Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / A do t'ia laje këmbët tradhtarit? Gjoni 13

Transcript

A do t'ia laje këmbët tradhtarit? Gjoni 13 · Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania

• Mjeshtri që lan këmbët Gjoni 13:1–38 Ilustrim hapës Në shtëpitë shqiptare, kur na vijnë miq , ata i heqin këpucët te dera dhe i zoti i shtëpisë u jep pantofla. Është një shenjë respekti dhe kujdesi. Por asnjë mikpritës nuk do të gjunjëzohej dhe t’ia lante këmbët e pista një mysafiri. Kjo do të ishte shumë e ulët, shumë e çuditshme. Tani imagjinoni personin më të rëndësishëm në vend që vjen në shtëpinë tuaj për darkë. Në mes të vaktit, ai ngrihet, heq xhaketën, lidh një peshqir rreth belit, mbush një tas me ujë dhe fillon t'u lajë këmbët të gjithëve në tavolinë. Të gjithë do të shokoheshin. Disa do të thoshin: "Jo, të lutem, jo ti!" Kjo është pikërisht ajo që ndodhi te Gjoni 13. Natën e fundit para se të vdiste, Zoti i qiellit dhe i tokës u gjunjëzua dhe u lau këmbët e pista dishepujve të Tij. Pastaj Ai tha: "Unë ju kam dhënë një shembull." Vargu i Temës së Kapitullit Një varg që do të përdornim është: "Nëse unë, pra, Zoti dhe Mësuesi juaj, ju kam larë këmbët, edhe ju duhet t'i lani këmbët njëri-tjetrit. Sepse ju kam dhënë shembullin që edhe ju të bëni ashtu siç ju kam bërë unë." — Gjoni 13:14–15 Hyrje Me kapitullin 13 hyjmë në pjesën e dytë të madhe të Ungjillit të Gjonit. Turmat janë larguar. Mësimi publik ka mbaruar. Tani Jezusi është vetëm me dymbëdhjetë dishepujt e Tij në natën e Tij të fundit, natën para kryqit. Gjoni shpenzon pesë kapituj (13–17) në këtë mbrëmje të vetme. Këtu Jezusi tregon dashurinë e Tij, i përgatit dishepujt e Tij për largimin e Tij dhe i mëson ata si të jetojnë pasi Ai të ketë ikur. Kapitulli 13 fillon me një nga vargjet më të bukura në Bibël: "duke i dashur të vetët që ishin në botë, i deshi ata deri në fund". Kapitulli ka tre pjesë. Së pari, Jezusi lan këmbët e dishepujve (vargjet 1–20). Pastaj Ai thotë se njëri prej tyre do ta tradhtojë dhe Juda del natën (vargjet 21–30). Së fundmi, Jezusi jep urdhërimin e ri për të dashur njëri-tjetrin dhe i thotë Pjetrit se do ta mohojë Atë (vargjet 31–38). Vargjet kryesore "Pra, përpara festës së Pashkës, Jezusi, duke e ditur se kishte ardhur ora e tij për të kaluar nga kjo botë tek Ati, duke i dashur të vetët që ishin në botë, i deshi ata deri në fund." — Gjoni 13:1 (ESV) Jezusi e dinte se kryqi ishte vetëm disa orë larg. Ai mund të kishte menduar vetëm për Veten. Në vend të kësaj, Ai e kaloi natën e Tij të fundit duke i dashur miqtë e Tij. Ai i deshi ata plotësisht dhe i deshi ata deri në fund. "Po ju jap një urdhërim të ri: ta doni njëri-tjetrin; ashtu si unë ju kam dashur, ashtu edhe ju ta doni njëri-tjetrin." — Gjoni 13:34 (ESV) Ky është urdhri i madh i Jezusit për kishën e Tij. Ne nuk duhet vetëm të duam aq sa ndiejmë se duam. Ne duhet të duam në mënyrën se si Jezusi na do: me përulësi, me durim dhe madje edhe kur na kushton. Konteksti Historik dhe Kulturor 1. Darka e Fundit. Kjo vakt u zhvillua të enjten në mbrëmje, natën para se të vdiste Jezusi. Në atë kohë, njerëzit nuk uleshin në karrige në një tavolinë të lartë. Ata shtriheshin në jastëkë rreth një tavoline të ulët, duke u mbështetur në krahun e majtë, me këmbët e tyre të drejtuara larg tavolinës. 