Latest / Zakendoen | BNR / Melanie Maas Geesteranus (Invest International) over de fusie met Invest-NL

Transcript

Melanie Maas Geesteranus (Invest International) over de fusie met Invest-NL · Zakendoen | BNR

• 0:00
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
• 0:05
  Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages. Wil
• 0:11
  Speaker 1: je weten wat er
• 0:11
  Speaker 2: speelt en of waarom?
• 0:13
  Speaker 3: In de BNR app kun
• 0:14
  Speaker 2: je ook kijken naar de laatste videofragmenten. Download de BNR
• 0:17
  Speaker 2: app en blijf
• 0:18
  Speaker 4: scherp.
• 0:21
  Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Dit
• 0:29
  Speaker 5: is BNR Zaken doen voor economisch nieuws en zakelijke inzicht.
• 0:32
  Speaker 5: Zometeen hoor je meer over de directeur van Prenatal... die
• 0:35
  Speaker 5: zich heeft losgekocht van een grote Duitse investeerder. Om twaalf
• 0:38
  Speaker 5: uur komt Edi Moeijegietj langs... met het laatste macro-economische nieuws.
• 0:41
  Speaker 5: En Melanie Maas-Gesteranus is te gast. Zij is de topvrouw
• 0:44
  Speaker 5: van Invest International... onder andere over de Nationale Investeringsinstelling. Maar
• 0:48
  Speaker 5: nu eerst naar economisch nieuws van vandaag. Dat gaat over
• 0:52
  Speaker 5: de nieuwe zelfstandige wet. Moet ZZP'ers en opdrachtgevers meer duidelijkheid geven...
• 1:00
  Speaker 5: ZVP'er minstens drie opdrachtgevers hebben gehad in het voorgaande en
• 1:03
  Speaker 5: lopende kalenderjaar... om de zogenoemde zelfstandige toets te doorstaan. En
• 1:07
  Speaker 5: daarmee moet de angst voor de wet DBA, zoals die
• 1:09
  Speaker 5: nu geldt, worden weggenomen... zegt Thierry Aertsen, minister van Werk
• 1:12
  Speaker 5: en Participatie.
• 1:13
  Speaker 6: Doordat we nu duidelijkheid geven, geven we ook zekerheid vooraf.
• 1:17
  Speaker 6: En het is voor ZVP'ers nu ook gewoon duidelijk. Als
• 1:18
  Speaker 6: ik aan deze spelregels voldoen, ik weet wat ik moet doen...
• 1:21
  Speaker 6: En als u daaraan voldoet, dan komt u in de
• 1:24
  Speaker 6: veilige haven, zoals we dat noemen. Dan kunt u dus
• 1:26
  Speaker 6: met een gerust hart of als ZZP'er werken of als
• 1:28
  Speaker 6: ZZP'er inhuren. En daardoor hopen we dat die angst voor
• 1:31
  Speaker 6: die handhaving en die wegvallende opdrachten, dat we dat tij
• 1:35
  Speaker 6: gaan keren
• 1:36
  Speaker 5: Aartsen hoopt dat de wet nog dit jaar of anders
• 1:39
  Speaker 5: toch echt begin 2027 naar de Raad van State kan
• 1:42
  Speaker 5: worden gestuurd. Ik kijk nog even tot slot van dit
• 1:44
  Speaker 5: blok naar de stand van de AEX. En ik moet constateren,
• 1:47
  Speaker 5: die levert behoorlijke instaat 1. Even naar Ene, meer van
• 1:53
  Speaker 5: onze beursnerds. De Nederlandse gokbranche leept meta voor de rechter...
• 1:59
  Speaker 5: vanwege advertenties voor illegale goksites. En de Nederlandse Orde van
• 2:02
  Speaker 5: Advocaten wil na jarenlang verzet... externe aandeelhouders toelaten tot advocatenkantoren.
• 2:07
  Speaker 5: Dat en meer komt ter sprake met de leden van
• 2:10
  Speaker 5: het Boordroompanel. Rob Oudman is hier, hoofd binnenlux van Hooli & Loki...
• 2:13
  Speaker 5: de Zakenbank en Anton Wiggers bedrijf... dokter partner bij Themis Company...
• 2:16
  Speaker 5: en voorzitter van de Raad van Commissarissen bij Survival Instinct. Welkom,
• 2:20
  Speaker 5: leden van het panel. Goedemorgen. God, wat mooi zeg. Wat
• 2:24
  Speaker 5: een geweldig... Eenstemmig. Eenstemmig begin. De Nederlandse Orde van Advocaten,
• 2:28
  Speaker 5: de NOVA, wil externe aandeelhouders toelaten in de advocatuur. Zij
• 2:32
  Speaker 5: bestuurde Else Loes Pasma afgelopen maandag tijdens een bijeenkomst op
• 2:35
  Speaker 5: het ministerie van Justitie en Veiligheid. En daarmee komen onder
• 2:38
  Speaker 5: andere private equity partijen en accountantskantoren in beeld. En dat
• 2:42
  Speaker 5: na jarenlang verzet. Waarom, denk jij Rob, is dat verzet
• 2:45
  Speaker 5: nu gebroken?
• 2:46
  Speaker 7: Nou, ik denk dat ze uiteindelijk zien dat de wereld
• 2:48
  Speaker 7: dus daarna verandert en dat ze wel mee moeten. En
• 2:51
  Speaker 7: anders ook dat de overheid gaat ingrijpen omdat die toch
• 2:53
  Speaker 7: de toegang tot de advocatuur breder beschikbaar wil maken. En
• 2:56
  Speaker 7: uiteindelijk is het natuurlijk ook best wel heel comfortabel als
• 2:59
  Speaker 7: je kan zorgen dat er niemand kan toetreden. Het is
• 3:01
  Speaker 7: natuurlijk best prettig voor zittende partijen. Dus ik Ik kan
• 3:03
  Speaker 7: me voorstellen dat dat druk groot is geworden.
• 3:04
  Speaker 5: Want staatssecretaris Van Brugge die hierover gaat... ziet dat de
• 3:07
  Speaker 5: toegang tot het recht onder druk staat... en zegt, misschien
• 3:09
  Speaker 5: als je niet zelf beweegt, dan kom ik met een wet. Ja,
• 3:12
  Speaker 7: want ze willen uiteindelijk dat je bijvoorbeeld... of stichtingen, of verzekeraars,
• 3:15
  Speaker 7: of start-ups... wellicht een veel goedkoper advocaat... juridisch product kunnen
• 3:21
  Speaker 7: aanbieden aan klanten... om zo de toegankelijkheid tot de advocatuur
• 3:25
  Speaker 7: nog makkelijker te maken. Dus ik begrijp uiteindelijk die druk
• 3:28
  Speaker 7: ook wel
• 3:29
  Speaker 5: En de Nederlandse Orde van Advocaten zegt nu... dat er
• 3:31
  Speaker 5: eventueel beperkt sprake kan zijn van toegang voor externe... aandeelhouders.
• 3:36
  Speaker 5: Wie zijn dat dan? Want er wordt natuurlijk al heel
• 3:38
  Speaker 5: snel geschermd met private equity, maar andere gegadigden? Nou ja,
• 3:42
  Speaker 5: er wordt
• 3:42
  Speaker 8: vooral gekeken naar private equity. Ik snap ook wel het
• 3:45
  Speaker 8: een en ander, want het verdienmodel gaat natuurlijk veranderen, want
• 3:47
  Speaker 8: ze hadden het verdienmodel bij de partners eigenlijk aan het
• 3:49
  Speaker 8: eind van het jaar de winst verdeelde en was er
• 3:51
  Speaker 8: geen geld meer en nu hebben ze geld nodig om
• 3:53
  Speaker 8: te investeren in AI en dat soort zaken. Dat zal
• 3:55
  Speaker 8: ook een rol spelen. Dus het verdienmodel gaat veranderen, dus
• 3:57
  Speaker 8: ook de zeggenschap gaat veranderen en dan ook wie is
• 3:59
  Speaker 8: verantwoordelijk Dat wordt interessant.
• 4:02
  Speaker 5: Ja, dat wordt interessant. En daar zit misschien toch ook
• 4:04
  Speaker 5: een haar in de soep. Want hoeveel mag een externe
• 4:07
  Speaker 5: aandeelhouder dan te zeggen krijgen... over welke zaak, welke informatie, winstgevendheid...
• 4:11
  Speaker 5: wat doen we wel, wat doen we niet?
• 4:13
  Speaker 8: Ja,
• 4:13
  Speaker 5: dat zijn natuurlijk
• 4:13
  Speaker 8: hele belangrijke zaken. Dat duurt natuurlijk ook. Hoeveel prodeozaken doen we?
• 4:18
  Speaker 8: Daar hebben ze ook wel quota voor, denk ik. Maar
• 4:20
  Speaker 8: je krijgt ook wel een interessante discussie. Als zaken niet
• 4:23
  Speaker 8: meer winstgevend zijn... dan ga je misschien wel zeggen, we
• 4:25
  Speaker 8: stoppen er minder tijd en energie in. En wie gaat
• 4:27
  Speaker 8: hier ook de rekening betalen? Dus ik denk dat er
• 4:29
  Speaker 8: heel veel gaat veranderen... met het toetreden tot private equity...
• 4:32
  Speaker 8: Tot advocatuur, ook in
• 4:33
  Speaker 5: het businessmodel. Maar
• 4:33
  Speaker 8: jij
• 4:33
  Speaker 5: noemt heel duidelijk nu private equity. We hebben het in
• 4:36
  Speaker 5: het verleden ook gehad over advocountants. Dus accountants die misschien
• 4:39
  Speaker 5: toch wel zouden kunnen denken... advocatuur, dat nemen we erbij.
• 4:41
  Speaker 5: Een zekeraar zou die interesse kunnen hebben. Of Rob, zie
• 4:44
  Speaker 5: jij toch ook vooral private equity op het video zitten? Ja,
• 4:46
  Speaker 5: inderdaad
• 4:46
  Speaker 7: Het is natuurlijk in andere landen al langer gaande. En
• 4:50
  Speaker 7: nu pas komt het naar Nederland. Dus in Engeland is
• 4:52
  Speaker 7: het al een tijdje gaande. En daar zie je inderdaad
• 4:55
  Speaker 7: dat private equity een belangrijke rol speelt... bij het uiteindelijkste
• 4:57
  Speaker 7: consolidatie van de sector. En dat is inderdaad precies wat
• 5:00
  Speaker 7: Anderlecht aangeeft. Je hebt te maken met het feit dat...
• 5:05
  Speaker 7: dat het partnershipmodel niet echt geschikt is voor investeringen. Net
• 5:09
  Speaker 7: als met accountants. Maar je hebt ook uiteindelijk... mensen willen
• 5:13
  Speaker 7: niet 10, 20 jaar enorm sappelen... om uiteindelijk partner te worden.
• 5:17
  Speaker 7: Ze willen part-time werken, ze willen andere arbeidsvormen. Dus het
• 5:20
  Speaker 7: hele model staat aan alle kanten onder druk.
• 5:22
  Speaker 5: En is
• 5:22
  Speaker 7: dit dan een reddingsboei? Nou, dit is de manier waarop
• 5:25
  Speaker 7: zo'n sector zich opnieuw uit kan vinden. En private equity
• 5:28
  Speaker 7: kan daar een belangrijke rol in spelen. Maar vooral met
• 5:29
  Speaker 7: advocatuur is het wel best wel, denk ik, heel precair.
• 5:32
  Speaker 7: Want je hebt natuurlijk bijzonder rechten. Je hebt een verzoningsrecht, partijdigheid.
• 5:36
  Speaker 7: Ze moeten voor een partij kunnen optreden en voor niemand anders.
• 5:38
  Speaker 7: Ze moeten onafhankelijk zijn. Dus ik vind het voor eigen
• 5:41
  Speaker 7: advocaten nog iets spannender dan voor accountants.
• 5:43
  Speaker 5: Ja, want voor accountants is het al aan de orde
• 5:45
  Speaker 5: van de dag. Daar is een toezichthouder die ook maar
• 5:47
  Speaker 5: schoorvoetend zegt... ja, private equity in deze branche, moeten we
• 5:50
  Speaker 5: dat wel of moeten we dat niet willen? Ja. Het
• 5:52
  Speaker 5: stoplicht op oranje, maar jij vindt voor advocatuur nog meer...
• 5:56
  Speaker 5: Het is nog spannender, want je moet
• 5:57
  Speaker 7: nog meer waarborgen... qua regelgeving, toezicht, et cetera, inbouwen... dat
• 6:02
  Speaker 7: je uiteindelijk het belang, de kernwaarde waar een advocaat voor staat...
• 6:06
  Speaker 7: dat die worden gewaarborgd
• 6:08
  Speaker 8: Ze willen natuurlijk wel onafhankelijk zijn, maar ze zijn natuurlijk
• 6:10
  Speaker 8: niet onpartijdig.
• 6:11
  Speaker 7: Ze moeten juist heel partijdig kunnen zijn. Als
• 6:13
  Speaker 8: je advocaat en accountant gaat samenvoegen... een accountant heeft een
• 6:17
  Speaker 8: onpartijdige rol, is in de wet verankerd... maar een advocaat
• 6:20
  Speaker 8: heeft dat niet. Dat lijkt me interessant, hoe dat gaat.
• 6:22
  Speaker 5: Maar die advocaat heeft dan weer het recht... om niet
• 6:24
  Speaker 5: alles wat hij weet te delen. Sterker nog, dat is
• 6:27
  Speaker 5: een verschuldigingsrecht.
• 6:27
  Speaker 8: Dat
• 6:27
  Speaker 5: moet hij ook doen
• 6:28
  Speaker 8: Dat heeft een accountant niet. Dus als je die gaat
• 6:30
  Speaker 8: samenvoegen tot één kantoor... wat zeer interessant is, gaat om governance, policy...
• 6:34
  Speaker 8: hoe ga je met de klant om. Noem je het
• 6:36
  Speaker 8: nou heel eufemistisch interessant... of toch vooral kwetsbaar en dramatisch? Nee,
• 6:39
  Speaker 8: dat wordt gewoon een drama. Dat krijg
• 6:40
  Speaker 7: ik natuurlijk nooit helemaal goed voor elkaar. Dat speelt op
• 6:43
  Speaker 7: de achtergrond ook mee. Je moet het zeker sterk uit
• 6:45
  Speaker 7: elkaar houden. Dat sowieso kan het onder één dak. Blijft
• 6:48
  Speaker 7: voor mij nog steeds een vraag, denk ik. Gaat private
• 6:51
  Speaker 7: tech hier een rol spelen? Sowieso, denk ik. Maar ik
• 6:53
  Speaker 7: vind het juist interessant. Stichtingen, verzekeraars, startups met nieuwe producten.
• 6:59
  Speaker 7: Juist om die sector te vernieuwen. Heel interessant.
• 7:01
  Speaker 5: Want ik begrijp, dit komt ook voort uit het idee
• 7:04
  Speaker 5: dat het huidige model niet meer houdbaar is.
• 7:06
  Speaker 7: Ja.
• 7:06
  Speaker 5: Dus er moet sowieso iets anders komen.
• 7:08
  Speaker 7: Dat denk ik wel. Om verschillende redenen. Maatschappelijke ontwikkelingen. Toegang
• 7:13
  Speaker 7: tot het recht. Er zijn heel veel redenen waarom hier
• 7:16
  Speaker 7: iets moet veranderen. En ik denk dat mensen dat nu
• 7:17
  Speaker 7: ook inzien.
• 7:18
  Speaker 5: Maar we zijn hier toch een beetje beducht voor. Misschien
• 7:20
  Speaker 5: wel een hang naar winst. Door private equity. is private
• 7:24
  Speaker 5: equity wat dat betreft echt heel anders gedreven dan een partner.
• 7:26
  Speaker 5: Die moet er ook zorgen dat de praktijk rendeert.
• 7:28
  Speaker 7: Die wil ook winst maken.
• 7:29
  Speaker 8: Ja, alleen private equity zijn filantropen, zeg ik dan maar even.
• 7:33
  Speaker 8: Die willen dan vijf jaar ook naar een exit toe,
• 7:34
  Speaker 8: gemiddeld gesproken. Maar
• 7:36
  Speaker 5: is een partner bij een
• 7:36
  Speaker 8: advocatenkantoor wel een filantroop dan? Zeker niet, maar die heeft
• 7:39
  Speaker 8: wel een langdurig belang... bij de continuïteit van onderneming. Daar
• 7:43
  Speaker 8: is ook een klein verschil. Zo'n partner heeft levenslang zich
• 7:46
  Speaker 8: maar in de naad gewerkt om daar te komen... Een
• 7:50
  Speaker 8: private equity partij die gaat zeggen... welke productiviteit kunnen we verhogen?
• 7:54
  Speaker 8: We kunnen AI gaan toepassen. We kunnen meer gaan vragen
• 7:56
  Speaker 8: voor kwad tarivering. Of houden we meer marge over? En
• 7:59
  Speaker 8: na vijf jaar voegen we het samen als kan. En
• 8:00
  Speaker 8: dan gaan we het verkopen.
• 8:01
  Speaker 5: Maar je moet ook heel duidelijk worden... welke voorwaarden je
• 8:04
  Speaker 5: kunt stellen aan zo'n externe... De aandeelhouder, onder welke voorwaarden
• 8:08
  Speaker 5: diegene dan toch nog kan toetreden of niet. De Nederlandse
• 8:11
  Speaker 5: Orde van Advocaten komt nu misschien toch wel onder druk
• 8:13
  Speaker 5: van de staatssecretaris in beweging, maar niet helemaal.
• 8:16
  Speaker 7: Nee, ze willen natuurlijk uiteindelijk ervoor zorgen dat de advocatuur,
• 8:21
  Speaker 7: die uiteindelijk ook zijn reputatie heeft en van het tableau
• 8:24
  Speaker 7: eventueel geschrapt kan worden en al dat soort zaken, wel
• 8:26
  Speaker 7: uiteindelijk een beetje het zeggenschap houdt. Of zo minstens 50%,
• 8:32
  Speaker 7: wellicht iets meer. En dat private equity puur een manier
• 8:36
  Speaker 7: is om investeringen aan te trekken voor de sector.
• 8:40
  Speaker 5: Wie moet er dan eigenlijk gaan toetsen welke externe aandeelhouding
• 8:43
  Speaker 5: nog net acceptabel is en welke over het randje valt?
• 8:45
  Speaker 5: Want er komt een nieuwe onafhankelijke toezichthouder op de advocatuur.
• 8:49
  Speaker 8: Ja, dat gaat natuurlijk op goed gedrag en historie. Maar kijk,
• 8:53
  Speaker 8: als het fout gaat, gaat het puur op het menselijk
• 8:55
  Speaker 8: gedrag vaak fout. Dus dat kun je nooit van tevoren voorkomen.
• 8:58
  Speaker 8: Want als er geld mee gepaard gaat, dan zie je
• 9:00
  Speaker 8: toch vaak dat we de grens op gaan zoeken
• 9:03
  Speaker 5: We gaan naar andere grenzen, namelijk de grens van dit
• 9:06
  Speaker 5: eerste deel. Dan wordt er wel mooi een tweede deel
• 9:08
  Speaker 5: aan vastgeknopt. En in dat tweede deel eren wie eren toekomt,
• 9:19
  Speaker 5: Jochem van Buren. Over zijn laatste actie spreek ik met
• 9:22
  Speaker 5: Rob Oudman en Anton Wiggers, de leden van het Bordroompanel.
• 9:25
  Speaker 5: Hij neemt namelijk prenatal Nederland over van de Duitse investeerder Mutaris.
• 9:29
  Speaker 5: Daarover bericht het FD eerder deze week. De winkelketen is
• 9:31
  Speaker 5: al jaren verliezen. Leed volgens van buren vorig jaar zelfs
• 9:34
  Speaker 5: 25 miljoen euro verlies... op een omzet van 80 miljoen.
• 9:38
  Speaker 5: Hij is daar de Nederlandse topman, dat was hij al. Maar, heren,
• 9:42
  Speaker 5: volop vergrijzing. Moeilijke jaren van Prenatal Nederland. En dan de
• 9:46
  Speaker 5: boel kopen. Ontgroening, eigenlijk. Dat is meer het grote probleem. Ah, pardon,
• 9:49
  Speaker 5: ik bedoel ontgroening. Geboortecijfer laag.
• 9:52
  Speaker 7: Juist
• 9:53
  Speaker 5: Een winkel in de problemen. Vestigingen die niet zo rendabel
• 9:57
  Speaker 5: blijken te zijn. Daar moet je lef voor hebben. Daar
• 9:59
  Speaker 7: moet je heel veel lef voor hebben. Ik vind het
• 10:00
  Speaker 7: buitengewoon dapper. We wensen hem succes. We wensen hem heel
• 10:04
  Speaker 7: veel succes. En ik hoop dat hier goede financiers om
• 10:07
  Speaker 7: zich heen hebben staan met heel veel geduld. Maar kijk,
• 10:10
  Speaker 7: het was al een probleem voor de Prenatal Groep. Toen
• 10:12
  Speaker 7: heeft Mutalis het overgenomen. Dat zijn jongens, die hoef je
• 10:14
  Speaker 7: ook niet uit te leggen hoe herstructureringen werken. Dat doen
• 10:16
  Speaker 7: ze dagelijks. En zelfs die kregen in Nederland het lek
• 10:20
  Speaker 7: niet boven. En nu kan hij het overnemen. Waarschijnlijk voor
• 10:25
  Speaker 7: heel weinig. Ja,
• 10:26
  Speaker 5: want de schulden worden afgeschreven. Hij krijgt nog een stuk
• 10:28
  Speaker 5: financiering mee. Laten we zeggen, een bescheiden bruidsschat misschien? Ja,
• 10:31
  Speaker 7: dat denk ik ook. Ja, zeker. Dit is een typische
• 10:34
  Speaker 7: endowment deal, zoals we dat zouden noemen. En wat betekent dat?
• 10:38
  Speaker 7: Een bruidsschat krijg je mee. Een endowment. Dus een endowment deal.
• 10:42
  Speaker 7: En ja, inderdaad, kijk, alle trends heb je. Je zit
• 10:45
  Speaker 7: in retail met winkels. Nou, dat wil eigenlijk geen investeerder.
• 10:48
  Speaker 7: Je zit inderdaad in een markt die krimpt. Uiteindelijk wat
• 10:51
  Speaker 7: betreft volume in ieder geval. Dus je zult echt fundamenteel
• 10:56
  Speaker 7: dingen anders en beter moeten gaan doen. Want uiteindelijk, die
• 10:58
  Speaker 7: kinderen die minder worden geboren... daar wordt wel gemiddeld steeds
• 11:01
  Speaker 7: meer aan besteed. Dus met dat gegeven kun je wat.
• 11:04
  Speaker 5: Maar wat een geluk. We hebben hier een zakenbankier en
• 11:05
  Speaker 5: een bedrijvendokter. Dus Jochem,
• 11:07
  Speaker 7: goed luisteren.
• 11:07
  Speaker 5: Anton, jouw blik op de zaak.
• 11:10
  Speaker 8: Hij krijgt natuurlijk geld mee. Ik vind het ook wel
• 11:12
  Speaker 8: lef hebben dat hij dit gaat proberen. Maar hij ziet
• 11:14
  Speaker 8: waarschijnlijk iets wat wij niet hebben besproken. Het heeft ook
• 11:16
  Speaker 8: een hele goede naam. Hij heeft 34 winkels, gebrek aan mensen.
• 11:20
  Speaker 8: Hij zal waarschijnlijk gaan herstructureren. Hij zal een aantal winkels
• 11:23
  Speaker 8: terug gaan brengen. De mensen overhevelen van de winkel. Er
• 11:25
  Speaker 8: wordt nu 30% online verdiend. Die marge
• 11:27
  Speaker 5: zal hoger zijn, denk ik.
• 11:34
  Speaker 8: Dus daar zal hij mee beginnen. Het is een restructurer.
• 11:36
  Speaker 8: Daar gaat hij ook mee beginnen. Maar aan de andere
• 11:38
  Speaker 8: kant zit hij ook al een tijdje. Dus de meeste
• 11:40
  Speaker 8: dingen zal hij ook al gedaan moeten hebben. Dus ik
• 11:42
  Speaker 8: denk dat het een hele lastige business case wordt. Tenzij
• 11:45
  Speaker 8: hij andere businessmodellen kan aanhaken. Of partnerships met andere partijen
• 11:48
  Speaker 8: die wij niet zien. Dan geef ik hem nog een
• 11:49
  Speaker 8: kans maar. Eerlijk gezegd, dit wordt een hele moeilijke casus,
• 11:52
  Speaker 5: denk ik. Maar als hij het echt wil gaan doen
• 11:55
  Speaker 5: op zijn eigen manier... is het dan ook maar goed
• 11:56
  Speaker 5: dat je je bestaande management team naar huis hebt gestuurd...
• 11:59
  Speaker 5: en zegt vanaf nu, my way or the highway?
• 12:02
  Speaker 8: Nou ja, kijk, als jij private equity owned bent... dan
• 12:04
  Speaker 8: krijg je vaak een CFO die wordt geleverd door de
• 12:08
  Speaker 8: private equity partij. Dan krijg je nog een mannetje die
• 12:10
  Speaker 8: gaat je spreadsheet bijhouden... rapporteert ook aan de private equity partij.
• 12:12
  Speaker 8: Dat is heel lastig. Vervolgens wordt de inkomen en de
• 12:15
  Speaker 8: sourcing ook geregeld... waarschijnlijk via de private equity partij. Ja,
• 12:19
  Speaker 8: daar heb je het ook wel heel veel last van.
• 12:20
  Speaker 8: En mijn ervaring is dat ook voor het managementteam... vaak
• 12:23
  Speaker 8: een verlossing is als Private Equity uitstapt. Want die gaan
• 12:25
  Speaker 8: toch een beetje via spreadsheets... in de meeste gevallen in
• 12:27
  Speaker 8: jouw tijd... proberen het bedrijf te besturen. Daar ben je
• 12:30
  Speaker 8: blij mee. En dat is misschien ook wel goed om
• 12:31
  Speaker 8: ze naar huis te sturen. Want als je zoveel verlies maakt...
