Latest / Zakendoen | BNR / Mark Olde Riekerink (Micronit) over de grootste worden in de kleinste niches
Transcript
- 0:00Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius,
- 0:07Speaker 1: verzekerd van betaling.
- 0:08Speaker 2: Wil je weten wat er speelt en of waarom? In
- 0:11Speaker 2: de BNR-app. Luister je ook live naar onze programma's
- 0:14Speaker 3: Download de BNR-app.
- 0:16Speaker 4: En blijf scherp
- 0:18Speaker 3: BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Dit
- 0:26Speaker 5: is BNR Zaken doen voor economisch nieuws en zakelijk inzicht.
- 0:30Speaker 5: Straks hoor je meer over de mogelijke afschaffing van de
- 0:32Speaker 5: personeelskorting in het bedrijvenpanel. Vanaf 12 uur bespreek ik macro-economisch
- 0:37Speaker 5: nieuws met Steven Brackman. En om half 1 spreek ik
- 0:39Speaker 5: Mark Olderikering van microtechnologie- en nanotechnologiebedrijf Micronit... over hoe je
- 0:44Speaker 5: medische laboratoria op kleine chips kan plaatsen. Maar nu eerst
- 0:47Speaker 5: het economische nieuws van de dag. Het kabinet trekt de
- 0:50Speaker 5: komende jaren 16 miljard euro uit... voor onderhoud en vernieuwing
- 0:53Speaker 5: van onze infrastructuur. Daarbij krijgt onderhoud voorrang op nieuwe projecten.
- 0:57Speaker 5: Dat meldt RTL Nieuws op basis van gelekte stukken. Of
- 1:00Speaker 5: het minderheidskabinet kan rekenen op steun uit de Kamer is
- 1:03Speaker 5: nog de vraag. Haptamu de Hoop van Pro zegt nog
- 1:05Speaker 5: twijfels te hebben over
- 1:06Speaker 6: het voorstel. Wij tekenen nooit zomaar bij het streepje en
- 1:09Speaker 6: zeker niet als het gaat om onze infrastructuur die enorm
- 1:11Speaker 6: onder druk staat. Dus we gaan kijken wat er uitkomt
- 1:15Speaker 6: en dat dan op z'n meritisch beoordeel. Het belangrijkste wat
- 1:18Speaker 6: ik het kabinet zou willen aanraden is gewoon een totaal
- 1:20Speaker 6: deal te sluiten met Pro. En dan kan er heel
- 1:22Speaker 6: veel meer geld vrijkomen bij infrastructuur, want als minister Heijn
- 1:25Speaker 6: het zelf niet voor elkaar krijgt, dan zullen we maar
- 1:27Speaker 6: moeten helpen.
- 1:28Speaker 5: En later vandaag maken minister Karremans en staatssecretaris Bertram... officieel
- 1:31Speaker 5: bekend naar welke wegen, bruggen, sluizen en spoorlijnen er geld gaat...
- 1:36Speaker 5: en dus ook welke bouwprojecten er niet door zullen gaan.
- 1:39Speaker 5: Ondertussen staat de Ajax op 1139,5 punt, zestiende van een
- 1:43Speaker 5: procent in de plus. Audax-topman Paul Sies zat pas een
- 1:51Speaker 5: paar maanden in het zadel... en hij wordt nu al geschorst.
- 1:53Speaker 5: En politieke partijen tonen massaal berauw. Ze hebben spijt van
- 1:57Speaker 5: het mogelijke afschaffen van de personeelskorting. Dat en nog veel
- 2:00Speaker 5: meer ga ik bespreken in het Bedrijvenpanel... waarin we dieper
- 2:02Speaker 5: ingaan op actuele onderwerpen van de afgelopen dagen... die spelen
- 2:05Speaker 5: in de wereld van bedrijven. En dat doe ik met
- 2:07Speaker 5: Marlies Moor, ondernemer en communicatie-expert in de retail... en Carlijn Lortieë, serieondernemer,
- 2:11Speaker 5: medeoprichter van People Power People. Welkom allebei.
