Latest / De Top van Nederland / Hoe slaan bibliotheken de balans tussen klantgericht zijn en een maatschappelijk verantwoorde collectie?

Transcript

Hoe slaan bibliotheken de balans tussen klantgericht zijn en een maatschappelijk verantwoorde collectie? · De Top van Nederland

0:04
Speaker 1: De top van Nederland. De bibliotheek is al lang niet
0:10
Speaker 1: meer alleen een plek waar je boeken kunt lenen. Maar
0:12
Speaker 1: die boeken vormen nog wel de basis van deze maatschappelijke ontmoetingsplek.
0:15
Speaker 1: Hoe wordt er nagedacht over het aanbod en de samenstelling
0:18
Speaker 1: van de collecties? Hoe vind je dan de balans tussen
0:25
Speaker 1: beheren en beïnvloeden? Zeker als sommige lezers liever niets lezen
0:28
Speaker 1: over bijvoorbeeld evolutie of LHBTIQ. Ik vraag het aan Jos
0:32
Speaker 1: van Leeuwen. Hij is directeur-bestuurder van NBD Biblion. Welkom
0:35
Speaker 2: Ja, Thomas. Goedemiddag.
0:37
Speaker 1: Je bent een jaar of twee geleden als een beetje
0:39
Speaker 1: smokkelen begonnen bij NBD Biblion. Je was al interim-bestuurder. Was
0:42
Speaker 1: je destijds... Nee, laat ik het anders formuleren. Voordat je
0:46
Speaker 1: begon bij NBD Biblion. Veel spannender. Lid van een bibliotheek
0:50
Speaker 2: Nee, is het eerlijk antwoord. Waarom niet? Ik kocht mijn boeken.
0:57
Speaker 2: Terwijl je wist van het bestaan van de bibliotheek? Ik
0:59
Speaker 2: wist van het bestaan van de bibliotheek. Sterker nog, als
1:03
Speaker 2: lagere school ging ik met mijn fietsje... en dan leende
1:06
Speaker 2: ik per week een stapeltje boeken. Dat las ik elke
1:09
Speaker 2: week en bracht ik terug bij een vriendelijke dame... die
1:11
Speaker 2: dan weer het stempeltje zette. Dan kom je in een
1:14
Speaker 2: fase in je leven. En daar ben ik niet de
1:16
Speaker 2: enige van. Dat je met heel andere dingen bezig bent.
1:19
Speaker 2: Wel veel gelezen altijd. En dan op een gegeven moment
1:22
Speaker 2: herontdek je de bibliotheek. En ik kan echt zeggen dat
1:24
Speaker 2: ik dat gedaan heb.
1:25
Speaker 1: Maar goed, jij hebt hem professioneel herontdekt. Zonder deze functie
1:29
Speaker 1: was je misschien ook gelukkig oud geworden. Maar dan zonder
1:32
Speaker 1: lidmaatschap van de BIEB.
1:33
Speaker 2: Dat is niet helemaal waar. Ik kwam de laatste tijd
1:35
Speaker 2: weer veel in bibliotheken. Bibliotheken zijn fantastische ontmoetingsplekken. Je kan
1:39
Speaker 2: daar afspreken met iemand. Je hebt een lekkere koffie. Het
1:41
Speaker 2: is rustig. Je kan gratis naar het toilet. Het is
1:45
Speaker 2: een
1:46
Speaker 1: laagdrempelige voorziening. Is dat wel een belangrijk criterium? Voor heel
1:49
Speaker 1: veel
1:49
Speaker 2: mensen is dat een belangrijk criterium. Dan wordt er nog
1:52
Speaker 2: geen boek uitgeleend? Nee, maar mensen worden wel de hele
1:54
Speaker 2: tijd geconfronteerd met boeken. Ze zien ze liggen. Ze pakken
1:57
Speaker 2: ze op. Ik weet zeker dat mensen die per ongeluk
2:00
Speaker 2: in een bibliotheek komen... dat daar toch ook heel veel mensen...
2:03
Speaker 2: aan het lezen raken
2:03
Speaker 1: Vind je dat je het succes van een bibliotheek... toch
2:05
Speaker 1: ook wel voor een belangrijk deel kunt afmeten... aan de uitleengaat,
2:08
Speaker 1: of niet?
2:09
Speaker 2: De uitleengraad zou bedrijfskundig een uitstekend criterium zijn. Maar er
2:14
Speaker 2: zijn meer redenen waarom een bibliotheek een goede bibliotheek kan zijn.
2:17
Speaker 2: Het gaat ook wel om de maatschappelijke bijdrage in de samenleving,
2:21
Speaker 2: in de directe omgeving, de ontmoetingsplaats, alle andere activiteiten.
2:24
Speaker 1: Het is heel fysiek aanwezig. Iedereen weet wel waar de
2:27
Speaker 1: bibliotheek in zijn of haar buurt staat. En bijna niemand
2:30
Speaker 1: zal weten van het bestaan van een NBD-bibliotheek. Is dat
2:33
Speaker 2: erg? Dat de lezers dat niet weten, dat vind ik
2:37
Speaker 2: niet zo erg. Dan doen wij ons werk wellicht heel goed.