2. Këmbë të ndyra. Njerëzit ecnin kudo nëpër rrugë me pluhur, duke veshur vetëm sandale të hapura. Në mbrëmje këmbët e tyre ishin shumë të ndyra. Kur vinin mysafirë në një shtëpi, një shërbëtor u lante këmbët. Ishte puna e shërbëtorit më të ulët në shtëpi. Shumë hebrenj mendonin se ishte një punë shumë e ulët edhe për një shërbëtor hebre. 3. Askush nuk ofroi. Atë natë nuk kishte asnjë shërbëtor në dhomë. Asnjë nga dishepujt nuk ofroi ta bënte këtë. Luka na tregon se në të njëjtën darkë ata po debatonin se cili prej tyre ishte më i madhi (Luka 22:24). Kështu që Jezusi e bëri vetë. 4. Peshqiri. Jezusi hoqi rrobat e Tij të jashtme dhe lidhi një peshqir rreth belit. Kështu vishej një shërbëtor ose skllav për të punuar. Zoti vishej si një skllav. 5. Dishepulli që Jezusi e donte. Në vargun 23 takojmë "një nga dishepujt e tij, të cilin Jezusi e donte". Ai u shtri pranë Jezusit në tryezë. Të krishterët gjithmonë kanë besuar se ky ishte Gjoni, shkrimtari i këtij Ungjilli. Ai nuk e përdor kurrë emrin e tij. Ai thjesht e quan veten atë që Jezusi e donte. 6. Copa e bukës. Gjatë një vakti, mikpritësi mund të zhyte një copë bukë në pjatë dhe t’ia jepte një mysafiri. Ishte një shenjë miqësie dhe nderi. Kur Jezusi ia dha bukën Judës, Ai prapë po i ofronte dashuri, edhe pse e dinte se çfarë do të bënte Juda. 7. "Dhe ishte natë" (vargu 30). Këto katër fjalë janë më shumë sesa një kohë e ditës. Juda e la Dritën e botës dhe doli në errësirë. 8. Gjeli. Gjelat shpesh këndonin në orët e para para lindjes së diellit. Jezusi i tha Pjetrit se para se të ndodhte kjo, para se të mbaronte nata, ai do ta mohonte Atë tri herë. Shpjegimi i Tekstit 1. Jezusi lan këmbët e dishepujve (vargjet 1–20) Dashuri deri në fund (1). Jezusi e di se ka ardhur ora e Tij për të lënë këtë botë dhe për të shkuar tek Ati. Dhe Gjoni na tregon se çfarë e mbush zemrën e Tij: dashurinë për të vetët. Ai i deshi ata deri në fund. Çfarë dinte Jezusi (2–3). Djalli e ka vënë tashmë planin për ta tradhtuar Jezusin në zemrën e Judës. Dhe Jezusi e di që Ati ia ka dhënë gjithçka në duart e Tij dhe se Ai erdhi nga Perëndia dhe po kthehet tek Perëndia. Jezusi e di saktësisht se kush është Ai. Kjo është arsyeja pse Ai është i lirë të shërbejë. Zoti në gjunjë (4–5). Jezusi ngrihet nga vakti, heq rrobat e jashtme dhe lidh një peshqir rreth belit. Ai derdh ujë në një tas dhe fillon t'u lajë këmbët dishepujve, një nga një, dhe t'i thajë me peshqir. Duart që e bënë botën tani lajnë këmbët e ndyra. "Zot, ti të m’i lash këmbët?" (6-7). Kur Jezusi vjen te Pjetri, Pjetri nuk mund ta besojë. "Zot, ti do të m’i lash këmbët?" Jezusi i thotë: "Atë që po bëj unë, ti tani nuk e kupton, por më vonë do ta kuptosh." "Kurrë!" (8-9). Pjetri thotë: "Ti nuk do të m'i lash këmbët kurrë." Tingëllon përulur, por është krenari. Ai nuk do të pranojë. Jezusi përgjigjet: "Nëse nuk të laj, ti nuk ke pjesë me mua." Pastaj Pjetri shkon në anën tjetër: "Zot, jo vetëm këmbët e mia, por edhe duart dhe kokën time!" Të pastër, por jo të gjithë (10–11). Jezusi shpjegon: një person që është larë duhet vetëm të lajë këmbët; pjesa tjetër e tij është e pastër. Dishepujt janë të pastër, sepse i përkasin Jezusit. Ata kanë nevojë vetëm për larjen e përditshme të pluhurit që mbledhin ndërsa ecin. "Por jo të gjithë ju," thotë Ai. Ai e di që Juda nuk është i pastër. "Ju kam dhënë një shembull" (12-17). Kur Jezusi