Latest / Przygody Felka Wafelka - bajki dla dzieci / Dlaczego lód jest śliski? 🧊 Nauka dla dzieci | Felek Wafelek (SNF_020)

Transcript

Dlaczego lód jest śliski? 🧊 Nauka dla dzieci | Felek Wafelek (SNF_020) · Przygody Felka Wafelka - bajki dla dzieci

• 0:00
  Wasz czekoladowy odkrywca z wafelkową ciekawością.
• 0:04
  Dzisiaj rano w mojej czekoladowej chatce byłem bardzo
• 0:07
  dzielny i bardzo pewny siebie, bo postanowiłem wynieść na ganek
• 0:11
  kubek gorącego kakao, takiego z pianką, co robi wąsy nawet na
• 0:16
  waflu. Otwieram drzwi, robię krok drugi
• 0:20
  i wtedy szul szur benz i ja lecę jak naleśnik na patelni kakao
• 0:27
  robi piruet, a moja wafelkowa czapeczka ląduje metr dalej
• 0:30
  jakby też chciała iść na łyżwy, leżę, mruga mi myślę o jejku
• 0:36
  dlaczego lud jest taki śliski, przecież to wygląda jak twarda
• 0:41
  podłoga z zimna, a zachowuje się jak.
• 0:44
  Masło, które właśnie uciekło z kanapki.
• 0:47
  Wstałem otrzepałem okruszki z kolan, tak wafel też ma kolana,
• 0:52
  tylko bardziej chrupiące i ruszyłem na czekoladowym tropie.
• 0:56
  Zadzwoniłem nawet raz do profesora pstryczka, a on tylko
• 1:00
  coś burknął przez słuchawkę, że lud nie jest tylko twardy i że
• 1:04
  mam go poobserwować z bliska. No to obserwuję.
• 1:09
  Okazało się, że naukowcy mają na to kilka ważnych pomysłów naraz
• 1:13
  i wszystkie brzmią jak składniki jednego deseru, trochę nacisku,
• 1:17
  trochę tarcia i cieniutka, prawie niewidzialna warstewka
• 1:22
  wody. Ja to sobie nazwałem po swojemu
• 1:25
  ludma mikrolukier na wierzchu taki ledwo, ledwo mokry, jakby
• 1:30
  ktoś musnął go pędzelkiem i teraz najlepsze.
• 1:34
  Ta warstewka potrafi być tak cienka, że to aż śmieszne są
• 1:38
  prace, w których opisuje się, że blisko prawie topnienia taka
• 1:41
  warstwa może mieć około jednego do 2 nanometrów.
• 1:45
  Nanometr to taki okruszek okruchów, mniej więcej 100000
• 1:49
  razy cięższy niż kartka papieru brzmi jak bajka, a jednak to
• 1:53
  nauka. A skąd się bierze ten
• 1:56
  mikrolukier tu robi się ciekawie, bo naukowcy mówią, to
• 2:00
  zależy, czasem wystarczy, że stoisz tak po prostu nawet bez
• 2:05
  biegania i lód może mieć na powierzchni coś w rodzaju
• 2:09
  półpłynnej skórki. O tym już dawno temu myślał
• 2:12
  faraday, gdy badał jak 2 kawałki lodu potrafią się do siebie
• 2:15
  przykleić. I zamarznąć razem.
• 2:19
  A kiedy zaczynasz się ruszać, wtedy wchodzi druga rzecz,
• 2:23
  tarcie, tarcie to taki kuchenny szor, gdy 2 rzeczy ocierają się
• 2:29
  o siebie, robi się cieplej i naukowcy naprawdę to mierzyli na
• 2:33
  przykład przyczepiali czujniki temperatury do łyżew, żeby
• 2:37
  zobaczyć, czy pod ostrzem robi się cieplej od ruchu i wyszło,
• 2:41
  że przy ślizgu temperatura przy samej powierzchni może rosnąć
• 2:45
  tak jakby tarcie podgrzewało lód i robiło odrobinkę wody.
