Latest / Mama Baas Podcast / Mama Baas Podcast - Een kind met autisme in huis
Transcript
- 0:00SPEAKER_00: Mama welkom in de podcast van Mama Laat.
- 0:08SPEAKER_00: Ik ben Tine de Donder en ik ben de gastvrouw van deze podcast.
- 0:14SPEAKER_00: Wat mag je allemaal verwachten?
- 0:16SPEAKER_00: Dat is vooral een antwoord op de vraag: hoe doen andere mama's dat toch?
- 0:21SPEAKER_00: Volgens onze vaste formule maken wij een podcast vol echte verhalen van echte mama's.
- 0:27SPEAKER_00: En die vullen we dan aan met oplossingen, tips en hulp van specialisten.
- 0:32SPEAKER_00: Zo hopen we jou herkenbare verhalen te brengen.
- 0:35SPEAKER_00: Verhalen waaruit jij misschien troost of steun kan halen, zodat je weet dat je niet alleen bent en dat het bij andere mama's toch ook niet altijd zo gemakkelijk gaat.
- 0:45SPEAKER_00: Geniet ervan.
- 0:54SPEAKER_00: Vandaag is mijn gasten Janneke van Bokel en ik ga het met haar hebben over autisme.
- 1:00SPEAKER_00: Ze heeft een dochter met autisme.
- 1:07SPEAKER_00: Die geconfronteerd worden met autisme in hun gezin.
- 1:10SPEAKER_00: Dag Janneke en welkom in onze podcast.
- 1:13SPEAKER_00: Dankjewel.
- 1:14SPEAKER_00: Vertel eerst eens even iets over je eigen dochter, hoe autisten en wanneer kreeg je de diagnose.
- 1:19SPEAKER_01: Ik heb twee dochters, die zijn inmiddels al groot, ze zijn nu 20 en 22.
- 1:25SPEAKER_01: Mijn oudste meisje heeft autisme.
- 1:28SPEAKER_01: En de diagnose kregen we toen ze 6 was.
- 1:31SPEAKER_01: Dat is voor een meisje heel jong.
- 1:34SPEAKER_01: Meestal zie je dat het bij jongens duidelijker is.
- 1:38SPEAKER_01: En dat meisjes vaak pas veel later een diagnose krijgen, maar zij was 6.
- 1:44SPEAKER_00: En wat is er toen allemaal veranderd bij jullie thuis?
- 1:50SPEAKER_01: De grootste verandering was eigenlijk dat ik dacht.
- 1:53SPEAKER_01: We zijn niet gek.
- 1:55SPEAKER_01: Dat klinkt misschien raar.
- 1:57SPEAKER_01: We hadden zo geworsteld die eerste jaren dat we niet wisten wat er aan de hand was.
- 2:02SPEAKER_01: Het is mijn oudste.
- 2:03SPEAKER_01: En alles ging anders dan hoe het in de boekjes stond.
- 2:07SPEAKER_01: En nu had ik vrij snel dat ik dacht, die boekjes kloppen niet.
- 2:10SPEAKER_01: Dus ik schuif ze aan de kant.
- 2:12SPEAKER_01: Maar het was zo taai.
- 2:14SPEAKER_01: Het was zo taai.
- 2:16SPEAKER_01: Ze wou nooit knuffelen.
- 2:18SPEAKER_01: Ze was altijd boos.
- 2:20SPEAKER_01: Ze was overal bang voor.
- 2:24SPEAKER_01: En wij wisten gewoon niet hoe we haar konden helpen.
- 2:27SPEAKER_01: Het was zo moeilijk dat ik dacht.
- 2:30SPEAKER_01: Misschien zijn wij niet geschikt als ouders.
- 2:32SPEAKER_01: Misschien hadden we er niet aan moeten beginnen.
- 2:34SPEAKER_01: Maar ja, je kan ze niet meer terugbrengen als je ze eenmaal hebt.
- 2:39SPEAKER_01: En toen kwam de tweede, na twee en een half jaar en dat was zo anders.
- 2:47SPEAKER_01: En toen dacht ik, daar kan je er wel tien van hebben.
- 2:50SPEAKER_01: Het was zo'n enorm verschil.
- 2:52SPEAKER_01: Maar dan nog denk je, nou ja, mensen zijn verschillend, kinderen zijn verschillend.
- 2:56SPEAKER_01: Je doet je best.
- 2:59SPEAKER_01: Dat ze nood had aan veel voorspelbaarheid en structuur en regelmaat.
- 3:05SPEAKER_01: Ik ben zelf ook nog vrij oude wets opgevoed met de drie R' van de reinheid rust en regelmaat.
- 3:11SPEAKER_01: Dus ik dacht, dat is heel goed om dat te doen.
