Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: Miljarden nodig voor bescherming tegen extreem weer, waarschuwt Deltacommissaris
Transcript
- 0:01Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Avondnieuws. Niels Heidhuis en Liesbeth Staat.
- 0:12Speaker 2: Fijn dat je luistert. Hier is het nieuws om bij
- 0:13Speaker 2: thuis te komen. Bondskanselier Mert reageert geschokt op de verkiezingsoverwinning...
- 0:17Speaker 2: en het verlies van zijn eigen partij. De verkiezingsoverwinning van
- 0:20Speaker 2: de AFD in Saxen-Anhalt. De uitslag wordt ook buiten de
- 0:23Speaker 2: grenzen van die deelstaat gevoeld. De lengte van je slaap
- 0:27Speaker 2: voorspelt hoe lang je nog gaat werken. Wie meer slaapt... Ja, Liesbeth,
- 0:31Speaker 2: slaap jij lang?
- 0:32Speaker 3: Nee,
- 0:32Speaker 1: ik
- 0:32Speaker 3: ben een notoire slechte slaper
- 0:34Speaker 2: Altijd geweest
- 0:35Speaker 3: ook. Dan
- 0:35Speaker 2: ga je nog heel lang werken. Is dat het goede nieuws?
- 0:39Speaker 2: Het bedgeheim gaan we straks verder onthullen. Er is onderzoek
- 0:42Speaker 2: naar gedaan. Maar we beginnen met een waarschuwing van de
- 0:44Speaker 2: Delta Commissaris.
- 0:46Speaker 3: Het kabinet moet veel meer doen om Nederland te beschermen...
- 0:49Speaker 3: tegen de gevolgen van extreem weer. Dat zegt de Delta-commissaris Koverdaas.
- 0:54Speaker 4: We moeten bij alles wat we doen, als het gaat
- 0:56Speaker 4: om wonen... hoe we ons voedsel telen in de volle grond,
- 0:59Speaker 4: de bollen... maar ook natuurdoelen, hoe we onze steden gaan uitbreiden...
- 1:03Speaker 4: dat moet allemaal vanuit het perspectief gebeuren... van het klimaat,
- 1:07Speaker 4: van de toekomst, wat zich nu af en toe al toont.
- 1:10Speaker 3: En dus kreeg minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat... een
- 1:13Speaker 3: dikke rapport van de Delta-commissaris. Vol aanbevelingen, en dat werd
- 1:17Speaker 3: hem vandaag overhandigd. Politiek verslaggever Michiel Jurjens was erbij.
- 1:22Speaker 5: Dag Lisbeth, goedemiddag.
- 1:23Speaker 3: In de woorden van Coverdaas moet Nederland een flinke tand bijzetten.
- 1:27Speaker 3: Wat betekent dat?
- 1:29Speaker 5: Verdaas leidt het Delta-programma... dat Nederland dus moet beschermen tegen overstromingen.
- 1:34Speaker 5: Maar aan de andere kant er ook voor moet zorgen...
- 1:36Speaker 5: dat er genoeg zoet water is. Afgelopen zomer was vooral
- 1:40Speaker 5: dat tweede natuurlijk een groot probleem. En hij zegt eigenlijk
- 1:44Speaker 5: doorgaan op de huidige koers... want er gebeurt natuurlijk al
- 1:47Speaker 5: heel veel, maar dat kan niet. En dus is er
- 1:50Speaker 5: een lange lijst met aanbevelingen... in dat rapport dat hij
- 1:53Speaker 5: vandaag aan Karremans overhandigd heeft. Als we naar droogte kijken,
- 1:57Speaker 5: dan is een opvallende... het waterpeil in het IJsselmeer... dat
- 2:02Speaker 5: zou met enkele tientallen centimeters verhoogd moeten worden... Als we
- 2:06Speaker 5: aan de andere kant kijken naar maatregelen juist tegen overstromingen...
- 2:10Speaker 5: dus om het water waar we altijd al heel goed
- 2:13Speaker 5: in waren... maar daar moeten we goed in blijven, om
- 2:16Speaker 5: het water weg te krijgen... dan zou je al moeten
- 2:19Speaker 5: starten met de voorbereiding van nieuwe deltawerken. Op termijn zou
- 2:24Speaker 5: de Maaslandkering zelfs vervangen moeten worden. Hoeft niet allemaal morgen
- 2:29Speaker 5: al te gebeuren. Dit gaat over de komende decennia... Rivieren
- 2:34Speaker 5: wat verbreden. Zodat water afgevoerd kan worden. Dat deden
- 2:37Speaker 3: we al toch? Ruimte voor de rivier
- 2:40Speaker 5: Ja exact. Maar dat is het punt de hele tijd.