2:39
Speaker 2: Of dan doen de bibliotheken hun werk heel goed. De
2:41
Speaker 2: bibliotheken zouden het wel moeten weten
2:43
Speaker 1: Die weten het ongetwijfeld ook. Die weten het allemaal.
2:47
Speaker 2: Misschien kan ik dat kort toelichten. Wij werken voor bibliotheken.
2:50
Speaker 2: Wij ondersteunen ze. We ontzorgen ze. En uiteindelijk zorgen we
2:54
Speaker 2: ervoor dat de collectie aan boeken in de bibliotheek optimaal is.
2:58
Speaker 2: En dat de lezers en de bezoekers van de bibliotheek
3:00
Speaker 2: ook die boeken kunnen vinden.
3:01
Speaker 1: En wat moet je daarvoor doen? Wat betekent dat dan?
3:03
Speaker 1: Pas in de boek de deur uitgaan. Ja, precies. Maar
3:04
Speaker 1: dat betekent dat de voorraad op orde moet zijn. Dat
3:06
Speaker 1: de collectie op orde moet zijn. Maar moeten jullie dan
3:09
Speaker 1: voor die bibliotheken boeken kopen? Of moeten jullie distribueren? Wat
3:12
Speaker 1: doen jullie wel? Wat doen jullie niet?
3:14
Speaker 2: Ja, wij doen drie dingen. En het eerste is natuurlijk
3:17
Speaker 2: de boeken, want dat ziet iedereen. Die kopen wij in,
3:20
Speaker 2: die verstevigen wij. Wij zorgen dat dat bibliotheekkwaliteit is, die
3:22
Speaker 2: harde kaft en dat plastic eromheen. En we zorgen dat
3:26
Speaker 2: die boeken gedistribueerd worden naar de 1300 vestigingen in bibliotheken.
3:30
Speaker 2: En dat zijn er ongeveer 2,5 miljoen per jaar. Dus
3:32
Speaker 2: wij zijn, zoals je zou kunnen zeggen, een productiebedrijf. Het
3:36
Speaker 2: tweede wat wij doen, is dat wij een databedrijf zijn.
3:38
Speaker 2: Want wij lezen al die boeken. En dat lezen wij
3:41
Speaker 2: met een eigen AI-platform en met een hele redactie. En
3:44
Speaker 2: wij zorgen dat wij ongeveer van de 25.000 boeken die
3:47
Speaker 2: in Nederland uitgebracht worden, dat wij er 15.000 kunnen aanbieden
3:51
Speaker 2: aan bibliotheken.
3:52
Speaker 1: Maar wij lezen die, zeg je, met de redactie... en
3:55
Speaker 1: aan de hand van slimme software. Als ik het goed
3:58
Speaker 1: begrepen heb, dan is een paar jaar geleden... al behoorlijk
4:01
Speaker 1: de zijze doorheen gegaan. Er waren honderden recensenten, ook werkzaam
4:04
Speaker 1: voor NBD-Bibillion. Die hebben allemaal hun congé gekregen, dus er
4:07
Speaker 1: is wel... Fundamenteel iets veranderd?
4:10
Speaker 2: Er is fundamenteel wat veranderd. Het is niet met de
4:12
Speaker 2: zijs gegaan, zoals je zegt. Nou
4:14
Speaker 1: honderden recensenten heb ik begrepen in 2022. Er
4:16
Speaker 2: waren vele recensenten inderdaad die sommige wat meer en sommige
4:20
Speaker 2: wat minder boeken voor ons lazen en daar de data
4:23
Speaker 2: van noteerden en aan ons terugleverden. Dat waren processen waar
4:26
Speaker 2: dat soms wel twee of drie maanden duurde
4:28
Speaker 1: En welke data heb je dan over dat boek meer zijn?
4:33
Speaker 1: beknopte synopses zijn? Juist
4:35
Speaker 2: Je hebt wat wij noemen de bibliografische metadata. Dat is
4:38
Speaker 2: de data waarmee je het boek kan duiden in het bibliotheeksysteem.
4:42
Speaker 2: En dan heb je het inderdaad over titel, auteur, ISBN-nummer,
4:45
Speaker 2: maar ook over genre. Is iets een thriller? Is het
4:47
Speaker 2: een roman? Maar ook over trefwoorden, een synopsis, zoals je
4:51
Speaker 2: dat noemt. Dat zijn de data waarmee je het boek
4:55
Speaker 2: kenbaar maakt. En dat zetten wij in de bibliotheeksystemen. En
4:58
Speaker 2: dat betekent dat je als in Maastricht het boek tegenkomt,
5:01
Speaker 2: Dat het op dezelfde manier beschreven
5:03
Speaker 1: is als in... En is de dienstverlening erop vooruit gegaan...
5:05
Speaker 1: nu jullie toch meer je lot in handen leggen van
5:07
Speaker 1: die technologie... en minder in de handen van die honderden resistenten...
