt e pyetnin: "Kë ke këtu nga të tutë?" Loti shkon tek dhëndrrat e ardhshëm dhe u thotë: "Ikni, qyteti do të shkatërrohet!" Por ata qeshën. Atyre u dukej se bënte shakë (vargu 14). Vitet e tëra të jetesës në Sodomë e kishin bërë fjalën e Lotit të pabesueshme. Kur jeta jote flet si qyteti, fjala jote për Perëndinë tingëllon si shakë. Pastaj vjen mëngjesi dhe çasti kritik: "Çohu, merr familjen, ik!" Dhe teksti thotë dy fjalë që të shpojnë: Por ai ngurronte (vargu 16). Zjarri po vinte dhe Loti s'po i ndante dot zemrën Sodomës — shtëpia, pasuria, pozita te portat... Dhe këtu ndodh mrekullia e kapitullit: engjëjt e kapin për dore atë, gruan, dy bijat dhe i nxjerrin jashtë me zor, sepse Zotit t'i kishte ardhur keq për të. Lexojeni ngadalë: shpëtimi i Lotit nuk ishte vrap trimi, ishte tërheqje zharri nga mëshira. Sa herë na ka shpëtuar edhe ne Perëndia kështu? Jo se ikëm me vrap nga e keqja, por se Ai na kapi për dore edhe kur neve ngurronim. Mos shiko prapa (Vargjet 17–26) Urdhri ishte i thjeshtë: "Ik për shpëtimin tënd, mos shiko prapa!" (vargu 17). Por gruaja e Lotit shikoi prapa dhe u bë statujë kripe (vargu 26). Pse kaq rëndë për një kthim koke? Sepse ai kthim koke tregonte ku e kishte zemrën. Trupi po dilte nga Sodoma, por zemra kishte mbetur brenda. Nuk ishte kureshtje, ishte mall — malli për qytetin që Perëndia po e gjykonte. Dhe kripa e ngrirë në rrugë u bë paralajmërim për çdo brez: mund të dalësh nga Sodoma me trup dhe të mbetesh me zemër. Jezusi e përmbledh me tri fjalë që duhet mbajtur mend gjithë jetën: "Kujtoni gruan e Lotit!" (Luka 17:32). Dhe mos humbisni një hollësi para kësaj. Engjëjt i thonë Lotit: "Ik në mal!" Dhe Loti bën pazar edhe me shpëtimin e vet: "Jo, të lutem, më lër të ik në atë qytezën e vogël aty afër" (vargjet 18-20). Kjo është dashuria e Lotit për jetën e qytetit: "I vogël qoftë, por qytet!" Dhe Zoti me durim që të prek ia pranon kërkesën. Sa i butë është Ai edhe me besimtarët e dobët! Nuk na kërkon të gjithëve të kemi besimin e Abrahamit; na shpëton edhe kur ecim duke u ankuar e duke bërë pazar. Por reagoni edhe në fundin: pak më vonë Loti u tremb edhe në Cohar dhe iku vetë në mal (vargu 30) — pikërisht aty ku e kishte dërguar Zoti që në fillim. Sa mund të vuajmë ndonjëherë thjesht se s'shkojmë që në fillim atje ku na dërgon Ai! Perëndia u kujtua për Abrahamin (Vargjet 27–29) Në mëngjes Abrahami ngjitet tek vendi ku një ditë më parë kishte qëndruar para Zotit. Dhe sheh tymrin që ngrihet nga fusha si tym furre (vargjet 27-28). Dhjetë të drejtë nuk u gjetën, qyteti u treagua. Po lutja e tij? A shkoi kot? Aspak! Vargu 29 na e zbulon: Perëndia u kujtua për Abrahamin dhe e largoi Lotin nga rrëmuja. E njëjta fjalë e bukur që pamë te Arka: Perëndia u kujtua për Noeun (Kapitulli 8:1). Loti nuk u shpëtua se e meritonte, u shpëtua se dikush ishte lutur për të. Mendojeni pak, mendojeni mirë këtë: ndoshta edhe ti je sot ku je sepse dikush — një nënë, një gjysh, një mik — ka qëndruar para Zotit për ty. Lutjet e të tjerëve mbajnë më shumë peshë se sa neve e dimë. Një fund i