Latest / Make Europe Great Again / Big Tech en oliebedrijven: wie is straks de sigaar? - 7 oktober 2026

Transcript

Big Tech en oliebedrijven: wie is straks de sigaar? - 7 oktober 2026 · Make Europe Great Again

• 0:05
  Speaker 1: Dit is een BNR-podcast
• 0:11
  Speaker 2: Hallo en welkom bij het dagelijkse Europese briefing over vergadezalen
• 0:20
  Speaker 2: en veto's van Veren tot Visby en alles daartussenin. Ik
• 0:24
  Speaker 2: ben Stefan de Vries, Europa-afdraggever van BNR en dit is
• 0:27
  Speaker 2: de aflevering van woensdag 7 oktober 2026. De EU-landen hebben
• 0:35
  Speaker 2: ingestemd met strengere regels voor mensen die geen verblijfsrecht hebben
• 0:39
  Speaker 2: en moeten terugkeren. Wie niet meewerkt kan straks onder meer
• 0:42
  Speaker 2: een boete of mindere voorzieningen krijgen. Dit staat te kunnen
• 0:46
  Speaker 2: elkaars terugkeerbesluiten ook sneller overnemen en er komt ruimte voor
• 0:50
  Speaker 2: zogeheten terugkeerhubs buiten de Europese Unie. Dat is allemaal niet
• 0:54
  Speaker 2: per se nieuw beleid, maar het is vooral een ontbrekende
• 0:57
  Speaker 2: schakel in het asiel- en migratiepact dat sinds 12 juni geldt.
• 1:02
  Speaker 2: Dat paktregel de voorkant, registratie en screening aan de buitengrens,
• 1:07
  Speaker 2: snellere asielprocedures en een verdeling van verantwoordelijkheden tussen de lidstaten.
• 1:11
  Speaker 2: En het moet voorkomen dat landen aan de buitengrens, zoals Griekenland,
• 1:14
  Speaker 2: Italië en Spanje, alle vluchtelingen alleen moeten opvangen. Althans, in theorie,
• 1:19
  Speaker 2: dat zit ideeën achter het asiel- en migratiepact. Maar er
• 1:22
  Speaker 2: bleef wel één groot probleem liggen. Want wat gebeurt er
• 1:25
  Speaker 2: nadat iemand definitief geen recht op asiel of verblijf heeft gekregen?
• 1:30
  Speaker 2: Tot nu toe verschilden de regels per land enorm en
• 1:33
  Speaker 2: in de praktijk vertrekt maar een minderheid ook echt. Volgens
• 1:36
  Speaker 2: de Europese Commissie is deze nieuwe terugkeerregeling dus bedoeld als
• 1:40
  Speaker 2: aanvulling op het pakt. Een meer Europees systeem in plaats
• 1:44
  Speaker 2: van 27 losse systemen. De politieke lijn is duidelijk. Minder
• 1:48
  Speaker 2: irreguliere migratie, zoals dat dan heet, en meer terugkeer. Tegelijkertijd
• 1:53
  Speaker 2: zit daar ook precies de controverse, want terugkeerhubs in derde
• 1:57
  Speaker 2: landen En lange detentie in speciale kampen roepen vragen op
• 2:02
  Speaker 2: over rechtsbescherming... toezicht en ook de omstandigheden waarin mensen terechtkomen.
• 2:07
  Speaker 2: De Verenigde Naties waarschuwen dat die waarborgen scherp moeten worden geregeld...
• 2:11
  Speaker 2: maar in de praktijk is dat allemaal nog niet zo makkelijk.
• 2:14
  Speaker 2: Deze nieuwe regels moeten er dus voor zorgen dat een
• 2:17
  Speaker 2: afwijzing ook echte gevolgen krijgt. Rusland intensiveert de aanvallen op
• 2:25
  Speaker 2: Oekraïne de laatste dagen... En ook afgelopen nacht was het
• 2:28
  Speaker 2: weer raak. Geert Jan Haan, praat je bij over de
• 2:31
  Speaker 2: laatste ontwikkelingen daar.