5:12
Speaker 1: die de een meer, de ander meer werkten voor NBD
5:15
Speaker 1: Biblion
5:18
Speaker 2: De kwaliteit van onze dienstverlening is beter geworden. Omdat wij
5:21
Speaker 2: sneller en actueler ons aanbod kunnen doen. En de kwaliteit
5:26
Speaker 2: wordt altijd bewaakt. Wat altijd zo mooi heet, the human
5:29
Speaker 2: in the loop... Er gaat niet vanuit het AI-systeem direct
5:34
Speaker 2: de systemen in. Maar
5:34
Speaker 1: je hebt het over duizenden boeken waar je toch iets
5:36
Speaker 1: mee moet. Ja, we hebben
5:37
Speaker 2: het over 15.000 titels. Niemand in Nederland kan al die
5:40
Speaker 2: boeken lezen.
5:41
Speaker 1: Wij wel. Gebeurt dat altijd even zorgvuldig? Want op het
5:45
Speaker 1: literaire blog Zoom kwam ik een artikel tegen over een
5:49
Speaker 1: pijnlijke fout. Het ging over de biografie van Margot Frank,
5:52
Speaker 1: de zus van Anne Frank... Die, als je de synopsis bekijkt,
5:56
Speaker 1: de korte samenvatting bekijkt, zou zijn overleden in Auschwitz. Dat
5:59
Speaker 1: moet zijn Bergen-Belsen. Er werd een directe link gelegd met CWL.
6:04
Speaker 1: Iemand die dit leest, iemand die hier werk van maakt,
6:06
Speaker 1: die weet dat dit pijnlijk is. En die weet dat
6:08
Speaker 1: de overlijdensplaats moet zijn Bergen-Belsen en niet Auschwitz. Schuld van AI,
6:13
Speaker 1: onzorgvuldig van NBD-Biblion.
6:15
Speaker 2: Het is absoluut een fout. Daar lopen wij niet voor weg.
6:18
Speaker 2: Op het moment dat je 15.000 boeken zou lezen met mensen...
6:21
Speaker 2: en daar de samenvattingen zou maken en de data... dan
6:24
Speaker 2: zouden daar ook fouten in zitten of subjectiviteiten. Dit is
6:27
Speaker 2: fout gegaan. Het is nog geen eens helemaal zeker of
6:29
Speaker 2: dit een AI-fout was... of een menselijke fout. Dat gebeurt,
6:34
Speaker 2: dat neemt niet weg dat dit een hele pijnlijke fout was...
6:36
Speaker 2: en dat elke fout op dit gebied er echt één
6:38
Speaker 2: te veel is
6:39
Speaker 1: En wat doe je dan met zo'n fout
6:40
Speaker 2: Dat evalueren wij. Dus wij hebben uitgezocht hoe dit heeft
6:43
Speaker 2: kunnen gebeuren... En dat hebben we intern besproken en daar
6:46
Speaker 2: hebben we maatregelen op gezet om te voorkomen dat dit
6:48
Speaker 2: soort fouten niet meer kan gebeuren.
6:49
Speaker 1: Maar als je zegt dat je het hebt uitgezocht en
6:51
Speaker 1: je weet mij nu nog niet te vertellen of dat
6:52
Speaker 1: een menselijke fout was of dat het toe te schrijven
6:54
Speaker 1: was aan technologie, dan is dat onderzoek toch nog niet afgerond?
6:57
Speaker 2: Het onderzoek is afgerond, maar ik wil het je niet
6:59
Speaker 2: vertellen
7:01
Speaker 1: Dan is mijn voorzichtige suggestie dat het een menselijke fout
7:04
Speaker 1: is en dat je iemand in bescherming neemt
7:07
Speaker 2: Waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt.
7:10
Speaker 1: Ook bij ons. En waarom is het zo erg om
7:11
Speaker 1: te zeggen dat het dan in dit geval misschien een
7:13
Speaker 1: menselijke fout is
7:14
Speaker 2: Nou, dat zou kunnen. Maar laten we zo zeggen, ik
7:16
Speaker 2: gooi geen mensen voor de bus. Nou
7:18
Speaker 1: dan heb ik dus bij deze het antwoord.
7:20
Speaker 2: Ja. Heb jij goed gedaan
7:22
Speaker 1: Thomas. Nou, wat een knap journalistiek staaltje. En je zegt,
7:25
Speaker 1: we hebben de werkwijze ook wel aangepast. Ja. Wat is
7:28
Speaker 1: dan de wijziging van die werkwijze?
7:30
Speaker 2: Nou ja, wij controleren de output van de AI-systemen. En
7:35
Speaker 2: dat doen we nog zorgvuldiger. En elke dag... Worden de
7:38
Speaker 2: algoritmes verbeterd? Wordt er terugkoppelussen richting de techniek gemaakt? En
7:45
Speaker 2: daar worden dit soort dingen ook in meegenomen
7:47
Speaker 1: Hoe zie je de rol van NBD Biblion in het
7:51
Speaker 1: grotere verhaal... van het bevorderen van het lezen, het verbeteren
7:54
Speaker 1: van de leesvaardigheid? We struikelen over de onderzoeken waaruit blijkt
7:58
Speaker 1: dat die leesvaardigheid... zeker onder jongeren ernstig onder druk staat.
