Latest / Make Europe Great Again / Europa in opstand! | MEGA XL - 30 oktober 2026
Transcript
- 0:05Speaker 1: Dit is een BNR-podcast.
- 0:20Speaker 2: Welkom bij de wekelijkse XL-versie van Make Europe Great Again.
- 0:25Speaker 2: De podcast van Nederland waarin we iedere dag praten over
- 0:28Speaker 2: de worstelingen van Europa. En die zijn er genoeg. Verschillende
- 0:33Speaker 2: steden in Europa maken zich weer op voor grootschalige protesten.
- 0:37Speaker 2: Uiteraard in Frankrijk, maar ook onder andere in Milaan, Madrid, Lissabon,
- 0:41Speaker 2: Brussel en Tirana... waren er in de afgelopen weekenden protesten.
- 0:46Speaker 2: Maar waar tegen, waarom en wanneer zijn de demonstranten eigenlijk tevreden?
- 0:50Speaker 2: Dat ga ik bespreken vandaag met Stefan de Vries. Bonjour. Goedemorgen.
- 0:54Speaker 2: En Luc
- 0:55Speaker 3: Emigraal
- 0:55Speaker 2: De Klerk, sorry, ik zal je ook wel je hele
- 0:57Speaker 2: naam noemen. Ik zat helemaal te wachten op dat je
- 1:00Speaker 2: hallo zei. Welkom allebei. Aan het einde van deze uitzending
- 1:03Speaker 2: bespreken we nog een cultureel pareltje. Maar eerst. In Make
- 1:14Speaker 2: Europe Great Again volgen we de worstelingen van Europa op
- 1:16Speaker 2: de voet. Maar lukt het Europa nou echt om greater
- 1:20Speaker 2: te worden? Welke ontwikkeling gaat snel en wat gaat er
- 1:23Speaker 2: tergend langzaam? Stefan, aan jou de eer deze week. En
- 1:27Speaker 2: ik ruik vooral hier iets in de studio wat ik
- 1:29Speaker 2: normaal gesproken niet ruik.
- 1:31Speaker 4: Maar wel graag ruik, toch? Het
- 1:33Speaker 2: ruikt goed.
- 1:35Speaker 4: Want ik heb meegenomen de hoeksteen van de culinaire beschaving
- 1:39Speaker 4: van de Lage Landen. En daarmee dus eigenlijk ook van
- 1:41Speaker 4: heel Europa... En daarmee is deze Gretometer eigenlijk deze week
- 1:45Speaker 4: de vretometer. Maar wat ligt er op tafel
- 1:47Speaker 2: Misschien kun je de luisteraar even meenemen. Wat
- 1:49Speaker 4: zeg jij
- 1:50Speaker 2: Oh. Oh. In dit geval zou ik zeggen friet
- 1:59Speaker 2: We willen geen mensen boos maken
- 2:01Speaker 4: Wat is er aan de hand met de patat, met
- 2:04Speaker 4: de friet? Die wordt een stuk korter dit jaar. In
- 2:08Speaker 4: België is namelijk de helft van de fontanen aardappelen... en
- 2:11Speaker 4: dat is de frietaardappel... Groter dan 50 millimeter, die de
- 2:16Speaker 4: industrie graag wil. En dat is echt een drama. Want
- 2:19Speaker 4: een minder grote aardappel betekent minder lange friet. En dat
- 2:22Speaker 4: komt natuurlijk onder andere door die apocalyptische klimaatzomer... die we
- 2:26Speaker 4: hebben gehad. Maar niet alleen. Vorig jaar was er een
- 2:29Speaker 4: enorm aardappeloverschot. Boeren kregen soms niets voor hun aardappels... en
- 2:34Speaker 4: hebben dus al minder aangeplant begin dit jaar. Nou, dat
- 2:36Speaker 4: was een misrekening. Want vervolgens kwam de zomer die Europa
- 2:40Speaker 4: niet nodig had... Droogte, hittegolven, dus de aardappelen die blijven klein.
- 2:46Speaker 4: Het was de warmste zomer ooit gemeten in West-Europa. Ook
- 2:50Speaker 4: in België, waar veel patatjes vandaan komen. En daarmee is
- 2:55Speaker 4: de aardappelopbrengst dit jaar ruim 20% onder het gemiddelde. Maar
- 2:59Speaker 4: niet alleen in België, ook Nederland, Frankrijk, Duitsland... die konden
- 3:04Speaker 4: veel minder aardappels oogsten. 3,1 miljoen ton aardappelen minder door
- 3:08Speaker 4: droogte en hitte. Dus dat zijn heel wat minder frietjes.
- 3:10Speaker 4: Maar dat betekent dus dat de frietjes korter worden... Let
- 3:14Speaker 4: maar op als je straks naar de snackbar gaat... of
- 3:16Speaker 4: in zo'n heerlijk restaurant waar wij dit vandaan hebben. Maar
- 3:20Speaker 4: kortere friet betekent ook minder inkomen voor de buren. Misschien
- 3:24Speaker 4: ook duurdere frietjes. En dan zou je denken dat op
- 3:28Speaker 4: zichzelf is al natuurlijk een ramp, denk ik. In ieder
- 3:32Speaker 4: geval voor ons hier aan tafel. Frietliefhebbers, frietconnoisseurs. Maar dan
- 3:37Speaker 4: denk je, doe daar wat aan. Nou... Mooi niet. Vorige
- 3:40Speaker 4: week nam het Europese parlement de positie in over methaanlekken.
- 3:45Speaker 4: Voor een groot deel verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde. CO2-uitstoot.
- 3:50Speaker 4: Zou je denken, pak dat aan. Maar niet als het
- 3:52Speaker 4: aan het Europese parlement ligt. Het gaat over methaanlekken bij
- 3:57Speaker 4: geïmporteerde olie, gas en kolen. Het parlement stemde vorige week
- 4:02Speaker 4: voor uitstel van het aanpakken van die lekken. Sommigen willen
- 4:07Speaker 4: zelfs jaren extra tijd voor de industrie. Het is nog
- 4:10Speaker 4: geen definitieve wet, maar wel een duidelijk politiek signaal. Terwijl
- 4:14Speaker 4: onze aardappels dus verschrompelen door de hitte en de droogte...
- 4:17Speaker 4: schuift het Europese parlement de maatregelen tegen fossiele uitstoot voor
- 4:21Speaker 4: ons uit. Dus de vraag is Europa... greater geworden de
- 4:26Speaker 4: afgelopen week. Je neemt me de woorden uit de mond, Stefan.