- 3:14SPEAKER_01: Maar wij merkten dat we dat ook nooit los konden laten.
- 3:17SPEAKER_01: Dus bijvoorbeeld op vakanties als je het juist gezellig wil hebben en we zien wel, dat werkte helemaal niet.
- 3:31SPEAKER_01: En dat was met de komst van die diagnose.
- 3:34SPEAKER_01: Ik wist niets over autisme.
- 3:36SPEAKER_01: Ik was echt stom verbaasd dat dat was wat eruit kwam.
- 3:40SPEAKER_01: Want wij waren op stap gegaan om te kijken hoe we haar helpen met al die angsten die ze heeft.
- 3:46SPEAKER_01: Want rustige, voorspelbare ouders zijn, dat was blijkbaar niet genoeg.
- 3:53SPEAKER_01: Toen kwamen ze met wet denken toch in de richting van autisme.
- 4:00SPEAKER_01: Ik had ook dat klassieke beeld van heen en weer wiegende kinderen die dol zijn op dinosaurussen en treinen en je niet aankijken.
- 4:09SPEAKER_01: Nou, daar voldeed mijn dochter helemaal niet aan.
- 4:15SPEAKER_01: Autisme, oké.
- 4:17SPEAKER_01: Ik ben alles gaan lezen.
- 4:18SPEAKER_01: Ik ben de hele boeken alle boeken gaan lezen die er waren.
- 4:22SPEAKER_01: En toen begon ik te begrijpen, ik te zien welke parallellen er waren, en dat dat inderdaad wel klopte.
- 4:29SPEAKER_01: En dat gaf dus eigenlijk handvatten om te weten wat we het beste voor haar konden doen.
- 4:37SPEAKER_01: En het stelde ons gerust dat we geen slechte of incapabele ouders waren.
- 4:42SPEAKER_00: En welke dingen zag je dan zo bij je dochter?
- 4:46SPEAKER_01: Nou, bijvoorbeeld is zo'n klassieke opvatting, als je een kind met autisme hebt, het eerste wat je te horen krijgt, is structuur, structuur, structuur.
- 4:58SPEAKER_01: En dat is niet omdat die kinderen zo nodig zoveel structuur nodig hebben, maar omdat de wereld zo verschrikkelijk onvoorspelbaar voor ze is.
- 5:08SPEAKER_01: Dus je moet voorspelbaar je gedragen en alles zo voorspelbaar mogelijk inrichten om ze te helpen om zich veilig te voelen en om zich goed in hun vel te voelen, zodat er ruimte komt om te ontwikkelen?
- 5:22SPEAKER_01: Ja, dat is best lastig als je zelf niet zo van de structuur bent.
- 5:26SPEAKER_01: Of als je een tweede kind hebt, zoals mijn jongste dochter, die dol is op spontane dingen en op gek doen en op wezien wel.
- 5:38SPEAKER_00: Dat is heel moeilijk te combineren.
- 5:40SPEAKER_00: En hebben jullie dan toch je leven aangepast naar die structuur, naar die voorspelbaarheid?
- 5:45SPEAKER_01: Ja, een heleboel hadden we vanzelf al gedaan.
- 5:52SPEAKER_01: Toen we die diagnose kregen, en toen kregen we ook een soort psycho-educatie, en werden we ook als ouders geobserveerd in wat we deden en hoe we het konden verbeteren, en kregen we te horen dat we alles al goed deden.
- 6:05SPEAKER_01: Nou, dankjewel super fijn, maar het blijft gewoon hartstikke thai.
- 6:13SPEAKER_01: Een van de dingen die we zijn gaan doen, is veel meer splitsen.
- 6:17SPEAKER_01: Ik had een droom voordat ik aan kinderen begon van een leuk, warm, gezellig gezin en alles samen doen en veel vriendjes over de vloer, en iedereen mag altijd komen mee eten, koekjes bakken.
- 6:32SPEAKER_01: Zo had ik het me voorgesteld.
- 6:35SPEAKER_01: Dat hebben we moeten aanpassen.
- 6:37SPEAKER_01: Dat moest anders.
- 6:40SPEAKER_01: M's vieren op stap was vaak te ingewikkeld.
- 6:44SPEAKER_01: In de zin van dan moesten we zoveel aanpassen en zoveel rekening houden met dat de jongsten daar het onderspit delfde en het voor niemand eigenlijk een leuke dag was.
- 6:55SPEAKER_01: Dus we zijn veel meer gaan splitsen.
- 6:59SPEAKER_01: Dan ging de vader met de een, en ik met de ander.
- 7:02SPEAKER_01: En andersom.
