Latest / Zakendoen | BNR / Manu Lageirse (Transdev) over animo voor nieuwe concessies in het streekvervoer

Transcript

Manu Lageirse (Transdev) over animo voor nieuwe concessies in het streekvervoer · Zakendoen | BNR

• 0:00
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius,
• 0:06
  Speaker 1: verzekerd van betaling. Wil je weten wat er speelt en
• 0:09
  Speaker 1: of waarom?
• 0:10
  Speaker 2: In de BNR-app kun je ook luisteren naar onze podcast.
• 0:13
  Speaker 2: Download de BNR-app. En blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Zaken doen.
• 0:24
  Speaker 2: Thomas van Zijl.
• 0:25
  Speaker 3: Welkom bij BNR Zaken doen voor economisch nieuws en zakelijk inzicht.
• 0:29
  Speaker 3: Straks hoor je meer over het belastingplan in het Lobbypanel.
• 0:31
  Speaker 3: Om twaalf uur het laatste macro-economische nieuws met Edin Moejegits.
• 0:35
  Speaker 3: En Manu Lagerse komt ook langs. Hij is de topman
• 0:37
  Speaker 3: van openbaar vervoerbedrijf Transdev over de staart. Economisch nieuws van vandaag.
• 0:43
  Speaker 3: Minister van Financiën Eelco Heijnen heeft, het is echt waar,
• 0:46
  Speaker 3: dekking gevonden voor nieuwe Box 3 plannen. En die kunnen
• 0:49
  Speaker 3: volgens hem op breed draagvlak rekenen, zei hij tegenover BNR.
• 0:52
  Speaker 4: Ik hoor dat u er op Box 3 uit bent,
• 0:54
  Speaker 4: dat er dekking is. Dat klopt hè
• 0:56
  Speaker 5: Nou ja, kijk, ik zeg u al vaker, een puzzel
• 0:59
  Speaker 5: is altijd te leggen. Maar de kunst is natuurlijk altijd
• 1:01
  Speaker 5: dat iedereen ook achter die puzzel gaat staan. Ik
• 1:03
  Speaker 4: zie stiekem aan uw gezicht dat ik in de juiste
• 1:05
  Speaker 4: richting aan het vragen ben.
• 1:06
  Speaker 5: Ja, en het is ook soms een beetje mijn boer
• 1:09
  Speaker 5: met kiespijn die u ziet lachen. Omdat ik natuurlijk vaker
• 1:12
  Speaker 5: voorstellen heb gedaan, ook waar dekkingen in zaten die door
• 1:16
  Speaker 5: partijen zijn aangeleverd. Waar ik dan achteraf achter kwam dat
• 1:19
  Speaker 5: dan de partij het wel toch niet steunde. Dan stel
• 1:21
  Speaker 5: ik hem anders. U heeft dekking. Ik heb altijd dekking.
• 1:24
  Speaker 5: Maar ik denk dat ik nu ook een
• 1:26
  Speaker 3: puzzel heb die ook alweer op breed draagvlak kan rekenen.
• 1:28
  Speaker 3: De aanpassing aan de box 3 belasting die Heine eerder voorstelde,
• 1:31
  Speaker 3: waarbij we van een vermogensuitstoot... aandachtsbelasting naar een vermogenswinstbelasting zouden gaan,
• 1:35
  Speaker 3: had een gat van 7,7 miljard euro in de begroting geslagen.
• 1:38
  Speaker 3: Dat is nu dus opgelost, volgens de minister. Maar waar
• 1:41
  Speaker 3: het geld dan precies vandaan moet komen, de puzzelstukjes, dat
• 1:44
  Speaker 3: is nog niet bekend. AEX ondertussen staat een half procent
• 1:47
  Speaker 3: in de min op 1133 punten. Even na één uur
• 1:50
  Speaker 3: meer van onze beursneurt. En over dat belastingplan gesproken. Het
• 1:57
  Speaker 3: is erop of eronder voor belangenorganisaties... die er nog iets
• 1:59
  Speaker 3: aan willen veranderen. En Schiphol heeft misschien wel een fantastische
• 2:02
  Speaker 3: lobby gevoerd. Mag zo'n gang gaan, blijkt uit het nieuwe luchtvaarbesluit.
• 2:05
  Speaker 3: NRC dook in de berekeningen. Dat en meer bespreek ik
• 2:08
  Speaker 3: met de leden van het lobbypanel. Bart Hollenbergs hier van
• 2:10
  Speaker 3: Transparency International. En Bart Peggen, andere Bart, van publiek affairesbureau
• 2:14
  Speaker 3: Flint Global. Fijn dat jullie er zijn. Jullie zijn er
• 2:18
  Speaker 3: nog wel. Dat geldt zometeen niet voor een aantal Rijksambtenaren.
• 2:20
  Speaker 3: Want daar moet flink het mes in. Staatssecretaris van den
• 2:22
  Speaker 3: Burgh voor de slagvaardige overheid... plakte er in het AD
• 2:25
  Speaker 3: deze week een concreet aantal op in 2035. Met 25.000
• 2:29
  Speaker 3: Rijksambtenaren minder. Dat is een daling van 16 procent. En
• 2:33
  Speaker 3: het zou ook 3,5 miljard euro moeten opleveren. Onder oud-premier
• 2:37
  Speaker 3: Rutte werd er al gesproken... over het te grote ambtelijke apparaat.
• 2:40
  Speaker 3: Kabinet Schoof presenteerde plannen met tot wel 20 procent... Gaat
• 2:44
  Speaker 3: het deze keer lukken en zou dat überhaupt moeten, Bart Beggen?
• 2:48
  Speaker 6: Ja, een hele goede vraag. Het snijden op het ambtenaarkoor
• 2:53
  Speaker 6: is altijd een populaire bezuinigingsoperatie... of als de begroting gevuld
• 2:56
  Speaker 6: moet worden, het laten stijgen van vaccins en andere vraagstukken.
• 3:00
  Speaker 6: Ik denk dat als je kijkt naar de overheid als
• 3:02
  Speaker 6: geheel de besluitvorming... het is vrij log, het is vrij stevig,
• 3:06
  Speaker 6: het is heel geuitgeduid... En ik denk zeker dat het
• 3:09
  Speaker 6: scherp kijken naar... hoe wil je als overheid je keuzes maken,
• 3:14
  Speaker 6: prioriteiten stellen... en welke ambtenaar heb je daarvan nodig... dat
• 3:16
  Speaker 6: die bezuinigingsslag heel interessant is. En die hervormingsslag. Puur het
• 3:20
  Speaker 6: plakken van een aantal nummers... kan een aanleiding zijn om
• 3:23
  Speaker 6: daar goed naar te kijken. Maar je hebt het grote
• 3:24
  Speaker 6: risico dat je snijdt op die plekken... waar uiteindelijk gewoon
• 3:27
  Speaker 6: de goede mensen weggaan... en de mensen die het log
• 3:30
  Speaker 6: maakten blijven zitten. Het moet
• 3:32
  Speaker 3: nog wel verder worden geconcretiseerd... maar toch heeft staatssecretaris Van
• 3:35
  Speaker 3: den Burg al wat schoten voor de boeg gelost... Hij
• 3:37
  Speaker 3: kijkt bijvoorbeeld naar het aantal adviescolleges en adviesraden. Hij kijkt
• 3:41
  Speaker 3: naar beleidsevaluaties, dat kan wel een slagje minder. Hij kijkt
• 3:44
  Speaker 3: ook naar zaken in de uitvoering die misschien wat dubbelop gebeuren.
• 3:47
  Speaker 3: In die richting moet je dan denken of zou jij
• 3:49
  Speaker 3: een hele andere koers kiezen? Maar
• 3:52
  Speaker 6: ik denk, één stap daarvoor is eigenlijk nog... waarom voeren
• 3:55
  Speaker 6: we al die adviezen uit? Waarom zijn al die evaluaties daar?
• 3:57
  Speaker 6: Dat heeft ook weer te maken met het politieke klimaat.
• 3:59
  Speaker 6: Als ik kijk naar hoeveel verzoeken, vragen vanuit die Kamer...
• 4:02
  Speaker 6: elke dag op die ministeries afkomt... hoe vaak die minister
• 4:05
  Speaker 6: naar de Kamer wordt geroepen voor elke incident... hoe elk
• 4:08
  Speaker 6: incident eigenlijk opgevolgd wordt met... wat gaat de overheid daaraan doen?
• 4:11
  Speaker 6: Hoe kan het kabinet voorkomen dat het volgende keer het
• 4:12
  Speaker 6: risico nog steeds bestaat? Daar moet er denk ik ook
• 4:15
  Speaker 6: iets aan doen. Want als je aan die voorkant niet
• 4:17
  Speaker 6: vermindert in de vraag... ga je aan de achterkant ook
• 4:20
  Speaker 6: geen ambtenaar kunnen bezuinigen
• 4:21
  Speaker 7: Bart? Ik denk dat dat ook precies hetgeen is wat
• 4:24
  Speaker 7: het zo ingewikkeld maakt. Het is uiteindelijk een politieke vraag.
• 4:27
  Speaker 7: Je wil bezuinigen. Je wil ergens op die ambtenaren. Dat
• 4:31
  Speaker 7: is begrijpelijk. Daar kun je in Den Haag waarschijnlijk ook
• 4:33
  Speaker 7: wel politieke steun voor vinden. Maar dan is het inderdaad
• 4:36
  Speaker 7: de vraag... wat ga je dan een onsje minder doen?
• 4:40
  Speaker 7: En ik denk... Uiteindelijk gaat het heel erg om publieke dienstverlening.
• 4:45
  Speaker 7: Kan die burger, als hij de belastingdienst belt... wordt de
• 4:48
  Speaker 7: belastingtelefoon dan nog
• 4:50
  Speaker 3: wel opgenomen? De belastingdienst is ook behoorlijk in het vizier terechtgekomen.
• 4:52
  Speaker 3: Die kan ook anders, die kan ook minder. Vind je
• 4:54
  Speaker 3: dat logisch dat dat als een voorbeeld geldt... waar het
• 4:56
  Speaker 3: allemaal wel wat met minder mensen toe kan
• 4:59
  Speaker 7: Ik denk dat dat wel een lastige vraag is. Volgens
• 5:01
  Speaker 7: mij was er nog recent een ambtenaar die weggegaan is...
• 5:05
  Speaker 7: bij de Belastingdienst omdat hij zei... er wordt gewoon te
• 5:07
  Speaker 7: veel geld niet opgehaald. Daar ligt dus een gigantische opgave.
• 5:10
  Speaker 7: En als je dan tegelijkertijd wil snijden... dat is wel
• 5:13
  Speaker 7: echt heel ingewikkeld, lijkt mij
• 5:15
  Speaker 3: tegenstrijdend. En die beleidsevaluaties, want van de burger van Aan
• 5:18
  Speaker 3: zijn er wel 400... Dat zijn ook beleidsevaluaties waarvan we
• 5:21
  Speaker 3: de uitkomst van tevoren al kennen. Bijvoorbeeld de evaluatie van
• 5:24
  Speaker 3: hoe we paspoorten verstrekken en waar die toe dienen. Dat
• 5:26
  Speaker 3: is er dan om te kunnen reizen en om je
• 5:28
  Speaker 3: te kunnen identificeren. En dat wordt iedere vijf jaar vastgesteld.
• 5:31
  Speaker 3: En dat voorbeeld heeft hij al drie keer gegeven in
• 5:34
  Speaker 3: verschillende kranten, op radio, televisie. Maar dat klinkt ook als
• 5:37
  Speaker 3: iets waarvan je denkt, nou, dat kunnen we ook wel
• 5:39
  Speaker 3: een keer in de tien jaar doen. Of misschien wel afschaffen,
• 5:41
  Speaker 3: want we kennen de uitkomsten al.
• 5:42
  Speaker 7: Ja, kijk, in die zin is het een heel logisch voorbeeld.
• 5:46
  Speaker 7: Ik heb ook het idee dat hij een klein beetje
• 5:48
  Speaker 7: de kaarten tegen de borst houdt. Dat hij nog niet
• 5:50
  Speaker 7: al te veel ideeën de wereld in wil slingeren. Dat
• 5:52
  Speaker 7: begrijp ik heel goed. Maar ja, als het inderdaad alleen
• 5:55
  Speaker 7: maar bij dit voorbeeld blijft, dan is het wel... vrij mager.
• 5:58
  Speaker 7: Maar die beleidsevaluaties
• 6:00
  Speaker 3: houden we wellicht ook... omdat we denken dat we daar
• 6:01
  Speaker 3: iets mee kunnen willen. Dat we daar iets mee opschieten.
• 6:05
  Speaker 6: En sommigen zullen ook nodig blijven. De vraag is denk
• 6:09
  Speaker 6: ik wel... heb je elke standaard en elke frequentie altijd nodig?
• 6:14
  Speaker 6: Ik denk dat een kritische zelfevaluatie daarop ook belangrijk is.
• 6:17
  Speaker 6: Ik denk dat in de algemene zin... je ziet dat...
• 6:21
  Speaker 6: en dat is voor mij ook de belangrijkste oproep van
• 6:23
  Speaker 6: de burg... dit kabinet, de slagvaardige overheid, de opdracht daarin...
• 6:28
  Speaker 6: hoe kom je wel tot versimpeling van het stelsel... wat
• 6:30
  Speaker 6: we met elkaar hebben opgebouwd... als je kijkt hoeveel afstemming
• 6:33
  Speaker 6: er nodig is... om uiteindelijk tot een nieuw beleid te komen.
• 6:35
  Speaker 6: Ik denk dat de beleidsvraag in algemene zin... veel gaat
• 6:38
  Speaker 6: bij ministeries noodgedwongen... door hoe het georganiseerd is. Dat eerst
• 6:42
  Speaker 6: naar het proces en de organisatie gekeken wordt... en dan
• 6:44
  Speaker 6: pas eigenlijk naar wat we concreet willen bereiken. Dus daarin,
• 6:47
  Speaker 6: ik denk dat de kluwer... die de overheid deels ook
• 6:51
  Speaker 6: geworden is... Dat ontrafelen. En dan moet je op een
• 6:54
  Speaker 6: gegeven moment toch ook echt wel gewoon stevig in gaan staan.
• 6:57
  Speaker 6: Een harde ambitie geven. En dan komt het neer op,
• 7:01
  Speaker 6: durf je echte keuzes te maken? Of ga je proberen
• 7:03
  Speaker 6: alles een beetje minder te doen? Want dan weten we
• 7:05
  Speaker 6: één ding zeker, dan gaat het niet
• 7:06
  Speaker 3: lukken. Arno Boot was hier gisteren, ik spreek hem twee
• 7:08
  Speaker 3: keer per week, hoogleraar verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.
• 7:11
  Speaker 3: Hij had er geen goed woord voor over.
• 7:13
  Speaker 8: Al die afdelingen zijn zich aan het mobiliseren en hebben
• 7:16
  Speaker 8: dus nu voorkomen dat hij effectief beleid kan voeren. Wat
• 7:18
  Speaker 8: denk je? Hij zegt beleidsevaluaties, daar moeten we vanaf. Maar
• 7:22
  Speaker 8: weet je waarom we beleidsevaluaties hebben? Om te zorgen dat
• 7:25
  Speaker 8: we alleen maar beleid doen wat effectief is. Dus hij
• 7:28
  Speaker 8: wil van de evaluatie af van beleid om te kijken
• 7:30
  Speaker 8: of het effectief is. Nou, dat hadden we inderdaad gevoerd
• 7:33
  Speaker 8: om te zorgen dat we effectief beleid hebben. Hij wil
• 7:35
  Speaker 8: er vanaf, want het is toch wel lastig dat we
• 7:37
  Speaker 8: die mensen weer hebben die vragen gaan stellen. Wil hij vanaf?
• 7:40
  Speaker 8: Hij komt met onnozele voorbeelden die hij ook nog drie
• 7:42
  Speaker 8: keer herhaalt. Heel toevallig heb ik het drie keer hetzelfde
• 7:44
  Speaker 8: voorbeeld gehoord. Evaluatie, paspoorten en wat komt er uit evaluatie?
• 7:49
  Speaker 8: Dat het is om je te identificeren en om te reizen.
• 7:52
  Speaker 8: Dat is natuurlijk onzin. Die 139 pagina's waar hij het
• 7:55
  Speaker 8: over heeft. Daar staat natuurlijk veel meer in
• 7:57
  Speaker 3: Hebben wij dit voorbeeld ook alweer twee keer herhaald? Met
• 8:00
  Speaker 3: excuus daarvoor, maar Arno Boots zegt hier ook... door nu
• 8:02
  Speaker 3: aan te geven dat je behoorlijk gaat snijden... mobiliseer je
• 8:05
  Speaker 3: ook je eigen tegenstand. En is het maar de vraag
• 8:07
  Speaker 3: wat er van terecht komt. Zie je dat gebeuren?
• 8:10
  Speaker 7: Ik denk dat je dat wel ziet gebeuren. Zoals hij
• 8:17
  Speaker 7: ook al aangeeft. Maar het gebeurt natuurlijk ook in de maatschappij.
• 8:20
  Speaker 7: Iedereen heeft zijn eigen hobbyhorses die hij in het leven
• 8:25
  Speaker 7: wil houden. Daar zal flink op gelobbyd worden. Denk aan
• 8:28
  Speaker 7: die hypotheekrente aftrekken. Maar ik kan ook denken aan dingen
• 8:31
  Speaker 7: in de zorg. Misschien sociale programma's die je wil afschalen.
• 8:34
  Speaker 7: Dat is een maatschappelijke discussie die op gang komt. Persoonlijk
• 8:37
  Speaker 7: voor mij... hij noemde ook in de Kamerbrief de wet
• 8:41
  Speaker 7: open overheid. Dat is iets waar wij op werken. Dat
• 8:45
  Speaker 7: is ook maar ook relevant voor heel veel burgers en journalisten.
• 8:47
  Speaker 7: Maar hij zegt niet ieder verzoek is even relevant. Ja, precies.
• 8:50
  Speaker 7: Dat soort dingen gaat hij dan aanbrengen. Een tijd geleden
• 8:53
  Speaker 7: heeft een consultancy aangetoond... er werken 950 ambtenaren daarop. Dat
• 8:58
  Speaker 7: lijkt heel veel, maar dat is dus wel over de
• 8:59
  Speaker 7: hele overheid. Alle gemeentes, alle provincies, et cetera. Dus dan
• 9:03
  Speaker 7: uiteindelijk kom je op twee FTE uit. Je moet die
• 9:05
  Speaker 7: wet wel in stand houden. Want de lobby is begonnen
• 9:12
  Speaker 3: Nog een ander element. Wat die toch ook al vrij
• 9:15
  Speaker 3: duidelijk leek te hebben uitgewerkt. Namelijk het aantal adviesraden en colleges.
• 9:18
  Speaker 3: Zij zei dat zijn er 176. Woordvoerder van het ministerie
• 9:22
  Speaker 3: had het later over... Over een educated gas? Nou, voor
• 9:25
  Speaker 3: het aantal 176 is dat vrij specifiek. Maar daarover zegt
• 9:29
  Speaker 3: de oud-topambtenaar Bernhard de Haar dan weer in het AD.
• 9:31
  Speaker 3: Toen ik nog topambtenaar was, adviseerde ik mijn minister... ook
• 9:34
  Speaker 3: om zo lang mogelijk mist boven de grond te houden.
• 9:36
  Speaker 3: Als het cijfer onduidelijk is en je kunt 25 adviesclubs opheffen...
• 9:40
  Speaker 3: dan kun je dat later als winst verkopen. Is dat
• 9:42
  Speaker 3: wat we hier in de praktijk zien?
• 9:44
  Speaker 6: Ja, en wat we in de praktijk ook zien... is
• 9:47
  Speaker 6: de wildgroei aan verschillende adviesclubjes... die natuurlijk op allerlei verzoek
• 9:51
  Speaker 6: worden ingericht en ingesteld. Ik denk dat, nogmaals, het advies hebben...
• 9:56
  Speaker 6: de evaluatie opzetten is één. Wat ga je vervolgens ermee doen?
• 9:59
  Speaker 6: En vindt er echt een goed politiek debat plaats... over
• 10:01
  Speaker 6: dat advies of over de evaluatie? Ja, eerlijk gezegd, ik
• 10:04
  Speaker 6: zie heel vaak gebeuren dat... Op het moment dat er
• 10:06
  Speaker 6: stevige evaluaties zijn... dat er conclusies uitkomen... dat het in
• 10:10
  Speaker 6: de politieke debat nauwelijks gebruikt wordt. En dat we overgaan
• 10:12
  Speaker 6: tot de waarde van de dag. En die dynamiek... en
• 10:15
  Speaker 6: dat is natuurlijk met een minderheidskabinet extreem lastig... maar die
• 10:17
  Speaker 6: dynamiek ligt van buiten echt een grondslag aan... of je
• 10:21
  Speaker 6: als overheid in staat bent om naar jezelf te kijken...
• 10:24
  Speaker 6: en te zeggen, kunnen we onszelf anders organiseren? Kunnen we
• 10:26
  Speaker 6: andere keuzes maken? Dat geldt ook voor digitalisering bijvoorbeeld... waar
• 10:30
  Speaker 6: Van den Burg ook op wees. Een mooi voorbeeld daarbij
• 10:35
  Speaker 6: is de digitalisering van de politieapparaat. We moeten ons wapenen
• 10:39
  Speaker 6: tegen cybercriminaliteit. Als tegelijkertijd iedereen blijft ijzeren op elke hoek
• 10:43
  Speaker 6: van de straat... en een agent staat, ga je natuurlijk
• 10:45
  Speaker 6: nooit komen tot een verandering. Maar bepaalde
• 10:46
  Speaker 3: zaken zijn overigens uitgezonderd... van die crimp-ambities, geloof ik. Dus
• 10:50
  Speaker 3: met name defensie. Hoort de politie er dan ook bij
• 10:54
  Speaker 6: Maar dit gaat precies over de vraag van hoe bestrijd...
• 10:56
  Speaker 6: besteed je het geld en voor welk doel besteed je
• 10:57
  Speaker 6: het geld. Want de krimp is misschien iets anders... maar
• 11:00
  Speaker 6: misschien wil je wel dat de mensen die je nu
• 11:01
  Speaker 6: hebt werken... op een andere
• 11:02
  Speaker 3: manier ingezet worden. En die wet open overheid... ondersteun jij
• 11:06
  Speaker 3: de lobby van de andere Bart hier in het panel?
• 11:08
  Speaker 3: Moet die ongemoeid blijven
• 11:10
  Speaker 6: De wet open overheid is denk ik in de basis
• 11:13
  Speaker 6: een hele mooie wet... en ook een heel mooi recht
• 11:15
  Speaker 6: om te halen. Kijkend naar hoeveel tijd men bezig is
• 11:19
  Speaker 6: om de stukken door te spitten. Ik
• 11:20
  Speaker 3: denk dat daar echt kritisch naar moeten worden gekeken. Ja,
• 11:23
  Speaker 3: andere Bart met een reactie. Want je zegt er zijn inderdaad,
• 11:25
  Speaker 3: als je kijkt naar het aantal... veel ambtenaren mee bezig,
• 11:27
  Speaker 3: maar het is dan wel het hele speelveld. Valt reuze mee.
• 11:29
  Speaker 7: Ja, het hele speelveld valt reuze mee. En ik denk,
• 11:34
  Speaker 7: dus de vraag is dan... hoeveel ambtenaren ga je daar
• 11:36
  Speaker 7: daadwerkelijk op besparen? Want je zult er toch echt een
• 11:39
  Speaker 7: aantal moeten houden om het uit te voeren. En wat
• 11:42
  Speaker 7: je ook ziet is dat er veel meer bereikt kan worden.
• 11:44
  Speaker 7: Dat zegt dat rapport ook in de onderlinge afstemming... eventuele
• 11:49
  Speaker 7: gesprekken met de verzoeker, et cetera. Dus dat is weer
• 11:51
  Speaker 7: het verhaal over dienstverlening. en efficiënter worden aan de achterkant,
• 11:56
  Speaker 7: volgens mij.
• 11:57
  Speaker 3: We gaan eens even kijken wat Schiphol de komende jaren
• 11:59
  Speaker 3: in stand kan houden... in deel 2 van dit panel.
• 12:09
  Speaker 3: En het lobbypanel bestaat vandaag uit twee keer Bart, Bart
• 12:11
  Speaker 3: Vollenberg van Transparency International en Bart Pechgen van Flint Global.
