Latest / Make Europe Great Again / Europeanen zoeken naar geld: Het zuur in Brussel, het zoet in Berlijn - 15 oktober 2026

Transcript

Europeanen zoeken naar geld: Het zuur in Brussel, het zoet in Berlijn - 15 oktober 2026 · Make Europe Great Again

• 0:05
  Speaker 1: Dit is een BNR-podcast
• 0:11
  Speaker 2: Hallo, welkom bij het dagelijkse Europese briefing over vergadezalen en
• 0:19
  Speaker 2: veto's van Ierseke tot Ierkoetsk en alles daartussenin. Ik ben
• 0:24
  Speaker 2: Stefan Vries, Europa-verslaggever van BNR en dit is de aflevering
• 0:28
  Speaker 2: van donderdag 15 oktober 2026. De Europese regeringsleiders zijn bijeen
• 0:36
  Speaker 2: in Brussel, een plek die steeds meer gaat lijken op
• 0:39
  Speaker 2: het dorp van Asterix en Obelix. Terwijl de Russen, de
• 0:42
  Speaker 2: Chinezen en nu ook de Amerikanen de vesting belegeren. En ja,
• 0:46
  Speaker 2: zo'n Europese top is natuurlijk niet compleet zonder onze eigen Asterix,
• 0:50
  Speaker 2: Michal van der Toorn. Michalix, kom er maar in. Wat
• 0:53
  Speaker 2: krijgen de leiders allemaal op hun bord vandaag en morgen?
• 0:57
  Speaker 3: Stefan, het belangrijkste onderwerp vandaag is eigenlijk de meerjarenbegroting. Waar
• 1:03
  Speaker 3: jij hebt meer van dit soort onderhandelingen meegemaakt dan ik.
• 1:05
  Speaker 3: En ja, jij weet ook wel, de eerste keer echt
• 1:08
  Speaker 3: hierover vergaderen, daar gaan ze nooit uitkomen. Dus dat laat
• 1:12
  Speaker 3: ik even achterwegen, het geld, hoewel het natuurlijk wel belangrijk is.
• 1:16
  Speaker 3: Maar belangrijker is eigenlijk toch weer hoe we met Rusland,
• 1:20
  Speaker 3: China en Amerika omgaan als Europa. Officieel staat Oekraïne morgen
• 1:25
  Speaker 3: pas op de agenda. Maar er speelt zoveel dat het
• 1:28
  Speaker 3: er nu eigenlijk ook al over gaat. Komt onder andere
• 1:31
  Speaker 3: door wat er gebeurt rondom Starlink. Daar waren storingen in
• 1:35
  Speaker 3: waardoor Oekraïne geen inlichtingen meer kreeg. En de vraag is
• 1:39
  Speaker 3: hoe dat komt. En inmiddels zegt zelfs Elon Musk dat
• 1:42
  Speaker 3: de Amerikaanse overheid daar wel eens iets mee te maken
• 1:45
  Speaker 3: zou kunnen hebben. Dat roept natuurlijk echt vragen op. Wat
• 1:49
  Speaker 3: zeggen we ook tegen Amerika als Europa? Moeten we daar
• 1:52
  Speaker 3: iets mee doen? Even luisteren naar premier Rob Jetten
• 1:56
  Speaker 1: Ik kan het nu niet helemaal overzien. Maar het belangrijkste
• 1:58
  Speaker 1: is of dat nou een technisch probleem was of een
• 2:01
  Speaker 1: bewuste keuze. In allebei de gevallen is het gevaarlijk voor
• 2:03
  Speaker 1: Oekraïne en gevaarlijk voor Europa. Dus los het op. En
• 2:07
  Speaker 1: mijn oproep vandaag ook aan de Europese collega's is. Doe
• 2:11
  Speaker 1: meer aan steun voor Oekraïne. Want Nederland en een paar
• 2:14
  Speaker 1: andere landen zijn nu de topdonoren als het gaat om
• 2:17
  Speaker 1: militaire en financiële steun. En als alle Europese landen een
• 2:20
  Speaker 1: beentje bijzetten... dan kan Oekraïne beter in staat zijn om
• 2:24
  Speaker 1: deze oorlog te winnen.
• 2:25
  Speaker 3: En dit is al helemaal pijnlijk met de dieseldeal in
• 2:27
  Speaker 3: het achterhoofd. Want dit alles wijst er nou niet bepaald op...
• 2:31
  Speaker 3: dat de Verenigde Staten onze vrienden zijn. Dan hebben we
• 2:35
  Speaker 3: ook nog China. Een ander land waar we toch een
• 2:37
  Speaker 3: ingewikkelde relatie mee hebben. Daar speelt natuurlijk de handelsdeal. Premier
• 2:43
  Speaker 3: Jette zei dat dat Chinese handelsoverschot... Het gevolg is van
• 2:47
  Speaker 3: het feit dat Europa vooral de afgelopen jaren... veel te
• 2:49
  Speaker 3: weinig heeft geïnvesteerd in onze eigen innovatie en concurrentiekracht. Maar ja,
• 2:55
  Speaker 3: dan blijft de vraag hoe we dat nu oplossen. Jetta
• 2:58
  Speaker 3: staat open voor nieuwe handelsinstrumenten... zoals laatst door Frankrijk en
• 3:02
  Speaker 3: Duitsland werd voorgesteld. Maar Europa als geheel heeft toch wel
• 3:07
  Speaker 3: moeite om zich een houding te geven. Want iedereen pleit
• 3:10
  Speaker 3: eigenlijk ook nog een beetje voor een dialoog met China...