- 2:43Speaker 5: We doen al van alles. Maar zelfs dat is niet
- 2:45Speaker 5: genoeg de komende decennia. Dus dat zou je door moeten zetten.
- 2:48Speaker 5: Het gemaal bij IJmuiden. Dat zou vernieuwd moeten worden. Uitgebreid
- 2:52Speaker 5: moeten worden. Bij de Afsluitdijk moet hetzelfde gebeuren. En dat
- 2:55Speaker 5: vond ik ook wel opvallend. En bijzonder om over na
- 2:58Speaker 5: te denken. Hij zei ook. We moeten gaan accepteren dat
- 3:02Speaker 5: niet alle schade... dat niet alle risico's te voorkomen zijn.
- 3:06Speaker 5: We zouden wat meer met de natuur moeten gaan meebewegen...
- 3:09Speaker 5: in plaats van, en dat willen wij mensen natuurlijk graag...
- 3:12Speaker 5: de natuur volledig naar onze hand zetten. Maar dat kan niet,
- 3:15Speaker 5: zegt hij.
- 3:15Speaker 3: En meebewegen met de natuur is dan bijvoorbeeld... die rivieren
- 3:19Speaker 3: nog meer de ruimte geven?
- 3:21Speaker 5: Ja, dat is daar een voorbeeld van, inderdaad.
- 3:23Speaker 3: Nou, dat kost natuurlijk allemaal geld. Wat staat er op
- 3:26Speaker 3: het prijskaartje, Michiel?
- 3:28Speaker 5: Ja, en ook goed om daarbij te zeggen is... er
- 3:31Speaker 5: is al geld voor dit soort zaken. We hebben een
- 3:33Speaker 5: Delta-fonds met daarin tot 2050 29 miljard. Maar er is
- 3:39Speaker 5: heel veel meer nodig, zegt Co Verdaas. Bijvoorbeeld dat nieuwe
- 3:42Speaker 5: gemaal bij IJmuiden. Prijskaartje 2,3 miljard. De pompcapaciteit bij de Afsluitdijk...
- 3:48Speaker 5: die moet over 20 jaar zes tot acht keer zo
- 3:51Speaker 5: groot zijn. En hij zegt, dat kun je eigenlijk vermenigvuldigen
- 3:54Speaker 5: met die 2,3 miljard. Dus als je dat heel snel doet,
- 3:57Speaker 5: dan ga je al richting 15 miljard. Nuancen erbij steeds.
- 4:01Speaker 5: Het gaat dus over de komende decennia. Dat wilde Verdaas
- 4:04Speaker 5: ook zelf wel steeds benadrukken. Het hoeft niet allemaal volgend
- 4:07Speaker 5: jaar op de begroting te staan. Maar toch, er is
- 4:11Speaker 5: al een groot tekort. Tot aan 2040. 80 miljard voor
- 4:15Speaker 5: alles wat er aan wegen en bruggen eigenlijk moet gebeuren.
- 4:19Speaker 5: Dus heb ik hem wel gevraagd vanmiddag. Bent u dan
- 4:21Speaker 5: niet bang dat u toch te horen gaat krijgen?
- 4:23Speaker 4: Ja...
- 4:24Speaker 5: We horen het, we snappen het, maar helaas, het is
- 4:26Speaker 5: er niet. Daar zei hij dit op
- 4:28Speaker 4: Ik spreek deze minister natuurlijk wel eens. En wij trekken
- 4:31Speaker 4: aan dezelfde kant van de touw. Uiteindelijk beslist hij het
- 4:33Speaker 4: ook niet in zijn eentje. Maar deze minister is zich
- 4:36Speaker 4: er zeer van bewust... als wij gaan marchanderen met onze waterveiligheid...
- 4:42Speaker 4: dan gaat dat ook ten koste van ons verdienvermogen, het vestigingsklimaat...