- 7:04SPEAKER_01: En dan hadden we met z'n allen een leuke dag.
- 7:05SPEAKER_01: En dan kwamen we weer bij elkaar en dan was het weer goed.
- 7:09SPEAKER_01: En had je daar moeilijk mee?
- 7:11SPEAKER_01: Nou, zoals bijvoorbeeld met vakanties.
- 7:14SPEAKER_01: Ik ben groot gegroeid.
- 7:16SPEAKER_01: Je gaat nooit twee keer naar dezelfde plek.
- 7:18SPEAKER_01: Dat is alleen voor hele saaie mensen.
- 7:21SPEAKER_01: Mijn man trouwens, is een hele jeugd naar dezelfde plek op vakantie gegaan.
- 7:26SPEAKER_01: En ik hoor van hem daar hele fijne goede verhalen over.
- 7:29SPEAKER_01: En toen onze oudste vijf was, en we dus nog niet wisten dat er sprake was van autisme.
- 7:36SPEAKER_01: Toen hebben we wel bedacht, omdat die vakanties altijd zo moeilijk waren, laten we proberen een vaste plek te vinden en daar steeds naartoe te gaan.
- 7:44SPEAKER_01: En dat bleek heel goed te werken.
- 7:46SPEAKER_01: Daarmee wisten ze goed waar ze aan toe was, waar we heen gingen, hoe het eruit zag.
- 7:51SPEAKER_01: Er waren meer mensen die daar vaker terugkwamen.
- 7:53SPEAKER_01: Dus ze hadden daar vriendjes die ze dan ook weer zag.
- 7:57SPEAKER_01: Maar ik vond dat wel heel moeilijk.
- 8:00SPEAKER_01: Ik heb daar wel mee gestruggeld.
- 8:03SPEAKER_01: En na een paar jaar dacht ik, ach, het gaat zo goed.
- 8:06SPEAKER_01: Kom, we proberen het een keer anders.
- 8:08SPEAKER_01: Nou, dan was het een drama.
- 8:10SPEAKER_01: Dus gingen we dan de volgende keer toch maar weer terug naar dat ene huisje op die camping in Frankrijk.
- 8:17SPEAKER_00: En heb je zo nog voorbeelden van dingen die je moet aanpassen hebt binnen jullie je zin?
- 8:27SPEAKER_01: Het is zo moeilijk soms om dat te vangen, wat dat is, want het zit in alles.
- 8:32SPEAKER_01: En dat is ook wat autisme is.
- 8:35SPEAKER_01: Ze noemen het een pervasieve ontwikkelingsstoornis.
- 8:38SPEAKER_01: Dat betekent dat het doordringt op alle levensgebieden, in alle leeftijden.
- 8:45SPEAKER_01: En dat ook karakter, omgeving, van invloed is op hoe het zich uit.
- 8:52SPEAKER_01: En dat is ook waarom ik ben gaan schrijven.
- 8:55SPEAKER_01: Omdat ik op een gegeven moment, ik had al die boeken over autisme gelezen.
- 8:58SPEAKER_01: En ik dacht, oké, ik snap hoe het in elkaar zit.
- 9:02SPEAKER_01: Wat betekent dat dan voor mij, voor ons, voor ons gezin?
- 9:06SPEAKER_01: Hoe werkt dat dan achter de voordeur?
- 9:10SPEAKER_01: En dat vond ik nergens.
- 9:12SPEAKER_01: En toen ben ik er zelf over gaan schrijven, omdat ik dacht, in eerste instantie eigenlijk voor de buren, voor familie, voor de juffen.
- 9:22SPEAKER_01: Om duidelijk te maken wat het betekent voor ons.
- 9:28SPEAKER_01: Omdat als jij mij die vraag stelt, dan is dat heel moeilijk te beantwoorden.
- 9:33SPEAKER_01: Want we hebben het nu natuurlijk vooral over het gedoe.
- 9:38SPEAKER_01: Er zijn ook een heleboel leuke kanten.
- 9:41SPEAKER_01: Ik bedoel, speciale, bijzondere kanten.
- 9:43SPEAKER_01: Dat ze bijvoorbeeld al heel jong op dansen zat, street dance bijvoorbeeld.
- 9:51SPEAKER_01: En zij wist altijd als één keer de choreo was voorgedaan, wist ze precies wat er moest gebeuren, wie waar moest staan en hoe dat moest, en zij begreep niet waarom iedereen daar dan nog tien keer op moest oefenen.
- 10:04SPEAKER_01: Nou ja, daar is ze heel sterk in dat soort dingen.
- 10:08SPEAKER_01: Maar het zit in gedoet eten, het zit in gedoe met persoonlijke hygiëne, met niet onder de douche willen.