- 2:15Speaker 7: Goedemorgen. Goedemorgen.
- 2:16Speaker 5: Ja, laten we beginnen met die personeelskorting. Want het is
- 2:18Speaker 5: toch wel een mooie hoekase allemaal. Voor velen was het
- 2:20Speaker 5: een mooi extraatje. Korting op de weekboodschap als kassamedewerker. Of
- 2:24Speaker 5: op de treinkaartjes van je gezin als je bij de
- 2:26Speaker 5: NS werkt natuurlijk. Die personeelskorting krijgen tienduizenden medewerkers mogelijk niet meer.
- 2:31Speaker 5: Schrijft nu.nl. En de politiek lijkt inmiddels ook een beetje
- 2:34Speaker 5: te schrikken... van haar eigen plannen. Carlijn, jouw eerste baantje
- 2:37Speaker 5: was in een kledingwinkel, begreep ik. Al goddat nou ook
- 2:40Speaker 5: voor Marlies. Ja, ik zag
- 2:41Speaker 7: jullie instemmen. 16 jaar oud, drie gulden 32 per uur.
- 2:45Speaker 7: En je kreeg de
- 2:46Speaker 8: skorting op de spijkerbroek.
- 2:48Speaker 5: En jullie zullen weten hoe belangrijk dit is.
- 2:49Speaker 8: Nou, 100 procent. Je bent jong en je gaat bij
- 2:52Speaker 8: een kledingzaak werken... waarvan je denkt, nou, dat vind ik
- 2:54Speaker 8: leuke kleding. En als je dat dan ook nog zelf
- 2:56Speaker 8: koopt en draagt... nou, een beter uithangbord kan het gewoon
- 2:59Speaker 8: niet zijn. Laten
- 3:00Speaker 7: we eerlijk zijn, met de grote tekorten in al die MKB-ondernemingen...
- 3:03Speaker 7: zit je te springen om je personeel en is het
- 3:05Speaker 7: alleen maar fijn... als mensen zich zo betrokken voelen dat
- 3:08Speaker 7: ze dat ook laten zien... in de kleding, de dienst
- 3:11Speaker 7: van de NS, dat ze doen. En het is gewoon
- 3:13Speaker 7: voor kap loon. Ik bedoel, het hoort er echt bij.
- 3:16Speaker 5: En wat zijn dan de gevolgen voor bedrijven die in
- 3:18Speaker 5: de CAO... of in een aparte regeling personeelskorting hebben opgeschreven?
- 3:21Speaker 5: Want het valt niet zomaar te schrappen natuurlijk
- 3:23Speaker 7: Nee, en dat vind ik wel weer dat de ondernemer...
- 3:25Speaker 7: wel weer de rekening onder zijn neus krijgt, zoals zo vaak. Kijk,
- 3:28Speaker 7: ik ben het er totaal mee eens dat je niet
- 3:29Speaker 7: de mensen moet raken... die een stukje loon hiervan opbouwen.
- 3:34Speaker 7: Als we even kijken naar de grote gemene deler... dat
- 3:36Speaker 7: zijn de mensen die echt niet de wereldsalarissen hebben. Dus
- 3:39Speaker 7: daar zou ik niet aan tornen. Alleen die ondernemer moet
- 3:41Speaker 7: dus wel ergens gaan strepen... of het extra gaan betalen
- 3:45Speaker 7: met een belachelijk hoog percentage belasting van 80%.
- 3:47Speaker 5: Ja, of weer een ander geitenpaadje zoeken waar al over
- 3:49Speaker 5: werd gered in de kranten.