- 4:47Speaker 4: En op het moment dat ik dus als Delta commissaris
- 4:50Speaker 4: deze boodschap breng, dan tref ik dus een minister die
- 4:54Speaker 4: dat gewoon onderschrijft. En dan helpt het als dat ook
- 4:56Speaker 4: in de samenleving, maar ook met alle partners wordt gedragen.
- 5:00Speaker 4: Omdat dat dan ook doorklinkt in de politieke arena waar
- 5:03Speaker 4: uiteindelijk die middelen moeten worden vrijgemaakt.
- 5:06Speaker 5: En wat er komend jaar al aan middelen vrijgemaakt wordt...
- 5:09Speaker 5: dat horen we over een ruime week op Prinsjesdag. Nou
- 5:12Speaker 5: lekt er het een en ander aan Prinsjesdag-stukken... vorige week
- 5:15Speaker 5: en de afgelopen dagen. Zo begrepen we voor het weekend
- 5:19Speaker 5: dat er vanaf 2029... wel anderhalf miljard extra wordt uitgetrokken
- 5:23Speaker 5: voor infrastructuur. Maar ook dat gaat naar meer dan dus
- 5:28Speaker 5: alleen dit watervraagstuk.
- 5:29Speaker 3: Ja, klinkt toch een beetje... Er gebeurt al veel, maar
- 5:32Speaker 3: er moet veel meer gebeuren. Kortom, een beetje sombere boodschap.
- 5:36Speaker 5: Ja, als je het zo hoort wel. Maar daar wilde
- 5:39Speaker 5: Coverdaas ook wel op zeggen dat er al heel veel gebeurt.
- 5:44Speaker 5: Ook bijvoorbeeld tegen die droogte. Sinds 2021 is er 800
- 5:49Speaker 5: miljoen uitgetrokken. Niet alleen vanuit het Rijk, maar ook vanuit
- 5:52Speaker 5: waterschappen en vanuit provincies. Om beken te laten meanderen. Om
- 5:57Speaker 5: zo meer zoetwater in droge periodes over te houden. Waterbuffers
- 6:01Speaker 5: die worden aangelegd. Dus zegt Verdaas ook wel, die problemen
- 6:06Speaker 5: van afgelopen zomer, die waren groot. Denk aan wat de
- 6:10Speaker 5: scheepvaart er allemaal aan gemerkt heeft. Maar als dat allemaal
- 6:13Speaker 5: niet gebeurd was, ook de afgelopen jaren, dan waren die
- 6:16Speaker 5: problemen nog heel veel groter geweest in die droge zomer
- 6:19Speaker 5: van 2026. Maar er moet wel meer, zegt hij.
- 6:22Speaker 3: En de minister kreeg dat rapport, dat advies van Co Verdaas.
- 6:26Speaker 3: Wat was zijn reactie?
- 6:28Speaker 5: Hartelijk dank. Dat was ook vooral een fotomoment. Het is
- 6:35Speaker 5: zo dat dit rapport, dit Delta-programma... op Prinsjesdag werd het
- 6:40Speaker 5: overhandigd en dan werd er ook op gereageerd. is ook
- 6:43Speaker 5: vanuit de Delta-commissaris wel besloten... laten we dat nou iets
- 6:46Speaker 5: eerder doen. Ook omdat het qua media-aandacht anders totaal ondersneeuwt...
- 6:50Speaker 5: aan wat er op Prinsjesdag allemaal nog veel
- 6:52Speaker 3: meer gebeurt. Daar heeft hij gelijk in natuurlijk. Daar heeft
- 6:55Speaker 5: hij ook
- 6:55Speaker 3: wel mee
- 6:58Speaker 5: Maar de officiële reactie op dit rapport... die krijgen we
- 7:01Speaker 5: dan wel weer op Prinsjesdag. Minister Karremans zegt schriftelijk dat
- 7:06Speaker 5: hij wel erkent... Dat lastige dubbele vraagstuk is van water afvoeren.
- 7:12Speaker 5: Dat moet nog steeds gebeuren. Maar water opslaan, dat komt
- 7:15Speaker 5: er nu ook bij. En hij zegt, Karremans, dat alle
- 7:18Speaker 5: aanbevelingen worden meegenomen... in de reactie die op Prinsjesdag volgt.
- 7:22Speaker 5: Dat is wel nog iets anders dan dat ze allemaal
- 7:24Speaker 5: worden overgenomen.
