Latest / Radio Blauwe Hap / De prijs van de Perzische vrijheid - Keyvan Shahbazi in Radio Blauwe Hap #25
Transcript
- 0:00SPEAKER_03: Als ik naar de Iran kijk, zie ik een grondig andere samenleving.
- 0:07SPEAKER_03: Een samenleving die zich keert tegen de islam.
- 0:12SPEAKER_03: Die zich keert tegen de dogmatiek van de religie.
- 0:20SPEAKER_03: En voor een grootste gedeelte seculeer is geworden.
- 0:23SPEAKER_03: En snakt naar vrijheid.
- 0:25SPEAKER_03: MUZIEK
- 0:33SPEAKER_00: Dag dames en heren, kijkers en luisteraars.
- 0:36SPEAKER_00: Normaal vallen Theodor en ik midden in ons gesprek,
- 0:38SPEAKER_00: maar vandaag stellen we graag eerst even een gast aan u voor,
- 0:41SPEAKER_00: want wij hebben vandaag Keywan Shabazi te gast in de Radio Blauwe Hap.
- 0:46SPEAKER_00: Dat is een Nederlander van Iraanse afkomst, voor wie hem niet kent.
- 0:50SPEAKER_00: ...gevangen, gemarteld en gevlucht voor het Ayatollah-regime.
- 0:54SPEAKER_00: In Nederland was hij onder meer columnist voor de Volkskrant...
- 0:56SPEAKER_00: ...en schrijft dan met enige regelmaat voor de Telegraaf.
- 0:58SPEAKER_00: En hij is vertegenwoordiger,
- 1:00SPEAKER_00: denk ik dat ik mag zeggen...
- 1:01SPEAKER_00: ...commissielid voor het Comité Vrije Iran...
- 1:05Het is ook goed te zien dat die de laatste weken in andere
- 1:07media dan bijvoorbeeld
- 1:08SPEAKER_00: de Telegraaf is verschenen om te spreken over de gevolg in Iran,
- 1:12SPEAKER_00: die reeds voor de jaarwisseling al is begonnen,
- 1:14maar waarover aanvankelijk eigenlijk zeer weinig bericht werd
- 1:17in de mainstream.
- 1:18SPEAKER_00: Dat begint een beetje in te lopen, is mijn idee.
- 1:20SPEAKER_00: Maar Theodor en ik wilden ons vandaag graag laten bijpraten door Keivan.
- 1:25SPEAKER_00: Dus Keivan, welkom bij Radio Blauwe Hab.
- 1:27Wij begrepen uit de eerste berichten van de NOS dat dit
- 1:30allemaal om inflatie gaat.
- 1:32SPEAKER_00: Klopt dat?
- 1:32SPEAKER_00: Ja.
- 1:34SPEAKER_03: Dat is heel grappig, ja.
- 1:36SPEAKER_03: Want de narratief van het kwade van Israël en Trump...
- 1:42SPEAKER_03: tegenover de onschuldigen van de moslims en Palestijnen...
- 1:46SPEAKER_03: dat duurt wel nu 13e,
- 1:50SPEAKER_03: dat is 17 dagen.
- 1:53SPEAKER_03: Daar moet wel een tijd over gaan om daar een draai aan te kunnen vinden.
- 1:57SPEAKER_03: Dus vandaar.
- 1:59SPEAKER_01: Ja.
- 2:00SPEAKER_01: Ik wil nog even iedereen attent maken op je prachtige boek.
- 2:07SPEAKER_01: Echt schitterend.
- 2:09SPEAKER_01: De prijs van vrijheid.
- 2:10SPEAKER_01: Inmiddels al vijf drukken.
- 2:12SPEAKER_01: En toen ik het las,
- 2:15SPEAKER_01: toen viel mij eigenlijk op...
- 2:16SPEAKER_01: Vind je niet erg,
- 2:17SPEAKER_01: Bart,
- 2:17SPEAKER_01: dat ik het even zo doe?
- 2:19SPEAKER_01: Nee, natuurlijk niet.
- 2:20SPEAKER_01: Toen viel mij op een paar dingen waarvan ik dacht, dat zal je nu...
- 2:27SPEAKER_01: toch wel sterk aan moeten denken.
- 2:28SPEAKER_01: Ik wou dat even voorlezen.
- 2:30SPEAKER_01: Het gaat om pagina 250.
- 2:33SPEAKER_01: Daaraan zeg je dit.
- 2:37SPEAKER_01: Ik moet even mijn bril afzetten.
- 2:39SPEAKER_01: Sorry.
- 2:41SPEAKER_01: Ik droom nog altijd van vroeger dat ik weer thuis in Iran ben...
- 2:46SPEAKER_01: Bij mijn oma dat alles is zoals het was.
- 2:48SPEAKER_01: Dat mijn vrienden nog leven.
- 2:50SPEAKER_01: Dat ik weer in de sneeuw een bergwandeling maak.
- 2:52En dat mijn vader met zijn zware rokerstem vraagt waar ik had
- 2:56uitgehangen.
- 2:57SPEAKER_01: Dan word ik wakker en merk dat ik in mijn droom heb gehuild.
- 3:02SPEAKER_01: En ik dacht, deze dagen...
- 3:05Daar moeten jouw dromen wel constant,
- 3:09dat je denkt,
- 3:10misschien kan het wel waar worden.
- 3:11SPEAKER_01: Ik zal mijn ouders niet meer zien en ik zal mijn vrienden niet meer zien,
- 3:15SPEAKER_01: maar mogelijk kan ik wel naar Iran binnenkort.
- 3:19SPEAKER_01: Klopt dat?
- 3:22SPEAKER_03: Ja, ik hoop dat mijn stem het houdt.
- 3:25SPEAKER_03: Ik ben verkouden, maar jij emotioneert mij, Theodor.
- 3:29SPEAKER_03: En verrast met dit passage.
- 3:34SPEAKER_03: Ja,
- 3:35SPEAKER_03: kijk,
- 3:36ik heb met een vriend afgesproken dat mocht het mogelijk zijn
- 3:41dat ik er naartoe kan
- 3:42SPEAKER_03: gaan.
- 3:43Dat ik als eerste dat hij mij naar de Massagerhof brengt waar
- 3:48mijn vrienden liggen.
- 3:50SPEAKER_03: En dat ik eerst daar naartoe ga.
- 3:54SPEAKER_03: Het is een bekende massagraf ten oosten van Teheran.
- 3:58SPEAKER_03: Heet Gawaran.
- 4:00SPEAKER_03: In mijn boek heb ik daar ook over geschreven.
- 4:03SPEAKER_03: Daar liggen 750 politieke gevangenen.
- 4:07SPEAKER_03: Sinds 1988.
- 4:11SPEAKER_03: En voor de rest heb ik nergens anders te gaan, Theodor.
- 4:16SPEAKER_03: Want van bezittingen van mijn ouders is niks over...
- 4:20SPEAKER_03: En van mijn ouders en andere familieleden alleen maar een grafsteen in
- 4:27SPEAKER_03: verschillende begraafplaatsen.
- 4:29SPEAKER_03: Waar ik al de foto's van heb gekregen.
- 4:32SPEAKER_03: En meer is er niet.
- 4:35SPEAKER_01: Je schrijft ook op een andere plek.
- 4:38SPEAKER_01: Ik had op een gegeven moment het idee dat mijn leven stil stond.
- 4:43SPEAKER_01: Omdat je hier was en overal waar je bent geweest.
- 4:46SPEAKER_01: En ik heb het idee dat je nou op een merkwaardig soort splitsing staat...
- 4:50SPEAKER_01: van gaat mijn leven door of blijft het stilstaan?
- 4:55SPEAKER_03: Weet je,
- 4:56SPEAKER_03: als je vlucht...
- 4:58SPEAKER_03: en als je in een vreemde nieuw land komt...
- 5:04SPEAKER_03: de eerste jaren leef je eigenlijk niet.
- 5:08SPEAKER_03: Want je staat stil.
- 5:09SPEAKER_03: Ik kan me nog herinneren dat ik in een antikraakwoning zat in Deventer...
- 5:16SPEAKER_03: En dat ik op een gegeven moment een wasmachine nodig had.
- 5:20SPEAKER_03: En dat ik dat maandenlang uitstelde met de vraag van...
- 5:25SPEAKER_03: hoe moet ik dit straks meenemen naar Iran?
- 5:28SPEAKER_03: Dus ik ging steeds maar mijn was met de hand doen.
- 5:32SPEAKER_03: Want ik wilde het in zware dingen.
- 5:35SPEAKER_03: En zo heb ik vier, vijf jaar geleefd.
- 5:38SPEAKER_03: Met uitstellen van het leven...
- 5:41SPEAKER_03: Want ik bleef hangen aan het oude leven.
- 5:44SPEAKER_03: Want dat was ik.
- 5:45SPEAKER_03: Dat was mijn identiteit.
- 5:47SPEAKER_03: En op het moment dat je in een nieuw land bent.
- 5:51SPEAKER_03: Als je niet om economische redenen hebt gevlucht.
- 5:54SPEAKER_03: Dat moet ik erbij zeggen.
- 5:56SPEAKER_03: Dan ben je gedwongen weggegaan.
- 5:58SPEAKER_03: Je wilde niet weggaan.
- 5:59SPEAKER_03: Maar je moest kiezen tussen je leven.
- 6:03SPEAKER_03: En weggaan.
- 6:04SPEAKER_03: En dan heb je uiteindelijk voor weggaan gekozen.
- 6:07SPEAKER_03: En dan op het moment dat dat heel lang duurt.
- 6:13SPEAKER_03: Dan heb je het gevoel dat je je identiteit moet veranderen.
- 6:18Dat betekent dat als je een nieuwe taal leert en andere
- 6:23gewoonten je eigen maakt en
- 6:25SPEAKER_03: andere waarden en normen je eigen maakt,
- 6:29SPEAKER_03: dan heb je het gevoel dat je je eigenlijk veranderd bent.
- 6:34SPEAKER_03: En dat gevoel van je identiteit veranderen.
- 6:38SPEAKER_03: Andermens worden.
- 6:39SPEAKER_03: Dat is heel erg pijnlijk.
- 6:41SPEAKER_03: Want je bent door je ouders opgevoed.
- 6:44SPEAKER_03: Je hebt je hele opvoeding thuisgekregen.
- 6:48SPEAKER_03: Met een andere waarde en normen.
- 6:52SPEAKER_03: En je moet jezelf veranderen.
- 6:55SPEAKER_01: Is dat ook waarom je...
- 6:58SPEAKER_01: in je romans en hier ook af en toe naar verwijs naar je alter ego.
- 7:03SPEAKER_01: Jij hebt een duidelijk alter ego.
- 7:07SPEAKER_03: Ja, maar dat was in mijn eerste boek, De Amerikaan van Karaj.
- 7:14SPEAKER_03: Kijk,
- 7:15SPEAKER_03: ik heb dat boek binnen twaalf maanden geschreven...
- 7:18SPEAKER_03: omdat die verhalen allemaal in mijn hoofd zaten.
- 7:20SPEAKER_03: Ik hoefde niet over na te denken.
- 7:24Maar al dertig jaar probeerde ik via de ik-vorm dat boek te
- 7:30schrijven...
- 7:30en het lukte niet.
- 7:32SPEAKER_03: Tot ik een alter ego creëerde.
- 7:35SPEAKER_03: Dat was Pyrus.
- 7:36SPEAKER_03: Pyrus Sabet.
- 7:37SPEAKER_03: Zo spreek je dat uit.
- 7:41SPEAKER_03: En ik beschreef wat Pyrus meemaakte.
- 7:43SPEAKER_03: En ineens kon ik het schrijven.
- 7:46SPEAKER_03: Dus dat was puur een noodzaak.
- 7:48SPEAKER_01: Je kon maar jezelf kijken op dat moment.
- 7:51SPEAKER_03: Ik heb een camera opgehangen.
- 7:53SPEAKER_03: En heb ik beschreven wat die Pyrus meemaakte.
- 7:56SPEAKER_01: Hoe is het dan de situatie nu voor jou?
- 7:58SPEAKER_01: Want nu kijk jij ook...
- 8:01SPEAKER_01: Voor een deel naar je verleden.
- 8:05SPEAKER_01: 1997.
- 8:05SPEAKER_01: Dat het allemaal omwentelde in Iran.
- 8:08SPEAKER_01: 1979.
- 8:08SPEAKER_01: Ja, 1979.
- 8:09SPEAKER_01: Als je daarnaar kijkt.
- 8:10SPEAKER_01: Dan kijk je ook voor een deel nu.
- 8:12SPEAKER_01: Naar je verleden natuurlijk.
- 8:14SPEAKER_01: Hoe is dat?
- 8:14SPEAKER_01: Eh...
- 8:31Ik zie,
- 8:32als ik naar de Iran kijk...
- 8:35zie ik een grondig andere samenleving.
- 8:39SPEAKER_03: Een samenleving die zich keert tegen de islam.
- 8:44SPEAKER_03: Die zich keert tegen de dogmatiek van de religie.
- 8:52SPEAKER_03: En voor een grootste gedeelte seculeer is geworden.
- 8:55SPEAKER_03: En snakt naar vrijheid.
- 8:59SPEAKER_03: En als ik naar mezelf kijk,
- 9:01SPEAKER_03: ik ben,
- 9:02SPEAKER_03: kijk,
- 9:03SPEAKER_03: tijdens de revolutie zat ik op de laatste jaar van middelbare school.
- 9:09Ik was zeventien toen ik in gevangenis terechtkwam en een half
- 9:14jaar gemarteld ben
- 9:17en een half jaar met het idee geleefd dat dat elke avond
- 9:22geëxacteerd kon worden.
- 9:24SPEAKER_03: En daarna anderhalf jaar ondergedoken gezeten en onderduik.
- 9:30Dat is een gevoel dat je elke moment weer terug kan gaan naar
- 9:36het gevangenis.
- 9:39SPEAKER_03: Elke keer als je op straat loopt,
- 9:41SPEAKER_03: elke auto die naast je staat...
- 9:45SPEAKER_03: heb je het gevoel,
- 9:46SPEAKER_03: ik kan in die auto getrokken worden en dan is het klaar.
- 9:50SPEAKER_03: Die angst op de achtergrond...
- 9:54SPEAKER_03: Die ervaar je pas op het moment dat je daar weg bent.
- 9:59SPEAKER_03: Als je daar zit ben je alleen maar aan het overleven.
- 10:03SPEAKER_03: En die angst blijft op de achtergrond.
- 10:05SPEAKER_03: En die bewaart je lichaam en je psyche.
- 10:08SPEAKER_03: Bewaart die angst allemaal.
- 10:11SPEAKER_03: En later als je in een veilige omgeving bent.
- 10:14SPEAKER_03: Komt die angst weg.