8:02
Speaker 1: Ben je daar als NBD Biblion toch nog op een
8:04
Speaker 1: bepaalde manier een belangrijke speler in? Of zeg je nee,
8:06
Speaker 1: dat moet op de vloer gebeuren en die faciliteren wij
8:10
Speaker 2: De teruggang van de leesvaardigheid, en daar zijn recent weer
8:14
Speaker 2: rapporten over verschenen... is natuurlijk ook echt wel een maatschappelijk probleem.
8:19
Speaker 2: En daar zijn vele partijen mee bezig. Daar is beleid op,
8:23
Speaker 2: daar is de overheid mee bezig, de politiek... Er is
8:25
Speaker 2: de Stichting Lezen mee bezig, allerlei partijen.
8:28
Speaker 1: Al jaren, en tot nu toe zie je nog geen effect.
8:31
Speaker 1: Wat wel
8:31
Speaker 2: duidelijk wordt, is dat het echt begint bij de jeugd...
8:34
Speaker 2: en bij het op jonge leeftijd al leren lezen... en
8:37
Speaker 2: met boeken geconfronteerd worden. En daar komen wij in beeld.
8:40
Speaker 2: Natuurlijk ligt daar een enorme verantwoordelijkheid voor de bibliotheken... maar
8:43
Speaker 2: vooral ook wel voor de bibliotheek op school... En zelfs
8:45
Speaker 2: al de bibliotheek in de kinderopvang. Want daar worden al
8:47
Speaker 2: boekjes voor gelezen. En aan kinderen en ouders meegegeven. En
8:52
Speaker 2: onze taak is nu om te zorgen dat dat het
8:54
Speaker 2: optimale aanbod aan boekjes is. Want leren lezen heeft ook
8:58
Speaker 2: te maken met het krijgen van leesplezier. En als je
9:01
Speaker 2: het verkeerde boek leest. Dan denk je nou dat was
9:05
Speaker 2: een slechte ervaring. Dat ga ik niet meer doen. Op
9:07
Speaker 2: het moment dat je een leuk boek leest. En je
9:08
Speaker 2: krijgt weer een ander leuk boek aangeboden. Dan ga je
9:11
Speaker 1: doorlezen. Maar wat is het verkeerde boek of wat is
9:12
Speaker 1: het goede boek? Misschien is dat niet iets wat ik
9:19
Speaker 1: bij voorkeur aan mijn kinderen zou voorlezen. Maar het is
9:21
Speaker 1: waanzinnig populair. Het is gepromoot via BookTok. Dus we zullen
9:24
Speaker 1: wel moeten als biblion. Of kun je ook zeggen, wij
9:28
Speaker 1: willen juist verder rijken dan alleen maar de bestseller top
9:31
Speaker 1: 60
9:33
Speaker 2: Het mooie is dat wij geen mening hebben over wat
9:35
Speaker 2: een goed of een mooi boek is. Wij lezen al
9:37
Speaker 2: die titels. Wij geven daar een objectieve beschrijving van. En
9:41
Speaker 2: daarmee kunnen lezers zelf bepalen... van welk boek ze wel
9:46
Speaker 2: of niet zouden willen. En dat kunnen ook bibliotheken bepalen.
9:50
Speaker 2: Dus bibliotheken bepalen zelf hun aanbod. En lezers bepalen zelf
9:53
Speaker 2: wat ze lezen. Het verschil tussen een bibliotheek en een
9:55
Speaker 2: boekhandel wellicht... is dat een bibliotheek ook een hele brede
9:58
Speaker 2: collectie wil hebben. Dus niet alleen de Denver. en de
10:00
Speaker 2: bestsellers willen hebben... maar ook wat meer aan de randen
10:03
Speaker 2: van de collectie. Worden jullie
10:06
Speaker 1: weleens overvallen door de populariteit... van de Dan Browns van
10:08
Speaker 1: deze wereld? Dat je denkt, we hebben toch alles op
10:11
Speaker 1: alles gezet... om de hype aan te kunnen. En dan
10:14
Speaker 1: nog loopt het ons nu over de schoenen.
10:16
Speaker 2: De Dan Brown-camp, ik dacht op vorig jaar rond deze tijd...
10:19
Speaker 2: dinsdag 7 of 9 september kwam die uit. En op
10:22
Speaker 2: vrijdag hadden wij hem in alle bibliotheken liggen. Ik zie trots. Ja.
10:28
Speaker 1: Want dat is ook wel eens misgegaan
10:30
Speaker 2: Nee, maar normaal gesproken doen we er iets langer over.
10:33
Speaker 2: Maar als wij dit soort dingen zien aankomen... dan zouden
10:35
Speaker 2: wij natuurlijk niet goed bezig zijn... als wij ons niet
10:36
Speaker 2: op voorbereiden.
10:38
Speaker 1: We gaan naar een dilemma in dit gesprek. Als je
10:40
Speaker 1: wil kiezen, heel graag, dan mag je dat achteraf nuanceren
10:44
Speaker 2: Het dilemma...