- 3:50Speaker 7: En daar hadden we het net over. En ik ben
- 3:52Speaker 7: geen fan van Den Haag in grote lijnen. Maar ze
- 3:54Speaker 7: hebben wel een beetje gelijk als de hele regelgeving hierbij
- 3:58Speaker 7: heel ingewikkeld is
- 3:59Speaker 7: Want je mag zo'n stukje, 2% van de loonkosten totaal,
- 4:02Speaker 7: mag je gebruiken. En dat moet je dan delen door
- 4:04Speaker 7: het aantal mensen. En dan weet je ongeveer wat je
- 4:06Speaker 7: per persoon mag doen wat onbelast is. En juist in
- 4:09Speaker 7: die factoren zijn
- 4:10Speaker 8: er onwijs veel part-timers. Dus als je dat deelt door
- 4:12Speaker 8: het aantal mensen... is je vrije
- 4:13Speaker 10: ruimte
- 4:13Speaker 8: gewoon heel beperkt. Ik
- 4:15Speaker 5: zag Jumbo al zeggen, wij gaan onvervaard door hiermee. Wat
- 4:18Speaker 5: u ook beslist, Den Haag. Maar de kleinere werkgever wordt
- 4:20Speaker 5: hier dus weer de dupe van.
- 4:21Speaker 7: Jumbo kan zich dat permitteren. En
- 4:22Speaker 5: ik ben ook
- 4:22Speaker 7: helemaal, wat dat betreft, heel goed bezig. Ik ben veel
- 4:25Speaker 7: meer aan het kijken naar personeel en klant. Dat terzijde.
- 4:29Speaker 7: Maar er zijn natuurlijk een heleboel ondernemers... die misschien drie,
- 4:31Speaker 7: vier mensen in dienst hebben. En hoe gaan die dat doen?
- 4:34Speaker 7: En dat vind ik dat Den Haag heel vaak daar...
- 4:36Speaker 7: in die hoge woontorens waar ze zitten... vergeet om even
- 4:39Speaker 7: gewoon in die straat te gaan kijken. En dan niet
- 4:42Speaker 7: naar die grote ketens, precies wat jij zegt... maar naar
- 4:44Speaker 7: die wat kleinere winkeltjes die één, twee of drie zaken hebben.
- 4:48Speaker 7: En daar gaat het pijn doen. En dat is de
- 4:49Speaker 7: verkeerde plek.
- 4:50Speaker 5: Nou, jij bent geen fan van Den Haag... maar ik
- 4:52Speaker 5: ga toch wat Haags jargon op je afgooien. Want het
- 4:54Speaker 5: kabinet had geld nodig... om de onbelaste kilometervergoeding te verhogen.
- 4:57Speaker 5: En men wilde onbelaste vergoedingen aan personeel... en de werkkostenregeling
- 5:01Speaker 5: waar deze vrijstelling onder valt aanpassen. Dat is dus de
- 5:04Speaker 5: personeelskorting voor de helderheid. Omdat het te ingewikkeld is. Nou,
- 5:08Speaker 5: ik bedoel, de woorden die ik zojuist uitsprak... ik denk
- 5:10Speaker 5: dat 10% van de mensen ze begrijpt als ze fiscalist zijn.
- 5:13Speaker 5: Dat zegt toch ook wel een beetje genoeg over de complexiteit...
- 5:15Speaker 5: Jongens
- 5:15Speaker 7: wake up. Ik bedoel... Het hoeft echt niet in Jip
- 5:18Speaker 7: en Janneke, maar doe eens even normaal. Kom eens kijken,
- 5:21Speaker 7: praat eens met ondernemers.
- 5:23Speaker 5: Het is te ingewikkeld dus.
- 5:24Speaker 7: Veel te ingewikkeld, maar ik denk dat er bezuinigd moet worden.
- 5:28Speaker 7: Volgens mij is het gewoon handjeklap daar in Den Haag.
- 5:31Speaker 7: En ze hebben hier meegestemd... omdat ze een heel pakketje
- 5:34Speaker 7: aan de andere kanten door wilden drukken
- 5:35Speaker 5: Ja, de hogere onbelaste kilometervergoeding. Exact,
- 5:38Speaker 7: exact. En dan gebeurt er dit en nu zeggen ze...