• 12:34
  Speaker 8: heb je ook verantwoordelijkheid te dragen. Dus dat betekent ook
• 12:36
  Speaker 8: dat je je verband kwijt kunt dragen
• 12:37
  Speaker 8: Ik ontmoet
• 12:38
  Speaker 5: alleen maar instemmingen.
• 12:40
  Speaker 7: Als je echt iets snel en grondig en rigoureus wil veranderen...
• 12:44
  Speaker 7: dan zul je met een compleet nieuw managementteam aan de
• 12:45
  Speaker 7: slag moeten. Want anders blijft iedereen toch in het oude hangen.
• 12:48
  Speaker 7: Dat is nou eenmaal zoals het gaat.
• 12:49
  Speaker 5: Maar je zegt snel en rigoureus. Van Buuren geeft in
• 12:51
  Speaker 5: de krant aan... ik heb toch wel een jaar of
• 12:53
  Speaker 5: vijf nodig om het weer op de rit te krijgen.
• 12:54
  Speaker 5: Dat is nog steeds snel genoeg
• 12:56
  Speaker 5: Zeker
• 12:57
  Speaker 7: maar hij zal in de komende 180 dagen... al behoorlijk
• 13:02
  Speaker 7: moeten snijden en zagen en winkels sluiten. Wil hij dat
• 13:04
  Speaker 7: gaan halen?
• 13:07
  Speaker 5: En hij moet dat zelf doen. Bij een persoonlijke titel
• 13:10
  Speaker 5: is er nog iets. Of iemand die zegt. Jochem het
• 13:12
  Speaker 5: lijkt misschien een goed idee. Maar ik zie het toch anders.
• 13:16
  Speaker 5: Iemand moet uiteindelijk de lijn uitzetten. Wat er gaat gebeuren.
• 13:19
  Speaker 5: Super alignment tussen de CEO en de investeerder. Precies. Maar
• 13:24
  Speaker 5: is het niet ook fijn om af en toe nog
• 13:25
  Speaker 5: met een frisse blik. Dan moet je er altijd over
• 13:28
  Speaker 5: kunnen spreken. De
• 13:28
  Speaker 8: vraag is, wie gaat hem tegenspreken in de boord? Met
• 13:31
  Speaker 8: zo'n unieke positie. Je bent en investeerder en de CEO.
• 13:35
  Speaker 8: Zou ik er wel een raad van advies naast zetten?
• 13:37
  Speaker 8: Of een raad van commissarissen? Die zorgen dat je in
• 13:38
  Speaker 8: ieder geval wordt tegengesproken. Om te zorgen dat dat toch
• 13:41
  Speaker 8: een beetje
• 13:42
  Speaker 5: borgt. Hij is de eigenaar, hij is de CEO. Hij
• 13:46
  Speaker 5: zegt wel,
• 13:47
  Speaker 7: ik heb een aantal goede financiers om me heen staan.
• 13:50
  Speaker 7: Ik neem aan dat die in een raad van advies
• 13:51
  Speaker 7: wel een rol zullen vervullen
• 13:53
  Speaker 7: En dat zijn, neem ik aan, ook mensen met enig
• 13:55
  Speaker 7: verstand van waar hij nu aan begonnen is. Dat die
• 13:58
  Speaker 7: hem ook een beetje daarin kunnen bijstaan.
• 14:00
  Speaker 5: Maar Anton, ik zie dat jouw gemoed een beetje veranderd is.
• 14:02
  Speaker 5: Maar tussendoor zei je wel, lastige zaak. Nou ja
• 14:06
  Speaker 8: hoeveel casuïstieken wil je nog bespreken van het afgelopen jaar?
• 14:09
  Speaker 8: En welke retail heeft er nou echt gewonnen? Dat zijn
• 14:12
  Speaker 8: echt de partijen die heel verrassend
• 14:14
  Speaker 5: zijn. Het is prenatal, het is wel een heel sterk merk. Ja,
• 14:17
  Speaker 5: maar dat is waar
• 14:17
  Speaker 8: Dus dat is ook het enige waarvan ik zeg, dat
• 14:19
  Speaker 8: geeft nog een kans. Als je daar... businessmodellen aan kan toevoegen...
• 14:23
  Speaker 8: of andere portfolio producten... en kan de brand as predatal...
• 14:27
  Speaker 8: geving een goede kans. En wat jij ook al aangaf...
• 14:31
  Speaker 8: de gemiddelde besteding is uniek hoog. Het mag heel veel
• 14:35
  Speaker 8: geld kosten. Net als met dieren. Beste aanstaande
• 14:37
  Speaker 5: ouders, denk daar toch nog een keer goed over aan.
• 14:39
  Speaker 5: Is dat allemaal wel nodig?
• 14:40
  Speaker 8: Eén advies dan nog. Ik zou hem adviseren om terug
• 14:43
  Speaker 8: te gaan... naar de tuppenwebparty-achtige omgeving. Dat is lekker gelopen
• 14:47
  Speaker 8: de afgelopen jaren. Dat zou je misschien
• 14:49
  Speaker 5: toch weer... een beetje huis
• 14:50
  Speaker 8: krijgen. Minder kosten. Community, verbinding. Dat geef ik hem wel
• 14:54
  Speaker 8: een
• 14:54
  Speaker 5: kans. De hele verduurzaming in deze branche. Kijk toch nog
• 14:57
  Speaker 5: eens of er een kinderwagen is die al een keer
• 14:59
  Speaker 5: gebruikt is. Maar waar jouw eigen jonge spruit nog prima
• 15:02
  Speaker 5: mee geholpen is.
• 15:03
  Speaker 7: Dat krijgt geen voet aan de grond. Dat gebeurt volop
• 15:05
  Speaker 7: via markt. plaatsen, dus dat gebeurt wel. Maar toch zie
• 15:08
  Speaker 7: je dat mensen, vooral bij het eerste kind, en dan
• 15:11
  Speaker 7: staan vaak ook de opa's en oma's van dat pasgeborene
• 15:13
  Speaker 7: klaar om te helpen.
• 15:15
  Speaker 5: In welke levensfase zit jij? Ik ben het
• 15:17
  Speaker 7: al
• 15:17
  Speaker 5: lang
• 15:18
  Speaker 7: verwijderd. Maar ik doe heel veel deals in de kinder...
• 15:25
  Speaker 7: zeg maar... juvenile sector, om
• 15:27
  Speaker 5: het zo maar te noemen.
• 15:28
  Speaker 7: Maar jij hebt die kinderwagen toen geschonken? Ik had vier kinderen,
• 15:32
  Speaker 7: dus bij mij was het een hele goede investering voor
• 15:34
  Speaker 7: de eerste. GELACH We gaan
• 15:36
  Speaker 5: naar de Nederlandse online opbranche. Sleepmeta voor de rechter vanwege
• 15:41
  Speaker 5: advertenties voor illegale goksites op Facebook en Instagram. De grootste
• 15:44
  Speaker 5: kanalen melden de vergunde Nederlandse online kansspelaanbieders, de VNLOK, afgelopen
• 15:50
  Speaker 5: maandag uit onderzoek van de branchevereniging dat er gokadvertenties op
• 15:55
  Speaker 5: Facebook afkomstig was van illegale goksites. En Anton, dat zit
• 15:59
  Speaker 5: vernuftig in elkaar, want die advertenties zijn er wel... maar
• 16:02
  Speaker 5: niet zo lang,
• 16:02
  Speaker 9: anderhalve dag, en dan worden ze weer
• 16:04
  Speaker 5: verwijderd.
• 16:04
  Speaker 9: Dus als
• 16:04
  Speaker 5: je het meldt, ben je eigenlijk al te laat. En
• 16:07
  Speaker 5: nu is de vraag, of eigenlijk de constatering van de branche...
• 16:10
  Speaker 5: Facebook zegt je tegen op te treden, doet het niet...
• 16:13
  Speaker 5: Wij pikken dat niet langer en wij kunnen ook nog
• 16:15
  Speaker 5: wijzen op Europese richtlijnen. Dat zal ze leren.
• 16:19
  Speaker 7: Dat zal ze leren
• 16:21
  Speaker 5: Wat een
• 16:21
  Speaker 7: cynisme ontmoet
• 16:22
  Speaker 8: ik hier. Dit is eigenlijk een casus die gaat over
• 16:26
  Speaker 8: platform responsibility. Waar kan ik nou zo'n platform aansprakelijk voor stellen?
• 16:30
  Speaker 8: Als je dan toch gaat procederen en je wil een
• 16:33
  Speaker 8: werking hebben voor andere bedrijven... dan pak je de grootste
• 16:36
  Speaker 8: en dat is wat hier gebeurt. Maar ze
• 16:38
  Speaker 5: zeggen toch wel degelijk, jullie doen er een beetje cynisch over...
• 16:42
  Speaker 5: Facebook pretendeert van alles te doen. Kan ook echt wat doen.
• 16:46
  Speaker 5: Maar laat het na.
• 16:48
  Speaker 7: En dat
• 16:48
  Speaker 5: moet je niet
• 16:49
  Speaker 7: laten passeren. Dat moet je niet laten passeren. En het
• 16:51
  Speaker 7: is eigenlijk ook verschrikkelijk. Wat je ziet in Amerika. Bedrijven
• 16:57
  Speaker 7: mogen doen wat ze willen. En pas op het moment
• 16:59
  Speaker 7: dat er slachtoffers ontstaan. En er class actions komen. Gebeurt
• 17:02
  Speaker 7: er wat. Dat zie je nu ook in Amerika.
• 17:04
  Speaker 10: En in
• 17:05
  Speaker 7: Europa moeten we, omdat de overheid uiteindelijk... pas veel te
• 17:08
  Speaker 7: laat doorheeft wat allemaal gaande is... moet je via dit
• 17:10
  Speaker 7: soort courtcases uiteindelijk zeggen... jongens, we zijn regels handhaven.
• 17:14
  Speaker 5: Maar al
• 17:14
  Speaker 7: die
• 17:14
  Speaker 5: grote Amerikaanse bedrijven waar je het over hebt... die hebben
• 17:16
  Speaker 5: de afgelopen periode ook moeten schikken. Die zijn toch in
• 17:19
  Speaker 5: beweging gekomen. Dat ging over andere problemen. die hier wel
• 17:22
  Speaker 5: aan gerelateerd zijn, namelijk verslavend hebben bij onze zaakjes ingericht.
• 17:26
  Speaker 7: Exact
• 17:26
  Speaker 5: Zou het toch kunnen zijn dat ze daardoor eerder genegen zijn...
• 17:29
  Speaker 5: toch maar eens met deze branchevereniging in gesprek te gaan,
• 17:32
  Speaker 5: of niet?
• 17:33
  Speaker 7: Nou, ze verdienen knijterveel geld. En die schikkingen zijn relatief
• 17:37
  Speaker 7: bescheiden bedragen. Dus volgens mij hebben ze geen enkele incentive
• 17:40
  Speaker 7: om het businessmodel te veranderen... ze echt hoge boetes krijgen opgelegd.
• 17:45
  Speaker 7: En ik denk dat het ook belangrijk is dat mensen,
• 17:46
  Speaker 7: zeker als er sprake is van oneerlijke concurrentie tegen mensen
• 17:49
  Speaker 7: die aan alle regels wel voldoen, dat er iets tegen
• 17:52
  Speaker 7: wordt opgetreden.
• 17:53
  Speaker 8: Kijk, ik ben het met je eens. Dit is niet goed.
• 17:55
  Speaker 8: Dat staat voorop.
• 17:56
  Speaker 5: Nou Anton, het is maar eens gezegd.
• 17:58
  Speaker 8: Het is maar eens gezegd. Dus laten we ook eens
• 18:00
  Speaker 8: iets vinden dan. Even een mening hierover. Alleen als je
• 18:02
  Speaker 8: dit wilt aanpakken, dan kun je dat niet als Nederland doen.
• 18:05
  Speaker 8: Want Nederland heeft zijn eigen wetgeving. Spanje heeft zijn eigen gokwetgeving.
• 18:08
  Speaker 9: Je zult
• 18:08
  Speaker 8: het
• 18:09
  Speaker 10: echt Europees moeten
• 18:10
  Speaker 8: doen.
• 18:10
  Speaker 10: Er ligt verantwoordelijkheid bij die
• 18:12
  Speaker 8: platform. Zeker, zeker. Maar wie gaat ze dan aanspreken? Wie
• 18:14
  Speaker 8: gaat dan die rechtszaken aanspannen? Is dat de Europese gemeenschap
• 18:17
  Speaker 8: of is dat de Nederlandse gokwereld? Dat is voor mij
• 18:20
  Speaker 8: hier aan de orde. Dus je zult het echt Europees
• 18:22
  Speaker 8: op moeten gaan lossen. Dat betekent dat het weer heel
• 18:24
  Speaker 8: veel tijd gaat kosten. En in de meantime is het
• 18:26
  Speaker 8: businessmodel van alle grote partijen als Meta al langer veranderd.
• 18:31
  Speaker 7: Dus dat is
• 18:32
  Speaker 8: vervelend.
• 18:34
  Speaker 7: En als Europa te vervelend wordt, dan gaat Trump weer
• 18:35
  Speaker 7: lelijk doen. Ja, dan krijgen we dat weer.
• 18:38
  Speaker 5: Dus begrijp ik goed dat bij Merita hier op geen
• 18:41
  Speaker 5: enkele manier van schrikken
• 18:43
  Speaker 7: Nee. En dat hebben we denk ik al meerdere keren gezien.
• 18:46
  Speaker 7: Als er niet een keiharde financiële boete tegenover staat... die
• 18:50
  Speaker 7: echt substantieel is, dan veranderen er heel weinig. En verdienen
• 18:53
  Speaker 7: ze duizenden redenen om te zeggen... Ja, het gaat niet.
• 18:55
  Speaker 5: Ik ga het ook nog een keer proberen. Als je
• 18:57
  Speaker 5: kijkt naar de afgelopen jaren en hoe vaker is gedreigd
• 19:00
  Speaker 5: met boetes. Er zijn ook boetes uitgedeeld en in Amerika
• 19:02
  Speaker 5: nu is geschikt wordcompliance. Om dat woord maar eens te gebruiken.
• 19:06
  Speaker 5: Ook bij die grote Amerikaanse techbedrijven. Toch niet een steeds
• 19:08
  Speaker 5: belangrijker onderwerp.
• 19:10
  Speaker 7: Ik denk dat het belangrijker wordt. Maar ook vanuit het manier.
• 19:12
  Speaker 7: Hoe kunnen we zo lang mogelijk dit tegenhouden. Ontmoedig weglopen.
• 19:16
  Speaker 7: Verwijzen naar moeilijkheden. Weet ik veel.
• 19:18
  Speaker 8: Het vervelende is dat deze week even naar het Witte Huis.
• 19:21
  Speaker 8: We proberen hier dingen tegen te gaan. Als het gaat
• 19:23
  Speaker 8: om AI. Gaan we niet doen. Je bent er moreel tegen.
• 19:27
  Speaker 8: Het is niet goed te praten. Het gebeurt toch. En
• 19:29
  Speaker 8: op één locatie wordt er dan een meeting gehouden. Wordt
• 19:32
  Speaker 8: er gezegd. We gaan niet veranderen. En dus gaat het
• 19:33
  Speaker 8: niet veranderen. En dat is echt wel een moedeloos van
• 19:35
  Speaker 8: te worden
• 19:36
  Speaker 5: En dan zegt onze eigen toezichthouder. De Kanspelautoriteit. In de Volkskrant.
• 19:39
  Speaker 5: Dat Meta inderdaad niet genoeg doet. Maar zeggen ze ook.
• 19:42
  Speaker 5: Wij kiezen ervoor om samen met Meta het probleem te bestrijden.
• 19:44
  Speaker 5: In plaats van dat we een jarenlange juridische strijd voeren.
• 19:47
  Speaker 5: Waarbij mogelijk niets gebeurt.
• 19:49
  Speaker 7: Ja. kijk, ze zijn natuurlijk de beste en de duurste advocatenkantoor...
• 19:53
  Speaker 7: om dingen heel lang tegen te houden. Maar je ziet
• 19:56
  Speaker 7: het toch ook in Amerika. Maar wat
• 19:57
  Speaker 5: doet zich trouwens die zegt... wij trekken eerder en liever
• 19:59
  Speaker 5: gezamenlijk
• 20:00
  Speaker 7: op met Meta? Ik denk dat je het beste kan proberen,
• 20:02
  Speaker 7: maar als je concludeert... dat er geen moer verandert, dan
• 20:04
  Speaker 7: moet je toch naar andere middelen grijpen. waarvan
• 20:07
  Speaker 5: je zegt dat die ook vrij bot zijn als instrument.
• 20:09
  Speaker 5: Want Facebook, Instagram, Meta doet wat het zelf
• 20:12
  Speaker 7: wil
• 20:12
  Speaker 7: Ja, uiteindelijk wel. Dus heb je uiteindelijk ook de steun
• 20:15
  Speaker 7: van de overheden nodig... om hier wat aan te doen.
• 20:17
  Speaker 8: Tenzij je strafrecht gaat inroepen. En dan ga je richting gevangenisstraf.
• 20:20
  Speaker 8: Maar dat wordt ook een maandenlachertje. Anton
• 20:22
  Speaker 5: is hier van stevige mening. Anton Wiggers, bedrijf van Dr.
• 20:26
  Speaker 5: Parten bij Themis Company. Voorzitter van de Raad van Commissarissen
• 20:29
  Speaker 5: van Survival Instinct. En Rob Oudman, hoofdbenelux van de Zakenbank
• 20:33
  Speaker 5: Julian Loki. is niet gestikt in zijn eerste deal rondom kinderwagens. Nee,
• 20:37
  Speaker 5: gelukkig niet. En zakelijk. Dit panel is te beluisteren als podcast.
• 20:42
  Speaker 5: Je kunt je abonneren via je favoriete kanaal of de
• 20:44
  Speaker 5: app van BNR. Straks minister Heijnen verdedigt de miljoenennoten... op
• 20:48
  Speaker 5: de tweede dag van de Algemene Financiële Beschouwingen. Krijgt de
• 20:51
  Speaker 5: minister steun voor de financiële plannen
• 20:54
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt... door Numbers en Atradius. Atradius.
• 21:00
  Speaker 1: Verzekerd van betalen.
• 21:01
  Speaker 4: Rijksscherp.
• 21:06
  Speaker 2: Dag
• 21:12
  Speaker 5: twee van de Algemene Financiële Beschouwingen is begonnen... nadat gisteren
• 21:16
  Speaker 5: de Kamer aan het woord is geweest. Vandaag de beurt
• 21:18
  Speaker 5: aan minister Heijnen van Financiën. Contact met Sophia van Leeuw,
• 21:21
  Speaker 5: onze politiek verslaggever uiteraard... vanuit Den Haag. Sophia, goedemorgen.
• 21:25
  Speaker 11: Goedemorgen, Thomas.
• 21:27
  Speaker 5: Gisteren was Boks 3 nog het voornaamste hoofdpijndossier. Wordt daar
• 21:30
  Speaker 5: vandaag dan ook weer uitgebreid over doorgesproken?
• 21:33
  Speaker 11: Ja, Box 3 is en blijft het grote pijnpunt. Dat
• 21:37
  Speaker 11: merken we nu ook weer. En Heine begon er zelf
• 21:40
  Speaker 11: ook gelijk over in zijn introductie.
• 21:42
  Speaker 12: Ik ben er ook van overtuigd dat Box 3 eindelijk
• 21:45
  Speaker 12: eens opgelost moet worden. om ons investeringsklimaat te verbeteren... en
• 21:48
  Speaker 12: om spaargeld eerlijker te belasten. Dus ik kies ervoor om
• 21:51
  Speaker 12: dit op te lossen. Ook als dat betekent dat ik
• 21:53
  Speaker 12: veel kritiek daarvoor zal ontvangen... en dat de rekening ergens
• 21:56
  Speaker 12: heen moet.
• 21:57
  Speaker 11: Ja, want kritiek dat kwam natuurlijk gisteren al... van alle
• 22:00
  Speaker 11: kanten uit de Kamer, links en rechts. Want dat voorstel
• 22:03
  Speaker 11: waar het kabinet lang over heeft gedaan... dat blijkt dat
• 22:08
  Speaker 11: de rekening daarvoor komt te liggen... bij de kleine spaarder
• 22:10
  Speaker 11: en belegger. Dat is niet wat de Kamer wil... Maar
• 22:14
  Speaker 11: zo zegt Heijnen, het is noodzakelijk. Dus kritiek of niet,
• 22:17
  Speaker 11: hij gaat het vandaag verdedigen
• 22:20
  Speaker 5: Dan werd gisteren ook al duidelijk, of al eer gisteren
• 22:23
  Speaker 5: was het inmiddels... dat de bezuinigingen op de sociale zekerheid
• 22:25
  Speaker 5: worden geschrapt. Daar is denk ik ook nog wel ruimte
• 22:28
  Speaker 5: voor om daar wat noten over te kraken.
• 22:31
  Speaker 11: Ja, want we weten natuurlijk dat Pro en de vakbonden...
• 22:34
  Speaker 11: die vierden direct feestdinsdag, toen bleek dat het werd geschrapt.
• 22:38
  Speaker 11: Maar om niet gelijk in de techniek te duiken... helemaal
• 22:41
  Speaker 11: weg is die bezuiniging niet. Hij is voor nu even
• 22:43
  Speaker 11: verplaatst naar de begroting van financiën. Zodat er wat tijd
• 22:47
  Speaker 11: en wat ruimte is, ook voor de polder... om aan
• 22:50
  Speaker 11: tafel te komen en tot een sociaal akkoord te komen.
• 22:53
  Speaker 11: Maar de inzet van het kabinet blijft... om die WW
• 22:56
  Speaker 11: en WIA te hervormen, zodat dat geld gaat opleveren. Ja,
• 23:00
  Speaker 11: en als dat niet gebeurt, weten we nu al... dan
• 23:03
  Speaker 11: heb je toch dat noodmiddel, de kaasschaap... en dan wordt
• 23:05
  Speaker 11: er alsnog bezuinigd op andere posten.
• 23:07
  Speaker 5: Ja, en dan is onderwijs iets wat in het oog springt...
• 23:09
  Speaker 5: maar dat geldt voor meerdere departementen... die er dan toch
• 23:12
  Speaker 5: met die beruchte kaasschaap overheen moeten, geloof ik, hè?
• 23:14
  Speaker 11: Ja, precies. Toevalligerwijs worden dan de VVD-portefeuilles uitgezonderd. Dus niet
• 23:19
  Speaker 11: op bijvoorbeeld defensie of noodzakelijke uitgaven. Maar wel onderwijs, zorg,
• 23:25
  Speaker 11: ook grote posten natuurlijk.
• 23:27
  Speaker 5: Heine gaf het net al aan toen het over box
• 23:29
  Speaker 5: 3 gaat. Ik moet soms ook pijnlijke keuzes maken. En
• 23:31
  Speaker 5: als dat tot kritiek leidt, dan ben ik degene die
• 23:33
  Speaker 5: daar maar een oplossing voor moet vinden. Het is niet
• 23:35
  Speaker 5: een man die makkelijk compromissen maakt. Dus dat gaat hard
• 23:38
  Speaker 5: tegen hard. Dat wordt stevig vandaag.
• 23:40
  Speaker 11: Nou ja, hij stelt zich wel in dat kleine uur
• 23:43
  Speaker 11: dat we nu bezig zijn... stelt hij zich wel constructief op.
• 23:46
  Speaker 11: En dat is natuurlijk ook noodzakelijk. Want in het minderheidskabinet
• 23:49
  Speaker 11: is hij afhankelijk van de Kamer. En er is nog
• 23:52
  Speaker 11: steeds geen meerderheid in zicht. Bijvoorbeeld voor het belastingplan. En
• 23:56
  Speaker 11: dat merk je ook in zijn houding. Dat hoorde je
• 23:58
  Speaker 11: hem zojuist ook zeggen. Het
• 24:00
  Speaker 12: belangrijkste is dat we het uiteindelijk met elkaar eens worden.
• 24:02
  Speaker 12: Daar dient dit debat ook voor. En wat ik bedoelde
• 24:04
  Speaker 12: met forceren is dat ik gewoon een voorstel neerleg... Op
• 24:07
  Speaker 12: basis van de gesprekken die wij hebben gevoerd. Waarvan ik proef.
• 24:10
  Speaker 12: Hier zit landingsgrond. Maar ook in de gesprekken die wij
• 24:13
  Speaker 12: voorafgaand aan het debat hebben gevoerd. Heb ik ook aangegeven
• 24:16
  Speaker 12: dat op parameterniveau. Natuurlijk nog dingen moeten wijzigen. Dat we
• 24:19
  Speaker 12: dat ook zien. Maar we moeten starten met de inhoudelijke discussie.
• 24:22
  Speaker 12: En stoppen met de discussie. Ik wil niet met elkaar samenwerken.
• 24:25
  Speaker 11: Ja, hij zegt het dus al, hij heeft goed geluisterd
• 24:27
  Speaker 11: naar de Kamer... en er kunnen nog dingen worden gewijzigd.
• 24:30
  Speaker 11: Wat er dan precies gewijzigd kan worden, ja, ik ben benieuwd.
• 24:34
  Speaker 11: Dat gaan we straks horen in de rest van het verloop...
• 24:36
  Speaker 11: van de Algemene Financiële Beschouwingen.
• 24:37
  Speaker 5: Sofie van Leeuw, onze politiek verslaggever, dank je
• 24:42
  Speaker 2: wel.