- 4:29Speaker 4: En het water loopt ook in je mond. Nou ja,
- 4:32Speaker 4: de patat, de friet is kleiner. De klimaatrekening weer groter.
- 4:35Speaker 4: Te weinig water, te veel hitte. Ja, je doet er
- 4:39Speaker 4: wat aan, zou ik zeggen. Maar er is wel één
- 4:41Speaker 4: bevredigende uitkomst. Dat is de Europarlementaris die vorige week dus
- 4:45Speaker 4: vooruit stelstemde... van de aanpak van methaanuitstoot. Die moet het
- 4:50Speaker 4: de komende jaren ook doen met kleinere patat, friet...
- 4:52Speaker 2: En dat is niet zo great, lijkt me
- 4:57Speaker 2: Nee. We
- 4:58Speaker 5: vragen nog steeds voor dezelfde, heel basissche dingen, de basissche
- 5:09Speaker 5: condities voor studeren. En we hadden tot nu toe geen antwoord.
- 5:20Speaker 6: We studeren, maar dan vinden we geen werk. Wanneer we
- 5:22Speaker 6: een werk vinden, is het een laag salaris. Het is
- 5:24Speaker 6: niet gemakkelijk om jong te zijn in Italië. We worden
- 5:27Speaker 6: verpest
- 5:33Speaker 7: Het is al 14 jaar dat Edirama in kracht zit.
- 5:36Speaker 7: Er zijn duizenden redenen. We leven in het moeilijkste land
- 5:41Speaker 7: in Europa met de hoogste prijzen.
- 5:44Speaker 2: Europa maakt zich op voor een nieuw protestweekend. De afgelopen
- 5:48Speaker 2: weken was het in meerdere Europese steden raak. Van Parijs
- 5:52Speaker 2: tot Tirana en van Brussel tot Athene. Wat speelt hier nou?
- 5:57Speaker 2: En is er heel misschien een Europees antwoord? Stefan, terwijl
- 6:01Speaker 2: jij je toch eventjes heel kort toegoed hebt gedaan aan
- 6:04Speaker 2: de friet of de patat. Dit alles begon in Frankrijk
- 6:08Speaker 2: door scholieren. Hoe is dit daarna geëscaleerd? Want we hoorden
- 6:12Speaker 2: daarnet toch best wel heftige audiofragmenten.
- 6:16Speaker 4: Hoe is
- 6:16Speaker 2: het gebeurd
- 6:18Speaker 4: Het is begonnen inderdaad door scholieren in achterstandswijken die het
- 6:22Speaker 4: helemaal gehad hadden met de slechte staat van het Franse onderwijs.
- 6:26Speaker 4: Een hele terechte klacht. Ik heb zelf ook in Frankrijk gestudeerd.
- 6:29Speaker 4: Mijn kinderen hebben daar op school gezeten. Het is echt
- 6:32Speaker 4: een drama, zowel qua inhoud als qua infrastructuur. Heel veel
- 6:36Speaker 4: scholen vallen bijna letterlijk uit elkaar. Dus een terechte klacht.
- 6:40Speaker 4: Al vrij snel waaierde dat uit naar allerlei andere groepen...
- 6:44Speaker 4: die ook veel klachten hadden. En natuurlijk werden de protesten gekaapt...
- 6:48Speaker 4: door relschoppers en criminelen. Waardoor ook het politiegeweld enorm... veel
- 6:53Speaker 4: harder was dan ik eigenlijk de afgelopen jaren heb gezien.
- 6:58Speaker 4: Dus het groeide uit tot een allegaartje van boze groepen...
- 7:03Speaker 4: die elk weer andere eisen hadden. Maar één rode draad,
- 7:06Speaker 4: in Frankrijk althans... dat is de onvrede over Emmanuel Macron
- 7:10Speaker 4: en zijn regering. Dat wordt breed gedeeld. Wat er in
- 7:13Speaker 4: Frankrijk gebeurde zag je ook in bijvoorbeeld België en Italië.
- 7:17Speaker 4: Dat had denk ik wel met elkaar te maken... In
- 7:20Speaker 4: die zin dat het misschien groepen inspireerde in die landen.
- 7:24Speaker 4: Maar in de andere landen was er eigenlijk geen band.
- 7:26Speaker 4: Dus het lijkt alsof het allemaal met elkaar te maken heeft...
- 7:29Speaker 4: maar dat is subtieler dan
- 7:30Speaker 2: we denken. We gaan het zo verder over hebben in Frankrijk.
- 7:32Speaker 2: Dus boosheid, onvrede, eigenlijk door de hele samenleving. Als je
- 7:37Speaker 2: daar meer over wil horen over Frankrijk... dan verwijs ik
- 7:40Speaker 2: door naar de aflevering die we drie weken geleden hebben gemaakt...
- 7:43Speaker 2: Natuurlijk te vinden in de BNR-app, maar ik zal hem
- 7:46Speaker 2: ook linken in de show notes. Dan kun je hem
- 7:48Speaker 2: daar gelijk vinden. Alles over Frankrijk en ook Stefan zijn
- 7:51Speaker 2: ervaringen daar. Luc, na Frankrijk, volg de andere steden. In
- 7:54Speaker 2: onder andere Griekenland, Spanje, Portugal, Italië, Albanië. Echt over heel Europa.
- 7:58Speaker 2: Laten we beginnen in Albanië. Wat speelt daar?
- 8:02Speaker 3: Ja, het is daar eigenlijk een beetje een combinatie ook
- 8:04Speaker 3: van dingen. Dus je hebt net als in Frankrijk de
- 8:07Speaker 3: boze studenten. En dat gaat dan ook dus om hoge
- 8:09Speaker 3: kosten van het onderwijs. Gezondheidszorg, ook wat corruptie, beperkte kansen
- 8:14Speaker 3: voor jongeren. Ze voelen dat ze te weinig goede banen zijn.
- 8:16Speaker 3: Zien hun toekomst vaak eigenlijk buiten het land. Ook een
- 8:20Speaker 3: arm land in Europa, Albanië. Natuurlijk niet lid van de
- 8:22Speaker 3: EU ook nog, willen ze wel. En die betrokkenheid van
- 8:27Speaker 3: die studenten... dat begon eigenlijk tweeënhalve week geleden ongeveer... En
- 8:30Speaker 3: die hebben zich meer aangesloten bij een andere protestbeweging die
- 8:33Speaker 3: er eigenlijk ook al was. En dat is die Flamengo-revolutie,
- 8:37Speaker 3: zoals die is gaan heten.