- 10:16SPEAKER_03: nog heviger terug.
- 10:17SPEAKER_03: In je dromen, maar ook in de realiteit.
- 10:21In Amsterdam kon ik gewoon op straat als ik liep...
- 10:24stonden ook auto's naast me stil.
- 10:28SPEAKER_03: En daar voelde ik die angst nog een keer.
- 10:32SPEAKER_03: Jarenlang.
- 10:34SPEAKER_03: Ik kon niet in de tram gaan zitten...
- 10:36SPEAKER_03: want die conducteurs die er binnenkwamen,
- 10:38SPEAKER_03: die hadden uniformen aan.
- 10:41SPEAKER_03: En ik ging bijna dood...
- 10:46Ik kon niet bijvoorbeeld...
- 10:47Uit Amsterdam kon ik niet naar Bijlmeer met de metro.
- 10:50SPEAKER_03: Want ik zag die Bijlmeer-baaiers.
- 10:53SPEAKER_03: Met die tralies voor het raam.
- 10:56SPEAKER_03: Dat zijn allerlei dingen die je pas later ervaart.
- 10:59SPEAKER_00: Dat is een fysieke manifestatie van trauma, zou je kunnen zeggen.
- 11:03SPEAKER_01: Ja.
- 11:03SPEAKER_01: Ja.
- 11:06En als je nou naar de laatste gebeurtenissen kijkt,
- 11:12wat er nu vandaag,
- 11:14gisteren aan de hand is.
- 11:15SPEAKER_00: Sorry dat ik onderbreek.
- 11:16SPEAKER_00: Kun je even kort schetsen,
- 11:18SPEAKER_00: Kevan,
- 11:18SPEAKER_00: wat nu,
- 11:19SPEAKER_00: want dit is natuurlijk niet de eerste keer dat we een opstand zien.
- 11:22SPEAKER_00: En we zien de afgelopen jaren steeds vaker.
- 11:24SPEAKER_00: Ze lijken elkaar sneller op te volgen en groter te worden.
- 11:27SPEAKER_00: Maar deze lijkt meer dan de vorige opstanden echt momentum te vergaren.
- 11:33SPEAKER_00: Dit is fundamenteel anders.
- 11:34SPEAKER_00: Ja, en wat is de aanleiding en hoe is het fundamenteel anders?
- 11:38SPEAKER_00: Kun je dat toelichten?
- 11:40Kijk,
- 11:40die andere opstanden...
- 11:42die ontkenden de legitimiteit van het regime niet.
- 11:47SPEAKER_03: Die wilden een verandering in het regime zelf.
- 11:50SPEAKER_03: Of was het verkiezingsfraude?
- 11:53Men wilde dat in het kader van hetzelfde systeem...
- 11:57een andere president werd gekozen...
- 12:00was het tegen de hijab,
- 12:01men wilde dat dit regime meer vrijheid gaf aan de vrouwen.
- 12:07SPEAKER_03: Maar nu wordt het voorkomen de legitimiteit van de geestelijkheid,
- 12:12SPEAKER_03: van de overheersing van de islam en van dit systeem wordt ontkend.
- 12:18SPEAKER_03: Men wil het gehele systeem niet meer.
- 12:22En dat is een ontwikkeling in die samenleving,
- 12:25wat je niet meer kan terugdraaien.
- 12:28SPEAKER_00: Nee, dit klinkt alsof de geest uit de fles is inderdaad.
- 12:30Ook omdat we hebben natuurlijk gezien hoe meisjes en vrouwen
- 12:34een hoofddoek
- 12:34SPEAKER_00: afwierpen en zich op die manier tegen de hijab keerden.
- 12:37En daar op bepaalde plekken wel wat steun voor kregen,
- 12:41maar dat werd niet landelijk.
- 12:42SPEAKER_00: Dat bleef tot Teheran beperkt en tot wat andere steden.
- 12:45SPEAKER_00: Het waren toch vooral de vrouwen die het...
- 12:47SPEAKER_00: Tussen aangestekens voor zichzelf deden.
- 12:49SPEAKER_00: Maar nu zie je constant beelden voorbij komen.
- 12:52SPEAKER_00: Twitter video's van grote optochten mensen.
- 12:55SPEAKER_00: Die zowel overdag als s'nachts.
- 12:58SPEAKER_00: Jong en oud.
- 12:58SPEAKER_00: Man en vrouw.
- 12:59SPEAKER_00: Door de straten trekken.
- 13:00SPEAKER_00: En vergelijkbaar allemaal dezelfde leuzen scanderen.
- 13:04SPEAKER_00: Die zich inderdaad tegen een regime keren.
- 13:05SPEAKER_00: Dat niet zo goed lijkt te weten hoe ze dit moeten onderdrukken.
- 13:09SPEAKER_03: Nee, een vorige opstander bleef beperkt tot stedelijke omgeving.
- 13:15SPEAKER_03: Hoger opgeleide delen van de samenleving.
- 13:18SPEAKER_03: Maar dit is zo ongelooflijk massaal.
- 13:22SPEAKER_03: Alle lagen van de bevolking.
- 13:24SPEAKER_03: En het is...
- 13:26En dan zie je ook scheuren in de onderdrukkingsapparaat van het
- 13:30regime ontstaan.
- 13:31Dan zie je de politie en het legerpersoneel zich solidair
- 13:36verklaren met de demonstranten.
- 13:38SPEAKER_00: En dat is nog nooit eerder gebeurd.
- 13:41En dat zijn belangrijke voorwaarden voor het slagen van een
- 13:44revolutie,
- 13:44zou je kunnen zeggen.
- 13:46SPEAKER_00: Zeker.
- 13:47SPEAKER_00: Je zegt, sorry.
- 13:49SPEAKER_00: Nee, ga jij gang te door.
- 13:51SPEAKER_01: Nou ja,
- 13:52je schrijft in je boek eigenlijk ergens dat het islamisme in
- 13:56een palliatieve fase
- 13:59SPEAKER_01: verkeert in Iran.
- 14:00SPEAKER_01: Een palliatieve fase.
- 14:03SPEAKER_01: Dat betekent dat het weggaat met het islamisme daar.
- 14:08SPEAKER_03: Ja, in 1979 is een belangrijk jaar.
- 14:15Er gebeuren drie verschillende dingen in Midden-Oosten waarbij
- 14:21de geboorte van het
- 14:23SPEAKER_03: moderne islamisme ontstaat.
- 14:25Dat is een bezetting van Kaaba in Makkah,
- 14:31de heilige plaats voor de moslims,
- 14:34door een secte.
- 14:35Dat is de overname van de Afghaanse regering in Afghanistan
- 14:41door de voorlopers van de Taliban.
- 14:44SPEAKER_03: En dat is de islamitische revolutie in Iran.
- 14:48Tijdens de islamitische revolutie in Iran komt voor het eerst
- 14:52in de geschiedenis...
- 14:53SPEAKER_03: komen de geestelijke aan de macht.
- 14:55Dus die zijn niet alleen maar shiitische geestelijke...
- 15:01maar die zijn ook de machthebbers.
- 15:05SPEAKER_03: Die scheiding is altijd geweest.
- 15:07SPEAKER_03: En de echte machthebbers,
- 15:09SPEAKER_03: de seculiere machthebbers...
- 15:10SPEAKER_03: die hielden altijd rekening met de wensen van die shiitische geestelijke.
- 15:18SPEAKER_03: Het was zelfs in de Iraanse grondwet,
- 15:20SPEAKER_03: stond voor de revolutie,
- 15:22dat elke wet wat er werd aangenomen werd voorgelegd aan die
- 15:28siertische geestelijke
- 15:29SPEAKER_03: voor de goedkeuring.
- 15:32SPEAKER_03: Maar voor het eerst komen die geestelijke zelf aan de macht.
- 15:37SPEAKER_03: En dat is in 1979 gebeurd.
- 15:40SPEAKER_03: En op het moment dat dit systeem in Iran verandert,
- 15:45SPEAKER_03: dat moderne islamisme,
- 15:48SPEAKER_03: wat ik eigenlijk de kern van de islam vindt,
- 15:51SPEAKER_03: Dat islamisme is de kern van de islam.
- 15:56SPEAKER_03: En de buitenrand, dat zijn gewone moslims die je tegenkomt.
- 16:00SPEAKER_03: De aardige groenteman om de beur, op de hoek.
- 16:03SPEAKER_03: Mensen die vanuit een spirituele behoefte zich moslim noemen.
- 16:08SPEAKER_03: Cultureel.
- 16:10SPEAKER_03: Maar de kern van de islam is dat islamisme.
- 16:13SPEAKER_03: En dat is teruggaan naar de kern.
- 16:16SPEAKER_03: Dat is in 1979 die gedachten ontstaan.
- 16:21SPEAKER_03: Het is eigenlijk eerder door Kotb ontstaan.
- 16:27Dat is een Egyptenaar die naar Amerika is gegaan en terug is
- 16:32gegaan naar Egypte.
- 16:34SPEAKER_03: En moslimbroeders Mede heeft opgericht.
- 16:37SPEAKER_01: Is dat hetzelfde als wat ik dan Kutb noem?
- 16:40SPEAKER_01: Q-U-T-B?
- 16:42SPEAKER_01: Ja.
- 16:43SPEAKER_01: Waarvan Ahmed Marcouch nog een groot voorstander van was.
- 16:47SPEAKER_03: Precies.
- 16:48SPEAKER_03: Dit is de vader van het islamisme.
- 16:52SPEAKER_03: Maar voor het eerst komt die gedachte in 1979 aan de macht.
- 16:57SPEAKER_03: In Iran en in Afghanistan.
- 16:59SPEAKER_03: En wat in Saudi-Arabië gebeurt is...
- 17:02SPEAKER_03: die secte die Kaaba bezet houdt...
- 17:07SPEAKER_03: daardoor realiseert het koninklijke huis in Saudi-Arabië...
- 17:11SPEAKER_03: dat ze zich...
- 17:13SPEAKER_03: strenger islamitisch moeten opstellen.
- 17:17SPEAKER_03: Ze vragen aan Franse commandanten om die mensen te komen bestrijden.
- 17:23SPEAKER_03: Uiteindelijk overleven 65 van een paar honderd van die mensen.
- 17:29En die worden in verschillende steden van Saudi-Arabië in het
- 17:33centrum onthoofd.
- 17:36En dat gehele koninklijke huis...
- 17:38die verschuift...
- 17:40naar islamitisch fundamentalisme.
- 17:42SPEAKER_03: En wat je nu ziet...
- 17:44SPEAKER_03: met die nieuwe...
- 17:46SPEAKER_03: kroonprins...
- 17:48SPEAKER_03: die is het langzaam weer aan het terugdraaien.
- 17:50SPEAKER_00: Mohammed ben Sulayem.
- 17:52SPEAKER_00: Salaman.
- 17:55SPEAKER_03: En dus dan zie je daar een ontwikkeling.
- 17:59SPEAKER_03: Je ziet dat de Taliban die in Afghanistan aan de macht zijn,
- 18:03SPEAKER_03: dat die langzaamaan gematigder worden.
- 18:07Op het moment dat in Iran dit systeem verandert...
- 18:11is het definitieve einde van het islamisme.
- 18:15SPEAKER_00: Nou zeg je dat de Taliban gematigder wordt...
- 18:17SPEAKER_00: maar dat moet je nog wel met gematigd ten opzichte...
- 18:20SPEAKER_00: van een zeer radicaal extremisme...
- 18:22SPEAKER_00: naar een iets minder radicaal extremisme zien,
- 18:25SPEAKER_00: denk ik.
- 18:25SPEAKER_00: Het is niet dat...
- 18:26SPEAKER_00: Ik bedoel,
- 18:26SPEAKER_00: de beelden die wij de afgelopen jaren...
- 18:28SPEAKER_00: sinds de val van Kabul uit Afghanistan hebben zien komen...
- 18:31SPEAKER_00: laten nog weinig nuance zien op dat vlak,
- 18:34SPEAKER_00: toch?
- 18:35SPEAKER_00: Nou, vergelijk ze met voor 2001...
- 18:39SPEAKER_00: Ja,
- 18:40SPEAKER_00: ik las een interessant artikel in de Wall Street Journal deze week...
- 18:44SPEAKER_00: ...ik klink nu heel belezen...
- 18:47SPEAKER_00: ...waarin uiteengezet werd dat het djihadisme...
- 18:50SPEAKER_00: ...wat dus een activistisch,
- 18:54SPEAKER_00: terroristisch voortvloeisel is...
- 18:55SPEAKER_00: ...van de islamiserende beweging...
- 18:56SPEAKER_00: ...dat dat eigenlijk een beetje aan het uitdoven is...
- 18:58SPEAKER_00: ...omdat groeperingen als de Taliban...
- 19:02SPEAKER_00: ...maar ook bijvoorbeeld het Syrische regime...
- 19:03SPEAKER_00: ...onder Al-Jolani,
- 19:05SPEAKER_00: CQ Al-Sahar...
- 19:07door beginnen te krijgen dat je beter kan onderhandelen en je
- 19:11dus iets gematiger,
- 19:13SPEAKER_00: laten we zelfs zeggen,
- 19:13diplomatieker op te stellen dan door met harde hand en
- 19:17kromzwaard in de hand je wil
- 19:20SPEAKER_00: op te leggen.
- 19:21SPEAKER_00: Is dat een beetje wat je probeert te beschrijven, wat jij ook ziet?
- 19:24SPEAKER_03: Dat is ook wat ik zie.
- 19:26Je ziet ook dat Syrië de beweging van Ben Salman in
- 19:32Saudi-Arabië probeert na te botsen.
- 19:36SPEAKER_03: Dus gewoon in je waarden en normen niet toegeven...
- 19:42SPEAKER_03: maar mondjesmaat westerse modernisering toelaten.
- 19:48SPEAKER_03: En dat is de beweging wat er nu in Midden-Oosten gaande is.
- 19:57SPEAKER_01: Wat ik zo wonderlijk vind,
- 19:59SPEAKER_01: is dat je ook beschrijft...
- 20:01SPEAKER_01: en dat is misschien wel een bruggetje ook weer naar het nu...
- 20:05SPEAKER_01: dat destijds het bewonderd werd door links...
- 20:10SPEAKER_01: het zogenaamde de spirituele politiek van de islam.
- 20:16SPEAKER_01: En dat heb ik ook altijd gedacht dat dat een grote rol speelde...
- 20:22SPEAKER_01: waarom links dat zo mooi vond om toch die islam te bewonderen...
- 20:29SPEAKER_01: En jij beschrijft ook wat ik niet wist...
- 20:31SPEAKER_01: maar we hebben daar al een keer eerder over gesproken...