• 24:45
  Speaker 5: Minister van Justitie en Veiligheid, David van Wil... kondigt aan
• 24:48
  Speaker 5: de verkeersboetes voor licht te vergrijpen... opnieuw te willen verhogen,
• 24:51
  Speaker 5: maar de Raad van State is kritisch... Blijkt uit het
• 24:53
  Speaker 5: advies van de hoogste bestuursrechter in Nederland. Werd vorige week gepubliceerd.
• 24:58
  Speaker 5: In dat advies wijst de Raad van State op het feit...
• 25:00
  Speaker 5: dat verkeersboetes niet meer in verhouding staan tot boetes... voor
• 25:03
  Speaker 5: zware misdrijven. Het is tijd voor advies, ongevraagd advies... aan
• 25:06
  Speaker 5: de minister van Justitie en Veiligheid, meneer Van Weel. Komt
• 25:09
  Speaker 5: van Robert de Boek van Antea Participaties. Robert, goedemorgen. Goedemorgen, Thomas.
• 25:14
  Speaker 5: Wat was de laatste prent voor de wel edelgestrenge heer
• 25:16
  Speaker 5: de Boek
• 25:17
  Speaker 13: Ja, ja, ja, die was 144 euro. En het vergrijp?
• 25:24
  Speaker 13: Een kilometer of 12 starts, denk ik. En ben je
• 25:28
  Speaker 13: een recidivist? Ja, iedereen die op de weg zit zal
• 25:33
  Speaker 13: ervaren dat het moeilijk is. En ik heb een hekel
• 25:36
  Speaker 13: om met cruisecontrol te rijden. Dat het moeilijk is om
• 25:39
  Speaker 13: je altijd eraan te houden. Met name binnen de bouwde
• 25:42
  Speaker 13: kom heb je soms wegen waar je 50 mag. Het
• 25:46
  Speaker 13: is verbazingwekkend dat daar 50 is en niet 70. En
• 25:49
  Speaker 13: dan loopt het snel op
• 25:50
  Speaker 5: Het staat bij de minister van Justitie weer op het menu...
• 25:53
  Speaker 5: De Raad van State waarschuwt. Waarschuwde overigens al eerder over
• 25:56
  Speaker 5: de scheve verhouding... tussen de boetes voor zware en minder
• 26:00
  Speaker 5: zware misdrijven. Dus dit is ook een herhaling van zetten.
• 26:03
  Speaker 5: De Raad van State komt met ongeveer hetzelfde bezwaar
• 26:06
  Speaker 13: Ja, en desondanks wordt er niets aan gedaan. Om jou
• 26:10
  Speaker 13: een idee te geven, Thomas... als ik jou straks hier
• 26:13
  Speaker 13: op straat een klap voor je kanus verkoop... Dan is het...
• 26:15
  Speaker 13: Ik denk het proberen, Robert de Boek. Nou ja, als
• 26:19
  Speaker 13: jij verliest bij ons tafeltennistournootje,
• 26:21
  Speaker 9: Thomas... Ja, dat was
• 26:22
  Speaker 13: stevig. Maar dan is de boete lager dan wanneer ik
• 26:29
  Speaker 13: iets te hard rijd. En het bijzondere is ook dat
• 26:31
  Speaker 13: als ik 31 kilometer te hard rijd... dat de boete
• 26:35
  Speaker 13: lager is dan wanneer ik 30 kilometer te hard rijd. Ja,
• 26:39
  Speaker 13: dat moet ik even uitleggen. Het gaat om administratieve boetes,
• 26:43
  Speaker 13: die zijn tot 30 kilometer in... En je hebt strafrechtelijke boetes.
• 26:47
  Speaker 13: En als je meer dan 30 kilometer te hard rijdt...
• 26:49
  Speaker 13: is er sprake van een strafrechtelijke boete. En die is
• 26:53
  Speaker 13: lager dan die administratieve boete. Hou je vooral niet in? Nee,
• 26:56
  Speaker 13: dat is niet uitlegbaar.
• 27:01
  Speaker 5: afrechtelijke procedure terechtkomt. Zijn er dan misschien toch nog weer
• 27:04
  Speaker 5: andere zaken... waar je rekening mee moet
• 27:05
  Speaker 13: houden? Dan krijg je een straflat. Dat heb ik niet.
• 27:12
  Speaker 13: Ik rij soms iets te hard. Maar niet zodanig dat
• 27:14
  Speaker 13: ik in de straflijke sfeer kom. Maar behalve de Raad
• 27:17
  Speaker 13: van State... heeft ook het Openbaar Ministerie... al kritiek geuit
• 27:21
  Speaker 13: op de verhouding... tussen de hoogte van die boetes... en
• 27:23
  Speaker 13: de ernst van de gepleegde feiten. En dat weten we allemaal.
• 27:27
  Speaker 13: Iedere luisteraar die op de weg zit en wel eens
• 27:29
  Speaker 13: te hard rijdt... zal dat bekend voorkomen en ervaren dat
• 27:32
  Speaker 13: de hoogte van de boete... niet in verhouding staat tot
• 27:35
  Speaker 13: het vergrijp. Ik zal je een paar voorbeelden geven, Thomas.
• 27:39
  Speaker 13: Ik rij s'avonds om 11 uur op een vierbaansweg waar
• 27:42
  Speaker 13: bijna niemand rijdt. Stel, rijd ik 140 in plaats van 120. Nou,
• 27:45
  Speaker 13: laat dat dan maar weg. Dat doe je? Ja, dat
• 27:47
  Speaker 13: doe ik, zeker. En dat kost dan 200 euro. Nou,
• 27:50
  Speaker 13: dat voelt als onredelijk, want wie doe ik daar nou eigenlijk... Ja, precies.
• 27:56
  Speaker 13: Om nog maar te zwijgen, want de boetes binnenbouden komen.
• 27:59
  Speaker 13: Als je 70 rijdt waar je 50 mag, mag je
• 28:01
  Speaker 13: 216 euro aftikken. En als je in Amsterdam s'avonds laat,
• 28:05
  Speaker 13: als er niemand op de weg is... Als ik in
• 28:07
  Speaker 13: Sloten rijd waar niemand te zien is... Dit is gebeurd.
• 28:10
  Speaker 13: 30 kilometer zonde, dan val je in slaap. Dat is
• 28:13
  Speaker 13: nog veel gevaarlijker dan 50 op dat moment rijden. Maar
• 28:16
  Speaker 13: als ik 50 rijd in plaats van 30, 291 euro.
• 28:19
  Speaker 13: Het moet wel een
• 28:21
  Speaker 5: opluchting zijn dat je daar op de radio over mag klagen.
• 28:23
  Speaker 13: Ja, dit is breed gedeeld. En ook het Openbaar Ministerie
• 28:28
  Speaker 13: geeft aan. Het staat niet in verhouding tot... Maar het
• 28:31
  Speaker 13: is wel de bedoeling dat jij dit soort dingen... de
• 28:33
  Speaker 13: volgende keer niet meer doet. Nou, dan komen we op
• 28:35
  Speaker 13: mijn volgend punt. Want David van Wil erkent dat dit
• 28:38
  Speaker 13: allemaal onredelijk is. Maar, wat zegt hij? Ja, als ik
• 28:42
  Speaker 13: het niet doe, die verhoging... want het gaat dus nog
• 28:44
  Speaker 13: verder omhoog... dan heb ik een gat in mijn begroting
• 28:46
  Speaker 13: van 30 miljoen. Ah, het is gewoon goed voor de schatkist. Precies,
• 28:49
  Speaker 13: het is een melkkoe. En boetes moeten naar mijn mening
• 28:52
  Speaker 13: als doel hebben... om gedrag te beïnvloeden. Je moet inderdaad
• 28:56
  Speaker 13: recidieven voorkomen... Ja, maar goed
• 29:01
  Speaker 5: het een hoeft het ander toch niet te bijten. Want
• 29:03
  Speaker 5: hij heeft geld nodig, jij moet het aftikken. Jij denkt
• 29:05
  Speaker 5: ook 200 euro voor iets wat zo zonde van het
• 29:08
  Speaker 5: geld is. Ik doe dat de volgende keer niet meer.
• 29:10
  Speaker 13: Ja, alleen daar zit je met... En dan kom ik
• 29:13
  Speaker 13: op mijn advies. Misschien niet een advies wat iedereen van
• 29:16
  Speaker 13: mij zou verwachten... Maar de pijn bij mij voor 200 euro...
• 29:22
  Speaker 13: of bij iemand uit de quote 500... is heel anders
• 29:25
  Speaker 13: dan wanneer... niet dat ik mezelf daarmee wil vergelijken... maar stel,
• 29:29
  Speaker 13: die hebben ook boetes. Je klopt op de deur. Die
• 29:31
  Speaker 13: hebben boetes. Die pijn is heel wat anders dan de bijstandsmoeder...
• 29:36
  Speaker 13: die 1100 euro inkomen heeft... en drie kinderen moet voeden.
• 29:41
  Speaker 13: Even kort verteld, Robert de Boek zegt hier nivelleren is
• 29:44
  Speaker 13: een feestje. Bij verkeersboetes wel, want dan krijg je aanpassing
• 29:48
  Speaker 13: van gedrag. Want dat quote 500 lid die 200 euro
• 29:52
  Speaker 13: moet aftikken... omdat hij veel te hard gereden heeft... Ja,
• 29:56
  Speaker 13: die slaapt daar geen seconde minder voor. Die betaalt en
• 29:59
  Speaker 13: die doet het morgen weer. Die bijstandsmoeder ligt een week wakker,
• 30:02
  Speaker 13: want die moet de kinderen voeden. Maar
• 30:04
  Speaker 5: Robert,
• 30:04
  Speaker 13: het
• 30:04
  Speaker 5: is geen onbekend pleidooi. Wel uit jouw mond, geef ik
• 30:07
  Speaker 5: meteen toe. Er zijn mensen die zeggen, ja, ga maar
• 30:09
  Speaker 5: eens vaststellen wat het werkelijke inkomen is van iemand. Wat
• 30:12
  Speaker 5: moet je meetellen? Het leidt tot enorme administratieve lasten. Gaan
• 30:15
  Speaker 5: we daar weer over mopperen. Buitenlanders zijn helemaal vogelvrij, want
• 30:19
  Speaker 5: hoe ga je dat nog verifiëren
• 30:20
  Speaker 13: Nou ja, er zijn andere landen waar het ook werkt.
• 30:22
  Speaker 13: Zo kwam ik op het idee. Een vriend van mij
• 30:25
  Speaker 13: heeft een huis in Zwitserland. Zwitserland kent dit systeem. En
• 30:30
  Speaker 13: in Zwitserland is het inkomen. Maar als je geen inkomen hebt,
• 30:33
  Speaker 13: dan is het vermogen. Nou, dat is gewoon meetbaar. Hij
• 30:35
  Speaker 13: heeft weinig inkomen in Zwitserland, maar wel veel vermogen. Hij
• 30:39
  Speaker 13: reed veel te hard. 180 waar je 110 mocht. Zo, hallo.
• 30:44
  Speaker 13: en moest 9000 euro boete betalen. 9000? 9000 euro. Nou,
• 30:49
  Speaker 13: hij is voorgoed genezen en houdt zich voortaan aan de
• 30:52
  Speaker 13: maximum snelheid. Ja, dat bereik je op die manier. En
• 30:55
  Speaker 13: het gat in die begroting van Van Wilp wordt daarmee
• 30:57
  Speaker 13: natuurlijk ook opgelost.
• 30:58
  Speaker 5: Maar goed, die boete waar jij het net over had...
• 31:00
  Speaker 5: en waar je toch al behoorlijk vanuit je plaats ging,
• 31:02
  Speaker 5: die 200 euro... stel dat we jou methodiek erop loslaten,
• 31:06
  Speaker 5: dan wordt dat dus nog veel meer. Ja, je kent
• 31:08
  Speaker 5: mijn vermogen niet
• 31:10
  Speaker 13: Je
• 31:11
  Speaker 5: flikt hier bijna in die
• 31:12
  Speaker 13: quote 500. Dan wordt het meer. Dan zal ik dus
• 31:14
  Speaker 13: wel die cruisecontrol moeten gaan gebruiken. Alleen op die manier.
• 31:18
  Speaker 13: Voor vrachtwagenchauffeurs geldt natuurlijk hetzelfde. Die zullen ook voorkomen dat
• 31:23
  Speaker 13: ze als je dagelijks op de weg zit... heel veel
• 31:24
  Speaker 13: boetes krijgen. Dus ongevraagd advies maakt die
• 31:26
  Speaker 5: boetesinkomens afhankelijk?
• 31:27
  Speaker 13: Nou ja, allereerst aan David van Wil. Zie af van
• 31:30
  Speaker 13: de voorgenomen verhoging van de verkeersboetes... en dek dan het
• 31:34
  Speaker 13: gat in de begroting dat vervolgens ontstaat... Ja, verkeersboetes afhankelijk
• 31:38
  Speaker 13: stellen van het inkomen of vermogen van de overtreden. Dat
• 31:41
  Speaker 13: leidt tot een redelijker en rechtvaardiger systeem... met een grotere
• 31:44
  Speaker 13: afschrikkende werking en voorkomt recidieven. En dat moet het uiteindelijke
• 31:48
  Speaker 13: doel zijn van boetes. Aanpassing van gedrag in plaats van
• 31:53
  Speaker 13: als begrotingspost
• 31:54
  Speaker 5: te dienen. Robert de Boek, aspirant Quote 500-lid en van
• 31:57
  Speaker 5: Antea Participaties natuurlijk. Dank voor jouw ongevraagd advies. De AFM,
• 32:06
  Speaker 5: de Europese Unie, zo'n beetje alle brokers van Nederland... willen
• 32:10
  Speaker 5: dat spaarders vaker gaan beleggen. Maar dan helpt het niet
• 32:13
  Speaker 5: als er verkeerde informatie over beleggen wordt verspreid... zoals de
• 32:16
  Speaker 5: afgelopen week gebeurde in De Volkskrant. Elke week praat ik
• 32:19
  Speaker 5: met Jochem Visser over financiële markten. Hij presenteert ook BNR Beurs,
• 32:22
  Speaker 5: nu hier als Beursnerd XL. Peter de Waard moet eraan geloven.
• 32:27
  Speaker 5: Hij is
• 32:29
  Speaker 14: hier wel eens geweest. Zeker, en toen heb ik hem
• 32:31
  Speaker 14: voorgesproken voor de economische stand van Nederland. Want hij vond
• 32:33
  Speaker 14: dat zijn geliefde onderwerp datastiel genationaliseerd moest worden. Hij had
• 32:36
  Speaker 14: nog honderd andere ideeën voor Nederland. Zeker, ik vond de
• 32:39
  Speaker 14: noes de aardige vent. Maar ja, ik vond ook dat
• 32:41
  Speaker 14: hij in een gigantische koeienvlaai van eigen makelij trapte toen
• 32:44
  Speaker 14: hij het volgende schreef. Dat aandelen op lange termijn altijd
• 32:47
  Speaker 14: meer opbrengen dan spaarrekeningen en obligaties is een misverstand, schreef
• 32:51
  Speaker 14: Peter dus. Het is een dogma, een waarheid die betwistbaar is.
• 32:55
  Speaker 14: Citeren die volgens mij dan Dat ook nog een keer,
• 32:58
  Speaker 14: waarbij hij ook ING-onderzoek en andere de maat nam. En
• 33:00
  Speaker 14: de reacties waren gelukkig niet mals. Mooiste was ING-hoofdeconoom Marieke Blom...
• 33:05
  Speaker 14: die op deftige wijze dit verhaaltje afserveerde met de woorden...
• 33:08
  Speaker 14: Ik wens de Nederlandse krantenlezer een beter geïnformeerde discussie toe.
• 33:11
  Speaker 14: Wat ik vond getuigen van klasse en stijl. Toen kwamen
• 33:14
  Speaker 14: er nog anderen overheen, waaronder onze eigen Edi Moejerich. Die
• 33:17
  Speaker 14: gebruikte de wonderschone term hemeltergend... na lezing van de column
• 33:20
  Speaker 14: van De Waard. En ja, kijk, de waarheid die hij
• 33:24
  Speaker 14: betwistbaar noemt, die is niet betwistbaar. Of in gewoon Nederlands,
• 33:26
  Speaker 14: hij heeft ongelijk. Dat is gewoon het verhaal.
• 33:28
  Speaker 5: Want aandelen leveren op de lange termijn altijd meer
• 33:32
  Speaker 14: op dan obligaties? Totaal, absoluut. En dat effect is echt allesverzengend.
• 33:35
  Speaker 14: En dat kan elke academicus je ook vertellen en elke
• 33:37
  Speaker 14: praktisant ook... Peter de Waard kiest een aantal perioden uit
• 33:40
  Speaker 14: waarin aandelen niet zoveel op hadden geleverd volgens hem. Wat
• 33:43
  Speaker 14: echt een standaardfout is die in alle bankmakerijstukjes voorkomt. En
• 33:47
  Speaker 14: dan doet hij dat ook nog door de AIX te kiezen.
• 33:49
  Speaker 14: Wat gewoon een dom prijsindexje is. Dat eigenlijk 1,4% van
• 33:52
  Speaker 14: de wereldindex vertegenwoordigt overigens. En dan reken je niet eens
• 33:55
  Speaker 14: dividenden mee. Dus iedereen buitelde over elkaar heen om te
• 33:59
  Speaker 14: melden dat hij total return moet meten. Dus met herbelegde dividenden.
• 34:03
  Speaker 14: Dus ik dacht, nou, laat ik van de kans ook
• 34:04
  Speaker 14: gebruik maken... om van die koeienvlaai van de waard nog
• 34:07
  Speaker 14: iets mooiers te maken. Dus ik heb ook nog een
• 34:08
  Speaker 14: gratis boekje te slijten... van bloedserieuze hoogleraren door de hele
• 34:12
  Speaker 14: Amerikaanse Ivy League
• 34:14
  Speaker 14: Die hebben meer humor dan de waard. En die hebben
• 34:16
  Speaker 14: ook over honderd jaar de beleggingswinsten... van allerlei verschillende beleggingen.
• 34:19
  Speaker 14: Oké
• 34:19
  Speaker 5: nou laten we dan kijken hoe jij dit allemaal beziet.
• 34:22
  Speaker 5: Want hoe groot is het verschil tussen aandelen en obligaties dan,
• 34:25
  Speaker 5: volgens dat boek?
• 34:26
  Speaker 14: Nou, wie in 1926 begint, hebben een mooie eeuw te pakken.
• 34:29
  Speaker 14: En belasting en kosten buiten beschouwing laten. Die heeft 100
• 34:32
  Speaker 14: jaar later met 1 dollar 14.751 dollar behaald voor inflatie.
• 34:37
  Speaker 14: En na inflatie 871 dollar. Nou, dat is minder, maar
• 34:40
  Speaker 14: 871 keer vind ik nog steeds best aardig. En dat
• 34:43
  Speaker 14: is 10,1% per jaar voor de grote large cap aandelen...
• 34:47
  Speaker 14: en 10,9% voor de small caps. Dat verschil wordt vooral
• 34:49
  Speaker 14: verklaard door dat het iets beter ging met small caps.
• 34:52
  Speaker 14: Hoef je dus niet eens echt je best voor te doen? Nee,
• 34:54
  Speaker 14: ik heb het niet over goed beleggen hier. Ik heb
• 34:56
  Speaker 14: het over de hele markt kopen. Dat is nog eens
• 34:58
  Speaker 14: een keer het ding. En dan kun je zeggen, ja
• 35:00
  Speaker 14: maar Jochem, die cijfers gaan over de VS... maar dat
• 35:02
  Speaker 14: verschil tussen die beleggingscategorieën zal intact blijven... als je naar
• 35:05
  Speaker 14: andere ontwikkelde markten gaat... en met minimaverschilletjes. Voor obligaties is
• 35:09
  Speaker 14: het bedrag namelijk... van 1926 naar 2026... 117 dollar voor inflatie.
• 35:15
  Speaker 14: Dat gaat dus echt helemaal nergens over. En dat is
• 35:17
  Speaker 14: ook logisch wat je betaalt... voor veiligheid met die dingen.
• 35:20
  Speaker 14: Maar dan heb ik nog een puntje voor meneer De Waard...
• 35:22
  Speaker 14: als we toch selectieve perioden gaan kiezen... Want je wordt
• 35:24
  Speaker 14: niet alleen harder opgegeten door inflatie met obligaties... maar als
• 35:28
  Speaker 14: jij daar in 1940 met tienjarige obligaties begint... en je
• 35:31
  Speaker 14: zit de rente op die krenge enkel stijgen tot de
• 35:33
  Speaker 14: jaren tachtig... dan zie je de waarde van je obligaties
• 35:36
  Speaker 14: elk jaar dalen. Omdat je elk jaar nieuwe tienjarige obligaties
• 35:39
  Speaker 14: kan kopen... met beter rendement en dan worden de oude
• 35:41
  Speaker 14: minder waard. De rekenvoorbeeld is meestal, de prijs van je
• 35:44
  Speaker 14: obligatie met een looptijd van 10 jaar gaat 10% omlaag,
• 35:47
  Speaker 14: zodat de rente een procent hoger gaat. Zo simpel is
• 35:49
  Speaker 14: het vaak. In de praktijk zal dat net wat verschillen,
• 35:51
  Speaker 14: maar goed. Dus je betaalt voor veiligheid, en dat moeten
• 35:54
  Speaker 14: pensionado's zeker doen, maar iedereen met een langere horizon, die
• 35:57
  Speaker 14: moet gewoon het advies van Marieke Blom, de AFM, de
• 36:00
  Speaker 14: Europese Unie, Warren Buffett en elke vermogensbeheerder in
• 36:03
  Speaker 5: Nederland volgen. Maar dan ga je hier toch, Peter de Waard,
• 36:05
  Speaker 5: enigszins tegemoetkomen, want de vraag is, Echt de belegger, de
• 36:11
  Speaker 5: gemiddelde belegger.
• 36:12
  Speaker 14: Dit is wat ik noem het Bill Ackman-probleem. Als het
• 36:15
  Speaker 14: heel goed gaat met jou, stapt iedereen in. Als het
• 36:16
  Speaker 14: heel slecht gaat met jou, stappen ze weer uit. Dus
• 36:18
  Speaker 14: dat is een beetje wat er natuurlijk andersom moet gebeuren.
• 36:21
  Speaker 14: Daar staat het punt van de waard ook nog wel
• 36:22
  Speaker 14: enigszins overeind. Want kijk, zoals Ibbetsen van dat boek wat
• 36:25
  Speaker 14: ik nu aanhaal ook schrijft... Men stapt vaker in in
• 36:28
  Speaker 14: goede tijden. Maar ik moet er toch altijd om lachen
• 36:31
  Speaker 14: van die mensen die zeggen dat je bij instappen in
• 36:32
  Speaker 14: augustus 2008 jarenlang niks verdient. Terwijl instappen in maart 2009
• 36:36
  Speaker 14: natuurlijk een totaal ander beeld geeft. Dan ga je iedereen
• 36:39
  Speaker 14: op de verjaardag uitleggen hoe goed je was. Ze doen
• 36:43
  Speaker 14: het allemaal alsof het standaard recept, dus breed index beleggen
• 36:46
  Speaker 14: met regelmatige index, alsof dat opeens stopt na een crash.
• 36:50
  Speaker 14: Dat moet helemaal niet gebeuren. Dus je kan mij honderden
• 36:52
  Speaker 14: periodes noemen... waarin de werkelijkheid zich inderdaad blijkt te gedragen...
• 36:55
  Speaker 14: zoals de wereldgeschiedenis dat deed. Want die blijken overeen te
• 36:57
  Speaker 14: komen met elkaar. Die realiteit in de wereldgeschiedenis. En soms
• 37:00
  Speaker 14: maken we er inderdaad met z'n allen... een enorme zooi
• 37:02
  Speaker 14: van op aarde of op financiële markten. Maar er is
• 37:04
  Speaker 14: een wetmatigheid. En die is dat menselijk gedrag gaat ondernemen.
• 37:08
  Speaker 14: Dat zorgt voor gemiddelde van stijgende bedrijfswinsten. Dat is een feit.
• 37:11
  Speaker 14: En dat is een veel regelmatiger natuurwet... dan allerlei eenmalige
• 37:15
  Speaker 14: macro-economische effectjes du jour... Waarvan sommige mensen beweren dat ze
• 37:19
  Speaker 14: in hun eentje een hele financiële markt bepalen. Omdat een
• 37:22
  Speaker 14: index blind selecteert op de grootste bedrijven. En dus het
• 37:24
  Speaker 14: totaal van al die macro-economie, micro-economie en menselijk gedrag selecteert.
• 37:29
  Speaker 14: En dat leidt naar die honderdjarige rendementen die ik net citeer. Overigens,
• 37:34
  Speaker 14: over dat boek, dat is nog wel even goed. Dat
• 37:36
  Speaker 14: kan je met nog veel meer en mooiere onderzoeksresultaten... gewoon
• 37:40
  Speaker 14: downloaden bij het CFA-instituut. Dat is de plek waar elke
• 37:43
  Speaker 14: financiële professional testjes moet maken... zodat ze zich niet hoeven
• 37:46
  Speaker 14: te gedragen zoals Peter de Waard. En dan zie je
• 37:48
  Speaker 14: dat Ibbetsen et al, die dit schreven, in 1976... ook
• 37:52
  Speaker 14: al zo'n enorme klapper maakte met zulk onderzoek. Dus het
• 37:55
  Speaker 14: is echt iets speciaals. Nerds die decennialang voor jou de
• 37:58
  Speaker 14: returns hebben onderzocht. Informatie van de VS tot Japan, van
• 38:02
  Speaker 14: kleine bedrijven tot grote bedrijven. Allerlei bizarre statistische analyse. En
• 38:05
  Speaker 14: dat is gratis. En weet je waarom dat gratis is, Thomas?