mbaron, Ai ulet përsëri dhe pyet: "A e kuptoni çfarë ju kam bërë?" Ju më quani Mësues dhe Zot, dhe kjo është e drejtë. Nëse Unë, Zoti dhe Mësuesi juaj, ju kam larë këmbët, edhe ju duhet t'i lani këmbët njëri-tjetrit. Një shërbëtor nuk është më i madh se zotëria i tij. Pastaj Ai shton: "Nëse i dini këto gjëra, të lumtur jeni ju nëse i bëni." Jo të gjithë ju (18–20). Jezusi thotë se nuk po flet për të gjithë ata. Shkrimi i Shenjtë duhet të përmbushet: "Ai që hëngri bukën time, ka ngritur thembrën kundër meje" (Psalmi 41:9). Ai ua thotë atyre tani, në mënyrë që kur të ndodhë, ata të besojnë se "Unë jam ai". 2. Juda del natën (vargjet 21–30) "Njëri prej jush do të më tradhtojë" (21-22). Jezusi është thellësisht i trazuar në frymën e Tij dhe thotë: "Në të vërtetë, në të vërtetë po ju them, njëri prej jush do të më tradhtojë." Dishepujt shikojnë njëri-tjetrin. Ata nuk e kanë idenë se për kë do të thotë Ai. Juda e kishte fshehur mirë. Copa e bukës (23–26). Pjetri i bën shenjë dishepullit që Jezusi e donte, i cili është shtrirë pranë Jezusit: pyete Atë se kush është. Ai mbështetet prapa dhe pyet me zë të ulët: "Zot, kush është?" Jezusi përgjigjet: "Është ai të cilit do t'ia jap këtë copë bukë pasi ta kem zhytur." Pastaj Ai e zhyt bukën dhe ia jep Judës. "Bëje shpejt" (27–29). Pasi Juda merr bukën, Satani hyn tek ai. Jezusi i thotë: "Çfarë do të bësh, bëje shpejt." Të tjerët ende nuk e kuptojnë. Meqenëse Juda i mbajti paratë, ata mendojnë se Jezusi po e dërgon atë për të blerë diçka për festën ose për t'u dhënë diçka të varfërve. "Dhe ishte natë" (30). Juda merr bukën dhe del menjëherë. Gjoni shton katër fjalë të rënda: "Dhe ishte natë." Jezusi sapo i kishte larë këmbët Judës dhe i kishte dhënë bukën e miqësisë. E megjithatë Juda zgjodhi errësirën. 3. Urdhërimi i ri (vargjet 31–38) Lavdi përmes kryqit (31–32). Sapo Juda largohet, Jezusi thotë: "Tani Biri i Njeriut është përlëvduar dhe Perëndia është përlëvduar në të." Tradhtia ka filluar ngjarjet që do të çojnë në kryq. Dhe kryqi do të jetë vendi ku lavdia e Perëndisë shkëlqen më shumë. “Fëmijë të vegjël” (33). Jezusi u flet atyre me butësi, si një atë: “Fëmijë të vegjël, unë jam me ju vetëm edhe për pak kohë.” Atje ku shkon Ai, ata nuk mund të vijnë ende. Duajeni ashtu siç ju kam dashur Unë (34–35). Pastaj Jezusi u jep atyre një urdhërim të ri: “Duajeni njëri-tjetrin: ashtu siç ju kam dashur unë, ashtu duhet ta doni edhe ju njëri-tjetrin.” Ajo që është e re është masa: “ashtu siç ju kam dashur unë”. Ata sapo e kishin parë atë dashuri me sytë e tyre, një dashuri që gjunjëzohet dhe shërben. Dhe kjo dashuri do të jetë shenja për të gjithë botën: “Nga kjo të gjithë njerëzit do ta dinë se jeni dishepujt e mi, nëse keni dashuri për njëri-tjetrin.” Premtimi i Pjetrit (36–38). Pjetri pyet: "Zot, ku po shkon?" Jezusi thotë se Pjetri nuk mund ta ndjekë Atë tani, por do ta bëjë më vonë. Pjetri është i sigurt në vetvete: "Pse nuk mund të të ndjek tani? Do të jap jetën time për ty." Jezusi përgjigjet butësisht por qartë: "A do ta japësh jetën tënde për mua? Para se të këndojë gjeli, do të më mohosh tri herë." Pjetri e donte Jezusin, por ende nuk e dinte sa i dobët ishte ai. Fjalë kyçe Deri në fund — εἰς τέλος ( eis telos , tha ais TEL-os). Deri në fund fare, dhe gjithashtu plotësisht, deri në fund. Jezusi i deshi të vetët plotësisht dhe