• 2:33
  Speaker 1: Oekraïners, zet je schrap. Die oproep deed Volodymyr Zelensky gisteravond.
• 2:37
  Speaker 1: En inderdaad, de nacht was heftig in Oekraïne. Zeker 19
• 2:41
  Speaker 1: doden en tientallen gewonden vielen er door Russische raket- en droneaanvallen.
• 2:45
  Speaker 1: De aanvallen waren vooral gericht op steden die aan de
• 2:48
  Speaker 1: Dnipro liggen, de grote rivier. Aan de oostkant vooral Kiev, Krimenchuk, Dnipro, Zaporizhia.
• 2:55
  Speaker 1: op infrastructuur, energieinfrastructuur gericht... maar het was eigenlijk ook gewoon terreur.
• 2:59
  Speaker 1: Want ook een flatgebrauw in Priluki is geraakt. Dat ligt
• 3:03
  Speaker 1: ten noordoosten van Kiev... op de weg van Kiev naar Sumi...
• 3:07
  Speaker 1: dicht bij de Russische grens. 14 doden, onder wie 4 kinderen...
• 3:12
  Speaker 1: 50 gewonden, onder wie 7 kinderen. Al dus de nooddiensten
• 3:16
  Speaker 1: aan het begin van de middag. Nou, wat heeft Poetin
• 3:19
  Speaker 1: zichzelf een prachtig verjaardagscadeau gegeven? Al dus een... ja, wat
• 3:24
  Speaker 1: moet ik zeggen... Een Zelensky met gevoel voor ironie. Poetin
• 3:28
  Speaker 1: is 74 jaar geworden. Een stuk ouder dan de kinderen
• 3:31
  Speaker 1: die hij vannacht naar de hemel heeft geschoten. Wie de
• 3:34
  Speaker 1: acties van de Russen ook terreur noemt is Ursula von
• 3:37
  Speaker 1: der Leyen. Ze spreekt ook over een uitgekiende strategie van terreur.
• 3:41
  Speaker 1: De commissie betaalt vandaag 1,24 miljard euro uit aan Oekraïne.
• 3:46
  Speaker 1: Aan drones en raketten onderdeel van de grotere lening van
• 3:48
  Speaker 1: 90 miljard euro. De eerder voor Oekraïne is opgetuigd. Dit
• 3:53
  Speaker 1: jaar is al bijna 30 miljard euro daarvan uitbetaald... aan
• 3:57
  Speaker 1: de industriele defensiekapaciteit van Oekraïne. En dezelfde bedrag aan militaire
• 4:01
  Speaker 1: steun heeft Duitsland... afgelopen week toegezegd, toen Merts in Kiev was.
• 4:07
  Speaker 1: En de leiders willen hiermee zeggen... Rusland, als je doel
• 4:10
  Speaker 1: is om met deze aanvallen onze steun te verminderen... dan
• 4:13
  Speaker 1: is dat niet wat je bereikt. Wij blijven Oekraïne financieel steunen.
• 4:17
  Speaker 1: Wel is het zo dat dit geld natuurlijk steeds minder
• 4:19
  Speaker 1: waard wordt... want keer op keer moeten er weer nieuwe
• 4:22
  Speaker 1: dingen hersteld worden... door Russische vernietiging. Mertz kwam daarom ook
• 4:27
  Speaker 1: met aanvullend 350 miljoen euro voor energie sector. En er
• 4:31
  Speaker 1: was meer steun vandaag voor Oekraïne. De EBRD, de Europese
• 4:34
  Speaker 1: Bank voor Reconstructie en Ontwikkeling... liet 130 miljoen euro van
• 4:37
  Speaker 1: een eerder beloofde lening versneld uitbetalen. Met name voor de
• 4:40
  Speaker 1: spoorweginfrastructuur in de havens. Die sectoren hebben het ook zwaar.