• 38:07
  Speaker 14: Omdat ze rijk zijn geworden met indexbeleggen. Met de markt
• 38:10
  Speaker 14: waar Peter de Waard
• 38:11
  Speaker 5: niet in is. Overigens zegt Peter de Waard ook weer niet...
• 38:12
  Speaker 5: dat je zomaar dom moet blijven sparen. Hij zegt, als
• 38:15
  Speaker 5: je spaart, shop dan. Kijk dan waar je de hoogste
• 38:17
  Speaker 5: percentages kunt halen. Kijk of je wat dingen vast kunt zetten.
• 38:20
  Speaker 14: Dat
• 38:21
  Speaker 5: zou dat verschil misschien nog iets kleiner kunnen maken.
• 38:23
  Speaker 14: Zeker, maar dan verwijs ik je dus naar de huidige tijd...
• 38:25
  Speaker 14: waarin rentes niet meer structureel dalen. En dan gaan we
• 38:27
  Speaker 14: vanaf de jaren 80 tot nu... toch een heel andere
• 38:30
  Speaker 14: omgeving in, Thomas. Want ik heb je sinds 1940 al beschreven.
• 38:33
  Speaker 14: Waarom zijn we niet allemaal rijk als het zo simpel is?
• 38:36
  Speaker 14: Omdat A, niet iedereen zijn stufie... Je staat tegenover iemand
• 38:39
  Speaker 14: die heel rijk is. Allereerst, niet iedereen die maximaliseerde zijn
• 38:42
  Speaker 14: stufie op 0% om heel veel te beleggen, zoals ondergetekende.
• 38:46
  Speaker 14: De meeste mensen consumeren in plaats van investeren. En nummer
• 38:49
  Speaker 14: 2 volgens de AFM is dan gebrek aan kennis of risicoaversie.
• 38:52
  Speaker 14: Maar mijn probleem met de waard is dan... die voedt
• 38:54
  Speaker 14: dat gebrek aan kennis en die perceptie van dat risico.
• 38:56
  Speaker 14: Dus laat het heel helder zijn. Als jij verliesgevende perioden
• 38:59
  Speaker 14: gaat uitkiezen om een punt te maken... ben je net
• 39:01
  Speaker 14: zo erg als een tv-charlatan die winstgevende perioden uitkiest... om
• 39:04
  Speaker 14: mensen te laten beleggen in vastgoed wat zogenaamd 15% per jaar.
• 39:08
  Speaker 14: Peter de Waard is overigens geen flauwe kerel. Heeft hij
• 39:09
  Speaker 14: al gereageerd op de kritiek of niet? Nee, hij heeft
• 39:11
  Speaker 14: er niet echt op gereageerd voor zover ik heb gezien.
• 39:13
  Speaker 14: Maar laat ik dat niet als sluitend antwoord geven... want
• 39:15
  Speaker 14: misschien heeft hij het ergens anders wel gedaan wat ik
• 39:16
  Speaker 14: niet was.
• 39:17
  Speaker 5: Jochem Visser, onze beursneerder XL, dank je wel.
• 39:21
  Speaker 2: Het MKB praat mee.
• 39:24
  Speaker 5: Het is net een scène uit een liedje van Billy Joel.
• 39:27
  Speaker 5: Vaste gasten die stiekem roken aan de bar. Mensen die
• 39:29
  Speaker 5: over de tafel buigen om elkaar te verstaan in de muziek.
• 39:32
  Speaker 5: Qua entourage lijkt het weinig veranderd. De Bruine Kroeg. Zaterdag
• 39:36
  Speaker 5: wordt die belevenis landelijk gevierd met de Dag van de
• 39:38
  Speaker 5: Bruine Kroeg. Maar hoeveel mensen lopen er nog warm voor
• 39:41
  Speaker 5: zo'n etablissement? Contact met Felix Huiskunst, eigenaar van café Singelier
• 39:46
  Speaker 5: en meesterschenker. Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Hoe verloopt jouw ideale avond
• 39:51
  Speaker 5: in jouw eigen bruine
• 39:52
  Speaker 15: kroeg? Ja, we hebben ongeveer twee shifts op een dag.
• 40:00
  Speaker 15: We hebben de middagborrel en het avondpubliek. Dus de middagborrel,
• 40:06
  Speaker 15: dat zijn de mensen die na het werken even langskomen
• 40:10
  Speaker 15: voor een borrel, voor een praatje. En die gaan op
• 40:14
  Speaker 15: een gegeven moment naar huis, achter de standpot. En dan
• 40:16
  Speaker 15: komt s'avonds... Ja, komt de opvolging. En dat is meer verenigingswerk. Ja,
• 40:24
  Speaker 15: mensen die uit de buurt komen, zeg maar. Die met
• 40:28
  Speaker 15: de hondboog even wat doen. En elkaar dan ontmoeten.
• 40:32
  Speaker 5: Gemiddelde leeftijd van jouw gasten? Loopt dat wat op, de
• 40:36
  Speaker 5: laatste tijd, of niet
• 40:37
  Speaker 15: Nee, ik zou eerder zeggen dat het andersom is. Ik zit,
• 40:41
  Speaker 15: nou ja, in Groningen. Dus dat... Dat houdt in dat
• 40:47
  Speaker 15: er nog wel wat studenten bij mij binnen lopen. Dus ja,
• 40:52
  Speaker 15: gemiddelde leeftijd is ook afhankelijk van welke dag je het pakt.
• 40:55
  Speaker 15: Maar doorgaans, ik denk zo tussen de 35 en 50
• 41:02
  Speaker 5: Ik heb wat onderzoek gedaan naar jouw kroeg, je bruine kroeg.
• 41:06
  Speaker 5: En je zegt ja, typering eigenaardig. Gaat het dan over
• 41:10
  Speaker 5: de eigenaar van die kroeg? Of gaat het over de gasten?
• 41:12
  Speaker 5: Wat maakt jouw kroeg zo eigenaardig?
• 41:16
  Speaker 15: Ja, een combinatie van factoren. We zijn een niet-levensliedcafé, zeg maar.
• 41:26
  Speaker 15: En daar komt bij, we hebben nog een kleine distillerij erin.
• 41:30
  Speaker 15: En dat maakt het wel een unieke combi
• 41:34
  Speaker 5: Maar de reden om te komen, dat kan dus ook
• 41:37
  Speaker 5: een sociale aard hebben. Mensen zijn op zoek naar een praatje.
• 41:41
  Speaker 15: Dat is de vollaamse reden. Het is een Het café
• 41:44
  Speaker 15: is gewoon de ontmoetingsplek van de samenleving
• 41:48
  Speaker 5: En dingen die je bijvoorbeeld hier ziet in Amsterdam... waar
• 41:51
  Speaker 5: de studio gevestigd is, namelijk grote concepten... die uitgerold worden
• 41:56
  Speaker 5: over de hele stad... en die dan waarschijnlijk hip zijn,
• 41:59
  Speaker 5: maar die allemaal dezelfde eigenaar hebben. Merk je bijvoorbeeld ook
• 42:02
  Speaker 5: in Groningen dat je toch moet vechten voor je plekkie?
• 42:04
  Speaker 5: Dat je anders in de verdrukking komt, of is dat
• 42:06
  Speaker 5: helemaal niet aan de orde?
• 42:07
  Speaker 15: Ja. De franchisor, zeg maar. De vijand, de
• 42:12
  Speaker 5: franchisor.
• 42:14
  Speaker 15: Nee, dat valt mee. Wat je wel veel in grote
• 42:18
  Speaker 15: steden ziet... is dat het bruine café iets wordt gepimpt.
• 42:23
  Speaker 15: Je krijgt het woord bruin café 2.0. Maar daaronder is
• 42:29
  Speaker 15: de functie eigenlijk gewoon hetzelfde. Je zorgt voor een ontmoetingsplek.
• 42:33
  Speaker 15: En hoe je dat verder precies inkleedt... Dat mag elke
• 42:39
  Speaker 15: ondernemer voor zichzelf bepalen, zeg maar
• 42:42
  Speaker 5: Maar bij jou wordt niks gepimpt?
• 42:44
  Speaker 15: Er wordt... Nou... Als ik wat nieuws heb, dan... Nou,
• 42:52
  Speaker 15: dan wordt er wel even over gepraat aan de bouw,
• 42:54
  Speaker 15: zeg maar. Dus stel, ik vervang mijn barkrukken... Of ik
• 42:58
  Speaker 15: heb buiten... Nieuwe bankjes met kussens. Dat
• 43:03
  Speaker 5: is wel bijna te gek aan het worden.
• 43:05
  Speaker 15: Ja, Midas Dekkers heeft daar een heel mooi boek over geschreven.
• 43:08
  Speaker 15: Volledige vergunning. En dan moet inderdaad de tafels na de schoonmaak...
• 43:14
  Speaker 15: precies op dezelfde plek terug... Anders is iedereen in de ruimte. Nou,
• 43:19
  Speaker 15: blijf
• 43:20
  Speaker 5: een beetje binnen het lijntje dan. En heel veel plezier
• 43:22
  Speaker 5: zaterdag bij de Dag van de Bruine Kroeg. Felix Huiskunst,
• 43:24
  Speaker 5: eigenaar van café Singelier Meesterschenker. Ben je MKB'er, wil je
• 43:28
  Speaker 5: meepraten over de actualiteit? Laat het weten via zaken.bnr.nl.
• 43:32
  Speaker 16: Het MKB Praat Mee wordt mede mogelijk gemaakt door Exact.
• 43:36
  Speaker 16: De bedrijfssoftware voor ondernemers en accountants.
• 43:39
  Speaker 5: Deze rubriek is te beluisteren onder andere via de app
• 43:41
  Speaker 5: van BNR als podcast. Straks het laatste macro-economische nieuws met
• 43:45
  Speaker 5: Edi Mojigic.
• 43:47
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
• 43:53
  Speaker 1: Verzekerd van betaling. BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt
• 43:58
  Speaker 1: door Atradius en Numbers. Numbers, de business software voor facturatie, boekhouding,
• 44:04
  Speaker 1: salaris en rapportages. Wil je weten wat er speelt en
• 44:08
  Speaker 2: of waarom? In de BNR app. Luister je ook live
• 44:11
  Speaker 2: naar onze programma's? Download de BNR
• 44:13
  Speaker 4: app.
• 44:16
  Speaker 2: En blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl
• 44:24
  Speaker 5: Tweede uur van BNR Zaken doen. Voor economisch nieuws en
• 44:27
  Speaker 5: zakelijk inzicht. Straks een uitgebreid gesprek met Melanie Maes. Gisteren
• 44:30
  Speaker 5: aan is de topvrouw van Invest International. Maar nu eerst
• 44:35
  Speaker 5: Het laatste macro-economische nieuws. Met Edi Mojagic. Edi, goedemiddag. Goedemiddag Thomas.
• 44:40
  Speaker 5: Al een tijdje niet gedaan. En nu reden om ze
• 44:42
  Speaker 5: toch te behandelen. Inflatiecijfers.
• 44:46
  Speaker 17: En ze zeiden, het is al een week dat je
• 44:48
  Speaker 17: het niet over inflatie hebt gehad. Ontwenningsverschijnselen. Gelukkig hebben we
• 44:53
  Speaker 17: ook een aanleiding daarvoor. Want aan beide kanten van de
• 44:56
  Speaker 17: Atlantische Oceaan zijn de nieuwste inflatiecijfers gepubliceerd. Laten we beginnen
• 45:01
  Speaker 17: met de VS. 3,4 procent. En dat is onveranderd ten
• 45:05
  Speaker 17: opzichte van een maand daarvoor. Dus dat zou je kunnen
• 45:08
  Speaker 17: zeggen relatieve meevaller. Het is in ieder geval niet hoger geworden.
• 45:12
  Speaker 17: Kijken we naar de vier grote eurolanden. Ja, daar wordt
• 45:15
  Speaker 17: het nieuws toch wel wat slechter. Want daar heb je
• 45:18
  Speaker 17: het over Frankrijk, Italië, Duitsland en Spanje. En overal is
• 45:21
  Speaker 17: inflatie niet alleen opgelopen... Maar is opgelopen van een behoorlijk
• 45:25
  Speaker 17: niveau en ook nog eens fors opgelopen. Dus het gaat
• 45:28
  Speaker 17: niet de goede kant op
• 45:29
  Speaker 5: Nee, dan zou je misschien verwachten dat er ergens kamerende
• 45:34
  Speaker 5: woorden worden uitgesproken. Of juist daadkracht moet blijken uit de
• 45:37
  Speaker 5: speech van, noem eens iemand, de president van de Europese
• 45:40
  Speaker 5: Centrale Bank.
• 45:41
  Speaker 17: Wat ik hier in ieder geval niet wil doen is
• 45:42
  Speaker 17: ons blind gaan staren op dit soort maandcijfers. Want volgende
• 45:45
  Speaker 17: maand kan het weer net iets anders zijn. Dat het
• 45:46
  Speaker 17: bij ons wat lager is en Amerika wat hoger. Het
• 45:49
  Speaker 17: gaat mij om het grotere beeld daaromheen. En in de
• 45:54
  Speaker 17: VS zie je... de centrale bank daar heeft de rente
• 45:57
  Speaker 17: verhoogd in september. Net als de Europese centrale bank overigens.
• 46:01
  Speaker 17: Maar dan is er na een goed gebruik tegenwoordig... volgt
• 46:04
  Speaker 17: er een persconferentie na afloop. En zowel de Fed als
• 46:09
  Speaker 17: de ECB hebben de rentes verhoogd. En daar houdt eigenlijk
• 46:13
  Speaker 17: elke overeenkomst ook zo'n beetje op
• 46:15
  Speaker 5: Want Kevin Warsh heeft gezegd, ik ben nog lang niet
• 46:16
  Speaker 5: klaar eigenlijk
• 46:17
  Speaker 17: Als je dat toelaat... tone of voice luistert als het
• 46:21
  Speaker 17: ware in die persconferenties... het verschil gaat bijna niet groter
• 46:24
  Speaker 17: kunnen zijn. In Amerika komt dus de voorzitter van de
• 46:28
  Speaker 17: Fed en die zegt... we zijn begonnen, er komt meer aan...
• 46:33
  Speaker 17: tenzij de inflatie heel duidelijk en heel snel gaat zakken. Nou,
• 46:36
  Speaker 17: dat gebeurt niet. Hij zegt hoge inflatie komt niet uit
• 46:42
  Speaker 17: de lucht vallen. Het is het gevolg van beleidskeuzes die
• 46:45
  Speaker 17: je maakt. En hij specificeert daardoor te zeggen beleidskeuzes van
• 46:49
  Speaker 17: de centrale bank. Want op middellange en lange termijn zijn
• 46:53
  Speaker 17: zaken waar de centrale bank om gaat... echt doorslag geven
• 46:56
  Speaker 17: voor de inflatie. Dus hij zegt in feite met zoveel woorden...
• 46:58
  Speaker 17: het ligt aan ons, wij moeten het gaan oplossen en
• 47:01
  Speaker 17: we gaan het oplossen. Dan gaan we naar de persconferentie
• 47:04
  Speaker 17: van de Europese centrale bank... en het optreden van de
• 47:09
  Speaker 17: president van de ECB... eerder deze week in het Europees Parlement.
• 47:12
  Speaker 17: Zij was daar te gast. Die nemen we dan samen.
• 47:15
  Speaker 17: Zij komt er minimaal vier keer per jaar. Wat zien
• 47:19
  Speaker 17: we dan? Terwijl de inflatie in de eurozone... rap op
• 47:22
  Speaker 17: weg is naar 4% op jaarbasis... en dat is, mind you,
• 47:25
  Speaker 17: twee keer zo hoog... als wat de ECB wordt geacht
• 47:29
  Speaker 17: te leveren. Wat horen wij in het Europees Parlement? Ja... Nou,
• 47:35
  Speaker 17: laat ik eerst even beginnen met de persconferentie... naar de renteverhoging.
• 47:39
  Speaker 17: Daar droop het gevoel vanaf... nou, we hebben nu de
• 47:41
  Speaker 17: rente verhoogd... maar echt omdat het niet anders kon. Wij
• 47:43
  Speaker 17: stonden met de rug tegen de muur. Zij heeft in
• 47:46
  Speaker 17: die persconferentie haar best gedaan... om vooral geen hints te
• 47:50
  Speaker 17: geven dat er misschien nog meer opkomst is. In het
• 47:53
  Speaker 17: Europees Parlement horen we dan... dat de ECB toch heel
• 47:57
  Speaker 17: voorzichtig te werk moet gaan. Waarom heel voorzichtig? Nou, omdat
• 48:02
  Speaker 17: de hoge inflatie in de eurozone volgens de ECB... helemaal,
• 48:05
  Speaker 17: maar dan ook helemaal niets met het beleid van de
• 48:08
  Speaker 17: ECB te maken. Het is natuurlijk ook
• 48:09
  Speaker 5: makkelijk wijzen op de aanbodschok in de economie. Het feit
• 48:13
  Speaker 5: dat er in het Midden-Oosten van alles gebeurt... en dat
• 48:15
  Speaker 5: heeft de nodige effecten op de olieprijs, dat is toch
• 48:17
  Speaker 5: ook zo? Dat
• 48:18
  Speaker 17: is ook zo, maar ondertussen heb je te maken met
• 48:20
  Speaker 17: zes jaar lang te hoge inflatie. Dan kun je het
• 48:23
  Speaker 17: niet meer afschrijven op aanbodschok dit, aanbodschok dat... Het vertrouwen
• 48:28
  Speaker 17: in jou als bestrijdingsorganisatie van hoge inflatie neemt gewoon zinderogen af.
• 48:36
  Speaker 17: En uiteindelijk is in die zes jaar de geldhoeveelheid behoorlijk gestegen.
• 48:39
  Speaker 17: Dat is uiteindelijk op lange termijn de bron van inflatie. Dus,
• 48:43
  Speaker 17: voorzichtig te werk gaan. Ik heb werkelijk in al mijn
• 48:46
  Speaker 17: jaren dat ik de ECB volg... kan ik me niet
• 48:48
  Speaker 17: herinneren dat ik ooit een centrale bankier heb gehoord... die
• 48:52
  Speaker 17: naar buiten is gekomen en gezegd... weet je wat, een
• 48:53
  Speaker 17: deel van die ongewenste hoge inflatie komt door ons. Het
• 48:56
  Speaker 17: ligt altijd aan de oliescheiks, het ligt aan de vakbonden...
• 48:59
  Speaker 17: het ligt aan bedrijven die hun prijzen te snel willen verhogen...
• 49:03
  Speaker 17: maar nooit aan de centrale bankiers. Nou, waarom zou de
• 49:06
  Speaker 17: ECB voorzichtig te werk moeten gaan? Er zijn twee redenen
• 49:09
  Speaker 17: die bij mij... maar kunnen hebben met hoge staatsschulden... in
• 49:14
  Speaker 17: een behoorlijk aantal eurolanden. En kan onze economie dat aan?
• 49:18
  Speaker 17: Want economisch groei in Europa, dat is wel eens... Een
• 49:21
  Speaker 17: valide punt, toch? Een valide punt, maar waar het niet
• 49:24
  Speaker 17: dat jouw opdracht is zorgen voor 2% inflatie. Over die
• 49:28
  Speaker 17: hoge staatsschuld, weet je waar de staatsschuld ook nog heel
• 49:30
  Speaker 17: hoog is? In Amerika. En toch gaat de vet daar
• 49:34
  Speaker 17: gewoon rente Dus ECB is eigenlijk net een soort voetbalcoach...
• 49:43
  Speaker 17: wiens team keer op keer de wedstrijden verliest. En in
• 49:46
  Speaker 17: de persconferentie na afloop ligt het dan aan het veld...
• 49:50
  Speaker 17: of aan de scheidsrechter, en als het niet de scheidsrechter
• 49:52
  Speaker 17: is geweest... dan is het de VAR geweest, en dan
• 49:54
  Speaker 17: hebben ze geen geluk gehad. En dat kan allemaal in
• 49:57
  Speaker 17: een wedstrijd het geval zijn... maar je kunt het toch
• 50:00
  Speaker 17: niet volhouden dat de hele competitie... dat je alles verliest
• 50:02
  Speaker 17: omdat het aan iemand anders ligt. Uiteindelijk ligt het toch
• 50:05
  Speaker 5: in jou. Dan was er één iemand binnen de burellen
• 50:07
  Speaker 5: van de ECP... die het team toch nog op scherp
• 50:09
  Speaker 5: zou houden. Althans, jij hebt je wel eens lovend over
• 50:12
  Speaker 5: haar uitgelaten. Dat is Ismo Schnabel
• 50:14
  Speaker 17: Gisteren heb ik hier gezegd dat ik als belegger... steeds
• 50:17
  Speaker 17: minder vertrouwen in de eurozone hebt. Wat de ECB doet,
• 50:21
  Speaker 17: of beter gezegd niet doet... is een belangrijke reden daarvoor.
• 50:25
  Speaker 17: Is er één bestuurslid van de ECB waar ik geluiden
• 50:29
  Speaker 17: van hoor... die ik graag wil horen? Isabel Schnabel zei gisteren...
• 50:34
  Speaker 17: We moeten nu de rente gaan verhogen. We lopen achter
• 50:36
  Speaker 17: de feiten aan. Onze rente is veel te laag, gezien
• 50:39
  Speaker 17: de stand van inflatie. Maar ja, juist dat ECB-lid gaat
• 50:43
  Speaker 17: de ECB verlaten. We moeten haar veel plezier wensen. Ik
• 50:46
  Speaker 17: wens haar ook heel veel plezier. Maar ik had liever
• 50:48
  Speaker 17: gezien dat ze voor de eurozone bij de ECB was gebleven. Idin,
• 50:51
  Speaker 17: vandaag komt er een begroting in Frankrijk, hè? Ik kijk
• 50:54
  Speaker 17: er met spanning naar
• 50:54
  Speaker 5: uit. Wij spreken elkaar wellicht daarover volgende week. Tot dan.
• 51:03
  Speaker 5: De grootste regionale veiligheidsorganisatie ter wereld, de OVSE... dat is
• 51:07
  Speaker 5: de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa... zoekt voor
• 51:10
  Speaker 5: komend jaar een nieuwe voorzitter. Dat lijkt niet moeilijk, maar
• 51:13
  Speaker 5: dat is het wel. Want de kandidatuur van Cyprus wordt geblokkeerd...
• 51:17
  Speaker 5: en de EU-landen zien Georgië ook niet zitten. Hoe moet
• 51:20
  Speaker 5: het verder? Contact met Farah Karimi, eerste Kamerlid voor Pro...
• 51:23
  Speaker 5: en lid van de Nederlandse delegatie bij de parlementaire assemblee
• 51:26
  Speaker 5: van de OVSE. Goedemiddag.
• 51:29
  Speaker 18: Goedemiddag
• 51:29
  Speaker 5: Hele mond vol, maar wat doet de OVSE ook alweer precies?
• 51:33
  Speaker 18: Nou, OVC is een veiligheidsorganisatie, zoals u gezegd heeft... van
• 51:38
  Speaker 18: landen die niet altijd gelijkgezien zijn. Sterker nog, eigenlijk in
• 51:42
  Speaker 18: conflict met elkaar zijn. Want wij hebben bijvoorbeeld zowel Rusland
• 51:46
  Speaker 18: als Oekraïne... als Verenigde Staten als alle Europese landen als lid.
• 51:53
  Speaker 18: En voornamelijk is het eigenlijk doel van de organisatie... om
• 51:57
  Speaker 18: conflicten te voorkomen of te beslechten. En op dit moment
• 52:02
  Speaker 18: is de organisatie helaas niet succesvol
• 52:04
  Speaker 5: En ook blijkbaar druk met zichzelf bezig. Want er moet
• 52:08
  Speaker 5: dan ook nog een voorzitter gekozen worden. Wat maakt dat
• 52:10
  Speaker 5: zo ingewikkeld?
• 52:12
  Speaker 18: Nou, dat is natuurlijk een weerspiegeling van wat in de
• 52:16
  Speaker 18: regio gebeurt. Dat is inderdaad een institutionele impasse. En dat
• 52:22
  Speaker 18: eigenlijk is het geval sinds 2023... dat jaarlijks een groot
• 52:29
  Speaker 18: probleem is... van wie volgend jaar van de leden voorzitterschap
• 52:33
  Speaker 18: op zich zou moeten nemen. In normale tijden waar geen
• 52:38
  Speaker 18: grote oorlogen... zijn bijna twee jaar van tevoren weet het
• 52:44
  Speaker 18: land dat ik dan volgende voorzitter ben. Maar sinds 2023
• 52:49
  Speaker 18: zien we dat dat dan bijvoorbeeld Rusland blokkeert... als het
• 52:53
  Speaker 18: dan een NAVO-lid, dus een lid dat tevens ook NAVO-lid is...
• 52:58
  Speaker 18: voorzitterschap op zich willen innemen. En natuurlijk Europese landen, Westerse landen...
• 53:04
  Speaker 18: ook willen voorkomen dat dan bijvoorbeeld... een van de staten
• 53:08
  Speaker 18: die dicht bij Rusland is... voorzitterschap op zich neemt. En
• 53:13
  Speaker 18: op dit moment is het zo dat dat aan Cyprus
• 53:17
  Speaker 18: al bekend was... zich kandidaat had gesteld... niet kan rekenen
• 53:23
  Speaker 18: op de steun van Turkije. En dat is een organisatie...
• 53:27
  Speaker 18: die altijd met consensus besluit moet nemen. Dus als er
• 53:31
  Speaker 18: één lid zegt... kan niet, dan kan het ook niet.
• 53:35
  Speaker 18: En Georgië heeft ook zich gemeld aan. We weten dat
• 53:38
  Speaker 18: Georgië vanwege mensenrechten schendingen... aan groeiende autocratische staat... Maar is
• 53:48
  Speaker 18: dat binnen de principe van
• 53:50
  Speaker 5: unanimiteit... dan eigenlijk toch nog wel houdbaar in deze periode?