• 12:15
  Speaker 3: Schiphol krijgt veel meer ruimte voor vliegtuiglawaai dan strikt noodzakelijk,
• 12:18
  Speaker 3: blijkt uit een analyse van NRC. De geluidsgrenzen die minister
• 12:22
  Speaker 3: Karremens wil vastleggen in het nieuwe luchtvaarbesluit zijn juist bedoeld
• 12:25
  Speaker 3: om de overlast te verminderen, maar experts zeggen tegen NRC
• 12:28
  Speaker 3: dat Schiphol hiermee eigenlijk dat ik alles kan doen wat
• 12:30
  Speaker 3: de luchthaven wil. En ondertussen bleek uit een andere rechtszaak gisteren...
• 12:34
  Speaker 3: dat er mogelijk nog lange tijd veel onduidelijkheid blijft... over
• 12:36
  Speaker 3: de natuurvergunning van Schiphol. Er is altijd wel iets aan
• 12:39
  Speaker 3: de hand, maar laten we beginnen bij dat geluid. Het
• 12:42
  Speaker 3: komt erop neer dat Schiphol 10% meer geluid mag maken...
• 12:44
  Speaker 3: dan het zelfs in het meest extreme geval kan. Bart Vollenberg,
• 12:49
  Speaker 3: is hier sprake van een succesvolle lobby? Zien we daar
• 12:52
  Speaker 7: het resultaat van? Ik denk dat we het resultaat zien
• 12:54
  Speaker 7: van een hele succesvolle lobby. Er lagen eigenlijk twee scenario's
• 12:59
  Speaker 7: op tafel. Een scenario waarin er meer handhavingsmogelijkheden waren... en
• 13:03
  Speaker 7: een scenario waarin er meer ruimte was voor het vliegverkeer.
• 13:08
  Speaker 7: Ik denk dat de lobby daar ongetwijfeld op ingezet heeft...
• 13:12
  Speaker 7: en dat ze dus gekregen hebben wat ze wilden.
• 13:14
  Speaker 3: Maar het aantal... Vluchten waar het om gaat, dat is
• 13:18
  Speaker 3: gereduceerd naar 478.000. Dat blijft overeind staan. Het gaat nu
• 13:21
  Speaker 3: om met welke vloot je dat dan doet en welke
• 13:23
  Speaker 3: routes je kiest
• 13:24
  Speaker 7: Ja, precies. Maar dat totaal aantal vluchten wordt natuurlijk in
• 13:29
  Speaker 7: een ander besluit geregeld, heb ik begrepen. En daar is
• 13:34
  Speaker 7: dus nog gesprek over mogelijk. Dat is dus volgens mij
• 13:37
  Speaker 7: ook nog niet handhaafbaar. En deze regels creëren in ieder
• 13:42
  Speaker 7: geval de ruimte voor eventuele groei.
• 13:50
  Speaker 3: extra geluidsruimte nodig is omdat de berekeningen ondanks het omvangrijk
• 13:54
  Speaker 3: aantal scenario's geen garanties geven dat ook niet onderzochte variaties
• 13:57
  Speaker 3: zijn afgedekt. En om die af te dekken zijn met
• 14:00
  Speaker 3: een statistische methode, ik verzin dit niet allemaal zelf, de
• 14:03
  Speaker 3: grenswaarde hoger vastgesteld. En die methode levert volgens het ministerie
• 14:06
  Speaker 3: overigens geen extra ruimte op. Even in normale mensentaal, welk
• 14:10
  Speaker 3: spelletje wordt hier nu gespeeld?
• 14:12
  Speaker 6: Ik denk, waar het volgens mij heel plat op neerkomt...
• 14:16
  Speaker 6: is hoeveel marge heb je om een bepaalde biekbelasting toe
• 14:19
  Speaker 6: te staan. En het interessante is dat het met name
• 14:23
  Speaker 6: zit in de combinatie van besluiten... en je cap op
• 14:26
  Speaker 6: het aantal vluchten. en je totale geluidswaarde die je niet
• 14:30
  Speaker 6: mag overschrijden. Dat is een extra slot op de
• 14:32
  Speaker 3: deur, dat is er ook nog
• 14:33
  Speaker 6: Die zijn er allebei. En je hebt nu inderdaad, en
• 14:36
  Speaker 6: daar gaat nu de discussie over... mag je bij uitzondering
• 14:39
  Speaker 6: daar ver van afwijken. En de vraag is, als het
• 14:41
  Speaker 6: gemiddeld goed uitkomt, is het dan nog steeds goed?
• 14:43
  Speaker 3: Maar dat is een uitzondering die we niet kunnen voorzien.
• 14:45
  Speaker 3: Dat is een scenario dat niet is opgenomen, maar waar
• 14:47
  Speaker 3: je wel rekening mee moet houden.
• 14:48
  Speaker 6: Ja, maar ik zie dit ook als een hele mooie
• 14:53
  Speaker 6: manier waarbij je ziet dat juist op het moment dat
• 14:58
  Speaker 6: de hoge overpolitieke besluiten genomen worden, je in echte technische
• 15:02
  Speaker 6: details dus ook nog echt veel invloed kunt
• 15:05
  Speaker 3: hebben op hoe precies de wet uitgaat. Maar technische details,
• 15:07
  Speaker 3: het gaat er gewoon over als jij s'nachts in je
• 15:09
  Speaker 3: bedje ligt, vliegt er dan een vliegtuig over en is
• 15:12
  Speaker 3: dat dan nog een stil vliegtuig of niet? Antwoord? dat
• 15:17
  Speaker 3: je er toch serieus in of onder vindt. Ja,
• 15:21
  Speaker 6: en voor die ene keer... Ik zit in de casus
• 15:25
  Speaker 6: volledig niet. Maar als je de geluidsbeleving op een jaarbasis
• 15:31
  Speaker 6: wel afneemt... is het dan erg dat je die ene
• 15:33
  Speaker 6: piekbelasting meekrijgt. Voor die omwonenden ongetwijfeld. Maar dat is ook
• 15:38
  Speaker 6: het speelveld waar de minister de besluit moet nemen. Hoeveel
• 15:41
  Speaker 6: ruimte laat je toe voor uitzonderingen? En dat overleg vindt
• 15:45
  Speaker 6: ook plaats tussen de luchthaven en het ministerie. Toevoeging nog?
• 15:49
  Speaker 7: Ja, ik denk wat je in dit soort dossiers gewoon
• 15:52
  Speaker 7: veel ziet... zeker waar zo'n grote economische sector zit, Schiphol...
• 15:58
  Speaker 7: maar bijvoorbeeld ook het Groningse Gas zie je dat vaak...
• 16:01
  Speaker 7: dan zie je toch vaak dat dat speelveld tussen die
• 16:04
  Speaker 7: sector en die omwonenden... best wel scheef kan zijn. Dat
• 16:08
  Speaker 7: bleek ook uit de parlementaire enquête in Groningen... dat die
• 16:11
  Speaker 7: omwonenden gewoon onvoldoende inspraak hebben gehad in het proces. En
• 16:17
  Speaker 7: ik denk dat je hier die dynamiek toch ook wel
• 16:19
  Speaker 7: een klein beetje ziet... dat die omwonenden, de mensen die
• 16:21
  Speaker 7: direct om Schiphol heen wonen... die zijn ontzettend ontevreden over
• 16:25
  Speaker 7: dit besluit. Maar we
• 16:26
  Speaker 3: hebben toch bijvoorbeeld de maatschappelijke raad Schiphol. Er zijn allerlei collectieven,
• 16:30
  Speaker 3: vaak van onderop. Ze krijgen eventueel nog steun van inmiddels
• 16:33
  Speaker 3: wel vrij bekende organisaties... als Mobilization for the Environment. Die
• 16:36
  Speaker 3: omwonenden zijn toch in dit hele lobbyveld niet helemaal nergens?
• 16:40
  Speaker 7: Nee, ze zijn niet helemaal nergens. Maar ik denk wel
• 16:43
  Speaker 7: wat je in dit soort casussen vaak ziet... is dat
• 16:45
  Speaker 7: er toch vrij intensief wordt gesproken met de sector. En
• 16:49
  Speaker 7: dat er dan... Die hebben mooie rapporten, die hebben goede informatie.
• 16:53
  Speaker 7: Als bewindspersoon moet je daar wel scherp tegenover zetten. En
• 16:57
  Speaker 7: bewust zijn dat die inwoners dat niet hebben. En dat
• 17:02
  Speaker 7: bewust zijn mis ik soms wel eens.
• 17:04
  Speaker 6: Dit is wel echt mijn productiebril waarmee ik hiernaar kijk.
• 17:08
  Speaker 6: Je ziet gisteren verschenend artikel. Vandaag is een Kamerdebat luchtvaart.
• 17:12
  Speaker 6: Het is geen toeval natuurlijk dat dat net een dag
• 17:15
  Speaker 6: daarvoor verschijnt. Dus ik denk dat wat je zegt... je
• 17:17
  Speaker 6: hebt meer de institutionele tafels en de overleggen die er zijn...
• 17:22
  Speaker 6: En je hebt daarnaast dus ook de signalen die via
• 17:26
  Speaker 6: de media op deze manier toch op tafel komen. En
• 17:28
  Speaker 6: ook daarmee onderdeel van het debat worden. Dus het zal
• 17:30
  Speaker 6: me niks verbazen dat dit artikel vandaag, nu als we speak,
• 17:33
  Speaker 6: in het debat naar voren wordt gebracht. Om te kijken
• 17:35
  Speaker 6: of daar nog emotie aan gehangen wordt van een partij
• 17:37
  Speaker 6: die inderdaad in dit belangzaam meedenkt. 12 november
• 17:41
  Speaker 3: is de dag van de belastingplan natuurlijk. De deadline, jawel.
• 17:47
  Speaker 3: Als je daar nog iets aan wil veranderen. Ik heb
• 17:49
  Speaker 3: bierbrouwers voorbij horen komen. Ik heb de siertilt voorbij horen komen.
• 17:52
  Speaker 3: Er zijn veel brancheorganisaties boos omdat er iets verandert. Aan
• 17:55
  Speaker 3: de korting die zij aan brancheigen producten kunnen geven. En
• 17:58
  Speaker 3: dan hun medewerkers op die manier een mooi arbeidsvoorwaardenpakket kunnen bieden.
• 18:02
  Speaker 3: Ben je dan nog op tijd? Als je nu zegt,
• 18:04
  Speaker 3: dit kan zo niet. Je
• 18:05
  Speaker 6: bent te
• 18:05
  Speaker 3: laat
• 18:06
  Speaker 6: maar nooit te laat. Dus ik denk dat... Hoi! Ik
• 18:10
  Speaker 6: denk dat laat deze discussie ook. In personeelskorting is daar
• 18:13
  Speaker 6: een voorbeeld van. We hebben een petitie aangebracht van 25.000 ondertekenden.
• 18:18
  Speaker 6: Kamer heeft gevraagd aan minister- en staatssecretaris... om toch naar
• 18:21
  Speaker 6: een oplossing te zoeken. Sierteelt, anderen. Je ziet natuurlijk dat
• 18:25
  Speaker 6: de SGP nodig is voor een meerderheid van het belastingplan.
• 18:29
  Speaker 6: Laat de SGP nou eens heel sterk, maar ook zich
• 18:31
  Speaker 6: hard maken voor de sierteeltsector... Ik denk niet dat je
• 18:35
  Speaker 6: kunt uitsluiten dat dit alsnog gered wordt
• 18:37
  Speaker 3: De CITIL doet het wel heel klassiek. een actie met
• 18:42
  Speaker 3: lege fase in het perscentrum Nieuwsport. Er komt nog een
• 18:44
  Speaker 3: actie voor de Tweede Kamer. Ja, dat is vintage. Zo
• 18:47
  Speaker 3: moet het misschien. Of moet het niet zo? Het is
• 18:49
  Speaker 3: in ieder geval heel zichtbaar, laat ik het zo
• 18:50
  Speaker 6: zeggen. Wat we hier zien gebeuren is dat de climax
• 18:54
  Speaker 6: van de onderhandeling komt nu. Dat betekent ook dat in
• 18:57
  Speaker 6: die laatste dagen, laatste weken in dit geval... komt er
• 19:01
  Speaker 6: heel veel bij elkaar. En dan is er toch nog
• 19:02
  Speaker 6: ineens best veel moot. Dus als je dan jezelf niet
• 19:05
  Speaker 6: laat zien... dan kan het ook zomaar zijn dat iemand
• 19:08
  Speaker 6: anders dan met je een potje vandoor
• 19:09
  Speaker 3: gaat. Maar is
• 19:10
  Speaker 6: degene die het zichtbaarste is ook het beste in de lobby?
• 19:13
  Speaker 6: Vaak gaat het hand in hand. En op het moment
• 19:17
  Speaker 6: dat je het via de achterkant niet geregeld krijgt... zul
• 19:19
  Speaker 6: je het aan de voorkant zichtbaar moeten maken. Dus het
• 19:22
  Speaker 6: feit dat ze vijf of twaalf op de stoep staan
• 19:25
  Speaker 6: met lege vaasen... betekent natuurlijk dat het water over de
• 19:28
  Speaker 3: vaas loopt...
• 19:29
  Speaker 6: En dan moet je dat op deze manier ingrijpen. Maar
• 19:33
  Speaker 6: daarmee zeg ik, zeker in deze constellatie... waarbij een meerderheid
• 19:35
  Speaker 6: nodig is... het is niet te laat tot het naar
• 19:38
  Speaker 6: de eerste kamer gaat. Bart
• 19:39
  Speaker 3: laat maar niet te laat. Wat is jouw analyse van
• 19:41
  Speaker 3: wat je de komende dagen nog gaat zien... of al
• 19:43
  Speaker 3: hebt gezien
• 19:44
  Speaker 7: Nee, daar sluit ik me helemaal bij aan. Ik denk
• 19:47
  Speaker 7: zeker als je in die sector zit... je achterban verwacht
• 19:50
  Speaker 7: natuurlijk dat je daar iets mee doet. Ik denk dat
• 19:52
  Speaker 7: dat ook heel erg helpt als je kan laten zien
• 19:54
  Speaker 7: dat je een brede coalitie hebt van mensen en organisaties.
• 19:58
  Speaker 3: Dat geldt dus bijvoorbeeld voor die korting op die branche
• 20:02
  Speaker 3: eigen producten. Ik geloof dat dat door Inrito is geïnitieerd,
• 20:04
  Speaker 3: maar daar hebben heel veel andere kleinere branche organisaties zich
• 20:07
  Speaker 3: achter geschaard. Ja, precies. Dan laat
• 20:09
  Speaker 7: je toch zien dat er echt draagvlak is voor je beleid.
• 20:12
  Speaker 7: Je hebt dan ook een afspraak al met elkaar gemaakt. Ja,
• 20:15
  Speaker 7: dat zijn dingen waar je in politiek Den Haag volgens
• 20:17
  Speaker 7: mij succes mee
• 20:18
  Speaker 3: hebt. Wel interessant overigens als je het dan over de
• 20:20
  Speaker 3: politieke lijnen ziet. Dat belastingplan gaat dus strikt genomen over belastingen.
• 20:23
  Speaker 3: Maar ik heb al voorbij horen komen. De spreidingswet, abortus, stikstofplannen.
• 20:28
  Speaker 3: Wij tekenen wel, maar dan moeten de andere dingen zeker
• 20:30
  Speaker 3: niet doorgaan. Is het daarmee ook niet een beetje een
• 20:33
  Speaker 3: verveld debat? Want het gaat dus strikt genomen over heel
• 20:35
  Speaker 3: andere dingen dan belastingen.
• 20:38
  Speaker 7: Ja, dat is absoluut waar. Het gaat over heel veel onderwerpen.
• 20:42
  Speaker 7: En ik denk dat dat de discussie zeker bemoeilijkt. Tegelijkertijd,
• 20:47
  Speaker 7: belastingen en hoe het geld erin en uit gaat... dat
• 20:49
  Speaker 7: is waar het om gaat in de staat. Dus ik
• 20:53
  Speaker 7: denk dat het niet gek is dat mensen dat proberen.
• 20:56
  Speaker 3: Maar dat kun je dus best vastknopen aan abortus? Ja.
• 21:00
  Speaker 3: Of aan de spreidingswet? Dat gaat wel heel ver
• 21:04
  Speaker 6: Maar het is dan gebeuren
• 21:05
  Speaker 6: Ja, ja. Uiteindelijk is dit ook een stukje schaarste. En
• 21:10
  Speaker 6: uiteindelijk zijn er stemmen nodig. En ik... Dus zie je
• 21:13
  Speaker 6: vanuit de oppositiepartijen dat ze gaan proberen... om juist hun
• 21:17
  Speaker 6: andere plannen, die misschien niet zomaar financieel zijn... maar wel
• 21:19
  Speaker 6: heel belangrijk voor hun achterban om te laten zien... uiteindelijk
• 21:22
  Speaker 6: te kunnen verdedigen dat ze steun geven aan een plan...
• 21:25
  Speaker 6: wat niet te hunnen is en wat ergens pijn gaat doen,
• 21:28
  Speaker 6: ook voor hun achterban... dat ze toch op een ander
• 21:30
  Speaker 6: punt iets binnenhalen en daarmee toezien. Want daarmee wordt het verkoopbaar.
• 21:34
  Speaker 6: Uiteindelijk moeten ook deze partijen terug naar hun kiezers... om
• 21:36
  Speaker 6: te zeggen waarom ze dit geval het mogelijk hebben gemaakt...
• 21:38
  Speaker 6: en niet de boel hebben
• 21:40
  Speaker 3: laten klappen. Hij was hier van Flint Global en Bart
• 21:45
  Speaker 3: Vollenberg van Transparency International. Dank voor jullie aanwezigheid. Tot een
• 21:48
  Speaker 3: volgende keer in het Lobbypanel. Dat is terug te luisteren
• 21:51
  Speaker 3: via onder andere de app van BNR. Straks de resultaten
• 21:54
  Speaker 3: van Heineken. Overtroffen vandaag de verwachtingen van beleggers. Hoe die
• 21:57
  Speaker 3: mooie cijfers te verklaren zijn. Je hoort het zo meteen.
• 21:59
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
• 22:05
  Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages. BNR
• 22:14
  Speaker 2: Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
• 22:22
  Speaker 3: Heineken kwam vanochtend met cijfers over het derde kwartaal dit jaar...
• 22:25
  Speaker 3: en die overtroffen de verwachtingen van analisten. De brouwer verkocht
• 22:28
  Speaker 3: meer bier en zag de omzet met 4,6 procent stijgen...
• 22:31
  Speaker 3: naar 8,1 miljard. Alcoholvrije en alcoholarme dranken en de niet-bieren
• 22:36
  Speaker 3: in de portfolio. Dat zijn dan bijvoorbeeld de seltzers en
• 22:38
  Speaker 3: de sieders. Die groeiden zelfs met dubbele cijfers. Contact met
• 22:42
  Speaker 3: Gerben Evers, de directeur van de vereniging Effectenbezitters. Gerben, goedemorgen.
• 22:47
  Speaker 3: Goedemorgen Thomas. Wat viel er zo in positieve zin op
• 22:51
  Speaker 3: aan die cijfers van Heineken? Want inderdaad, het overtreft de
• 22:53
  Speaker 3: verwachtingen
• 22:55
  Speaker 9: Ja, analisten hadden wel iets verwacht. Een 3% volumegroei, dus
• 22:59
  Speaker 9: hoeveelheid bier en drank. De nette omzet had men ook
• 23:03
  Speaker 9: wel iets van 3% verwacht. Maar daar ging Heineken overheen
• 23:06
  Speaker 9: met wat je zegt inderdaad. 4,8% volumegroei, 4,6% omzetgroei. Dus ja,
• 23:12
  Speaker 9: als je analisten verrast, dan is dat voor ons allemaal positief.
• 23:17
  Speaker 3: De vertrokken topman, die leek ook een beetje doodgemoedereerd te vertrekken.
• 23:20
  Speaker 3: Die was het vechten zat, ook binnen de organisatie. En
• 23:22
  Speaker 3: maar voortdurend hervormen, voortdurend op de centen letten. Ja, dat
• 23:26
  Speaker 3: zal de nieuwe ondanks deze cijfers er ook nog moeten doen.
• 23:28
  Speaker 3: Of is Heineken weer helemaal boven Jan?
• 23:31
  Speaker 9: Nee, dat moet zeker gebeuren. Kijk, Heineken heeft eigenlijk twee
• 23:34
  Speaker 9: hele verschillende markten. Ze hebben Azië, Asian Pacific heet het daar.
• 23:38
  Speaker 9: Waar ze enorme mooie groei laten zien. 17% de afgelopen kwartaal.
• 23:43
  Speaker 9: Dus dat is hoge volumes. Het levert iets minder op.
• 23:46
  Speaker 9: Maar per saldo voor de bijdrage aan de winst is
• 23:49
  Speaker 9: het positief. Omdat ze gewoon veel grotere producties draaien. Brouwerijen,
• 23:53
  Speaker 9: er zijn er daar maar een paar die al die
• 23:55
  Speaker 9: volumes maken. Terwijl hier is dat wat meer gefragmenteerd. En
• 23:58
  Speaker 9: in deze markt, zoals Europa, zet men meer in op
• 24:00
  Speaker 9: die premiummerken. Heineken zelf, maar ook andere merken die we
• 24:04
  Speaker 9: kennen van de reclames. En dat levert natuurlijk per hectoliter
• 24:08
  Speaker 9: weer meer op. Dus die twee markten, dat doet Heineken
• 24:11
  Speaker 9: eigenlijk afgelopen kwartaal heel goed. Maar er moet wel meer gebeuren.
• 24:14
  Speaker 9: En de nieuwe topman heeft ook echt wel een opdracht...
• 24:17
  Speaker 9: om reorganisaties door te voeren, meer volume prijpbarouwerij, zorgen voor kostenbesparingen,
• 24:24
  Speaker 9: zodat ze uiteindelijk met AB InBev en met Carlsberg kunnen concurreren,
• 24:28
  Speaker 9: ook qua winstmarge. En die ligt bij Heineken nog aanzienlijk lager.
• 24:31
  Speaker 3: Maar die opdracht komt overeen met wat Van der Brink
• 24:33
  Speaker 3: eigenlijk moest doen. Alleen nu is de vraag of dat
• 24:35
  Speaker 3: dan ook daadwerkelijk gaat gebeuren.
• 24:38
  Speaker 9: Ja, het is eigenlijk dezelfde opdracht. Van der Brink had
• 24:39
  Speaker 9: zes jaar de tijd om het te laten slagen. Ik
• 24:42
  Speaker 9: denk dat hij echt wel goed op Heineken heeft gepast.
• 24:45
  Speaker 9: En het is ook niet helemaal verkeerd gegaan. Maar dit
• 24:48
  Speaker 9: is gewoon niet gerealiseerd. En met een nieuwe voorzitter van
• 24:52
  Speaker 9: de Raad van Commissarissen, een nieuwe CEO... Dat nu eigenlijk
• 24:56
  Speaker 9: vaart wordt gezet. Om dit toch een beetje geforceerd voor
• 25:00
  Speaker 9: elkaar te krijgen. Dat hij de winstmarge omhoog gaat. En
• 25:04
  Speaker 9: wat de topman zelf zegt. Die zegt, we moeten de
• 25:06
  Speaker 9: prestatiecultuur binnen Heineken. Die moeten we meer aanzetten. Die was
• 25:10
  Speaker 9: er ooit. Die is een beetje weggevloeid en die moet terug.
• 25:15
  Speaker 9: De eerste zet nu met deze cijfers in ieder geval
• 25:18
  Speaker 9: dat Heineken erin slaagt om dat aan beleggers te overtuigen
• 25:21
  Speaker 9: dat het ook gaat gebeuren.
• 25:22
  Speaker 3: Dat klinkt als een fortvarende start en dan is een
• 25:25
  Speaker 3: bonus bij aantreden van, laten we zeggen, zo'n 26 miljoen.
• 25:28
  Speaker 3: Zo'n gek idee nog niet?
• 25:31
  Speaker 9: Wij hebben een probleem met een gouden hallo. 26 miljoen krijgen,
• 25:36
  Speaker 9: terwijl je nog niks hebt gedaan. Prestatiecultuur. Dan zou je
• 25:41
  Speaker 9: verwachten dat er ook allerlei prestatievoorwaarden bij zitten. En dat
• 25:44
  Speaker 9: we als aandeelhouders er echt iets over te zeggen hebben.
• 25:46
  Speaker 9: Dat hebben we niet. Daar hebben we kritiek op gegeven. Gelijktijd,
• 25:49
  Speaker 9: er moest wel iets geforceerd worden. Dus we begrijpen ook
• 25:52
  Speaker 9: dat als je olivieren kan krijgen... Ja, datzelfde als voetballers.