10:45
Speaker 1: Ik begrijp best dat christelijke scholen een alternatief leespakket willen. Of,
10:49
Speaker 1: ik begrijp het wel, maar we hadden het nooit moeten
10:51
Speaker 1: aanbieden
10:54
Speaker 2: Ik begrijp het wel, maar we hadden het nooit moeten
10:55
Speaker 2: aanbieden
10:57
Speaker 1: De gast is Jos van Leeuwen, directeur-bestuurder van MBD Biblion.
11:01
Speaker 1: Voor de mensen die midden in dit gesprek vallen... en
11:03
Speaker 1: MBD Biblion niet tot in detail hebben gevolgd... daar was
11:05
Speaker 1: de afgelopen maanden best iets over te doen. Over het
11:08
Speaker 1: speciale aanbod voor christelijke scholen. Kun je kort uitleggen wat
11:12
Speaker 1: er speelt
11:13
Speaker 2: Ja. Het is zo dat in Nederland heb je de
11:16
Speaker 2: vrijheid van onderwijs. Dat is een belangrijk artikel in de wet.
11:19
Speaker 2: Ik dacht artikel 23. En dat betekent dat scholen de
11:22
Speaker 2: vrijheid hebben... om hun eigen identiteit vorm te geven. En
11:26
Speaker 2: dat betekent met name ook dat in een schoolbibliotheek... dat
11:29
Speaker 2: zij daar boeken in kunnen zetten of titels die zij willen.
11:32
Speaker 2: En ook titels die ze niet willen. Onze rol richting
11:36
Speaker 2: bibliotheken is om een heel breed aanbod te doen. Dat
11:38
Speaker 2: betekent dat wij abonnementen en pakketten maken... voor bibliotheken en
11:41
Speaker 2: scholen waar alles in staat... En daar staan ook titels
11:45
Speaker 2: in die misschien op sommige plekken minder gewaardeerd worden. Wij
11:48
Speaker 2: bieden dat aan en op een gegeven moment kregen wij
11:51
Speaker 2: reacties van bibliotheken... dat de scholen waar zij voor werkten,
11:54
Speaker 2: en dat waren vooral scholen met een wat christelijke signatuur...
11:57
Speaker 2: dat die bepaalde titels niet wilden en terugstuurden.
11:59
Speaker 1: Het gaat over de evolutie leren, het gaat over LBTIQ.
12:03
Speaker 1: Het gaat zelfs over Dolfje Weerwolf, heb ik begrepen, in
12:05
Speaker 1: een voorbeeld. Magie. Magie, dat is een zeer populair kinderboek. Ja.
12:09
Speaker 2: Ja, dus wat je ziet is dat er reacties vanuit
12:12
Speaker 2: die scholen kwamen... richting bibliotheken en dat daar discussie ontstond.
12:15
Speaker 2: En toen hebben enkele bibliotheken ons gevraagd van... goh, zouden
12:18
Speaker 2: jullie niet in dat aanbod van jullie... De boeken waar
12:21
Speaker 2: mogelijk zorgen over zijn of reacties op komen... zou je
12:26
Speaker 2: daar niet alternatieven voor kunnen bieden. Het probleem is namelijk
12:28
Speaker 2: als die boeken eruit gehaald worden... dat je eigenlijk een
12:30
Speaker 2: hele schrale collectie aanbiedt. En soms zijn er boeken die
12:33
Speaker 2: net iets anders zijn, maar die wel prima passen.
12:36
Speaker 1: Die boeken krijgen jullie terug, die worden min of meer
12:37
Speaker 1: niet
12:38
Speaker 2: gebruikt. Ja, letterlijk, die worden teruggestuurd. Dus
12:40
Speaker 1: dachten jullie, dan doen wij...
12:43
Speaker 2: Dus wat wij doen en wat elke organisatie doet... is
12:45
Speaker 2: je luistert naar de klant en je probeert een invulling
12:47
Speaker 2: te geven... of een aanbod te maken wat past bij
12:50
Speaker 2: de vraag van de klanten. En nu wordt het interessant
12:54
Speaker 2: wat wij ons onvoldoende gerealiseerd hadden. En wij werden inderdaad
12:57
Speaker 2: behoorlijke oren gewassen op social media. Kamervragen. Kamervragen zelfs ook.
13:02
Speaker 1: Voor dat onbekende NWD-bibliotheek in het oog van de storm beland.
13:06
Speaker 2: Ja, in één keer stonden wij vol in de vuurlinie.
13:08
Speaker 2: Dat is ook niet erg. Want dat geeft ook aan
13:10
Speaker 2: dat wij blijkbaar in een discussie terechtgekomen waren die echt
13:14
Speaker 2: relevant is. En wij hebben, ik denk inmiddels toch wel
13:17
Speaker 2: wat dertig verschillende bibliotheken gesproken hebt. Ik heb ook alle
13:20
Speaker 2: partijen gesproken die daar reacties op hadden. Er zijn een
13:23
Speaker 2: aantal krantenartikelen geweest. En wij hebben ons ook intern beraad.