• 2:50
  Ale uwaga, bo tu jest naukowa zagadka, jak wisienka na torcie,
• 2:55
  część badaczy mówi, ej lud bywa śliski od razu, nawet zanim
• 3:00
  zdążysz się porządnie rozpędzić. A inni sprawdzają to na
• 3:04
  mikroskopijnych lodowiskach i patrzą, czy śliskość zależy od
• 3:08
  prędkości. I właśnie dlatego wciąż trwa
• 3:11
  dyskusja, co jest ważniejsze warstewka z natury czy woda
• 3:16
  robiona przez starcie dla dorosłych, którzy słuchają z
• 3:19
  nami ukradkiem spod koca. To piękny przykład, że w nauce
• 3:23
  czasem kilka mechanizmów działa naraz, a spór nie oznacza chaosu
• 3:27
  tylko. Coraz lepsze pomiary.
• 3:30
  No dobrze, felek, a gdzie tu przyroda?
• 3:33
  O przyroda kocha ślizganie, spójrz na pingwiny, pingwin nie
• 3:38
  mówi och, współczynnik tarcia, pingwin mówi, brzuch na dół i
• 3:43
  hyc i sunie po lodzie, bo tak jest szybciej niż dreptać, a
• 3:47
  foki one też potrafią śmigać po śniegu i lodzie jak wielkie
• 3:52
  uśmiechnięte kluseczki. Ha dokładnie.
• 3:56
  Jak kluski z talerza polane sosem?
• 3:58
  No nie mów, że nigdy ci się nie zdarzyło gonić widelcem kluski
• 4:01
  po stole i teraz moja logiczna obserwacja.
• 4:05
  Gdy lud ma te cieniutką mokrawą skórkę, a na to naciskasz.
• 4:09
  Brzuchem pingwina albo butem felka to jest trochę tak, jakbyś
• 4:13
  próbował biec po podłodze posmarowanej kropelką syropu.
• 4:18
  Niby to nie basen, ale wystarczy żeby stopa powiedziała, ojej,
• 4:22
  jadę. A teraz pora na ludzkie patenty,
• 4:27
  bo ja od razu pomyślałem, skoro lud robi takie numery, to co
• 4:31
  robią z tym naukowcy w samolotach i na turbinach
• 4:34
  wiatrowych lód to nie fajna zabawa, tylko wielki problem i
• 4:39
  dlatego powstają tak zwane powłoki antyoblodzeniowe
• 4:42
  powierzchnie, do których lud ma trudniej się przyczepić.
• 4:45
  Są nawet pomysły na śliskie powierzchnie z mikroporami
• 4:49
  wypełnionymi specjalnym lubrykantem, żeby lud łatwiej
• 4:52
  odpadał. Co więcej.
• 4:54
  W przeglądach naukowych o współczesnym lotnictwie są
• 4:57
  badania nad powłokami, czyli farbami, które łączą.
• 5:01
  Nie lubię wody hydrofobowość i nie lubię lodu lodofobowość.
• 5:07
  W jednej z prac z 2025 roku pokazano, że pewne modyfikacje
• 5:12
  powłok potrafiły wyraźnie obniżać przyczepność lodu do
• 5:16
  powierzchni, które były pomalowane taką farbą.
• 5:19
  Czyli lód trzymał się słabiej i wtedy pomyślałem, aha, czyli
• 5:24
  walka z lodem to często walka o to, żeby nie zrobił nam mikro
• 5:28
  lukru, tam, gdzie nie trzeba, albo żeby ten lukier nie trzymał
• 5:32
  się powierzchni jak karmel do zęba.
• 5:35
  No dobra, moi mali i duzi naukowcy, czas na mini
• 5:39
  eksperyment spokojnie. Bez gniazdek, bez ognia, bez
• 5:45
  wybuchów tylko lód, talerzyk i spryt weź 2 łyżeczki jedną
• 5:51
  metalową i jedną plastikową albo drewnianą.
• 5:55
  Połóż na talerzyku kostkę lodu albo kawałek z zamrażarki.
• 5:59
  Dotknij lodu najpierw metalową łyżeczką i potrzymaj chwilę, a
• 6:03
  potem plastikową. Co zauważysz?