• 25:56
  Speaker 9: Een transfer, ja, eenmalig kost het je veel geld. Maar
• 25:58
  Speaker 9: daarna zie je het ook in de resultaten terug. En
• 26:00
  Speaker 9: we hopen dat, ja, de verwachtingen zijn hoog bij Olivier.
• 26:04
  Speaker 9: Met zo'n hoge beloning passen ook echt hoge prestaties. We
• 26:08
  Speaker 9: hopen van harte dat hij daarin slaagt. En nou ja,
• 26:10
  Speaker 9: in ieder geval zijn zijn eerste kennismaking van... we moeten
• 26:14
  Speaker 9: meer prestatiecultuur, we moeten sterke merken laten groeien... we moeten
• 26:18
  Speaker 9: meer consolideren, meer volumes draaien. Ja, dat zijn de geluiden
• 26:21
  Speaker 9: die wij als belegger graag horen.
• 26:22
  Speaker 3: En dan kan Oliveira uitgroeien tot de Harry Kane van Heineken.
• 26:27
  Speaker 9: Zeker. Of hij zo lang in die positie blijft als
• 26:30
  Speaker 9: Harry Kane op het voetbalveld... dat is de vraag. Maar
• 26:34
  Speaker 9: we moeten altijd een beetje voorzichtig zijn... om topmannen in prijzen,
• 26:38
  Speaker 9: gala's en dergelijke te vergelijken met anderen. Maar hij heeft
• 26:41
  Speaker 9: in het verleden bij andere bedrijven waar hij gewerkt heeft...
• 26:43
  Speaker 9: soms wat korter, soms wat langer... heeft hij dit soort
• 26:45
  Speaker 9: processen met goed geweten doorgevoerd. Zorgen dat die winstmarge omhoog gaat.
• 26:52
  Speaker 9: Zorg dat je inzet op echt grote merken, de goede namen.
• 26:55
  Speaker 9: En dat je durft afscheid te nemen van wat dan
• 26:58
  Speaker 9: in de wandelgangen bleeders heet... of waar je onvoldoende in
• 27:01
  Speaker 9: de markt je positie kan krijgen. Als hij dat ook
• 27:06
  Speaker 9: bij Heineken doet, dan heeft ook Heineken de komende jaren...
• 27:10
  Speaker 9: het heeft al een enorme historie, maar ook een heel
• 27:12
  Speaker 9: mooi perspectief, denken we. VEB-directeur Gerben Everts, dank je wel.
• 27:21
  Speaker 3: Vooral mbo-studenten en mensen met een migratieachtergrond... voelen zich achtergesteld,
• 27:26
  Speaker 3: rapporteerden onderzoekers... van het Sociaal Cultureel Planbureau gisteren... in een
• 27:29
  Speaker 3: samenwerking met de Universiteit Utrecht. Ze schrijven dat de mensen
• 27:33
  Speaker 3: die de achterstelling ervaren... het ook werkelijk minder goed hebben.
• 27:36
  Speaker 3: Het is dus tijd voor advies, ongevraagd advies zelfs... aan
• 27:39
  Speaker 3: de minister van Financiën, Eelco Heijnen. Komt van Rens van Tilburg,
• 27:42
  Speaker 3: hij is econoom, werkt bij TNO... lid van ons economenpanel,
• 27:46
  Speaker 3: maar staat allemaal in de schaduw... van zijn nieuwe boek,
• 27:48
  Speaker 3: Alles voor Elkaar. Rens, goedemorgen. Goedemorgen. Voor we het vergeten,
• 27:54
  Speaker 3: ook een conclusie van het Sociaal Cultureel Planbureau. De meeste
• 27:57
  Speaker 3: mensen voelen zich in het geheel niet achtergesteld. Dat lijkt
• 28:00
  Speaker 3: me ook een belangrijke vaststelling.
• 28:03
  Speaker 10: Ja, dat is heel mooi. Dat is natuurlijk waar je
• 28:05
  Speaker 10: naar moet schrijven als samenleving. Maar wat we eigenlijk de
• 28:10
  Speaker 10: laatste decennia ontdekken... dat is eigenlijk het verhaal uit mijn boek...
• 28:14
  Speaker 10: is dat als je een grote en groeiende groep mensen hebt...
• 28:17
  Speaker 10: die zich wel achtergesteld voelen... dat betekent dat die zich
• 28:21
  Speaker 10: niet koest gaan houden. Die gaan in verzet komen op
• 28:24
  Speaker 10: allerhande manieren. En dat kan je samenleving flink ontwrichten
• 28:29
  Speaker 3: Moeten we dan... Ook nog vaststellen dat er een verschil
• 28:33
  Speaker 3: zou kunnen zitten tussen je achtergesteld voelen en ook daadwerkelijk
• 28:36
  Speaker 3: achtergesteld zijn.
• 28:39
  Speaker 10: Ja, uiteraard. Dus het is altijd de vraag, wat zit
• 28:43
  Speaker 10: er nou echt achter? Maar het Sociaal en Cultureel Planbureau
• 28:47
  Speaker 10: heeft ook daar veel onderzoek naar gedaan. Van wat is
• 28:50
  Speaker 10: nou de feitelijke situatie van deze mensen? En dan zie
• 28:54
  Speaker 10: je ook dat er daadwerkelijk sprake is van een serieuze achterstand.
• 28:59
  Speaker 10: En eentje die ik in mijn boek ook vrij centraal zet,
• 29:02
  Speaker 10: is een onderzoek van twee politicologen. Dus 30 procent van
• 29:07
  Speaker 10: Nederland zegt van... ja, wij hebben eigenlijk onvoldoende politieke invloed.
• 29:10
  Speaker 10: En dat zijn de mensen met inderdaad alleen een mbo-opleiding vooral.
• 29:15
  Speaker 10: En wat blijkt uit het onderzoek van die politicologen... die
• 29:17
  Speaker 10: hebben eigenlijk gekeken over een hele lange periode, 33 jaar...
• 29:21
  Speaker 10: wat wil hoogopgeleid Nederland, wat wil lageopgeleid Nederland. En wat
• 29:24
  Speaker 10: zij zien is dat waar die twee dingen uit elkaar lopen...
• 29:27
  Speaker 10: zoals het verkleinen van de economische verschillen... dat is iets
• 29:31
  Speaker 10: wat dan de lageopgeleiden willen... minder migratie, ook iets wat
• 29:35
  Speaker 10: de lager opleiden willen, maar de hoger opleiden willen juist
• 29:38
  Speaker 10: de andere kant op, dan kiest de politiek eigenlijk continu
• 29:42
  Speaker 10: voor de hoger opgeleiden. En dat is dus voor die periode,
• 29:44
  Speaker 10: dat is 1979 tot 2012... dus een periode van 33 jaar,
• 29:49
  Speaker 10: is dat eigenlijk heel goed zichtbaar... En dan denk ik,
• 29:52
  Speaker 10: dan begrijp ik ook wel... dat op een gegeven moment
• 29:56
  Speaker 10: de mensen met een lagere opleiding zeggen... dit systeem werkt
• 29:59
  Speaker 10: niet echt voor mij.
• 30:00
  Speaker 3: Maar dat is natuurlijk ook wel de periode die jij aanhaalt...
• 30:03
  Speaker 3: inmiddels een poosje geleden. We hebben al wat kabinetten gekend
• 30:06
  Speaker 3: die tamelijk streng zijn op migratie. We hebben al ministers...
• 30:10
  Speaker 3: die zich uitgesproken hebben voor een gelijkwaardige positie van het mbo.
• 30:13
  Speaker 3: Als je nu kijkt naar wat de arbeidsmarkt de komende
• 30:15
  Speaker 3: decennia nodig heeft... dan wordt er vaak gezegd, mensen met
• 30:17
  Speaker 3: een praktische opleiding... tel je zegeningen, mensen die theoretisch zijn opgeleid,
• 30:21
  Speaker 3: hoog opgeleid. Ja, we kijken wel wat er voor jou overblijft.
• 30:24
  Speaker 3: Zou het nou ook nog kunnen zijn dat er de
• 30:26
  Speaker 3: komende periode echt wel veel verandert
• 30:29
  Speaker 10: Ja, kijk, er kan van alles gaan veranderen de komende periode.
• 30:34
  Speaker 10: Ik denk dat wat deze onderzoeken laten zien... gaat natuurlijk
• 30:36
  Speaker 10: over wat de mensen tot nu toe ervaren... En dan
• 30:39
  Speaker 10: zie je inderdaad dat sinds het einde van het onderzoek...
• 30:42
  Speaker 10: de politiek rondom migratie inderdaad enorm is opgeschoven... in de
• 30:47
  Speaker 10: richting van wat laag opgeleid Nederland wil. Waar dat absoluut
• 30:52
  Speaker 10: nog niet is gebeurd... is om het verkleinen van die
• 30:55
  Speaker 10: economische verschillen. Dus vandaar ook dat ik in mijn boek
• 30:58
  Speaker 10: ook daar heel sterk op focus. Daar zie je tot
• 31:03
  Speaker 10: op de dag van vandaag dat er toch partijen zijn
• 31:06
  Speaker 10: die een soort van veto-kracht hebben in Den Haag. Die
• 31:09
  Speaker 10: zeggen van wij gaan niks doen aan die vermogensongelijkheid. Ook
• 31:12
  Speaker 10: al is die in Nederland op een van de hoogste
• 31:15
  Speaker 10: niveaus van de wereld. En vooral ook op een niveau
• 31:19
  Speaker 10: wat eigenlijk veel hoger is... dan wat de ongelijkheid is
• 31:23
  Speaker 10: die mensen nog acceptabel vinden. En daarvoor verwijs ik in
• 31:29
  Speaker 10: mijn boek naar het zogenaamde ultimatumspel. Dat is een experiment
• 31:32
  Speaker 10: waarbij je eens kan kijken... wat voor verdeling vinden mensen
• 31:35
  Speaker 10: nou acceptabel. En daar zie je dat eigenlijk vanaf een
• 31:38
  Speaker 10: verdeling 80-20... dan is ongeveer de helft van... de mensen
• 31:43
  Speaker 10: wijst zo'n verdeling af. En bij 90-10 geldt dat eigenlijk
• 31:47
  Speaker 10: voor de overgrote meerderheid. En als je dan weet dat
• 31:50
  Speaker 10: in Nederland 2% van het vermogen... maar zit bij de
• 31:54
  Speaker 10: armste helft... en met andere woorden 98% zit bij de
• 31:57
  Speaker 10: rijkste helft... dan heb je het wel over een verdeling
• 32:00
  Speaker 10: die heel slecht acceptabel is... voor de mensen die niks
• 32:04
  Speaker 10: hebben
• 32:05
  Speaker 3: Dus, jouw ongevraagde advies aan minister van Financiën... om hier
• 32:09
  Speaker 3: zo snel mogelijk iets aan te doen. Luidt?
• 32:12
  Speaker 10: Nou ja, ik volg het Sociaal en Cultureel Planbureau. Die zegt,
• 32:15
  Speaker 10: het gaat niet alleen maar over geld. Dus het Sociaal
• 32:17
  Speaker 10: en Cultureel Planbureau zegt... je hebt economisch kapitaal, maar je
• 32:19
  Speaker 10: hebt ook sociaal kapitaal... cultureel kapitaal. En dat zijn allemaal
• 32:24
  Speaker 10: wat zij noemen hulpbronnen. En die zul je heel gericht
• 32:26
  Speaker 10: moeten aanvullen. En het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft dus ook...
• 32:30
  Speaker 10: heel goed in kaart gebracht wie wat eigenlijk precies nodig heeft.
• 32:33
  Speaker 10: Maar het zijn wel allemaal dingen die uiteindelijk geld kosten.
• 32:38
  Speaker 10: En dat zie je nu in Den Haag, dat ze
• 32:39
  Speaker 10: het heel moeilijk vinden om het geld te vinden. En
• 32:43
  Speaker 10: dan is mijn advies, jongens, kijk eventjes waar in Nederland
• 32:47
  Speaker 10: gewoon het geld zit. Dat zit namelijk bij de mensen
• 32:50
  Speaker 10: met de hoogste vermogens. Er liggen ook allerlei rapporten van ambtenaren...
• 32:53
  Speaker 10: die precies vertellen hoe je aan dat geld kunt komen.
• 32:58
  Speaker 10: Dus ga een aantal van dat soort adviezen nu ook
• 33:00
  Speaker 10: daadwerkelijk uitvoeren
• 33:02
  Speaker 3: Rens van Tilburg, econoom, schrijver van het boek Alles voor Elkaar.
• 33:05
  Speaker 3: Dank voor jouw ongevraagd
• 33:06
  Speaker 2: advies.
• 33:11
  Speaker 3: Elke week gaat het op dit tijdstip in dit programma
• 33:13
  Speaker 3: over film en reclame. Mijn tijdelijk vaste gast, want vervanger
• 33:17
  Speaker 3: van Britken. Ik was meteen benieuwd of ik ook aanspraak
• 33:22
  Speaker 11: kon maken... op een bonus van 26 miljoen nu ik
• 33:25
  Speaker 11: hier begin. Dat hangt van de komende minuten af. Oké, spannend.
• 33:27
  Speaker 3: Prestatiecultuur. En over prestaties gesproken. We hebben natuurlijk El Clasico
• 33:31
  Speaker 3: gezien dit weekend. Dat is de beroemde wedstrijd tussen FC
• 33:33
  Speaker 3: Barcelona en Real Madrid. 1-2 winst, 1-3, maar wij gaan
• 33:37
  Speaker 3: het specifieker hebben... over wat de spelers droegen, met name
• 33:41
  Speaker 3: die van Barcelona. Waarom?
• 33:42
  Speaker 11: Ja, op het shirt van Barcelona stond in dikke gouden
• 33:45
  Speaker 11: letters golf. En dat riep vraagtekens op, want golf, een
• 33:50
  Speaker 11: andere sport... op een voetbalshirt, hoe zit dat? Het komt
• 33:55
  Speaker 11: door shirtsponsor Spotify. Die zijn al langere tijd sponsor van Barcelona.
• 34:00
  Speaker 11: En zetten daar regelmatig grote artiesten op. Dus internationale artiesten
• 34:05
  Speaker 11: met een miljoen op het publiek. Zoals Ed Sheeran, Coldplay,
• 34:09
  Speaker 11: The Rolling Stones, Drake. En dat voelt ergens nog wel logisch.
• 34:14
  Speaker 11: Want die twee overlappen elkaar ergens in een soort vreemd fan-diagraam.
• 34:18
  Speaker 11: Dat voetbal en de muziek. Maar nu golf. En wat
• 34:22
  Speaker 11: is al golf? Het is niet de sport. Het is
• 34:24
  Speaker 11: namelijk het kleding-slash-lifestyle-merk van Tyler, the Creator. Maar dan moet
• 34:29
  Speaker 11: je er al behoorlijk ingedoken zijn. Precies. Ik had geen idee. Tyler,
• 34:32
  Speaker 11: the Creator ken ik. Is ook een groot artiest, maar
• 34:35
  Speaker 11: niet zo groot als al die andere artiesten. Dus dat
• 34:38
  Speaker 11: riep vraagtekens op. Hoezo dan golf, een kledingmerk en sowieso
• 34:42
  Speaker 11: een voetbalclub... met een streamingsdienst die dan een artiest erop zet...
• 34:45
  Speaker 11: die zijn kledingmerk erop zet... Ik
• 34:48
  Speaker 3: heb namelijk voor de gelegenheid nog even gekeken... naar de
• 34:50
  Speaker 3: Nederlandse golfsites. Ik sla wel eens een dagje over, maar
• 34:52
  Speaker 3: ik dacht... ik wil nu toch weten hoe het zit.
• 34:53
  Speaker 3: En daar waren ze heel blij met deze actie. Want
• 34:55
  Speaker 3: dachten ze daadwerkelijk dat er promotie zou plaatsvinden... voor hun
• 34:59
  Speaker 3: eigen sport. Maar
• 35:00
  Speaker 11: dat is
• 35:00
  Speaker 3: het
• 35:00
  Speaker 11: dus niet. Nee, dat is het niet. Hoe zit dat?
• 35:03
  Speaker 11: Het past een beetje in een bredere stroming. Want ik
• 35:06
  Speaker 11: ben geboren aan het jaren tachtig. Opgegroeid in de jaren negentig.
• 35:09
  Speaker 11: En ook een kind van die generatie. Want wat er
• 35:12
  Speaker 11: op dat moment te zien was... in de cultuur, in tijdschriften,
• 35:15
  Speaker 11: in muziek, in kleding, in mode... Dat was wat mij vormde.
• 35:19
  Speaker 11: Of dat nou skate is of grunge of hiphop. Dat
• 35:22
  Speaker 11: was wat er te zien was. En mijn hele generatie
• 35:25
  Speaker 11: werd daardoor gevormd. Nu is dat gewoon een stuk minder zo.
• 35:29
  Speaker 11: de hele Gen Z en de generaties daaronder, die worden
• 35:32
  Speaker 11: vooral gevormd... of die worden eigenlijk niet gevormd, die creëren
• 35:35
  Speaker 11: hun eigen kleine subcultuur. Want die leven in hun eigen bubbel,
• 35:39
  Speaker 11: hun eigen social media bubbel. Plus dat zij toegang hebben
• 35:43
  Speaker 11: tot die enorme bibliotheek... van alle voorgaande culturele invloeden.
• 35:47
  Speaker 3: Maar als je het hebt over een subcultuur en een generatie...
• 35:49
  Speaker 3: die dan zelf bepaalt wat erbij hoort, die dat zelf cureert...
• 35:53
  Speaker 3: Wat moet je er dan mee als merk?
• 35:55
  Speaker 11: Precies, goede vraag. Dat cureren is denk ik een sleutelwoord.
• 35:58
  Speaker 11: Want die Gen Z luisteren dus niet naar een grotere cultuur.
• 36:04
  Speaker 11: Die maken hun eigen cultuur. Dus het is niet meer
• 36:05
  Speaker 11: de cultuur die de jongeren beïnvloedt... maar het is andersom,
• 36:08
  Speaker 11: het is de generatie die de cultuur maakt. Het zijn
• 36:11
  Speaker 11: curators geworden, ze maken minder. Zeker met AI, waar het
• 36:15
  Speaker 11: waarde van maken al een stuk minder is. Dus ze
• 36:18
  Speaker 11: zijn curatoren geworden van een soort pikken, mixen, kiezen... wat
• 36:22
  Speaker 11: er bij hun hoort. En daar moet je eigenlijk als
• 36:23
  Speaker 11: merk ook in inspringen. Dus wat moet je doen? Ten
• 36:26
  Speaker 11: eerste heel flexibel zijn. Je kan niet meer een enorme
• 36:30
  Speaker 11: merkstrategie ontwikkelen... en dan een campagne daaraan. Dan ben je
• 36:33
  Speaker 11: twee jaar verder. Terwijl cultuur verandert elke dag. Wat er
• 36:37
  Speaker 11: vandaag hip is, is er morgen weer iets nieuws. En
• 36:39
  Speaker 11: overmorgen is dat er weer. Dus je moet als merk
• 36:41
  Speaker 11: ook flexibel genoeg blijven om daarbij te blijven. Ten tweede
• 36:45
  Speaker 11: moet je super authentiek zijn als merk. Want het is
• 36:48
  Speaker 11: niet meer één grote cultuur waar iedereen wel een beetje
• 36:50
  Speaker 11: bij hoort. Nee, je hoort bij één hele specifieke subcultuur...
• 36:54
  Speaker 11: waar je helemaal in zit, waar alle details belangrijk zijn.
• 36:56
  Speaker 11: Dus als je als merk dat een beetje probeert te ownen...
• 36:59
  Speaker 11: val je meteen door de mand. Als je die details
• 37:03
  Speaker 11: niet klopt, dat voel je meteen aan. Dat ene petje, nee,
• 37:05
  Speaker 11: dat is niet het petje wat je aan moet doen.
• 37:07
  Speaker 11: Goeie
• 37:08
  Speaker 3: poging, maar
• 37:09
  Speaker 11: helaas. Je moet die ene runclub bij die bakkerij... waar
• 37:13
  Speaker 11: je dat petje... en als je dat niet helemaal goed...
• 37:16
  Speaker 11: dan val je door de mand. En als laatste, en
• 37:18
  Speaker 11: dat zien we nu ook bij Barcelona... is dat je
• 37:21
  Speaker 11: als merk ook veel meer moet gaan cureren... in plaats
• 37:24
  Speaker 11: van creëren. Dat doet Gen Z.
• 37:27
  Speaker 3: Maar ik ben toch wel benieuwd, Marius... want je zou
• 37:29
  Speaker 3: kunnen zeggen... dat gaan we dan een keertje proberen... als
• 37:31
  Speaker 3: we spelen tegen een laagvlieger... een degradant uit La Liga.
• 37:34
  Speaker 3: Maar dit... is op het grootste podium. Hier kijken wereldwijd
• 37:38
  Speaker 3: honderden miljoenen mensen naar. Misschien wel een miljard, ik weet
• 37:41
  Speaker 3: het niet. Maar de kijkcijfers zullen gigantisch zijn. Als je
• 37:44
  Speaker 3: dan toch de sponsor bent van Barcelona... je bent Spotify,
• 37:46
  Speaker 3: dan zeg je toch... prima, we staan zo af en
• 37:48
  Speaker 3: toe ons plekje af. Dat past dan nog wel binnen
• 37:50
  Speaker 3: ons merk. Maar om dat nu te doen...
• 37:52
  Speaker 11: Wat zegt dat? Het zegt dat het niet meer volstaat...
• 37:55
  Speaker 11: dat je een grote groep een beetje kan aanspreken. Maar
• 37:58
  Speaker 11: je moet een kleine groep heel erg aanspreken. Want de
• 38:00
  Speaker 11: mensen die wel golf kennen... en fan zijn van Tyra
• 38:02
  Speaker 11: the Creator... in wiens eigen gecureerde subcultuurtje dit zit... die
• 38:07
  Speaker 11: zijn hier helemaal fan van. En die kopen de shirts.
• 38:10
  Speaker 11: En die zijn nu ook Barcelona-fan. Dus het is lucratief dit?
• 38:14
  Speaker 11: Dat zal moeten blijken. Maar ik denk wel dat het
• 38:16
  Speaker 11: de manier is... om nog relevant te zijn bij zo'n cultuur.
• 38:20
  Speaker 11: De
• 38:20
  Speaker 3: mooiste tijd was natuurlijk, en jij hebt dat misschien nog
• 38:22
  Speaker 3: net meegemaakt... dat ze gewoon geen sponsor hadden. En toen
• 38:26
  Speaker 11: hebben ze het aan Unicef gegeven. Ook heel mooi. En
• 38:29
  Speaker 11: toen
• 38:30
  Speaker 3: kwam Qatar Airways. Allemaal
• 38:32
  Speaker 11: vreselijke
• 38:32
  Speaker 3: bedrijven.
• 38:33
  Speaker 11: Dan beter toch een golfmerk dan Qatar
• 38:36
  Speaker 3: Ik weet niet of er 26 minuten op je rekening
• 38:38
  Speaker 3: staat als je thuiskomt... maar ik wens wel dat je
• 38:40
  Speaker 3: er volgende week gewoon weer bent. Yes, graag. Dank je wel.
• 38:43
  Speaker 3: Marius Gottlieb van We Agency. Dank je wel. We gaan
• 38:50
  Speaker 3: even kijken of er contact is gelegd met degene die
• 38:53
  Speaker 3: na jou zou komen. We zouden het gaan hebben over
• 38:55
  Speaker 3: het stormseizoen. Dat is inmiddels wel volledig losgebarst met Bulo.
• 39:00
  Speaker 3: En daarvoor kwam nog een tweelingstorm. Twee keer een A.
• 39:03
  Speaker 3: De precieze namen zijn mij al ontschoten. Dat zegt wel
• 39:07
  Speaker 3: iets over wat er misschien nog op ons gaat afkomen.
• 39:08
  Speaker 3: Dat is voor mensen die er doorheen moeten zo af
• 39:10
  Speaker 3: en toe vervelend. Maar het kan ook handel opleveren. Bijvoorbeeld
• 39:13
  Speaker 3: als je dakdekker bent... Ik dacht contact te gaan opnemen
• 39:17
  Speaker 3: met Antoine van Gogh. Hij is de eigenaar van het
• 39:19
  Speaker 3: dakdekkersbedrijf van Gogh. Eens even kijken of dat inmiddels technisch
• 39:23
  Speaker 3: gezien mogelijk is. En jawel, het antwoord is gelukkig ja. Antoine, goedemorgen. Goedemorgen.