• 53:53
  Speaker 5: Want je ziet ook in Europa volgens mij dat er
• 53:55
  Speaker 5: wel wordt nagedacht... over de vraag of unanimiteit in alle
• 53:58
  Speaker 5: gevallen nog wel haalbaar is... en of daar dan toch
• 54:02
  Speaker 5: niet op sommige fronten mee moet worden afgerekend.
• 54:05
  Speaker 18: Jazeker, dat is ook een van de discussiepunten... dat dat
• 54:09
  Speaker 18: zo gewoon niet verder kan. Want iedere keer één land
• 54:13
  Speaker 18: kan besluitvorming blokkeren. Maar ook om dat te kunnen wijzigen
• 54:19
  Speaker 18: heb je unanimiteit nodig. En daardoor zitten wij eigenlijk in
• 54:24
  Speaker 18: deze impasse
• 54:26
  Speaker 5: Moet Nederland een stap naar voren doen
• 54:28
  Speaker 18: Nou, de Europese Unie houdt natuurlijk van... vast aan de
• 54:33
  Speaker 18: kandidatuur van Cyprus. Cyprus heeft natuurlijk het voordeel dat het
• 54:38
  Speaker 18: geen NAVO-lidstaat is. Ik denk niet dat Nederland kan rekenen
• 54:43
  Speaker 18: op een positieve stem van Rusland. Dus wat dat betreft...
• 54:48
  Speaker 18: Het land waar nu naar gekeken wordt als mogelijkheid is Ierland.
• 54:52
  Speaker 18: Want Ierland is ook geen lid van NAVO. Dus dat
• 54:55
  Speaker 18: zou een oplossing kunnen zijn. Meestal gebeurt het zo'n beetje
• 55:00
  Speaker 18: eind december. Dat zien we met elkaar toch weer een
• 55:03
  Speaker 18: land kiezen. De
• 55:04
  Speaker 5: druk moet gewoon nog wat verder oplopen. In december hebben
• 55:07
  Speaker 5: we uiteindelijk een puntje bij Paaltje. Toch een voorzitter.
• 55:10
  Speaker 18: Exact, dat is wat er de afgelopen jaren gebeurt. Maar
• 55:13
  Speaker 18: dat is in principe niet goed. Omdat je natuurlijk tijd
• 55:17
  Speaker 18: moet hebben om je te kunnen voorbereiden op zo'n taak.
• 55:20
  Speaker 18: En als je dan zo op 30 december te horen krijgt...
• 55:24
  Speaker 18: je bent vanaf 1 januari voorzitter... wat eigenlijk de Zwitsers
• 55:28
  Speaker 18: overkomen is dit jaar... dan heb je gewoon heel weinig
• 55:31
  Speaker 18: tijd
• 55:32
  Speaker 5: Nou, laten de Zwitsers er nog een jaartje aan vastplakken.
• 55:35
  Speaker 18: Dat zou ook een mogelijkheid kunnen zijn. Maar ik denk
• 55:38
  Speaker 18: niet dat Zwitserland ook daarop zit te wachten. Want dat
• 55:41
  Speaker 18: betekent echt een enorme beslag... op jouw hele ministerie van
• 55:46
  Speaker 18: Buitenlandse Zaken... op je diplomatieke dienst. Eén hele jaar, en
• 55:50
  Speaker 18: zeker in één periode... waar ook gewoon zulke enorme conflicten
• 55:55
  Speaker 18: in de regio aan de orde zijn
• 55:58
  Speaker 5: Farah Karimi, lid van de Nederlandse delegatie... van de parlementaire
• 56:01
  Speaker 5: assemblee van de OVSE. Dank voor uw blik op de wereld.
• 56:07
  Speaker 5: Tijd om belangrijk zakelijk nieuws van dit moment door te nemen.
• 56:10
  Speaker 5: Samen met Melanie Maas-Gesteranus, de CEO van Invest International. En
• 56:14
  Speaker 5: Stan Westerterp van Bond Capital Partners. Stan, goedemiddag. Goedemiddag Thomas.
• 56:19
  Speaker 5: Ik denk dat wij maar moeten beginnen met Micron. Want
• 56:21
  Speaker 5: dat is belangrijk voor een hele branche. Dat zegt het
• 56:23
  Speaker 5: nodig over hoe we ervoor staan. Kortaalomzet bekendgemaakt.
• 56:28
  Speaker 19: Windcijfers? Ja, kwartaalomzet fenomenaal uiteraard weer. En het is zoals
• 56:34
  Speaker 19: we al vaker zeggen even de temperatuur van het AI
• 56:36
  Speaker 19: badwater testen. Als we hier kijken dan was de omzet
• 56:40
  Speaker 19: ook weer boven de verwachtingen van de analisten. De groei
• 56:43
  Speaker 19: ten opzichte van vorig kwartaal was ruim 30% in de omzet.
• 56:46
  Speaker 19: De winst zelfs 33%. Maar met name als je jaar
• 56:49
  Speaker 19: over jaar kijkt dan hebben we het over een omzetgroei
• 56:51
  Speaker 19: van 380%. En een winstgroei van duizend procent. Dat geeft
• 56:56
  Speaker 19: aan de ene kant aan hoe cyclisch deze markt is.
• 56:58
  Speaker 19: Maar aan de andere kant ook hoe groot de vraag
• 57:01
  Speaker 19: is op dit moment naar geheugenchips. En ook de vooruitzichten
• 57:04
  Speaker 19: van Micron zagen er goed uit. Voor het komende kwartaal
• 57:08
  Speaker 19: verwachten ze ook weer een groei van ongeveer 13, 14 procent.
• 57:11
  Speaker 19: voor omzet en winst. Dat zijn niet meer de groeipercentages
• 57:13
  Speaker 19: die we dus afgelopen jaar gezien hebben. Maar goed, als
• 57:17
  Speaker 19: je in één jaar met 380% in omzet groeit... en
• 57:19
  Speaker 19: daar bovenop nog een keer double digit voor het komende
• 57:21
  Speaker 19: kwartaal verwacht... dan doe je het natuurlijk absoluut niet slecht.
• 57:24
  Speaker 19: En ook de beurskoers reageerden vrij positief. Een klein plusje
• 57:28
  Speaker 19: van een procent. En we zien dus daardoor ook onze chippers...
• 57:31
  Speaker 19: tegen een rode AEX in wel groen op de borden staat.
• 57:34
  Speaker 5: Waar je zegt een voorzichtig positieve reactie op de beurs...
• 57:36
  Speaker 5: het is verleidelijk om hierover in superlatieve te spreken... maar
• 57:40
  Speaker 5: dit geeft ook aan, het wordt voor een deel al verwacht.
• 57:43
  Speaker 19: Ja, nou ja, dat zie je natuurlijk ook aan de
• 57:45
  Speaker 19: koers van Micron. Als we kijken naar het afgelopen jaar...
• 57:48
  Speaker 19: dan hebben we het over een koersstijging van meer dan
• 57:50
  Speaker 19: 500 procent. Dus je zou kunnen beargumenteren dat het enigszins
• 57:54
  Speaker 19: al was ingeprijsd. En het was ook niet een enorme
• 57:58
  Speaker 19: beat and race. Het werd wel verhoogd en ook iets
• 58:00
  Speaker 19: boven consensus. Maar veel van deze verwachtingen zijn gewoon al
• 58:03
  Speaker 19: in de koers van dit aanval ingeprijsd. En dat geldt
• 58:06
  Speaker 19: ook voor de concullega's van Samsung en SK Hynix... en
• 58:08
  Speaker 19: dat soort memory chipmakers.
• 58:10
  Speaker 5: Dus show goes on, maar... De antwoord ook niet. Hoe
• 58:15
  Speaker 5: lang nog
• 58:18
  Speaker 19: Nou ja, langer dan wij in eerste instantie hadden gedacht.
• 58:20
  Speaker 19: Want hoe lang hebben wij het hier samen al over, Thomas?
• 58:22
  Speaker 19: Volgens mij begonnen we in 2023 al vraagtekens hierbij te stellen.
• 58:28
  Speaker 19: Het verveelt inderdaad blijkbaar nooit. En daarom kijken we natuurlijk
• 58:31
  Speaker 19: ook continu naar de vooruitzichten. Even een sprongetje naar Nvidia
• 58:34
  Speaker 19: die afgelopen maand kwamen. Die ook gewoon aangaven nog een
• 58:37
  Speaker 19: groei van 70% plus te verwachten voor het komende jaar.
• 58:39
  Speaker 19: Dat geeft aan dat de feeding frenzy in goed Nederlands
• 58:42
  Speaker 19: nog steeds niet voorbij is.
• 58:44
  Speaker 5: Melanie,
• 58:44
  Speaker 19: goedemiddag
• 58:45
  Speaker 5: Goedemiddag. We gaan het over heel andere dingen hebben, maar
• 58:48
  Speaker 5: wel met wereldwijde impact net zo goed. Namelijk klimaatverandering en
• 58:51
  Speaker 5: hoe dat ook raakt aan de voedselvoorziening. Ergens kom jij
• 58:54
  Speaker 5: natuurlijk ook weer op het podium rennen als topprouw van
• 58:58
  Speaker 5: Invest International. Maar allereerst maar eens eventjes de bevindingen, want
• 59:02
  Speaker 5: dat ligt er niet om
• 59:03
  Speaker 20: Ja, ik had twee nieuwsberichten en die hebben eigenlijk allebei
• 59:06
  Speaker 20: met geopolitiek te maken. En deze ook, hè. RIVM zegt
• 59:11
  Speaker 20: klimaatverandering en geopolitiek onrust. Die gaan ook echt in de
• 59:14
  Speaker 20: toekomst ons... toegang tot voedsel raken. En dan denken we
• 59:20
  Speaker 20: natuurlijk altijd in Nederland... nou, we zijn een groot exportland
• 59:23
  Speaker 20: en dat komt allemaal wel goed. Maar wij importeren natuurlijk
• 59:25
  Speaker 20: ook nog een heleboel. En wat je ziet is dat
• 59:29
  Speaker 20: door de onrust... en bijvoorbeeld de opstoppingen in de straat
• 59:33
  Speaker 20: van Hormoes... er allerlei problematiek is ontstaan rondom kunstmest. Als
• 59:38
  Speaker 20: we geen soja binnenkrijgen... kunnen we geen diervoederen meer maken bijvoorbeeld.
• 59:42
  Speaker 20: En dat heeft weer effect op onze... Voedselvoorziening. Dus wij
• 59:47
  Speaker 20: moeten nadenken over hoe je zorgt dat je als Nederland
• 59:51
  Speaker 20: en als Europa wat onafhankelijker wordt. En waar moet je
• 59:55
  Speaker 20: eigenlijk op gaan letten? Schijnt dat te
• 59:56
  Speaker 5: gebeuren op verschillende niveaus, toch
• 59:58
  Speaker 20: Wij werken er natuurlijk ook als Invest International aan. Bijvoorbeeld
• 1:00:02
  Speaker 20: op het gebied van plantveredeling. Hoe zorg je nou dat je...
• 1:00:05
  Speaker 20: in andere landen zorgt dat de oogsten minder snel mislukken.
• 1:00:09
  Speaker 20: Maar ook nationaal, dat je probeert om die bedrijven te steunen...
• 1:00:15
  Speaker 20: die ervoor zorgen dat er voldoende import ook weer plaatsvindt.
• 1:00:19
  Speaker 20: Maar de gedachte,
• 1:00:20
  Speaker 5: het zal mijn tijd wel duren, die is toch nog dominant?
• 1:00:22
  Speaker 5: Als je zegt, Nederland gewoon...
• 1:00:25
  Speaker 20: mensen dat denken, maar we moeten lang vooruitkijken. Net als
• 1:00:29
  Speaker 20: de oorlog om grondstoffen, en waar we het straks denk
• 1:00:31
  Speaker 20: ik allemaal nog wel over hebben, is er natuurlijk straks
• 1:00:35
  Speaker 20: ook een oorlog om de levering van voeding. En ik
• 1:00:41
  Speaker 20: denk dat je daar gewoon goed naar moet kijken. En
• 1:00:43
  Speaker 20: wat het RIVM doet, die brengt in beeld van wat
• 1:00:45
  Speaker 20: zijn nou eigenlijk de problemen voor de toekomst in Europa,
• 1:00:48
  Speaker 20: wat zou je daarop kunnen doen, en wat is de
• 1:00:51
  Speaker 20: rol van kunstmatige intelligentie ook daarin
• 1:00:54
  Speaker 5: Stan, Ede, hoe de FED zich nu manifesteert als hoeder
• 1:01:01
  Speaker 5: van prijsstabiliteit... was ook wel weer nodig, denk ik. In
• 1:01:04
  Speaker 5: ieder geval om aan te geven dat de strijd nog
• 1:01:06
  Speaker 5: niet gestreden is.
• 1:01:08
  Speaker 19: Nee, zeker is dat nodig. Alleen gisteren kregen we wel
• 1:01:11
  Speaker 19: de PCE-inflatiecijfers in Amerika... en die waren toch wel duidelijk
• 1:01:15
  Speaker 19: wat lager dan de consensus vooraf had verwacht. Met name
• 1:01:19
  Speaker 19: de kerninflatie, waar natuurlijk de FED naar kijkt, belangrijk datapunt...
• 1:01:23
  Speaker 19: die kwam uit op 3%, terwijl 3,3% verwacht was. Daar
• 1:01:26
  Speaker 19: zat een statistisch verschil in omdat er een nieuwe rekenmethodiek
• 1:01:30
  Speaker 19: werd toegepast... Maar zelfs als je daarvoor corrigeert... dan was
• 1:01:33
  Speaker 19: het toch echt wel iets onder de verwachting. En dat
• 1:01:35
  Speaker 19: is misschien wel een opsteker. Tegelijkertijd krijgen we nu natuurlijk
• 1:01:39
  Speaker 19: morgen de banencijfers weer. De maandelijkse jobsreport, omdat het de
• 1:01:42
  Speaker 19: eerste vrijdag van de maand is. En als die ook
• 1:01:45
  Speaker 19: relatief goed zijn... dan zou het zomaar kunnen zijn dat
• 1:01:48
  Speaker 19: we toch in oktober, eind oktober... in dit geval de
• 1:01:51
  Speaker 19: vet nog even zijn kruid droog gaat houden. En dat
• 1:01:53
  Speaker 19: is ook eigenlijk wat de markt nu zegt. Voorheen was
• 1:01:56
  Speaker 19: de verwachting dat er nog een renteverhoging aan zou komen
• 1:01:58
  Speaker 19: eind oktober... En nu denkt twee derde van de markt
• 1:02:01
  Speaker 19: dat die misschien nog wel eens even uit kan blijven.
• 1:02:04
  Speaker 19: Maar daarbij gezegd, wat Eden ook aangeeft, het zijn natuurlijk dagkoersen.
• 1:02:07
  Speaker 19: En volgende week kan het sentiment daarover weer anders zijn.
• 1:02:11
  Speaker 19: En het valt natuurlijk ook in een periode dat Frankrijk
• 1:02:14
  Speaker 19: inderdaad met een nieuwe begroting komt. Dat de euro een
• 1:02:16
  Speaker 19: tik krijgt. En dat we ook moeten kijken naar wat
• 1:02:19
  Speaker 19: er aan beide kanten van de plas, zeg maar, hoe
• 1:02:21
  Speaker 19: de ontwikkeling plaatsvindt. En die volgende rentevergadering van de FED
• 1:02:25
  Speaker 5: is een dag of vijf voor de midterms, geloof ik, hè?
• 1:02:29
  Speaker 19: Ja, 28 oktober. En inderdaad, begin november gaat Amerika naar
• 1:02:35
  Speaker 19: de stembus. En we hebben nog maar twee... Ik wil
• 1:02:39
  Speaker 19: wel een voorspelling doen, maar laten we maar eens even
• 1:02:41
  Speaker 19: kijken hoe dat gaat lopen. Uiteraard, de democraten lijken wel
• 1:02:46
  Speaker 19: de meerderheid te gaan pakken op dit moment natuurlijk. Maar
• 1:02:48
  Speaker 19: je weet nooit wat voor konijn Trump nog uit de
• 1:02:51
  Speaker 19: hoge hoed gaat toveren. Maar even wat voor ons belangrijk is.
• 1:02:54
  Speaker 19: Er zijn nog maar twee rentevergaderingen van de FED dit jaar.
• 1:02:57
  Speaker 19: En de verwachting is nog wel de consensus dat we
• 1:02:59
  Speaker 19: nog in ieder geval één renteverhoging gaan krijgen. Maar de
• 1:03:02
  Speaker 19: kans is dus groter geworden dat dat pas in december
• 1:03:04
  Speaker 19: gaat worden... dat dat eind oktober gaat zijn.
• 1:03:06
  Speaker 5: En toch nog even aan jou vragen ook. Want Edin
• 1:03:09
  Speaker 5: zei dat Christine Lagarde wel heel erg behoedzaam te werk gaat.
• 1:03:14
  Speaker 5: En dan druk ik
• 1:03:14
  Speaker 19: me nog
• 1:03:15
  Speaker 5: vriendelijk uit. Snap jij wel wat haar opstelling is?
• 1:03:21
  Speaker 19: Ja, tussen hoop en vrees. En ik heb Ede in
• 1:03:24
  Speaker 19: Hoog zitten als macro-econoom. Ik zit wat meer denk ik
• 1:03:26
  Speaker 19: in de Havik-kant. Terwijl ik als belegger altijd wat vrolijker
• 1:03:30
  Speaker 19: word van duiven. Maar heel eerlijk gezegd, de macro-economie moet
• 1:03:32
  Speaker 19: op lange termijn natuurlijk goed draaien. Dus ik begrijp heel
• 1:03:36
  Speaker 19: goed dat een harde opstelling richting inflatie... dat dat gewoon
• 1:03:41
  Speaker 19: evident belangrijk is... voor de lange termijn stabiliteit van de macro-economie.
• 1:03:46
  Speaker 19: En wat dat betreft ben ik het wel met Eden eens...
• 1:03:48
  Speaker 19: dat Lagarde niet altijd even zuiver het spel speelt... en
• 1:03:51
  Speaker 19: het altijd ligt aan de omstandigheden in de markt... en
• 1:03:54
  Speaker 19: nooit aan het eigen beleid van de ECB. Dus ik
• 1:03:56
  Speaker 19: ben ook benieuwd hoe het met Edens en Lagarde klok gaat...
• 1:03:59
  Speaker 19: en of er al een eind in zicht is.
• 1:04:02
  Speaker 17: Die gaat in ieder geval de juiste kant op. Het
• 1:04:03
  Speaker 17: aantal dagen neemt met de dag minder
• 1:04:06
  Speaker 5: Jongens, jongens, jongens. En dit voorjaar natuurlijk de Franse verkiezingen.
• 1:04:11
  Speaker 5: Wie weet dat zij daar toch ook nog wel een
• 1:04:13
  Speaker 5: rol in gaat spelen. Stan Westerter van Bond Capital Partners.
• 1:04:16
  Speaker 5: Dank voor jouw blik op de beurs. Je zei het al,
• 1:04:19
  Speaker 5: de AEX kleurt rood. Ondanks die chippers die in het
• 1:04:22
  Speaker 5: groen staan. Totaalstand 1102 punten. Betekent een procent in de min.
• 1:04:27
  Speaker 5: Meer dan 6,5 miljard. Dat is het startkapitaal van de
• 1:04:30
  Speaker 5: Nationale Investeringsinstelling. Een boel geld, maar is het ook genoeg
• 1:04:34
  Speaker 1: Je hoort het zo. BNR Zaken doen wordt mede mogelijk
• 1:04:37
  Speaker 1: gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius. Verzekerd van betaling
• 1:04:46
  Speaker 1: Blijf scherf. BNR
• 1:04:46
  Speaker 2: Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl. De top van Nederland.
• 1:05:02
  Speaker 5: Tenmidden van geopolitieke onzekerheid zoekt Nederland naar manieren... om ook
• 1:05:05
  Speaker 5: in het buitenland strategische investeringen te doen. Waar dat nu
• 1:05:08
  Speaker 5: nog gebeurt via Invest International... loopt dat na een voorgenomen
• 1:05:11
  Speaker 5: fusie met InvestNL straks... misschien voor een belangrijk deel via
• 1:05:14
  Speaker 5: de Nationale Investeringsinstelling. Over dat soort zaken en over nog
• 1:05:17
  Speaker 5: heel veel meer... is de gast Melanie Maas-Gesteraan. Dat is
• 1:05:19
  Speaker 5: de topvrouw van Invest International. Welkom. Goedemiddag. En dat ben
• 1:05:23
  Speaker 5: je al iets langer dan een jaar... voor de mensen
• 1:05:25
  Speaker 5: die niet precies weten wat Invest International is. Kun jij
• 1:05:28
  Speaker 5: een voorbeeld geven van een project... een bedrijf waarvan je denkt,
• 1:05:32
  Speaker 5: dat staat model voor wat wij doen
• 1:05:34
  Speaker 20: Ja, dan moet ik er twee geven, want we doen
• 1:05:36
  Speaker 20: eigenlijk twee dingen. Aan de ene kant financieren we bedrijven...
• 1:05:39
  Speaker 20: die in het buitenland willen starten of uitbreiden. Met een
• 1:05:42
  Speaker 20: lening of met equity of dat soort zaken. En aan
• 1:05:46
  Speaker 20: de andere kant hebben we ook geld... van het ministerie
• 1:05:49
  Speaker 20: van Buitenlandzaak... om in projecten te investeren internationaal. En dan
• 1:05:53
  Speaker 20: is het heel mooi, het project een gebied van water...
• 1:05:55
  Speaker 20: of energietransitie of gezondheidszorg. Dus als je bijvoorbeeld... In een land,
• 1:06:01
  Speaker 20: zeg even, in die voorkust doen we acht waterprojecten. Kunnen
• 1:06:06
  Speaker 20: we tegelijkertijd ook Boscalis en Van Oord meenemen... als Nederlandse
• 1:06:09
  Speaker 20: sector om daarin te werken. Dus we doen projecten, we
• 1:06:13
  Speaker 20: geven leningen... en dat is eigenlijk de basis als we
• 1:06:17
  Speaker 20: begonnen zijn...
• 1:06:18
  Speaker 5: Maar Boscalis en Van Oort hebben toch niet per se...
• 1:06:20
  Speaker 5: een duwtje nodig van Invest International?
• 1:06:22
  Speaker 20: Zeker wel, want wij geven duwtjes aan bedrijven... in het midden-
• 1:06:27
  Speaker 20: en kleinbedrijf. Die dus echt voor de eerste markt opgaan.
• 1:06:30
  Speaker 20: Maar ook grotere bedrijven. Omdat internationaal, dat is... denk ik
• 1:06:35
  Speaker 20: belangrijk voor de luisteraar om te weten... internationaal zijn de
• 1:06:38
  Speaker 20: banken minder actief... sinds de bankencrisis in 2009, de financiële crisis.
• 1:06:43
  Speaker 20: En hebben ze zich een beetje teruggetrokken. En dat betekent
• 1:06:46
  Speaker 20: dat er vaak weinig financiering mogelijk is... als iemand wat wil.
• 1:06:50
  Speaker 20: En wat wij doen is eigenlijk die eerste risicofinanciering. We
• 1:06:54
  Speaker 20: nemen bijvoorbeeld werkkapitaal op ons... of we geven een langere lening...
• 1:06:59
  Speaker 20: die uiteindelijk na het project terugbetaald wordt... door de opdrachtgever.
• 1:07:03
  Speaker 20: En dat geeft de Nederlandse bedrijven van klein tot middelgroot
• 1:07:07
  Speaker 20: tot wat groter de mogelijkheid om ook internationaal te kunnen opereren.
• 1:07:12
  Speaker 5: En als het dan gaat over projecten in landen als Ivorcus,
• 1:07:17
  Speaker 5: is het dan verleidelijk om te denken dat we daar
• 1:07:19
  Speaker 5: al FMO voor hebben? een ontwikkelingsbank? Dat
• 1:07:21
  Speaker 20: is een goede vraag. En FMO doet iets anders. FMO
• 1:07:24
  Speaker 20: investeert in buitenlandse bedrijven... die in het buitenland actief zijn.
• 1:07:30
  Speaker 20: En wij investeren in Nederlandse bedrijven.
• 1:07:32
  Speaker 5: Is dat ook nog steeds jullie aandeelhouder of niet, FMO?
• 1:07:34
  Speaker 20: FMO is onze aandeelhouder. Maar straks niet meer, overigens, na
• 1:07:38
  Speaker 20: de fusie. Maar dat komt eigenlijk voornamelijk omdat ooit... die
• 1:07:41
  Speaker 20: Nederlandse tak bij hen erin zat. En dat is vervolgens
• 1:07:44
  Speaker 20: zelfstandig geworden bij Invest International... Maar wat bijvoorbeeld belangrijk is,
• 1:07:48
  Speaker 20: is als je dan in die voorkeur aan de slag gaat...
• 1:07:51
  Speaker 20: wat ik net al zei, en je kunt ook nog
• 1:07:53
  Speaker 20: Nederlands bedrijfsleven meenemen... de volgende stap die wij willen maken
• 1:07:57
  Speaker 20: als Invest International... is dat we ook veel meer nadenken
• 1:07:59
  Speaker 20: over geopolitieke vraagstukken. Dus als we daar toch zijn, kunnen
• 1:08:03
  Speaker 20: we dan ook het gesprek hebben over... bijvoorbeeld de cacao-export
• 1:08:09
  Speaker 20: die hier plaatsvindt. Dat is een van de grootste exportstromen
• 1:08:13
  Speaker 20: vanuit de Ivor-kust naar Nederland... en voor Nederland een van
• 1:08:17
  Speaker 20: de belangrijkste importstromen. Maar kunnen we het ook bijvoorbeeld hebben
• 1:08:21
  Speaker 20: over mijnen die ze daar hebben... en kritische grondstoffen die
• 1:08:24
  Speaker 20: wij nodig hebben als land? En hoe ga je dan
• 1:08:26
  Speaker 20: eigenlijk een soort volwassen relatie met zo'n land opzetten... waar
• 1:08:29
  Speaker 20: je aan de ene kant iets brengt? En komt dat
• 1:08:30
  Speaker 5: gesprek dan op gang of zien ze je aankomen?