- 8:38Speaker 2: Ja, daar hebben we
- 8:39Speaker 3: meer over gehoord, toch? Ja, want die is er al
- 8:41Speaker 3: sinds mei aan de gang. En dat heeft dan weer
- 8:44Speaker 3: te maken met een luxe resort dat Jared Kushner, de
- 8:48Speaker 3: schoonzoon van Donald Trump, wil bouwen in Albanië. Nou, daar
- 8:51Speaker 3: waren milieuactivisten ook tegen, want het ligt in een beschermd natuurgebied.
- 8:55Speaker 3: Waar flamingo's wonen. Waar flamingo's wonen, ja. Dus daarom is
- 8:58Speaker 3: dat dus de Flamingo-revolutie gaan heten. En die protesten waren
- 9:01Speaker 3: op zich grotendeels wel vreedzaam... maar dat veranderde dus eigenlijk
- 9:04Speaker 3: ook een beetje toen die studenten erbij kwamen... en het
- 9:07Speaker 3: eigenlijk dus nog bredere protesten tegen de regering werden... tegen
- 9:12Speaker 3: Eddie Rama, de premier. Die zit er al sinds 2013
- 9:16Speaker 3: en die demonstranten willen dus dat hij aftreedt. Nou, Rama
- 9:19Speaker 3: wil daar zelf helemaal niks van weten... En deze week
- 9:22Speaker 3: heeft de regering ook gezegd... we gaan boetes van 5.500
- 9:27Speaker 3: euro in het leven roepen... voor iedereen die aanwezig is
- 9:30Speaker 3: bij een gewelddadig protest. Maakt niet uit of je daadwerkelijk
- 9:33Speaker 3: geweld hebt gepleegd. Als je daar überhaupt bij bent, dan
- 9:35Speaker 3: kun je zo'n boete krijgen. En dat kan de regering
- 9:37Speaker 3: ook doen voor een aantal... En Rama heeft gezegd dat
- 9:42Speaker 3: dat dan weer geïnspireerd is op een Franse wet die
- 9:46Speaker 3: demonstranten financieel aansprakelijk moet stellen. Dus zo is er dan
- 9:48Speaker 3: wel weer een link. Maar de origine hiervan staat dan
- 9:52Speaker 3: eigenlijk wel weer een beetje los van hoe het in
- 9:54Speaker 3: Frankrijk gaat.
- 9:55Speaker 2: Dus Maarten heeft wel links. Misschien dat we zo meteen
- 9:58Speaker 2: echte verbanden kunnen leggen. Ik hoop het, ik weet het niet.
- 10:00Speaker 2: Maar gaan we even naar Spanje. Stefan, wat is daar
- 10:04Speaker 2: het grootste probleem?
- 10:05Speaker 4: Nou, daar is de prijs van de huizen eigenlijk het
- 10:08Speaker 4: grootste probleem... en het woningtekort eigenlijk vergelijkbaar met Nederland. Het
- 10:13Speaker 4: was zelfs zo'n probleem dat het uiteindelijk heeft geleid... tot
- 10:17Speaker 4: nieuwe verkiezingen uitgeschreven door Pedro Sánchez... die eind november plaatsvinden.
- 10:23Speaker 4: Die volkswoede begon met die oude dame die uit haar
- 10:26Speaker 4: huis werd gezet... omdat de huur belachelijk was gestegen. Zij
- 10:31Speaker 4: overleed vlak daarna. Het was een oude dame, dus niet
- 10:34Speaker 4: per se een kausaal verbrand. Maar te weinig betaalbare huurwoningen.
- 10:39Speaker 4: Sterke prijsstijgingen van de huur. En in Spanje nog behoorlijk
- 10:44Speaker 4: lage salarissen. En ook grote jeugdwerkloosheid. Maar ook tijdelijke en
- 10:49Speaker 4: toeristische verhuur. Vastgoedbeleggers en in sommige regio's invasies van Nederlandse immigranten.
- 10:57Speaker 4: Die daar dus eigenlijk de prijzen fysieken voor...
- 10:59Speaker 2: Die daar gefrituurde snacks komen
- 11:01Speaker 4: in. Precies, geen woord Spaans spreken. Maar wel zorgen voor
- 11:04Speaker 4: een behoorlijke verstoring van de onrondgoedmarkt al daar. De Spaanse
- 11:09Speaker 4: huizenprijzen stegen in het tweede kwartaal van dit jaar... met
- 11:12Speaker 4: 12,2 procent op jaarbasis. Maar nu is de woede ook
- 11:17Speaker 4: gericht op de lage pensioenen. De hoge jeugdwerkloosheid, de uitzichtloosheid eigenlijk...
- 11:23Speaker 4: Veel jongeren die zelfs met twee of drie masters geen
- 11:27Speaker 4: fatsoenlijke baan kunnen vinden. Dus ook daar algehele onvrede. Waarbij
- 11:33Speaker 4: de aanjager toch wel is de crisis op de woningmarkt.
- 11:36Speaker 2: Ja, huizenprijzen en dus uitzichtloosheid. Luc, nog eventjes naar Italië.
- 11:41Speaker 3: Is
- 11:42Speaker 2: daar ook iets vergelijkbaars aan de hand?
- 11:46Speaker 3: Het dure leven, levensonderhoud, de kosten die stijgen. En Stefan
- 11:50Speaker 3: zei dat net ook al een beetje. Daar zien we
- 11:51Speaker 3: dat die protesten eigenlijk wel een beetje geïnspireerd zijn... op
- 11:55Speaker 3: die in Frankrijk. Maar het is ook wel gewoon al
- 11:57Speaker 3: maanden of eigenlijk jaren... aan frustratie die dan opgekropt is
- 12:01Speaker 3: over prijzen die maar stijgen... of te weinig goede banen
- 12:03Speaker 3: voor jongeren. En dat dat komt nu allemaal naar buiten.
- 12:06Speaker 3: En in Milaan, waar je hele grote protesten had, daar
- 12:09Speaker 3: zeggen studenten ook ontevreden zijn met nog grotere, algemenere dingen.
- 12:13Speaker 3: Dus gewoon globalisatie hebben ze het over, de huidige politiek,
- 12:17Speaker 3: überhaupt een rechtse regering. En dan kreeg ik ook een
- 12:20Speaker 3: beetje het idee dat mensen misschien niet per se goed
- 12:21Speaker 3: weten wat nou precies de oplossing voor al die dingen is,
- 12:24Speaker 3: maar ze zijn gewoon gefrustreerd. En dat zit er al
- 12:27Speaker 3: een tijd onder. En dat komt er nu dan allemaal uit.