• 39:30
  Speaker 3: mensen te bellen met hun schadeverzoeken afgelopen weekend? Ja, dat
• 39:33
  Speaker 3: begon
• 39:34
  Speaker 12: eigenlijk vrijdagavond rond de klok van tien uur ongeveer. En ja,
• 39:38
  Speaker 12: dat is doorgegaan tot zondagmiddag.
• 39:42
  Speaker 3: Eigenlijk wel. Veel mensen die dan behoorlijk in de bednari zitten.
• 39:46
  Speaker 3: Maar dakdekkersbedrijf Van Gogh dacht, laat maar komen. Of niet? Ja,
• 39:49
  Speaker 3: zeker weten. We kunnen altijd extra werk gebruiken natuurlijk. Wat
• 39:54
  Speaker 12: is het?
• 39:54
  Speaker 3: Een kwestie van pieken op zulke momenten? Wat moet je
• 39:57
  Speaker 3: doen om dan goed voorbereid te zijn?
• 39:59
  Speaker 12: Ja, kijk, wij houden altijd het weerbericht heel goed in
• 40:01
  Speaker 12: de gaten. En dan hebben wij in de gaten dat
• 40:04
  Speaker 12: er een storm aankomt... en dan bereiden wij ons eigenlijk
• 40:07
  Speaker 12: daarop voor. En dan zorgen we dat we het personeel
• 40:09
  Speaker 12: klaar hebben staan... voor de volgende dag eventueel, als het
• 40:12
  Speaker 12: nodig is. En die gaan dan overal het probleem proberen
• 40:17
  Speaker 3: op te lossen. En heb je dan ook variabele prijzen?
• 40:20
  Speaker 3: Want de markt kan zijn werk doen. Iedereen wil op
• 40:22
  Speaker 3: dat moment een dakdekkersbedrijf over de vloer hebben. Het personeel
• 40:26
  Speaker 3: zal misschien niet altijd even gemakkelijk zijn...
• 40:30
  Speaker 12: Ja, want als je zegt... we moeten goed geprepareerd storm boelotenlijf...
• 40:33
  Speaker 12: dan moet je op dat moment denk ik ook ZZP'ers inhuren?
• 40:48
  Speaker 12: Dus dan heb je, neem ik aan, toch ook af
• 40:50
  Speaker 12: en toe nee moeten verkopen? Want jullie bedienen dan wel
• 40:52
  Speaker 12: het hele land? Of zeg je nou, luister eens, als
• 40:54
  Speaker 12: we 100 kilometer moeten rijden, dan zoek je maar een ander? Ja,
• 41:16
  Speaker 12: als er plek is, dan proberen we zoveel mogelijk mensen
• 41:19
  Speaker 12: wel te helpen op dat moment
• 41:22
  Speaker 3: Het is natuurlijk, ik begon er ook mee, best goed nieuws,
• 41:25
  Speaker 3: denk ik, als er zoveel vraag is naar wat jullie
• 41:27
  Speaker 3: op dat moment kunnen. Maar het is ook weer niet
• 41:29
  Speaker 3: het hele jaar stormachtig. Ik heb hem er even opgezocht. Januari,
• 41:33
  Speaker 3: historisch gezien de maand met de zwaarste stormen. Of zeg
• 41:36
  Speaker 3: je nou, in de herfst dan rinkelt de kassa ook
• 41:38
  Speaker 3: al behoorlijk?
• 41:40
  Speaker 12: Ja, dat is eigenlijk echt verschillend. Het is niet meer
• 41:44
  Speaker 12: op een maand te zeggen. Het weer verandert eigenlijk heel
• 41:47
  Speaker 12: veel
• 41:48
  Speaker 3: Ja, ik heb het wel eens in de gaten, ja.
• 41:50
  Speaker 3: En
• 41:50
  Speaker 12: vooral met heel harde regenbuien, daar kan heel veel niet aan.
• 41:54
  Speaker 12: Dus dan krijgen we lekkages? Juist, juist, juist. En soms
• 41:59
  Speaker 12: zijn het vaak gewoon verstopte afvoerputjes. En dan ontstoppen we
• 42:03
  Speaker 12: hem en dan is de lekkage in principe gewoon voorbij.
• 42:06
  Speaker 12: Dus dat begrijp ik eigenlijk als een zaak die mensen
• 42:08
  Speaker 3: zelf kunnen doen?
• 42:10
  Speaker 12: Ja, je moet wel het dak op kunnen natuurlijk.
• 42:12
  Speaker 3: Ja, dat klopt. Maar als je zegt, vaak is de
• 42:16
  Speaker 3: oorzaak toch terug te voeren... tot een verstopt afvoerputje. Zo
• 42:19
  Speaker 3: af en toe kun je dat misschien zelf nog proberen
• 42:22
  Speaker 3: te verhelpen
• 42:23
  Speaker 12: Ja, of eenmaal in het jaar even laten ontstoppen... of
• 42:26
  Speaker 12: even nalaten kijken natuurlijk. Dat kan ook.
• 42:28
  Speaker 3: Ja, daar ken je wel wat restjes voor
• 42:30
  Speaker 12: Ja, daar kan je altijd gewoon voor bellen. En daar
• 42:33
  Speaker 12: hebben we gewoon een standaard tarief voor... om dat controle
• 42:35
  Speaker 12: te doen.
• 42:40
  Speaker 3: Ook voor dit gesprek over Storm Bulo en wat er
• 42:42
  Speaker 3: allemaal nog op ons af gaat komen. Ben je MKB'er,
• 42:45
  Speaker 3: wil je meepraten over de actualiteit? Laat het ons weten
• 42:47
  Speaker 3: via zaken.bnr.nl.
• 42:50
  Speaker 13: Het MKB Praat Mee wordt mede mogelijk gemaakt door Exact.
• 42:53
  Speaker 13: De bedrijfssoftware voor ondernemers en accountants.
• 42:56
  Speaker 3: Straks het laatste macro-economische nieuws. En meer over de grote
• 43:01
  Speaker 3: treinramp in Spanje. Onze correspondent hoor je zo meteen vanuit Spanje.
• 43:06
  Speaker 3: Dat land. Blijf luiden.
• 43:25
  Speaker 1: Zaken doen.
• 43:43
  Speaker 2: Thomas van Zijl.
• 43:44
  Speaker 3: Tweede uur van BNR Zaken doen voor Economisch Nieuws en
• 43:47
  Speaker 3: Zakelijke Inzicht. Zometeen een uitgebreid gesprek met Manula Gersen. Hij
• 43:50
  Speaker 3: is de algemene directeur van het openbaar vervoerbedrijf Transdef... over
• 43:53
  Speaker 3: de stakingen in het streekvervoer. Maar nu eerst.
• 43:55
  Speaker 2: Macro met Moeja Gietj.
• 43:58
  Speaker 3: Edin Moeja Gietj is hier voor het laatste Macro Economische Nieuws. Edin, goedemiddag. Goedemiddag, Thomas.
• 44:03
  Speaker 3: En het is een belangrijke week voor centrale banken... want
• 44:05
  Speaker 3: die gaan hun rentebesluiten kenbaar maken. Hoewel, belangrijk, het is
• 44:08
  Speaker 3: goed dat we het er even over hebben... want zoveel vuurwerk...
• 44:12
  Speaker 14: mogen we er niet van verwachten. Ik zou heel verbaasd
• 44:15
  Speaker 14: zijn als we later deze week... van centrale banken als
• 44:18
  Speaker 14: de ECB of de Fed te horen krijgen... dat de
• 44:20
  Speaker 14: rente omhoog gaat. Dus zo spannend zal deze week toch
• 44:24
  Speaker 14: niet zijn. Maar het is wel de week van de
• 44:25
  Speaker 14: centrale bank. Moeten we deze rubriek wat inkorten vandaag? Die
• 44:28
  Speaker 14: moeten we niet inkorten vandaag. Morgen gaan we ons richten
• 44:32
  Speaker 14: op die centrale bank, in ieder geval op de Fed.
• 44:34
  Speaker 14: Maar vandaag toch even een soort achtergrondbeschouwing... En dan heb
• 44:42
  Speaker 14: ik het vooral over de geluiden die de laatste tijd
• 44:45
  Speaker 14: heel veel te horen zijn. Namelijk dat ze vooral de
• 44:48
  Speaker 14: rente niet moeten gaan verhogen. Niet alleen niet deze week,
• 44:51
  Speaker 14: maar ook in de weken en de maanden daarna.
• 44:53
  Speaker 3: Ja, want de verwachting is nog even voor de goede orde...
• 44:55
  Speaker 3: dat er in december dan toch wel een verhoging zal plaatsen.
• 44:57
  Speaker 14: Ja, en dat heeft alles te maken met het feit
• 44:59
  Speaker 14: dat de inflatie veel te hoog is. En als je
• 45:01
  Speaker 14: die wil bestrijden, moet de rente omhoog. Maar goed... Wat
• 45:04
  Speaker 14: ik net al zei, steeds vaker kom ik de afgelopen weken...
• 45:07
  Speaker 14: afgelopen maanden beschouwingen en hoor ik geluiden... van beleidsmakers en
• 45:15
  Speaker 14: andere economen... dat ze dat vooral dus niet moeten doen.
• 45:18
  Speaker 14: En waarom niet? Dat valt in twee stromen, als het ware.
• 45:22
  Speaker 14: De eerste is, die economie kan het niet aan. Dit
• 45:25
  Speaker 14: is vooral het geluid wat je hier bij ons hoort,
• 45:28
  Speaker 14: niet in de VS... want daar loopt die economie lekker...
• 45:31
  Speaker 14: En de tweede is dat de gevolgen van renteverhogingen... populisme
• 45:37
  Speaker 14: in de hand zouden werken. Laten we eerst even heel
• 45:41
  Speaker 14: kort behandelen dat je de economie het niet aan kan.
• 45:45
  Speaker 14: Wat een economie niet aan kan, zijn structureel stijgende lange rentes.
• 45:50
  Speaker 14: Zeker als die stijging niet komt doordat die economieën geweldig lopen...
• 45:54
  Speaker 14: maar doordat mensen hoger inflatie verwachten in de toekomst. Dus
• 45:57
  Speaker 14: als je nu niet gaat optreden... onder het mom economie
• 46:01
  Speaker 14: kan niet aan... dan is dat eigenlijk een hele grote schadepost...
• 46:05
  Speaker 14: voor de economie de komende jaren. Want dan pak je
• 46:08
  Speaker 14: het probleem niet aan. Dus de oproep... verhoog de rente
• 46:11
  Speaker 14: nu niet... want dat is slecht voor onze economische groei...
• 46:14
  Speaker 14: met alle respect, maar dat slaat gewoon nergens op. Eén
• 46:16
  Speaker 14: redenering onderuitgeschroefd. Het werkt populisme in de hand. En dan
• 46:22
  Speaker 14: is de redenering... die hoge rente... die gaat niet zorgen
• 46:26
  Speaker 14: voor extra energie... en extra voedsel, dus lost. de inflatie
• 46:29
  Speaker 14: als het ware niet op, zegt men dan. Maar zorgt
• 46:32
  Speaker 14: er ondertussen wel voor dat de vraagstijging afgeremd wordt. En
• 46:38
  Speaker 14: dat kan weer ertoe leiden dat de werkloosheid oploopt. En
• 46:40
  Speaker 14: dat betekent meer economische onzekerheid voor mensen. En als mensen
• 46:46
  Speaker 14: onzeker zijn, zijn ze misschien wel wat makkelijker te porren
• 46:50
  Speaker 14: om hun stem te geven aan wat we dan de
• 46:53
  Speaker 14: populistische partijen noemen. Dat is een redenering die inderdaad stand houdt. Alleen,
• 47:00
  Speaker 14: het probleem daarmee is dat... als je die inflatie dus
• 47:06
  Speaker 14: laat lopen, als je die niet aanpakt... dat remt, wat
• 47:09
  Speaker 14: ik net al zei, die economie af. Dus dan heb
• 47:10
  Speaker 14: je echt een structureel probleem in je land. En het
• 47:15
  Speaker 14: tweede is... Het
• 47:19
  Speaker 3: tweede
• 47:20
  Speaker 14: is
• 47:20
  Speaker 3: dat we uit de historie weten...
• 47:28
  Speaker 14: Aanhoudend hoge inflatie is een geweldig mechanisme... om ongelijkheid in
• 47:34
  Speaker 14: een land aan te jagen. En als iets populisme in
• 47:37
  Speaker 14: de hand werkt, dan is het toenemende ongelijkheid. Dus dat
• 47:39
  Speaker 14: moet je aanpakken.
• 47:41
  Speaker 3: Toch hoor ik jou ook wel zeggen dat het iets
• 47:43
  Speaker 3: te maken heeft met de vraag... of een hogere rente
• 47:46
  Speaker 3: iets doet aan bijvoorbeeld de prijzen van energie. En dat
• 47:48
  Speaker 3: is een klassieke vraag. Waar komt die nu vandaan? Is
• 47:50
  Speaker 3: het een aanbodschok of een vraagschok? In dit geval... komt
• 47:54
  Speaker 3: er inderdaad niet per se meer of minder energie als
• 47:56
  Speaker 3: je de rente veroopt.
• 47:57
  Speaker 14: Nee, en dat is ook zo. En daarom zei ik ook,
• 47:59
  Speaker 14: die redenering... daar is heel weinig van te zeggen dat
• 48:05
  Speaker 14: het nergens op slaat. Het probleem is alleen dat... hadden
• 48:12
  Speaker 14: kunnen hebben toen de inflatie begon op te lopen. Maar
• 48:15
  Speaker 14: we zitten nu vijf jaar later met nog steeds hoge inflatie.
• 48:18
  Speaker 14: Dan doet dit niet meer toe, hoe waar het ook
• 48:21
  Speaker 14: kan zijn, het mag zijn. Je hebt te maken met
• 48:24
  Speaker 14: het feit dat de inflatie zo lang zo hoog is,
• 48:27
  Speaker 14: dat mensen er rekening mee gaan houden dat dit komende
• 48:30
  Speaker 14: jaar het geval zal blijven. Dat beleggers er rekening mee
• 48:33
  Speaker 14: houden dat dat de komende jaren zal En dan gaat
• 48:35
  Speaker 14: het in die lange rente zitten. En dat raakt de economie.
• 48:38
  Speaker 14: Maar die mensen die jij hoort,
• 48:39
  Speaker 3: die zeggen dan vermoedelijk ook... dat ze nog weinig tweede
• 48:42
  Speaker 3: ronde effecten zien.
• 48:43
  Speaker 14: Ja, dan zou ik zeggen, kijk eens wat beter. Want
• 48:48
  Speaker 14: het laatste nieuws uit ons land was de vakbonden... die
• 48:50
  Speaker 14: gaan loonnijst van 6,5% stellen, of 9% stellen. En de
• 48:55
  Speaker 14: reden daarachter is die hoge inflatie. Dus als dat geen
• 48:58
  Speaker 14: tweede ronde effect is, dan weet ik het ook niet meer, Thomas. Nou,
• 49:02
  Speaker 14: die mensen die dus zeggen, nou verhoud die rente niet...
• 49:04
  Speaker 14: want dat is allemaal naar, naar, naar, die komen ook
• 49:07
  Speaker 14: met oplossingen. Een oplossing zou ik hier onder aanhalingsteken zetten.
• 49:12
  Speaker 14: Een van de laatste stukken die ik daarover had gelezen...
• 49:14
  Speaker 14: was een opiniestuk in de Financial Times. Wat zijn dan
• 49:17
  Speaker 14: de oplossingen? Hanteer vaste prijzen voor energie en voor eten.
• 49:22
  Speaker 14: Dus de prijzen mogen niet stijgen. Huurverhogingen bevriezen. De huren
• 49:27
  Speaker 14: mogen niet omhoog. En financier dat door extra belasting te
• 49:31
  Speaker 14: gaan heffen. Als iets economie te gronden richt... dan zijn
• 49:36
  Speaker 14: het vaste prijzen... waardoor je prijssignalen uitschakelt... en dat je
• 49:41
  Speaker 14: nog meer belasting gaat heffen. Dus dan krijg je en
• 49:43
  Speaker 14: vaste prijzen en de markt werkt niet... en de belasting
• 49:45
  Speaker 14: gaat omhoog en de rentes gaan omhoog. Er is geen
• 49:48
  Speaker 14: economie die zo'n mix aan zou kunnen.
• 49:51
  Speaker 3: Een slotpleidooi, want van die centrale banken gaat het deze
• 49:54
  Speaker 3: week niet komen. Van jou misschien wel? Je kunt het
• 49:56
  Speaker 3: niet
• 49:57
  Speaker 14: vaak genoeg zeggen hier, dus we herhalen het maar even.
• 50:03
  Speaker 14: Structurele inflatie komt doordat de overheden te veel geld uitgeven.
• 50:07
  Speaker 14: Daar moet je aan gaan beginnen. En hogere rente van
• 50:10
  Speaker 14: de centrale banken kan daar wel iets aan doen. Dat
• 50:12
  Speaker 14: de overheden gaan hervormen. Inflatie is, wat ik net al zei,
• 50:16
  Speaker 14: een geweldig herverdelingsmechanisme. Zorg voor toenemende ongelijkheid. Dat moet je
• 50:22
  Speaker 14: niet willen. En als je dus inflatie gaat aanpakken... via
• 50:27
  Speaker 14: het instellen van prijsplafonds en het bevriezen van prijzen... dan
• 50:32
  Speaker 14: heb je dus geen enkele seconde doorgebracht... met terugblikwerpen in
• 50:37
  Speaker 14: de economische historie. Het nieuws is, dat is heel vaak
• 50:41
  Speaker 14: geprobeerd en het is nooit gelukt. En ik zou niet
• 50:44
  Speaker 14: weten waarom het nu ineens zou gaan lukken. Keerpunt 71,
• 50:47
  Speaker 14: zou je bijvoorbeeld de hand kunnen nemen? Ja, kijk, deze
• 50:52
  Speaker 14: geleiden waar we het net over hadden... vallen onder het
• 50:54
  Speaker 14: mond van wat we dan de moderne... Als je daar
• 51:03
  Speaker 14: boeken over schrijft... dan heb je heel veel vrienden in
• 51:06
  Speaker 14: de hele wereld bij die overheden. Want je pleit ervoor.
• 51:10
  Speaker 14: Je kunt hartloos gaan spenderen. Mijn boekkeerpunt 1971 staat daar
• 51:14
  Speaker 14: haaks op. Dus ik heb geen grote vrienden bij de overheden.
• 51:17
  Speaker 14: Maar ik ben wel blij dat het goed aansloeg bij
• 51:19
  Speaker 14: de gewone man-vrouw. Want die overheden, als die teveel uitgeven...
• 51:22
  Speaker 14: dat is echt een structureel probleem.
• 51:24
  Speaker 3: Edi Mojegic is er morgen weer dan over... wat die
• 51:27
  Speaker 3: centrale banken bijvoorbeeld in Amerika daadwerkelijk gaan besluiten. In Spanje
• 51:35
  Speaker 3: zijn twee hoge snelheidstreinen op elkaar gebotst... op het traject
• 51:38
  Speaker 3: tussen Madrid en Andalusië. Volgens de Spaanse krant El Pais
• 51:42
  Speaker 3: zijn er zeker 30 mensen om het leven gekomen. De
• 51:45
  Speaker 3: verwachting is dat dat aantal zal oplopen. Andere media spreken
• 51:48
  Speaker 3: inmiddels al van zeker 46 doden. Spanje-correspondent Jorn Lucas, wat
• 51:53
  Speaker 3: is het laatste nieuws? Wat is de laatste stand van zaken?
• 51:57
  Speaker 15: Ja, formeel 30 doden nu inderdaad bevestigd. Een aantal media
• 52:02
  Speaker 15: hebben het over 46, 50. Die getallen gaan nog wat rond,
• 52:06
  Speaker 15: er is wat onduidelijkheid over. Het gaat inderdaad gewoon om
• 52:09
  Speaker 15: twee hoge snelheidstreinen... op de route tussen Madrid en Sevilla
• 52:12
  Speaker 15: naar het zuiden... In totaal twee verschillende treinen met ruim
• 52:15
  Speaker 15: 500 mensen aan boord. Een AW-trein van de staatsspoorwegmaatschappij Renfe...
• 52:23
  Speaker 15: is achterop een Irio-trein gereden. Irio is een particulier treinbedrijf...
• 52:29
  Speaker 15: waar onder meer de Italiaanse spoorwegmaatschappij in zit... Rond half
• 52:33
  Speaker 15: negen gebeurt in de buurt van Toledo. En nou ja,
• 52:36
  Speaker 15: wat er precies is gebeurd, is nog een beetje onduidelijk.
• 52:39
  Speaker 15: Die Irio-trein stond stil op een spoor... en die AB-trein
• 52:44
  Speaker 15: is daarachter opgeknald, als het ware. Wat er precies is gebeurd,
• 52:49
  Speaker 15: is onduidelijk. El Pais en nog een aantal andere kranten
• 52:52
  Speaker 15: melden het ook... dat er wordt gewezen op een menselijke fout...
• 52:57
  Speaker 15: Het veiligheidssysteem in de buurt zou zijn uitgevallen. Korte tijd,
• 53:01
  Speaker 15: toen stonden heel veel treinen stil. En vervolgens zouden er
• 53:04
  Speaker 15: een aantal treinen toestemming hebben gekregen... om door te gaan.
• 53:07
  Speaker 15: Alleen die Irio-trein stond nog stil. En toen is er
• 53:10
  Speaker 15: dus iets gruwelijks misgegaan. Maar dat onderzoek is formeel nog
• 53:13
  Speaker 15: niet bevestigd. Er
• 53:14
  Speaker 3: zit toch ook een element van déjà vu in. Want
• 53:17
  Speaker 3: het is het tweede grote treinongeluk in Spanje. Nog dit jaar,
• 53:21
  Speaker 3: op 18 januari. Een soort gelijk ongeluk? Of zijn er
• 53:25
  Speaker 3: wel wezenlijke verschillen?
• 53:27
  Speaker 15: Nou ja, het is inderdaad wel een redelijk gruwelijk déjà vu.
• 53:29
  Speaker 15: Want ook toen was het een AW-trein en een IRIO-trein...
• 53:32
  Speaker 15: in de buurt van Córdoba, 46 doden. En nou ja...
• 53:37
  Speaker 15: Het toeval is naartoeval dat dat aantal nu ook weer
• 53:40
  Speaker 15: wordt genoemd. Die impact is best wel groot inderdaad. Die
• 53:44
  Speaker 15: beelden die je ziet, die zijn heftig. Van een van
• 53:46
  Speaker 15: de betrokken treinen, dit lijkt er gewoon weinig van over
• 53:49
  Speaker 15: te zijn. Die zijn een aantal wagons, die zijn van
• 53:51
  Speaker 15: een taluit gevallen. Mensen worden opgeroepen om bloed te gaan doneren.
• 53:55
  Speaker 15: En je moet weten, die treinen in Spanje zijn echt
• 53:57
  Speaker 15: zeer populair. Het is een heel uitgebreid netwerk. Volgens eigen
• 54:02
  Speaker 15: cijfers ligt er iets van 4000 kilometer... aan hoogsnelheidsspoor hier
• 54:07
  Speaker 15: in dit land. Maar is er iets met dat netwerk
• 54:08
  Speaker 3: aan de hand? Of
• 54:10
  Speaker 15: kun je zeggen,
• 54:11
  Speaker 3: het gaat ook een paar keer mis... en dan zijn
• 54:12
  Speaker 3: de gevolgen niet te overzien?
• 54:14
  Speaker 15: Het is niet al heel erg druk op dit spoor.
• 54:17
  Speaker 15: Eigenlijk doet Spanje hier wat vanuit de Europese Commissie ook
• 54:21
  Speaker 15: de wens is. Concurrentie op het spoor. Er zijn meerdere
• 54:24
  Speaker 15: maatschappijen hier aanwezig actief op dit spoorlijn. Naast Renfe en
• 54:29
  Speaker 15: Irio is het ook Ouigo van het Franse SNCF. Het
• 54:34
  Speaker 15: is heel druk. Het is ook heel populair. Het is
• 54:36
  Speaker 15: scherp geprijsd. Miljoenen reizigers per jaar. Wat er hier is gebeurd,
• 54:41
  Speaker 15: dat moet dus nog duidelijk zijn. Maar die impact is
• 54:43
  Speaker 15: wel heel groot. Want het is gewoon een heel populair
• 54:46
  Speaker 15: vervoersmiddel hier in Spanje
• 54:49
  Speaker 3: Wat is de impact van dit ongeluk op de aanstaande
• 54:52
  Speaker 3: landelijke verkiezingen? Want er wordt volop campagne
• 54:54
  Speaker 15: gevoerd. Ja, er is volop campagne. Die verkiezingen zijn precies
• 54:59
  Speaker 15: over een maand, 29 november. De meeste politieke partijen hebben
• 55:03
  Speaker 15: in ieder geval hun campagne per direct stilgelegd. Pedro Sánchez,
• 55:06
  Speaker 15: de zittende premier van de PSOE, die heeft stilgelegd... zijn
• 55:11
  Speaker 15: directe concurrent van de Partido Popular... Meneer Vego ook radicaal rechts.