• 1:08:32
  Speaker 20: Nee, dat gesprek komt zeker op gang. En ik denk
• 1:08:35
  Speaker 20: dat als je kijkt naar wat er nu om ons
• 1:08:38
  Speaker 20: heen gebeurt... dus de wereldwijde strijd tussen China en de USA...
• 1:08:43
  Speaker 20: bijvoorbeeld op het gebied van Semicon... maar ook op andere
• 1:08:48
  Speaker 20: belangrijke elementen... en vooral de grondstoffen die nodig zijn, die
• 1:08:51
  Speaker 20: daaronder zitten... dan zie je dat we ook als Europa
• 1:08:54
  Speaker 20: en dus ook als Nederland iets moeten gaan doen. En
• 1:08:57
  Speaker 20: waar wij nu mee bezig zijn, is op een aantal strategische...
• 1:09:00
  Speaker 20: terreinen opzetten. Oké, maar waar zou dat vandaan moeten komen?
• 1:09:03
  Speaker 20: Welke landen zijn wij überhaupt al aan het werk? En
• 1:09:07
  Speaker 20: hoe zouden we dan tot een wat strategische benadering kunnen komen?
• 1:09:10
  Speaker 20: Wat
• 1:09:10
  Speaker 5: gezegd dacht ik namelijk. Je bent een bedrijf, je hebt
• 1:09:12
  Speaker 5: internationale ambities. Je doet iets wat veel banken of andere
• 1:09:15
  Speaker 5: financiers niet zien zitten. Je probeert misschien wel een van
• 1:09:18
  Speaker 5: je laatste loketten, Invest International. En je hoopt dat je
• 1:09:21
  Speaker 5: toch nog financiering los kunt peuteren. Dat is het dus niet.
• 1:09:24
  Speaker 20: Nee, zeker niet. Je merkt dat er heel veel vraag
• 1:09:28
  Speaker 20: is vanuit de markt. Dus we proberen niks los te peuteren.
• 1:09:32
  Speaker 20: Die vraag is er sowieso. Het ministerie van Financiën... Op
• 1:09:35
  Speaker 20: het
• 1:09:35
  Speaker 5: bedrijf kom je misschien wel in aanraking met Invest International...
• 1:09:38
  Speaker 5: omdat je plannen hebt die door anderen niet gefinancierd worden
• 1:09:42
  Speaker 20: Zo bedoel je. Oké. Dat doen we alleen maar als
• 1:09:47
  Speaker 20: wij additioneel zijn aan de markt. Dus als een bank
• 1:09:50
  Speaker 20: daar geen interesse voor heeft... of een andere investeerder, dan
• 1:09:55
  Speaker 20: doen we dat. En we kijken ook wel of het
• 1:09:57
  Speaker 20: een beetje past in de sectoren... die we willen helpen
• 1:10:01
  Speaker 20: en ondersteunen
• 1:10:02
  Speaker 5: En je zegt geopolitiek wordt steeds belangrijker. Strategische autonomie wordt
• 1:10:06
  Speaker 5: een overweging. Wordt er ook nog...
• 1:10:12
  Speaker 20: Nee, daar wordt zeker over nagedacht. Wij kijken eigenlijk altijd
• 1:10:14
  Speaker 20: naar de business case eronder. Maar bijvoorbeeld in het kader
• 1:10:20
  Speaker 20: van Semicon... waar Nederland heel sterk in is. We hebben
• 1:10:23
  Speaker 20: daar gewoon een paar hele sterke spelers... Hebben wij geholpen
• 1:10:27
  Speaker 20: om voor Nexperia bijvoorbeeld een andere locatie, productiefaciliteit tot stand
• 1:10:32
  Speaker 20: te brengen in Maleisië. En ze zijn ook aan de
• 1:10:36
  Speaker 20: slag voor Filipijnen. Waarom doe je dat? Omdat je wil
• 1:10:39
  Speaker 20: dat Nexperia ook andere plekken in Azië heeft waar ze
• 1:10:43
  Speaker 20: zitten en ook toegang tot die markt krijgen. We hebben
• 1:10:46
  Speaker 20: net maandag verteld dat we KME financieren. Dat is een
• 1:10:51
  Speaker 20: bedrijf dat in de toelevering zit voor ASML. Ook een
• 1:10:55
  Speaker 20: nieuwe productiefaciliteit. In
• 1:10:57
  Speaker 5: Maleisië, maar dat zag ik ook inderdaad, 15 miljoen. Ik dacht,
• 1:11:01
  Speaker 5: maar jij gaat me nu uitleggen hoe het zit. Dat
• 1:11:03
  Speaker 5: is een toeleverancier van ASML. Nou, die zitten er dan
• 1:11:05
  Speaker 5: warmtjes bij, want ASML doet goede zaken. Dus de toeleveringsketen
• 1:11:09
  Speaker 5: mag zich daar ook op verheugen. Waarom hebben die dan?
• 1:11:15
  Speaker 20: Nee, omdat veel partijen niet willen meefinancieren... zolang het nog
• 1:11:21
  Speaker 20: niet helemaal zeker is dat het product gaat werken. De banken,
• 1:11:26
  Speaker 20: wat ik net al zei, zijn niet actief genoeg.
• 1:11:28
  Speaker 5: Maar die huisbankier van dit bedrijf, ABN AMRO... is toch
• 1:11:31
  Speaker 5: ook betrokken
• 1:11:31
  Speaker 20: bij deze deal. Dus die zijn niet helemaal weg. Nee,
• 1:11:34
  Speaker 20: die zijn niet helemaal weg. Maar zij willen wel dat
• 1:11:36
  Speaker 20: wij het risico aftoppen. Want dat is er altijd. Voordat
• 1:11:40
  Speaker 20: zij zelf ook inspringen. Dus zij doen ook mee met
• 1:11:42
  Speaker 20: deze deal... En het is voor ons van belang dat
• 1:11:46
  Speaker 20: zij een foothold krijgen in Azië. Een ander voorbeeld is
• 1:11:49
  Speaker 20: dat we nu met Vietnam aan het kijken zijn... of
• 1:11:51
  Speaker 20: we een opleidingsinstituut daar kunnen realiseren... voor de semi-consector. En
• 1:11:56
  Speaker 20: je kan denken, waarom zou je als Nederland investeren... allemaal
• 1:11:59
  Speaker 20: in dat soort landen? Maar het belang is juist dat
• 1:12:02
  Speaker 20: wij toegang tot de rest van de wereld... willen houden
• 1:12:04
  Speaker 20: als Nederland. En met waar we sterk in zijn, zelf
• 1:12:07
  Speaker 20: ook een sterk foothold krijgen.
• 1:12:09
  Speaker 5: Hoe groot is het risico dat jullie lopen? Want je
• 1:12:11
  Speaker 5: zegt het gaat wel degelijk om rendement. Maar ik kan
• 1:12:13
  Speaker 5: me toch voorstellen dat dat rendement ook bij jullie verre
• 1:12:15
  Speaker 5: van gegarandeerd is. Dat het af en toe misgaat.
• 1:12:17
  Speaker 20: We hebben daarvoor verschillende modellen. Dus afhankelijk van waar je
• 1:12:23
  Speaker 20: investeert heb je een hoger of een lager risico. We
• 1:12:26
  Speaker 20: werken bijvoorbeeld ook in Oekraïne. En daar wil je natuurlijk
• 1:12:30
  Speaker 20: dat je risico door middel van bijvoorbeeld de kredietverzekering bij
• 1:12:35
  Speaker 20: Atradius wordt afgedekt. Of dat er op andere manieren garanties
• 1:12:40
  Speaker 20: worden gegeven. Als het Rijk zegt, wij vinden het belangrijk...
• 1:12:42
  Speaker 20: dat in Oekraïne het Nederlands bedrijfsleven nog terecht kan. Wij
• 1:12:46
  Speaker 20: financieren daar bijvoorbeeld Bontrup. Een bedrijf dat in de precisielandbouw zit.
• 1:12:51
  Speaker 20: Het is natuurlijk heel belangrijk dat zij kunnen blijven overleven...
• 1:12:54
  Speaker 20: om straks ook weer de granen onze kant op te
• 1:12:57
  Speaker 20: kunnen krijgen. En dan spreek je dus echt af hoe
• 1:13:01
  Speaker 20: hoog moet de garantie zijn. Maar normale financiële partijen zoals banken...
• 1:13:07
  Speaker 20: die willen daar natuurlijk niet in zitten. Dat is veel
• 1:13:09
  Speaker 20: te risicovol.
• 1:13:10
  Speaker 5: Ik las wat evaluaties over Invest International van de afgelopen jaren.
• 1:13:14
  Speaker 5: Waarvan werd gezegd, nou heeft zich toch binnen de mum
• 1:13:15
  Speaker 5: van tijd bewezen. Heeft ook bewezen dat het een gat opvult.
• 1:13:20
  Speaker 5: De vraag is wel of er voldoende financiering is... om
• 1:13:23
  Speaker 5: ervoor te zorgen dat Invest International zometeen niet stilvalt. Is
• 1:13:27
  Speaker 5: dat risico geweken?
• 1:13:29
  Speaker 20: Ja, voor nu wel. Want er is en net besloten
• 1:13:32
  Speaker 20: vorige week vrijdag... dat er 3,3 miljard beschikbaar is voor
• 1:13:35
  Speaker 20: de nieuwe investeringsinstelling. Voordat die er is, dat zal half
• 1:13:39
  Speaker 20: 2028 zijn... verwachten wij alweer door ons budget heen te zijn...
• 1:13:44
  Speaker 20: maar is ook aangegeven dat in de tussentijd ook gefinancierd
• 1:13:47
  Speaker 20: zal worden. Er is gewoon een veel grotere vraag van
• 1:13:50
  Speaker 20: de markt... dan wat we op dit moment als budget hebben.
• 1:13:53
  Speaker 20: Daar probeer je het ook zo strategisch mogelijk in te zetten.
• 1:13:55
  Speaker 20: Je bent geoefend in nee
• 1:13:56
  Speaker 5: zeggen.
• 1:13:58
  Speaker 20: Nou, ik moet zeggen dat we eigenlijk wel vrij veel
• 1:14:03
  Speaker 20: hebben kunnen doen tot nu toe. We hebben zo'n 1,8
• 1:14:06
  Speaker 20: miljard gecommitteerd aan publieke en private projecten... in de afgelopen
• 1:14:10
  Speaker 20: vijf jaar. We bestaan vandaag vijf jaar. Gefeliciteerd. Dank je wel.
• 1:14:15
  Speaker 20: En we zijn eigenlijk sinds jaar twee al... maken we
• 1:14:19
  Speaker 20: al winst, dus we hebben een positief rendement. En eigenlijk
• 1:14:22
  Speaker 20: hadden we verwacht dat dat pas in 2028 zou plaatsvinden...
• 1:14:25
  Speaker 20: Je hebt natuurlijk een hele aanloop nodig als je zo'n
• 1:14:27
  Speaker 20: bedrijf opzet. Maar dat is vrij snel gegaan. Want
• 1:14:28
  Speaker 5: het loopt in de miljoenen, denk ik, toch?
• 1:14:30
  Speaker 20: Het loopt in de miljoenen, de winst. Maar wat we
• 1:14:36
  Speaker 20: doen nu, is die winst gewoon weer terug... in de
• 1:14:39
  Speaker 20: eigen organisatie brengen. Of voor groei, of voor andere projecten.
• 1:14:44
  Speaker 20: Maar dat komt omdat we ook veel leningen doen. Bij
• 1:14:47
  Speaker 20: Equity duurt het natuurlijk een stuk langer... voordat je dat
• 1:14:49
  Speaker 20: weer terugziet. Maar we doen veel leningen. En ook veel
• 1:14:52
  Speaker 20: korte termijn leningen. En daar zijn bedrijven gewoon mee geholpen.
• 1:14:55
  Speaker 5: We gaan naar die veranderingen waar afgelopen vrijdag... toch maar
• 1:14:59
  Speaker 5: weer eens een keer een startschot aangegeven is... in de
• 1:15:01
  Speaker 5: vorm van een dilemma. Als je wil kiezen heel graag...
• 1:15:02
  Speaker 5: dan mag je dat achteraf natuurlijk toelichten. Ondanks de misschien
• 1:15:07
  Speaker 5: wel beperkte synergie... is het samengaan van Invest International en
• 1:15:10
  Speaker 5: InvestNL noodzakelijk... of we hadden prima op eigen benen kunnen
• 1:15:14
  Speaker 5: blijven staan
• 1:15:16
  Speaker 20: Noodzakelijk. Twee redenen. Eén is, je wil voor de bedrijven
• 1:15:20
  Speaker 20: gewoon één deur hebben... en dat is natuurlijk aantrekkelijk. Gewoon
• 1:15:23
  Speaker 20: gekken dat je opstart in Nederland en dan ben je
• 1:15:25
  Speaker 20: bij de ene partij en je wil vervolgens doorgroeien naar internationaal.
• 1:15:28
  Speaker 20: Dan moet je bij de andere partij zijn. Dat is
• 1:15:30
  Speaker 20: de eerste. Maar de tweede is nog veel belangrijker. Samen
• 1:15:32
  Speaker 20: hebben we meer geld. Met meer geld kun je ook
• 1:15:35
  Speaker 20: weer meer geld uit de markt halen.
• 1:15:36
  Speaker 5: Duidelijk. Melanie Maas, gisteren aan is de topvrouw van Invest International.
• 1:15:42
  Speaker 5: Dit valt dan allemaal onder de noemer van die nationale
• 1:15:44
  Speaker 5: investeringsinstelling die er komt. Dat betekent niet alleen het eventuele
• 1:15:48
  Speaker 5: samengaan van die twee organisaties, maar er komt ook meer
• 1:15:50
  Speaker 5: geld beschikbaar. Hoe zit dat in elkaar
• 1:15:52
  Speaker 20: We hebben nu gezamenlijk al zo'n 3,3 miljard. En er
• 1:15:57
  Speaker 20: komt 3,3 miljard bij, toevallig hetzelfde getal van het Rijk,
• 1:16:01
  Speaker 20: door middel van de verkoop van Tenet. Dat geeft ons
• 1:16:03
  Speaker 20: 6,6 miljard. Verder is er net een confinant gesloten met
• 1:16:07
  Speaker 20: private partijen... die zeggen dat ze ook meer willen gaan investeren.
• 1:16:10
  Speaker 20: En dan private partijen, in dit geval verzekeraars... de Nederlandse
• 1:16:14
  Speaker 20: Vereniging van Banken, de banksector. Dat ze meer willen investeren ook.
• 1:16:19
  Speaker 20: Ik wist de pensioenbranche
• 1:16:21
  Speaker 5: die is nog niet overstag, geloof ik
• 1:16:23
  Speaker 20: Nee, die hebben wel deelgenomen aan het gesprek... maar hebben
• 1:16:26
  Speaker 20: zich uiteindelijk teruggetrokken. Die zeggen, het is voor ons toch
• 1:16:30
  Speaker 20: nog te onduidelijk. Wij zijn heel veel spelregels onderhevig, zij
• 1:16:33
  Speaker 20: mogen natuurlijk... Iedereen kijkt natuurlijk ook naar de pensioenfonds. Dat
• 1:16:39
  Speaker 20: ze meer kunnen investeren in Nederland. Maar tegelijkertijd zijn ze
• 1:16:42
  Speaker 20: ook wel aan veel regels onderhevig... waardoor de risico's bij
• 1:16:44
  Speaker 20: hen gewoon wat lager kunnen zijn. Dus jij
• 1:16:47
  Speaker 5: loopt over van begrip
• 1:16:48
  Speaker 20: Nou, ik hoop dat ze ooit aansluiten. Maar ze hebben
• 1:16:51
  Speaker 20: wel laten zien vervolgens... dat ze in Brussel wel een
• 1:16:54
  Speaker 20: en ander neerleggen. Dus dat was volgens mij begin deze
• 1:16:57
  Speaker 20: week dat nieuws... equity daar aan de slag gaan. Een
• 1:17:01
  Speaker 20: bedrijf dat een groot fonds heeft
• 1:17:03
  Speaker 5: Wat is nu precies de stand van zaken? Want ik
• 1:17:05
  Speaker 5: heb Rinke Zonneveld regelmatig gesproken. Dat is jouw collega van InvestNL.
• 1:17:09
  Speaker 5: Toen stond ook al min of meer... Jij geeft ook aan,
• 1:17:14
  Speaker 5: dit gaat gewoon gebeuren. Maar is het feitelijk al gebeurd
• 1:17:17
  Speaker 5: of moet er toch nog heel veel worden geregeld
• 1:17:19
  Speaker 20: Het zijn twee stromen. Eén is de politieke besluitvorm. Deze
• 1:17:23
  Speaker 20: ministers hebben nu besloten dat het zover is. Dat gaat
• 1:17:26
  Speaker 20: naar de Kamer. De Kamer moet daar nog een en
• 1:17:28
  Speaker 20: ander over zeggen. Maar ik verwacht daar brede steun. Tweede
• 1:17:31
  Speaker 20: is dat Rink Zonneveld en ik eigenlijk sinds vorig jaar...
• 1:17:35
  Speaker 20: toen ook al duidelijk was dat die investeringsinstellingen moesten komen...
• 1:17:39
  Speaker 20: al met elkaar, om de drie weken hebben we een
• 1:17:42
  Speaker 20: gezamenlijk stuurgroep... Om te kijken hoe moet dat eruit zien?
• 1:17:45
  Speaker 20: Hoe kunnen we onze strategie op elkaar aanpassen? Wat voor
• 1:17:47
  Speaker 20: systemen hebben we in de organisaties? Hoe moeten we dat
• 1:17:51
  Speaker 20: bij elkaar gaan
• 1:17:51
  Speaker 5: brengen? Want je zegt het is toch eigenlijk van de
• 1:17:52
  Speaker 5: gekken dat wij niet achter een en dezelfde voordeur zetelen.
• 1:17:55
  Speaker 5: Maar je zou ook kunnen beweren dat jullie toch wel degelijk,
• 1:17:58
  Speaker 5: misschien is het op de vierkante kilometer, maar wel verschillende
• 1:18:00
  Speaker 5: dingen doen
• 1:18:01
  Speaker 20: Dat doen we ook, want de markt in Nederland is
• 1:18:03
  Speaker 20: natuurlijk een hele andere dan de markt internationaal. En het
• 1:18:07
  Speaker 20: geopolitieke verhaal is natuurlijk ook weer een andere. Maar tegelijkertijd...
• 1:18:13
  Speaker 20: Philips is hier actief, maar is ook actief wereldwijd. Wil
• 1:18:18
  Speaker 20: graag MRI-machines in Oekraïne brengen. Moet daarbij geholpen worden, omdat
• 1:18:23
  Speaker 20: dat een risicovolle investering is. Wij willen dat graag als Nederland,
• 1:18:27
  Speaker 20: want we willen graag Oekraïne helpen. Zeker ook het gebied
• 1:18:29
  Speaker 20: van gezondheidszorg. En wat ik net al zei, ook de voedselketen. Dus...
• 1:18:33
  Speaker 20: Maar ja, het is toch wel onhandig vaak voor bedrijven
• 1:18:36
  Speaker 20: dat ze op meerdere plekken deals maken. Maar het feit
• 1:18:38
  Speaker 5: dat Inke Zonneveld en jij toch langdurig al met elkaar
• 1:18:40
  Speaker 5: in gesprek zijn... komt ook voort uit de vraag hoe
• 1:18:42
  Speaker 5: gaan we het dan het beste inrichten. Er is ook
• 1:18:44
  Speaker 5: een rapport verschenen vorig jaar. De rapportverkenning Samen gaan, Invest
• 1:18:48
  Speaker 5: International en InvestNL. Wat een sprekende titel. Maar toch blijkt
• 1:18:52
  Speaker 5: dat er een verschillende doelgroep is... dat de markt anders
• 1:18:54
  Speaker 5: aan elkaar zit, dat het op dit moment nog... tot
• 1:18:57
  Speaker 5: beperkte synergievoordelen leidt, beperkte overlap... Dat betekent een hele andere inrichting.
• 1:19:02
  Speaker 5: Of ben je wat minder kritisch?
• 1:19:04
  Speaker 20: Ik denk dat het inderdaad een andere inrichting moet betekenen.
• 1:19:07
  Speaker 20: En dat is ook waarom wij zelf voor een volledige
• 1:19:09
  Speaker 20: integratie zijn. Dus niet van je plakt er een voordeur op...
• 1:19:13
  Speaker 20: maar je houdt nog de twee verschillende poppetjes erachter. Als
• 1:19:17
  Speaker 20: je bijvoorbeeld nadenkt over magneten... een kritische grondstof die belangrijk
• 1:19:22
  Speaker 20: is voor onze semiconsector... En je wil bedenken, wat zouden
• 1:19:27
  Speaker 20: we nou kunnen doen om meer toegang te krijgen tot
• 1:19:30
  Speaker 20: permanente magneten? Dan heb je andere landen nodig, want wij
• 1:19:34
  Speaker 20: hebben zelf geen mijnen. Je hebt andere landen nodig voor raffinage.
• 1:19:37
  Speaker 20: We hebben Nederland nodig misschien voor circularity. En hoe haal
• 1:19:40
  Speaker 20: je het uit bestaande producten? En hoe kan je nou
• 1:19:43
  Speaker 20: over dat heen een goed voorstel maken? Maar dat is
• 1:19:47
  Speaker 20: iets wat je samen kunt gaan doen. En zo heb
• 1:19:50
  Speaker 20: je nog veel meer. We werken samen. Je
• 1:19:52
  Speaker 5: zet één deur één poppetje. En het spellen over de
• 1:19:55
  Speaker 5: poppetjes is niet zo relevant. Maar ja, jij bent zo'n poppetje.
• 1:19:59
  Speaker 5: Want Rikken, Zonneveld en Melanie Maas, Gesteranus. Dat moet dan
• 1:20:02
  Speaker 5: één worden. Ik dacht toen jij benoemd werd, jij wordt
• 1:20:05
  Speaker 5: ook wel benoemd in de wetenschap dat er van alles
• 1:20:07
  Speaker 5: gaat gebeuren. Er is jou toch wel toegezegd dat jij
• 1:20:09
  Speaker 5: degene gaat worden die dat dan gaat leiden.
• 1:20:11
  Speaker 20: Daar wordt helemaal niets over toegezegd. Sterker nog, op het
• 1:20:14
  Speaker 20: moment dat ik dit ging leiden, wist ik ook dat
• 1:20:16
  Speaker 20: er een fusie kwam. Dus straks wint er gewoon een
• 1:20:19
  Speaker 20: oordenkelijk proces plaats waarbij er een profielschets gemaakt wordt. Wat
• 1:20:23
  Speaker 20: voor soort organisatie wordt het? En dan wordt er een
• 1:20:25
  Speaker 20: poppetje gezocht. Maar jij
• 1:20:26
  Speaker 5: bent niet eens per definitie kandidaat?
• 1:20:28
  Speaker 20: Dat zeg ik niet. Het kan best zijn dat ik
• 1:20:31
  Speaker 20: kandidaat ben, dat Rienke kandidaat is. Het kan ook zijn
• 1:20:33
  Speaker 20: dat jij in het functiepagina past. Het kan ook zijn
• 1:20:35
  Speaker 20: dat jij kandidaat bent. Wel, iedereen kan op dat moment
• 1:20:38
  Speaker 20: zijn handen opsteken. Ik haal mijn
• 1:20:38
  Speaker 5: kaart even tegen de borst. Maar hou rekening met me.
• 1:20:41
  Speaker 20: Ja, dat is goed. Maar kijk, belangrijk is dat wij
• 1:20:44
  Speaker 20: doen nu ook bijvoorbeeld werkzaam opgiet van elektrische laadinfrastructuur. Dus
• 1:20:51
  Speaker 20: we investeren beide in Mylands. Mylands is een bedrijf die
• 1:20:55
  Speaker 20: voor elektrisch vrachtauto's laat, infrastructuur maakt. Zij in Nederland, wij
• 1:20:59
  Speaker 20: weer in Europa. En dan kunnen we ook weer de
• 1:21:02
  Speaker 20: gateway to Europe blijven. En al dat soort dingen, dat
• 1:21:05
  Speaker 20: is gewoon handiger. Dan laten we het in één organisatie doen.
• 1:21:09
  Speaker 20: Dit soort grote
• 1:21:09
  Speaker 5: opgaven vragen ook om serieuze budgetten. En je zegt, we
• 1:21:13
  Speaker 5: hebben al een verdubbelaar ingezet. om inspanningen te doen, zoveel
• 1:21:19
  Speaker 5: mogelijk geld te mobiliseren. Dus dat er een multiplier effect ontstaat.
• 1:21:23
  Speaker 5: Maar een commitment is nog weer iets anders dan een
• 1:21:25
  Speaker 5: garantie afgeven... dat je dit ook daadwerkelijk gaat doen. Hoe
• 1:21:29
  Speaker 5: hard of zacht zijn de afspraken daarover?
• 1:21:32
  Speaker 20: Kijk, confinant is altijd zacht. Want men zegt, we gaan
• 1:21:36
  Speaker 20: het doen, maar je moet het natuurlijk nog maar zien.
• 1:21:37
  Speaker 20: Maar ik zie wel dat de intentie heel goed is...
• 1:21:40
  Speaker 20: Wat voor ons van belang is. We zijn al eerst
• 1:21:42
  Speaker 20: heel blij dat nu die 3,3 miljard gewoon hard is.