• 4:45
  Speaker 1: Geldt ook voor de metaalsector, de landbouwsector. Iedereen roept om steun.
• 4:50
  Speaker 1: Azerbaijan stuurt vandaag tien trucks aan energieinfra, waaronder transformators, bijna
• 4:56
  Speaker 1: 200 kilometer aan stroomkabels. En tot slot, bijzonder nieuws voor
• 4:59
  Speaker 1: het eerst in acht jaar tijd, zijn alle NAVO-commandanten der
• 5:02
  Speaker 1: strijdkrachten tegelijk in Oekraïne. Dus ook de Amerikanen. Het hele
• 5:07
  Speaker 1: militair comité van de NAVO is in Kiev vertegenwoordigd, inclusief
• 5:11
  Speaker 1: admiraal Kavo Dragone. En dat is een symbolisch besluit, maar
• 5:15
  Speaker 1: wel een sterke. En ook symboliek stelt in deze oorlog.
• 5:23
  Speaker 2: Zeven Europese lidstaten, waaronder Nederland en België, willen af van
• 5:27
  Speaker 2: nieuwe tabaks- en nicotineproducten. Denk aan vapes, nicotinezakjes en verhitte tabak.
• 5:33
  Speaker 2: Zulke producten worden nu vaak aantrekkelijk gemaakt voor jongeren met
• 5:36
  Speaker 2: zoete smaakjes, hippe verpakkingen en het beeld dat ze onschuldig
• 5:40
  Speaker 2: zouden zijn. De zeven landen pleiten voor een Europees totaalverbod
• 5:45
  Speaker 2: op nieuwe producten die nieuwe nicotineverslaving zouden aanjagen. Nederland loopt
• 5:49
  Speaker 2: daarmee al voorop. Vapes met andere smaken dan tabak zijn
• 5:53
  Speaker 2: al verboden en nicotinezakjes mogen helemaal niet worden verkocht. Maar
• 5:57
  Speaker 2: nationaal beleid heeft natuurlijk de grenzen, want wie iets hier
• 6:01
  Speaker 2: niet mag kopen, die kan het soms net over de
• 6:03
  Speaker 2: grens of online wel vinden. De Europese Unie zoekt geld
• 6:11
  Speaker 2: voor de begroting van 2028 tot en met 2034 en
• 6:13
  Speaker 2: daarbij komt Big Tech in beeld. Brussel overweegt geen klassieke
• 6:20
  Speaker 2: aparte digitax, maar een brede heffing voor grote bedrijven die
• 6:24
  Speaker 2: in Europa actief zijn. Vermoedelijk vanaf een omzet van 100
• 6:27
  Speaker 2: miljoen euro. En daar zou de Amerikaanse techreuze dan ook
• 6:31
  Speaker 2: onder vallen. De constructie is politiek slim, want een pure
• 6:34
  Speaker 2: belasting op digitale diensten, daar wordt meneer Trump boos van.
• 6:39
  Speaker 2: En dat kan weer nieuwe handelsspanningen uitlokken. Maar het idee
• 6:42
  Speaker 2: erachter is logisch. Bedrijven die miljarden verdienen op de Europese markt,
• 6:46
  Speaker 2: zouden ook moeten meebetalen aan Europa. Voorstanders zien het als eerlijkheid,
• 6:50
  Speaker 2: tegenstanders vrezen dat grote bedrijven de rekening uiteindelijk doorgeven aan consumenten.
• 6:56
  Speaker 2: Voorlopig is het dus nog maar een voorstel en zeker
• 6:59
  Speaker 2: geen nieuwe belasting. Ook de EU-ministers van Financiën zoeken geld.