- 12:29Speaker 3: En het zijn ook niet alleen studenten. Dus je zag
- 12:31Speaker 3: ook vrachtwagenchauffeurs die wegen blokkeerden. Ook boeren die ontevreden waren.
- 12:36Speaker 3: Meer in het zuiden van Italië dan. En dat gaat
- 12:39Speaker 3: natuurlijk ook weer om dieselprijzen. Maar dat komt ook weer
- 12:42Speaker 3: bij bredere onvrede over die hoge prijzen. de overheid. Meloni,
- 12:51Speaker 3: de premier, die heeft eerder deze maand... wel een pakket
- 12:54Speaker 3: met steun en belastingmaatregelen... aangekondigd voor boeren, vissers en vrachtwagenchauffeurs.
- 12:59Speaker 3: Maar dat is eigenlijk ook meer een soort pleistertje voor
- 13:01Speaker 3: het bloeden... dan dat het echt een hele structurele oplossing is.
- 13:06Speaker 3: En in Rome had je ook nog weer protesten tegen
- 13:08Speaker 3: hogere defensieuitgaven. Dus dan mensen die zeggen, waarom... krijgen wij
- 13:13Speaker 3: geen geld en gaat er wel geld naar Oekraïne voor wapens.
- 13:16Speaker 3: En daar is dus ook nog weer onvrede over. En
- 13:20Speaker 3: ook hier zie je dan weer trouwens dat het antwoord
- 13:22Speaker 3: vanuit de politiek is... om dan wat zwaarder te straffen.
- 13:25Speaker 3: Meloni stelt ouders van jongeren financieel aansprakelijk. En we hebben
- 13:28Speaker 3: natuurlijk ook de militairen gezien die de straat op gingen daar.
- 13:32Speaker 2: Een parallel die ik toch wel durf te trekken... is
- 13:35Speaker 2: eigenlijk onvrede over stijgende kosten voor levensonderhoud. In hoeverre speelt dat,
- 13:42Speaker 2: of is dat ook echt een daadwerkelijk probleem... Europa breed, Stefan?
- 13:46Speaker 4: Ja, koopkracht is wel een breed Europees onderwerp. In bijna
- 13:49Speaker 4: alle landen stijgt de inflatie sneller dan de lonen... In
- 13:54Speaker 4: Italië zelfs twee keer zo snel. Dus je krijgt wel
- 13:56Speaker 4: meer geld. Maar ja, als de prijzen twee keer sneller stijgen...
- 13:59Speaker 4: Dan
- 14:00Speaker 2: hoef je niet heel goed te kunnen rekenen... om te
- 14:02Speaker 2: zien dat dat voor mensen
- 14:03Speaker 4: een probleem is. Nederland en Portugal zijn daarop een uitzondering.
- 14:06Speaker 4: In Nederland en Portugal stijgen de lonen meer dan de inflatie.
- 14:09Speaker 4: Dus daar stijgt echt wel de koopkracht. Maar in veel
- 14:12Speaker 4: landen ervaren mensen eigenlijk hetzelfde. Namelijk duurdere basisbehoeften. Dus met
- 14:18Speaker 4: name de huur, maar ook de energie. Dat zijn natuurlijk dingen,
- 14:22Speaker 4: ja de huur misschien wel... maar de energie is heel
- 14:24Speaker 4: erg lastig om daar grip op te krijgen. Ja, dat
- 14:26Speaker 2: hebben we geprobeerd ook een paar weken geleden.
- 14:28Speaker 4: Ja, dan kun je wel prijsplafonds gaan bedenken... maar uiteindelijk
- 14:31Speaker 4: op de lange termijn betaalt ook de belastingbetaler dat. En
- 14:35Speaker 4: we zijn te afhankelijk van gebieden buiten onze eigen regio...
- 14:40Speaker 4: En daar betalen we nu de prijs voor. Die afhankelijkheid
- 14:43Speaker 4: van fossiele brandstoffen van dubieuze leveranciers. Dus het is ook
- 14:47Speaker 4: heel moeilijk om daar als regering... maar ook als bevolking
- 14:50Speaker 4: een antwoord op te vinden. Behalve dan misschien meer groene
- 14:53Speaker 4: energie van eigen bodem. Maar wat je ook ziet in
- 14:56Speaker 4: veel van die landen... dat de publieke voorzieningen achteruit gaan.
- 14:59Speaker 4: Dus zorg, school, openbaar vervoer, noem maar op. En mensen
- 15:04Speaker 4: zien dus niet echt een verbetering. En daar is boosheid over.
- 15:10Speaker 2: Ja, die mensen zijn boos, zien geen verbetering. Maar overheden
- 15:14Speaker 2: hebben daar natuurlijk ook lastig mee. Gisteren heb jij ons
- 15:16Speaker 2: nog een en ander uitgelegd... over alle begrotingsproblemen die overheden
- 15:21Speaker 2: en regeringen hebben. Dus het is ook daadwerkelijk moeilijk om
- 15:24Speaker 2: op te lossen.
- 15:25Speaker 4: Ja, het is moeilijk om op te lossen. En daar
- 15:27Speaker 4: komt bij dat veel regeringen eigenlijk niet hand in hand gaan...
- 15:30Speaker 4: met de burgers. Want iedereen heeft hiermee te maken... En
- 15:34Speaker 4: als je autoritaire oplossingen gaat opleggen van boven naar beneden...
- 15:37Speaker 4: zoals bijvoorbeeld in Frankrijk en Italië... dan stook je die
- 15:40Speaker 4: woede alleen nog maar op. We hebben het voordeel in
- 15:43Speaker 4: Nederland dat we een regering hebben... al een jaar die
- 15:45Speaker 4: gewoon helemaal niks doet. Dus die volkswoede valt hier wel mee.
- 15:49Speaker 4: Maar natuurlijk is er hier ook het debat over bezuinigen, bezuinigen, bezuinigen.
- 15:54Speaker 4: Terwijl hier groeit de economie nog, het geld klotst tegen
- 15:57Speaker 4: de muren... de staatsfinanciën staan er heel goed voor... Dus
- 16:01Speaker 4: dat wordt eigenlijk ook niet goed uitgelegd. Maar in Nederland,
- 16:06Speaker 4: die volkswoede ligt misschien ook niet helemaal in de aard...
- 16:09Speaker 4: om elke keer de straat op te gaan, is toch anders.