- 5:40Speaker 7: oh jee, maar dat is eigenlijk best zielig, weet je.
- 5:42Speaker 7: En
- 5:43Speaker 8: wat nu? En hoe zo'n motie dan ook tot stand komt...
- 5:45Speaker 8: dan lees je dat er onderzoek is gedaan... en dat
- 5:46Speaker 8: dat niet doelmatig en niet voldoende opleverde. En er is
- 5:51Speaker 8: denk ik geen enkel gesprek... het is een aanname hoor,
- 5:53Speaker 8: met die ondernemers geweest. Precies wat je zegt. Wij hebben
- 5:56Speaker 8: zelf persoonlijk die ervaring. En als je zo even een
- 5:58Speaker 8: rondje zou doen. Er zijn veel mensen die daar ervaring
- 6:01Speaker 8: mee hebben. En die daar wel heel positief naar kijken.
- 6:04Speaker 8: En als werkgever kan je een hele scala aan secundaire
- 6:07Speaker 8: arbeidsvoorwaarden en incentives organiseren. Maar dit is wel echt degene
- 6:12Speaker 8: die jouw business raakt. Dus het is niet alleen een korting.
- 6:16Speaker 8: Het is ook echt een strategie. Het is ook echt een...
- 6:19Speaker 8: het ambassadeurschap wat je uitstraalt.
- 6:21Speaker 5: Een HR-strategie gewoon, ja.
- 6:22Speaker 8: Absoluut, absoluut. Dus ja, inderdaad, laten we creatief zijn... en kijken,
- 6:26Speaker 8: kan dat nog via een ander straatje?
- 6:29Speaker 7: Ja, maar dat gaat dus gebeuren. Je krijgt het zoveelste geitenpaardje.
- 6:32Speaker 7: Het wordt alleen maar ingewikkelder
- 6:33Speaker 5: Maar het is wel maf, want allereerst was de regeling...
- 6:35Speaker 5: die we personeelskorting noemen, in een evaluatie natuurlijk beoordeeld... als
- 6:38Speaker 5: helemaal niet doelmaat. Dat
- 6:39Speaker 7: was mijn vraag. Wie heeft dat onderzocht en waar
- 6:41Speaker 5: Dat stond ergens in het FD erbij, inderdaad. Maar ik
- 6:44Speaker 5: neem aan dat het ministerie van Financiën dat heeft gedaan.
- 6:46Speaker 5: Want ze zeggen, het is eigenlijk veel te duur. Hij
- 6:48Speaker 5: doet maar half wat hij belooft en kost de belastingbetaler.
- 6:51Speaker 5: Maar daar
- 6:51Speaker 7: zou ik dan wel wat bewijslast van willen zien.
- 6:54Speaker 5: Maar die kosten zijn er, 123 miljoen euro. Maar maatschappelijke
- 6:58Speaker 5: teleurstelling gaat dus toch voor. Want aan beide kanten ben
- 7:00Speaker 5: je belastingbetaler natuurlijk.
- 7:02Speaker 7: Dat we moeten bezuinigen, daar vind ik absoluut wat van.
- 7:06Speaker 7: Alleen de vraag is, moet je dat weghalen? Weer bij
- 7:09Speaker 7: degene die al niet al te veel verdienen. En waarbij
- 7:12Speaker 7: je ook de kleinere ondernemer echt keihard gaat raken. Of
- 7:16Speaker 7: moet je naar andere mogelijkheden kijken?
- 7:18Speaker 5: Een alternatief voor de onbelaste personeelskorting... is dat werkgevers de
- 7:21Speaker 5: zogeheten vrije ruimte van de werkkostenregeling gebruiken. Die wordt dan
- 7:25Speaker 5: ook gebruikt voor kerstpakketjes en uitjes. Ja, maar dan wordt
- 7:27Speaker 5: het kiezen.