- 10:22SPEAKER_01: Ik merkte laatst, mijn kinderen zijn inmiddels al uit huis.
- 10:26SPEAKER_01: En ze kwamen eten met hun vriendjes.
- 10:31SPEAKER_01: En dan sta ik te koken en dan kondig ik nog steeds aan over vijf minuten gaan we eten.
- 10:38SPEAKER_01: Dat hoeft natuurlijk niet meer.
- 10:40SPEAKER_01: Maar dat zit zo ingeslepen omdat ik altijd van tevoren moest aankondigen wanneer er een overgang zou zijn van spelen, naar eten, en naar slapen.
- 10:53SPEAKER_01: Dat maak je je zo eigen dat je je helemaal niet meer bewust bent van wat je allemaal hebt aangepast.
- 10:58SPEAKER_00: Ja, maar je doet het nog altijd.
- 11:01SPEAKER_00: Je zei daar net, ik ben beginnen schrijven over autisme om wat meer voorbeeldjes, meer uitleg te geven aan mensen die jou omringen.
- 11:08SPEAKER_00: Is het dan nog zo weinig gekend, volgens jou?
- 11:12SPEAKER_01: Ja, veel mensen hebben toch een vrij plat idee van autisme, net zoals ik dat zelf ook had.
- 11:19SPEAKER_01: En je hoort nog steeds: geef hem maar aan mij een beetje, en dan komt het wel goed.
- 11:24SPEAKER_01: Of je moet strenger zijn, of doe toch niet zo moeilijk.
- 11:28SPEAKER_01: Of dan hebben we een familiefeest.
- 11:32SPEAKER_01: En dan ging ik op tijd weg omdat ik wist hoe belangrijk het was dat mijn kind op tijd in bed ligt.
- 11:39SPEAKER_01: En dan zeiden ze: leg er toch hier in bed.
- 11:42SPEAKER_01: Kinderen slapen overal.
- 11:43SPEAKER_01: Of als je in de auto stapt, dan slaapt ze.
- 11:46SPEAKER_01: Dat was bij ons niet zo.
- 11:48SPEAKER_01: Het leverde altijd veel stress en ruzie op als we het anders deden.
- 11:56SPEAKER_01: Dus het maakte het moeilijker voor ons door makkelijk te willen zijn.
- 12:01SPEAKER_01: En dat begrijpt de buitenwereld heel slecht.
- 12:04SPEAKER_01: En het is ook heel moeilijk voor de buitenwereld om te begrijpen hoe het doordringt in alles.
- 12:17SPEAKER_01: Nu zitten wij gewoon.
- 12:18SPEAKER_01: We hebben een half uur om te praten.
- 12:20SPEAKER_01: Maar als we op het schoolplein staan en vragen hoe gaat het.
- 12:24SPEAKER_01: Kan je niet een half uur gaan zitten vertellen waar dat allemaal in zit.
- 12:28SPEAKER_01: Dus dan geef je een voorbeeld, oh, daar heeft hij van mij ook wel eens, daar gaat wel weer over, of joh, maak je niet zo'n zorgen.
- 12:35SPEAKER_01: En daar heb je helemaal niks aan als ouder.
- 12:37SPEAKER_01: Daar heb je echt helemaal niks aan.
- 12:39SPEAKER_01: Ging jij daar dan tegenin?
- 12:41SPEAKER_01: In het begin wel.
- 12:42SPEAKER_01: En later dacht ik, ze weten niet beter.
- 12:44SPEAKER_01: En soms probeerde ik het.
- 12:47SPEAKER_01: En soms werd ik er boos van en soms verdrietig.
- 12:51SPEAKER_01: Maar ik ben steeds meer gaan vertrouwen op mijn eigen kompas.
- 12:56SPEAKER_01: En steeds meer gaan denken.
- 12:58SPEAKER_01: Ja, jullie hebben makkelijk praten, maar ik moet het thuis wel zelf doen.
- 13:04SPEAKER_01: Dus dan doe ik het toch op mijn manier.
- 13:06SPEAKER_00: En vanaf wanneer je voelde je aan je kompas dat er iets anders was met je dochter?
- 13:14SPEAKER_01: Ja, achteraf was dat eigenlijk op dag één dat ze geboren was.
- 13:21SPEAKER_01: Ik gaf haar de borst en ik had al die boekjes gelezen.
- 13:25SPEAKER_01: En ik had begrepen ook als je van dat voeden, maak je een beetje een feestje en gezellig knuffelen.
- 13:31SPEAKER_01: En zo ging het niet.
- 13:32SPEAKER_01: Mijn meisje die kwam aan de borst en dan was het klok drinken.