- 7:25Speaker 3: Ja, inderdaad. Dank je wel, politiek verslaggever Michiel Jurjens.
- 7:29Speaker 2: Wat Michiel zegt, er zijn miljarden nodig voor de infrastructuur...
- 7:32Speaker 2: dat sluit misschien aan bij een bericht dat vandaag onverwacht kwam.
- 7:37Speaker 2: De Rijkswaterstaat heeft namelijk een brug bij Nijkerk in de A28...
- 7:42Speaker 2: plotseling afgesloten in beide richtingen. Dat gebeurt uit voorzorg, zo
- 7:46Speaker 2: meldt een woordvoerder van Rijkswaterstaat... na inspectie, maar... Verder geven
- 7:50Speaker 2: ze geen details, dus het is onduidelijk waarom dit nu
- 7:53Speaker 2: gebeurt en hoe lang ook het gaat duren. Officieel is
- 7:56Speaker 2: er een omleidingsroute ingesteld via de A1 en de A50,
- 7:59Speaker 2: maar ook lokaal wordt heel veel omgereden en het leidt
- 8:01Speaker 2: dan tot een soort infra-infarct rondom het knooppunt wat daar
- 8:09Speaker 2: ten noorden van Amersfoort ligt, dat wat betreft de infrastructuur
- 8:14Speaker 1: BNR Nieuwsradio.
- 8:18Speaker 2: Ja, we gaan naar bondskanselier Friedrich Merz. Hij probeert de
- 8:21Speaker 2: Duitsers gerust te stellen. De instituties functioneren en de grondwet loopt,
- 8:25Speaker 2: na de verkiezingswinst van de AFD in Sachsen-Anhalt, nog geen
- 8:30Speaker 2: gevaar volgens hem
- 8:31Speaker 6: Ik wil deshalb alle mensen in ons land versicheren. Onze
- 8:34Speaker 6: instituties zijn waardig en stabiel. Onze grondwet schudt en garanteert
- 8:41Speaker 6: deze orde. En de van mij gevoerde regering zal ervoor
- 8:45Speaker 6: zorgen dat het grondwet...
- 8:53Speaker 2: Ja, dus de grondwet is verzekerd. Dat geldt voor ons
- 8:58Speaker 2: heel Duitsland en ook voor Europa. Maar even later slaat
- 9:01Speaker 2: hij toch een andere toon aan. Wie kijkt naar de
- 9:03Speaker 2: politici die de AFD onmiddellijk feliciteerde... die weet volgens Merts
- 9:07Speaker 2: uit welke hoek het gevaar komt.
- 9:09Speaker 6: Als je alleen ziet wie gisteren gratuleerd heeft... dan zegt
- 9:14Speaker 6: dat welke...
- 9:22Speaker 2: Ja, dus aan de ene kant zegt hij de rechtsstaat
- 9:24Speaker 2: is sterk... maar aan de andere kant waarschuwt wel voor
- 9:27Speaker 2: de Europese vrienden van de AFD... en de Russische vrienden ook,
- 9:31Speaker 2: als je dat nog tot Europa wil rekenen. Europa-verslaggever Stefan
- 9:34Speaker 2: de Vries is dit niet tegenstrijdig. Dus aan de ene
- 9:38Speaker 2: kant zou er geen gevaar voor de grondwettelijke rechten dreigen...
- 9:41Speaker 2: maar aan de andere kant toch ook wel een hint
- 9:44Speaker 2: dat het gevaarlijk is...
- 9:46Speaker 7: Ja, Niels, allebei kan natuurlijk waar zijn. Het gaat hier
- 9:50Speaker 7: om een deelstaatregering. Die kan niet zomaar de Duitse grondwet herschrijven...
- 9:54Speaker 7: of de federale rechtsstaat uitschakelen. Duitsland is een federatie met sterke...
- 10:00Speaker 7: rechten en plichten... voor de Bundesländer. In die zin heeft
- 10:03Speaker 7: Merts gelijk... Ja, de democratische erosie begint meestal niet meteen...