- 20:34SPEAKER_01: dat zowel Foucault,
- 20:35SPEAKER_01: Sartre als Saint-Gener...
- 20:38SPEAKER_01: helden van mij,
- 20:39SPEAKER_01: toch aanwezig waren...
- 20:41SPEAKER_01: bij de ophanging van verschillende...
- 20:45SPEAKER_01: ja,
- 20:45SPEAKER_01: wat was het?
- 20:46SPEAKER_01: Mensen die tegen de regering waren.
- 20:49SPEAKER_01: En dat ze dat eigenlijk heel erg mooi vonden.
- 20:52SPEAKER_01: Dat ze dat accepteerden.
- 20:54SPEAKER_01: En dat toen eigenlijk ook links vanaf dat moment...
- 20:58SPEAKER_01: De islam omarmde.
- 20:59SPEAKER_01: Is dat zo?
- 21:00SPEAKER_03: Nou, het ligt wat genuanceerder.
- 21:05SPEAKER_03: Foucault was in het Westen de grootste sympathisant van Khomeini.
- 21:11Khomeini is door toenmalige president van Irak...
- 21:16waar hij in verbanning zat,
- 21:19het land uitgezet.
- 21:20SPEAKER_03: Hij probeerde eerst naar Kuwait te gaan via de weg.
- 21:24SPEAKER_03: Dat is niet gelukt...
- 21:26En vervolgens de Iraanse linkse studenten hebben met behulp van
- 21:33types als Foucault
- 21:35SPEAKER_03: en Sartre en Jean Genet hebben hem naar Parijs gehaald.
- 21:42En die hebben hem daar in ieder geval geadviseerd om gematigde
- 21:47toon uit te slaan.
- 21:49SPEAKER_03: Dus hij heeft daar verklaard dat als hij aan de macht zou komen,
- 21:53SPEAKER_03: vrouwen vrij zullen zijn om zich te kleden zoals ze wilden.
- 21:57SPEAKER_03: Alle politieke partijen zullen vrij zijn en er zal vrijheid zijn...
- 22:03openbaar vervoer zou gratis zijn elektriciteit en water zou
- 22:07gratis zijn hij zou
- 22:09SPEAKER_03: voor iedereen gratis huizen gaan bouwen nou allemaal,
- 22:13SPEAKER_03: het werd een paradijs als hij aan de macht kwam
- 22:17SPEAKER_03: Op het moment dat hij na februari 1979... De Sja verdreven.
- 22:24SPEAKER_03: Verdreven Sja Gomeini was in Iran.
- 22:27SPEAKER_03: En toen kwamen Foucault, Jean Genne, N.V.N.
- 22:33SPEAKER_03: en Sartre op bezoek.
- 22:36SPEAKER_03: Die zagen die fanatisme.
- 22:39SPEAKER_03: Die zagen dat fascistoïde aanbieding van Gomeini in Iran...
- 22:45SPEAKER_03: Maar ze zagen ook homoseksuele aan de galg.
- 22:50SPEAKER_03: En die kwamen terug naar Europa.
- 22:52SPEAKER_03: En die zeiden niks daarover.
- 22:55SPEAKER_03: En dat neem ik links kwalijk.
- 22:59SPEAKER_03: Je kunt je vergissen.
- 23:01Maar je moet zo eerlijk zijn om daarop terug te komen en
- 23:06daarvan te leren.
- 23:07Maar in plaats daarvan lijkt het er een beetje op dat links
- 23:11zich in dat zwijgen is
- 23:13SPEAKER_00: blijven hullen.
- 23:14SPEAKER_00: En dat dat eigenlijk op de dag van vandaag doorwerkt.
- 23:17SPEAKER_00: Omdat op NOS Teletext stond dat het protesten waren tegen de inflatie.
- 23:22SPEAKER_00: De Volkskrant had een introductie van een artikel.
- 23:25SPEAKER_00: Ik heb niet het hele artikel gelezen, maar alleen de intro.
- 23:27SPEAKER_00: Schandalig.
- 23:28SPEAKER_00: Echt schandalig.
- 23:30SPEAKER_00: Die de demonstrante geweldsplegers noemde.
- 23:32SPEAKER_00: Of omrutsstokers.
- 23:33SPEAKER_00: Dus die de schuld bij de oproer legden.
- 23:36SPEAKER_00: Dus aanhalingstekens.
- 23:38SPEAKER_00: En daarmee dus eigenlijk het regime een beetje napraat.
- 23:40SPEAKER_00: Een beetje als mouthpiece verlengstuk voor dat regime schrijft.
- 23:45SPEAKER_00: Zo las dat.
- 23:47SPEAKER_00: En ik zag vanmorgen bijvoorbeeld John Cleese toevallig.
- 23:50SPEAKER_00: De bekende komiek uit Engeland.
- 23:52SPEAKER_00: Een retweet doen van een tweet waarin de BBC ook ernstig beklaagd werd.
- 23:56SPEAKER_00: Over dat...
- 23:58de BBC ook decennia lang het Iraanse regime heeft gepretendeerd
- 24:04dat het een mooi iets was.
- 24:06En dat ze dus ook nooit die erkenning hebben gedaan dat er
- 24:08misschien ook wel wat
- 24:09SPEAKER_00: minder leuke kanten aan zaten.
- 24:11SPEAKER_03: Weet je hoe BBC bij Iraniërs heet?
- 24:14SPEAKER_03: Nou?
- 24:15SPEAKER_03: Ayatollah BBC.
- 24:16SPEAKER_01: Ayatollah BBC, ja.
- 24:19SPEAKER_01: Ja,
- 24:19SPEAKER_01: vanwege de macht ook die ze hebben en vanwege dat zij...
- 24:22SPEAKER_03: Ja,
- 24:23SPEAKER_03: kijk,
- 24:24SPEAKER_03: we hebben gelukkig nu sociale media.
- 24:27SPEAKER_03: Gelukkig.
- 24:29SPEAKER_03: En ik kan dit vaak genoeg zeggen, gelukkig.
- 24:33Tijdens de revolutie van 79,
- 24:36de enige wat we hadden,
- 24:38was BBC Persian Service.
- 24:41SPEAKER_03: En de enige wat zij uitzonden, was propaganda van islamisme.
- 24:45SPEAKER_02: Ja.
- 24:46SPEAKER_03: En dat is een bekende verschijnsel...
- 24:50SPEAKER_03: of dat waarschijnlijk,
- 24:51SPEAKER_03: weet jullie het al...
- 24:53SPEAKER_03: dat op een gegeven moment gehele Iran...
- 24:56SPEAKER_03: s'avonds naar buiten was gegaan...
- 24:59SPEAKER_03: en in de maan aan het staren was...
- 25:03SPEAKER_03: om het beeld van Khomeini te zien.
- 25:06SPEAKER_03: En dat was een gerucht wat BBC De Wereld had ingestuurd.
- 25:10SPEAKER_03: Dat het beeld van Khomeini in de maan te zien was...
- 25:17SPEAKER_01: En zo krijg je natuurlijk die spirituele politiek van de islam.
- 25:22SPEAKER_01: Dat begrijp ik wel.
- 25:24SPEAKER_01: Maar dat het zo doorgaat.
- 25:25SPEAKER_01: Want ik heb echt het idee dat we heel slecht geïnformeerd waren.
- 25:29SPEAKER_01: Jij beschrijft ook die op een gegeven moment.
- 25:33SPEAKER_01: Niet alleen hoe de schrijvers in Iran werden opgepakt en gedood.
- 25:39SPEAKER_01: Voor de ogen van hun kinderen.
- 25:40Maar ook op een gegeven moment vijfduizend mensen die ook tegen
- 25:46het regime waren.
- 25:48SPEAKER_01: Toen dacht ik.
- 25:49SPEAKER_01: dat zou nu wel een genocide gedoemd kunnen worden.
- 25:55SPEAKER_01: Ja, want het is nogal verreed.
- 25:56SPEAKER_01: Het was echt een grote bevolkingsgroep...
- 25:59SPEAKER_01: die,
- 26:00SPEAKER_01: nou ja,
- 26:01SPEAKER_01: ik geloof dat ze met de helikopters...
- 26:03SPEAKER_01: gingen ze langs de gevangenissen...
- 26:05SPEAKER_01: stelden de mensen op in twee rijen...
- 26:07SPEAKER_01: en die werden allemaal geliquideerd.
- 26:09SPEAKER_01: Het is te vergelijken met een...
- 26:12SPEAKER_01: ga ik nou te ver door te zeggen...
- 26:13SPEAKER_01: het zijn een soort gaskamers...
- 26:15SPEAKER_01: maar dan kwam het gas uit de geweren...
- 26:17SPEAKER_01: En eigenlijk is het zo, ik wist dat niet.
- 26:20SPEAKER_01: Terwijl ik me toch op de hoogte stelde van die hele situatie.
- 26:24SPEAKER_01: Ik wist dat niet.
- 26:25SPEAKER_01: Wist jij het, Bart?
- 26:26SPEAKER_00: Nee.
- 26:27SPEAKER_01: Nee, hè?
- 26:27SPEAKER_01: Dat is toch raar dat wij dat niet wisten.
- 26:30SPEAKER_03: Kijk, ik ben in 1981 uit de gevangenis gevlucht.
- 26:37SPEAKER_03: En wie hierachter bleef, kwam in 1988...
- 26:43Het was een schriftelijke bevel van Khomeini dat de
- 26:48gevangenissen schoongeveegd moesten worden.
- 26:52SPEAKER_03: En de latere president,
- 26:54SPEAKER_03: die heette Raisi,
- 26:55SPEAKER_03: die is degene die in dat helikopterongeluk is omgekomen.
- 27:00Die was de islamitische procureur-generaal van de stad waar ik
- 27:06vandaan kom.
- 27:07SPEAKER_03: En die heeft mij persoonlijk gemarteld.
- 27:10Die was lid van een commissie,
- 27:13later is die bekend geworden als Commissie des Doods.
- 27:18Het waren vier geestelijke,
- 27:21die met de helikopter naar verschillende gevangenissen gingen.
- 27:24SPEAKER_03: Die hadden een vragenlijst opgesteld.
- 27:27SPEAKER_03: De gevangenen kwamen in een rij voor ze en die stelden die vragen.
- 27:32SPEAKER_03: Ben je moslim?
- 27:34SPEAKER_03: Bied je?
- 27:35SPEAKER_03: Hoe vaak per dag bied je?
- 27:37SPEAKER_03: Nou ja, zie je het bieden drie keer.
- 27:41SPEAKER_03: Zo niet vijf keer, maar bied je drie keer per dag.
- 27:45SPEAKER_03: Was je vader moslim?
- 27:47SPEAKER_03: Waaruit blijkt dat?
- 27:48SPEAKER_03: Heb je de Koran gelezen?
- 27:50SPEAKER_03: Kun je wat uit de Koran zeggen?
- 27:51SPEAKER_03: Nou,
- 27:52SPEAKER_03: dit soort vragen...
- 27:55SPEAKER_03: Op het moment dat ze twijfel hadden...
- 27:59SPEAKER_03: Sorry,
- 27:59SPEAKER_03: maar ik ben verkouden,
- 28:01SPEAKER_03: dus vandaar dat ik...
- 28:01SPEAKER_00: Nee,
- 28:02SPEAKER_00: dat is goed te verstaan.
- 28:04Op het moment dat ze twijfel hadden in de antwoorden,
- 28:07dan ging je naar de ene kant van de rij.
- 28:09SPEAKER_03: Hadden ze geen twijfel, dan ging je naar de andere rij.
- 28:13SPEAKER_03: De rij van de twijfelarts ging naar een zaal in de gevangenis.
- 28:18SPEAKER_03: Dat is een grote zaal voor de bijeenkomsten en eten en toespraken.
- 28:27SPEAKER_03: Hadden ze in verschillende gevangenissen,
- 28:30SPEAKER_03: in een gevangenis waar ik heb gezeten,
- 28:32SPEAKER_03: ik ken die samen.
- 28:34SPEAKER_03: Ik heb die corridor zelfs met een trekker zelf moeten schoonmaken.
- 28:40SPEAKER_03: Dus die beelden herken ik.
- 28:43Hadden ze aan de verwarmingsbuis dicht bij het plafond om de
- 28:47meter en touw
- 28:48SPEAKER_03: opgehangen met een stoel daaronder.
- 28:52SPEAKER_03: De rij ging naar binnen.
- 28:53SPEAKER_03: Eén voor één werden ze in stilte opgehangen.
- 28:57SPEAKER_03: Er stonden vrachtwagens buiten de gevangenis...
- 29:00SPEAKER_03: werden ze dezelfde avond in de grond geboeldozerd.
- 29:05SPEAKER_03: Die massagraf Gawaran,
- 29:08SPEAKER_03: waar ik het over heb gehad in het begin...
- 29:11SPEAKER_03: dat is één van die massagrafen waar mijn vrienden in liggen.
- 29:16SPEAKER_01: Ja.
- 29:17SPEAKER_01: Ja,
- 29:17SPEAKER_01: ik verbaas me toch over de vreedheid,
- 29:20SPEAKER_01: de ongekende vreedheid van juist de geestelijke leiders.
- 29:26Het zijn geestelijke leiders en ik was ook geschokt dat een van
- 29:32die leiders zei,
- 29:33SPEAKER_01: ja,
- 29:35SPEAKER_01: ik weet niet wie hoor,
- 29:36SPEAKER_01: we straffen iedereen nu.
- 29:39SPEAKER_01: dat is eigenlijk een daad van mensliefendheid...
- 29:42SPEAKER_01: want als we ze nu straffen...
- 29:44SPEAKER_01: krijgen ze straks in de hel...
- 29:46SPEAKER_01: wat minder te voortduren van de hel.
- 29:50SPEAKER_03: De ergste vorm van dictatuur... is een religieënse dictatuur.
- 29:55Want je bent niet in dienst van een machthebber...
- 29:59maar je bent in dienst van God.
- 30:01Je bent een instrument van God...
- 30:04voor het realiseren van de wetten van God...
- 30:08SPEAKER_03: Dus op het moment dat je iemand martelt of iemand dood...
- 30:14SPEAKER_03: dan ben je een instrument van een goddelijke bevel.
- 30:20SPEAKER_00: En daar ontleen je een onmiskenbaar, onweerlegbare legitimiteit aan.
- 30:26SPEAKER_00: Ja.
- 30:29SPEAKER_00: De Persische bevolking, hoe islamitisch was die überhaupt voor 1979?
- 30:33SPEAKER_00: Ja.
- 30:37SPEAKER_03: Kijk, Iran is een zeer diverse samenleving.
- 30:42SPEAKER_03: Allereerst moet ik zeggen, het is niet bekend wat voor land Iran is.
- 30:46SPEAKER_03: Iran is al een land 2500 jaar.