- 13:36SPEAKER_01: En dan duurde ze zich van mij af en ze wilde helemaal niet knuffelen.
- 13:40SPEAKER_01: Ze wilde eigenlijk überhaupt nooit knuffelen en gezellig tegen je aankomen liggen.
- 13:47SPEAKER_01: Ze lachten ook niet.
- 13:49SPEAKER_01: Ze keek eigenlijk altijd een beetje neutraal, maar dat voelt als ongelukkig.
- 13:55SPEAKER_01: Het was heel moeilijk af te lezen van haar gezicht, hoe het met haar was.
- 14:00SPEAKER_01: En dat maakte dat we enorm op glad ijs stonden.
- 14:04SPEAKER_01: Bij de eerste moet je al alles uitvinden.
- 14:06SPEAKER_01: Maar als je dan ook geen respons krijgt of je het goed doet, als je niet beloond wordt voordat je iets goed hebt aangepakt.
- 14:16SPEAKER_01: Dat is zo moeilijk en zo eng om te weten of je het goede doet.
- 14:22SPEAKER_01: En ik dacht dan, oké, je hebt meer en minder knuffelige volwassenen.
- 14:27SPEAKER_01: Misschien is dat bij babytjes ook al zo.
- 14:29SPEAKER_01: Dus dan legde ik er in de wieg of in de box.
- 14:32SPEAKER_01: Met maar één speeltje.
- 14:34SPEAKER_01: Ik had de boekjes goed gelezen.
- 14:35SPEAKER_01: Niet te veel prikkels geven, rustig houden.
- 14:39SPEAKER_01: Keek ze dus ook niet heel erg blij of gelukkig.
- 14:45SPEAKER_01: Dus achteraf, denk ik, was het vanaf dag één al wel duidelijk.
- 14:48SPEAKER_01: Ze wilde nooit een hand geven, ze kwam nooit op schoot.
- 14:53SPEAKER_01: Ze was heel snel boos.
- 14:56SPEAKER_01: Heel veel boos.
- 14:57SPEAKER_01: En nu weet ik boos is de buitenkant van bang.
- 15:01SPEAKER_01: Als het onoverzichtelijk is.
- 15:04SPEAKER_01: Sommigen trekken zich terug en gaan naar binnen.
- 15:06SPEAKER_01: Maar ik heb een heel extra vert.
- 15:08SPEAKER_01: En die ging altijd paf met vuur, en met vuur in de ogen en echt van heel jongs af aan.
- 15:15SPEAKER_01: Heel fel en echt boos.
- 15:18SPEAKER_01: Zoveel boos en bang.
- 15:22SPEAKER_01: Alle kinderen zijn bang voor honden.
- 15:24SPEAKER_01: Oké.
- 15:25SPEAKER_01: Maar ze was ook bang voor de stofzuiger.
- 15:27SPEAKER_01: Ze was bang voor liften.
- 15:29SPEAKER_01: We mochten niet met de liften, moesten we met de trappen.
- 15:32SPEAKER_01: Ze durfden het spoor niet over te steken.
- 15:35SPEAKER_01: Vliegtuigen die overkwamen, brommers die voorbij kwamen.
- 15:39SPEAKER_01: Overal krimten ze van in elkaar.
- 15:41SPEAKER_01: Dat is zo'n klein humeltje.
- 15:44SPEAKER_01: Gewoon twee, drie, vier, vijf jaar oud.
- 15:47SPEAKER_01: Waarom vertrouw jij niet op mij als volwassene?
- 15:51SPEAKER_01: Waarom?
- 15:51SPEAKER_01: Ik laat zien dat het is oké hier.
- 15:53SPEAKER_01: Ik ben er.
- 15:54SPEAKER_01: Ik kan je helpen, ik kan je beschermen.
- 15:57SPEAKER_01: Maar dat heen en weerverkeer, dat ontbrak.
- 16:03SPEAKER_01: En dat vond ik denk ik wel het allermoeilijkste.
- 16:08SPEAKER_01: Zo'n uitdrukking.
- 16:10SPEAKER_01: Kinderen zijn heel gedoe, maar je krijgt er zoveel voor terug.
- 16:15SPEAKER_01: Dat was dan niet.
- 16:17SPEAKER_00: Jij kreeg niet veel terug.
- 16:18SPEAKER_01: Ik kreeg niet veel terug.
- 16:20SPEAKER_00: En wanneer dacht je dan, ik ga hier meer naar een dokter, ik moet hulp zoeken.
- 16:24SPEAKER_01: Toen ze ongeveer zo vijf, vijf en een half was en ik merkte dat bijvoorbeeld afspraken maken met kindjes werden belemmerd, omdat had ze gehoord dat er een hond thuis was.