• 55:16
  Speaker 15: Vox doet dat niet. Die zegt we gaan gewoon door.
• 55:19
  Speaker 15: En grijpt het ongeluk eigenlijk aan om opnieuw kritiek te uiten...
• 55:24
  Speaker 15: op de staat van het spoor. Op alles wat deze
• 55:27
  Speaker 15: regering überhaupt maar fout doet. Maar om dat nou op
• 55:30
  Speaker 15: de dag zelf van het ongeluk te doen... lijkt mij
• 55:32
  Speaker 15: niet helemaal gepast. Maar goed, alle partijen leggen hun campagne stil.
• 55:36
  Speaker 15: En ik denk dat sowieso... de critici van Sanchez dit
• 55:42
  Speaker 15: ongeluk opnieuw zullen gaan aangrijpen. Misschien niet vandaag allemaal, maar
• 55:46
  Speaker 15: dan wel op termijn... om hun bezwaren over deze regering
• 55:50
  Speaker 15: opnieuw aan te gaan dikken.
• 55:54
  Speaker 3: Jorn Lucas, onze Spanje-conspondent. Dank je wel
• 56:00
  Speaker 3: Tijd om belangrijk zakelijk nieuws van dit moment door te nemen...
• 56:03
  Speaker 3: samen met Manuela Gerze. Hij is de topman van Transdef...
• 56:06
  Speaker 3: de openbaar vervoermaatschappij in Nederland... en Wim Zwanen. Wim, ik
• 56:11
  Speaker 3: zie bovenaan mijn lijstje met de grootste dalers van vandaag... Adyen,
• 56:15
  Speaker 3: zo'n half procent
• 56:16
  Speaker 17: eraf. Adyen, nou ja, eigenlijk betere omzet dan verwacht. Betere winstresultaten,
• 56:23
  Speaker 17: maar ook een prognose... dat het volgend jaar wat minder
• 56:26
  Speaker 17: wordt en dat de marge onder druk staat. Als we
• 56:30
  Speaker 17: hier even wat meer gedetailleerd op ingaan. Een netto omzet
• 56:36
  Speaker 17: van 700 miljoen. 38 miljoen, er was 729,7 verwacht. Het
• 56:43
  Speaker 17: volume wat ze aan betalingsverkeer verwerken... dat is wel werkelijk
• 56:47
  Speaker 17: ook ongelofelijk, 451 miljard. Netto omzetgroei die dus 23 procent bedraagt.
• 56:54
  Speaker 17: De marge is eigenlijk zo rond de 50 procent. Er
• 57:00
  Speaker 17: was volgend jaar 51,9% verwacht. En dat zet dus de
• 57:05
  Speaker 17: beurs onder druk.
• 57:07
  Speaker 1: De koers van Adyen onder druk. Er
• 57:09
  Speaker 17: gaat zo'n 12% vanaf. En dat zet ook de AIX
• 57:14
  Speaker 17: in het rood. Maar ik vind het eigenlijk wel een
• 57:17
  Speaker 17: beetje overdreven. De omzet en de betalingsvolumes waren echt duidelijk
• 57:22
  Speaker 17: boven verwachting. Maar het is dus niet meer wat men
• 57:26
  Speaker 17: daadwerkelijk realiseert... Maar hoe het is ten opzichte van de verwachtingen,
• 57:30
  Speaker 17: we kijken vooruit. Natuurlijk, heel veel aandelen hebben al forse
• 57:34
  Speaker 17: koerswinsten laten zien, hebben ook hoge waarderingen. Hoewel per saldo,
• 57:38
  Speaker 17: als je het afgelopen jaar bekijkt, vanmorgen in onze beleggingsvergadering
• 57:42
  Speaker 17: ook een discussie daarover. De winstgroei is nu zo sterk,
• 57:46
  Speaker 17: met name dus door de AI en de toepassingen en
• 57:49
  Speaker 17: vooral in de technologie sector... dat per saldo veel waarderingen
• 57:54
  Speaker 17: eigenlijk veel lager zijn... dan aan het begin van het
• 57:56
  Speaker 17: jaar of een jaar geleden. Maar geldt dat
• 57:58
  Speaker 3: ook voor
• 57:58
  Speaker 17: Adyen? Nou, voor Adyen is dat wat minder. Maar goed,
• 58:05
  Speaker 17: ik zou zeggen, dit is ook een overdreven koersreactie
• 58:10
  Speaker 3: En het feit dat die marge wat onder druk komt
• 58:13
  Speaker 3: te staan... heeft dat te maken met toenemende concurrentie? Of
• 58:15
  Speaker 3: zijn er andere factoren aan te wijzen
• 58:17
  Speaker 17: Er is zeker ook concurrentie, maar je ziet gewoon... net
• 58:22
  Speaker 17: ging mijn telefoon af, ja, alles is digitaal tegenwoordig. Dus
• 58:25
  Speaker 17: ook totaal betalingsverkeervolumes. Ja, je kan eigenlijk nergens meer, althans
• 58:31
  Speaker 17: in Nederland... als we in Duitsland over de grens gaan,
• 58:33
  Speaker 17: heb je nog contacten nodig. Maar ja, dus ik denk
• 58:37
  Speaker 17: dat dit echt een overreactie is.
• 58:39
  Speaker 3: Manu, goedemiddag. Goedemiddag. In het straatje van Edin, althans in
• 58:43
  Speaker 3: het verlengde... Die zien dat de kreditaanvraag van bedrijven er
• 58:48
  Speaker 3: nog wel is. Maar die kreditaanvraag wijzen ze af. Of
• 58:52
  Speaker 3: ze eisen meer onderpand. Is vooral de praktijk in Frankrijk
• 58:56
  Speaker 3: en bij Duitse banken. Waarom wilde je het daarover hebben?
• 59:00
  Speaker 18: Omdat we, voor mij is het een van de tekenen.
• 59:02
  Speaker 18: We spraken er zelf ook al over. We zitten in
• 59:05
  Speaker 18: een wereld van steeds groter wordende onzekerheid. En dat is
• 59:07
  Speaker 18: ook weer een teken van onzekerheid. De banken voelen onzekerheid,
• 59:10
  Speaker 18: gaan meer onderpanden vragen. En we zitten in acute onzekerheid
• 59:15
  Speaker 18: door alles dat geopolitiek is. Energieprijzen, maar we zitten in
• 59:18
  Speaker 18: de iets verder toekomst ook in onzekerheid. Wat gaat de
• 59:21
  Speaker 18: AI ons brengen? Dus we zitten met heel veel onzekerheid.
• 59:23
  Speaker 18: Dat is voor mij weer een teken van, opnieuw een
• 59:27
  Speaker 18: teken van die onzekerheid. En hoe gaan we daar met
• 59:29
  Speaker 18: z'n allen mee om? En dat helpt ons niet
• 59:30
  Speaker 3: economisch. Zouden die banken dan toch hun reserves moeten laten varen?
• 59:35
  Speaker 3: Of begrijp je toch dat ze wat huiverig zijn?
• 59:38
  Speaker 18: Ik begrijp dat ze huiverig zijn. Het is ook een
• 59:42
  Speaker 18: signaal van hoe kunnen we die onzekerheid kleiner maken. Je
• 59:45
  Speaker 18: zegt het
• 59:45
  Speaker 3: helpt ons niet verder. Nee
• 59:46
  Speaker 18: het helpt ons niet verder. Je zegt dat je niets
• 59:48
  Speaker 18: kan doen. Je kan oplossingen zoeken met onderpanden en zorgen
• 59:51
  Speaker 18: dat je business cases beter zijn. Die drempel wordt hoger
• 59:54
  Speaker 18: en ik begrijp dat die drempel ook hoger wordt door
• 59:56
  Speaker 18: de onzekerheid. Dus of we moeten in onze verschillende cases
• 1:00:00
  Speaker 18: de onzekerheid kleiner maken, maar het is een gegeven waar
• 1:00:03
  Speaker 18: we mee moeten leven.
• 1:00:04
  Speaker 3: Of je moet als bedrijf proberen minder afhankelijk te zijn
• 1:00:07
  Speaker 3: van het infuus van banken. Er zijn natuurlijk meerdere manieren
• 1:00:10
  Speaker 3: om je financiering rond te krijgen
• 1:00:12
  Speaker 18: Dat klopt, maar diezelfde eis komt van je aandeelhouder, die
• 1:00:14
  Speaker 18: heeft dezelfde behoefte als die banken. Dus we zitten een
• 1:00:17
  Speaker 18: beetje gevangen. We zitten niet gevangen, het zijn extra uitdagingen
• 1:00:22
  Speaker 3: Die oplosbaar zijn, wat zijn de uitdagingen
• 1:00:24
  Speaker 3: Dat belooft veel voor ons gesprek, als we over uitdagingen
• 1:00:27
  Speaker 3: kunnen praten. Dan, Wim, nog even naar SK Hynix. Dan
• 1:00:30
  Speaker 3: komen we in Zuid-Korea uit. Dan komen we in de
• 1:00:32
  Speaker 3: geheugenchips-sferen terecht
• 1:00:35
  Speaker 17: Ja, geheugenchips. We hadden het net even over tweede-orde-effecten. De
• 1:00:39
  Speaker 17: grafische chips en die van Nvidia, dat werd de rekenkracht voor...
• 1:00:46
  Speaker 17: voor de AI datacenters. Maar afgelopen jaar zijn we erachter gekomen...
• 1:00:51
  Speaker 17: dat die geheugenchips ook nodig waren... voor de inrichting van
• 1:00:54
  Speaker 17: de datacenters. En dat is werkelijk geëxplodeerd. Als we kijken
• 1:00:57
  Speaker 17: naar koersontwikkelingen... als bijvoorbeeld die van Micron Technology... maar ook
• 1:01:02
  Speaker 17: die van SK Hynix, van Samsung... Wat dat betreft is
• 1:01:06
  Speaker 17: alles gerelateerd, ook die van TSMC. Daar
• 1:01:09
  Speaker 3: heeft de mens in Zuid-Korea wel redelijk bezig gehouden. Die
• 1:01:11
  Speaker 3: Kospi is natuurlijk ook over de kop gegaan... en af
• 1:01:13
  Speaker 3: en toe ook weer in mineur geraakt
• 1:01:15
  Speaker 17: Ja, dat komt ook omdat er op de Kordiaanse markt...
• 1:01:17
  Speaker 17: ook veel met leverage, met hefboomwerking, zeg maar... er wordt geleend...
• 1:01:23
  Speaker 17: geld geleend en dat wordt in aandelen gestoken. Bovendien worden
• 1:01:26
  Speaker 17: er ook stakingen gehouden... om extra bonussen uitgekeerd te krijgen.
• 1:01:30
  Speaker 17: Is volgens mij gelukt. Samsung had een divisie die alleen
• 1:01:34
  Speaker 17: maar met AI-chips bezig was... maar alle werknemers wilden ervan profiteren.
• 1:01:38
  Speaker 17: Nou ja, in ieder geval die aandelen in Korea... met
• 1:01:43
  Speaker 17: name dan Samsung en SK Hynix... maar ook de hele
• 1:01:45
  Speaker 17: reeks van toeleveranciers... die zijn geweldig volatiel. Afgelopen week hebben
• 1:01:50
  Speaker 17: we ook toenemende zorgen gehad... Onze gast hier in de
• 1:01:53
  Speaker 17: studio noemde al Manu over de onzekerheid over de toepassing
• 1:01:59
  Speaker 17: en de opbrengst van AI. Torsten Vlok had de afgelopen
• 1:02:02
  Speaker 17: week dat zijn grote Amerikaanse beleggingsstrategie werkt voor Apollo. Die
• 1:02:06
  Speaker 17: ziet vooral nu nog de extra winsten neerdalen bij de technologiebedrijven,
• 1:02:11
  Speaker 17: maar nog niet bij de industriele bedrijven. Maar als we
• 1:02:13
  Speaker 17: om ons heen kijken, iedereen is toch gewoon met AI bezig.
• 1:02:17
  Speaker 17: Dus daar zijn die geheugenchips ook voor nodig. Ze hebben
• 1:02:19
  Speaker 17: nu van
• 1:02:20
  Speaker 3: zichzelf gezegd dat 2030 zal een tekort
• 1:02:22
  Speaker 17: zijn
• 1:02:23
  Speaker 3: want 2028 wordt ook vaak
• 1:02:24
  Speaker 17: genoemd. Meer dan 50 procent van de omzet voor de
• 1:02:29
  Speaker 17: komende twee jaar... is vastgelegd bij de grote cloudcontracten. Ze
• 1:02:34
  Speaker 17: willen de investeringen nog fors verhogen... omdat er een enorme
• 1:02:39
  Speaker 17: vraag is... Eigenlijk tot 2029 is alle capaciteit bij SK Hynix...
• 1:02:44
  Speaker 17: met name in DRAM en dat soort geheugenchips al uitverkocht.
• 1:02:49
  Speaker 17: Het tekort, dat hebben ze ook gezegd in de toelichting...
• 1:02:52
  Speaker 17: dat zal wel tot 2030 kunnen aanhouden. Nou, dit is
• 1:02:57
  Speaker 17: ook iets wat positief uitwerkt... op andere AI-gerelateerde en halfgeleide
• 1:03:02
  Speaker 17: gerelateerde aandelen. Ook maar wat
• 1:03:03
  Speaker 3: hier vaak achteraan gezegd wordt... is dan als je die
• 1:03:05
  Speaker 3: capaciteit op orde hebt, laten we zeggen 2030... dat dan
• 1:03:09
  Speaker 3: de vraag inkakt.
• 1:03:11
  Speaker 17: Nou, ik verwacht dat nog niet direct bovendien. Mijn inschatting
• 1:03:14
  Speaker 17: is dat dan inderdaad ook bij de andere sectoren zoveel
• 1:03:18
  Speaker 17: toepassingen om rekenkracht en om geheugenchips vragen, dat dat nogal,
• 1:03:24
  Speaker 17: naar mijn idee, tot 2032 en 2033 voortduurt. Maar goed,
• 1:03:28
  Speaker 17: we zien het vandaag terug, ook in de koersen. ASMI
• 1:03:33
  Speaker 17: wat vanmorgen, ASM, wat ook met een hele goede winst-
• 1:03:37
  Speaker 17: en omzetcijfers kwam, We zien het voor ASML, we zien
• 1:03:40
  Speaker 17: het in de voorbeurshandel in de VS. AMD, Broadcom, Nvidia,
• 1:03:45
  Speaker 17: al die aandelen zitten in de lift vandaag. En ook
• 1:03:48
  Speaker 17: veel Aziatische beurzen zagen we daar al, TSMC. Dus de
• 1:03:53
  Speaker 17: zorgen over AI en de financiering daarvan... die we afgelopen
• 1:03:58
  Speaker 17: weken de nodige helftstormen zagen creëren op de beurs... Die
• 1:04:03
  Speaker 17: zorgen die app wat weg
• 1:04:05
  Speaker 3: Wim Zwanenburg van Stroef en Lemberg. Je kunt gaan bellen.
• 1:04:07
  Speaker 3: Dank voor jouw blik op de beurs. Stans van de AEXO.
• 1:04:10
  Speaker 3: Ondertussen zie ik een minnetje toch van 16. punten. Even
• 1:04:17
  Speaker 3: naar Ene, meer van onze beursneurd. En daarvoor gaat het
• 1:04:20
  Speaker 3: over de vloot van Transdev. Bestaat voor meer dan 20%
• 1:04:22
  Speaker 3: uit elektrische bussen van Chinese makelij. Is dat nog wel wenselijk?
• 1:04:27
  Speaker 3: Straks meer.
• 1:04:28
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
• 1:04:33
  Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages
• 1:04:41
  Speaker 1: BNR
• 1:04:42
  Speaker 2: Nieuwsradio Zaken doen Thomas van Zijl. De top van Nederland
• 1:04:57
  Speaker 3: De tweede stakingsdag in het streekvervoer werd vorige week op
• 1:05:00
  Speaker 3: het allerlaatste moment afgelast. Werkgevers en de vakbonden zitten weer
• 1:05:04
  Speaker 3: met elkaar om de tafel. Maar een akkoord is nog
• 1:05:06
  Speaker 3: niet bereikt. Ondertussen is zo goed als ieder OV-bedrijf en
• 1:05:10
  Speaker 3: ook Transdev bezig met een elektrificatie. Zo'n 85 procent van
• 1:05:13
  Speaker 3: de bus is een Het openbaar vervoerbedrijf niet zonder Chinese fabrikanten.
• 1:05:20
  Speaker 3: Is dat wenselijk nu er steeds meer wordt geroepen om
• 1:05:22
  Speaker 3: strategische onafhankelijkheid? Manula Gersen is de topman van TransDiv in Nederland. Welkom.
• 1:05:28
  Speaker 3: Wanneer heb je voor het laatst, wat jou betreft, te
• 1:05:30
  Speaker 3: lang op de bus moeten wachten? Te lang op de
• 1:05:33
  Speaker 3: bus moeten
• 1:05:33
  Speaker 18: wachten. Dat valt wel reuze mee in
• 1:05:37
  Speaker 16: feite.
• 1:05:37
  Speaker 18: Kom op, eerlijk zijn. Nee, dat valt echt reuze mee.
• 1:05:40
  Speaker 18: Ik moet echt gaan zoeken, ik moet gaan graven. Ga
• 1:05:42
  Speaker 18: je nooit met de bus? Ik ga wel met de
• 1:05:43
  Speaker 18: bus
• 1:05:44
  Speaker 16: En
• 1:05:45
  Speaker 3: als je lang moet wachten, wat doe je dan? Toch
• 1:05:46
  Speaker 3: je telefoontje erbij? Tuurlijk,
• 1:05:48
  Speaker 18: ja.
• 1:05:50
  Speaker 3: Wanneer je helemaal lang moet wachten en je wacht ook
• 1:05:51
  Speaker 3: nog voor niks... dat is als er sprake is van
• 1:05:53
  Speaker 3: een staking. Er is een paar weken geleden door de
• 1:05:56
  Speaker 3: vakbonden aangekondigd... blijven staken tot kerst één dag per week.
• 1:06:00
  Speaker 3: Kan iedere week weer een beetje wisselen. Maar de tweede
• 1:06:03
  Speaker 3: stakingsdag ging niet door. Omdat er sprake was van toenadering.
• 1:06:06
  Speaker 3: Een duidelijker brief van de werkgevers in het openbaar vervoer.
• 1:06:10
  Speaker 3: Reden om te blijven praten.
• 1:06:12
  Speaker 18: Wat is de stand van zaken nu? De stand van
• 1:06:14
  Speaker 18: zaken is dat we vorige donderdag een eerste gesprek gehad hebben.
• 1:06:17
  Speaker 18: Morgen is er vol gesprek. En dan zou er nog
• 1:06:19
  Speaker 18: een derde volgende week donderdag zijn. Het einde van het ultimatum.
• 1:06:24
  Speaker 18: In feite voor het uitstel van het ultimatum van de bonden.
• 1:06:27
  Speaker 18: We hebben een stap. De vraag van de bonden was.
• 1:06:30
  Speaker 18: Haal al jullie eisen van tafel. Dat was natuurlijk een
• 1:06:33
  Speaker 18: beetje moeilijk te verteren voor ons. Want er is best
• 1:06:36
  Speaker 18: wat die moet gebeuren wat ons betreft. We hebben ons
• 1:06:39
  Speaker 18: lijstje sterk beperkt en dat voorstel hebben we dan gedaan
• 1:06:41
  Speaker 18: en dat heeft dan geleid tot toch aan tafel gaan
• 1:06:43
  Speaker 18: aan die twee weken schorsing. En wat staat er nog
• 1:06:45
  Speaker 18: op het lijstje? Op het lijstje staan nog een paar punten.
• 1:06:47
  Speaker 18: We willen een meevolgen van de pensioengerelateerde, de vroegpensioenregelingen, dat
• 1:06:55
  Speaker 18: die in feite de pensioenleeftijd volgen. Want het gat wordt
• 1:06:57
  Speaker 18: soms groter en daardoor minder of niet betaalbaar. Wij zouden
• 1:07:01
  Speaker 18: graag een oude regel van de jaren tachtig, denk ik,
• 1:07:04
  Speaker 18: de arbeidsduurverkorting, gaan omzetten in geld. Het zijn twee maatregelen
• 1:07:10
  Speaker 18: die ons in feite geen cent opbrengen in puur geld,
• 1:07:12
  Speaker 18: want de mensen blijven even geld krijgen. Maar in feite
• 1:07:14
  Speaker 18: de ATV-dagen, de arbeidsduurverkortingdagen, omzetten in geld, waardoor wij meer
• 1:07:20
  Speaker 18: uren beschikbaar hebben. Dat zou ons personeelstekort in de sector
• 1:07:23
  Speaker 18: gaan oplossen. Oplossen zelfs? Ja, want dan krijg je ineens 10%
• 1:07:27
  Speaker 18: meer uren. Dan moet je 10% minder mensen gaan zoeken.
• 1:07:30
  Speaker 18: Dus dat zou een oplossing zijn voor de markt. Dat
• 1:07:32
  Speaker 18: wil niet zeggen dat de mensen altijd de vrijheid hebben
• 1:07:34
  Speaker 18: om vakantiedagen te kopen. Maar we denken dat als ze
• 1:07:37
  Speaker 18: ze moeten kopen in plaats van nu te verkopen, een
• 1:07:39
  Speaker 18: beetje zoals in het donorschap, dat we veel meer uren
• 1:07:42
  Speaker 18: ter beschikking gaan krijgen. Dus die is wel een heel
• 1:07:43
  Speaker 18: belangrijke
• 1:07:44
  Speaker 3: vraag. Het is niet alleen een geld kwestie. Ik heb
• 1:07:46
  Speaker 3: de afgelopen weken het geluk gehad om met een paar
• 1:07:48
  Speaker 3: van die onderhandelaars te spreken over stakingen die wel doorgingen
• 1:07:51
  Speaker 3: of niet doorgingen. Ik heb het lijstje er nog even
• 1:07:54
  Speaker 3: bij gepakt, wat ik voorbij heb horen komen. Het ging
• 1:07:56
  Speaker 3: ook over onbetaalde pauzes, het ging over onvoorspelbare roosters, het
• 1:08:00
  Speaker 3: ging over minder medezeggenschap, over oudere regelingen, waar je het
• 1:08:03
  Speaker 3: net al even over had, over persoonlijke keuzebudgetten. Dat is
• 1:08:07
  Speaker 3: voor een deel dus al afgevoerd. Dat staat niet meer
• 1:08:10
  Speaker 3: op de agenda
• 1:08:11
  Speaker 18: Die persoonlijke keuzebudgetten zitten op dat laatste punt. Dat is
• 1:08:13
  Speaker 18: meer die dagen die in geld omgezet worden. Een aantal
• 1:08:17
  Speaker 18: zijn wel van tafel. En dat is ook een beetje
• 1:08:19
  Speaker 18: jammer dat de bonden nog een punt... die in feite
• 1:08:21
  Speaker 18: al een paar maanden van tafel was, toch nog gebruikt hebben.
• 1:08:23
  Speaker 18: Het feit dat de mensen hun diensten pas vier dagen
• 1:08:25
  Speaker 18: voor start zouden kennen... Dat was een wens van ons
• 1:08:28
  Speaker 18: in het begin, maar die was niet meer op tafel.
• 1:08:30
  Speaker 18: Dus het lijstje is nu wel beperkt tot een drietal punten.
• 1:08:34
  Speaker 18: En we hopen daar wel slagen te kunnen maken.
• 1:08:37
  Speaker 3: En dan gaat het uiteindelijk, want het is ook een centenkwestie...
• 1:08:40
  Speaker 3: om een loonsverhoging van dik 9% in twee jaar tijd...
• 1:08:44
  Speaker 3: Is dat nou zoveel in het licht van de hogere inflatie...
• 1:08:47
  Speaker 3: waar het in dit programma bijna dagelijks over gaat?
• 1:08:51
  Speaker 18: Dat lijkt ons nog altijd iets te hoog. We hebben
• 1:08:54
  Speaker 18: geen vrijheid om onze prijzen te bepalen. Wij volgen een indexatie.