- 30:51De grenzen van Iran zijn niet door Engeland en Frankrijk en
- 30:56Rusland overeengekomen.
- 30:59SPEAKER_03: Iran is altijd een land geweest.
- 31:02SPEAKER_03: Dat is met andere landen in Midden-Oosten anders.
- 31:07SPEAKER_03: Dus die zijn door de koloniale machten gecreëerd.
- 31:10SPEAKER_03: Iran is altijd een natie geweest.
- 31:14SPEAKER_03: Maar die natie is zeer divers.
- 31:17SPEAKER_03: Ethnisch, religieus en qua politieke opvattingen.
- 31:24SPEAKER_03: Het is tegelijkertijd een stedelijke omgeving,
- 31:29SPEAKER_03: weinig agrarisch en met jonge,
- 31:33SPEAKER_03: hoogopgeleide bevolking.
- 31:36SPEAKER_03: Als je kijkt naar Iraniërs,
- 31:38SPEAKER_03: want er wordt geschat dat de afgelopen jaren,
- 31:42SPEAKER_03: afgelopen 40 jaar,
- 31:44SPEAKER_03: zo'n ongeveer 10 miljoen Iraniërs Iran hebben verlaten.
- 31:48SPEAKER_03: Zowel als vluchteling als op normale wijze.
- 31:53SPEAKER_03: Grote Iraanse gemeenschappen heb je in Australië,
- 31:58SPEAKER_03: Canada,
- 31:59SPEAKER_03: Amerika,
- 31:59SPEAKER_03: Duitsland,
- 32:00SPEAKER_03: Engeland,
- 32:01SPEAKER_03: Frankrijk.
- 32:03SPEAKER_03: dan zie je dat ze snel doordringen tot hogere lagen van die samenleving.
- 32:08SPEAKER_03: Dat ze beter opgeleid zijn en slimmer zijn.
- 32:13SPEAKER_03: Het is een selectie uit die samenleving sowieso.
- 32:18SPEAKER_03: En ze zijn ook vermogend.
- 32:21SPEAKER_03: Op het moment dat ze terug kunnen keren,
- 32:24SPEAKER_03: zullen ze een enorme boost geven aan de ontwikkeling van dat land.
- 32:29En qua samenleving heb je altijd traditioneel drie lagen in de
- 32:36samenleving.
- 32:38Dat is de laag die onder invloed is van de Arabisering en
- 32:46Islamisering van Iran...
- 32:50SPEAKER_03: En dat is 1400 jaar gaande.
- 32:53SPEAKER_03: Een laag wat eigenlijk zich eerder Persisch voelt, Iraniër voelt.
- 33:00SPEAKER_03: Die eerder trouw is aan pre-islamitische gebruiken en waarden.
- 33:08SPEAKER_03: En de andere laag heb je mensen die zeer westers zijn.
- 33:13SPEAKER_03: Zeer onder invloed zijn van westerse normen en waarden.
- 33:18Door die drie lagen in de cultuur is altijd ruimte geweest om
- 33:24vrijer te zijn in Iran.
- 33:26SPEAKER_03: Het is de grootste verschil bijvoorbeeld met een Arabische land.
- 33:31SPEAKER_03: Daar valt de taal, de religie en de cultuur samen.
- 33:38SPEAKER_03: Dat heb je in Iran niet.
- 33:40SPEAKER_03: Iraniërs spreken Persisch.
- 33:42SPEAKER_03: Dat is een taal van duizend jaar oud, moderne Persisch.
- 33:47SPEAKER_03: Als ik een boek pak uit mijn boekenkast van duizend jaar geleden,
- 33:52SPEAKER_03: kan ik het zo lezen en ik begrijp wat er staat.
- 33:55SPEAKER_03: Het is dezelfde taal wat nu door Iraniërs wordt gesproken.
- 34:00SPEAKER_01: Ja.
- 34:01SPEAKER_01: Ja,
- 34:02SPEAKER_01: dat betekent natuurlijk ook dat...
- 34:05SPEAKER_01: Nee,
- 34:05SPEAKER_01: ik wil eerst een andere,
- 34:07SPEAKER_01: wat ik een wonderlijke opmerking vond.
- 34:09SPEAKER_01: Daar heb ik nog even een aantekening van gemaakt.
- 34:11Je zegt dat er een grote laag is die op het ogenblik ook beter
- 34:14opgeleid is.
- 34:16SPEAKER_01: Dat valt mij ook op.
- 34:18SPEAKER_01: Jij bent daar zelf een voorbeeld van.
- 34:19SPEAKER_01: Afjinalian is daar bijvoorbeeld ook een voorbeeld van.
- 34:22SPEAKER_01: Hoe komt het dat veel Iraniërs die ook vertrokken zijn.
- 34:25SPEAKER_01: Maar toch een enorme goede opleiding hebben genoten in een Iran.
- 34:30SPEAKER_01: Dat heel erg hiërarchisch is.
- 34:32SPEAKER_01: Voor een goede opleiding denk ik dan.
- 34:34SPEAKER_01: Misschien zit ik er helemaal naast.
- 34:36SPEAKER_01: Maar heb je toch ook een soort democratisch vermogen nodig.
- 34:39SPEAKER_01: Misschien heb je daar ook wel een goede docenten natuurlijk.
- 34:42SPEAKER_01: Maar als die docenten staan onder een dictatuur.
- 34:47SPEAKER_01: Dan vraag ik me af of dat goed kan zijn.
- 34:49SPEAKER_01: Toch is dat het geval geweest.
- 34:51SPEAKER_03: Toch is dat het geval.
- 34:52SPEAKER_03: De Iraanse technische universiteit in Teheran.
- 34:55SPEAKER_03: Die levert enorme wetenschappers op.
- 35:00SPEAKER_03: aan Amerikaanse universiteiten.
- 35:04SPEAKER_03: Maar dat komt door die scheiding wat ik net over heb gehad.
- 35:08SPEAKER_03: Doordat het niet een homogene samenleving is.
- 35:11SPEAKER_01: Maar ook niet onder de revolutionaire gaarden.
- 35:14SPEAKER_03: Zeker niet.
- 35:15SPEAKER_03: En daar komt voor grootste gedeelte verzet vandaan.
- 35:19SPEAKER_01: Ja.
- 35:21SPEAKER_03: Dus die laag,
- 35:22SPEAKER_03: dat islamitische laag,
- 35:25SPEAKER_03: heeft altijd geprobeerd de andere lagen te overheersen,
- 35:31SPEAKER_03: maar nu zien we dat dat volkomen mislukt is.
- 35:33SPEAKER_03: Ja.
- 35:35SPEAKER_00: Ja,
- 35:35SPEAKER_00: ze hebben het natuurlijk een tijdje voorgehouden wel,
- 35:37SPEAKER_00: sinds 1979,
- 35:38SPEAKER_00: maar het lijkt dus nu te kenteren.
- 35:40SPEAKER_00: En op de hele schaal van de geschiedenis van Iran is inderdaad 46,
- 35:44SPEAKER_00: 47 jaar maar een momentopname als het ware.
- 35:47SPEAKER_00: Maar het is voor onze lifetime,
- 35:49SPEAKER_00: voor onze levensloop,
- 35:50SPEAKER_00: is het een behoorlijk lange periode natuurlijk.
- 35:54SPEAKER_00: Maar wat ik wilde vragen ook is,
- 35:56SPEAKER_00: je verwijst naar de Iraanse,
- 35:59SPEAKER_00: Persische diaspora in Westerse landen die kennis en vermogen hebben.
- 36:04Denk jij dat er veel mensen daarvan naar Iran zullen terugkeren
- 36:08als het regime daar
- 36:09SPEAKER_00: verjaagd wordt?
- 36:13SPEAKER_03: Kijk, ze hoeven niet fysiek daar terug te keren.
- 36:18SPEAKER_03: Kijk,
- 36:18SPEAKER_03: in de moderne samenleving,
- 36:19SPEAKER_03: wij spreken,
- 36:20SPEAKER_03: wij zitten op drie verschillende plekken op deze wereld.
- 36:23SPEAKER_03: Wij spreken met elkaar live.
- 36:26Dus op het moment dat die vrijheid er is,
- 36:29dan zullen veel meer mogelijkheden zijn.
- 36:33Ik ben bijvoorbeeld vanmorgen benaderd door een van de grote
- 36:37Nederlandse banken.
- 36:39Dat ze nu al zich aan het voorbereiden zijn voor allerlei
- 36:44investeringen die
- 36:46SPEAKER_03: mogelijk zouden kunnen zijn na de omwenteling van dat regime.
- 36:52SPEAKER_03: Zou je ons kunnen adviseren.
- 36:54SPEAKER_03: Want als dat regime omvalt,
- 36:56SPEAKER_03: zullen verschillende mensen bereid zijn om hier dan te gaan investeren.
- 37:01SPEAKER_00: Even een beetje platte vergelijking,
- 37:03maar dit klinkt een beetje alsof de wetkantoren erop inzetten
- 37:07dat het regime
- 37:09SPEAKER_00: inderdaad gaat vallen.
- 37:10SPEAKER_00: Of ben je bij eerdere opstanden ook al eens door een bank benaderd?
- 37:13SPEAKER_00: Absoluut niet.
- 37:14SPEAKER_00: Dus dit is eigenlijk een goed teken dan?
- 37:16SPEAKER_00: Zeker, zeker weten.
- 37:17SPEAKER_00: Want banken spelen op een bepaalde mate met risico...
- 37:21SPEAKER_00: maar houden niet van heel grote gokken...
- 37:23SPEAKER_00: maar bereiden zich dus kennelijk wel voor...
- 37:25SPEAKER_00: op een serieuze omwenteling die gaande is.
- 37:28SPEAKER_03: Kijk, ze houden Syrië op afstand...
- 37:32SPEAKER_03: Daar is de structuur er niet voor.
- 37:35SPEAKER_03: En ze kunnen daar niks mee.
- 37:37En ze zijn nu al zich aan het voorbereiden...
- 37:40voor het geval dat het regime valt.
- 37:45SPEAKER_03: Dat de boycott wegvalt...
- 37:48SPEAKER_03: En dat er mogelijk wordt om bankenrelaties te hebben...
- 37:54SPEAKER_03: om naar een structuur te bedenken...
- 37:57SPEAKER_03: om op de juiste manier investeringen mogelijk te kunnen maken.
- 38:02SPEAKER_00: Syrië is voor zijn financiële inputs verantwoordelijk voor EU-subsidies.
- 38:06SPEAKER_00: Ze zijn bij het IMF geweest voor input...
- 38:10SPEAKER_00: Kan Iran daar ook op rekenen?
- 38:12SPEAKER_00: Of is dat precies een scheidslijn die gemaakt wordt?
- 38:14SPEAKER_00: Dat Iran meer particulier geldt...
- 38:16SPEAKER_00: en particuliere banken en financiële instellingen zal aantrekken...
- 38:19SPEAKER_00: en dat Syrië wat dat betreft meer gammel en wankel is...
- 38:22SPEAKER_00: en een beetje op hoop van zegen gefinancierd wordt?
- 38:25SPEAKER_03: Het is die lange zijn om waarschijnlijk met elkaar te vergelijken.
- 38:30SPEAKER_03: Want Syrië werd door Iran in de lucht gehouden.
- 38:34SPEAKER_03: De salaris van Syrische ambtenaren kwamen vanuit Iran.
- 38:40onderaan staat dus dat is onvergelijkbaar met Iran Iran is een
- 38:46van de rijkste
- 38:47landen ter wereld die mensen leven op een oceaan van gas en
- 38:51olie en andere
- 38:54SPEAKER_03: aardmaterialen ja
- 39:03SPEAKER_01: Mag ik een vraag stellen?
- 39:04SPEAKER_01: Jazeker.
- 39:05SPEAKER_01: Nou, ik ben namelijk zo nieuwsgierig.
- 39:06SPEAKER_01: Dat is zo, wat je vertelt.
- 39:08SPEAKER_01: Ze zijn ongelooflijk rijk, enzovoort.
- 39:12SPEAKER_01: Maar ik wil toch nog even weten,
- 39:14SPEAKER_01: hoe komt het...
- 39:16SPEAKER_01: We hebben het daar al even over gehad,
- 39:18SPEAKER_01: maar hoe komt het dat de islam...
- 39:20SPEAKER_01: Ik zeg niet eens het islamisme,
- 39:22maar dat de islam zich altijd zo aangetrokken heeft gevoeld tot
- 39:25het communisme.
- 39:29SPEAKER_01: Of is dat niet zo?
- 39:30SPEAKER_03: Dat is niet zo...
- 39:32Maar de communisten werden door islamisten op een hele slimme
- 39:37manier gebruikt.
- 39:41SPEAKER_03: En de links en de communisten in Europa,
- 39:45SPEAKER_03: die kunnen dat gewoon niet begrijpen of willen het niet begrijpen,
- 39:50SPEAKER_03: dat ze gebruikt worden door de islamisten.
- 39:53SPEAKER_03: Wat in Iran gebeurde,
- 39:56SPEAKER_03: die massagraven waar ik het net over heb,
- 39:58SPEAKER_03: daar liggen allemaal communisten.
- 40:00SPEAKER_03: Daar liggen allemaal linkse studenten in die massagraven.
- 40:07SPEAKER_00: En dit is iets wat je natuurlijk de vergelijking is wel te maken met de
- 40:11SPEAKER_00: pro-Palestijnse protesten van de afgelopen jaren.
- 40:14SPEAKER_00: Die ook zeer sterk uit de linkerhoek kwamen uit de linkse intelligentia,
- 40:21SPEAKER_00: linkse media,
- 40:22SPEAKER_00: linkse studenten.
- 40:25SPEAKER_00: Aangehaakt later ook Extinction Rebellion,
- 40:28SPEAKER_00: Greta Thunberg,
- 40:29SPEAKER_00: de klimaatbeweging die toch ook zeer aanwijsbaar linkse signatuur heeft.
- 40:35Greta Thunberg is al een van de eerste zijn die tegen de muur
- 40:38wordt gezet op het
- 40:39SPEAKER_03: moment dat ergens islamisme aan de macht komt waar ze voor pleit.
- 40:43SPEAKER_00: Ja.
- 40:45SPEAKER_00: Hoe kan het dat daar dan geen leerkurve in zit?
- 40:47Dat die communisten en die zeer linkse mensen zich hebben laten
- 40:51verleiden,
- 40:52misleiden door islam en islamisme en dat die fout kennelijk
- 40:56blijven maken?
- 40:58SPEAKER_03: Blijkbaar word je door idealen verblind.
- 41:00SPEAKER_03: Ja.
- 41:02SPEAKER_01: Ja, dat is zo.
- 41:04SPEAKER_01: En religie natuurlijk.
- 41:06SPEAKER_00: Wat is het ideaal dan?