13:27
Speaker 2: Dus we hebben ook intern daar discussies over gehad. En
13:30
Speaker 2: we hebben gezegd, het is op zich niet onlogisch... en
13:32
Speaker 2: het is ook niet tegen de wet natuurlijk... want je
13:34
Speaker 2: voldoet gewoon aan de behoefte van scholen. Maar door van
13:38
Speaker 2: tevoren die boeken eruit te filteren... en daar zit echt
13:41
Speaker 2: de crux... Wek je de schijn dat je censuur pleegt...
13:45
Speaker 2: of dat je mensen wilt onthouden
13:47
Speaker 1: van die informatie? Zoals de Stichting Lezen het zelf verwoordde...
13:50
Speaker 1: Dan heeft de Stichting
13:50
Speaker 2: Lezen een mooi verwoord.
13:51
Speaker 1: Wie faciliteert dat scholen zich per denominatie kunnen afschermen... van
13:55
Speaker 1: ongemakkelijke verhalen, normaliseert een tweedeling... die niemand hardop zou verdedigen
13:59
Speaker 1: als je hem zo opschrijft. Eén schoolbibliotheek voor wie evolutietheorie
14:02
Speaker 1: en regenbogenzinnen aan kan... en één voor wie dat liever
14:04
Speaker 1: niet krijgt voorgeschoteld. Jij stelt je ook op dat standpunt
14:08
Speaker 1: dat dat op deze manier eigenlijk niet kan... en dat
14:12
Speaker 1: jullie dat niet hadden moeten aanbieden
14:13
Speaker 2: We hebben ontzettend veel geleerd van dit traject. Dus we
14:15
Speaker 2: zijn inderdaad begonnen vanuit de echte positieve gedachte... van wij
14:19
Speaker 2: willen scholen en bibliotheken beter helpen. Toen ontstond deze discussie.
14:23
Speaker 2: Ik heb ook met de mensen van Stichting Lezen gesproken.
14:25
Speaker 2: Ik heb ook met het betreffende Kamerlid gesproken... wat daar
14:28
Speaker 2: behoorlijk kritisch over was. En wij hebben inderdaad nu wel
14:31
Speaker 2: het inzicht van... als wij aan de voorkant dit soort
14:34
Speaker 2: boeken niet aanbieden... dan zal die discussie of dat gesprek
14:37
Speaker 2: niet ontstaan in die bibliotheek en die school. En ik
14:40
Speaker 2: heb ook gehoord, ook van leesconsulenten, juist in die Bijbelbelt,
14:44
Speaker 2: dat die zeggen laten wij nu gewoon met die school
14:46
Speaker 2: het gesprek aangaan.
14:47
Speaker 1: Wat is nu de actuele stand van zaken? Want jullie
14:49
Speaker 1: hebben het gepauseerd, niet doorgezet, maar ik las jullie reactie destijds.
14:54
Speaker 1: Biblion wil ruimte bieden aan het dialoog over deze afwegingen.
14:58
Speaker 1: Is de dialoog inmiddels afgerond of zitten jullie daar nog middenin?
15:01
Speaker 2: Wij zitten midden in de dialoog. Maar zoals je nu ziet,
15:05
Speaker 2: de geluiden die wij horen... is van laat ons in
15:07
Speaker 2: de bibliotheken en met de scholen dat gesprek voeren. En
15:11
Speaker 2: dat is heel waardevol en dat is beter dan dat
15:13
Speaker 2: je mensen... en met name kinderen van tevoren onthoudt van
15:16
Speaker 2: die informatie. Daar zijn we gevoelig voor, dat argument. Dat
15:20
Speaker 2: zal betekenen dat wij het aanbod zoals wij het nu
15:22
Speaker 2: hadden ingestoken... niet meer zullen doen.
15:24
Speaker 1: Maar dat betekent dus dat jullie dan weer kiezen voor
15:26
Speaker 1: een inclusiever... voor een diverser aanbod waarvan je weet... daar
15:29
Speaker 1: zitten die scholen niet op te wachten. De bibliotheken zullen
15:32
Speaker 1: deze boeken weer retour sturen, of niet
15:34
Speaker 2: Wij gaan ervan uit, en dat is ook ons teruggegeven,
15:36
Speaker 2: dat de bibliotheken en de scholen met name ook dat
15:39
Speaker 2: gesprek wel met elkaar willen voeren. En wij kunnen daar
15:42
Speaker 2: wel in adviseren natuurlijk, want wij zien wel alternatieve titels,
15:44
Speaker 2: wij zien andere onderwerpen. Dus wij kunnen daarin faciliteren door
15:48
Speaker 2: die boeken goed te duiden. Maar het gesprek en de beslissing,
15:52
Speaker 2: die ligt op de scholen en tussen de scholen en
15:53
Speaker 2: de bibliotheken
15:54
Speaker 1: Het is wel interessant wat je zegt, iedere... Onderneming, organisatie
15:58
Speaker 1: die het hun klant naar de zin wil maken... zal
16:00
Speaker 1: luisteren naar de wensen van die klant. En als ik
16:02
Speaker 1: kijk naar de documenten die jullie de afgelopen jaren hebben gepubliceerd...
16:04
Speaker 1: dan gaat het ook over de klant beter bedienen. Een
16:06
Speaker 1: focus op de klant centraal. Kom ik onder andere tegen
16:09
Speaker 1: in jullie sociale jaarverslag. Want een klant die goed bedient...