- 16:13Speaker 4: Maar het is waar, regeringen hebben het antwoord ook niet.
- 16:17Speaker 2: Nee, Luc, die energieprijzen, dat is ook een terugkerend thema.
- 16:22Speaker 2: En eigenlijk alle landen, dat heeft natuurlijk te maken met
- 16:24Speaker 2: de stijgende kosten... Ik ken wel iemand aan de andere
- 16:28Speaker 2: kant van de Oceaan... die hier toch wel iets aan
- 16:30Speaker 2: zou kunnen doen. Trump, moeten die demonstranten niet ook eventjes...
- 16:37Speaker 2: toch kritisch naar Trump kijken
- 16:38Speaker 3: Ja, aan de ene kant... natuurlijk de hoge benzine- en energieprijzen...
- 16:43Speaker 3: die kunnen we wijten wel aan de oorlog in Iran...
- 16:47Speaker 3: De onvrede gaat natuurlijk ook verder dan dat. Bij die
- 16:52Speaker 3: jongeren is het ook een gevoel dat ze niet gehoord worden.
- 16:54Speaker 3: Dat ligt niet per se aan Donald Trump.
- 16:57Speaker 2: We kunnen Donald Trump
- 16:58Speaker 3: niet van alles de schuld geven
- 16:59Speaker 3: Dat kunnen we proberen. Ik ga het nu toch een
- 17:02Speaker 3: beetje voor Donald Trump opnemen. Het is ook niet zo
- 17:06Speaker 3: dat alle economische problemen van Europeanen... door Trump komen en
- 17:10Speaker 3: door die oorlog met Iran. Dan sla je het waarschijnlijk
- 17:12Speaker 3: ook heel veel plat wat Stefan ook zegt... van de begrotingsproblemen.
- 17:17Speaker 3: Dat is natuurlijk gewoon iets wat al langer speelt. Dat
- 17:19Speaker 3: heeft niet alleen maar met Donald Trump te maken. En
- 17:21Speaker 3: bijvoorbeeld als je nog denkt aan de elektriciteitsprijzen... de hoogste
- 17:25Speaker 3: flinke piek die we hebben gezien... dat was toen de
- 17:27Speaker 3: Russen Oekraïne binnenvielen. Dus daar en de inflatie die we kregen...
- 17:32Speaker 3: dat is ook al allemaal langer aan de gang. Dat
- 17:33Speaker 3: is ook niet alleen maar een probleem... dat Donald Trump
- 17:36Speaker 3: heeft veroorzaakt met zijn oorlog in het Midden-Oosten.
- 17:39Speaker 2: Zometeen bespreken we hoe de hoofdsteden hiermee omgaan... met deze
- 17:43Speaker 2: grote onvrede. En we gaan ook kijken of we nog
- 17:47Speaker 2: iets Europa-breeds kunnen doen. Blijf luisteren. Welkom terug bij Mega XL.
- 17:54Speaker 2: We hebben het over de golf van sociale onvrede die
- 17:57Speaker 2: door Europa lijkt te gaan. Stefan, al die protesten die
- 18:00Speaker 2: we hebben gezien afgelopen weekenden, soms dus echt gewelddadig. In
- 18:05Speaker 2: hoeverre worden deze protesten gevoed of misschien zelfs aangemoedigd door
- 18:10Speaker 2: politici
- 18:12Speaker 4: Politici van welke kleur dan ook zullen denken... boze burgers,
- 18:17Speaker 4: daar valt een slaatje uit te slaan. Zeker bij oppositiepartijen.
- 18:20Speaker 4: Dus natuurlijk sluiten politieke bewegingen zich aan... bij deze demonstratie
- 18:24Speaker 4: als ze er iets bij te winnen hebben. Tegelijkertijd, het
- 18:27Speaker 4: zijn vaak ook diezelfde politieke partijen... die verantwoordelijk zijn, toen
- 18:31Speaker 4: ze niet in de oppositie zaten... voor de toestanden waar
- 18:34Speaker 4: de mensen nu voor op de straat op gaan. Dus
- 18:36Speaker 4: het is ontzettend cynisch. Ik zou niet zeggen dat die
- 18:40Speaker 4: bewegingen worden gekaapt... maar bijvoorbeeld als we het over Frankrijk hebben...
- 18:45Speaker 4: Marine Le Pen gebruikt dan de algehele woede... in de
- 18:51Speaker 4: maatschappij in Frankrijk om stemmen naar haar partij te leiden.
- 18:55Speaker 4: Want zij heeft het antwoord. Zij zorgt voor orde en autoriteit.
- 18:58Speaker 4: En als iedereen op Rassemblement Nationaal stemt... of in ieder
- 19:03Speaker 4: geval op haar volgend jaar...
- 19:04Speaker 2: zijn de
- 19:04Speaker 4: zorgen echt goed voorbij. Aan de andere kant van het
- 19:08Speaker 4: politieke spectrum... Jean-Luc Mélenchon, die steunt de demonstranten... in hun
- 19:12Speaker 4: strijd voor beter onderwijs. Op zichzelf natuurlijk een legitieme strijd.
- 19:17Speaker 4: Maar hij bekritiseert ook enorm het politieoptreden. De autoritaire opstelling
- 19:22Speaker 4: van de huidige president Macron. Dus ja, iedereen die doet
- 19:26Speaker 4: maar wat. In Spanje is het nog natuurlijk de link
- 19:29Speaker 4: veel duidelijker. Want daar heeft Pedro Sánchez gedacht... woningtekort, dat
- 19:34Speaker 4: is een relatief links of sociaal-democratisch onderwerp. Ik schrijf nieuwe
- 19:38Speaker 4: verkiezingen uit, waarbij dus die protesten... de inzet worden van
- 19:42Speaker 4: de verkiezingscampagne... voor de verkiezingen op 29 november. Dus iedereen
- 19:47Speaker 4: slaat er zijn slaatje uit of vindt er zijn frietje in.
- 19:52Speaker 2: Iedereen vreemd het op zijn eigen manier natuurlijk, die zegt...
- 19:55Speaker 2: Die probeert het voor zijn eigen agenda te gebruiken. Dat
- 19:58Speaker 2: is wel echt iets wat je ziet ook in de
- 19:59Speaker 2: andere landen. Niet alleen in Frankrijk.
- 20:01Speaker 4: Ja, maar dat betekent niet dat dit allemaal politiek gestuurd is.