- 41:11SPEAKER_00: Zien zij in een islamitisch regime,
- 41:16SPEAKER_00: in een geïslamiseerde wereld een soort gelijkheid,
- 41:19SPEAKER_00: een soort heilstaat,
- 41:20SPEAKER_00: een soort evenwicht waar zij naar streven?
- 41:23SPEAKER_00: Ja.
- 41:25SPEAKER_03: Ja,
- 41:25SPEAKER_03: kijk,
- 41:26SPEAKER_03: beide ideologieën,
- 41:28SPEAKER_03: zowel de islamisme als communisme en vooral linksintellectuelen,
- 41:36SPEAKER_03: die hebben een ideaal van een samenleving waar geen lagen in zitten.
- 41:42SPEAKER_03: Waar iedereen gelijk is.
- 41:46SPEAKER_03: En dat is het...
- 41:48SPEAKER_03: ideaal die nog nooit behaald is.
- 41:51SPEAKER_03: Dat is een onwerkelijke ideaal.
- 41:56SPEAKER_01: Een utopie inderdaad.
- 41:57SPEAKER_03: Het is een utopie.
- 41:59SPEAKER_03: Dat is onmogelijk.
- 42:00SPEAKER_03: De meest gelijke samenlevingen zijn de Noord-Europese samenlevingen.
- 42:05Waar kapitalisme en liberalisme op een gematigde wijze door de
- 42:12overheid wordt begrensd.
- 42:17SPEAKER_03: Dat zijn de meest gelijke samenlevingen.
- 42:20Op het moment dat je een religie of een ideologie als
- 42:26communisme aan de macht komt
- 42:28SPEAKER_03: en met de harde hand een gelijke samenleving gaat realiseren,
- 42:33SPEAKER_03: worden die samenlevingen overal,
- 42:36SPEAKER_03: altijd in geschiedenis,
- 42:38SPEAKER_03: alleen maar armer.
- 42:40En er ontstaan genocides voor mensen die toch een andere
- 42:46gedachte hebben.
- 42:46SPEAKER_00: Armer en ongelijker,
- 42:48want er is zoals er in de geschiedenis nooit een communistische
- 42:51gelijkwaardige
- 42:52SPEAKER_00: staat is geweest.
- 42:53SPEAKER_00: Een regime waarin iedereen inderdaad op hetzelfde ideaalniveau zat.
- 42:58Is er volgens mij ook nog nooit een islamitisch regime geweest
- 43:00waarin iedereen
- 43:02SPEAKER_00: dezelfde mate van vrijheid en gelijkheid kon genieten.
- 43:06SPEAKER_03: Nee,
- 43:08SPEAKER_03: gelijkheid in...
- 43:09SPEAKER_03: Ik kan me nog herinneren de eerste jaren na de revolutie...
- 43:16SPEAKER_03: dat je geen Westerse kleren mocht aanhebben.
- 43:19SPEAKER_03: Dat je je armzalig moest kleden.
- 43:22SPEAKER_03: Dat je onverzorgd moest rondlopen.
- 43:26De directeur van de middelbare school waar ik in zat...
- 43:32ging op een gegeven moment...
- 43:34SPEAKER_03: In het sandaal rondlopen.
- 43:36SPEAKER_03: Met de sokken gaten erin.
- 43:39SPEAKER_03: Ging zich niet scheren.
- 43:41SPEAKER_03: Ging niet douchen.
- 43:42SPEAKER_03: Met versleten kleding rondlopen.
- 43:45SPEAKER_03: Om zich gelijk te stellen aan de armere delen van de samenleving.
- 43:50SPEAKER_03: Dat betekent dat iedereen onverzorgd en arm werd.
- 43:54SPEAKER_03: In plaats van... Ja, ter...
- 43:59te streven naar het streven dat iedereen op een hoger plan
- 44:05getrokken zou worden.
- 44:07SPEAKER_00: Je zou het bijna de armoede van de lage verwachtingen kunnen noemen...
- 44:09SPEAKER_00: als een woordspel op racisme van de lage verwachtingen.
- 44:12SPEAKER_00: Als je je kleedt naar de minst ontwikkelde,
- 44:15SPEAKER_00: de minst vermogende in de samenleving...
- 44:17SPEAKER_00: dat je daar eigenlijk een beetje voor knielt.
- 44:19SPEAKER_00: En dat dat bijna iets hooghartigs heeft, iets heel moralistisch heeft.
- 44:23SPEAKER_00: En virtue signaling wordt het dan dus.
- 44:26SPEAKER_00: Ja,
- 44:26overigens heel kort advocaat van de duivel van mijn eigen punt
- 44:30net dat er geen
- 44:30SPEAKER_00: enkele communistische nog islamitische regime is geweest wat een bepaalde
- 44:35SPEAKER_00: gelijkheid heeft.
- 44:37Communisten of marxisten of zeer linkse mensen zullen
- 44:40argumenteren dat een
- 44:41kapitalistische samenleving ook geen gelijkwaardigheid kent
- 44:44omdat je je daar op een
- 44:45SPEAKER_00: bepaalde manier in moet vechten en dat dat niet iedereen gegeven is.
- 44:50SPEAKER_03: Nee, maar niet iedereen is dan arm.
- 44:53SPEAKER_03: Ik zei...
- 44:54SPEAKER_03: Nederland...
- 44:55SPEAKER_03: Scandinavië...
- 44:57SPEAKER_03: Duitsland...
- 44:59SPEAKER_03: in Noordwesten Europa...
- 45:00SPEAKER_03: heb je de meest gelijke samenlevingen.
- 45:03SPEAKER_03: Ja, de meest gelijke.
- 45:05SPEAKER_03: Dat betekent niet dat er uitwassen... naar beneden en naar boven zijn.
- 45:08SPEAKER_03: Nee, het minste uitwassen zijn er.
- 45:12SPEAKER_03: En de meeste vrijheid.
- 45:13Kijk,
- 45:14al die moslims...
- 45:15die in Nederland...
- 45:16en in het Westen komen klagen...
- 45:19SPEAKER_03: die zijn het vrijste moslims op de aardbodem.
- 45:24SPEAKER_03: Op het moment dat zij in een islamitische land...
- 45:27SPEAKER_03: hun religie willen gaan beleden...
- 45:30SPEAKER_03: dan moeten ze de versie beleiden...
- 45:32SPEAKER_03: van de machthebbers van dat islamitische land.
- 45:37SPEAKER_03: Elke versie van de islam...
- 45:39SPEAKER_03: is in het westen,
- 45:40SPEAKER_03: heeft de gelijke rechten...
- 45:42SPEAKER_03: en is vrij om beleden te worden zoals ze dat willen...
- 45:46SPEAKER_03: zolang ze de rechten van andere mensen niet schenden.
- 45:51SPEAKER_01: Even naar de laatste ontwikkelingen of laatste ontwikkelingen.
- 45:55SPEAKER_01: De hele tijd wordt er gesproken dat de zoon van de Sja,
- 46:00SPEAKER_01: Pavli ofzo,
- 46:01SPEAKER_01: dat die eigenlijk weer terug zou moeten keren.
- 46:04SPEAKER_01: En nou herinner ik mij,
- 46:07SPEAKER_01: dat zie ik wel eens,
- 46:08dat de Sja eigenlijk ook een van die redenen was dat men een
- 46:13republikeinse garde
- 46:14SPEAKER_01: wilde.
- 46:14Want men vond de decadentie van de Sja destijds met Faradiba
- 46:20geloof ik weersinwekkend.
- 46:22SPEAKER_01: Hij had het rijkste huwelijk genoemd.
- 46:25SPEAKER_01: Ooit geloof ik van de wereld.
- 46:27SPEAKER_01: Het is nu inmiddels door een of andere Arabier overtroffen.
- 46:32Maar het was toch wel ook een decadente samenleving binnen die
- 46:38met de Sjaar van Persië.
- 46:40SPEAKER_01: En is het wel verstandig als die zoon nu terugkeert?
- 46:46Kijk,
- 46:46je hebt een beweging van mensen die heel erg fanatiek hem op de
- 46:53troon willen.
- 46:54SPEAKER_03: Dus een monarchie terug willen.
- 46:57Maar tegelijkertijd,
- 46:59wat hij zelf ook zegt,
- 47:01is dat hij zegt dat hij niet uit is op de macht.
- 47:05SPEAKER_03: Dat voor hem niet geldt dat hij als koning op de troon wil,
- 47:10maar dat hij een overgangsfiguur wil zijn om het land bij
- 47:14elkaar te houden en in
- 47:17SPEAKER_03: een overgangsperiode het land te helpen naar een
- 47:22SPEAKER_03: een volgende democratische nieuw systeem.
- 47:26SPEAKER_03: En dat kan wat hem zelf betreft... een republiek zijn.
- 47:30SPEAKER_03: Maar het kan ook een monarchie zijn... een model van West-Europa.
- 47:36SPEAKER_03: Een democratische monarchie.
- 47:38SPEAKER_00: Geloof jij in zijn goede bedoelingen?
- 47:41SPEAKER_03: Ik moet.
- 47:43SPEAKER_03: Ik heb geen andere keuze.
- 47:46SPEAKER_03: En hij is de enige...
- 47:49SPEAKER_03: waar die daartoe in staat zou kunnen zijn.
- 47:54SPEAKER_03: En ik zeg niet dat ik er voorstander ben van hemorragie.
- 47:58SPEAKER_03: Die keuze heb ik nog niet gemaakt.
- 48:00SPEAKER_03: En die keuze is voor de toekomst.
- 48:03SPEAKER_03: Maar ik zie dat hij de enige is die,
- 48:06SPEAKER_03: als hij zich meer presidentieel gaat gedragen,
- 48:10dat hij de enige is die in staat is om die samenleving bij
- 48:16elkaar te houden,
- 48:18SPEAKER_03: niet uit elkaar laten vallen en het land te helpen naar een referendum,
- 48:25SPEAKER_03: naar het ontstaan van een nieuwe grondwet,
- 48:28SPEAKER_03: naar het ontstaan van een democratisch stelsel.
- 48:32SPEAKER_00: Heeft hij brede steun onder de verschillende groepen in Iran?
- 48:37SPEAKER_03: Nog niet.
- 48:39SPEAKER_03: Maar wel breed genoeg.
- 48:40SPEAKER_03: Het meest brede.
- 48:41SPEAKER_03: Hij is de enige die het breedste steun heeft.
- 48:47SPEAKER_03: Je hoort zijn naam overal bij alle demonstraties.
- 48:52SPEAKER_00: En je hoort geen andere namen?
- 48:56SPEAKER_03: Nee, maar...
- 49:00SPEAKER_03: Kijk, het land is etnisch heel erg divers.
- 49:05SPEAKER_03: En ik kan me wel voorstellen dat verschillende etnische groeperingen,
- 49:10dat ze niet zo makkelijk onder zijn vlag naar een ander systeem
- 49:16zouden willen.
- 49:18SPEAKER_03: Maar die verdeeldheid is er nu nog niet.
- 49:22SPEAKER_03: Op het moment dat zijn leiderschap veel realistischer wordt,
- 49:30SPEAKER_03: zou kunnen dat andere geluiden ontstaan.
- 49:32En als hij verstandig is en in een ideaal scenario zou hij een
- 49:36coalitie van...
- 49:39SPEAKER_00: coalitie kunnen samenstellen van die verschillende etnische groepen...
- 49:42SPEAKER_00: om samen op te trekken om een orde in de chaos na een burgeroorlog...
- 49:49SPEAKER_00: mag je het zo noemen,
- 49:50SPEAKER_00: opnieuw te scheppen.
- 49:52Maar goed,
- 49:53dat ligt dus aan die beoogde mogelijke Sja...
- 49:57of hij daartoe in staat is.
- 49:58En dat is op dit moment nog onduidelijk...
- 50:01en eigenlijk ook nog niet aan de orde,
- 50:02toch?
- 50:03SPEAKER_00: Het huidige regime is nog niet weg.
- 50:05SPEAKER_03: Nee, maar hij is ook geen Shah.
- 50:07SPEAKER_03: Shah betekent koning.
- 50:10SPEAKER_03: Hij is een overgangsfiguur.
- 50:12SPEAKER_03: Ik zie voor hem een rol als prins Sihanok in Cambodja.
- 50:17SPEAKER_03: We hebben gezien hoe hij terugging en niet meer koning wilde worden,
- 50:23SPEAKER_03: maar het was een verenigende figuur,
- 50:29SPEAKER_03: zodat die samenleving rondom hen,
- 50:31SPEAKER_03: zonder bloedvergieten,
- 50:34SPEAKER_03: in een vreedzame overgang ging naar een democratisch stelsel.
- 50:39SPEAKER_03: En die keuze is voor later.
- 50:42Wil je een democratische koningschap in een model van
- 50:46bijvoorbeeld Nederland?
- 50:48SPEAKER_03: Of wil je een republiek?
- 50:52SPEAKER_00: We hebben de afgelopen jaren,
- 50:56SPEAKER_00: hebben we Benjamin Netanyahu,
- 50:57SPEAKER_00: de premier van Israël,
- 50:59SPEAKER_00: een aantal keer zich rechtstreeks tot het Persische volk horen richten.
- 51:02Uiteraard begrijp ik ook zijn eigen Israëlische belang om een
- 51:07onbemijning in het
- 51:09SPEAKER_00: land van een vijandig bestuur te veroorzaken.
- 51:12SPEAKER_00: Maar zijn handreikingen...
- 51:15SPEAKER_00: werden,
- 51:15SPEAKER_00: als ik het,
- 51:16SPEAKER_00: nou wat ik gezien heb,
- 51:17SPEAKER_00: wel met enthousiasme onthaald door de Iraanse bevolking.
- 51:20SPEAKER_00: Of in ieder geval door dat deel dat zich tegen de machthebbers keert.
- 51:23SPEAKER_00: Heb ik daar een goed beeld van of ligt ook dat genuanceerder?
- 51:27Ja,
- 51:27kijk,
- 51:27Perzen en Joden,
- 51:30die hebben een gezamenlijke geschiedenis van duizenden jaren.
- 51:38SPEAKER_03: Van Esther en Modegaai tot recente geschiedenis.
- 51:44SPEAKER_03: Perzen en Joden zijn takken van dezelfde boom.
- 51:48SPEAKER_03: En er is geen enkele vijandschap tussen Iraniërs en Joden en Israëliërs.
- 51:57SPEAKER_03: Die vijandschap wat er ontstaan is,
- 52:00dat is het vanuit de ideologie van de heilige regime die zich
- 52:05opstelt als een soort
- 52:06SPEAKER_03: bezettingsmacht over de Iraanse samenleving.
- 52:10SPEAKER_03: Dat heeft niks met de Iraniërs te maken.