- 16:38SPEAKER_01: Of dat ze het sporen over moesten om er te komen.
- 16:42SPEAKER_01: En dan zei ze: jammer, dat ik niet met Hella kan spelen, omdat we dan het sporen over moeten.
- 16:48SPEAKER_01: En dat stond voor haar vast.
- 16:50SPEAKER_01: Da was niet aan te toren.
- 16:52SPEAKER_01: Toen dacht ik, ja, dit gaat gewoon wel te veel belemmeren.
- 16:58SPEAKER_01: En ik weet niet meer wat ik nog kan doen om haar daarbij te helpen.
- 17:01SPEAKER_01: En zij noemde zichzelf, toen we op een gegeven moment ook met haar spraken, schrijf ik ook in IJskasmoeder, noemde ze zichzelf een bangelaar.
- 17:10SPEAKER_01: Ik ben altijd maar bang, mama, ik ben eigenlijk een bangelaar.
- 17:14SPEAKER_01: Toen dacht ik, ja, misschien is dat waar toch mensen die er verstand van hebben, ons mee kunnen helpen.
- 17:21SPEAKER_01: En zo zijn we toen op zoek gegaan naar hulp.
- 17:24SPEAKER_00: En had je zelf een vermoeden: zou kunnen autisme zijn?
- 17:28SPEAKER_01: Nee, echt niet.
- 17:29SPEAKER_01: Nee, ik had geen idee.
- 17:31SPEAKER_01: Nee.
- 17:33SPEAKER_00: Wat een verhaal.
- 17:34SPEAKER_00: Janneke, straks praten we verder, maar eerst is het even tijd voor onze sponsorboodschap.
- 17:39SPEAKER_00: Is er een vermoede of een diagnose autisme bij jouw kind, jezelf of iemand uit jouw omgeving?
- 17:46SPEAKER_00: Ben je op zoek naar antwoorden, herkenbare verhalen en luisterend oor.
- 17:50SPEAKER_00: Dan kan je terecht bij Vlaamse Vereniging Autisme.
- 17:54SPEAKER_00: Samen met ervaringsdeskundige vrijwilligers organiseren we tal van initiatieven, zoals de autisme telefoon, praatavonden, vormingen en inleefsessies.
- 18:04SPEAKER_00: Je vindt hen op www.autismeVlaanderen.be.
- 18:09SPEAKER_00: Janneke, ik praat graag verder met jou over autisme en de impact daarvan op het gezin.
- 18:15SPEAKER_00: Je hebt er een boek over geschreven, en de titel daarvan is IJskastmoeder.
- 18:20SPEAKER_00: Ben jij dan een ijskastmoeder?
- 18:22SPEAKER_01: Zoals je het al uitspreekt.
- 18:25SPEAKER_01: Als ik lezingen geef, dan zeggen mensen ook: Hoezo ijskasmoeder, je bent helemaal geen ijskasmoeder, je bent heel warm.
- 18:33SPEAKER_01: Ik heb gekozen voor die titel.
- 18:36SPEAKER_01: Omdat toen ik op zoek ging naar wat dan autisme is, toen we die diagnose kregen, vond ik op een gegeven moment een artikel en dat ging over de ijskasmoeder, was een Vlaams artikel.
- 18:49SPEAKER_01: Dat beschreef hoe de onderzoekers in de jaren 60 gezinnen observeerden omdat ze op zoek waren naar waar autisme vandaan.
- 18:57SPEAKER_01: En ze hebben heel goed gekeken en ze zagen dat de moeders in de klassieke rolverdeling in de jaren 60, vooral de moeders die voor de kinderen zorgden, ze vonden dat die zo keel en afstandelijk met hun kinderen omgingen.
- 19:11SPEAKER_01: En ze concludeerden toen heel jammerlijk.
- 19:16SPEAKER_01: Dat het die afstandelijkheid van die moeders was die het autisme veroorzaakte.
- 19:21SPEAKER_01: En toen ik dat las, was het echt alsof er een soort jackpot aan kwartjes viel, dat ik dacht.
- 19:26SPEAKER_01: Ah, maar dat is waarom ik het doe zoals ik het doe.
- 19:30SPEAKER_01: Daarom ben ik altijd zo rustig, zo kalm.
- 19:34SPEAKER_01: Dat is wat mijn kind nodig heeft.
- 19:37SPEAKER_01: En die moeders die geobserveerd werden, die deden het dus hartstikke goed.
- 19:41SPEAKER_01: Die waren niet cool, maar die waren cool.
- 19:44SPEAKER_01: En daarom ben ik ijskalsmoeder als geuzenaam gebruikt.
- 19:48SPEAKER_00: Wat bedoel je dan?