- 20:04Speaker 4: Het komt er wel van onderop. En ook als je
- 20:06Speaker 4: kijkt naar de
- 20:06Speaker 2: samenstelling van de
- 20:07Speaker 4: protestanten... van de demonstranten
- 20:12Speaker 4: dan zie je eigenlijk een soort x-ray van de samenleving.
- 20:17Speaker 2: Ja, veel mensen sluiten zich aan. Ik had het in
- 20:20Speaker 2: onze Frankrijk-uitzending ook al gezegd... maar op een plein in Parijs,
- 20:25Speaker 2: ik had geen idee... Tegen wat er werd gedemonstreerd
- 20:28Speaker 2: Want iedereen en alle soorten mensen... heel veel verschillende lagen
- 20:33Speaker 2: uit de samenleving... waren er voor allerlei verschillende onderwerpen. En
- 20:36Speaker 2: dat is wel iets wat je ook terugziet. Wat je
- 20:39Speaker 2: zegt in Albanië. Mensen sluiten zich aan bij een andere beweging.
- 20:42Speaker 2: Het is echt...
- 20:43Speaker 3: Het wordt gewoon een heel breed maatschappelijke onvrede over politie.
- 20:46Speaker 3: Ook in Italië was dat denk ik ook een beetje
- 20:48Speaker 3: hetzelfde uiteindelijk. Dat het is gewoon onvrede met de huidige
- 20:53Speaker 3: bestuur dat er zit in landen. En dan maakt het
- 20:56Speaker 3: niet eens meer zoveel uit wat nou concreet... Het
- 20:59Speaker 2: probleem is. Het vervaagt misschien ook een beetje. In Brussel
- 21:03Speaker 2: zitten natuurlijk ook politici. Die komen ook uit allerlei verschillende landen. Luc,
- 21:08Speaker 2: in hoeverre kunnen we iets zeggen over hoe dat daar leeft?
- 21:13Speaker 2: In Brussel en misschien ook in, nou ja, bijvoorbeeld de Berlimon.
- 21:16Speaker 3: Ja, nou, er zijn wel verklaringen geweest. Ook over, nee,
- 21:19Speaker 3: Albanië natuurlijk geen EU-lid. Maar ook wel dat ze daar
- 21:22Speaker 3: het geweld veroordelen. Dat de commissie dat zegt. Ook over
- 21:25Speaker 3: Frankrijk bijvoorbeeld. Maar ik weet ook niet echt of dit nou...
- 21:30Speaker 3: Natuurlijk leeft het daar dan wel, maar ik vraag me
- 21:32Speaker 3: af of het niet... Allemaal zaken waar we het over hebben.
- 21:38Speaker 3: De onvrede ligt tegen de nationale overheden in de hoofdsteden.
- 21:45Speaker 3: Mensen zijn niet, zover ik dat in ieder geval doorheb...
- 21:48Speaker 3: hoe ze demonstreren, zijn niet tegen de EU... of tegen
- 21:51Speaker 3: de commissie aan het demonstreren. Daar zijn ze misschien ook
- 21:53Speaker 3: nog helemaal niet bij op dat punt. Want het voelt
- 21:55Speaker 3: natuurlijk verder weg.
- 21:57Speaker 1: De
- 21:57Speaker 3: overheden is richting de nationale overheden. Dus ik denk niet
- 22:02Speaker 3: dat de commissie per se nu het gevoel heeft... dat
- 22:04Speaker 3: zij iets moeten gaan doen om dit allemaal op te lossen.
- 22:08Speaker 2: Toch, we hebben het net gehad over dat iedereen het freemt...
- 22:11Speaker 2: voor zijn eigen politieke gewin. In Brussel willen ze natuurlijk
- 22:16Speaker 2: ook graag problemen als de huizenmarkt... en de energieprijzen toch
- 22:22Speaker 2: op een Europese manier aanpakken. Dus ik denk wel dat ze...
- 22:25Speaker 2: Daar is Brussel natuurlijk wel mee bezig om die problemen...
- 22:29Speaker 2: die er misschien onder de onvrede liggen, aan te pakken
- 22:32Speaker 4: De energieonafhankelijkheid is natuurlijk wel echt een Europees onderwerp. Als
- 22:36Speaker 4: je het samen doet en als je het individueel doet,
- 22:39Speaker 4: heeft het geen zin. Het woningtekort is ingewikkelder, want dat
- 22:42Speaker 4: is echt een regionaal probleem. Delen van Europa hebben te
- 22:45Speaker 4: maken met vergrijzing, dus vermindering van de bevolking. Daarbij speelt
- 22:51Speaker 4: ook de financiële organisatie van een regio een rol. Kijk
- 22:55Speaker 4: maar naar Nederland met de hypotheekrenteaftrek. Dus dat is heel
- 22:58Speaker 4: regionaal bepaald eigenlijk. Kijk, in Nederland is er ook geen
- 23:02Speaker 4: ruimtegebrek om nieuwe huizen te bouwen. Alleen de politieke wil
- 23:07Speaker 4: om dat te doen... of om bijvoorbeeld de Randstad te
- 23:11Speaker 4: verdubbelen in aantal inwoners... of juist niet, en Groningen en
- 23:15Speaker 4: Drenthe te verdubbelen. Dat soort vragen, dat is dan toch
- 23:19Speaker 4: eigenlijk aan de nationale politiek. En daar kan Brussel minder
- 23:23Speaker 4: aan doen. Ik denk de energieprijzen, dat is wel echt
- 23:27Speaker 4: een Europees onderwerp.
- 23:29Speaker 2: Wat ik even aan jullie allebei wil voorleggen... is een
- 23:31Speaker 2: uitspraak van politicoloog Catharine Vries. Die schreef ook een opiniestuk
- 23:35Speaker 2: in The Guardian... over deze onvrede die we net hebben beschreven.
- 23:40Speaker 2: En zij zegt... Juist de eigenschappen die euroceptici tot woede drijven,
- 23:45Speaker 2: dus trage besluitvorming, eindeloze onderhandelingen, compromissen die een beetje rommelig zijn, vormen,
- 23:53Speaker 2: hoe tegenintuitief dat ook mag zijn, een bron van kracht
- 23:56Speaker 2: voor Europa. De spreiding, zegt ze, van macht over regeringen, parlementen,
- 24:01Speaker 2: rechtbanken en EU-instellingen zorgt ervoor dat het systeem lastig naar
- 24:06Speaker 2: de hand te zetten is en eenmaal gesloten compromissen blijken
- 24:10Speaker 2: doorgaans stand te houden. Misschien even samenvatten wat ze zegt,
- 24:14Speaker 2: maar hoe denken jullie hierover, over deze opvatting, dat het
- 24:18Speaker 2: dus eigenlijk ook een kracht kan zijn
- 24:20Speaker 4: Ja, ik snap haar redenering wel. En inderdaad, de dingen
- 24:23Speaker 4: die zij noemt, trage besluitvorming, eindeloze onderhandelingen, dat zou je
- 24:28Speaker 4: ook kunnen vertalen als de wens van die eurosceptici... om
- 24:31Speaker 4: juist sneller te onderhandelen en sneller tot besluiten te komen.