• 3:14
  Speaker 3: Ook dit is een vraagstuk wat zeker deze top niet
• 3:17
  Speaker 3: opgelost gaat worden. Ik verwacht er ook niks over in
• 3:19
  Speaker 3: de conclusies. Sowieso wordt China daarin niet genoemd, maar aangemerkt
• 3:23
  Speaker 3: als een macro-economische onevenwichtigheid. Dus ja, de Verenigde Staten en
• 3:28
  Speaker 3: China zullen niet als probleem worden genoemd in de conclusies
• 3:31
  Speaker 3: die we morgen zullen gaan lezen. Poetin wel. Er wordt
• 3:36
  Speaker 3: ook gesproken over steun aan Oekraïne, sancties tegen Rusland. Dus
• 3:39
  Speaker 3: die durven we met z'n allen toch wel te noemen.
• 3:42
  Speaker 3: En naar die conclusies kijken we heus wel uit. Ik
• 3:45
  Speaker 3: ben natuurlijk benieuwd wat daarin gaat staan, ook over bijvoorbeeld uitbreiding,
• 3:49
  Speaker 3: over de energieprijzen, over migratie. Alleen op deze vragen, hoe
• 3:54
  Speaker 3: we nou eigenlijk als Europa om moeten gaan en ons
• 3:56
  Speaker 3: een houding moeten geven... In die veranderende wereld, ja, daar
• 4:01
  Speaker 3: is eigenlijk alweer geen antwoord op, Stefan. Dus ik ben
• 4:03
  Speaker 3: benieuwd hoe jij dat vanuit Amsterdam volgt. En ik zal
• 4:06
  Speaker 3: mijn best doen om hier de Europese leiders in ieder
• 4:09
  Speaker 3: geval een beetje aan de tand te voelen. En goed
• 4:11
  Speaker 3: te luisteren en mijn oren te spitsen wat ze hierover
• 4:13
  Speaker 3: te zeggen hebben.
• 4:14
  Speaker 2: Een drukke agenda dus voor de gesprekken tussen de Europese regeringsleiders.
• 4:18
  Speaker 2: Je hoorde Michal van der Toorn en zij heeft ook
• 4:20
  Speaker 2: morgen nog de hele dag updates vanuit Brussel over de top.
• 4:28
  Speaker 2: naar een kandidaatlid van de EU, Albanië. In de hoofdstad daar,
• 4:32
  Speaker 2: in Tirana, gingen deze week studenten de straat op uit
• 4:35
  Speaker 2: woede over de staat van het onderwijs. De hoge kosten,
• 4:38
  Speaker 2: gebrekkige voorzieningen en een toekomst die voor veel jonge Albanese
• 4:42
  Speaker 2: heel onzeker is en waardoor velen er inmiddels aan denken
• 4:45
  Speaker 2: om het land te gaan verlaten. Inmiddels gaat het protest
• 4:49
  Speaker 2: over meer dan alleen het onderwijs, ook over banen, ongelijkheid
• 4:53
  Speaker 2: en corruptie. En ook een politiek systeem waarin premier Eddie
• 4:56
  Speaker 2: Rama al zo lang de hoofdrol speelt. Voor het ministerie
• 4:59
  Speaker 2: van Onderwijs in Tirana klonken leuzen als... jullie tijd is voorbij.
• 5:04
  Speaker 2: En het antwoord daarop luidde traangas en waterkanonnen. De Almanese
• 5:08
  Speaker 2: publieke omroep meldt dat studenten van onder meer de medische,
• 5:11
  Speaker 2: technische en economische universiteiten... nu de colleges boycotten. We kennen
• 5:17
  Speaker 2: het ook uit andere landen inmiddels. Deze maand Frankrijk, België.
• 5:21
  Speaker 2: Jonge mensen die graag beter onderwijs willen... En daarmee hopelijk
• 5:25
  Speaker 2: ook een toegangsbewijs tot een behoorlijk leven. Albanië onderhandelt over
• 5:29
  Speaker 2: toetreding tot de Europese Unie. Tussen de ambtenaren in Tirana
• 5:32
  Speaker 2: en in Brussel gaat het dan over wetten en hoofdstukken.