- 10:08Speaker 7: met het afschaffen van de grondwet. Dat kan op heel
- 10:10Speaker 7: veel andere manieren, met benoemingen, druk op de media... invloed
- 10:14Speaker 7: op onderwijs, gevoelige veiligheidsinformatie. Dus je kunt op heel veel
- 10:18Speaker 7: manieren zagen aan die rechtsstaat en de instituten. En Mertz
- 10:22Speaker 7: wil natuurlijk paniek voorkomen. Maar tegelijkertijd, zijn tweede uitspraak, erkent
- 10:27Speaker 7: precies dat gevaar. Want Europese geestverwanten zien deze uitslag... als
- 10:32Speaker 7: een opening om de democratische grenzen... Ja, verder op te rekken.
- 10:36Speaker 7: En ook natuurlijk in Moskou wordt deze overwinning gevierd. Dus
- 10:41Speaker 7: het is allebei waar. Maar op welke gedachten hinkt Merts,
- 10:47Speaker 7: het is mij niet helemaal duidelijk nog
- 10:49Speaker 2: Hij kwam overigens wel bedompt over, zou ik maar zeggen.
- 10:52Speaker 2: Was aangeslagen, zou ik maar zeggen.
- 10:55Speaker 7: Ja, de helft van zijn partij in Sachsen-Anhalt is weggevaagd.
- 10:59Speaker 7: En dat is natuurlijk een behoorlijk harde klap in het
- 11:01Speaker 7: gezicht van het CDU. En bovendien, hij weet ook heel
- 11:05Speaker 7: goed dat zijn lot... ook samen met deze verkiezingen hangt.
- 11:10Speaker 7: In ieder geval de manier waarop hij zal reageren de
- 11:12Speaker 7: komende dagen... als hij dat nog haalt, het einde van
- 11:15Speaker 7: de week. Want zijn positie staat toch echt onder druk?
- 11:19Speaker 2: Degene die hem feliciteerde, daaronder waren onder andere Geert Wilders.
- 11:24Speaker 2: Nou
- 11:24Speaker 3: AFD feliciteerde.
- 11:26Speaker 2: Sorry, die AFD feliciteerde, ja zo bedoel ik het. Had
- 11:29Speaker 2: je Wilders bij, Oostenrijkse FPE, Spaanse Fox, ook een radicaal
- 11:35Speaker 2: rechtse partij, het Portugese Chega. Is dat een gezamenlijk uiterst
- 11:39Speaker 2: rechts front of liften die partijen vooral mee op het
- 11:41Speaker 2: succes van de AFD?
- 11:44Speaker 7: Ja, het is niet een hecht front. Het is wel
- 11:46Speaker 7: een opportunistische front. Ze spreken natuurlijk wel deels dezelfde taal...
- 11:51Speaker 7: over het beschermen van nationale soevereiniteit. Hard tegen migratie. Verzet
- 11:57Speaker 7: ook tegen de elite, het politieke establishment. Dus hun felicitaties
- 12:01Speaker 7: zijn meer een soort beleefdheid... dan dat ze een zusterpartij
- 12:05Speaker 7: hebben gevonden. Want vaak hebben die partijen echt hele andere standpunten.
- 12:10Speaker 7: Maar de grote lijne is nationalistisch soeverein... anti-immigratie tegen de
- 12:16Speaker 7: elite voor het denkbeeldige volk. En zij presenteren natuurlijk nu,
- 12:21Speaker 7: of ze zien, denk ik, de AFD-zegen... als een bewijs
- 12:23Speaker 7: dat extreemrechts overal kan doorbreken. En zo wordt dus een
- 12:27Speaker 7: regionale Duitse uitslag... propaganda voor campagnes in Nederland, Oostenrijk, Spanje,
- 12:33Speaker 7: noem maar op
- 12:34Speaker 2: Nou, en dat is natuurlijk ook precies wat elders in
- 12:36Speaker 2: Europa wordt gevreesd, toch? Dat extreemrechts nu op
- 12:42Speaker 7: doorbreken staat. Ja, het verbaast me een beetje, de reacties
- 12:46Speaker 7: die ik zie. Het is een verrassing, we zijn geschokt,
- 12:50Speaker 7: dit hadden we niet verwacht. Maar tegelijkertijd de opmars en
- 12:54Speaker 7: ook de deelname aan regeringen... van Europese populistische partijen is
- 12:57Speaker 7: al een kwart eeuw aan de gang. Vanaf het begin
- 13:00Speaker 7: van deze eeuw, misschien daarvoor zelfs al. Dus als je
- 13:02Speaker 7: nu nog verbaasd bent, dan heb je echt onder een
- 13:05Speaker 7: steen liggen slapen. Maar het is wel een deel van
- 13:08Speaker 7: de reacties, natuurlijk omdat... Veel regeringen zijn behoorlijk instabiel. Niet
- 13:13Speaker 7: alleen in Nederland, maar ook in heel veel landen om
- 13:15Speaker 7: ons heen. En in heel veel van die landen staan
- 13:18Speaker 7: de extreemrechtse of de populistische partijen er goed voor. Dus
- 13:23Speaker 7: daarmee is er behoorlijk wat vrees in de Europese hoofdsteden.