- 24:35Speaker 4: Maar wel op Europees niveau. Dus kennelijk is er nog hoop.
- 24:38Speaker 4: Zelfs bij de krimpende groep eurosceptici. Het is natuurlijk wel
- 24:44Speaker 4: ook een kracht. Het is eigenlijk een poldermodel op z'n Europees.
- 24:48Speaker 4: Alleen zijn er nog steeds te veel landen... die hun
- 24:52Speaker 4: nationale of regionale belangen voor laten gaan... voor het algemeen
- 24:56Speaker 4: Europees belang. En dan werkt een poldermodel niet. Je moet
- 25:02Speaker 4: het besef hebben dat je allemaal iets moet inleveren... want
- 25:05Speaker 4: dan win je er allemaal wat mee. Maar als je
- 25:07Speaker 4: als allemaal kleine landjes met elkaar gaat zitten vechten... en
- 25:12Speaker 4: dat het daarom zo traag wordt... en dat het daarom
- 25:14Speaker 4: van die vlees-nog-vis-compromissen worden... Dat is denk ik het echte probleem. Ja,
- 25:21Speaker 4: ik begrijp wel wat ze zegt. Het kan misschien wel
- 25:25Speaker 4: wat radicaler wat mij betreft
- 25:27Speaker 3: Ja, dat verbaast me niks. Luc? Wat ik hier ook
- 25:30Speaker 3: nog wel bij denk is dat er... We hebben het
- 25:32Speaker 3: vaak ook wel eens over dat de kracht van de
- 25:34Speaker 3: EU verder ook is dat het... Dit gaat vaak inderdaad
- 25:38Speaker 3: misschien traag, et cetera. Compromissen worden gesloten, dat duurt allemaal eindeloos.
- 25:42Speaker 3: Maar dat als er een crisis situatie is... dat uiteindelijk
- 25:47Speaker 3: de EU dan wel weer dichter tot elkaar komt... en
- 25:49Speaker 3: dat je daar de jaren daarna ook nog de gevolgen
- 25:51Speaker 3: van ziet. Dus denk aan corona of de eurocrisis, dat
- 25:53Speaker 3: soort dingen. En misschien dat dan nu op dit moment
- 25:58Speaker 3: zijn er eigenlijk... Ja, meerdere crisis. Dus is er dan
- 26:02Speaker 3: niet per se een gevoel... dat we met één crisis
- 26:04Speaker 3: aan het dealen zijn... die we met z'n allen moeten oplossen.
- 26:07Speaker 3: Maar dat het allemaal elkaar opstapelt... en dan is het
- 26:09Speaker 3: veel lastiger om tot één soort oplossing te komen. Want
- 26:12Speaker 3: die is er denk ik dan niet echt
- 26:14Speaker 3: En dan is het ineens veel lastiger om te kijken...
- 26:17Speaker 3: waar moeten we dan met z'n allen naartoe... en wat
- 26:19Speaker 3: krijg je daar de komende jaren dan nog uit... En
- 26:22Speaker 3: wat Katrien de Vries ook nog schreef in The Guardian.
- 26:26Speaker 3: Je moet het ook niet te veel voor lief nemen.
- 26:29Speaker 3: Die compromissen. En dat dat altijd maar zo die kracht
- 26:32Speaker 3: zal blijven. Dus je moet het ook wel koesteren. En
- 26:34Speaker 3: ook op voort proberen te bouwen. En om Europa zo
- 26:38Speaker 3: wel bij elkaar te houden.
- 26:40Speaker 2: Even terug naar de straat. Want dit weekend gaan er
- 26:44Speaker 2: dus waarschijnlijk weer allemaal protesten zich afspelen. We gaan zien
- 26:47Speaker 2: hoe dat gaat verlopen. Kunnen we nou, want we hebben
- 26:52Speaker 2: meerdere beschreven... zeggen dat deze protesten iets met elkaar te
- 26:55Speaker 2: maken hebben?
- 26:57Speaker 4: Ja, de rode draad is denk ik toch het feit...
- 27:01Speaker 4: dat een jongere generatie zich nu roert. Zelfs met verregaande
- 27:07Speaker 4: gevolgen zoals we hebben gezien in Servië. Waar de leider
- 27:12Speaker 4: Fucic deze week is weggestuurd eigenlijk. Ten gunste van een studentenbeweging.
- 27:22Speaker 4: Dus dat. Maar ja, tegelijkertijd is het ook interessant... omdat
- 27:26Speaker 4: die groep is niet meer in de meerderheid. In bijna
- 27:30Speaker 4: heel Europa zijn nu de 65-plussers... een grotere groep dan
- 27:33Speaker 4: de 20-minners. En ik denk dat die jonge groep zich
- 27:38Speaker 4: nu geroepen voelt... om zich te laten horen. Want uiteindelijk
- 27:43Speaker 4: gaat het over hun toekomst... en niet over die van
- 27:45Speaker 4: dat groeiende leger 65-plussers. Alleen is dat wel de demografische realiteit. Dus...
- 27:50Speaker 4: De rode draad heeft misschien te maken met leeftijd... en
- 27:56Speaker 4: de wil om een betere toekomst te maken. Want protesteren
- 27:59Speaker 4: voor beter onderwijs, wie kan daar nou op tegen zijn?
- 28:03Speaker 4: En ook andere grieven in andere Europese landen van jongeren...
- 28:07Speaker 4: die lijken mij heel legitiem. Het probleem is, luistert er
- 28:11Speaker 4: iemand naar ze
- 28:13Speaker 3: Ja, ik denk ook bij dat... dat het voor jongeren
- 28:16Speaker 3: vandaag de dag ook makkelijker is... om geïnspireerd te raken
- 28:20Speaker 3: door elkaar, natuurlijk door social media. Dus dat je eerder
- 28:22Speaker 3: ziet dat er in Frankrijk iets aan de hand is...
- 28:25Speaker 3: of in België en Italië. En
- 28:27Speaker 2: dan
- 28:27Speaker 3: denkt, oh, dat hebben wij ook. Ja, dat hebben wij ook.