trishtë — Sodoma që doli bashkë me ta (Vargjet 30–38) Kapitulli mbyllesh me një skenë të errët. Loti i trembur fshihet në një shpellë me dy bijat e tij. Ato, të bindura se bota mbaroi dhe s'ka burra për to, e dehin të atin dy net me radhë dhe mbeten shtatzëna prej tij. Lindin dy djem: Moabi dhe Amoni — dy popuj që do t'i sjellin Izraelit telashe për shekuj. Çfarë mësojmë nga kjo faqe e dhimbshme? Se Sodoma s'mbeti pas; doli bashkë me ta në mendjet e bijave dhe në verën e shpellës. Njeriu që humbi gjithçka në Sodomë, humbi edhe në shpellë atë që i kishte mbetur. Vepra e fundit e regjistruar e Lotit është dehja. Fjala e fundit e tij në Bibël: asnjë. Kështu shuhet historia e njeriut që zgjodhi me sy. Dhe prapë, mos e humbisni dritën në fund të tunelit: nga Moabi do të dalë një grua me emrin Ruth, që do të hyjë pikërisht në listën e të parëve të Jezusit (Ruthi 4, Mateu 1:5). Hiri i Perëndisë ditën mbjell edhe në rrënoja. Fjalët kyçe të tekstit Ngurronte (Vargu 16) — Fjala origjinale Maha do të thotë të vonohesh, të mos vendosësh dot. Zjarri po vinte dhe Loti që rrinte. Kjo fjalë është pasqyrë për të gjithë ne: sa herë e dimë se duhet të ikim nga diçka dhe prapë ngurrojmë se zemra është lidhur pas saj? I kishte ardhur keq (Vargu 16) — Fjala origjinale Hemla: mëshirë, dheshuri që vepron. Nuk thuhet sepse Loti e meritonte, por sepse Zotit t'i erdhi keq për të. Shpëtimi ynë ka gjithmonë këtë themel: jo meritën tonë, por zemrën e Tij. U kujtua (Vargu 29) — Fjala origjinale Zakar: të kujtosh duke vepruar. E njëjta fjalë e arkës së Noeut (8:1) dhe e besëlidhjes me ylberin (9:15-16). Kur Perëndia kujtohet, dikush shpëtohet. Dhe këtu u kujtua për Abrahamin, mikun që ishte lutur. Shikoi prapa (Vargu 26) — Fjala origjinale Nabat nuk është një vështrim kalimthi; është të shikosh me vëmendje, me zemër. Prandaj dënimi nuk u dënua qafa që u kthye, por zemra që kishte mbetur prapa. Perëndia e sheh dallimin mes kokës që kthehet dhe zemrës që kthehet. Lidhja me Krishtin dhe Besëlidhjen e Re Jezusi vetë e përdori këtë kapitull për të folur për ditën e Tij: "Po kështu ndodhi në ditët e Lotit: njerëzit hanin, pinin, blinin, shisnin, mbillnin dhe ndërtonin; por ditën kur Loti doli nga Sodoma ra zjarr e squfur nga qielli dhe i zhduki të gjithë. Kështu do të jetë edhe atë ditë kur Biri i njeriut do të shfaqet... Kujtoni gruan e Lotit!"— Luka 17:28-30, 32 Vini re çfarë thekson Jezusi: jeta në Sodomë atë ditë ishte krejt e zakonshme — njerëzit hanin, blinin, ndërtonin... Askush nuk po priste gjë. Kështu, thotë Ai, do të jetë edhe kthimi i Tij, në mes të një dite të zakonshme. Prandaj pyetja s'është kur, por a je gati? Dhe Pjetri e përdor po këtë histori për të na dhënë siguri: Zoti di t'i shpëtojë nga tundimi të përshpritshmit dhe t'i ruajë të padrejtët që të ndëshkohen ditën e gjyqit (2 Pjetrit 2:9). Ai di t'i ndajë të vetët edhe në mes të zjarrit. Por ka dhe diçka më të thellë këtu. Loti u shpëtua zharri, i kapur për dore kur ngurronte, i falur pa meritë, i nxjerrë se dikush u lut për të. A nuk është ky saktësisht