- 19:49SPEAKER_00: Wat doet een enkel?
- 19:50SPEAKER_01: Nou, dat je rots in de branding bent, dat je de veilige haven bent waar dat kind terecht kan.
- 19:56SPEAKER_01: Dat je je niet door emoties laat meeslepen.
- 19:59SPEAKER_01: Maar dat als een kind gevallen is en bloed heeft en in paniek is, dat je zegt.
- 20:03SPEAKER_01: Ja, ik zie het, het komt goed, je krijgt een pleister en dan gaat het weer over.
- 20:08SPEAKER_01: Want troost ze op dat moment of vasthouden of knuffelen, dat werkt afrechts.
- 20:14SPEAKER_01: Maar het voelde zo raar.
- 20:15SPEAKER_01: Dan zat ik in de speeltuin en viel mijn kind uit het klimrek.
- 20:19SPEAKER_01: En dan bleef ik rustig op de rand zitten.
- 20:21SPEAKER_01: Ik ging er niet naartoe rennen, want ik wist dat ze dan in paniek raakte en dan zag ik die moeder zal kijken.
- 20:26SPEAKER_01: En dan kwam ze naar mij toe en dan zei ik, ja, ik zag het.
- 20:30SPEAKER_01: Maar alles doet het nog, hè?
- 20:33SPEAKER_01: En dan was het weer goed.
- 20:35SPEAKER_01: Maar ziet er zo gek uit voor de buitenwereld.
- 20:39SPEAKER_01: Maar je doet dat juist omdat het goed is voor je kind, omdat het dat nodig heeft.
- 20:44SPEAKER_00: En ben je dat te weten gekomen door te luisteren naar jouw intuïtie, of is dat echt research?
- 20:50SPEAKER_01: Het is bij mij een hele intuïtieve proces geweest van kleinza aan.
- 20:59SPEAKER_01: Ik ben iemand die graag observeert, die graag kijkt, die erg is van reflectie, van nadenken, over wat doe ik en wat voor effect heeft dat dan?
- 21:13SPEAKER_01: En wat is mijn invloed daarop?
- 21:16SPEAKER_01: Dat is wat mij in die beginjaren enorm heeft geholpen.
- 21:18SPEAKER_01: En later heb ik daar taal voor gekregen, omdat het over autisme bleek te gaan.
- 21:23SPEAKER_01: En daar was al heel veel onderzoek naar gedaan.
- 21:25SPEAKER_01: Er zijn heel veel mensen die hebben nagedacht over wat dan goed is voor een kind.
- 21:30SPEAKER_01: En waarom.
- 21:32SPEAKER_01: En dat ik dacht, oh ja, wat ik intuïtief doe, dat is blijkbaar wat al heel goed is voor haar.
- 21:41SPEAKER_01: Maar het ging wel vaak tegen mijn natuurlijke neiging in.
- 21:46SPEAKER_01: Wat ik al beschreef, dat ik altijd verlangen om zo'n leuk, gezellig, rommelig gezin te zijn met veel mensen over de vloer en etentjes.
- 21:54SPEAKER_01: En ja dat ging gewoon niet.
- 21:58SPEAKER_00: Dat moest ik niet doen.
- 22:00SPEAKER_00: En heb je daar nu spijt van achteraf bekeken?
- 22:03SPEAKER_01: Ja, ik denk het loopt zoals het loopt.
- 22:08SPEAKER_01: En als ik het anders had gedaan, dan was mijn oudste weer heel ongelukkig geworden.
- 22:16SPEAKER_01: En het gaat nu heel goed met haar.
- 22:19SPEAKER_01: En dat is wat je vaak ziet, is dat er wordt bij autisme ook wel gesproken over dat er vaak sprake is van een vertraagde ontwikkeling.
- 22:27SPEAKER_01: En ik vertelde al, toen ze klein was, kwam ze nooit op schot en wilde ze niet knuffelen.
- 22:32SPEAKER_01: En pas tegen dat ze negen was, eigenlijk het moment waarop de meeste kinderen afstand gaan nemen van hun ouders, toen opeens kwamen ze op schot.
- 22:42SPEAKER_01: Toen wilden ze knuffelen.
- 22:44SPEAKER_01: Toen kwam ze kusjes halen.
- 22:46SPEAKER_01: Maar alleen op haar voorwaarden.
- 22:48SPEAKER_01: Niet ik moest het niet wagen om het te initiëren.
- 22:51SPEAKER_01: Maar als zij naar mij kwam, zij heeft echt nog, ik denk tot haar zeventiende bij me op schoot gezeten.
- 22:58SPEAKER_01: Maar ik dacht, dat is goed.
- 23:00SPEAKER_01: Want je hebt heel veel jaren in te halen.