• 1:21:46
  Speaker 20: En dat we daarmee aan de slag kunnen gaan. Maar
• 1:21:48
  Speaker 20: het zal niet heel lang duren voordat je daar weer
• 1:21:50
  Speaker 20: doorheen bent. Als je kijkt naar de marktvraag. En wat
• 1:21:53
  Speaker 20: wij graag zouden willen is een groter budget voor de toekomst.
• 1:21:58
  Speaker 20: Om ook echt te kunnen voldoen aan die vragen. Kan
• 1:22:01
  Speaker 20: op twee manieren. Kan een kapitaalinjectie zijn van ministerie van Financiën.
• 1:22:05
  Speaker 20: hetzelfde als nu, nog een verkoop van een van de
• 1:22:09
  Speaker 20: deelnemenden bijvoorbeeld, en dat dat continu in die vorm gaat.
• 1:22:15
  Speaker 20: Of het kan zijn dat wij zelfstandig op de markt
• 1:22:18
  Speaker 20: geld gaan ophalen, dus de private kant opgaan. Daar hebben
• 1:22:23
  Speaker 20: we wel een kapitaalgarantie voor nodig van het ministerie. Ja
• 1:22:26
  Speaker 5: maar die komt niet zo makkelijk los.
• 1:22:29
  Speaker 20: Nee, kijk, de minister van Financiën zegt natuurlijk van... joh,
• 1:22:32
  Speaker 20: volgens mij kan ik zelf goedkoper lenen... dus kan ik
• 1:22:35
  Speaker 20: ook net zo goed de kapitaalgarantie geven. Wij zeggen, ja,
• 1:22:39
  Speaker 20: weet je, op het moment... want er gaat ook heel
• 1:22:41
  Speaker 20: veel discussie over... is het dan wel of niet voor
• 1:22:43
  Speaker 20: het emu-saldo. Ja, leg
• 1:22:45
  Speaker 5: het eens uit. Hoe zit dat
• 1:22:46
  Speaker 20: Nou, op het moment dat je geld krijgt van de overheid...
• 1:22:50
  Speaker 20: en dat is op, laten we zeggen dat het wordt weggegeven...
• 1:22:53
  Speaker 20: en het is op, dan telt het natuurlijk mee. Op
• 1:22:55
  Speaker 20: het moment dat je er rendement op maakt en het
• 1:22:57
  Speaker 20: komt terug... dan telt het niet mee. Dus het hangt
• 1:22:59
  Speaker 20: heel erg af, denk ik, ook van het type investeringen
• 1:23:02
  Speaker 20: wat je gaat doen. Is het een korte termijn lening
• 1:23:05
  Speaker 20: of is het equity? En dan ben je weer zoveel
• 1:23:07
  Speaker 20: tijd verder. Dus ik denk dat je altijd een mix van,
• 1:23:11
  Speaker 20: zoals dat heet, off-balance, on-balance moet gaan maken. Van dingen
• 1:23:14
  Speaker 20: die wel meetellen en dingen die niet meetellen. Maar
• 1:23:16
  Speaker 5: als het ministerie van Financiën meer dan een teen in
• 1:23:18
  Speaker 5: het water steekt, is het misschien toch ook wel... te
• 1:23:21
  Speaker 5: bedenken dat de financiële sector ook nog weer wat enthousiaster wordt...
• 1:23:24
  Speaker 5: en zegt hier gaan we werk van maken.
• 1:23:26
  Speaker 20: Ik denk dat zeker. We zouden ook grotere bedragen eerst
• 1:23:29
  Speaker 20: voor ogen. Maar omdat de staatsgarantie er nog niet in stond...
• 1:23:33
  Speaker 20: zijn zij zelf ook wat voorzichtiger geworden. Peter
• 1:23:35
  Speaker 5: Wenink was op zoek
• 1:23:36
  Speaker 20: naar 100 miljard. Ja, dat staat ook in hun persbericht.
• 1:23:39
  Speaker 20: Dat ze hopen dat die next step ook gemaakt gaat worden.
• 1:23:41
  Speaker 20: En dat geldt voor ons ook. Dat we hopen dat
• 1:23:45
  Speaker 20: die next step gemaakt en ook wel nodig vinden om
• 1:23:47
  Speaker 20: dat te doen. Omdat als je het echt hebt over
• 1:23:49
  Speaker 20: die geoboetiek vraagstukken... dan ga je het uiteindelijk over meer
• 1:23:52
  Speaker 20: hebben dan individuele bedrijven helpen... met het feit dat ze
• 1:23:55
  Speaker 20: geen financiering hebben. Dan heb je ook echt langere termijn
• 1:23:59
  Speaker 20: financiering nodig... voor kip-ei-vraagstukken, waar... We moeten sustainable aviation fuel
• 1:24:05
  Speaker 20: hebben voor de vliegtuigen... maar er is nog geen fabriek.
• 1:24:07
  Speaker 20: En wat jij zegt, de route van
• 1:24:08
  Speaker 5: marktfalen, wat we nu oplossen... of financieringsfrictie, moeten we eigenlijk
• 1:24:12
  Speaker 5: naar marktinterventie.
• 1:24:14
  Speaker 20: Ja, dat is mijn overtuiging. Kijk, het marktfraal gaat puur
• 1:24:17
  Speaker 20: over het financiële gat wat er zit. Marktinterventie gaat over,
• 1:24:21
  Speaker 20: ben je bereid om bepaalde sectoren financiële bescherming te gaan bieden?
• 1:24:27
  Speaker 20: Ben je bereid om bepaalde grondstoffenketens op te zetten om
• 1:24:31
  Speaker 20: ervoor te zorgen dat we als Nederland weerbaarder worden, dat
• 1:24:34
  Speaker 20: we onze strategische autonomie beschermen? En dat doe je natuurlijk
• 1:24:39
  Speaker 20: niet alleen met Europa, maar dat is complex.
• 1:24:41
  Speaker 5: En dit soort taken kun je niet hoofdzakelijk aan de
• 1:24:44
  Speaker 5: markt overlaten? Absoluut niet. De klassieke kritiek, maar misschien gaat
• 1:24:48
  Speaker 5: het dan meer over die financiering... is waarom moet de
• 1:24:50
  Speaker 5: overheid of een aan de overheid gelieerde instelling... die rol
• 1:24:53
  Speaker 5: van financier overnemen?
• 1:24:55
  Speaker 20: Omdat de markt kan prima instappen in iets waar je
• 1:24:59
  Speaker 20: op korte termijn rendement op kunt krijgen. Maar als het
• 1:25:01
  Speaker 20: echt gaat over, wat ik net zei, de kip-ei-vraagstukken, laadinfrastructuur,
• 1:25:06
  Speaker 20: het aanleggen van nieuwe waardeketens, kan jaren duren, moet over
• 1:25:10
  Speaker 20: landen heen. Dat kan de markt niet zelf oppakken, is
• 1:25:13
  Speaker 20: niet aantrekkelijk. Wij kunnen dat prima aan de voorkant structureren,
• 1:25:18
  Speaker 20: risicofinancieren en daarna de markt het laten oppakken. We hebben
• 1:25:23
  Speaker 20: een hele liberale achtergrond. Er is niet zoveel meer van over.
• 1:25:26
  Speaker 20: En ik zeg ook regelmatig tegen mensen... dat ik vroeger
• 1:25:29
  Speaker 20: de grote aanhanger van puur marktverhalen was. Maar de wereld
• 1:25:32
  Speaker 20: is veranderd. We hadden natuurlijk altijd een vrije handel. Daar
• 1:25:35
  Speaker 20: is Nederland ook heel goed in geweest. Alleen de rest
• 1:25:38
  Speaker 20: doet niet meer helemaal mee... met dat plaatje van de
• 1:25:40
  Speaker 20: vrije handel. En dat betekent dat je ook slimmer moet nadenken.
• 1:25:43
  Speaker 20: En wat wij nu ook doen bijvoorbeeld als Invest International...
• 1:25:46
  Speaker 20: is in Afrika kijken naar de corridors. Welke corridors kun
• 1:25:50
  Speaker 20: je nou ondersteunen? om toegang tot grondstoffen te krijgen. En
• 1:25:54
  Speaker 20: dan moet je dus eerst zorgen dat je een bedrijf vindt...
• 1:25:57
  Speaker 20: die naast de weg en spoor ook een overslag wil maken.
• 1:26:00
  Speaker 20: Dan moet je zorgen dat er bedrijven zijn... die met
• 1:26:02
  Speaker 20: elkaar over dat spoor en die weg handel willen drijven. Oké,
• 1:26:05
  Speaker 20: die 3,3 miljard is alweer op. Dat zijn dus niet
• 1:26:07
  Speaker 20: dingen die je makkelijk als individuele marktpartij kunt doen. Daar
• 1:26:11
  Speaker 20: heb je echt wel even wat extra werk voor nodig.
• 1:26:14
  Speaker 20: En de Chinezen en de Amerikanen gebruiken heel veel overheidssubsidies...
• 1:26:20
  Speaker 20: om dit soort dingen gedaan te krijgen... En wij kunnen
• 1:26:22
  Speaker 20: het in een relatief marktachtige constructie ook heel goed doen
• 1:26:28
  Speaker 5: Melanie Maes, gestorane, de topvrouw van Invest International. Misschien komen
• 1:26:30
  Speaker 5: we elkaar wel tegen in de sollicitatieprocedure.
• 1:26:33
  Speaker 20: Zeker
• 1:26:34
  Speaker 5: Wie weet. Dank voor je komst. Wil je meer gesprekken
• 1:26:36
  Speaker 5: luisteren met de top van het bedrijfsleven... of andere leiders
• 1:26:39
  Speaker 5: van dit moment? Bijvoorbeeld het gesprek dat ik gisteren had
• 1:26:41
  Speaker 5: met Esmond Berkhout... de topman van Neopank Vivid Money Nederland...
• 1:26:45
  Speaker 5: over de heftige concurrentie tussen die banken in Europa? Abonneer
• 1:26:48
  Speaker 5: je dan op de Top van Nederland. Hoef je geen
• 1:26:50
  Speaker 5: aflevering te missen. Een lagere beurs, een verkoopgolf op de
• 1:26:58
  Speaker 5: obligatiemarkten en nieuwe renterecords. Je hoort het zo meteen van
• 1:27:01
  Speaker 5: onze beursneurt in BNR Zaken doen
• 1:27:03
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
• 1:27:10
  Speaker 1: Wil je weten wat er speelt en of waarom? In
• 1:27:12
  Speaker 1: de BNR-app. Kun je ook kijken naar de laatste videofragmenten.
• 1:27:15
  Speaker 1: Download de BNR-app. En blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Zaken doen.
• 1:27:39
  Speaker 2: Thomas van Zijl.
• 1:27:40
  Speaker 5: De hoogste tijd voor een analyse van de financiële markten
• 1:27:43
  Speaker 2: Bursnerf.
• 1:27:45
  Speaker 5: Komt van onze beursneur, Jochem Visser. Jochem, goedemiddag. Goedemiddag. Wat
• 1:27:48
  Speaker 5: is de stand van de AEX? Nou,
• 1:27:50
  Speaker 14: hij staat nu op 1106 en bijna 1107 punten. Zeventiende
• 1:27:54
  Speaker 14: van een procent in de min. Is hij aan het opkabbelen?
• 1:27:56
  Speaker 14: Beetje wel, ja, want het was eerder echt 1,2 in
• 1:27:58
  Speaker 14: de min nog, in procenten geteld. En dat geldt ook
• 1:28:01
  Speaker 14: voor heel Europa trouwens. Ik zie de stok 616 van
• 1:28:04
  Speaker 14: een procent in de min. Ik zie de DAX, nou,
• 1:28:06
  Speaker 14: tiende in de min. De FTSE meer dan een procent.
• 1:28:10
  Speaker 14: Kakarant 17 in de min. En voor futures in de VS,
• 1:28:13
  Speaker 14: die stonden er ook niet al te voor. Er staat
• 1:28:15
  Speaker 14: nu alweer 0,4% in de plus voor de S &
• 1:28:17
  Speaker 14: P 500. Beter dan Europas koersen. En dus gaan we
• 1:28:19
  Speaker 14: weer beginnen aan de nieuwe aflevering van Groundhog Day. Want
• 1:28:22
  Speaker 14: ook deze keer komt het nooit meer goed. De verkoopgolf
• 1:28:25
  Speaker 14: van obligaties gaat maar door. De kop in alle kranten
• 1:28:28
  Speaker 14: en op alle webpagina's is dezelfde. Tienjaarslening VS staat op
• 1:28:32
  Speaker 14: hoogste punt sinds 2002. Nou, laten we zeggen 5,3%. Nu
• 1:28:36
  Speaker 14: ietsjes hoger, ietsjes lager. Een paar basispuntjes hier en daar.
• 1:28:38
  Speaker 14: Is dat nou normaal of niet? Dat was al een
• 1:28:43
  Speaker 14: wat andere tijd. 2002, kan ik je zeggen. Maar er
• 1:28:47
  Speaker 14: is nu wel een nieuwe reden in het rijtje. Want
• 1:28:49
  Speaker 14: we hadden eerder brandstofinflatie. En we hadden natuurlijk ook... De
• 1:28:53
  Speaker 14: rente van centrale banken die binnenkort daardoor stijgt. Of de
• 1:28:55
  Speaker 14: compensatie die je vraagt voor obligaties... die daardoor stijgt, om
• 1:28:57
  Speaker 14: het simpeler te zeggen. En het is ook een beetje
• 1:28:59
  Speaker 14: competitie met die grote tech-leningen. Dat is er allemaal nog.
• 1:29:02
  Speaker 14: Maar wat is er nu bijgekomen, dat is verkoopdruk. Want
• 1:29:05
  Speaker 14: op heel veel manieren worden grote obligatiebeleggers... gedwongen om te verkopen. Nou,
• 1:29:09
  Speaker 14: dat zet ook weer de rentes hoger natuurlijk. Ik kan
• 1:29:11
  Speaker 14: ze niet allemaal noemen, maar een van de meest simpele voorbeelden...
• 1:29:13
  Speaker 14: is dat hoge rentes heel veel effect hebben in de samenleving.
• 1:29:16
  Speaker 14: Dus Amerikanen gaan nu minder snel aflossen... als ze de
• 1:29:20
  Speaker 14: keuze hebben, zeker degene met variabele rentes. En dat zorgt
• 1:29:23
  Speaker 14: ervoor dat de oude bekende hypotheekpakketjes... die mortgage-backed securities, die
• 1:29:27
  Speaker 14: krijgen langere looptijden. En dat is het veiligste product naast
• 1:29:31
  Speaker 14: de staatsobligatie van de VS natuurlijk. In 1998, toen het
• 1:29:34
  Speaker 14: budget eventjes op nul liep... toen waren mortgage-backed securities bijna
• 1:29:38
  Speaker 14: hetzelfde als treasury sales eventjes... En dan verkopen de houders
• 1:29:40
  Speaker 14: daarvan al snel treasuries... om tegemoet te komen aan die
• 1:29:43
  Speaker 14: langere looptijden... van die hypotheekobligaties en het bijkomende renterisico. Dat
• 1:29:48
  Speaker 14: redelijk simpele voorbeeld is al een van de velen... die
• 1:29:51
  Speaker 14: samenkomen allemaal in verkoopdruk... wat nu nog meer trap op
• 1:29:53
  Speaker 14: de staart geeft. Eigenlijk is het grote wachten op de
• 1:29:56
  Speaker 14: volgende marginale koper... die yields weer omlaag duwt. Het probleem
• 1:29:59
  Speaker 14: is alleen... Niemand gaat zich, zeker de rentetijger op de
• 1:30:02
  Speaker 14: handelsvloer niet, niemand gaat zich voor een losgeslagen goedertrein gooien.
• 1:30:06
  Speaker 14: Want waarom zou die marginale koper die hoge rentes wel
• 1:30:09
  Speaker 14: lekker vindt, zichzelf nu gaan blootstellen aan nieuwe veilingen van 10-
• 1:30:12
  Speaker 14: en 30-jaarsledingen in de VS in Japan volgende week, inflatiecijfers
• 1:30:16
  Speaker 14: in de VS over twee weken, CPI, morgen een baanrapport
• 1:30:19
  Speaker 14: en een president die al maandenlang een zesweekse oorlog voert.
• 1:30:22
  Speaker 14: Dus
• 1:30:22
  Speaker 5: dat ga je nu even niet doen. Vandaag in ons
• 1:30:24
  Speaker 5: eigen continent de Franse begrotingskamp. de voting wordt gepresenteerd... komen
• 1:30:28
  Speaker 5: we ook meteen terecht bij iets... waar de financiële nerds
• 1:30:30
  Speaker 5: natuurlijk wel raad mee weten. De spread. Het
• 1:30:35
  Speaker 14: verschil tussen wat de Franse en Duitse overheid betalen... om
• 1:30:38
  Speaker 14: te lenen loopt enorm op. Ten nadele van Frankrijk. Want
• 1:30:42
  Speaker 14: het is heel simpel. Frankrijk heeft van alle overheden die
• 1:30:45
  Speaker 14: hogere rentes zien... het meeste last. Dus ook zij hebben
• 1:30:48
  Speaker 14: die brandstofinflatie... en al die andere redenen die ik net noemde.
• 1:30:50
  Speaker 14: En die verkoopdruk en zo. Maar dit is natuurlijk wel
• 1:30:52
  Speaker 14: het land dat al sinds de Napoleontische oorlogen... nou dubbel
• 1:30:55
  Speaker 14: zoveel rente betaalde als de Engelsen... om te lenen voor
• 1:30:57
  Speaker 14: die schepen die ze nodig hadden. Zoals mijn vader het
• 1:30:59
  Speaker 14: me ooit mooi zei. Mooi land, maar jammer dat er
• 1:31:01
  Speaker 14: Fransen wonen. Dat is een beetje wat de financiële markten
• 1:31:04
  Speaker 14: ook zeggen. Hoe hoger je plaatsverwachting, hoe hoger rente... en
• 1:31:06
  Speaker 14: hoe meer de kosten pijn doen bij de lener die
• 1:31:08
  Speaker 14: het meeste nodig heeft. En dat is toch de leider
• 1:31:10
  Speaker 14: van
• 1:31:10
  Speaker 5: Latijns-Europa, oftewel Frankrijk. Jochem Visser, onze beursnerd van vandaag. En
• 1:31:14
  Speaker 5: voor meer inzicht over de financiële markten... is er de
• 1:31:16
  Speaker 5: podcastbeursnerd
• 1:31:20
  Speaker 5: Minister Eelke Heijnen staat open voor een andere ondergrens... van
• 1:31:25
  Speaker 5: de kleinere spaarder. Minister lijkt ermee te luisteren naar de
• 1:31:28
  Speaker 5: kritiek van de Tweede Kamer. Onze politiek verslaggever Sophia van
• 1:31:31
  Speaker 5: Leeuw volgt het debat met de minister tijdens de Algemene
• 1:31:34
  Speaker 5: Financiële Beschouwingen met Sophia Beweging van minister Heijnen.
• 1:31:39
  Speaker 11: Ja, hij hoorde net al van Eelco Heijner... hij ligt
• 1:31:41
  Speaker 11: al een tipje van de sluier door te zeggen... dat
• 1:31:44
  Speaker 11: hij wel open stond voor wijzigingen. We weten nu wat
• 1:31:47
  Speaker 11: die wijzigingen zijn. Namelijk over die ondergrens voor het heffingsvrije rendement.
• 1:31:54
  Speaker 11: Hij zei er zojuist dit over.
• 1:31:56
  Speaker 12: Maar tegelijkertijd, en dan komt bij mijn laatste punt, het
• 1:31:58
  Speaker 12: vijfde punt, heeft uw Kamer duidelijk gemaakt dat u de
• 1:32:00
  Speaker 12: gekozen grens niet goed vindt, die duizend euro grens. En
• 1:32:03
  Speaker 12: vanuit de zorg voor die kleine spaarder, en ook de
• 1:32:05
  Speaker 12: zorg dat er een hoeveelheid personen weer in de belastingheffing
• 1:32:08
  Speaker 12: worden getrokken, die daar eerst niet in zaten. Toen lager
• 1:32:11
  Speaker 12: de grens, hoe meer mensen dan ook de belasting moeten betalen.
• 1:32:14
  Speaker 12: En dat is ook een helder signaal, dus moeten we
• 1:32:16
  Speaker 12: op zoek naar een andere grens. En ik heb daar
• 1:32:18
  Speaker 12: ook met de premier over gesproken, wij zijn er ook
• 1:32:20
  Speaker 12: toe bereid.
• 1:32:21
  Speaker 11: Ja, bereidheid dus. Dus het voorstel lag er echt nog
• 1:32:24
  Speaker 11: een paar dagen, twee dagen. Ik kan niet uitzellen hoeveel uur,
• 1:32:28
  Speaker 11: maar ontzettend kort. En na die kritiek vanuit de Kamer
• 1:32:31
  Speaker 11: heeft hij toegedacht... de kleine spaarder en belegger, ook waar
• 1:32:35
  Speaker 11: hij natuurlijk voor staat... als minister van Financiën, als VVD'er,
• 1:32:40
  Speaker 11: dit moet echt anders. Dus nu wordt het weer flink
• 1:32:42
  Speaker 11: rekenen hoe dan anders.
• 1:32:44
  Speaker 5: Nou precies, want hij geeft hier dus iets prijs. Er
• 1:32:46
  Speaker 5: ligt blijkbaar ruimte, maar dat moet hij ergens anders goedmaken.
• 1:32:50
  Speaker 11: Ja, en hoe dan? Dat is nog heel erg onduidelijk.
• 1:32:53
  Speaker 11: En de tijd tikt. Want we zitten op dag twee
• 1:32:55
  Speaker 11: van de Algemene Financiële Beschouwingen. Er is kritiek van de Kamer.
• 1:32:59
  Speaker 11: Hij is optimistisch. Hij zegt, samen met de Kamer moeten
• 1:33:02
  Speaker 11: we eruit komen. Maar straks moet dit ook weer naar
• 1:33:06
  Speaker 11: de ministerraad, de Raad van State. Het belastingplan komt eruit.
• 1:33:09
  Speaker 11: Dus de Kamer zegt nu eigenlijk in zijn gehele tijd...
• 1:33:12
  Speaker 11: wat is dit? Dit wordt echt een rommeltje op deze manier.
• 1:33:16
  Speaker 5: Ja, dan de sociale zekerheid. Belangrijk thema, vakbonden die Victorie
• 1:33:19
  Speaker 5: Kraaier Pro... die toch dacht dat binnen te hebben gehaald...
• 1:33:22
  Speaker 5: kwam wel langs natuurlijk ook in de verdediging van de
• 1:33:24
  Speaker 5: minister
• 1:33:26
  Speaker 11: Jazeker. En hij heeft ook zo'n hoop gevestigd op die polder.
• 1:33:31
  Speaker 11: Hij zegt eigenlijk, ja, we hebben nu die bezuiniging... dat
• 1:33:34
  Speaker 11: wilden jullie, die hebben we van tafel gehaald. Maar nu
• 1:33:37
  Speaker 11: is het aan jullie om aan tafel te komen... en
• 1:33:40
  Speaker 11: snel tot een akkoord te komen dat geld oplevert. Hij
• 1:33:43
  Speaker 11: verwoordde het als volgt...
• 1:33:44
  Speaker 12: En tegelijkertijd heb ik er ook bij gezegd, de discussie
• 1:33:47
  Speaker 12: is niet relevant als de polder gewoon levert. En in
• 1:33:51
  Speaker 12: die zin kijkt nu het hele land naar die polder,
• 1:33:53
  Speaker 12: de werkgevers en de werknemers. Zij zijn nu mede verantwoordelijk
• 1:33:57
  Speaker 12: voor de grote opgave waarvoor we staan. Maar ze hebben
• 1:33:59
  Speaker 12: ook gevraagd die verantwoordelijkheid te mogen hebben. En hebben zelfs
• 1:34:02
  Speaker 12: de ambitie groter gelegd om belangrijke hervorming te doen op
• 1:34:05
  Speaker 12: de sociale zekerheid. De WIA, de WW en loondoorbetaling beziekt
• 1:34:09
  Speaker 12: aan de zijde van de werkgevers.
• 1:34:12
  Speaker 11: Ja, grote verantwoordelijkheid dus. Kijken of ze het waar kunnen
• 1:34:15
  Speaker 11: maken
• 1:34:16
  Speaker 5: Sophia van Lil vanuit Den Haag, onze politiek verslaggever. Dank
• 1:34:19
  Speaker 5: je wel. Wat drijft een ondernemer om internationaal aan de
• 1:34:26
  Speaker 5: slag te gaan? Waar moet je als topbestuurder van een
• 1:34:28
  Speaker 5: multinational op letten... als je je producten gaat verkopen in Afrika,
• 1:34:32
  Speaker 5: Azië of Oost-Europa? En hoe neem je de culturele achtergrond
• 1:34:35
  Speaker 5: van je handelspartners mee in je strategie? Antwoorden op deze
• 1:34:39
  Speaker 5: en nog veel meer vragen hoor je in Internationaal Ondernemen.
• 1:34:41
  Speaker 5: Dat is een serie gesprekken over zaken doen in het buitenland...
• 1:34:45
  Speaker 5: Het gaat deze keer over de aansturing van de internationale kassenteelt...
• 1:34:48
  Speaker 5: met AI van eigen bodem, Nederlandse bodem. Rien Kamman is hier,
• 1:34:52
  Speaker 5: een van de oprichters van Source.ag. Welkom. Dank je wel.
• 1:34:55
  Speaker 5: Hoe werkt het? Wat brengen jullie op de markt? Hoe
• 1:34:57
  Speaker 5: zit het in elkaar
• 1:34:58
  Speaker 21: Je zei het al best wel goed. We leveren software, AI-software.
• 1:35:02
  Speaker 21: Dus we hebben geen hardware of kassen of een goede
• 1:35:04
  Speaker 21: zelf niet te maten. Maar we leveren software voor de
• 1:35:06
  Speaker 21: boeren en telers die dat doen. En dat doen we
• 1:35:09
  Speaker 21: nu met name in high-tech glastuinbouw, zoals dat heet. Dat
• 1:35:12
  Speaker 21: kennen mensen denk ik wel als je door Nederland heen rijdt.