shpëtimi ynë? Ne nuk dolëm vetë nga Sodoma jonë. Krishti erdhi e na kapi për dore kur ende ishim mëkatarë (Romakëve 5:8). Dhe ndryshe nga gruaja e Lotit, Ai nuk shikoi prapa asnjëherë; e kthye fytyrën e vet me vendosmëri drejt Jeruzalemit (Luka 9:51), drejt kryqit, dhe se kthye kokën. Ai që tha: "Kush vë dorën në parmendë dhe shikon prapa, s'është i përshtatshëm për mbretërinë" (Luka 9:62), e jetoi vetë i pari — shikoi vetëm përpara, drejt shpëtimit tonë. Hiri i fundit i kapitullit kush është? Nga Moabi, fëmija i shpellës së turpit, rrjedh Ruthi, stërgjyshja e Davidit dhe e Krishtit (Mateu 1:5). Perëndia ynë shkruan drejt edhe mbi rreshtat tanë më të shtrembër. Zbatimi me praktik Së pari, kontrollo drejtimin, jo vetëm vendin. Loti s'u zgjua kurrë me plan për t'u bërë njeri i Sodomës. Thjesht e la çadrën të rrëshqiste. Pyete veten sot: zakonet e mia të vogla, shoqëritë dhe ato që shikoj e dëgjoj, nga po më zhvendosin? Guri i zallit lëviz pa zhurmë. Së dyti, trego ashtu që fjala jote të mos duket shakë. Dhëndrrat qeshën se jeta e Lotit fliste si Sodoma. Nëse duam që fëmijët, të afërmit e miqtë të na besojnë kur flasim për Perëndinë, jeta duhet të flasë e para. Dëshmia nuk fillon me gojën; fillon me këmbët, fillon me jetën. Së treti, kur Zoti të nxjerr nga diçka, mos ngurro. Ndoshta e di prej kohësh se nga çfarë duhet të largohesh: një zakon, një lidhje, një vend... dhe po ngurron. Si Loti, falëndero Zotin që të kap për dore dhe lëviz sot. Zjarri s'pret llogaritë tona. Së katërti, mos shiko prapa me mall. Kujtoni gruan e Lotit — tri fjalë të Jezusit për të gjithë jetën. Kur ke lënë diçka për Krishtin, mos e ushqe mallin për të as me kujtime të zbukuruara, as me "sikur". Dora në parmendë, sytë përpara (Luka 9:62, Filipianëve 3:13: "i harroj ato që kam lënë pas"). Së pesti, mos i nënvlerëso lutjet — as të tuat, as të të tjerëve. Loti u shpëtua sepse Perëndia u kujtua për Abrahamin. Ndoshta ti qëndron sot mbi lutjet e një nëne a gjyshi. Falëndero dhe bëhu ti Abrahami i dikujt: qëndro para Zotit për fëmijët, për të afërmit, për qytetin. Lutjet e tua mund të jenë dora që nxjerr dikë nga zjarri. Së gjatësti, mos e merr Sodomën me vete. Loti doli nga qyteti, por vera dhe frika e qytetit hyri në shpellë me të. Kur Perëndia të nxjerr nga një jetë e vjetër, lëri atje edhe zakonet e saj, mos i fut në shpellën e re. Dalja e vërtetë është me trup dhe me zemër bashkë. Përmbledhje Zanafilla 19 na tregon fundin e rrugës që nisi me një çadër të kthyer nga Sodoma: Lotin te porta, natën e turpit, dhëndrrat që qeshën, ngurrimin para zjarrit dhe dorën e mëshirës që e tërhoqi zharr; gruan që shikoi prapa dhe mbeti në rrugë; fjalën e artë Perëndia u kujtua për Abrahamin; dhe shpellën e trishtë ku Sodoma doli bashkë me ta. Por edhe aty, hiri mbolli farën e Ruthit, stërgjyshes së Krishtit. Gjykimi dhe mëshira që kap për dore janë po aq të vërteta. Mbaj mend këtë varg: "Kujtoni gruan e Lotit!"— Luka 17:32 Dil me trup dhe dil edhe me zemër; mos shiko prapa me mall. Paqja dhe hiri i Zotit qoftë me ju. Zoti ju bekoftë!