- 52:13Er is geen Iraniër die haatkoestert ten opzichte van Israël of
- 52:19Joodse,
- 52:20Jodendom.
- 52:21En de militaire acties van Israël tegen Iran hebben wel
- 52:25geholpen om het Iraanse
- 52:26SPEAKER_00: regime te ondermijnen of te verzwakken.
- 52:30SPEAKER_00: Speelt dat een rol in deze opstand?
- 52:31SPEAKER_00: Is eigenlijk het bruggetje wat ik probeer te maken.
- 52:35Nee,
- 52:36die acties waren zeer zorgvoelig tegen de kopstukken van het
- 52:40regime.
- 52:41SPEAKER_03: Ik heb wel eens,
- 52:44SPEAKER_03: ik geloof dat bij een uitzending van Christen voor Israël was,
- 52:47SPEAKER_03: heb ik daar in details uitgelegd van een van die operaties.
- 52:52SPEAKER_03: ...zonder details uit mijn hoofd te kennen...
- 52:55SPEAKER_03: ...een van die...
- 52:58SPEAKER_03: ...volgens mij het hoofd...
- 53:00SPEAKER_03: ...van inlichtingendienst...
- 53:03SPEAKER_03: ...van de revolutionaire garde...
- 53:05SPEAKER_03: ...had zich verborgen...
- 53:07SPEAKER_03: ...in een appartement in Teheran.
- 53:09SPEAKER_03: En Israëliërs... ...wielden dat appartement opblazen...
- 53:13SPEAKER_03: Maar in de nabijheid van dat appartement was een kinderdagverblijf.
- 53:23De directrice van kinderdagverblijf krijgt een telefoontje op
- 53:27haar mobiel.
- 53:29SPEAKER_03: Vanuit Israël,
- 53:30SPEAKER_03: in het Persisch,
- 53:32SPEAKER_03: wordt tegen haar gezegd...
- 53:34SPEAKER_03: Mevrouw,
- 53:35SPEAKER_03: wilt u alstublieft zo snel mogelijk evacueren?
- 53:39SPEAKER_03: Zij evacueert de kinderdagverblijf.
- 53:41SPEAKER_03: Een kwartiertje later wordt het appartement van die hoge IRGC,
- 53:48SPEAKER_03: Revolutionaire Garde Commandant,
- 53:49SPEAKER_03: opgeblazen,
- 53:50SPEAKER_03: waarin omkomt.
- 53:53SPEAKER_03: Zo is Israël,
- 53:55in tegenstelling wat iemand als bijvoorbeeld Erdbrink heeft in
- 54:00de media geroepen in
- 54:01SPEAKER_03: die periode,
- 54:03SPEAKER_03: zo is Israël omgegaan met die bombardementen.
- 54:07SPEAKER_03: Die waren gericht op de top van het regime,
- 54:10SPEAKER_03: op de raketinstellingen en op de nucleaire faciliteiten.
- 54:16SPEAKER_03: Er zijn geen onschuldige doden gevallen.
- 54:19SPEAKER_00: Wat had Erdbrink gezegd?
- 54:21SPEAKER_00: Dat het willekeurige aanvallen waren of nietsontziende aanvallen waren?
- 54:26SPEAKER_03: Dat er op de burgers werden gebombardeerd.
- 54:31Moet hij zoiets zeggen om in het gevleid te kunnen blijven bij
- 54:34een regie in een
- 54:35SPEAKER_00: land waar hij familie heeft?
- 54:38SPEAKER_00: Zeker.
- 54:39SPEAKER_00: Praat het dat goed?
- 54:40Ja.
- 54:42SPEAKER_03: Kijk,
- 54:43SPEAKER_03: zijn verslaggeving toen hij daar uit verslag gaf,
- 54:48SPEAKER_03: hij schreef over bijvoorbeeld,
- 54:51SPEAKER_03: dat heb ik vaker gezegd,
- 54:53hij schreef over een mislukte ocht van biesersnoten en feesten
- 54:58wat hij had gefeerd
- 54:59SPEAKER_03: en dat daar gedronken kon worden en gedanst kon worden.
- 55:05SPEAKER_03: En ik heb het wel ergens in mijn columns geschreven.
- 55:09SPEAKER_03: Hij beschreef bijvoorbeeld in een van zijn stukken in de Volkskrant...
- 55:14SPEAKER_03: dat hij naar zijn villa in de bergen ging...
- 55:17SPEAKER_03: omdat de vloerverwarming gerepareerd moest worden.
- 55:21SPEAKER_03: Toevallig weet ik dat die weg naar waar hij naartoe zou gaan...
- 55:27SPEAKER_03: gaat langs die massagraf waar ik het net over had.
- 55:31SPEAKER_03: Gewoon waaraan.
- 55:33SPEAKER_03: Daar heeft hij nooit met één woord over gerept.
- 55:38SPEAKER_03: Dus dat is zijn verslaggeving uit Iran.
- 55:41SPEAKER_03: En ik kan me wel voorstellen, als je zegt, ik woon hier.
- 55:46SPEAKER_03: Ik heb beperkingen, ik kan niet alles zeggen.
- 55:50SPEAKER_03: Dan heb ik genade.
- 55:51SPEAKER_03: Maar op het moment dat je zelfs dat niet zegt...
- 55:55SPEAKER_03: maar dat je realiteit anders vertoont...
- 55:58SPEAKER_03: dan ben je eigenlijk in dienst van het regime.
- 56:02SPEAKER_00: Ja, het is ligido omissie is het natuurlijk.
- 56:06SPEAKER_00: Wat zegt Ghibert?
- 56:07SPEAKER_00: Het is een vorm van ligido omissie.
- 56:09SPEAKER_01: Ja, ja.
- 56:12Ik mag nog iets anders...
- 56:15omdat we het over die bombardementen hebben gehad.
- 56:18SPEAKER_01: In hoeverre denk jij...
- 56:19SPEAKER_01: dat door hun religieuze overwegingen...
- 56:22SPEAKER_01: de revolutionaire garde...
- 56:24SPEAKER_01: daadwerkelijk de atoomwapen...
- 56:27SPEAKER_01: de nucleaire wapens die ze bezitten hadden...
- 56:29SPEAKER_01: willen gebruiken in diensten...
- 56:32SPEAKER_01: klaar waren we om dat te doen?
- 56:34SPEAKER_01: Daar twijfel ik niet aan.
- 56:36SPEAKER_01: Daar twijfel je niet aan?
- 56:37SPEAKER_01: Nee.
- 56:39SPEAKER_03: Kijk...
- 56:41SPEAKER_03: In hun ultieme religieuze idealen komt de twaalfde imam,
- 56:47SPEAKER_03: dat is hun messias,
- 56:49SPEAKER_03: op het moment dat de aarde in chaos is vervallen.
- 56:56En die chaos,
- 56:57er zijn verschillende keren bij het bestaan van de Islamitische
- 57:05Republiek,
- 57:06SPEAKER_03: Dat ze het idee hadden, nu is de tijd dat de twaalfde in man komt.
- 57:12SPEAKER_03: Want ze waren zelf in gevaar.
- 57:15SPEAKER_03: Het regime om te blijven bestaan is alles toe in staat.
- 57:21Ze hebben zelfs gedreigd dat ze de Iraanse steden zullen
- 57:25bombarderen met raketten.
- 57:28SPEAKER_03: Om die chaos te creëren.
- 57:32SPEAKER_01: Ja, dan is het einde zoek.
- 57:34En dat is eigenlijk ook wat de fundamentalistische islamieten
- 57:37altijd wilden.
- 57:38SPEAKER_01: Die wilden ook dat er een atoomaanval zou plaatsvinden,
- 57:43SPEAKER_01: omdat dan die twaalfde imam op bezoek zou kopen.
- 57:46SPEAKER_03: Kijk, zij zien zichzelf niet als Iraniër.
- 57:50SPEAKER_03: Ze zien zichzelf als moslim.
- 57:52SPEAKER_02: Ja.
- 57:53Zij voelen zich eerder verbonden met allerlei Arabische
- 57:59milities in de Arabische
- 58:00SPEAKER_03: landen,
- 58:01SPEAKER_03: die ze zelf hebben gecreëerd,
- 58:03SPEAKER_03: met Hamas,
- 58:04SPEAKER_03: dan met Iraniërs die in de Iraanse steden wonen.
- 58:09SPEAKER_03: Je ziet bijvoorbeeld bij die veiligheidstroepen in de steden...
- 58:16SPEAKER_03: die naar demonstranten schieten...
- 58:20SPEAKER_03: zie je ook Arabisch sprekende mensen.
- 58:23SPEAKER_03: Dat zijn Hashad al-Shaabi, Hezbollah-leden.
- 58:28Hashad al-Shaabi is de militie,
- 58:30de Shiitische militie...
- 58:31die ze in Irak hebben gecreëerd.
- 58:34SPEAKER_03: Hezbollah-leden en waarschijnlijk ook Hamas-leden.
- 58:38SPEAKER_03: Dat zijn hun bondgenoten.
- 58:45SPEAKER_03: En niet de Iraniërs, hun eigen landgenoten.
- 58:48SPEAKER_03: Dus de Iraniërs zien ze op die manier als een soort bezettingsmacht.
- 58:54SPEAKER_01: Ja, ja.
- 58:56SPEAKER_00: Ja, dat geloof ik ook.
- 58:59SPEAKER_00: Bart, had jij nog iets?
- 59:01SPEAKER_00: Ja, wat kan er vanuit Nederland gedaan worden?
- 59:04Ik zag een fragmentje van jou bij WNL,
- 59:07waar je via videoverbinding al even te gast was.
- 59:09SPEAKER_00: En jij pleitte ervoor dat er vanuit Nederland meer gedaan moet worden.
- 59:13SPEAKER_00: Wat kan Nederland doen?
- 59:15SPEAKER_00: Hoe is de Persische gemeenschap in Nederland verenigd?
- 59:18SPEAKER_00: Wat doet de politiek, wat kan de politiek doen?
- 59:20Is er iets waar Nederland aan kan bijdragen om deze revolutie
- 59:25te doen slagen of om
- 59:26SPEAKER_00: een omwenteling te veroorzaken,
- 59:28SPEAKER_00: te helpen veroorzaken?
- 59:30SPEAKER_03: Kijk, Nederland kan veel meer doen dan op dit moment gebeurt.
- 59:34Een van de belangrijkste dingen is de revolutionaire garde op
- 59:40de terroristenlijst te zetten.
- 59:43SPEAKER_03: En Nederland heeft altijd geprobeerd om dat via de EU te doen.
- 59:48SPEAKER_03: Maar op de EU wordt dat tegengehouden door allerlei excuses.
- 59:54SPEAKER_03: Omdat de EU wil daar een soort bemiddelingsrol blijven spelen.
- 1:00:00SPEAKER_03: En ze zien niet in dat dat regime,
- 1:00:03SPEAKER_03: zolang dat regime aan de macht is,
- 1:00:05SPEAKER_03: dat er niks te bemiddeling valt.
- 1:00:07SPEAKER_03: Dat regime, daar valt er niet mee te praten.
- 1:00:11SPEAKER_03: Maar Europese landen kunnen individueel,
- 1:00:15SPEAKER_03: er zijn een aantal Europese landen die dat gedaan hebben,
- 1:00:18SPEAKER_03: de revolutionaire garde op de terreurlijst zetten.
- 1:00:21SPEAKER_03: Dat is een belangrijke stap wat je kan doen.
- 1:00:24SPEAKER_03: Wat je ook kan doen is de economische sancties aanscherpen.
- 1:00:29SPEAKER_03: Bijvoorbeeld die tankers,
- 1:00:35SPEAKER_03: die olietankers,
- 1:00:37SPEAKER_03: waar bijvoorbeeld Amerika nu twee heeft geënterd,
- 1:00:40SPEAKER_03: die vervoeren ook de Iraanse olie.
- 1:00:43SPEAKER_03: Op het moment dat je daar die sancties niet alleen aankondigt,
- 1:00:48SPEAKER_03: maar ook handhaaft,
- 1:00:50SPEAKER_03: dan raak je dat regime.
- 1:00:55SPEAKER_01: Het is al verzwakt door de enorme economische toestand.
- 1:00:59SPEAKER_01: De inflatie is huizenhoog.
- 1:01:03SPEAKER_01: En eigenlijk is het wachten tot dat nog een keer doorslaat.
- 1:01:06SPEAKER_01: En dat het dan iedereen gaat treffen.
- 1:01:09SPEAKER_01: En men weet er moet een opstand komen.
- 1:01:12Wat je nog meer kan doen is bijvoorbeeld de Iraanse dissidenten
- 1:01:16in Europa beter beschermen.
- 1:01:18Maar in Nederland,
- 1:01:19we hebben gezien dat de lange arm van Teheran in Nederland zeer
- 1:01:24actief is.
- 1:01:25SPEAKER_03: Er zijn al twee vluchtelingen in Nederland vermoord.
- 1:01:29SPEAKER_03: Ik heb al verschillende bedreigingen gehad.
- 1:01:34Dus wat je concreet kan doen is een meldpunt creëren waar al
- 1:01:40dit soort bedreigingen
- 1:01:42SPEAKER_03: van de Iraanse dissidenten...
- 1:01:44SPEAKER_03: kunnen gebonden worden, dan kan daar beleid op worden gerealiseerd.
- 1:01:49SPEAKER_03: Op het moment dat ik hier bij een gemeente waar ik woon...
- 1:01:54SPEAKER_03: ga melden bij de politie dat ik bedreigd word...
- 1:01:56SPEAKER_03: wordt daar een notitie van gemaakt.
- 1:01:58SPEAKER_03: En dan wordt niet centraal opgeslagen.
- 1:02:01SPEAKER_03: Als je een meldpunt hebt, dan kan dat allemaal centraal komen.
- 1:02:05SPEAKER_03: Dan kun je als overheid een beleid oprealiseren.
- 1:02:12SPEAKER_03: Hoe functioneert dat lange arm in Nederland?
- 1:02:15SPEAKER_03: Hoe kan ik dat tegenhouden?
- 1:02:18Maar voor Nederlanders het belangrijkste vind ik een reisverbod
- 1:02:23naar Iran.
- 1:02:24SPEAKER_03: Ga niet op vakantie, want je kunt gegijzeld worden.
- 1:02:30Door gijzeldiplomatie,
- 1:02:32er zijn al tal van westerse mensen die daar al jaren van
- 1:02:36zitten.
- 1:02:37SPEAKER_03: En die worden ingezet om de overheden van hun landen te chanteren.
- 1:02:43SPEAKER_03: Dus kies een andere land om met vakantie te gaan.
- 1:02:47SPEAKER_03: Ook al ben je in doorreis door Iran... doe dat niet.