• 1:08:58
  Speaker 18: Dus de indexatie die we hebben... is ook het geld
• 1:09:00
  Speaker 18: die we kunnen uitgeven. En we willen daar niet op korten.
• 1:09:03
  Speaker 18: Maar we kunnen ook niet meer... Want we kunnen niet...
• 1:09:06
  Speaker 18: Het is geen vrije markt. Wij kunnen niet gaan bepalen
• 1:09:08
  Speaker 18: van de prijzen stijgen met 7 of 8 procent. We
• 1:09:10
  Speaker 18: hebben een indexatie en de indexatie volgt de gemiddelde loonvoet.
• 1:09:13
  Speaker 18: Dus dat is de ruimte ook die wij inzetten en
• 1:09:16
  Speaker 18: willen inzetten. Maar je hebt ook
• 1:09:17
  Speaker 3: te maken met het personeelstekort. En daar kun je op
• 1:09:19
  Speaker 3: verschillende manieren iets aan doen. Maar op dit moment lijkt
• 1:09:21
  Speaker 3: de macht mij toch meer te zitten aan de kant
• 1:09:23
  Speaker 3: van de werknemer. Die zegt als ik het in het
• 1:09:25
  Speaker 3: openbaar vervoer niet kan verdienen, dan ga ik wel een
• 1:09:27
  Speaker 3: deurtje verder
• 1:09:29
  Speaker 18: Ja, maar dan ga je ervan uit dat de OV
• 1:09:31
  Speaker 18: niet zo'n goede betaler zou zijn. Dan denk ik dat
• 1:09:33
  Speaker 18: dat wel reuze meevalt en dat de lonen in het
• 1:09:35
  Speaker 18: openbaar vervoer best oké zijn
• 1:09:37
  Speaker 3: Als alle bussen wel gewoon rijden en het streekvervoer op
• 1:09:41
  Speaker 3: volle toeren in operatie is, dan gebeurt dat in veel
• 1:09:44
  Speaker 3: gevallen elektrisch. Hoe ver nog voordat jij kunt zeggen we
• 1:09:48
  Speaker 3: hebben een volledig 100% elektrisch aangedreven wagenpark?
• 1:09:52
  Speaker 18: Dat zal nog een paar jaar zijn. Er is een
• 1:09:56
  Speaker 18: bestuursakkoord tussen alle overheden... op 2030 en 2030 niet meer
• 1:10:02
  Speaker 18: alleen maar met zero-emission-bussen nog te rijden. Zullen we zeggen
• 1:10:04
  Speaker 18: dat je nu niets anders meer kan aankopen? Wij kopen
• 1:10:07
  Speaker 18: al vier, vijf jaar geleden... dat we de laatste diesel-
• 1:10:09
  Speaker 18: of gasbus gekocht hebben. Dus je
• 1:10:11
  Speaker 14: faseert...
• 1:10:11
  Speaker 18: Het is uitfaseren en overal komen nu de elektrische... Dus
• 1:10:15
  Speaker 18: tegen 2030 zal het grootste deel, bijna 100% van het land...
• 1:10:19
  Speaker 18: wel elektrisch zijn.
• 1:10:20
  Speaker 3: Jullie rijden onder andere, daar komen we later nog op terug,
• 1:10:24
  Speaker 3: in Utrecht... Daar is het veelveelder gegaan over een aansluitstop...
• 1:10:28
  Speaker 3: over dat overvolle elektriciteitsnet, netcongestie en wat te doen. En
• 1:10:32
  Speaker 3: tegelijkertijd is er dus de eis vastgelegd in het bestuursakkoord...
• 1:10:35
  Speaker 3: om naar 100% elektrische vloot te gaan. Kan
• 1:10:39
  Speaker 18: dat ook? Dit is heel uitdagend. Op het moment dat
• 1:10:43
  Speaker 18: het akkoord gesloten is... was er best veel ruimte. Wanneer
• 1:10:47
  Speaker 18: was dat dan? Zes, zeven jaar geleden. Het ligt al vroeger.
• 1:10:53
  Speaker 18: Maar je moet ook weten... als wij een bieding doen
• 1:10:55
  Speaker 18: voor een aanbesteding... dan is dat van 18 maanden, twee
• 1:10:57
  Speaker 18: jaar voor de start. Op het moment dat wij die
• 1:11:00
  Speaker 18: bieding maken... was de kaart nog soms oranje. Het zal
• 1:11:03
  Speaker 18: wel lukken. Op het moment dat je... Het wil beginnen graven,
• 1:11:06
  Speaker 18: is al rood geworden. En dus we zijn heel creatief
• 1:11:09
  Speaker 18: moeten zijn. We hebben vaak partnerships moeten zoeken met... We
• 1:11:12
  Speaker 18: hebben gisteren trouwens nog in Nijmegen een contract gesloten. Het
• 1:11:18
  Speaker 18: is al gesloten, maar uitgevoerd. We hebben een kabel kunnen
• 1:11:21
  Speaker 18: leggen van een verbrandingscentrale... voor drie megawatt van vijf kilometer
• 1:11:25
  Speaker 18: om stroom te kunnen hebben. Anders hadden we geen stroom
• 1:11:27
  Speaker 18: in Nijmegen voor 2032 of 2033. Dus het vraagt enorm
• 1:11:31
  Speaker 18: veel creativiteit, innovatie... en samenwerking met partners die bereid zijn
• 1:11:34
  Speaker 18: om mee te werken. Maar zo vind je wel oplossingen.
• 1:11:36
  Speaker 18: Maar dat
• 1:11:36
  Speaker 3: bestuursakkoord met die deadline van 2030... als je daar nu
• 1:11:42
  Speaker 3: de zwakke plekken in moet aanwijzen, de Achilleshiel... dan is
• 1:11:45
  Speaker 3: het niet dat jullie zometeen die bussen niet hebben... maar
• 1:11:48
  Speaker 3: dat je de aansluiting niet hebt
• 1:11:52
  Speaker 18: De grootste Achilleshiel is de aansluiting. Een kleine Achilleshiel-probleem zijn
• 1:11:56
  Speaker 18: de bussen, ja.
• 1:11:59
  Speaker 3: Moet ik dan de vraag stellen waar die bussen vandaan komen?
• 1:12:01
  Speaker 3: En of die uit China mogen komen? Of ligt er
• 1:12:03
  Speaker 18: nog weer iets anders aan ten grond? We willen vasthouden
• 1:12:05
  Speaker 18: aan een ambitie. Dan hebben we geen keuze van een
• 1:12:07
  Speaker 18: deel van die bussen ook in China te laten komen.
• 1:12:09
  Speaker 18: Om u een beeld te geven. We hebben de laatste
• 1:12:12
  Speaker 18: 18 maand, twee jaar geleden, 700 elektrische bussen besteld. Ik
• 1:12:17
  Speaker 18: denk niet dat de totale productie van Europa 700 was.
• 1:12:20
  Speaker 18: En dat was enkel voor de behoefte van Trans-Ef Nederland.
• 1:12:23
  Speaker 18: En we lopen wel als Nederland vooruit. Dus we nemen
• 1:12:26
  Speaker 18: wel een groot deel in. Dus de totale productie was onvoldoende.
• 1:12:31
  Speaker 18: Europa kan niet volgen, kan niet voldoende produceren.
• 1:12:33
  Speaker 3: We hebben hier in Nederland natuurlijk Ebusco. Dat hangt al
• 1:12:36
  Speaker 3: een tijdje in de touwen. VDL heeft het ook lastig
• 1:12:39
  Speaker 3: op dit vlak. Daar is ook al regelmatig de waarschuwing uitgegaan.
• 1:12:42
  Speaker 3: Kijk eens wat je met publiek geld doet en waar
• 1:12:45
  Speaker 3: dat terecht komt. Ja. Ook al zeg jij die productie
• 1:12:48
  Speaker 3: kan het niet bijbenen... maar heb je toch ook niet
• 1:12:50
  Speaker 3: de bijna adellijke plicht om te zeggen... wij zijn een
• 1:12:53
  Speaker 3: Europees bedrijf. We moeten ook voor een belangrijk deel in
• 1:12:56
  Speaker 3: Europa proberen aan onze bussen te komen
• 1:12:58
  Speaker 18: Ik denk dat dat een ruimer maatschappelijk debat is... dat
• 1:13:01
  Speaker 18: wij dat niet op zich kunnen beslissen. Want dan kunnen
• 1:13:02
  Speaker 18: we niet voldoen aan de eisen van ons opdrachtgever. Want
• 1:13:05
  Speaker 18: die eis is dan, ik wil elektrificeren. Maar
• 1:13:07
  Speaker 3: de Europese bussenbouwers zeggen... je mag best eens kijken naar
• 1:13:11
  Speaker 3: hoe dat label van Made in Europe... moet worden ingevuld,
• 1:13:15
  Speaker 3: als je dat aan ons vraagt... en volgens mij hebben
• 1:13:16
  Speaker 3: ze dat vorige week nog kenbaar gemaakt... dan moet er
• 1:13:19
  Speaker 3: toch een flinke dosis meer Europa bij
• 1:13:23
  Speaker 18: Dat mag en dat is hun recht. En ik zou
• 1:13:25
  Speaker 18: in hun plaats ook hetzelfde doen. Maar het is een
• 1:13:27
  Speaker 18: totale afweging van belangen. Vinden we het belangrijk om Europese
• 1:13:31
  Speaker 18: bussen te hebben... of vinden we het belangrijk om onze
• 1:13:33
  Speaker 18: doel van zero emission en groen te zijn? En die
• 1:13:35
  Speaker 18: afweging van belangen moet ruimer dan door ons genomen worden.
• 1:13:38
  Speaker 18: Wij moeten wel gaan gevolg geven. De moeilijkheid is, we
• 1:13:41
  Speaker 18: moeten voorbereid zijn op beide... Want wij moeten soms nu
• 1:13:44
  Speaker 18: gaan voorspellen binnen zes, zeven jaar welke bus we gaan
• 1:13:46
  Speaker 18: nodig hebben. Maar we weten niet of Europa binnen twee
• 1:13:48
  Speaker 18: jaar de grenzen gaat sluiten. Maar als
• 1:13:50
  Speaker 3: jullie voor Chinese bussen kiezen, kies je dan voor die
• 1:13:53
  Speaker 3: bus omdat ze goedkoop zijn? Of kies je omdat ze
• 1:13:57
  Speaker 3: simpelweg voorradig zijn en dat in Europa niet het geval is?
• 1:14:01
  Speaker 3: Het
• 1:14:01
  Speaker 18: prijsverschil is minimaal, daar gaat het niet om. Het gaat
• 1:14:04
  Speaker 18: dan om de levergarantie, maar ook over de kwaliteit. De
• 1:14:08
  Speaker 18: Chinezen zijn in staat om vandaag gemiddeld beter bussen te
• 1:14:11
  Speaker 18: leveren dan Europa.
• 1:14:12
  Speaker 3: Jammer genoeg. En dat er dan een killswitch in zit,
• 1:14:14
  Speaker 3: dat is een bijkomstigheid.
• 1:14:17
  Speaker 18: Ik denk dat we ons geen illusies moeten maken. Die
• 1:14:18
  Speaker 18: killswitch zit bijna overal in de Tesla's en in veel
• 1:14:22
  Speaker 18: andere wagens ook. De vraag is, hoe heb je het
• 1:14:24
  Speaker 18: ingedicht dat het niet kan gebruikt worden? Maar technologisch volgens
• 1:14:27
  Speaker 18: mij zit het bijna overal. Maar
• 1:14:28
  Speaker 3: welke verantwoordelijkheid voel jij als klotman binnen Transdev? Want je zegt,
• 1:14:32
  Speaker 3: dit is een breder maatschappelijk debat. Dat hoeven wij niet
• 1:14:36
  Speaker 3: alleen te voeren, maar je bent er toch wel een
• 1:14:38
  Speaker 18: factor in? We zijn een factor in, maar je moet weten...
• 1:14:41
  Speaker 18: het is niet dat wij bussen vervangen binnen bestaand contract...
• 1:14:43
  Speaker 18: en we daar vrijheid in hebben. Als wij bieden op
• 1:14:46
  Speaker 18: een aanbesteding en we moeten zero emission... dan heb ik
• 1:14:49
  Speaker 18: geen keuze of ik bied niet... want ik vind niet
• 1:14:52
  Speaker 18: genoeg Europese bussen... of ik ga ook in China kopen.
• 1:14:55
  Speaker 18: Dus ik kan niet voldoen aan de wens. Dus ik
• 1:14:57
  Speaker 18: kan nooit winnen, ik kan nooit deelnemen.
• 1:14:59
  Speaker 3: Verwacht jij dat die capaciteit in Europa wordt opgeschroefd? Of
• 1:15:02
  Speaker 3: hebben we deze industrie... Zo goed als verloren. Als je
• 1:15:05
  Speaker 3: zegt kwalitatief
• 1:15:06
  Speaker 18: zijn de Chinezen ook nog beter. Als ze doorgaan zoals
• 1:15:08
  Speaker 18: ze nu doen. Versnipperd zoals ze zijn met te kleine hoeveelheden.
• 1:15:11
  Speaker 18: Dan geef ik ze weinig kans. Er moet een concentratie komen.
• 1:15:14
  Speaker 18: Ze moeten grotere volumes hebben. Een aantal van die vervoerders
• 1:15:17
  Speaker 18: draait 200, 300 voertuigen per jaar. Yutong draait er 70.000. Dus...
• 1:15:24
  Speaker 18: Die volumes zijn te klein. Die moeten omhoog. Ook de
• 1:15:28
  Speaker 18: capaciteit om te innoveren. Die innovatie loopt zo snel, omdat
• 1:15:31
  Speaker 18: de volumes zo groot zijn. Er moet een concentratie komen
• 1:15:34
  Speaker 18: in Europa.
• 1:15:35
  Speaker 3: We gaan van China naar Utrecht in de vorm van
• 1:15:37
  Speaker 3: een dilemma. Als je wil kiezen, heel graag, dan mag
• 1:15:39
  Speaker 3: je dat achteraf nuanceren
• 1:15:41
  Speaker 2: Het dilemma.
• 1:15:42
  Speaker 3: Nu lacht hij nog. Aan de concessie voor de regio
• 1:15:44
  Speaker 3: Utrecht binnen... hadden we nooit moeten beginnen. Of ik ben
• 1:15:47
  Speaker 3: nog altijd erg blij dat we die vervoerregio hebben binnengehaald.
• 1:15:52
  Speaker 18: Ik zou zeggen geen van beiden. Ja, maar het is
• 1:15:54
  Speaker 18: een dilemma. De nuance komt dan meteen. Toch blij. Er
• 1:15:57
  Speaker 18: zijn momenten dat ik wel soms het eerste zou denken.
• 1:16:00
  Speaker 18: Maar kijk, het is een gigantische uitdaging. En als je
• 1:16:05
  Speaker 18: dan zoiets start, dan weet je dat er best wat
• 1:16:07
  Speaker 18: kan fout gaan. Want je hebt stroom nodig, je hebt
• 1:16:09
  Speaker 18: mensen nodig. En als de kaart rood wordt, dan moet
• 1:16:13
  Speaker 18: je oplossingen vinden. En we hadden heel veel plannen. B, C, D, E, F.
• 1:16:19
  Speaker 18: Voor al die zaken. We hebben een beetje de
• 1:16:21
  Speaker 3: perfect storm gehad. Ik moet het toch eventjes inleiden. Want
• 1:16:24
  Speaker 3: sinds december vorig jaar... rijden de bussen van Transdev door Utrecht.
• 1:16:30
  Speaker 3: Dat was de bedoeling, maar er vallen veel ritten uit.
• 1:16:33
  Speaker 3: Er is sprake van een personeelstekort. En of het allemaal
• 1:16:35
  Speaker 3: elektrisch kan, is ook nog maar de vraag. En voor
• 1:16:38
  Speaker 3: een deel is dat overigens ook al aangekaart... door degene
• 1:16:41
  Speaker 3: die de concessie verloor, namelijk Cubis. Er is een rechtszaak
• 1:16:43
  Speaker 3: geweest waarin werd gezegd... er worden irreële beloftes gedaan. Dat
• 1:16:48
  Speaker 3: heeft heel lang geduurd, tot eigenlijk net voor het sluiten
• 1:16:50
  Speaker 3: van de markt. Maar als je er met een cynische
• 1:16:53
  Speaker 3: blik naar kijkt, dan zeg je nu... ja, het is
• 1:16:55
  Speaker 3: inderdaad ook nog niet bepaald het succesverhaal
• 1:16:58
  Speaker 18: Het is zeker nog niet het succesverhaal. Als we kijken
• 1:17:01
  Speaker 18: van de start, we hadden toen problemen... met voldoende stroom.
• 1:17:07
  Speaker 18: De bussen waren best op tijd... dus de bussen was
• 1:17:10
  Speaker 18: niet de grootste bottenlek. En de start was zo chaotisch...
• 1:17:14
  Speaker 18: dat het personeel de zware lading gekregen heeft. Dus ongeduld
• 1:17:19
  Speaker 18: van de reizigers, dat we ook snappen... heeft gemaakt dat
• 1:17:22
  Speaker 18: het verzuim zwaar uit de pan gerezen is. De technische
• 1:17:26
  Speaker 18: kant hebben we nu volledig gecontroleerd. Het na-effect, het vertrouwen
• 1:17:30
  Speaker 18: van de chauffeurs weer terugvinden... dat is iets hardnekkiger...
• 1:17:33
  Speaker 3: Jij kent natuurlijk hoe dit proces verlooft, maar als je
• 1:17:36
  Speaker 3: die concessie wint, dan is dat natuurlijk in mijn optiek
• 1:17:39
  Speaker 3: nog altijd ruimschoots voordat die eerste bus onder jullie vlag
• 1:17:43
  Speaker 3: gaat rijden. Daar zit anderhalf jaar tussen. Klopt. Heb je
• 1:17:46
  Speaker 3: dan ook niet voldoende tijd om de zaak op poten
• 1:17:49
  Speaker 3: te zetten?
• 1:17:50
  Speaker 18: Want dat is dus niet gelukt. De bussen is nu
• 1:17:53
  Speaker 18: wel gelukt. Maar ook bij de start. Maar de elektrificatie niet.
• 1:17:58
  Speaker 18: En als dan blijkt op een bepaald moment. Dat je
• 1:18:00
  Speaker 18: zes maanden voor de start. Een connectie dacht te hebben.
• 1:18:05
  Speaker 18: Die er niet was. En je moet een nieuw terrein
• 1:18:06
  Speaker 18: gaan vinden. En een nieuw terrein gaan bouwen. Op zes
• 1:18:09
  Speaker 18: maanden tijd. Dan hebben we een mirakel verricht. In theorie
• 1:18:12
  Speaker 18: dachten we. We zijn volledig klaar. Maar die theorie was
• 1:18:15
  Speaker 18: iets hardnekkiger. Want we moeten één ding rekenen mee houden.
• 1:18:17
  Speaker 18: Een concessie zoals Utrecht. Een totale stad gelectificeerd is nog
• 1:18:22
  Speaker 18: nergens in Europa gebeurd. Dus we hebben dan jammer genoeg
• 1:18:25
  Speaker 18: leergeld betaald. Maar dat is wel waarop je hem hebt
• 1:18:27
  Speaker 18: gewonnen waarschijnlijk. Tuurlijk, tuurlijk, tuurlijk.
• 1:18:29
  Speaker 3: Dus als Qubus zegt, ja, dat kan je wel opschrijven...
• 1:18:32
  Speaker 3: maar in de praktijk zal het weer barstiger blijken te zijn...
• 1:18:34
  Speaker 3: dan klopt dat toch
• 1:18:37
  Speaker 18: Nee, dat is iets te kort door de bocht. Van
• 1:18:40
  Speaker 18: alle beloftes die we gemaakt hebben... hebben we alles kunnen realiseren.
• 1:18:45
  Speaker 18: Want ook die stroom is heel snel gekomen. Wat we
• 1:18:48
  Speaker 18: misschien onderschat hebben, of misschien... konden inschatten, is het effect
• 1:18:51
  Speaker 18: op het personeel en het na-heleffect en het verzuimende moeilijkheid
• 1:18:55
  Speaker 18: om mensen te vinden. Dat is misschien het stuk die we...
• 1:18:58
  Speaker 18: Maar de rest, de technologische kant waar Qubus vooral op
• 1:19:00
  Speaker 18: gewezen heeft, die hadden we wel onder controle.
• 1:19:04
  Speaker 3: RTV Utrecht schreef afgelopen zomer nog... dat de transdeftop persoonlijk
• 1:19:09
  Speaker 3: de leiding heeft overgenomen in Utrecht. Ik sta hier met
• 1:19:12
  Speaker 3: de transdeftop. Wat heb je dan
• 1:19:15
  Speaker 18: gedaan? We zitten in een boord met vijf mensen. En
• 1:19:20
  Speaker 18: van die boord is de directeur openbaar vervoer. Want we
• 1:19:23
  Speaker 18: hebben drie takken van sport. Openbaar vervoer is de grootste.
• 1:19:25
  Speaker 18: Maar we hebben ook nog een doelgroep en een ambulanceafdeling.
• 1:19:28
  Speaker 18: Die is op Utrecht volledig gaan zitten. Dat maakt ook
• 1:19:32
  Speaker 18: dat ik een deel van zijn taken overgenomen heb. En
• 1:19:33
  Speaker 18: ook onze HR-verantwoordelijke is de HR-component van Utrecht gaan opnemen.
• 1:19:38
  Speaker 18: Ook onze financiële directeur is dichterbij gaan kruipen. Dus we
• 1:19:41
  Speaker 18: zitten veel dichter zelf op het contract. Om alles op
• 1:19:46
  Speaker 18: alles te zetten. Het moet gewoon goedkomen. Maar is het
• 1:19:50
  Speaker 18: nu al boven Jan of niet? We zitten nu met
• 1:19:55
  Speaker 18: een verminderde dienst ten opzichte van onze belofte. Maar binnen
• 1:19:59
  Speaker 18: de verminderde dienst is het onder controle en is de
• 1:20:01
  Speaker 18: rituitval heel beperkt. Want die
• 1:20:02
  Speaker 3: verminderde dienst, dat is het instrument waar je naar grijpt
• 1:20:05
  Speaker 3: om ervoor te zorgen dat... Wat er dan rijdt, al
• 1:20:08
  Speaker 3: is dat minder dan de normale dienstverlening, dat dat
• 1:20:10
  Speaker 18: volgens het plan is? Ja, de betrouwbaarheid is het eerste
• 1:20:13
  Speaker 18: die we moesten bekomen om de reiziger vertrouwen te geven.
• 1:20:16
  Speaker 18: En op veel lijnen is die impact dan beperkt, want
• 1:20:18
  Speaker 18: je ziet dan dat een bus van 12 keer per
• 1:20:21
  Speaker 18: uur naar 10 keer per uur zoveel weet gaan. En
• 1:20:24
  Speaker 18: daar proberen we ook de meeste inwerkingen te doen. Op
• 1:20:28
  Speaker 18: de lijnen waar er minder frequent gereden wordt, proberen we
• 1:20:30
  Speaker 18: dat natuurlijk niet te doen. Hoe is ondertussen de relatie
• 1:20:33
  Speaker 18: met de provincie? Die is goed. Wij vinden in de
• 1:20:38
  Speaker 18: provincie een heel constructieve partner... die ons helpt in het
• 1:20:40
  Speaker 18: zoeken van oplossingen. Kijk, die herkent ook dat wij niet
• 1:20:44
  Speaker 18: aansprakelijk zijn voor alle oorzaken... maar we zijn wel verantwoordelijk
• 1:20:47
  Speaker 18: voor alle oplossingen. Dus in die rol moeten we ook
• 1:20:49
  Speaker 18: blijven lopen. Maar er zijn
• 1:20:49
  Speaker 3: toch boetes uitgedeeld?
• 1:20:51
  Speaker 18: Er zijn boetes uitgedeeld,
• 1:20:51
  Speaker 3: ja. En ik kwam in een... Ja, je doet dus
• 1:20:54
  Speaker 3: wat op je vrije dinsdagavond... in verslagen van de vergaderingen
• 1:20:59
  Speaker 3: van de provinciale staten tegen... dat er vanuit gegaan wordt
• 1:21:03
  Speaker 3: dat er ook nog boetes worden uitgedeeld in de kwartalen
• 1:21:06
  Speaker 3: waar we het nu over hebben. Derde kwartaal, vierde kwartaal
• 1:21:09
  Speaker 18: Ja, maar kijk, boetes zijn sturingsmechanismes. De boete is niet
• 1:21:13
  Speaker 18: onze grootste pijn.