• 5:35
  Speaker 2: Maar op straat gaat het veel meer over vertrouwen. Vertrouwen
• 5:39
  Speaker 2: in de staat en in de politiek. En in Tirana
• 5:42
  Speaker 2: weet ze inmiddels dat je dat vertrouwen niet per se
• 5:44
  Speaker 2: terugwint door te wapperen met een blauw vlaggetje en twaalf
• 5:48
  Speaker 2: gele sterren. Na de toetreding van Polen en negen andere
• 5:55
  Speaker 2: Europese landen in het voormalig Oostpark tot de Europese Unie,
• 5:59
  Speaker 2: vertrokken miljoenen Oost-Europeanen naar Londen, Dublin, Berlijn en Amsterdam. En
• 6:04
  Speaker 2: ze kwamen terug met geld, talenkennis, netwerken. En dat was
• 6:08
  Speaker 2: jarenlang het schema. En nu is het verhaal al een
• 6:11
  Speaker 2: tijdje aan het veranderen. In ieder geval de reisrichting van
• 6:15
  Speaker 2: de Polen naar het Westen, dat draait nu om. De
• 6:18
  Speaker 2: Poolse economie groeide in het tweede kwartaal met 3,8%. Het
• 6:22
  Speaker 2: land hoort inmiddels bij het selecte clubje van economieën van
• 6:25
  Speaker 2: meer dan 1 biljoen dollar. Nederland hoort er ook bij.
• 6:28
  Speaker 2: Daarmee is het onderdeel van de grootste 20 economieën ter wereld.
• 6:33
  Speaker 2: Polen trekt bovendien mensen aan. De internationale migratie is per
• 6:37
  Speaker 2: saldo positief. Dat was natuurlijk niet altijd zo. Maar je
• 6:40
  Speaker 2: ziet nu dat Polen niet meer uitsluitend het reservoir is
• 6:43
  Speaker 2: van goedkope Europese arbeid. Maar ook een plek waar je
• 6:47
  Speaker 2: carrière kunt maken, een bedrijf kunt beginnen... Dat is goed
• 6:50
  Speaker 2: nieuws voor Warschau, maar net als heel Europa kampt ook
• 6:53
  Speaker 2: Polen met vergrijzing en dus met een dalende bevolking. Daarom
• 6:57
  Speaker 2: laat de regering juist onderzoeken hoe terugkerende Polen overtuigd kunnen
• 7:00
  Speaker 2: worden om ook echt in hun geboorteland te blijven. Maar
• 7:04
  Speaker 2: de oude regie in Europa als het gaat om intra-EU-migratiestromen
• 7:08
  Speaker 2: is dus heel erg aan het veranderen. En dat heeft
• 7:11
  Speaker 2: natuurlijk ook invloed op de economieën in West-Europa die jarenlang
• 7:15
  Speaker 2: conditeren op goedkope Oost-Europese immigranten. En dan tot slot naar
• 7:22
  Speaker 2: de buren. In Duitsland is een nieuwe culturele oorlog uitgebroken.
• 7:26
  Speaker 2: Niet over immigratie of over benzineauto's, maar over frisdrank. Want
• 7:31
  Speaker 2: het kabinet heeft een belasting op suikerhoudende dranken voorgesteld. Vanaf
• 7:36
  Speaker 2: juli volgend jaar moet die al ingaan. En dan wordt
• 7:38
  Speaker 2: frisdrank met minstens 5 gram suiker per 100 milliliter 26
• 7:42
  Speaker 2: cent per liter duurder. Boven de 8 gram wordt dat
• 7:45
  Speaker 2: zelfs 32 cent per liter. Dat lijkt klein bier. Maar
• 7:50
  Speaker 2: het verhaal is groter dan een blikje uit de automaat.
• 7:53
  Speaker 2: Berlijn wil minder diabetes, minder overgewicht en minder druk op
• 7:57
  Speaker 2: de ziektekostenverzekering. Want dat bespaart geld op de zorgkosten. De
• 8:02
  Speaker 2: belasting moet fabrikanten bovendien verleiden om hun recepten minder zoet
• 8:06
  Speaker 2: te maken. Tegenstanders spreken van een betuttelende Toyerstoya. Opnieuw een
• 8:12
  Speaker 2: rekening voor burgers die al genoeg boodschappenpolitiek hebben meegemaakt. Voorstanders
• 8:16
  Speaker 2: zien juist een helder principe. Wie de maatschappelijke kosten veroorzaakt
• 8:20
  Speaker 2: moet ook meebetalen. Net als bij sigaretten bijvoorbeeld. De Bondsdag
• 8:24
  Speaker 2: moet het voorstel nog behandelen. Maar de kans is groot
• 8:27
  Speaker 2: dat het wordt aangenomen. En dat betekent dat vanaf volgend
• 8:29
  Speaker 2: jaar zomer je Duitse frisdrank waarschijnlijk nog steeds zo zoet is.
• 8:34
  Speaker 2: Maar wel een stuk tojeren. En dat was het weer
• 8:36
  Speaker 2: voor vandaag. We zijn er ook iedere dag live op BNR.
• 8:38
  Speaker 2: Natuurlijk rond kwart over vier in de middag en kwart
• 8:40
  Speaker 2: over zes in de avond. Morgen zijn we er ook.
• 8:42
  Speaker 2: Dan met onze extra lange wekelijkse video's. Mega XL aflevering.
• 8:47
  Speaker 2: Voor nu bedankt voor het luisteren. God aften en ade mani.