- 23:02SPEAKER_01: Dus kom maar.
- 23:05SPEAKER_00: Ja, dat is mooi.
- 23:07SPEAKER_00: Dus uiteindelijk komt het wel goed met een kind met autisme in je gezin.
- 23:12SPEAKER_00: Ik denk dat dat een beetje tekort door de bocht is.
- 23:16SPEAKER_01: Ja, ze is veel verder gekomen dan we ooit hebben kunnen durverdromen.
- 23:21SPEAKER_01: Toen we zes waren en die diagnose kregen en het perspectief behoorlijk zwart was, wat er ons geschetst werd.
- 23:29SPEAKER_01: Dat ziet er echt anders uit.
- 23:31SPEAKER_01: En ik snap dat nu ook, want ze omringt zich nu met mensen die met haar om kunnen gaan.
- 23:38SPEAKER_01: Ze heeft nu werk.
- 23:40SPEAKER_01: Ze werkt bij camera toezicht.
- 23:43SPEAKER_01: Dus ze kijkt bij de camera's of er vreemde dingen op straat gebeuren.
- 23:46SPEAKER_01: En ze pikt er heel snel de goede dingen uit, omdat ze een geweldig oog voor detail en voor het ongeruimde heeft.
- 23:53SPEAKER_01: Je kunt naarmate je ouder wordt, de wereld steeds beter om je heen organiseren, zodat die bij jou past.
- 24:01SPEAKER_01: En dat is veel moeilijker als ze klein zijn.
- 24:04SPEAKER_00: En vanaf wanneer had je hoop van het helemaal goed komen met haar?
- 24:10SPEAKER_01: Vanaf een jaar of vijftien, denk ik, kwamen er steeds meer signalen dat ze enorm aan het groeien was en dat er heel veel dingen goed gingen.
- 24:22SPEAKER_01: Het blijft kwetsbaar.
- 24:23SPEAKER_01: Zeker bij alle transities, noemen ze dat.
- 24:26SPEAKER_01: Een jargon bij autisme, alle dingen, grote veranderingen in het leven, dan is het weer kwetsbaar.
- 24:34SPEAKER_01: Dus ze had een vriendje en als dat uitgaat, dan staat het leven weer help zijn kop en heeft ze ons heel erg hard nodig.
- 24:43SPEAKER_01: Afgelopen voorjaar is ze uit huis gegaan op zichzelf gaan wonen.
- 24:48SPEAKER_01: De eerste weken was een drama, was echt verschrikkelijk.
- 24:51SPEAKER_01: En dat we echt dachten: oh, hebben we hier goed aan gedaan en gaat het wel lukken?
- 24:56SPEAKER_01: Nou, nu gaat het goed.
- 24:57SPEAKER_01: Maar eigenlijk steeds als het welzijn in geding is, als je minder goed in je vel zit, dan komen de autistische delen weer sterker naar voren.
- 25:10SPEAKER_01: En namate je in staat bent om je beter in je vel te voelen om het werk te hebben dat bij je past, om de vrienden te hebben die bij je past, om te wonen op een manier die bij je past, dan draagt dat bij aan ook het goede leven.
- 25:26SPEAKER_00: Ja, dan voelt iedereen zich goed.
- 25:28SPEAKER_00: Ja, precies.
- 25:29SPEAKER_00: Oké, hartelijk dank voor het Babbel.
- 25:31SPEAKER_00: En voor wie het gemist heeft, Janneke heeft ook een boek voor ouders van een kind met autisme, Ijskastmoeder.
- 25:38SPEAKER_00: Dankjewel om langskomen.
- 25:39SPEAKER_00: Janneke van Bokel.
- 25:40SPEAKER_00: Heel graag gedaan.
- 25:44SPEAKER_00: Je luisterde naar de podcast van Mama Baas.
- 25:47SPEAKER_00: Interviews en montage waren in handen van mezelf, Tiene de Donder.
- 25:50SPEAKER_00: Ben je benieuwd naar de volgende aflevering of wil je niets van deze podcast missen?
- 25:55SPEAKER_00: Surf dan zeker naar MamaBas.be of nog beter, abonneer je nu meteen op deze podcast.
- 26:02SPEAKER_00: Dat kan je helemaal gratis doen via Spotify of via een andere podcast app.
- 26:07SPEAKER_00: Vond je een fijne podcast?
- 26:08SPEAKER_00: Vel het dan zeker door aan andere mama's en geef ons alsjeblieft een goede review.
- 26:13SPEAKER_00: Wat zorgt ervoor dat nog meer mensen deze podcast kunnen terugvinden.
- 26:16SPEAKER_00: Heel graag tot de volgende keer.