- 13:28Speaker 7: Maar ja, het succes is natuurlijk niet nieuw.
- 13:31Speaker 3: En over die spanning tussen Duitsland en Rusland gesproken. Je
- 13:34Speaker 3: zei net, Moskou zal wel blij zijn met die overwinning
- 13:37Speaker 3: van de AFD. Ondertussen sluit Rusland ook het consulaat in Sint-Petersburg.
- 13:43Speaker 3: Het consulaat-generaal. En de ambtenaren daar moeten het land uit.
- 13:47Speaker 3: En dan is er ook weer een nieuw explosief gevonden...
- 13:50Speaker 3: bij een Duits stroomstation. En het feit dat dat consulaat
- 13:54Speaker 3: moet sluiten... volgt op de beschuldiging van Duitsland aan Rusland...
- 13:58Speaker 3: dat die explosieven bij die drones in Leipzig... van Russische
- 14:02Speaker 3: origine zouden zijn
- 14:03Speaker 2: Ja, dat speelt dus allemaal op de achtergrond
- 14:05Speaker 7: Stefan. Ja, nou ja, of op de voorgrond, is
- 14:08Speaker 2: maar net
- 14:08Speaker 7: hoe je
- 14:08Speaker 2: naar de wereld kijkt
- 14:10Speaker 7: Maar natuurlijk, ja, die dreiging... waarbij de vingers toch echt
- 14:13Speaker 7: naar Rusland wijzen, die is reëel. Er zijn gemiddeld meer
- 14:16Speaker 7: dan vier incidenten... worden dan genoemd in Europa per dag.
- 14:21Speaker 7: En dat houdt dan in sabotage of drones die de
- 14:24Speaker 7: Europese Unie binnenvliegen... waarbij iedere keer toch het erop lijkt
- 14:28Speaker 7: dat Rusland erachter zit... En daar heeft Duitsland dan vorige
- 14:33Speaker 7: week op gereageerd. Nog wat huiverig. Maar het is de
- 14:36Speaker 7: realiteit dat we dus aan de ene kant te maken hebben...
- 14:39Speaker 7: met de hybride oorlog die steeds meer op ons Europese
- 14:42Speaker 7: grondgebied komt. En tegelijkertijd dus partijen in onze eigen systemen...
- 14:47Speaker 7: die duidelijk pro-Russisch zijn. Ook soms gesteund worden door Rusland.
- 14:51Speaker 7: Dat is de werkelijkheid op dit moment in Europa. En
- 14:56Speaker 7: de overwinning van... AFD gisteren in Sachsen-Anhalt, is daar maar
- 14:59Speaker 7: weer eens een illustratie van
- 15:01Speaker 2: Stefan de Vries, dankjewel. Meer Europees nieuws trouwens in de
- 15:04Speaker 2: podcast Make Europe Great
- 15:07Speaker 1: Again
- 15:08Speaker 3: Niels, ik heb mezelf net al een beetje geout als
- 15:13Speaker 3: een notoire slechte slaper. Hoe zit dat bij
- 15:17Speaker 2: jou? Ik slaap het liefst heel lang.
- 15:19Speaker 3: En dat lukt ook?
- 15:21Speaker 2: Nee. Dat ligt ook deels aan mezelf, denk ik. Maar
- 15:25Speaker 2: uitslapen wordt ook moeilijker boven je vijftigste.
- 15:27Speaker 3: Ja, daar moeten we het over hebben. Want hoe goed
- 15:31Speaker 3: je slaapt of hoe slecht je slaapt rond je vijftigste...
- 15:33Speaker 3: is een belangrijke voorspeller voor de tijd die het duurt...
- 15:36Speaker 3: voordat je met pensioen gaat. Dat blijkt uit nieuw onderzoek...