• 7:04
  Speaker 2: Zij hebben hun oog laten vallen op een belasting op
• 7:06
  Speaker 2: de extreme winsten van olie- en gasbedrijven door de spanningen
• 7:10
  Speaker 2: op de markt. Het idee daarachter is dat als brandstofprijzen
• 7:14
  Speaker 2: stijgen door oorlog of geopolitieke onrust... Dan betalen huishoudens meer
• 7:18
  Speaker 2: aan de pomp, terwijl de energiebedrijven buitengewone winsten maken. Het
• 7:23
  Speaker 2: idee voor deze belasting heet ook wel windfall tax. Het
• 7:26
  Speaker 2: is geen normale winstbelasting. Het gaat alleen om de opbrengst
• 7:29
  Speaker 2: die ver boven het normale niveau uitkomt door de uitzonderlijke marktomstandigheden.
• 7:35
  Speaker 2: De Europese Unie deed iets vergelijkbaars tijdens de energiecrisis van 2022.
• 7:40
  Speaker 2: Nu is die discussie dus terug, onder andere door de
• 7:42
  Speaker 2: hogere olieprijzen. De opbrengst kan dan gebruikt worden om kwetsbare
• 7:46
  Speaker 2: huishoudens te helpen, maar tegelijkertijd, dat is het argument van
• 7:49
  Speaker 2: de oliemaatschappijen, zou die nieuwe belasting ook investeringen in energie
• 7:53
  Speaker 2: kunnen afremmen en is uiteindelijk ook hier weer de consument
• 7:57
  Speaker 2: duurder uit. En tot slot een quizvraag, waar zijn de Europarlementariërs? Ja,
• 8:03
  Speaker 2: zijn ze in Brussel, zijn ze in Straatsburg of ergens daartussenin?
• 8:07
  Speaker 2: In ieder geval zijn de Europarlementariërs de laatste jaren minder
• 8:10
  Speaker 2: vaak zichtbaar bij commissievergaderingen en bij plenaire debatten dan in
• 8:14
  Speaker 2: eerdere decennia. En dat is opvallend want juist daar worden
• 8:18
  Speaker 2: natuurlijk Europese wetten voorbereid, aangepast en uiteindelijk vastgesteld. En dat
• 8:23
  Speaker 2: schuurt natuurlijk want als je een mandaat van de kiezers
• 8:25
  Speaker 2: krijgt dan moet je ook aanwezig zijn op de plekken
• 8:28
  Speaker 2: waar de besluiten worden genomen. Aan de andere kant is
• 8:31
  Speaker 2: aanwezigheid ook wel een lastig criterium. Het zegt niet alles
• 8:35
  Speaker 2: als je een Europarlementariër niet zit zitten in de grote
• 8:38
  Speaker 2: zaal in Straatsburg. Want een Europarlementariër kan tijdens het debat
• 8:42
  Speaker 2: ook onderhandelen over wetgeving, vergaderen met de eigen fractie of
• 8:46
  Speaker 2: werken aan een dossier buiten de zaal. Of simpelweg op
• 8:49
  Speaker 2: reis zijn in Europa om met eigen ogen kennis te
• 8:52
  Speaker 2: nemen van de zaken die spelen op het continent. Maar ja,
• 8:56
  Speaker 2: als de publieke vergaderingen steeds leger worden, hoe goed kunnen
• 8:59
  Speaker 2: burgers dan nog volgen wie voor hen het woord voert,
• 9:01
  Speaker 2: hoe het parlement zijn werk doet. Dan heb je het
• 9:04
  Speaker 2: dus over een imagoprobleem. Transparantie is er wel. Er zijn
• 9:07
  Speaker 2: plenaire aanwezigheidsregisters. De stemmingen zijn openbaar. Maar ja, als je
• 9:12
  Speaker 2: voortdurend naar een halflege zaal kijkt... dan is het natuurlijk
• 9:15
  Speaker 2: lastig om de volksvertegenwoordigers te volgen en te controleren. Dat
• 9:19
  Speaker 2: was het weer voor vandaag. We zijn er ook iedere
• 9:21
  Speaker 2: dag live op BNR natuurlijk. Rond kwart over vier is
• 9:24
  Speaker 2: middags en kwart over zes is avonds. Voor nu bedankt
• 9:26
  Speaker 2: voor het luisteren. Goedenavond. Rond hasta mañana.