16:14
Speaker 1: leidt uiteindelijk tot een betere dienstverlening. Maar ik begrijp dat
16:16
Speaker 1: dat soms opgespannen voet staat... met het bieden van een
16:19
Speaker 1: volledige collectie. Maar dat je dat wel gaat doen...
16:21
Speaker 2: Ja, wat je ziet is de klant staat zeker centraal
16:24
Speaker 2: en het is een goed basisprincipe om goed naar de
16:26
Speaker 2: klant te luisteren. Wat je wel ziet is dat doordat
16:29
Speaker 2: wij de hele sector bedienen en niet elke klant is
16:31
Speaker 2: hetzelfde en dat wij doordat wij met ons selectiebeleid eigenlijk
16:36
Speaker 2: ook wel in de praktijk een richting ingevend lijken te
16:39
Speaker 2: zijn over wat er in de bibliotheek komt of niet...
16:42
Speaker 2: voelen wij een verantwoordelijkheid. En die verantwoordelijkheid betekent dat wij
16:45
Speaker 2: misschien niet altijd... de makkelijkste weg kiezen, maar ook wel
16:49
Speaker 2: intern gesprekken erover
16:50
Speaker 1: voeren. Maar je zult natuurlijk nooit een helemaal volledig aanbod
16:53
Speaker 1: kunnen aanbieden. Dat kan simpelweg fysiek niet eens. Er zit
16:56
Speaker 1: altijd een selectie in. Je zult altijd ook moeten kijken naar... oké,
16:59
Speaker 1: dit leek een gevestigde waarde in de collectie... maar het
17:01
Speaker 1: wordt niet of nauwelijks meer uitgeleend. Dat doen we dus
17:03
Speaker 1: niet meer. Of werkt het niet zo?
17:04
Speaker 2: Het werkt niet helemaal zo. Wij brengen 15.000 titels uit
17:08
Speaker 2: per jaar. En wij maken daar een afweging in dat
17:11
Speaker 2: dat in een bepaalde verdeling aan alle behoeften voldoet. Dat
17:15
Speaker 2: betekent fictie, non-fictie, jeugd. Maar ook, niet alleen de bestsellers,
17:19
Speaker 2: maar wat ik net ook al zei, ook aan de
17:21
Speaker 2: randen van de collectie. Juist om de minder voor de
17:24
Speaker 2: hand liggende boeken en de andere geluiden ook te laten horen.
17:27
Speaker 2: Dat is een belangrijke functie van de bibliotheek en dat
17:29
Speaker 2: is dus ook een belangrijke functie voor ons. Wij kijken
17:32
Speaker 2: dus niet alleen naar de boeken die het meest opbrengen.
17:34
Speaker 1: Wat zegt het nu dat deze kwestie een politieke kwestie werd?
17:38
Speaker 1: Zegt dat ook iets over dat zelfs het boekenschap niet
17:41
Speaker 1: ongevoelig is voor maatschappelijke verharding
17:44
Speaker 2: Nou, ik denk dat als je de verharding of de
17:47
Speaker 2: polarisatie zou noemen of de discussies die ontstaan, dat die
17:50
Speaker 2: niet aan de bibliotheek voorbij gaan en daarmee ook niet
17:53
Speaker 2: aan ons.
17:54
Speaker 1: Ik kwam bijvoorbeeld tegen, wat doen we op het gebied
17:57
Speaker 1: van categoriseren? Als je het hebt over een gebied dat
18:00
Speaker 1: volop in de belangstelling staat... hebben we het dan over
18:02
Speaker 1: de Palestijnse gebieden of hebben we het over Palestina? De
18:05
Speaker 1: Gouden Eeuw bestaat niet meer als term. Dat noemen we
18:07
Speaker 1: tegenwoordig de 17e eeuw. Jullie noemen dat ook zo als
18:10
Speaker 1: je die data beheert. Wie neemt daarin de leiding?
18:16
Speaker 2: Wij nemen daar niet de leiding in. Overigens ook de
18:18
Speaker 2: Gouden Koets waar we zo trots op waren, die is
18:20
Speaker 2: nu ook op stal gezet. En we hebben de Laanse Koets.
18:23
Speaker 2: Dus dit is een ontwikkeling die in veel meer plekken
18:25
Speaker 2: speelt dan alleen in de bibliotheeksector. Wat je ziet in
18:28
Speaker 2: de bibliotheeksector is dat dat best complex georganiseerd is. Er
18:32
Speaker 2: zijn bibliotheken die een zelfstandige rol hebben. Bibliotheken zijn gemeentelijke
18:36
Speaker 2: instellingen of worden niet georganiseerd. In ieder geval door de
18:38
Speaker 2: gemeente gefinancierd. We hebben een koninklijke bibliotheek. We hebben een
18:41
Speaker 2: vereniging van bibliotheken. Er zijn provinciale instellingen. Dus iedereen vindt
18:46
Speaker 2: daar wel wat van. Uiteindelijk in de bibliotheeksector wordt er
18:49
Speaker 2: altijd wel... een gemeenschappelijke beeld gevormd.