deri në momentin e fundit (13:1). Legen — νιπτήρ ( niptēr , thënë nip-TAIR). Një tas për t’u larë. Jezusi hodhi ujë në të dhe filloi t’u lante këmbët dishepujve (13:5). I larë — λούω ( louō , tha LOO-oh). Të lash të gjithë trupin. Është një fjalë e ndryshme nga "laj" (niptō), që përdoret për të larë vetëm një pjesë, si këmbët. Një person që është larë duhet të lajë vetëm këmbët (13:10). Ndaj — μέρος ( meros , tha MEH-ros). Një pjesë, një vend. "Nëse nuk të laj, nuk ke pjesë me mua" do të thotë që nuk ke vend me Jezusin (13:8). Shembull — ὑπόδειγμα ( hypodeigma , thënë hoo-PO-dayg-mah). Një model për t’u kopjuar. Jezusi na tregoi se çfarë të bëjmë duke e bërë atë i pari (13:15). I bekuar — μακάριος ( makarios , tha mah-KAH-ree-os). Vërtet të lumtur, duke jetuar nën favorin e Perëndisë. Të bekuar janë ata që bëjnë atë që mësoi Jezusi, jo vetëm ata që e dinë atë (13:17). Tradhtoj — παραδίδωμι ( paradidōmi , tha pah-rah-DEE-doh-mee). Të dorëzosh dikë te armiqtë e tij. Juda do ta dorëzonte Jezusin (13:2, 21). bukë e vogël — ψωμίον ( psōmion , thuhet pso-MEE-on). Një copë e vogël buke e zhytur në pjatë. Dhënia e saj dikujt ishte një shenjë miqësie dhe nderi (13:26). Urdhërim i ri — ἐντολὴ καινή ( entolē kainē , tha en-to-LAY kai-NAY). Një lloj i ri urdhërimi. Dashuria ishte gjithmonë ligji i Perëndisë, por tani masa është e re: "ashtu siç ju kam dashur unë" (13:34). Moho — ἀρνέομαι ( arneomai , tha ar-NEH-oh-my). Të thuash "jo" dikujt, të thuash se nuk e njeh. Pjetri do ta mohonte Jezusin tri herë (13:38). Lidhja me Dhiatën e Vjetër dhe Zbulesën e Krishtit Larja e këmbëve të mysafirëve. Kur tre vizitorë erdhën te Abrahami, ai tha: "Le të sjellin pak ujë dhe të lani këmbët tuaja" (Zanafilla 18:4). Larja e këmbëve ishte një shenjë mirëseardhjeje dhe kujdesi. Kur Davidi i kërkoi Abigailës të bëhej gruaja e tij, ajo u përkul dhe tha se ishte gati të "lante këmbët e shërbëtorëve të zotërisë tim" (1 Samuelit 25:41), puna më e ulët nga të gjitha. Në Gjonin 13, Vetë Zoti zë atë vend më të ulët. Shërbëtori i Zotit. Perëndia tha nëpërmjet Isaisë: "Ja shërbëtori im, të cilin unë e mbështes, i zgjedhuri im, në të cilin shpirti im kënaqet" (Isaia 42:1). Isaia 53 tregon se si ky Shërbëtor do të ishte i përulur, i refuzuar dhe do ta derdhte jetën e Tij deri në vdekje për të tjerët (Isaia 53:12). Kur Jezusi gjunjëzohet me një peshqir, Ai tregon zemrën e Shërbëtorit. Disa orë më vonë, Ai do të jepte jetën e Tij. Të larë për t'iu afruar Perëndisë. Përpara se priftërinjtë të mund të shërbenin në shtëpinë e Perëndisë, ata duhej të lanin duart dhe këmbët në legenin prej bronzi (Eksodi 30:18–21). Askush nuk mund t'i afrohej Perëndisë i papastër. Jezusi thotë: "Nëse nuk të laj, ti nuk ke pjesë me mua". Vetëm Jezusi mund të na bëjë mjaftueshëm të pastër që t'i përkasim Perëndisë. Një mik që tradhton. Davidi shkroi: "Edhe miku im i ngushtë, tek i cili kisha besim dhe që hante bukën time, ka ngritur thembrën kundër meje" (Psalmi 41:9). Davidi u tradhtua nga këshilltari i tij i besuar, Ahithofeli, i cili u bashkua me rebelimin kundër tij dhe më vonë vari veten (2 Samuelit 15-17). Jezusi, Biri i Davidit, u tradhtua në të njëjtën mënyrë nga një mik që hëngri me Të. "Unë jam ai". Jezusi thotë se Ai ua thotë atyre para se të ndodhë, "që kur të ndodhë, ju të besoni se unë jam ai" (13:19). Perëndia tha të