• 6:06
  Metal zwykle szybciej zabiera ciepło swojej dłoni, więc
• 6:10
  łyżeczka robi się lodowata prawie od razu to dlatego, że
• 6:14
  metal jest jak szybka zjeżdżalnia dla ciepła.
• 6:17
  Ciepło z palca śmiga do łyżeczki i dalej.
• 6:20
  A teraz najciekawsze kiedy metalowa łyżeczka dotyka lodu,
• 6:24
  potrafi też szybciej oddać temu lodowi odrobinkę ciepła swojej
• 6:28
  dłoni i wtedy dokładnie w miejscu dotyku lód może zrobić
• 6:33
  mini mini kałuszkę taką kropeczkę wody cienką jak lukier
• 6:38
  na ciasteczku plastikowa albo drewniana łyżeczka zachowuje się
• 6:42
  inaczej. Ona jest jak kocyk nie
• 6:44
  przepuszcza ciepła tak szybko, dlatego lód pod nią zwykle
• 6:48
  topnieje wolniej, a łyżeczka nie robi się aż tak zimna w sekundę
• 6:52
  i uwaga to nie jest super laboratorium.
• 6:55
  Tylko zabawa w obserwatora. Jeśli chcesz porównać uczciwie
• 6:59
  dotknij lodu, metalem i plastikiem przez podobny czas, a
• 7:03
  potem. Zobacz, pod którą łyżeczką
• 7:05
  szybciej pojawia się mokry ślad, a jeśli robisz to na podłodze,
• 7:09
  poproś dorosłego i od razu wytrzyj krople.
• 7:12
  Nie chcemy kolejnego szur szur benz, zamknij oczy i wyobraź
• 7:17
  sobie, że jesteś malutkim ziarenkiem cukru na lodowej
• 7:21
  tafli. Pod tobą lód jest twardy, ale na
• 7:25
  samej Górze ma śliską mikrą polewkę i nagle przychodzi but
• 7:30
  albo pingwin, albo ja felek i naciska co robi ta polewka,
• 7:36
  rozsmarowuje się, robi się łatwiej jechać i nagle wszystko
• 7:40
  sunie i wtedy zrozumiałem morał felkologiczny czekoladowy, bo
• 7:46
  lód jest trochę jak. Potknięcie w życiu z daleka
• 7:51
  wygląda jak twarda ściana. Nie da się, a z bliska okazuje
• 7:55
  się, że czasem wystarczy cieniutka warstewka.
• 7:58
  Zmiany odrobinka nowego pomysłu, małe, a może spróbuje inaczej i
• 8:03
  nagle to co blokowało zaczyna pomagać się poruszyć.
• 8:08
  Nie musisz być najlepszy w chodzeniu po lodzie.
• 8:11
  Ja też nie Jestem, wystarczy, że jesteś uważny, pytasz dlaczego i
• 8:16
  uczysz się na swoich benz? To jest właśnie twoja
• 8:20
  czekoladowa siła, a. Teraz pytanie do ciebie, mój
• 8:23
  czekoladowy odkrywco, gdybyś mógł mieć super but na zimę to
• 8:28
  co by robił czy miałby kolce jak jerzyk, czy może przyssawki jak
• 8:32
  ośmiornica a może wymyśliłbyś coś zupełnie innego na
• 8:37
  czekoladowym tropie? Daj znać w komentarzu, Jestem
• 8:40
  bardzo ciekawy Twojej odpowiedzi.
• 8:43
  Na czekoladowym tropie był dziś z wami felek wafelek.
• 8:46
  Pamiętaj słodkie myślenie to rozwiązanie.
• 8:50
  Jeżeli felek stał się już znajomym głosem w waszym domu,
• 8:53
  zaobserwujcie nasz kanał i zostawcie ocenę, to dla nas
• 8:57
  najmilszy sygnał, by opowiadać dalej, a jeśli chcecie wesprzeć
• 9:01
  przygody felka, możecie postawić mu symboliczne kakao na
• 9:05
  patronite. Ten mały gest daje nam wielką
• 9:08
  moc do tworzenia kolejnych historii na czekoladowym tropie.
• 9:12
  Link znajdziecie w opisie. Dziękuję, że jesteście częścią
• 9:15
  tego świata.