- 1:02:51SPEAKER_03: Dat is gevaarlijk.
- 1:02:54SPEAKER_01: Hoe zie je de rol van Amerika eigenlijk?
- 1:02:57SPEAKER_01: Want die hebben een grote rol gespeeld.
- 1:03:03SPEAKER_01: Want die hebben toch ook gezegd...
- 1:03:04SPEAKER_01: als jullie de demonstranten hard gaan aanpakken...
- 1:03:09SPEAKER_01: dan komen wij...
- 1:03:11Hoe zie je die rol van...
- 1:03:14Met de belangen van andere landen moet je heel voorzichtig
- 1:03:17zijn.
- 1:03:18Ik kan me niet voorstellen dat er een ander land is die eigen
- 1:03:23belangen op tweede
- 1:03:26SPEAKER_03: plaats zet en het belang van de Iraners op de eerste plaats.
- 1:03:30SPEAKER_03: Dat gaat niet gebeuren.
- 1:03:32Elk land,
- 1:03:34de overheid van een land,
- 1:03:36die zet eigen belang op de eerste plaats.
- 1:03:39SPEAKER_00: Dan moet je het niet vergeten.
- 1:03:40SPEAKER_00: Dat gevoel zullen niet alle Nederlandse luisteraars misschien hebben.
- 1:03:44SPEAKER_00: Dat Nederland het belang van de eigen bevolking op de eerste plaats zet.
- 1:03:48SPEAKER_00: Nee.
- 1:03:50SPEAKER_00: En dat is wel iets wat,
- 1:03:52SPEAKER_00: ik bedoel dit niet als stelling aan jou voor te leggen,
- 1:03:54SPEAKER_00: maar meer als een soort eerste reflex die ik in me opkrijg.
- 1:03:59Mede omdat we juist wel zien hoe Donald Trump heel expliciet
- 1:04:03America First als beleid voert.
- 1:04:06SPEAKER_00: En dus ook het uit de macht zetten van Nicolas Maduro afgelopen weekend.
- 1:04:11SPEAKER_00: Mensen...
- 1:04:12SPEAKER_00: Je ziet daar veel schampering en hoon over.
- 1:04:14SPEAKER_00: Van, goh, zou het over de olie gaan?
- 1:04:15SPEAKER_00: Of hoezo drugs aanklacht?
- 1:04:18SPEAKER_00: Het is helemaal geen fentanyl land.
- 1:04:21SPEAKER_00: Maar iedereen weet ook wel,
- 1:04:22SPEAKER_00: ook omdat Trump het expliciet zegt...
- 1:04:24SPEAKER_00: dat wat hij doet in het belang van Amerika is.
- 1:04:26Dus ook als het voor olie is,
- 1:04:27dat draait hij ook niet echt omheen,
- 1:04:29bijvoorbeeld.
- 1:04:30SPEAKER_03: Nee, ik wou net Venezuela als voorbeeld noemen.
- 1:04:34Trump is daar zich niet mee gaan inmengen...
- 1:04:38omdat hij daar democratie wil brengen.
- 1:04:40SPEAKER_03: Het belang van Venezuelanen is een wisselgeld.
- 1:04:45SPEAKER_00: Ondergeschikt aan zijn eigen belang.
- 1:04:47SPEAKER_00: En als het goed uitpakt voor hen, good on them.
- 1:04:51SPEAKER_00: Ik denk dat hij dat huis toe zal juichen.
- 1:04:52Maar je moet inderdaad niet de vergissing maken dat het zijn
- 1:04:55primair doel zal zijn.
- 1:04:57SPEAKER_03: Kijk, een Venezuelaanse scenario voor Iran zal een ramp zijn.
- 1:05:03SPEAKER_03: Waarom?
- 1:05:05Omdat hij dan een figuur uit het regime,
- 1:05:09zoals in Venezuela,
- 1:05:11aan de macht brengt.
- 1:05:13SPEAKER_00: En er zal een verlenging van dit regime worden.
- 1:05:16SPEAKER_00: Ja, en Zuid-Amerika is natuurlijk geen Midden-Oosten.
- 1:05:19Dat is toch een andere cultuur,
- 1:05:21toch een andere manier van diplomatie,
- 1:05:24zal ik zeggen.
- 1:05:27SPEAKER_00: de vice-president van Venezuela,
- 1:05:30SPEAKER_00: een vrouw...
- 1:05:30SPEAKER_00: haar naam heb ik even niet paraat,
- 1:05:32SPEAKER_00: heeft het overgenomen...
- 1:05:32SPEAKER_00: en die sputterde nog wat over dat Maduro moest worden vrijgelaten...
- 1:05:36SPEAKER_00: maar deed ook een soort van...
- 1:05:37SPEAKER_00: we zullen eens kijken hoe we met Amerika kunnen onderhandelen.
- 1:05:40SPEAKER_00: Dat zal als Khamenei in Iran wordt weggeplukt door Navy Seals...
- 1:05:46SPEAKER_00: zal de vervanger daarvan niet zeggen...
- 1:05:49SPEAKER_00: laten we eens gaan babbelen met de grote duivel.
- 1:05:53SPEAKER_03: Nou, dat zou wel kunnen.
- 1:05:56SPEAKER_03: Dat hij op een gegeven moment op een na de vorige president,
- 1:06:01SPEAKER_03: Rouhani,
- 1:06:03dat hij daar als eerste persoon aan de macht komt en dat hij
- 1:06:08gaat onderhandelen.
- 1:06:11SPEAKER_03: En dat zal een verlenging van dit regime worden.
- 1:06:16SPEAKER_03: En daar moeten we absoluut niet naartoe.
- 1:06:20SPEAKER_03: Het hele systeem moet omgegooid worden.
- 1:06:23En denk jij dat dat gaat gebeuren in het momentum...
- 1:06:26wat er nu aan het groeien is?
- 1:06:28SPEAKER_00: Of zal dit ook weer iets uitdoven?
- 1:06:29SPEAKER_00: Moet je dan weer wachten tot er een volgende gelegenheid is?
- 1:06:32SPEAKER_03: Dat is een van de mogelijke scenario's.
- 1:06:37SPEAKER_03: En dat zou echt erop zijn.
- 1:06:40SPEAKER_03: Als het uitdoft, bedoel je?
- 1:06:42SPEAKER_03: Ja.
- 1:06:43SPEAKER_03: Kijk...
- 1:06:46SPEAKER_03: Gamané is 86 jaar oud en heeft prostaatkanker.
- 1:06:51SPEAKER_03: Dus ook al wordt hij niet door Navy Seals van zijn leider verlost,
- 1:06:57SPEAKER_03: zal hij op een gegeven moment naar de hel gaan.
- 1:07:00SPEAKER_03: Als de hel bestaat.
- 1:07:03SPEAKER_03: En degene die hem gaat opvolgen,
- 1:07:07SPEAKER_03: die is er op dit moment niet,
- 1:07:08SPEAKER_03: in ieder geval,
- 1:07:12SPEAKER_03: niet aangekondigd.
- 1:07:18SPEAKER_03: En die kan wel een andere rol gaan spelen.
- 1:07:21SPEAKER_03: Maar voor de bevolking zelf zijn we dat stadium al voorbij.
- 1:07:28SPEAKER_03: En ik verwacht niet dat de bevolking dat accepteert.
- 1:07:32SPEAKER_03: Behalve als ze massaal mensen gaan niermaaien op straat.
- 1:07:36SPEAKER_00: Iets wat vooralsnog nog niet...
- 1:07:38SPEAKER_00: Er wordt geschoten,
- 1:07:39SPEAKER_00: er wordt geweld gebruikt...
- 1:07:40SPEAKER_00: maar er wordt nog niet grootscheeps onderdrukt,
- 1:07:42SPEAKER_00: heb ik het idee.
- 1:07:44SPEAKER_03: Nee, ze maken een onderscheid tussen mensen die ontevreden zijn...
- 1:07:50SPEAKER_03: En mensen die bijvoorbeeld geweld gebruiken...
- 1:07:55SPEAKER_03: in de zin van met stenen gooien...
- 1:07:58SPEAKER_03: of afvalbakken in brand steken...
- 1:08:03SPEAKER_03: of de veiligheidstroepen aanvallen.
- 1:08:05SPEAKER_03: Daar maken ze in ieder geval...
- 1:08:08SPEAKER_03: In vocabulaire maken ze daar onderscheid van.
- 1:08:11SPEAKER_03: Ze zeggen van ja,
- 1:08:12SPEAKER_03: we accepteren dat er problemen zijn,
- 1:08:15SPEAKER_03: maar jullie mogen niet de straat op demonstreren.
- 1:08:22SPEAKER_03: We zijn ermee bezig.
- 1:08:23SPEAKER_03: Dat is in ieder geval wat gecommuniceerd wordt.
- 1:08:26SPEAKER_00: Eigenlijk pleit je voor een revolutie.
- 1:08:28SPEAKER_00: Ja.
- 1:08:30En wat het regime nu doet is een soort deescalerend
- 1:08:32gedoogbeleid van deze protesten.
- 1:08:36SPEAKER_00: Want als ze schieten op iemand die alleen maar over straat loopt,
- 1:08:39dan heb je kans dat zich voor die ene die neergeschoten wordt
- 1:08:42honderd nieuwe
- 1:08:43SPEAKER_00: opstaan.
- 1:08:44SPEAKER_03: Ja,
- 1:08:45SPEAKER_03: en ze tolereren ook bijvoorbeeld...
- 1:08:50SPEAKER_03: ongeveer de helft van vrouwen die draagt geen hoofddoek.
- 1:08:54SPEAKER_03: Dat tolereren ze ook.
- 1:08:56SPEAKER_03: Want ze weten op het moment dat ze weer met de harde hand...
- 1:09:00SPEAKER_03: die vrouwen gaan oppakken en allerlei taferelen op straat...
- 1:09:05SPEAKER_03: dat dat nog grotere opstanden zullen uitbreken.
- 1:09:10SPEAKER_03: Dus wat je ziet, eigenlijk wat...
- 1:09:15SPEAKER_03: niet past in het beeld wat je van dat regime hebt...
- 1:09:18SPEAKER_03: dat is de vruchten van de strijd van die samenleving.
- 1:09:24SPEAKER_03: Dat is niet iets wat dat regime vrijwillig toelaat...
- 1:09:29SPEAKER_03: maar dat is omdat dat regime met de rug tegen de muur staat.
- 1:09:35SPEAKER_03: En dat die het niet anders kunnen...
- 1:09:38SPEAKER_03: Wat je vaak in de verslaggeving van mensen als Erdbring zag...
- 1:09:43SPEAKER_03: was dat ze deden alsof dat regime tolerant was.
- 1:09:47SPEAKER_03: Dat regime toeliet dat je alcohol dronk.
- 1:09:50SPEAKER_03: Of dat regime toeliet dat je naar de muziek luisterde en kon dansen.
- 1:09:55SPEAKER_03: En dan ontstaat het beeld dat dat regime hervormbaar is.
- 1:10:00SPEAKER_03: Maar het feit dat dat gebeurde kwam door de strijd van de samenleving.
- 1:10:05SPEAKER_00: Ja.
- 1:10:06SPEAKER_00: Die dwongen het af en in plaats van dat het proactief werd toegestaan.
- 1:10:10SPEAKER_00: Ja.
- 1:10:11SPEAKER_00: Ja, exact.
- 1:10:13SPEAKER_03: Ze konden niet anders.
- 1:10:15SPEAKER_00: Mijn slotvraag is,
- 1:10:17SPEAKER_00: we hebben het in het begin al min of meer aangeraakt,
- 1:10:19dat het enige wat jij te bezoeken hebt is dat massagraf waar
- 1:10:23jouw vrienden liggen.
- 1:10:26SPEAKER_00: Maar hoop jij je geboorteland nog eens in vrijheid te kunnen bezoeken?
- 1:10:30SPEAKER_00: Buiten die plek.
- 1:10:36SPEAKER_00: Zou je erin rond willen reizen?
- 1:10:37SPEAKER_00: Wil je er zijn?
- 1:10:38SPEAKER_00: Wil je het voelen?
- 1:10:39SPEAKER_00: Wil je terugkeren?
- 1:10:42SPEAKER_00: De goede dingen proberen terug te halen?
- 1:10:44SPEAKER_00: Zijn die dan nog voor jou?
- 1:10:47SPEAKER_03: Ja, dat is de moeilijkste vraag... wat je mij kon stellen, Bart.
- 1:10:53SPEAKER_03: Ik heb daar... negentien jaar gewoond.
- 1:10:57Waarvan...
- 1:10:58twee jaar,
- 1:10:59laatste twee jaar...
- 1:11:01of in een gevangenis...
- 1:11:02of ondergedoken...
- 1:11:06SPEAKER_03: Mijn jeugd is daar gevormd.
- 1:11:09SPEAKER_03: Maar ik woon inmiddels meer dan 40 jaar in Nederland.
- 1:11:15SPEAKER_03: Mijn kinderen zijn Nederlanders.
- 1:11:17SPEAKER_03: Mijn vrouw is een Nederlandse.
- 1:11:20SPEAKER_03: Ik ben vernederlandst.
- 1:11:23SPEAKER_03: En van mijn jeugd is daar weinig meer over.
- 1:11:29SPEAKER_03: Om een voorbeeld te noemen.
- 1:11:30SPEAKER_03: De wijk waarin ik ben opgegroeid was een villawijk.
- 1:11:34SPEAKER_03: Wat je kan vergelijken met de Bloemendaal in Nederland.
- 1:11:38SPEAKER_03: Dat is nu het centrum van de stad.
- 1:11:41SPEAKER_03: Met allemaal appartementen en winkelcentra.
- 1:11:45SPEAKER_03: Dus van mijn jeugd is het niks over.
- 1:11:49SPEAKER_03: De bergen waar ik ging wandelen...
- 1:11:52SPEAKER_03: Daar zijn allemaal sneeuwwegen doorheen getrokken.
- 1:11:57SPEAKER_03: Nou...
- 1:11:59SPEAKER_03: Ik heb ook gezegd...
- 1:12:01SPEAKER_03: Mijn vrienden,
- 1:12:01SPEAKER_03: mijn klasgenootjes...
- 1:12:03SPEAKER_03: Die liggen of in die massagraven...
- 1:12:06SPEAKER_03: Of zijn ook verspreid over de hele wereld.
- 1:12:09SPEAKER_03: In verschillende landen.
- 1:12:11SPEAKER_03: Zijn of Zweed geworden.
- 1:12:12SPEAKER_03: Of Amerikaan.
- 1:12:13SPEAKER_03: Of Canadees.
- 1:12:15SPEAKER_03: Of Australiër.
- 1:12:17SPEAKER_03: Dus...
- 1:12:19SPEAKER_03: Er zal waarschijnlijk heel weinig zijn om naar terug te gaan.