njëjtën gjë te Isaia: "Unë e shpall fundin që nga fillimi" dhe "që ju të më njihni dhe të më besoni dhe të kuptoni se unë jam ai" (Isaia 46:10; 43:10). Vetëm Perëndia mund ta tregojë të ardhmen para se të ndodhë. Duaje të afërmin tënd. Urdhërimi për të dashur nuk ishte i ri. Perëndia tha shumë kohë më parë: "Duaje të afërmin tënd si veten tënde" (Levitiku 19:18). Ajo që është e re në Gjonin 13 është masa. Jo vetëm "si veten tënde", por "ashtu siç të kam dashur unë". Dashuria e Jezusit në kryq tani është standardi. Bariu goditi. Zakaria tha: "Godite bariun dhe delet do të shpërndahen" (Zakaria 13:7). Po atë natë, kur Jezusi u arrestua, dishepujt e Tij ikën me vrap dhe Pjetri e mohoi. Por Bariu i Mirë nuk hoqi dorë nga delet e Tij. Aplikim për Ne Sot Asnjë punë nuk është shumë e ulët. Nëse Zoti i universit mund të lante këmbët e pista, asnjë detyrë në kishë nuk është shumë e vogël për ne. Pastrimi i sallës, vendosja e karrigeve, larja e enëve, vizita e të sëmurëve ose kujdesi për të moshuarit janë të gjitha mënyra për të larë këmbët sot. Një predikues ose udhëheqës nuk është kurrë shumë i rëndësishëm për t'u shërbyer. Lejo që Jezusi të të shërbejë i pari. Pjetri nuk donte që Jezusi ta lante. Ndonjëherë krenaria jonë thotë: "Unë mund t'ia dal vetëm. Nuk kam nevojë për ndihmë." Por ne nuk mund t'u shërbejmë të tjerëve derisa të lejojmë më parë Jezusin të na pastrojë dhe të na dojë. Larje e përditshme. Nëse i përkisni Jezusit, jeni të pastër. Por çdo ditë mbledhim "pluhur": fjalë të gabuara, mendime të këqija, zgjedhje egoiste. Ne duhet të vijmë te Jezusi çdo ditë, të rrëfehemi dhe të lahemi (1 Gjonit 1:9). Të dish nuk mjafton. "Nëse i di këto gjëra, të bekuar qofshi nëse i zbatoni." Shumë njerëz dinë shumë për Biblën, por nuk e jetojnë atë. Bekimi është në veprim. Duaji edhe njerëzit e ashpër. Jezusi i lau këmbët edhe Judës, duke ditur se çfarë do të bënte. Kush është "Juda" në jetën tënde, dikush që të ka lënduar ose mund të të lëndojë? Jezusi na thërret t'u shërbejmë dhe t'i duam edhe ata. Dashuria jonë është dëshmia jonë. Jezusi tha se bota do ta njihte që ne jemi dishepujt e Tij nga dashuria jonë për njëri-tjetrin. Jo nga ndërtesat, programet apo debatet tona. Kur të krishterët grinden dhe përçahen, bota e sheh këtë. Kur e duam dhe i shërbejmë njëri-tjetrit, bota e sheh Jezusin. Mos u mbështet në forcën tënde. Pjetri ishte i sigurt se nuk do ta zhgënjente kurrë Jezusin. Brenda pak orësh ai e mohoi Atë. Ji i përulur për forcën tënde dhe mbështetu në forcën e Jezusit. Çfarë mësojmë nga ky kapitull • Jezusi i deshi të vetët deri në fund. • Zoti i të gjithëve u bë shërbëtor dhe u lau këmbët dishepujve të Tij. • Duhet ta lejojmë Jezusin të na lajë, përndryshe nuk kemi pjesë me Të. • Ata që i përkasin Jezusit janë të pastër, por kanë nevojë për larje të përditshme. • Jezusi na dha një shembull: ne duhet t’i shërbejmë njëri-tjetrit me përulësi. • Ne jemi të bekuar jo vetëm kur i njohim mësimet e Jezusit, por edhe kur i zbatojmë ato. • Jezusi e deshi dhe i shërbeu edhe Judës, i cili e tradhtoi Atë. • Urdhërimi i ri i Jezusit është të duam njëri-tjetrin ashtu siç na ka dashur Ai, dhe kjo dashuri i tregon botës se ne jemi të Tijët. VARG PËR T'U MBAJTUR MEND "Nga kjo do t'ju njohin të gjithë njerëzit se jeni dishepujt e mi, nëse keni dashuri për njëri-tjetrin." Gjoni 13:35 (ESV)