• 1:21:15
  Speaker 3: Ik snap dat de boete niet de grootste pijn is,
• 1:21:16
  Speaker 3: maar ik vraag naar die boete omdat die boete natuurlijk
• 1:21:18
  Speaker 3: uitgedeeld wordt omdat er zaken nog niet helemaal volgens plan verlopen.
• 1:21:22
  Speaker 3: Dus dan is er blijkbaar toch nog altijd sprake van titelrituitval.
• 1:21:25
  Speaker 18: De boetes zijn vooral in de periode voorheen. Dus die
• 1:21:28
  Speaker 18: eerste boetes van voor de zomer, dat is de periode
• 1:21:30
  Speaker 18: van de boetes. Maar worden de boetes
• 1:21:32
  Speaker 3: nog uitgedeeld over de kwartalen die ik net noemde?
• 1:21:36
  Speaker 18: Momenteel niet. Wanneer was je laatste boete? Dat was de
• 1:21:40
  Speaker 18: grote boete in het begin van het jaar. Ja.
• 1:21:44
  Speaker 3: Maar de marges zijn best wel dun in het openbaar
• 1:21:47
  Speaker 3: bevoer
• 1:21:48
  Speaker 3: Dus verdien je dan op dit moment
• 1:21:50
  Speaker 18: nog geld aan die conceptie? Nee, totaal niet. Vandaar de
• 1:21:54
  Speaker 18: boete is de kleine pijn. Het verlies die we draaien
• 1:21:58
  Speaker 18: is de grote pijn. Want elk uur dat je niet rijdt,
• 1:22:03
  Speaker 18: verlies je geld. Want die bussen zijn er. En die
• 1:22:05
  Speaker 18: mensen zijn er. Maar je krijgt hier geen vergoedingen voor
• 1:22:08
  Speaker 3: Er komen meer concessies op de markt. Zo gaat het
• 1:22:11
  Speaker 3: in de branche waarin jij actief bent. Ik geloof in
• 1:22:13
  Speaker 3: een deel van Brabant. Op basis van hoe de afgelopen
• 1:22:17
  Speaker 3: tijd verlopen is in Utrecht. Maar toch ook in het
• 1:22:20
  Speaker 3: besef dat je wel ergens moet blijven rijden. En als
• 1:22:22
  Speaker 3: het even kan ook nog winsttrevend. Teken je daar dan
• 1:22:25
  Speaker 3: weer met veel vertrouwen op in? Of denk je nou
• 1:22:28
  Speaker 3: misschien moeten we er eens eentje voorbij laten gaan?
• 1:22:30
  Speaker 18: We hebben er één laten voorbijgaan, Noordwest-Noord-Holland. Anderhalve maand geleden.
• 1:22:36
  Speaker 18: Niet heel graag. En dat was niet ingegeven door Utrecht.
• 1:22:39
  Speaker 18: Want ondertussen hebben we ANF. En daar hoort je weinig over.
• 1:22:43
  Speaker 18: Maar die is even groot als Utrecht. En die is
• 1:22:45
  Speaker 18: wel geslaagd in de start ondertussen. Dus het vertrouwen dat
• 1:22:48
  Speaker 18: we het goed kunnen doen blijft groot. En we moeten
• 1:22:50
  Speaker 18: nog Utrecht goed krijgen. Heel eens. Maar er zit een
• 1:22:54
  Speaker 18: problematiek op de toekomst meer die speelt. En die onzekerheid...
• 1:22:58
  Speaker 18: van de wereld onder ons is zo groot dat wij... Kijk,
• 1:23:02
  Speaker 18: in Nederland zijn we in een heel specifieke situatie... dat
• 1:23:04
  Speaker 18: wij een groot deel van onze opbrengsten zijn reizenopbrengsten. En
• 1:23:07
  Speaker 18: als je inschrijft voor tien jaar, moet je die proberen voorspellen.
• 1:23:10
  Speaker 18: En dat is nu heel moeilijk geworden,
• 1:23:12
  Speaker 16: het
• 1:23:12
  Speaker 18: voorspellen. Omdat na Covid zien we een heel ander reisgedrag.
• 1:23:17
  Speaker 18: We zitten nog net op het niveau van 2019... terwijl
• 1:23:20
  Speaker 18: we volgens de prognoses toen 15% hoger zouden moeten zijn...
• 1:23:24
  Speaker 18: Jij moet nu bepalen of je... En dat kan niet meer,
• 1:23:45
  Speaker 18: volgens ons.
• 1:23:46
  Speaker 3: Maar hoe moet dit dan verlopen, zo'n proces? Want er
• 1:23:49
  Speaker 3: moeten wel bussen blijven rijden.
• 1:23:50
  Speaker 18: Ja, maar daarom zijn we nu in gesprek met de opdrachtgevers...
• 1:23:52
  Speaker 18: om die rollen anders te krijgen, de risico's anders te krijgen.
• 1:23:56
  Speaker 18: Onze stelling is, wij kunnen niet meer het opbrengst... de
• 1:23:58
  Speaker 18: verantwoordelijkheid van de reizigers meer dragen. Dat kunnen wij niet meer.
• 1:24:01
  Speaker 18: Zoals in de meeste landen al niet gebeurt.
• 1:24:03
  Speaker 3: Maar dat is wel best fundamenteel. Als je zegt, als
• 1:24:06
  Speaker 3: dat risico van zijn plek moet... dan komt het terecht bij...
• 1:24:09
  Speaker 18: jullie opdracht geven bij de provincie. Ja, en het kan
• 1:24:11
  Speaker 18: natuurlijk een mix zijn waarbij we nog een deelverantwoordelijkheid dragen
• 1:24:14
  Speaker 18: of een incentive in ieder geval om het goed te doen.
• 1:24:16
  Speaker 18: Dat in ieder geval wel. Maar de volle verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld
• 1:24:18
  Speaker 18: in Utrecht hebben we dat niet. In Utrecht zijn we
• 1:24:20
  Speaker 18: verantwoordelijk voor de groei. En we mogen 90% van één
• 1:24:24
  Speaker 18: jaar van de groei zo krijgen een incentive. Maar als
• 1:24:27
  Speaker 18: het fout gaat met de reizigers die je niet in
• 1:24:28
  Speaker 18: de hand hebt...
• 1:24:30
  Speaker 3: Maar als je het hebt over die reizigerstromen die je
• 1:24:32
  Speaker 3: niet meer kunt voorspellen... dan hoort er ook de vraag
• 1:24:34
  Speaker 3: bij of het OV nog wel zo'n aantrekkelijk product is.
• 1:24:37
  Speaker 3: Want vorige maand bleek nog, uit onderzoek van ANP, meen ik...
• 1:24:40
  Speaker 3: dat er landelijk de afgelopen zes jaar 1100 haltes zijn verdwenen.
• 1:24:45
  Speaker 3: Dat er mensen zijn die een half uur moeten lopen...
• 1:24:47
  Speaker 3: voordat ze nog ergens een keer een halte tegenkomen. Ja,
• 1:24:50
  Speaker 3: dan ga je niet meer.
• 1:24:53
  Speaker 18: Ja, de patronen en de analyses zitten niet zozeer in
• 1:24:56
  Speaker 18: die 1100 waarom de mensen niet meer naar het openbaar
• 1:24:58
  Speaker 18: vervoer gaan. We zien vooral een verschuiving in patronen. We
• 1:25:01
  Speaker 18: zien de dinsdag en de donderdag is er meer vraag
• 1:25:04
  Speaker 18: dan vroeger. Maar er is meer thuiswerk, dus je ziet
• 1:25:07
  Speaker 18: de andere dagen het veel lager blijven. De weekends zitten
• 1:25:11
  Speaker 18: hoger dan ooit. Maar minder hout, dat doet er verder
• 1:25:14
  Speaker 18: niet toe? Dat doet er niet ver niet toe, maar
• 1:25:16
  Speaker 18: dat is niet zozeer een keuze van ons. Er wordt
• 1:25:20
  Speaker 18: altijd de schijn gegeven dat wij veel bepalen. Wij mogen
• 1:25:23
  Speaker 18: best wat invloed hebben. Je bent de topman van het bedrijf. Ja,
• 1:25:26
  Speaker 18: maar de politiek heeft, en dat is goed ook, wij
• 1:25:29
  Speaker 18: vinden ook dat de politiek de regie moet hebben van
• 1:25:32
  Speaker 18: wie heeft recht op welk vervoer en voor welk tarief.
• 1:25:34
  Speaker 18: Daar gaan wij niet over. En wij mogen voorstellen doen
• 1:25:37
  Speaker 18: voor tarieven, wij mogen voorstellen doen van routes, maar wij
• 1:25:39
  Speaker 18: kunnen niet zelf gaan bepalen.
• 1:25:41
  Speaker 3: Maar als er dan nu, als we het toch over
• 1:25:42
  Speaker 3: de politiek hebben... een staatssecretaris is, mevrouw Bertram, die zegt...
• 1:25:45
  Speaker 3: ik wil combinaties onderzoeken om toch dat openbaar vervoer... ook
• 1:25:48
  Speaker 3: in de regio, daar waar het niet rendabel is, overeind
• 1:25:50
  Speaker 3: te houden. Ik denk dan aan een combinatie met leerlingenvervoer,
• 1:25:54
  Speaker 3: speciaal taxivervoer. Vind je ze dan in de topman van
• 1:25:57
  Speaker 3: TransDub
• 1:25:58
  Speaker 18: en Medestand? Zeker, maar dan zal ik ze nog proberen
• 1:26:00
  Speaker 18: een duwtje meegeven. Maak volledig die stap en breng de
• 1:26:03
  Speaker 18: budgetten van doelgroepenvervoer... en OV samen, zodat je een betere
• 1:26:07
  Speaker 18: sturing kan hebben. Daar ben ik zeker een medestander van.
• 1:26:11
  Speaker 18: Maar er moet nog een hoop gebeuren
• 1:26:12
  Speaker 18: Want de
• 1:26:12
  Speaker 3: risicoverdeling moet anders. Die combinatie moet anders gebudgeteerd worden. En
• 1:26:18
  Speaker 3: je moet het in Utrecht ook nog eens een keertje
• 1:26:19
  Speaker 3: op de rit krijgen. En de bezetten van de overheid
• 1:26:21
  Speaker 18: zijn aan het slinken
• 1:26:24
  Speaker 3: Uitdaging genoeg. Dat je hier toch nog met enig goed
• 1:26:26
  Speaker 3: gemoed staat. Manu Lagerze was hier de topman van het
• 1:26:29
  Speaker 3: openbaar voorbedrijf Transdev. Dank voor je komst. Dank je. Wil
• 1:26:33
  Speaker 3: je meer gesprekken luisteren met de top van het bedrijfsleven...
• 1:26:35
  Speaker 3: of andere leiders van dit moment? Bijvoorbeeld het gesprek dat
• 1:26:38
  Speaker 3: ik gisteren had met Rogier Fischer van Hadrian... over de
• 1:26:41
  Speaker 3: toegenomen cyberbedreigingen door AI, maar ook de oplossingen van AI?
• 1:26:45
  Speaker 3: Abonneer je dan op de Top van Nederland. Dan hoef
• 1:26:47
  Speaker 3: je geen aflevering te missen. Het ging er al even
• 1:26:53
  Speaker 3: kort over. De koers van betalingverwerker Adyen staat meer dan 10%
• 1:26:57
  Speaker 3: in de min na de bekendmaking van de kwartaalcijfers. Onze
• 1:26:59
  Speaker 3: beursnerds duiken er dieper in
• 1:27:02
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
• 1:27:07
  Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages. BNR
• 1:27:14
  Speaker 1: Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
• 1:27:20
  Speaker 1: Verzekerd van betaling. Wil je weten wat er speelt en
• 1:27:23
  Speaker 1: of waarom?
• 1:27:24
  Speaker 2: In de BNR-app kun je ook luisteren naar onze podcast.
• 1:27:27
  Speaker 2: Download de BNR-app en blijf
• 1:27:30
  Speaker 19: scherp
• 1:27:32
  Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
• 1:27:39
  Speaker 3: Tijd voor een analyse van de financiële markten. Tijd is
• 1:27:45
  Speaker 3: voor onze beursnoord vandaag. Economie-redacteur Noor van Geels Noor, goedemiddag. Goedemiddag.
• 1:27:49
  Speaker 3: Wat is de stand van de AEX?
• 1:27:50
  Speaker 20: De AEX staat op 1131 punten, 0,7 procent in de
• 1:27:55
  Speaker 20: min op dit moment. De grootste stijger is ASM, 3,4
• 1:27:59
  Speaker 20: procent in de plus. En de grootste daler by far
• 1:28:03
  Speaker 20: is Atien, 13,2 procent in de min. Daar gaan wij
• 1:28:07
  Speaker 20: het zo over hebben. Maar ik wil eerst graag iets
• 1:28:09
  Speaker 20: anders met jou bespreken. Iets heel belangrijks, namelijk mayonaise.
• 1:28:12
  Speaker 3: Aha. Je bent nog steeds de beursnerd, toch? Of ben
• 1:28:14
  Speaker 3: je nu de culinaire fijnproever?
• 1:28:16
  Speaker 20: De mayo-nerd. Ik ben wel benieuwd. Heb jij een lievelingsmerk mayo, Thomas?
• 1:28:19
  Speaker 20: Jazeker
• 1:28:19
  Speaker 3: Die importeer ik uit Frankrijk.
• 1:28:21
  Speaker 20: Ambora
• 1:28:22
  Speaker 3: Met een beetje Franse Dijon mosterd erin.
• 1:28:25
  Speaker 20: Ja, voor de liefhebber. Mijn is Zaanse mayo. Dat
• 1:28:28
  Speaker 3: is wel echt
• 1:28:28
  Speaker 20: een heel andere kant van het spectrum. Maar als die
• 1:28:31
  Speaker 20: Zaanse mayo er niet is... dan grijp ik nog wel
• 1:28:33
  Speaker 20: eens naar een pot Helmens. En juist dat is wat
• 1:28:36
  Speaker 20: kopers blijkbaar steeds minder doen. Er zijn het afgelopen kwartaal...
• 1:28:40
  Speaker 20: namelijk minder artikelen verkocht... in de voedseldivisie van Unilever. Dus,
• 1:28:44
  Speaker 20: komen we weer bij de beurs
• 1:28:45
  Speaker 3: Ja, precies. Maar dat weten ze volgens mij ook wel...
• 1:28:47
  Speaker 3: dat het daar anders moet, staat in de etalage.
• 1:28:50
  Speaker 20: Ja, klopt inderdaad. Unilever is van plan de voedseltak te
• 1:28:53
  Speaker 20: verkopen aan het Amerikaanse McCormick. Dat zou halverwege volgend jaar
• 1:28:57
  Speaker 20: moeten gebeuren. Maar ondanks dat die verkoop in de planning staat,
• 1:29:00
  Speaker 20: staat het aandeel nu zo'n 3% in de min. Dat
• 1:29:03
  Speaker 20: komt dus omdat er gewoon veel minder is verkocht in
• 1:29:06
  Speaker 20: de voedseltak. En omdat de aandeelhouders van Unilever straks een
• 1:29:10
  Speaker 20: belang krijgen in McCormick nadat die deal is gesloten. Bij
• 1:29:15
  Speaker 20: Unilever over de hele lijn was het nog wel iets beter.
• 1:29:19
  Speaker 20: De onderliggende omzetgroei was wat hoger dan dat analisten hadden verwacht.
• 1:29:23
  Speaker 20: En Unilever wist ook wel buiten die voedseldivisie... om wel
• 1:29:26
  Speaker 20: meer producten te verkopen. Shampoos, deo's, tandpasta, wasmiddel, dat soort dingen.
• 1:29:31
  Speaker 20: Dus een hele kleine schrale troost is dat de verwachting...
• 1:29:34
  Speaker 20: voor de volumegroei is gestegen van ongeveer 3% naar minstens 3%.
• 1:29:40
  Speaker 3: Ja, Unilever dus in de min, maar staat in de
• 1:29:43
  Speaker 3: schaduw van Adyen... want daar gaat het met hele grote slokken,
• 1:29:46
  Speaker 3: bijna 12 procent.
• 1:29:47
  Speaker 20: Ja, Adyen kwam vanochtend met kwartaalcijfers... en daar zijn beleggers
• 1:29:51
  Speaker 20: echt niet blij mee. Inmiddels 13 procent in de min dus.
• 1:29:55
  Speaker 20: Adyen heeft de marge voor het bedrijfsresultaat naar beneden bijgesteld...
• 1:29:59
  Speaker 20: of eigenlijk zelfs helemaal losgelaten... Ze gingen eerst uit van
• 1:30:02
  Speaker 20: een marge van 55%. Maar dat doel hebben ze nu
• 1:30:05
  Speaker 20: dus volledig geschrapt. Ze zeggen zelf dat ze dat doen
• 1:30:08
  Speaker 20: om flexibel te blijven. Maar ik durf wel in te
• 1:30:11
  Speaker 20: schatten dat ze dat niet doen... om rekening te houden
• 1:30:13
  Speaker 20: met hele mooie toekomstige uitschieters... maar eerder met tegenvallende resultaten.
• 1:30:19
  Speaker 20: Naar eigen zeggen laten ze het doel los om meer
• 1:30:21
  Speaker 20: te kunnen investeren... in personeel, technologie en twee bedrijven die
• 1:30:25
  Speaker 20: ze recent hebben overgenomen. Dat is het techbedrijf TalentOne en
• 1:30:28
  Speaker 20: het facturatiebedrijf Orb.
• 1:30:30
  Speaker 3: Ja, maar die omzet laat nog een plus in.
• 1:30:36
  Speaker 20: Ja, de omzet die steeg afgelopen kwartaal met bijna 25 procent...
• 1:30:40
  Speaker 20: en ook de inkomstengroei was boven verwachting. Maar ja, de
• 1:30:43
  Speaker 20: vraag is dus hoeveel van die omzet blijft er straks
• 1:30:46
  Speaker 20: over als winst... als de marge klaarblijkelijk zo onder druk staat.
• 1:30:49
  Speaker 20: Dan zijn er ook nog wat zorgen bij UBS. Daar
• 1:30:52
  Speaker 20: zijn analisten bezorgd over de groeiverwachting voor volgend jaar. Atien
• 1:30:56
  Speaker 20: groeit eigenlijk al jaren stabiel met minimaal 20 procent. Maar
• 1:31:00
  Speaker 20: UBS denkt dat dat de komende jaren wel eens onder
• 1:31:03
  Speaker 20: druk kan komen te staan... De reden volgens UBS is
• 1:31:06
  Speaker 20: veranderend gedrag bij de aandeelhouders. Die zouden niet meer heel
• 1:31:09
  Speaker 20: erg bezig zijn met duurzame groei... maar wat meer naar
• 1:31:13
  Speaker 20: de korte termijn kijken. En wat UBS voorstelt als oplossing
• 1:31:17
  Speaker 20: om die koers toch een beetje te stutten... is een
• 1:31:19
  Speaker 20: nieuw aandeleninkoopprogramma. Maar we moeten nog maar zien wat daar
• 1:31:23
  Speaker 20: terecht van komt.
• 1:31:24
  Speaker 3: Noor van Geels, onze economieredacteur. En vooral beursnerd op deze
• 1:31:27
  Speaker 3: plek natuurlijk.
• 1:31:28
  Speaker 2: En mayonaise-liefhebber.
• 1:31:29
  Speaker 3: Dank je wel. Minister van Financiën Eelke Heijnen zei vanochtend...
• 1:31:36
  Speaker 3: het is echt waar tegen BNR dat hij dekking heeft gevonden...
• 1:31:39
  Speaker 3: voor nieuwe Box 3-plannen. Maar oppositiepartijen Pro, Volt, Ja21, BBB,
• 1:31:45
  Speaker 3: ChristenUnie 50PLUS... zeggen ook tegen BNR dat ze dat dekkingsvoorstel...
• 1:31:49
  Speaker 3: nog helemaal niet hebben gezien. Leendert Beekman, onze politiek verslaggever,
• 1:31:53
  Speaker 3: brisante kwestie. Zeker. Wie spreekt hier nou de
• 1:31:56
  Speaker 4: waarheid? Beide, want Heijnen zegt namelijk... dat er breed draagvlak is.
• 1:32:06
  Speaker 4: En die puzzel gaat natuurlijk over de dekking. Maar waar
• 1:32:09
  Speaker 4: hij dat nou op baseert, dat hij erop kan rekenen...
• 1:32:12
  Speaker 4: op breed draagvlak, want breed zegt hij er ook nog bij...
• 1:32:15
  Speaker 4: dat is volkomen onduidelijk. Want je noemde zo op, alle
• 1:32:19
  Speaker 4: partijen die de afgelopen dagen... aan tafel zijn gekomen bij
• 1:32:22
  Speaker 4: het kabinet om te spreken over fiscaliteit... De problematiek zoals
• 1:32:27
  Speaker 4: dat nu op tafel ligt... hebben helemaal geen dekkingsvoorstel gezien.
• 1:32:31
  Speaker 4: Dus zij zeggen nu ook tegen mij... wij kunnen natuurlijk
• 1:32:36
  Speaker 4: niet zeggen dat we iets gaan steunen... of dat we
• 1:32:40
  Speaker 4: überhaupt ergens iets in zien... als we niet eens weten
• 1:32:42
  Speaker 4: wat het dekkingsplan is. Dus hoe Eelco Heijnen, de minister
• 1:32:46
  Speaker 4: van Financiën... tot de conclusie komt dat hij... een puzzel
• 1:32:50
  Speaker 4: heeft gelegd dat gaat leiden tot brede aardvlak. Nou, niet
• 1:32:53
  Speaker 4: bij ons, hoor ik dan.
• 1:32:55
  Speaker 3: Maar het is wel heel duidelijk, ook voor minister Heijden...
• 1:32:57
  Speaker 3: en voor iedere minister in deze ploeg... dat je een
• 1:32:59
  Speaker 3: deel van de oppositie op z'n minst mee moet hebben.
• 1:33:01
  Speaker 3: Anders
• 1:33:02
  Speaker 16: krijg
• 1:33:02
  Speaker 3: je die meerderheid niet. Hoe komt het dan dat die
• 1:33:04
  Speaker 3: oppositiepartijen nog van niks weten?
• 1:33:08
  Speaker 4: Ja, omdat binnen de coalitie het Box 3-vraagstuk... nog steeds
• 1:33:13
  Speaker 4: ook lastig ligt. We weten dat dat al een tijd
• 1:33:16
  Speaker 4: het geval is. Wat minister Heijnen namelijk zegt, is dat...
• 1:33:20
  Speaker 4: toen ik vroeg, heeft u dekking? Hij zegt, de minister
• 1:33:23
  Speaker 4: van Financiën heeft altijd dekking. En hiermee zegt Heijnen eigenlijk ook...
• 1:33:28
  Speaker 4: ik als minister kan de dekking wel vinden. De minister
• 1:33:32
  Speaker 4: van Financiën heeft ook een idee hoe hij het wil
• 1:33:35
  Speaker 4: gaan dekken. Alleen is dat nog niet voorgelegd. Dat is
• 1:33:38
  Speaker 4: een beetje het probleem.
• 1:33:40
  Speaker 3: Ik heb hem ook tegen jou horen zeggen... dat hij
• 1:33:42
  Speaker 3: dacht dat hij de puzzel gelegd had... omdat hij dacht
• 1:33:45
  Speaker 3: te kunnen rekenen op steun van bepaalde oppositiepartijen... maar dat
• 1:33:48
  Speaker 3: dat achteraf niks waar bleek te zijn.
• 1:33:49
  Speaker 4: Nou, oppositiepartijen zijn hier niet bij. Maar als je het
• 1:33:52
  Speaker 4: hebt over breed draagvlak... heb je het niet alleen over
• 1:33:55
  Speaker 4: de coalitie. Want dat is geen breed draagvlak. Dat is
• 1:33:58
  Speaker 4: namelijk gewoon te weinig. En ook als je naar de
• 1:34:01
  Speaker 4: Eerste Kamer kijkt... voor de Eerste Kamer heb je ook
• 1:34:04
  Speaker 4: echt breed draagvlak nodig. Omdat de coalitiepartijen daar gewoon... Vele
• 1:34:09
  Speaker 4: zetels tekortkomen. En dan heb je bijvoorbeeld Pro nodig of BBB.