- 1:12:26SPEAKER_03: En ik ben ook heel erg bang voor die confrontatie.
- 1:12:30SPEAKER_03: Wat zou er dan kunnen gebeuren?
- 1:12:32SPEAKER_03: Sorry?
- 1:12:33SPEAKER_01: Wat zou er dan kunnen gebeuren als je daarmee geconfronteerd wordt?
- 1:12:37SPEAKER_03: Pijn.
- 1:12:38SPEAKER_03: Pijnlijk.
- 1:12:39SPEAKER_03: Pijn, ja.
- 1:12:40SPEAKER_03: Pijn.
- 1:12:41SPEAKER_03: Ik besef dat dat zo is.
- 1:12:45SPEAKER_03: Ik zie die beelden.
- 1:12:47SPEAKER_03: Maar op het moment dat je daar staat...
- 1:12:50SPEAKER_03: Dan ben ik bang voor die confrontatie.
- 1:12:52SPEAKER_00: Dat het trauma toch weer helemaal terugkomt.
- 1:12:55SPEAKER_03: Nee, die trauma komt niet terug.
- 1:12:58Het wordt mij in de media door links verweten dat ik een
- 1:13:03getraumatiseerde vluchteling ben.
- 1:13:06SPEAKER_03: En daardoor niet serieus te nemen.
- 1:13:11SPEAKER_03: Dus alles wat ik zeg is gebaseerd op mijn trauma's.
- 1:13:16Laat mij benadrukken dat ik dat niet probeerde te impliceren,
- 1:13:18maar dat weet je wel.
- 1:13:20SPEAKER_03: Ja, maar ik moet er altijd om lachen.
- 1:13:22SPEAKER_03: Dat wordt door mensen gezegd die waarschijnlijk de naam trauma...
- 1:13:26SPEAKER_03: bij wijze van spreken niet goed kunnen schrijven.
- 1:13:28SPEAKER_00: Nee,
- 1:13:29SPEAKER_00: en hetzelfde argument van trauma wordt gebruikt...
- 1:13:31SPEAKER_00: om de grootste raddraaiers een asielstatus te geven.
- 1:13:34SPEAKER_00: Dus het is een gelegenheidsargument ook nog.
- 1:13:36SPEAKER_00: Ja.
- 1:13:37SPEAKER_03: Dus een trauma, als ik getraumatiseerd was, is al lang verwerkt.
- 1:13:45SPEAKER_02: Ja.
- 1:13:46SPEAKER_03: En ik zet mijn mobieltje even uit.
- 1:13:51SPEAKER_03: Is al lang verwerkt.
- 1:13:52En ik probeer vanuit een realistische,
- 1:13:59neutrale blik naar de realiteit te kijken.
- 1:14:02SPEAKER_03: Ja.
- 1:14:03SPEAKER_03: En ik kijk terug naar mijn jeugd, ik kijk terug naar mijn ouders.
- 1:14:08SPEAKER_03: Ik probeer te begrijpen wat er is gebeurd.
- 1:14:11Ik probeer te begrijpen wie welke fout heeft gemaakt,
- 1:14:14wie goed heeft gehandeld.
- 1:14:17SPEAKER_03: Onder extreme omstandigheden mensen veranderen.
- 1:14:24Je kunt het het beste zien met het lot van de Joden in
- 1:14:27Nederland,
- 1:14:28in Amsterdam...
- 1:14:31ik heb een foto ik heb het hier op de achtergrond misschien
- 1:14:35niet goed te zien maar
- 1:14:36dan kijk ik altijd naar op een van de grachten in Amsterdam met
- 1:14:42zo'n schuit waar
- 1:14:44huisraad op wordt verkocht en er staat een enorme rij van
- 1:14:49mensen dat is een
- 1:14:51huisraad van joden die zijn weggevoerd die werden gewoon
- 1:14:57verkocht en die werden
- 1:14:58SPEAKER_03: gekocht
- 1:15:00SPEAKER_03: Dat lot ben ik ook ondergaan.
- 1:15:04SPEAKER_03: Ik heb dat verraad van de buren en de familie ook meegemaakt.
- 1:15:08SPEAKER_03: Op het moment dat op je gejaagd wordt door een overheid...
- 1:15:15SPEAKER_03: dan gedragen mensen zich naar hun eigen belang.
- 1:15:18SPEAKER_03: En niet naar jouw belang.
- 1:15:20SPEAKER_03: Ik ben door mijn eigen familie het huis uitgezet...
- 1:15:24SPEAKER_03: Omdat er tegen mij werd gezegd,
- 1:15:26SPEAKER_03: als ik moet kiezen tussen mijn kinderen en jou,
- 1:15:29SPEAKER_03: kies ik voor mijn kinderen.
- 1:15:30SPEAKER_03: Als jij hier blijft, wordt het gevaarlijk voor mijn kinderen.
- 1:15:33SPEAKER_03: Ga naar huis uit.
- 1:15:34SPEAKER_03: En dat is je eigen tante.
- 1:15:38SPEAKER_03: Dus dat probeer ik te begrijpen.
- 1:15:44SPEAKER_03: En ik heb het al begrepen.
- 1:15:46SPEAKER_03: En ik heb daar een plaats aan gegeven.
- 1:15:49En ik probeer met dezelfde realistische blik naar mijn eigen
- 1:15:54geschiedenis...
- 1:15:55SPEAKER_03: maar ook naar de huidige gebeurtenissen te kijken.
- 1:15:59Is dat ook de reden om dat te begrijpen...
- 1:16:01waarom je cultureel psycholoog bent geworden?
- 1:16:04SPEAKER_01: En niet gewoon een psycholoog, maar een cultureel psycholoog.
- 1:16:10SPEAKER_03: Ik weet niet hoe lang jullie aan deze podcast willen besteden...
- 1:16:16SPEAKER_00: Tot de Sja is teruggekeerd.
- 1:16:19SPEAKER_03: Kijk, mijn bestemming was om een schrijver te zijn.
- 1:16:27SPEAKER_03: Ik was op negenjarige leeftijd...
- 1:16:30SPEAKER_03: ging met een verhaal wat ik had geschreven...
- 1:16:32SPEAKER_03: naar de redacties van de kranten...
- 1:16:35SPEAKER_03: tot vermaak van de redacteuren...
- 1:16:39SPEAKER_03: of een handgeschreven blad...
- 1:16:41SPEAKER_03: of ze daar voor mij wilden publiceren...
- 1:16:44SPEAKER_03: Leven is anders verlopen en ik heb moeten overleven.
- 1:16:50En op het moment dat je in een vreemd land komt,
- 1:16:55moet je eerst vreemde taal je eigen maken.
- 1:16:58SPEAKER_03: En wat ik vertelde, vreemde gewoontes.
- 1:17:01SPEAKER_03: En dan moet je een baan zoeken.
- 1:17:04SPEAKER_03: Eerst moet je een opleiding zoeken.
- 1:17:06SPEAKER_03: Ik heb eerst een verkeerde opleiding gezocht.
- 1:17:09SPEAKER_03: Ik ben in Deventer tropische landbouw gaan studeren.
- 1:17:15SPEAKER_03: Met de gedachte van over een paar jaar, over twee, drie jaar ga ik terug.
- 1:17:21SPEAKER_03: En dan wil ik meehelpen het land op te bouwen.
- 1:17:25Dat mislukte voorkomen,
- 1:17:26want ik kreeg alleen maar vier en vijf en geen enkele
- 1:17:30voldoende.
- 1:17:32SPEAKER_03: Toen ben ik gaan kijken van...
- 1:17:35SPEAKER_03: Welke studie past bij wie ik ben en wie ik wilde worden vroeger?
- 1:17:40SPEAKER_03: En dat was schrijver worden.
- 1:17:43Maar ik werd niet toegelaten tot allerlei opleidingen voor
- 1:17:48taalwetenschappen of
- 1:17:49SPEAKER_03: literatuurwetenschappen.
- 1:17:51Omdat ze tegen mij zeiden,
- 1:17:53we gaan literatuur in de oorspronkelijke taal leren.
- 1:17:56SPEAKER_03: Dus in het Duits en Frans.
- 1:17:59SPEAKER_03: Engels kon ik goed, maar ik kon geen Duits en Frans.
- 1:18:02SPEAKER_03: Dus ik kon geen opleiding volgen wat mij toeroeste om schrijver te zijn.
- 1:18:10SPEAKER_03: En toen dacht ik,
- 1:18:11SPEAKER_03: oké,
- 1:18:12SPEAKER_03: dan als ik psycholoog word,
- 1:18:14SPEAKER_03: dan heb ik meer inzicht in de persoonlijkheden van mensen.
- 1:18:18SPEAKER_03: Dan kan ik beter karakters creëren in mijn verhalen.
- 1:18:23Dan heb ik meer inzicht in waarom mensen zich gedragen zoals ze
- 1:18:29zich gedragen.
- 1:18:30SPEAKER_03: Daarom ben ik eigenlijk psychologie gaan studeren.
- 1:18:33En binnen de psychologie was in mijn tijd bij de Universiteit
- 1:18:38van Amsterdam,
- 1:18:39SPEAKER_03: ik ben de allereerste die in de culturele psychologie is afgestudeerd.
- 1:18:47Dat idee kwam uit Amerika dat er culturele vorming van invloed
- 1:18:54kon zijn op je gedrag.
- 1:18:55SPEAKER_01: Op je persoonlijkheid ook, ja.
- 1:18:57Dus de inzicht wanneer een set van culturele waarden invloed
- 1:19:04heeft op het ontstaan
- 1:19:06SPEAKER_03: van emoties bij mensen...
- 1:19:08SPEAKER_03: En die emoties triggeren een bepaald gedrag.
- 1:19:12SPEAKER_03: Analyse daarvan, dat is culturele psychologie.
- 1:19:16SPEAKER_00: En daarom heb ik het gekozen.
- 1:19:17SPEAKER_00: Het nature versus nurture debat is dat.
- 1:19:20SPEAKER_00: Ja.
- 1:19:22SPEAKER_00: Ja.
- 1:19:23SPEAKER_00: Oké.
- 1:19:25SPEAKER_00: Van mij uit zou ik zeggen dankjewel voor je tijd.
- 1:19:28SPEAKER_00: Ik weet niet of Theodor nog een vraag heeft.
- 1:19:30SPEAKER_01: Ik wil even nog een keer dit boek van hem.
- 1:19:34SPEAKER_01: De prijs van vrijheid onder de aandacht brengen.
- 1:19:37SPEAKER_01: Het is werkelijk...
- 1:19:39SPEAKER_01: schitterend geschreven.
- 1:19:41SPEAKER_01: En dat bewijst al de enorme, al vijf drukken.
- 1:19:46SPEAKER_01: Ongelooflijk.
- 1:19:47SPEAKER_01: De zesde is geloof ik in voorbereiding.
- 1:19:50SPEAKER_01: Zeker na deze podcast van ons.
- 1:19:53En ja,
- 1:19:55ik kan ook niet anders dan je heel hartelijk danken voor dit
- 1:19:58gesprek.
- 1:19:59SPEAKER_03: Ik dank jullie voor de uitnodiging.
- 1:20:01SPEAKER_03: Theodor, jij bent een van mijn helden geweest.
- 1:20:05SPEAKER_03: Ach, hou op.
- 1:20:07SPEAKER_03: Het is voor mij echt een enorme eer om met jou in de podcast te zijn.
- 1:20:11SPEAKER_03: Ik heb je al eerder gezegd,
- 1:20:13SPEAKER_03: een van de eerste keren dat ik je op televisie heb gezien,
- 1:20:16SPEAKER_03: was dat mijn Nederlands niet goed genoeg was.
- 1:20:19SPEAKER_03: En ik zag jou geïnterviewd worden omdat je christenen honden had genoemd.
- 1:20:26SPEAKER_03: GELACH
- 1:20:28SPEAKER_03: En later begreep ik dat je daarvoor naar de politiebureau moest gaan,
- 1:20:32SPEAKER_03: maar toen begreep ik het nog niet.
- 1:20:34SPEAKER_03: En ik dacht,
- 1:20:35SPEAKER_03: zie je,
- 1:20:35ik ben zo blij dat ik in een land woon waar je een religie mag
- 1:20:40beledigen en
- 1:20:42SPEAKER_03: waarvoor je niet geëxecuteerd wordt.
- 1:20:44SPEAKER_01: Je citeert in je boek ook Theo van Gogh,
- 1:20:46SPEAKER_01: die heeft gezegd van ik hou van een varken dat Allah heet.
- 1:20:53SPEAKER_03: Dank voor de uitnodiging.
- 1:20:55SPEAKER_01: Jij bedankt.
- 1:20:55Jij bedankt voor de toelichting,
- 1:20:57de verhelderende woorden en je eigen achtergrondverhaal.
- 1:21:00SPEAKER_00: En op de goede afloop is eigenlijk het enige wat we kunnen zeggen.
- 1:21:04SPEAKER_00: Laten we het hopen.
- 1:21:05SPEAKER_00: Al te voorspellend te worden.
- 1:21:07SPEAKER_00: Laten we het hopen.
- 1:21:07SPEAKER_00: Kaiwan, nogmaals bedankt en wellicht tot de volgende keer.
- 1:21:12SPEAKER_00: Ja, tot ziens.
- 1:21:13SPEAKER_00: Tot ziens.
- 1:21:14SPEAKER_00: Kijkers en luisteraars, dank voor het kijken en luisteren.
- 1:21:17SPEAKER_00: En we zijn er volgende week weer.
- 1:21:19SPEAKER_00: Dan babbelen Theodor en ik gewoon zelf het uur weer vol, denk ik.
- 1:21:24SPEAKER_00: Maar we zullen zien.
- 1:21:25SPEAKER_00: Wie weet,
- 1:21:26SPEAKER_00: als het regime in Iran tegen die tijd gevallen is,
- 1:21:28SPEAKER_00: dat we Kaiwan nog een keer in laten bellen.
- 1:21:31SPEAKER_00: Dan willen we natuurlijk weten wat er daarna gebeurt.
- 1:21:33SPEAKER_00: Maar voor nu houden we een vinger aan de pols.
- 1:21:36SPEAKER_00: En u hoort ons volgende week.
- 1:21:38SPEAKER_03: En excuses voor mijn stem.
- 1:21:39SPEAKER_03: Ach, helemaal niet.
- 1:21:40SPEAKER_03: Dat is niet te horen.
- 1:21:41SPEAKER_00: Daar hebben we geen last van gehad, denk ik.
- 1:21:43SPEAKER_00: Nee.
- 1:21:44SPEAKER_00: Bedankt en tot volgende week.
- 1:21:45SPEAKER_00: Tot ziens.
- 1:22:08TV Gelderland 2021