- 15:40Speaker 3: uitgevoerd door de Finse Universiteit van Turku... 50-jarigen die 9
- 15:44Speaker 3: uur per nacht slapen, ik ken ze niet, maar goed,
- 15:47Speaker 3: die gaan eerder met pensioen. Zo'n 8,5 maand eerder zelfs
- 15:50Speaker 3: dan mensen die 7 tot 8 uur per nacht slapen.
- 15:53Speaker 2: Dus het is niet zo, maar laten we het eens vragen.
- 15:56Speaker 3: Ja, want we hebben veel vragen. En gelukkig is Cynthia
- 15:59Speaker 3: Bogaert bij ons, psycholoog, slaapexpert en eigenaar van sleepmasters.nl. Goedemiddag. Hai, goedemiddag.
- 16:07Speaker 3: Het verbaast ons een beetje dat hoe langer je slaapt...
- 16:11Speaker 3: hoe eerder je met pensioen gaat. Want ik associeer langer
- 16:14Speaker 3: slapen toch met fitheid en uitgerust zijn. Hoe zit dat? Ja,
- 16:19Speaker 8: nou ja, toch is dat een verkeerde associatie die je
- 16:22Speaker 8: daar legt. Wat we weten is dat meer slapen helemaal
- 16:25Speaker 8: niet per se beter is. Dus helaas, helaas. Ja, misschien
- 16:30Speaker 8: wel goed nieuws
- 16:31Speaker 2: voor Niels. Ja, voor mij. En dat het niet
- 16:33Speaker 8: lukt om uit te slapen is misschien niet zo erg. Nee,
- 16:36Speaker 8: want hoe zit dat dan? Heel vaak richten mensen zich op...
- 16:41Speaker 8: we moeten goed slapen, veel slapen. Vooral die slaapduur, daar
- 16:46Speaker 8: wordt veel over gesproken. Terwijl als we kijken naar goed slapen...
- 16:50Speaker 8: dan gaat dat veel meer over kwalitatief goed slapen... dan
- 16:53Speaker 8: over zoveel mogelijk slaap bij elkaar sprokkelen. Ja, dus dat
- 17:00Speaker 8: is gewoon zonde om te doen. Dus zowel slaap te
- 17:04Speaker 8: kort als slaap te veel... zien we in de literatuur
- 17:07Speaker 8: gelinkt aan allerlei gezondheidsrisico's
- 17:09Speaker 3: En hoe weet je dan of je een kwalitatief goede
- 17:12Speaker 3: nacht hebt gemaakt...
- 17:15Speaker 8: Ja, dat is altijd een beetje een gewetensvraag. Nou, heel
- 17:17Speaker 8: vaak gaat dat dan veel meer over hoe voelt het?
- 17:21Speaker 8: Voel je je uitgerust? Ben je ook weer fit genoeg
- 17:25Speaker 8: om aan de slag te gaan? Red je ook het
- 17:27Speaker 8: einde van de dag? Ja, dat gaat veel meer over
- 17:30Speaker 8: de kwaliteit van slapen.
- 17:32Speaker 2: dan
- 17:32Speaker 8: dat je maar bij moet sprokkelen, zullen we
- 17:35Speaker 2: maar zeggen. Maar dit onderzoek, welk onderscheid maakt dit onderzoek?
- 17:38Speaker 2: Want het gaat dus over negen uur slapen... is dan
- 17:40Speaker 2: eigenlijk een aankondiging dat je er al bijna af ligt.
- 17:44Speaker 2: En waar ligt dan de césuur?
- 17:48Speaker 8: Ja, ik denk dat we niet zo erg op zoek
- 17:50Speaker 8: moeten naar een echte sweet spot. Wat we terugzien in
- 17:54Speaker 8: de literatuur... is dat slapers ongeveer gemiddeld 7,5 uur slapen
- 18:01Speaker 8: in Nederland. En dat er een marge omheen zit tussen
- 18:04Speaker 8: de 6 en de 9 uur slaap. En als je
- 18:07Speaker 8: ver onder die 6 uur structureel... niet een enkele nacht,
- 18:10Speaker 8: maar als je structureel onder die 6 uur slaap zit...