18:53
Speaker 1: En worden er beslissingen genomen. Als je het hebt over
18:55
Speaker 1: Palestina of de Palestijnse gebieden... dan hebben jullie nu gekozen
18:58
Speaker 1: voor Palestijnse gebieden. In de bibliotheken die gebruik maken van
19:01
Speaker 1: een dienstverlening van Biblion... staat nu Palestina
19:06
Speaker 2: Dat
19:06
Speaker 1: zou kunnen, ja.
19:08
Speaker 2: En wie heeft er dan over meegepraat? Hoe wij dat doen,
19:10
Speaker 2: wij beschrijven die boeken. En vier keer per jaar hebben
19:15
Speaker 2: wij ook een beraad... waarbij wij met andere bibliotheken, of
19:18
Speaker 2: met bibliotheken... een dertigtal bibliotheken praten. En dan gaat het
19:21
Speaker 2: over dit soort dingen. Hoe duiden wij dat? En moeten
19:24
Speaker 2: wij daar dingen anders in gaan benoemen? En dan is
19:26
Speaker 2: het nog zo, als wij van dertig bibliotheken... de instructie
19:30
Speaker 2: of de suggestie krijgen... je zou het voortaan zo moeten beschrijven...
19:33
Speaker 2: Dat er waarschijnlijk ook twintig bibliotheken zeggen... je had dat
19:35
Speaker 2: anders moeten
19:35
Speaker 1: doen. Had je zelf gedacht dat je in dit soort
19:36
Speaker 1: discussies terecht zou komen
19:39
Speaker 2: Nee. Maar ze zijn ontzettend interessant en ontzettend waardevol
19:44
Speaker 1: Wat ga je, want het draait ook binnen jullie organisatie...
19:47
Speaker 1: om klantgerichtheid, om focus aanbrengen. Wat ga je de komende
19:49
Speaker 1: twee jaar doen? tijd meer doen... en wat ga je
19:51
Speaker 1: misschien wel helemaal niet meer
19:52
Speaker 2: doen? We hebben net voor de komende jaren een nieuwe strategie...
19:57
Speaker 2: een nieuw beleidsplan gemaakt. Wat wij in ieder geval blijven doen...
20:00
Speaker 2: is die hoge kwaliteit aan bibliotheekboeken leveren... inclusief de data,
20:04
Speaker 2: waarmee we bibliotheken maximaal ontzorgen... Waar we meer op in
20:08
Speaker 2: gaan zetten nog, is aan de voorkant... om te zorgen
20:10
Speaker 2: dat het aanbod wat we doen naar bibliotheken... dat dat
20:13
Speaker 2: past bij hun wensen, maar ook bij die maatschappelijke ontwikkeling...
20:15
Speaker 1: waar we net over hadden. Maar
20:16
Speaker 2: wel met oog op de volledige collectie. Met oog op
20:18
Speaker 2: de volledige collectie, de pluriformiteit. Daar gebruiken we ook data bij,
20:22
Speaker 2: maar ook nog steeds de menselijke maat... en de voelsprit
20:25
Speaker 2: in de samenleving. En aan de andere kant, als het
20:27
Speaker 2: boek in de bibliotheek staat... Vroeger, als een boek gevonden
20:31
Speaker 2: moest worden... dan vroeg je dat aan een vriendelijke dame
20:33
Speaker 2: of meneer. En die feest je naar de plank, rechtsboven.
20:36
Speaker 2: Tegenwoordig hebben wij alle data van alle boeken. En we
20:39
Speaker 2: zijn tools aan het ontwikkelen. Maar ik ben toch
20:41
Speaker 1: ook nog groot voorstander van die aardige meneer of mevrouw?
20:43
Speaker 2: Ja, die
20:43
Speaker 1: aardige
20:44
Speaker 2: meneer of mevrouw waarderen wij enorm. En die is er
20:46
Speaker 2: gelukkig nog steeds in de bibliotheek. Maar dat worden er
20:48
Speaker 2: wel minder. Want ook bibliotheken zijn wat dat betreft... In transitie.
20:53
Speaker 2: Wij hebben een aantal tools en producten... waarmee mensen, lezers
20:58
Speaker 2: of geïnteresseerden... zelf het beste boek kunnen vinden. En uiteindelijk
21:01
Speaker 2: met het passende boek de
21:03
Speaker 1: bibliotheek uitgaan. Ik ga dit allemaal verwerken. Jos van Leeuwen,
21:06
Speaker 1: directeur-bestuurder van MBD Biblion. Dank voor je komst
21:09
Speaker 2: Dank je wel.
21:11
Speaker 1: van het bedrijfsleven of andere leiders van dit moment. Bijvoorbeeld
21:14
Speaker 1: het gesprek dat ik afgelopen vrijdag had... met Ronald Cleverlaan
21:17
Speaker 1: van de stichting MKB Financiering... over het misschien wel gebrek
21:20
Speaker 1: aan de ambitie van Nederlandse MKB'ers. Abonneer je dan op
21:23
Speaker 1: de Top van Nederland... hoef je geen aflevering te missen.