- 28:28Speaker 3: Laten wij ook de straat op gaan. Dus dat is
- 28:30Speaker 3: natuurlijk ook een gevolg. Volgens mij had de Belgische minister
- 28:33Speaker 3: van Binnenlandse Zaken... over de TikTokificering van de protest en
- 28:37Speaker 3: van de beweging... En ik moest ook nog denken aan
- 28:40Speaker 3: dat je dit op zich ook de laatste tijd in
- 28:42Speaker 3: Azië heb je het ook gezien. Nu hebben we het
- 28:43Speaker 3: over hoe het in Europa gebeurt. Maar in Bangladesh is
- 28:46Speaker 3: ook een jongere beweging eigenlijk geweest. Ook is de regering
- 28:49Speaker 3: daar uiteindelijk gevallen. In Indonesië heb je grotere studentenprotesten gehad.
- 28:53Speaker 3: Waar een manga personage ineens een heel groot symbool werd.
- 28:59Speaker 3: In India heb je die cockroaches, de kakkerlakken. Dus het
- 29:02Speaker 3: is ook iets wat niet alleen maar in Europa speelt...
- 29:05Speaker 3: maar eigenlijk nog wel, denk ik, bijna breder is onder
- 29:08Speaker 3: deze generatie. En dat het dus ook makkelijker met social media,
- 29:13Speaker 3: met TikTok, dat soort dingen... is om samen op te
- 29:15Speaker 3: trekken of geïnspireerd te raken
- 29:18Speaker 4: door andere landen. Ja, dat denk ik ook. En er
- 29:20Speaker 4: komt nogal wat op ons af... met de oorlogen, de klimaatverandering,
- 29:24Speaker 4: de AI... Maar ja, ik kan me heel goed voorstellen,
- 29:29Speaker 4: ik zou eigenlijk ook de straat op gaan, maar ik
- 29:31Speaker 4: begrijp het heel goed dat dit dus vooral jongeren nu
- 29:35Speaker 4: enorm motiveert om de straat op te gaan. Of het
- 29:39Speaker 4: wat structureel zal veranderen aan de Europese of de wereldpolitiek,
- 29:44Speaker 4: I don't know. know. Ja
- 29:47Speaker 2: dat is de vraag inderdaad. Aan het einde van deze
- 29:55Speaker 2: uitzending hebben we ook oog voor Europese culturele pareltjes. Wat
- 30:00Speaker 2: maakt ons continent nou zo mooi? Kan van alles zijn, muziek, film, cultuur, friet.
- 30:05Speaker 2: Als het maar een hit is of kan worden. En
- 30:08Speaker 2: deze week hebben we een hele speciale hit, namelijk uit Oekraïne.
- 30:11Speaker 2: Waar Geert-Jan Haan op dit moment is. En hij heeft
- 30:14Speaker 2: iets leuks meegebracht.
- 30:16Speaker 8: Ja, groeten uit het oosten van Oekraïne. Wat een eer
- 30:18Speaker 8: dat ik de hit mag verzorgen. Ik kom dan met
- 30:20Speaker 8: de hit Taka Malada. Zo Lekker Jong van Die Brolva.
- 30:24Speaker 8: Een nummer dat gaat over geniet gewoon van het leven
- 30:27Speaker 8: zolang het kan. Gedraag je jong. En waarom kom ik
- 30:30Speaker 8: met deze hit? Nou, Die Brolva is een vent die
- 30:34Speaker 8: het heel goed doet in de categorie 30 tot 35
- 30:37Speaker 8: jaar onder vrouwen. En een andere vrouw in die categorie
- 30:41Speaker 8: van 30 jaar is Lisa. En Lisa is de regisseur
- 30:44Speaker 8: van deze clip... en is ook cameravrouw op de trip
- 30:48Speaker 8: die ik meemaak. Dus we hebben ook voor het eerst
- 30:51Speaker 8: wat video's uit Oekraïne... op ons YouTube-kanaal gemaakt door Lisa.
- 30:55Speaker 8: Maar die dus ook haar geld verdient met videoclips... van
- 30:58Speaker 8: toch wel succesvolle artiesten. Want die prova wordt in heel
- 31:00Speaker 8: Oekraïne gedraaid. En dat is dus toch wel leuk. Het
- 31:02Speaker 8: is een lekker pakkend nummertje met een spirit die past
- 31:05Speaker 8: bij het land... En ik wilde dat graag aan jullie meegeven.
- 31:08Speaker 8: Dus geniet van Taka Malada
- 31:10Speaker 1: MUZIEK
- 31:41Speaker 2: Nou, dat is toch wel een opbeurend toch? Ja, wel lekker.
- 31:44Speaker 4: Het doet mij een beetje denken aan het vroege werk
- 31:46Speaker 4: van Dries Roelvling.
- 31:49Speaker 2: Ja, echt.
- 31:50Speaker 4: Twee
- 31:50Speaker 3: nog
- 31:50Speaker 4: gele zwembroeken te horen. Precies. Nee, hartstikke vrolijk. Ik zal
- 31:53Speaker 4: hem zetten in de lijst BNR Mega Hits. Daar vallen
- 31:57Speaker 4: al de muzieknummers te horen die wij in deze uitzending
- 32:00Speaker 4: doen
- 32:00Speaker 2: Wel leuk dat we van Geert-Jan uit het Oost vonden.
- 32:02Speaker 2: Waar toch het leven niet altijd even opbeurend is. En
- 32:07Speaker 2: als je meer van Geert Jan wil volgen... dan kan
- 32:09Speaker 2: je ook naar bnr.nl gaan. En daar alle verhalen van
- 32:13Speaker 2: Geert Jan... die ook nog eventjes in Oekraïne blijft... te vinden.
- 32:17Speaker 2: En je hoort hem natuurlijk ook in... de reguliere uitzendingen
- 32:21Speaker 2: van Make Europe Great Again. Daarmee zijn we aan het
- 32:24Speaker 2: einde gekomen van Mega XL. Dank jullie wel, Stefan de
- 32:28Speaker 2: Vries en Luc de Klerk. Jij bedankt voor het luisteren.
- 32:30Speaker 2: De redactie is gedaan door Micha Alroele. Mijn naam is
- 32:33Speaker 2: Micha van der Toorn. En maandag rond de klok van
- 32:36Speaker 2: vier zijn we er weer... met de dagelijkse update van
- 32:38Speaker 2: Make Europe Great Again. Heel graag. Tot dan.