- 18:13Speaker 8: dan is dat echt gelinkt aan gezondheidsrisico's. Zit je structureel
- 18:16Speaker 8: boven die negen... dan zien we daar ook een link
- 18:19Speaker 8: met gezondheidsrisico's
- 18:21Speaker 3: En die gezondheidsrisico's wijzen dan op vervroegd pensioen bijvoorbeeld? Of
- 18:25Speaker 3: eerder stoppen met je
- 18:26Speaker 8: bedrijf? Ik vermoed wel dat dat is waar ze in
- 18:29Speaker 8: dit onderzoek naar hebben gekeken. Dus wat je ziet is
- 18:31Speaker 8: dat mensen die niet goed slapen... dat die ofwel allerlei
- 18:37Speaker 8: onderliggende ziektes hebben... want het is wel belangrijk om even
- 18:40Speaker 8: onderscheid tussen te maken... dat er een associatie gevonden wordt
- 18:44Speaker 8: met lang slapen... en gezondheidsrisico's is niet hetzelfde als causaliteit.
- 18:48Speaker 8: Dus
- 18:48Speaker 3: we moeten
- 18:48Speaker 8: zeggen dat het lange slapen zelf... ook de veroorzaker is
- 18:52Speaker 8: voor de gezondheidsrisico's. Maar we zien wel dat mensen die
- 18:55Speaker 8: structureel lang slapen... dat daar ook een link is met
- 18:58Speaker 8: allerlei onderliggende ziekteaandoeningen. Nee, misschien niet.
- 19:06Speaker 3: En nou weten we allemaal hoe we ons voelen op
- 19:08Speaker 3: het werk na een gebroken nacht. Of je nou een
- 19:10Speaker 3: babynet hebt gekregen. Of je maakt een pittige periode door
- 19:14Speaker 3: in je leven. Is dat ook gekwantificeerd? Wat slaap doet
- 19:19Speaker 3: op het werk
- 19:21Speaker 8: Absoluut. Ja, dat heeft een enorme impact op je functioneren overdag.
- 19:26Speaker 8: We zien bijvoorbeeld dat slechte slapers per jaar zes extra
- 19:30Speaker 8: verzuimdagen hebben. Dat is enorm. We zien ook allerlei cijfers
- 19:35Speaker 8: terug op het gebied van productiviteit die naar beneden gaat.
- 19:39Speaker 8: Ongevallen die juist toenemen, fouten die gemaakt worden. En we
- 19:43Speaker 8: zien daar ook een enorm verband met verzuim in het algemeen.
- 19:46Speaker 8: Dus de slechte slapers verzuimen over het algemeen veel frequenter.
- 19:50Speaker 8: En ook langduriger.
- 19:51Speaker 2: Geen slechte
- 19:52Speaker 8: slaap. Volgens mij leer ik mensen slapend rijk worden. Want
- 19:58Speaker 8: ik denk dat het ook wel iets is... het is
- 20:00Speaker 8: wel iets voor de werkgever ook om bij stil te staan.
- 20:03Speaker 8: Dat het niet alleen maar gaat om alles uit die
- 20:06Speaker 8: werknemer te halen... maar ook
- 20:08Speaker 3: te
- 20:08Speaker 8: zorgen dat hij in de nacht weer goed herstelt... zodat
- 20:10Speaker 8: hij ook effectief
- 20:12Speaker 3: aan de slag kan. Maar kun je er zoveel invloed
- 20:14Speaker 3: op uitroepen? Want ik heb altijd het idee dat je
- 20:16Speaker 3: een beetje geboren wordt... als een hele lichte slaper of
- 20:18Speaker 3: een hele diepe, ronkende slaper
- 20:21Speaker 8: Ja, nee, je kan er absoluut heel veel over leren. En...
- 20:26Speaker 8: Wat we kunnen leren is vooral hoe je die slaap
- 20:28Speaker 8: weer in goede banen leidt. En natuurlijk zitten daar ook
- 20:31Speaker 8: aangeboren elementen aan. Maar juist dat kan je ook ontdekken.
- 20:35Speaker 8: Hoe werkt het dan bij jou, dat slapen? Dat is
- 20:38Speaker 8: ook wat ik mensen leer. Dus we gaan altijd op
- 20:40Speaker 8: zoek naar eigen gebruiksaanwijzing voor die slaap. Zodat je dat
- 20:43Speaker 8: ook weer kan herstellen. En dat dat slapen weer voor
- 20:47Speaker 8: je werkt. Dankjewel voor de toelichting, Cynthia Bogaert, slaapexpert.