• 1:35:15
  Speaker 21: En wat we doen is eigenlijk drie dingen. We helpen
• 1:35:17
  Speaker 21: die telers om al die data die tegenwoordig gegenereerd wordt...
• 1:35:20
  Speaker 21: in zo'n kas op één plek te brengen. En vervolgens
• 1:35:23
  Speaker 21: met AI kunnen we ze helpen met dingen zoals de
• 1:35:25
  Speaker 21: oogst heel goed voorspellen. Zodat je beter kan plannen, beter
• 1:35:28
  Speaker 21: kan handelen. Of advies geven over hoe moet je nou
• 1:35:30
  Speaker 21: een specifiek zaadje zo optimaal mogelijk groeien. Dat je zoveel
• 1:35:33
  Speaker 21: mogelijk kilo's krijgt met zo min mogelijk input. Helemaal tot
• 1:35:36
  Speaker 21: het autonoom aansturen van die kas zelf. Daar zitten natuurlijk
• 1:35:39
  Speaker 21: allerlei irrigatiesystemen in. Een auto heeft Tesla Autopilot. Die teler
• 1:35:43
  Speaker 21: had dat nog niet... Dus dat soort services leveren wij
• 1:35:46
  Speaker 21: aan telers.
• 1:35:47
  Speaker 5: Maar nu zeg je terecht natuurlijk dat die Nederlandse positie
• 1:35:51
  Speaker 5: voor de glastuinbouw... dat is wereldtop, high tech. Jullie zijn
• 1:35:54
  Speaker 5: ook zeer internationaal actief. Waar misschien die omstandigheden toch net
• 1:35:57
  Speaker 5: wat anders zijn. Past en kan dat überhaupt wel als
• 1:36:01
  Speaker 5: je daar dan toch jullie moderne software op loslaat
• 1:36:05
  Speaker 21: Ja, kijk, er gebeurt iets heel interessants, denk ik. Als
• 1:36:08
  Speaker 21: je de wereld over reist en je hebt het over
• 1:36:11
  Speaker 21: de Nederlandse glastuinbouw. dan eigenlijk kijkt iedereen daar met enorm
• 1:36:14
  Speaker 21: veel jaloezie naar. Balvier. Nou,
• 1:36:17
  Speaker 9: dat
• 1:36:17
  Speaker 21: is het bizarre, eigenlijk wel. En ik denk ook dat
• 1:36:19
  Speaker 21: het deels komt dat we niet zo goed beseffen wat
• 1:36:21
  Speaker 21: we hebben. Dus als ik mag een klein beetje context
• 1:36:25
  Speaker 21: geven over glastembouw... In Nederland wordt ongeveer de helft van
• 1:36:29
  Speaker 21: alle ruimte, alle land, ingenomen door agricultuur. Iets meer, 60 procent.
• 1:36:33
  Speaker 21: Dat is bijna allemaal veeteelt en melkveehouderij. De glastuinbouw in
• 1:36:39
  Speaker 21: Nederland neemt 0,1 procent van het land in. Dat is
• 1:36:44
  Speaker 21: een derde van de oppervlakte van de haven van Rotterdam.
• 1:36:46
  Speaker 21: Dus we moeten niet bopperen over energie en dat soort
• 1:36:48
  Speaker 21: zaken meer? Het is helemaal niks qua landoppervlakte. Maar om
• 1:36:51
  Speaker 21: je gevoel te geven, Nederland met dat hele klein stukje land...
• 1:36:54
  Speaker 21: levert elke dag voor 60 tot 70 miljoen Europeanen... aan
• 1:36:59
  Speaker 21: verse tomaten, verse paprika's, verse komkommer. Dat is echt insane.
• 1:37:03
  Speaker 21: Daar mogen we heel trots op zijn. Net zoals we
• 1:37:05
  Speaker 21: trots zijn op waterbouw.
• 1:37:06
  Speaker 5: Jij bent aan het proberen het gat tussen Nederland... en
• 1:37:09
  Speaker 5: de achterblijvende landen te dichten. Er zijn ook mensen die zeggen...
• 1:37:11
  Speaker 5: dit is zo uniek wat we hier hebben. Het is
• 1:37:14
  Speaker 5: zo'n bijzondere positie. Probeer die kennis, en misschien is dat
• 1:37:17
  Speaker 5: een achterhoede gevecht... maar probeer dat in Nederland te houden.
• 1:37:20
  Speaker 5: Ga er niet actief de boer mee op.
• 1:37:22
  Speaker 21: Ja, maar kijk, in Nederland produceren we al voor 60,
• 1:37:25
  Speaker 21: 70 miljoen Europeanen. We kunnen niet in Nederland voor 500
• 1:37:28
  Speaker 21: miljoen Europeanen gaan produceren. Dat kan niet. Dus die glastembouwtechnologie,
• 1:37:32
  Speaker 21: die moet de grens over. En dat is waar de
• 1:37:34
  Speaker 21: hele wereld naar Nederland kijkt. Niet zozeer kan je een
• 1:37:36
  Speaker 21: tomaat groeien in Nederland... en een verschepen naar het Midden-Oosten
• 1:37:39
  Speaker 21: of naar Amerika. Maar hoe kun je ons helpen om
• 1:37:41
  Speaker 21: ook hier zo'n ecosysteem op te zetten? En dat is
• 1:37:44
  Speaker 21: waar wij binnenkomen.
• 1:37:45
  Speaker 5: Ik weet wel dat, sorry dat ik je onderbreek... maar
• 1:37:47
  Speaker 5: toch nog even Jack Maakman me op bezoek, een jaar
• 1:37:49
  Speaker 5: of vijf geleden... de Nederlandse glastuinbouw. Voor veel mensen gingen
• 1:37:55
  Speaker 5: toen wel de ogen open. In die zin dat we
• 1:37:57
  Speaker 5: nog eens een keertje met eigen ogen konden zien... dat
• 1:37:59
  Speaker 5: het dus blijkbaar internationaal goed op de kaart staat. Maar
• 1:38:02
  Speaker 5: toch ook wel met de gedachte... ja, Jack Ma komt
• 1:38:04
  Speaker 5: hier niet alleen maar puur en alleen uit interesse. Die
• 1:38:07
  Speaker 5: wil hier klinkende munt uitslaan. En dat is niet iets
• 1:38:10
  Speaker 5: wat we hoeven te vrezen
• 1:38:11
  Speaker 21: Nee, want kijk, we zijn hartstikke trots op ASML. Want
• 1:38:13
  Speaker 21: wat doet die? Die bouwt technologie. De kennis van de
• 1:38:16
  Speaker 21: technologie zit hier. Dat wordt in wereldwijd verkocht. En dat
• 1:38:19
  Speaker 21: die welvaart vloeit terug naar Nederland
• 1:38:20
  Speaker 5: Maar ASML zegt natuurlijk elke keer, wij zijn een monopolist.
• 1:38:23
  Speaker 5: En zie ons nog maar eens in te halen. Wij
• 1:38:25
  Speaker 5: zijn lichtjaren verwijderd. Ik weet niet of dat ook geldt
• 1:38:28
  Speaker 5: voor de Nederlandse glastuinbouw.
• 1:38:30
  Speaker 21: Nou, kijk, hier zit de crux. Dus een Nederlandse tuinder
• 1:38:34
  Speaker 21: kan nooit over de hele wereld een tomaten telen. Dat
• 1:38:38
  Speaker 21: kan gewoon niet. De kans voor de Nederlandse teler zit
• 1:38:41
  Speaker 21: erin om op te schalen binnen Europa... Het is de
• 1:38:45
  Speaker 21: grote Nederlandse glastuinbouwbedrijven, en dat zie je nu gebeuren, die
• 1:38:47
  Speaker 21: zijn niet meer in Nederland aan het opschalen, maar in Frankrijk,
• 1:38:50
  Speaker 21: in Spanje, in Oost-Europa. Daar kan onze software hun mee helpen.
• 1:38:54
  Speaker 21: Dus deels helpen we die Nederlandse teler om, waar het
• 1:38:57
  Speaker 21: twintig jaar geleden was, één bedrijf is één eigenaar met
• 1:39:00
  Speaker 21: één kas, is het nu bedrijven van twintig, dertig, veertig kassen,
• 1:39:04
  Speaker 21: soms honderd, tweehonderd, driehonderd, vierhonderd miljoen omzet, die hebben software
• 1:39:07
  Speaker 21: nodig om dat schaalbaar te maken. Dus zo helpen we
• 1:39:10
  Speaker 21: de Nederlandse teler opschalen. Maar we willen ook de technologie bouwen...
• 1:39:14
  Speaker 21: dat we als Nederland voorop lopen in het technologieleverancier zijn
• 1:39:17
  Speaker 5: Maar om de software goed aan de gang te krijgen...
• 1:39:19
  Speaker 5: heb je natuurlijk hardware nodig. Hebben die leveranciers van die
• 1:39:22
  Speaker 5: hardware nooit gedacht... wij zitten al groot in die kassen,
• 1:39:25
  Speaker 5: onze apparaten, onze machines staan daar. Wij zorgen zelf wel
• 1:39:29
  Speaker 5: voor dat softwarelaagje... om het allemaal zo efficiënt en zo
• 1:39:32
  Speaker 5: goed mogelijk te kunnen telen. Waarom waren
• 1:39:34
  Speaker 21: jullie überhaupt nodig? Ja, zeker. Toen wij begonnen... Zes jaar
• 1:39:38
  Speaker 21: geleden realiseerden we ons dat er al heel veel hardware
• 1:39:41
  Speaker 21: in dit soort kassen staat. Denk aan klimaataansturing of sorteersystemen
• 1:39:46
  Speaker 21: of arbeidsregistratie. Is er al? Dat was er al, de hardware.
• 1:39:50
  Speaker 21: Maar dat bij elkaar brengen, daar heb je eigenlijk alle
• 1:39:53
  Speaker 21: stukjes van die puzzel nodig. Dus als jij een hardwareleverancier
• 1:39:56
  Speaker 21: bent van één stukje, dan mis je heel veel. Dus
• 1:40:00
  Speaker 21: waar dat wel al was geprobeerd, was de realisatie... eigenlijk
• 1:40:02
  Speaker 21: moet er een hardware-agnostisch platform bij... die de laag kan
• 1:40:06
  Speaker 21: zijn die het bij elkaar brengt. En dat zagen die
• 1:40:08
  Speaker 21: tailors zelf ook. Die zagen ook, eigenlijk hebben we iets nodig...
• 1:40:12
  Speaker 21: waar we met verschillende hardwarepartners kunnen samenwerken. Ik zal eerlijk zijn,
• 1:40:16
  Speaker 21: de eerste paar jaar was het soms ook wel wat frictie.
• 1:40:19
  Speaker 21: Zeker als jong bedrijf, je komt toch een nieuwe industrie binnen.
• 1:40:22
  Speaker 21: Had je er verstand van? Echt nul. Ja, ik wist
• 1:40:25
  Speaker 21: echt helemaal niks van glastuinbouw. En nu? Ja, nu zou
• 1:40:30
  Speaker 21: ik denk ik een aardige tomaat kunnen telen. Niet in
• 1:40:33
  Speaker 21: de buurt van de Nederlandse teler, maar wel een stukje.
• 1:40:36
  Speaker 21: Het maakt ook niet meer uit
• 1:40:36
  Speaker 5: waar je die tomaat teelt dan. Wat bedoel je daarmee?
• 1:40:41
  Speaker 5: Nou ja, in die zin dat ik me zou kunnen afvragen.
• 1:40:43
  Speaker 5: Jullie willen natuurlijk ervoor zorgen dat het niet zoveel uitmaakt...
• 1:40:46
  Speaker 5: of je die tomaat in Nederland teelt of in Tunesië.
• 1:40:48
  Speaker 5: Want jullie zorgen overal voor dezelfde omstandigheden.
• 1:40:50
  Speaker 21: Ja, zo werkt het niet helemaal. Dus die glastuinbouw, en
• 1:40:53
  Speaker 21: je hebt het ook breder over bedekte teelt. Bijvoorbeeld in
• 1:40:56
  Speaker 21: Marokko produceren ze heel veel tomaten voor Europa. Dat is
• 1:40:59
  Speaker 21: niet in glas, dat zijn wat simpeler kassen. Ook die
• 1:41:03
  Speaker 21: high-tech glastuinbouw hier in Nederland, die is nog steeds afhankelijk
• 1:41:06
  Speaker 21: van buitentemperatuur, van zonlicht, van straling. Dus het is niet
• 1:41:10
  Speaker 21: een soort vertical farm waar je gewoon heel veel energie
• 1:41:12
  Speaker 21: in stopt en dan komt er elke keer hetzelfde uit.
• 1:41:15
  Speaker 21: En dat is precies waarom het zo moeilijk is. Dus
• 1:41:17
  Speaker 21: de reden waarom deze industrie niet schaalt... want Nederland heeft
• 1:41:20
  Speaker 21: de allerbeste zadenveredelaars... de allerbeste hardware providers, waar we het
• 1:41:23
  Speaker 21: net over hadden... van die klimaatcomputers bijvoorbeeld, de allerbeste kastbouwers.
• 1:41:27
  Speaker 21: De vraag is, waarom wordt er niet als een malle
• 1:41:29
  Speaker 21: over de hele wereld glas zijn gebouwd? Dus wordt het
• 1:41:31
  Speaker 21: overal alsnog moeilijker, minder compleet dan in eigen land? Ja,
• 1:41:35
  Speaker 21: dus als je nu in het buitenland een kast bouwt...
• 1:41:37
  Speaker 21: dan kan je dat prachtig neerzetten. Dan heb je bijna
• 1:41:40
  Speaker 21: exact hetzelfde wat hier staat... In Excel komt daar een
• 1:41:43
  Speaker 21: hartstikke mooi businessresultaat uit, maar daarna kom je erachter, oh,
• 1:41:46
  Speaker 21: we hebben eigenlijk een ervaren teler nodig die dit al
• 1:41:48
  Speaker 21: dertig jaar heeft gedaan. En die zijn er gewoon niet meer.
• 1:41:51
  Speaker 21: Een hele hoop gaan met pensioen en je kan ze
• 1:41:53
  Speaker 21: niet copy-pasten en de hele wereld oversturen.
• 1:41:55
  Speaker 5: Maar jij gaat het toch ook snel overbodig maken met
• 1:41:59
  Speaker 5: al jouw moderne technologie, met AI en met software. Ben
• 1:42:01
  Speaker 5: jij niet ook een beetje toch sluipenderwijs de vijand van
• 1:42:04
  Speaker 5: die oude teler?
• 1:42:06
  Speaker 21: Ik zie dit echt nooit gebeuren. En ik kan je
• 1:42:09
  Speaker 21: heel makkelijk uitleggen waarom. Kijk, een teler is meer dan
• 1:42:14
  Speaker 21: twee taken per dag doen. Een teler is verantwoordelijk voor
• 1:42:17
  Speaker 21: de facto een soort organische fabriek... waar honderd dingen per
• 1:42:20
  Speaker 21: dag gebeuren. Wij ondersteunen ze op twee, drie, vier van
• 1:42:23
  Speaker 21: die dingen... juist zodat ze niet één, maar vier kassen
• 1:42:26
  Speaker 21: kunnen aansturen. Of juist zodat ze juniortelers kunnen opleiden. Of
• 1:42:29
  Speaker 21: juist dat ze meer rond kunnen lopen door het gewas...
• 1:42:31
  Speaker 21: in plaats van de hele dag achter die computer zitten.
• 1:42:34
  Speaker 21: Het is een beetje als met een vliegtuig. Er zit
• 1:42:36
  Speaker 21: een piloot in. Die heeft allemaal hulpsystemen om hem autopilot
• 1:42:40
  Speaker 21: te doen. Of als er een storm is, dat hij
• 1:42:42
  Speaker 21: daar omheen kan vliegen. Maar hij is nog steeds verantwoordelijk.
• 1:42:45
  Speaker 21: Voor alle mensen achterin, voor de machine. Dit gaat bij
• 1:42:47
  Speaker 21: deze industrie ook gebeuren. Er is zoveel vraag internationaal.
• 1:42:51
  Speaker 5: Onze entree was misschien wat troef. Er was wat frictie.
• 1:42:54
  Speaker 5: Niet per se met de telers, maar ook met de hardwareleveranciers.
• 1:42:58
  Speaker 5: Moet jij aan telers toch uitleggen... dat dit uiteindelijk leidt
• 1:43:02
  Speaker 5: tot een beter bedrijfsmodel... en dat je niet per se
• 1:43:05
  Speaker 5: daar bent om ze overbodig te maken? Of is die
• 1:43:07
  Speaker 5: angst er helemaal niet?
• 1:43:08
  Speaker 21: In het begin af en toe wel, maar we werken
• 1:43:11
  Speaker 21: nu in 25, 26 landen... met 2500 hectare aan glastuinbouw.
• 1:43:16
  Speaker 21: Om je gevoel te geven, dat is genoeg voor ongeveer 30,
• 1:43:18
  Speaker 21: 40 miljoen consumenten per dag. Ja, kijk, wij doen dit
• 1:43:21
  Speaker 21: nu vijf, zes jaar. Die telers die zien, oh ja,
• 1:43:24
  Speaker 21: dit helpt mij. Dit helpt mij om niet op zaterdagochtend
• 1:43:27
  Speaker 21: op mijn telefoon de irrigatie aan te hoeven passen. Dit
• 1:43:30
  Speaker 21: helpt mij om niet die fout te maken die ik
• 1:43:32
  Speaker 21: prima had kunnen voorkomen, maar ik ben helemaal overloaded. Dus
• 1:43:35
  Speaker 21: de telers, als je eenmaal bezig bent, die zien op
• 1:43:37
  Speaker 21: een gegeven moment, dit is een asset. En dan gaat
• 1:43:41
  Speaker 21: het lopen, want dan vertrouwen ze en dan zie je
• 1:43:43
  Speaker 21: dat het helpt.
• 1:43:43
  Speaker 5: Maar het moet ook wel gaan lopen, want jij hebt
• 1:43:45
  Speaker 5: grote ambities. gaan. Mensen moeten ook in de toekomst voldoende
• 1:43:50
  Speaker 5: te eten krijgen. En daar hoort bij, je bent de
• 1:43:53
  Speaker 5: gast in de rubriek internationaal ondernemen, dat je Nederlandse bescheidenheid,
• 1:43:57
  Speaker 5: of in ieder geval Nederlandse bescheidenheid op het vlak van
• 1:43:59
  Speaker 5: financiering ook overboord gooit. Hoe hard gaat dat? Heel hard
• 1:44:05
  Speaker 21: Kijk, ik zal wel eerlijk zijn dat software bouwen voor
• 1:44:08
  Speaker 21: agricultuur is iets waar je een beetje lange adem voor
• 1:44:11
  Speaker 21: nodig hebt. Dus als jij een appje bouwt en dan
• 1:44:14
  Speaker 21: kan dat in een half jaar viral gaan... en dan
• 1:44:16
  Speaker 21: heb je zomaar 100 miljoen users. Dit zeg je tegen
• 1:44:19
  Speaker 21: je investeerders. Je bent er nog niet. Ik ben wel eerlijk.
• 1:44:23
  Speaker 21: Mijn grootste les is dat niet elke investeerder hetzelfde is.
• 1:44:27
  Speaker 21: Dus mijn grootste les is... je moet de juiste investeerder
• 1:44:29
  Speaker 21: zoeken bij je visie. En onze visie is iets bouwen
• 1:44:33
  Speaker 21: wat je niet in een jaar bouwt. Je moet jaren
• 1:44:36
  Speaker 21: bouwen om de data op te bouwen... om het vertrouwen
• 1:44:38
  Speaker 21: op te bouwen, om die algoritmes te testen. En een
• 1:44:40
  Speaker 21: boer of een teler die denkt... nou, dit jaar kijk
• 1:44:43
  Speaker 21: ik even bij mijn buurman hoe dat gaat... en dan
• 1:44:45
  Speaker 21: het jaar daarna doe ik één van mijn dertig kassen...
• 1:44:47
  Speaker 21: en het jaar daarna doe ik er misschien alles.
• 1:44:49
  Speaker 5: Ik vond het namelijk best wel stevig. Een jaar of
• 1:44:51
  Speaker 5: vijf onderweg, meer dan 50 miljoen opgehaald. Voor software, voor
• 1:44:54
  Speaker 5: iets waarvan je inderdaad denkt... nou ja, het zit hem
• 1:44:56
  Speaker 5: niet in de machines of in allerlei dure... apparaten die
• 1:44:59
  Speaker 5: je moet aanschaffen, maar het is toch wel echt nodig. Ja,
• 1:45:02
  Speaker 21: want waar het in zit is, kijk, al die AI-bedrijven
• 1:45:04
  Speaker 21: in Amerika... die halen niet tientallen miljoenen op, maar honderden
• 1:45:06
  Speaker 21: over miljarden. En wat wij in de kern doen, is
• 1:45:09
  Speaker 21: wij trainen AI-modellen... die plantbiologie begrijpen. En dat duurt gewoon
• 1:45:13
  Speaker 21: ontzettend lang. Dus wij proberen de data op te bouwen
• 1:45:16
  Speaker 21: dat je precies begrijpt... Hoe verschillende rassen reageren. Daar trainen
• 1:45:20
  Speaker 21: we de AI op. En dan de factor wat je creëert. Uiteindelijk,
• 1:45:23
  Speaker 21: dat is onze visie. Is de werelds beste agronoom. Die
• 1:45:27
  Speaker 21: in elke smartphone kan leven. En die dus honderden miljoenen
• 1:45:29
  Speaker 21: boeren en telers over de wereld van advies kan voorzien. Ja,
• 1:45:32
  Speaker 21: dan moet je wel een beetje groot durven denken. En
• 1:45:34
  Speaker 21: moet je ook veel geld durven opnemen
• 1:45:35
  Speaker 5: Even klein eindigen. Wanneer heb je eigenlijk voor het laatst
• 1:45:37
  Speaker 5: een tomaat geteeld?
• 1:45:39
  Speaker 21: Nou, we hebben in ons kantoor een eigen kastje... waar
• 1:45:42
  Speaker 21: we elke dag tomaten telen. En daar mag je zeker
• 1:45:43
  Speaker 21: een keer langskomen om te proeven
• 1:45:45
  Speaker 5: Rin Kamman van Source.ag. Dank voor je komst.
• 1:45:48
  Speaker 9: Internationaal ondernemen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius. Atradius. Verzekerd
• 1:45:54
  Speaker 9: van betaling.
• 1:45:55
  Speaker 5: En terug te luisteren als podcast via je podcast-app. Zoek
• 1:45:58
  Speaker 5: vooral op internationaal ondernemen. Mark en Niels presenteren de avondspit.
• 1:46:03
  Speaker 5: Het begint allemaal over tweeënhalf uur. Dan is het vier uur.
• 1:46:06
  Speaker 5: En dan kan de luisteraar zich verheugen op Mark. Nou
• 1:46:08
  Speaker 22: bijvoorbeeld de algemene financiële beschouwing. Als je nu naar de
• 1:46:11
  Speaker 22: Kamer kijkt is het heel eventjes lunchpauze. Maar we zijn
• 1:46:15
  Speaker 22: er al vanaf tien uur vanmorgen aan het debatteren... over
• 1:46:17
  Speaker 22: hoe het moet met de financiën van dit land. En
• 1:46:20
  Speaker 22: daar kwam natuurlijk ook nieuws uit. Dat onze minister van
• 1:46:22
  Speaker 22: Financiën zei... voor box drie hebben we iets bedacht... maar
• 1:46:25
  Speaker 22: ik hoor dat de Kamer iets anders wil. Nou, dan
• 1:46:27
  Speaker 22: gaan we iets anders bedenken. Maar dat wordt wel een
• 1:46:29
  Speaker 22: ingewikkelde rekensom. Het is een verschrikkelijke rekensom, de hele dag al.
• 1:46:33
  Speaker 22: En dat moet allemaal binnen een paar weken. Op 10
• 1:46:35
  Speaker 22: oktober is de vergadering in de Kamer hierover. Dan moet
• 1:46:38
  Speaker 22: het via de Raad van State geweest zijn. Twee keer
• 1:46:42
  Speaker 22: door de ministerraad. Nee, dit is echt een spannend projectje.
• 1:46:44
  Speaker 23: Oké, dus Den Haag en Niels. Oktober is al begonnen,
• 1:46:47
  Speaker 23: ben je gestopt
• 1:46:49
  Speaker 5: Met roken, drinken. Stoptober? Ik stop zo meteen met dit programma.
• 1:46:53
  Speaker 5: Is dat genoeg?
• 1:46:54
  Speaker 23: Ja, dat is ook goed. Dat hoort ook bij stoptober.
• 1:46:56
  Speaker 23: Gewoon stoppen waar je geen tijd meer voor hebt. Of
• 1:46:58
  Speaker 23: geen zin meer in hebt. En de makelaars moeten het
• 1:47:00
  Speaker 23: ook over hebben. Waarom is het niet gelukt om tot
• 1:47:03
  Speaker 23: zelfregulering te komen? Maar vooral, wat betekent dit voor de huizenkoper?
• 1:47:06
  Speaker 23: Dat ze zich moeten gaan registreren.
• 1:47:07
  Speaker 5: Niels en Mark, vanaf vier uur in de Avondspits. Veel
• 1:47:10
  Speaker 5: plezier alvast. En dat zeg ik ook natuurlijk tegen alle
• 1:47:13
  Speaker 5: luisteraars van BNR. Mogen zich gaan opmaken voor Boekestein en
• 1:47:16
  Speaker 5: de wijk. Tot morgen
• 1:47:18
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
• 1:47:25
  Speaker 1: Verzekerd van betaling.