• 1:34:15
  Speaker 4: Maar met BBB kom je er ook nog niet als
• 1:34:17
  Speaker 4: je het over rechts doet. Dat verhaal hebben we hier
• 1:34:18
  Speaker 4: al vele malen verteld. Dus ja, breed draagvlak betekent ook
• 1:34:22
  Speaker 4: echt breed draagvlak. En nu minister Heijnen... weten eigenlijk niet
• 1:34:29
  Speaker 4: of de oppositiepartijen die plannen gaan steunen... omdat ze de
• 1:34:36
  Speaker 4: plannen nog niet gezien hebben. Ze weten niet op welke
• 1:34:38
  Speaker 4: manier het gedekt gaat worden... waar het geld vandaan gehaald
• 1:34:41
  Speaker 4: gaat worden. Het moet dan in het brede vermogensdomein. Maar
• 1:34:44
  Speaker 4: gaat dat in box 3 gebeuren? Gaat dat in box
• 1:34:46
  Speaker 4: 2 gebeuren? Gaat er iets met VPB gebeuren? Allemaal geen alternatief.
• 1:34:51
  Speaker 4: en toch zegt Heijnen, ja, ik kan rekenen. Ik ga
• 1:34:54
  Speaker 4: ervan uit dat ik kan rekenen op breed draagvlak. Maar
• 1:34:56
  Speaker 4: we hebben dit bij Heijnen natuurlijk vaker gezien. Dat hij
• 1:35:00
  Speaker 4: al naar de pers toestapt en eigenlijk dat te vroeg doet...
• 1:35:03
  Speaker 4: en daar niet alleen de oppositie, maar ook coalitie mee verraste, neemt.
• 1:35:08
  Speaker 4: tijdens het debat over de regeringsverklaring... toen hij zei, ja,
• 1:35:13
  Speaker 4: box 3, daar moeten we nu echt iets voor gaan doen...
• 1:35:15
  Speaker 4: want het wetsvoorstel dat wel aangenomen is in de Tweede Kamer...
• 1:35:18
  Speaker 4: en nu naar de Eerste Kamer gaat, dat is eigenlijk
• 1:35:20
  Speaker 4: niet goed genoeg. Daar gaan we aan sleutelen. Nou, dat
• 1:35:22
  Speaker 4: gebeurt nu. Maar daar verraste hij ook vriend en vijand mee.
• 1:35:26
  Speaker 4: En dat is nu weer het geval. Leendert Beekman
• 1:35:29
  Speaker 3: onze politiek verslaggever, dank je wel
• 1:35:32
  Speaker 2: De economische stand van Nederland...
• 1:35:35
  Speaker 3: Van een tekort aan stroom tot een teveel aan stikstof.
• 1:35:38
  Speaker 3: Van woningnood tot oorlogseconomie. Hoe staat de Nederlandse economie er
• 1:35:45
  Speaker 3: eigenlijk voor? En welke impact heeft de macro-economie op jouw
• 1:35:49
  Speaker 3: eigen portemonnee? In deze serie bespreek ik elke woensdag met
• 1:35:52
  Speaker 3: economen en andere deskundigen... de economische stand van Nederland. Vandaag
• 1:35:56
  Speaker 3: gaat het over de investeringen in research en development. Oftewel
• 1:35:59
  Speaker 3: het geld dat beschikbaar is voor onderzoek en ontwikkeling. De
• 1:36:02
  Speaker 3: gast Jasper van Kempen, economisch onderzoeker verbonden aan TNO. Welkom. Dankjewel.
• 1:36:06
  Speaker 3: Het percentage dat veel mensen wel ergens de afgelopen kwart eeuw...
• 1:36:10
  Speaker 3: voorbij hebben horen komen is dat de bedoeling is... Ja,
• 1:36:14
  Speaker 3: laten we eerst eens beginnen met het goede nieuws. We
• 1:36:18
  Speaker 3: hebben eigenlijk onderzocht...
• 1:36:35
  Speaker 21: dat het voor Nederland mogelijk is om die 3%-doelstelling te halen.
• 1:36:39
  Speaker 21: En dat is eigenlijk best een verrassing. Want eerst dachten
• 1:36:42
  Speaker 21: we heel lang, Nederland is een handelsland. Nederland heeft een
• 1:36:45
  Speaker 21: hartstikke grote diensteneconomie. En daardoor lukt het maar niet om
• 1:36:48
  Speaker 21: die 3% R & D te halen. Maar wat wij
• 1:36:49
  Speaker 21: in onze analyse hebben laten zien... is dat dat helemaal
• 1:36:52
  Speaker 21: geen barrière hoeft te zijn... om die 3%-doelstelling te halen
• 1:36:55
  Speaker 21: voor Nederland.
• 1:36:56
  Speaker 3: Overigens, in het stuk waar je naar verwijst... dat is
• 1:36:59
  Speaker 3: gepubliceerd in ESB, het Economenvakblad... vergelijken jullie dat ook met
• 1:37:03
  Speaker 3: een eerdere analyse van Rabobank... waar ze tot de conclusie
• 1:37:06
  Speaker 3: komen dat die 3% inderdaad nogal een helse opgave is...
• 1:37:09
  Speaker 3: waar ze zeggen, die 3% gaan we niet halen.
• 1:37:12
  Speaker 21: Waarom halen we het dan wel? Ja, wat wij in
• 1:37:15
  Speaker 21: onze analyse eigenlijk anders hebben gedaan dan Rabobank... is wij
• 1:37:17
  Speaker 21: hebben gekeken naar wat is er gebeurd tussen 2022 en nu.
• 1:37:22
  Speaker 21: En waarom pakken we dan 2022? Nou, voor 2022 is
• 1:37:26
  Speaker 21: het het meest recente jaar waar we data voor hebben.
• 1:37:29
  Speaker 21: Waar we gedetailleerde data voor hebben, zowel voor Nederland als
• 1:37:31
  Speaker 21: voor andere landen. Dus voor 2022 kunnen we heel goed
• 1:37:34
  Speaker 21: de analyse maken... hoe staat Nederland ervoor ten opzichte van
• 1:37:37
  Speaker 21: andere landen. En als we naar 2022 kijken, dan denken we...
• 1:37:40
  Speaker 21: Dat gaat misschien moeilijk worden, maar als we dan kijken
• 1:37:43
  Speaker 21: naar wat in de tussentijd gebeurd is, dan denken we
• 1:37:46
  Speaker 21: eigenlijk die 3% is zeker wel haalbaar. Wat is er
• 1:37:48
  Speaker 21: dan gebeurd? Nou, een van de dingen die de afgelopen
• 1:37:52
  Speaker 21: periode gebeurd is, is dat de farmaceutische industrie bijvoorbeeld super
• 1:37:56
  Speaker 21: hard gegroeid is. Vanaf 2018 tot nu is die meer
• 1:38:00
  Speaker 21: dan verdubbeld. En voor R & D en voor die 3%
• 1:38:04
  Speaker 21: doelstelling is dat hartstikke belangrijk. Omdat de farmaceutische industrie wereldwijd
• 1:38:08
  Speaker 21: hartstikke veel investeert in R & D. In onderzoek en ontwikkeling.
• 1:38:12
  Speaker 21: En als het ons zou lukken om een deel van
• 1:38:16
  Speaker 21: die R & D investeringen ook naar Nederland toe te halen.
• 1:38:18
  Speaker 21: Dan zouden we dus die 3% kunnen halen. Ik heb
• 1:38:20
  Speaker 3: uiteraard dat stuk met veel interesse gelezen. Ik citeer. In
• 1:38:24
  Speaker 3: onze analyse komt bovendien naar voren dat er buiten de
• 1:38:27
  Speaker 3: machineindustrie meerdere sectoren zijn die elders een hoge R &
• 1:38:30
  Speaker 3: D- intensiteit kennen... maar waar die intensiteit in Nederland achterblijft. Voorbeelden, ICT-diensten,
• 1:38:36
  Speaker 3: specialistische zakelijke dienstverlening... en, wat jij net aanhaalt, de farmaceutische industrie.
• 1:38:41
  Speaker 3: Dus het zit hier wel, het groeit... maar blijkbaar is
• 1:38:44
  Speaker 3: er nog niet sprake van een hoge R & D- intensiteit. Klopt.
• 1:38:48
  Speaker 3: Dus dan gaan er toch ook dingen nog
• 1:38:50
  Speaker 21: niet zo goed... Ja, dat is zeker waar. En wat
• 1:38:53
  Speaker 21: we denken waar zeker nog slagen te maken zijn... als
• 1:38:57
  Speaker 21: we kijken naar de farmaceutische industrie... die is hartstikke hard
• 1:38:59
  Speaker 21: gegroeid over de afgelopen paar jaar... terwijl de R &
• 1:39:01
  Speaker 21: D- investeringen van die sector in Nederland... niet heel hard zijn gegroeid.
• 1:39:04
  Speaker 21: Hoe zouden we dat nou van de grond af kunnen halen?
• 1:39:06
  Speaker 21: Hoe zouden we ervoor kunnen zorgen dat die wel stijgen
• 1:39:09
  Speaker 21: in Nederland? Op de korte termijn heeft dat met name
• 1:39:13
  Speaker 21: te maken met knelpunten... die ook in rapport Wenning worden aangehaald.
• 1:39:16
  Speaker 21: Dus denk aan netcongestie, denk aan stikstofruimte, denk aan talent.
• 1:39:20
  Speaker 21: Het is moeilijk om in Nederland de juiste mensen te vinden.
• 1:39:23
  Speaker 21: En als je die mensen eenmaal hebt gevonden... dan moet
• 1:39:24
  Speaker 21: je ze ook nog ergens huisvesten. En we hebben ook
• 1:39:26
  Speaker 21: een woningentekort wat dat bemoeilijkt. Dus op korte termijn zijn
• 1:39:29
  Speaker 21: het echt die knelpunten die aangepakt moeten worden... Het is
• 1:39:34
  Speaker 3: op de korte termijn nodig. Maar het zijn wel problemen.
• 1:39:37
  Speaker 3: Met een enorm lange geschiedenis inmiddels. Waarvan je ook zeker weet.
• 1:39:42
  Speaker 3: Genoeg talent. Genoeg energie. Genoeg woningen.
• 1:39:46
  Speaker 21: Dat is niet volgend jaar gefixt. Nee, dat is niet
• 1:39:49
  Speaker 21: volgend jaar gefixt, maar wat wel mogelijk is... en dat
• 1:39:51
  Speaker 21: hebben we ook gezien in project Beethoven... is dat we
• 1:39:54
  Speaker 21: een regio-specifiek programma kunnen optuigen... waarin we heel gericht kijken
• 1:39:58
  Speaker 21: naar hoe kunnen we die knelpunten... voor een bepaalde regio,
• 1:40:01
  Speaker 21: voor een bepaald ecosysteem... hoe kunnen we die oplossen? En
• 1:40:05
  Speaker 21: in project Beethoven is dat gericht op ASML... en alle
• 1:40:08
  Speaker 21: bedrijven die rondom ASML zitten. Zulke soorten regio-specifieke aanpakken zouden
• 1:40:12
  Speaker 21: we ook elders kunnen toepassen. Zodat we die knelpunten op
• 1:40:15
  Speaker 21: kunnen lossen voor... Ecosystemen die graag veel meer in onderzoek
• 1:40:20
  Speaker 21: en ontwikkeling willen.
• 1:40:21
  Speaker 3: Want project Beethoven draait voor een belangrijk deel om ASML.
• 1:40:24
  Speaker 3: Het is natuurlijk geen directe steun aan ASML. Dat is
• 1:40:27
  Speaker 3: voldoende benadrukt. Het gaat om ook de bedrijven daaromheen en
• 1:40:29
  Speaker 3: om de hele omgeving. Maar de afgelopen dagen nog zijn
• 1:40:33
  Speaker 3: er cijfers naar voren gekomen... over hoe belangrijk ASML is
• 1:40:36
  Speaker 3: alleen al voor het Nederlandse BBP. Dat het een steeds
• 1:40:39
  Speaker 3: groter deel wordt. Nog weer eerder in datzelfde ESB kwam
• 1:40:41
  Speaker 3: naar voren dat ik geloof... ASML verantwoordelijk is voor 17%
• 1:40:45
  Speaker 3: van alle R & D- uitgaven... waar we het hier over hebben...
• 1:40:48
  Speaker 3: is dat niet verdomme kwetsbaar geworden inmiddels? Als dat van
• 1:40:51
  Speaker 3: één bedrijf afhangt...
• 1:40:53
  Speaker 21: Ja, het klopt inderdaad dat ASML over de afgelopen jaren
• 1:40:56
  Speaker 21: echt de motor is geweest achter R & D investeringen
• 1:40:59
  Speaker 21: in Nederland. Dus zij zijn ook de nummer één investeerder
• 1:41:02
  Speaker 21: inderdaad als het gaat om R & D in Nederland.
• 1:41:06
  Speaker 21: En we zien inderdaad ook dat dat kwetsbaarheden met zich meebrengt.
• 1:41:10
  Speaker 21: Er wordt vaak de vergelijking getrokken met Nokia in Finland
• 1:41:13
  Speaker 21: rond 2008. Dat is weer terug, hè? Nokia heeft zich
• 1:41:16
  Speaker 21: weer opnieuw uitgevonden, geloof ik. Die doen nu andere dingen.
• 1:41:19
  Speaker 21: Die zijn weer terug op het speelveld. Ja, dat is
• 1:41:22
  Speaker 21: hartstikke mooi. Maar na 2008 zagen we ook dat de
• 1:41:25
  Speaker 21: R & D investeringen in Finland flink naar beneden gingen.
• 1:41:28
  Speaker 21: Omdat het wat minder goed ging met Nokia. En nu
• 1:41:30
  Speaker 21: is de positie van ASML nu in Nederland... Het is
• 1:41:34
  Speaker 21: nog niet zo geconcentreerd als in Nokia in 2008. Maar
• 1:41:37
  Speaker 21: desalniettemin kan het zeker niet kwaad om die R &
• 1:41:40
  Speaker 21: D basis in Nederland te verbreden. En onze analyse laat
• 1:41:43
  Speaker 21: dus zien dat die ruimte er ook is. Dat we
• 1:41:44
  Speaker 21: in andere sectoren flink meer kunnen groeien in R &
• 1:41:47
  Speaker 21: D investeringen. Want belangrijk
• 1:41:49
  Speaker 3: woord in jullie stuk is dan de sectorstructuur. Je zou
• 1:41:53
  Speaker 3: ook kunnen zeggen, als je het belangrijk vindt dat er
• 1:41:56
  Speaker 3: voldoende wordt geïnvesteerd in R & D... richt je op
• 1:41:59
  Speaker 3: andere sectoren? Of zeg je nee, de grootste winst is
• 1:42:01
  Speaker 3: te realiseren... als de bedrijven in die sectorstructuur die we
• 1:42:05
  Speaker 3: helemaal kennen... meer geld reserveren voor
• 1:42:08
  Speaker 21: R & D? Ja, wat we dus in onze analyse
• 1:42:11
  Speaker 21: hebben gedaan... en waarom die sectorstructuur zo vaak terugkomt... is
• 1:42:14
  Speaker 21: we hebben gekeken naar hoe is die sectorstructuur... over de
• 1:42:16
  Speaker 21: afgelopen tien jaar veranderd. En daar zien we eigenlijk dat
• 1:42:19
  Speaker 21: sectoren die veel in R & D investeren... dus dat
• 1:42:23
  Speaker 21: is de farmaceutische industrie... Dat is de IT-dienstverlening, maar ook
• 1:42:26
  Speaker 21: de machine-industrie en alles rondom ASML. Die sectoren zijn eigenlijk
• 1:42:29
  Speaker 21: in Nederland veel harder gaan groeien dan de gemiddelde economie.
• 1:42:33
  Speaker 21: Wat ervoor zorgt dat die sectoren een relatief groter aandeel
• 1:42:36
  Speaker 21: van onze economie uitmaken nu dan tien jaar geleden. En
• 1:42:39
  Speaker 21: het goede nieuws daarvan is dat we dus de fabrieken,
• 1:42:42
  Speaker 21: de economische activiteit hebben in Nederland zitten. Het is alleen
• 1:42:44
  Speaker 21: nog niet gelukt om die R & D- activiteiten, om die
• 1:42:47
  Speaker 21: laboratoria naar Nederland toe te halen. Als
• 1:42:49
  Speaker 3: je dit verder zou willen stimuleren... en ervoor wil zorgen
• 1:42:52
  Speaker 3: dat zowel aan de publieke kant... als aan de private
• 1:42:56
  Speaker 3: kant er voldoende wordt geïnvesteerd... want er wordt een onderscheid
• 1:42:58
  Speaker 3: tussen gemaakt in die 3% norm... moet je dan ook
• 1:43:01
  Speaker 3: denken aan fiscale prikkels? Want die hebben we in Nederland wel.
• 1:43:05
  Speaker 3: De innovatiebox bestaat. En er is voor het MKB ook
• 1:43:08
  Speaker 3: een soort speur- en onderzoeksregeling... zeg ik even uit mijn hoofd.
• 1:43:13
  Speaker 3: Haalt dat het
• 1:43:14
  Speaker 21: geld los? Nou ja, wat we zien over innovatiebeleid is
• 1:43:19
  Speaker 21: dat met name de langjarige consistentie hartstikke belangrijk is. Want
• 1:43:23
  Speaker 21: in België zien we bijvoorbeeld dat ze daar ook fiscale
• 1:43:27
  Speaker 21: maatregelen hebben. Die hebben ze in 2008 geïntroduceerd en eigenlijk
• 1:43:30
  Speaker 21: na 2008 nauwelijks veranderd. En we zien dat dat hartstikke
• 1:43:33
  Speaker 21: goed werkt om investeringen los te krijgen in bijvoorbeeld die
• 1:43:36
  Speaker 21: farmaceutische sector. En daardoor is België gelukt om eigenlijk sinds
• 1:43:41
  Speaker 21: 2015 die R & D intensiteit flink te verhogen.
• 1:43:44
  Speaker 3: Ja, maar als je het over consistent beleid hebt... dan
• 1:43:46
  Speaker 3: wijs je natuurlijk naar wat er allemaal in Den Haag gebeurt.
• 1:43:49
  Speaker 3: En gebeurt is ook. We hadden in Nederland bijvoorbeeld het
• 1:43:51
  Speaker 3: Nationaal Groeifonds. Die is bezig met een comeback, geloof ik.
• 1:43:53
  Speaker 3: En er is een nieuwe nationale investeringsinstelling. Er komt een
• 1:43:58
  Speaker 3: Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie. Zijn dat dan allemaal nuttige
• 1:44:03
  Speaker 3: bouwstenen voor die doelstelling... die we moeten gaan halen van
• 1:44:07
  Speaker 3: die 3%? Of moet je het gezien het grillige karakter
• 1:44:11
  Speaker 3: van de
• 1:44:11
  Speaker 21: politiek nog maar zien? Nou, wat er in Nederland inderdaad
• 1:44:15
  Speaker 21: met name mist... is eigenlijk consistentie in dat innovatiebeleid. Dus
• 1:44:18
  Speaker 21: we hebben standvastig beleid nodig. Want een laboratorium wordt in
• 1:44:22
  Speaker 21: een land gezet niet voor één kabinetsperiode. Dat gaat over
• 1:44:24
  Speaker 21: tijdshorizonten van 10 tot 20 jaar. Dus als je een
• 1:44:27
  Speaker 21: investering doet in Nederland... wil je ook zeker weten dat
• 1:44:30
  Speaker 21: het een goede investering is. Niet alleen nu, niet alleen
• 1:44:33
  Speaker 21: met dit kabinet, maar ook over 10 tot 20 jaar.
• 1:44:35
  Speaker 21: En we zien dat in Nederland de consistentie van het innovatiebeleid...
• 1:44:39
  Speaker 21: dat dat de wensen overlaat.
• 1:44:41
  Speaker 3: Overigens hebben
• 1:44:41
  Speaker 21: we
• 1:44:41
  Speaker 3: de afgelopen kwart eeuw die 3% niet gehaald. Het is
• 1:44:45
  Speaker 3: ook niet zo dat je dan in een strafbankje terechtkomt.
• 1:44:49
  Speaker 21: Ja, het klopt dat we die 3%-doelstelling nog niet hebben gehaald...
• 1:44:53
  Speaker 21: in de afgelopen jaren. Overigens zijn we er ook niet
• 1:44:58
  Speaker 21: de enige in. Want het Europees gemiddelde zit ook niet
• 1:45:00
  Speaker 21: op die 3%. Maar wat we wel zien, is dat
• 1:45:03
  Speaker 21: we als Europa als geheel... te weinig investeren in R & D.
• 1:45:06
  Speaker 21: En Nederland investeert ook te weinig in R & D.
• 1:45:08
  Speaker 21: En daar wijzen bijvoorbeeld ook rapport Wenning... maar ook het
• 1:45:11
  Speaker 21: Draagje-rapport voor de hele Europese Unie naar. Doordat we te
• 1:45:14
  Speaker 21: weinig investeren, lopen ook productiviteitsgroei mis.
• 1:45:18
  Speaker 3: Tijd om daar iets aan te veranderen en het kan
• 1:45:20
  Speaker 3: dus wel. Jasper van Kempen,
• 1:45:21
  Speaker 22: economische onderzoeker verbonden aan TNO. Dank voor je komst. De
• 1:45:24
  Speaker 22: Economische Stand van Nederland wordt mede mogelijk gemaakt door Peet.
• 1:45:28
  Speaker 22: Het platform om facturen sneller en eenvoudiger betaald te krijgen.
• 1:45:32
  Speaker 22: En de Economische Stand van Nederland kun
• 1:45:33
  Speaker 3: je terugluisteren... in je favoriete podcastapp. Niels Heithuis is hier
• 1:45:39
  Speaker 3: alvast om het nodige te vertellen over de avondspits. Later
• 1:45:41
  Speaker 3: neem ik aan Vergezeld door Liesbeth. Zeker.
• 1:45:44
  Speaker 23: Maar jij
• 1:45:44
  Speaker 3: weet er het nodige van, denk ik
• 1:45:46
  Speaker 23: Ja, ik ben al enigszins bijgepraat. Ja, er is natuurlijk
• 1:45:48
  Speaker 23: vreselijk ongeluk gebeurd met die treinen in Spanje. Je hebt
• 1:45:51
  Speaker 23: er al een update over uitgezonden. Wij komen daar uiteraard
• 1:45:53
  Speaker 23: ook nog op terug. Tientallen doden bij die treinbotsing ten
• 1:45:57
  Speaker 23: zuiden van Madrid, zeg ik maar even globaal. Maar daarnaast
• 1:46:02
  Speaker 23: staan we natuurlijk ook stil bij de uitslag van de
• 1:46:03
  Speaker 23: verkiezingen in Israël. Toch wel een verrassing, denk ik, voor
• 1:46:07
  Speaker 23: veel mensen. Op dit moment ongeveer driekwart van de stemmen geteld.
• 1:46:12
  Speaker 3: Ik dacht al, uitslag van de verkiezingen. Gaan we dat
• 1:46:14
  Speaker 3: halen voor het einde van de avond?
• 1:46:15
  Speaker 23: Nou ja, geprognotiseerd, hoe ver we nu zijn. Het lijkt
• 1:46:20
  Speaker 23: in elk geval op dat Benjamin Netanyahu... toch weer de
• 1:46:24
  Speaker 23: grootste partij heeft. Hoe dat verder afloopt, dat weten we
• 1:46:28
  Speaker 23: nu nog niet. Maar zijn blok zit een zetel of
• 1:46:31
  Speaker 23: zeven af van de meerderheid. Dus... Hoe behendig is hij
• 1:46:34
  Speaker 23: om mensen te laten overlopen naar zijn kamp bijvoorbeeld. De
• 1:46:39
  Speaker 23: periode net in jou is nog niet voorbij. Dat gaan
• 1:46:41
  Speaker 23: we zeker behandelen. En president Zelensky van Oekraïne is in Nederland.
• 1:46:46
  Speaker 23: Hij geeft in de middag een persconferentie. Onze verslaggever is daarbij.
• 1:46:50
  Speaker 23: Dus daar gaan we al wat van horen. En wat
• 1:46:53
  Speaker 23: kan Nederland nog betekenen voor Oekraïne? We doen al best veel.
• 1:46:58
  Speaker 23: Er komen ook miljarden aan niet-militaire steun. Hoe wordt dat ingevuld?
• 1:47:01
  Speaker 23: Dat hoor je straks ook.
• 1:47:02
  Speaker 3: Met Niels en met Liesbeth in de avondspits. Ik ben
• 1:47:05
  Speaker 3: er morgen weer en dan is mijn gast Robert de Wit.
• 1:47:07
  Speaker 3: Hij is een van de eigenaren van het derde generatie familiebedrijf...
• 1:47:11
  Speaker 3: Ronico de Tulpenkwekerij. Over onder andere die geplande betere... andere
• 1:47:17
  Speaker 3: horden hoor je zo meteen ook in Boekestein en De Wijk.
• 1:47:19
  Speaker 3: Veel plezier, tot morgen