- 7:28Speaker 8: Dan wordt het het een of
- 7:29Speaker 5: het
- 7:29Speaker 8: ander. En iets wat je al hebt en dat wordt afgenomen,
- 7:32Speaker 8: dat voelt als een straf. En dat is eigenlijk ook
- 7:35Speaker 8: wat hier gebeurt. Dus je gaat er gewoon op achteruit.
- 7:39Speaker 8: En dat gebeurt voor heel veel mensen. En juist die
- 7:42Speaker 8: met wat minder salaris. En die hier als een extraatje
- 7:45Speaker 7: wel vooruit hadden. Weet je wat het dan nog iets
- 7:47Speaker 7: anders is waar ik... Wat ik ontzettend irritant vind aan
- 7:50Speaker 7: het beleid... we weten niet of het wel of niet
- 7:53Speaker 7: gaat gebeuren. We weten niet of het, als we nu
- 7:55Speaker 7: zeggen wel... of het over een jaar weer niet is.
- 7:57Speaker 7: Dat vind ik als ondernemer nog een ander. Maar als
- 8:00Speaker 7: je een beetje uitzoomt, echt een heel groot probleem... dat
- 8:02Speaker 7: er gewoon geen langetermijnvisie is waar je je aan kan vasthouden.
- 8:05Speaker 7: Als je dan zeker weet, nou, dit wordt het, dan
- 8:07Speaker 7: ga je daarop acteren.
- 8:08Speaker 5: Wat dat betreft, het is nu allemaal teruggegeven door de Kamer. VVD, CDA, BBB, 50PLUS.
- 8:15Speaker 5: Iedereen die voorstemde om dit af te schaffen, die personeelskorting...
- 8:18Speaker 5: die keert op zijn schreden terug natuurlijk. Over twee weken
- 8:20Speaker 5: praat de Kamer dan over het belastingplan. Half november stemmen.
- 8:23Speaker 5: Hoe verwachten jullie dat het afloopt?
- 8:25Speaker 8: Nou ja, het is nu al een politiek verkeersongeval. Dus ja,
- 8:29Speaker 8: ik denk dat het scherver opruimen is... en kijken wat
- 8:32Speaker 8: er te redden valt. Want ze moeten ergens anders dit
- 8:35Speaker 8: geld dus vandaan halen... en iedereen die houdt zijn luiken gesloten.
- 8:39Speaker 8: Dus er zal echt weer wat uitgeruild moeten worden. Ja, kijk, vasthouden.
- 8:44Speaker 8: Ga je het dan handhaven? Dat is dan ook de vraag.
- 8:47Speaker 8: En dat er geld binnen gaat komen... omdat ze 80%
- 8:51Speaker 8: belasting over die meerwaarde... ik denk dat het gewoon allemaal
- 8:53Speaker 8: wordt geschrapt... en die extra belasting gaat allemaal
- 8:56Speaker 7: niet binnenkomen. Ik denk dat de man op de vloer
- 8:57Speaker 7: de pineut is
- 8:58Speaker 8: uiteindelijk
- 8:59Speaker 8: Ja
- 8:59Speaker 5: zeker. En Eelco Eredenberg mag dan de dekking gaan vinden.
- 9:02Speaker 5: Denken jullie dat er nog iets mogelijk is met andere potjes?
- 9:05Speaker 7: Ze doen niet anders
- 9:06Speaker 8: Precies. Je kan trouwens ook op een andere manier... je
- 9:09Speaker 8: werknemers blij maken. Ik zit natuurlijk wel heel erg in
- 9:13Speaker 8: die doing good hoek. En als je een werkgever hebt...
- 9:16Speaker 8: en dat is niet altijd mogelijk voor die kleine werkgevers...
- 9:20Speaker 8: iets doet voor de maatschappij... als in een soort medewerkers-vrijwilligerswerk... loongifte,
- 9:25Speaker 8: dat soort zaken. Dat is ook allemaal mogelijk. Dat geeft
- 9:27Speaker 8: je ook een goed gevoel. En je doet iets goeds
- 9:29Speaker 8: voor de wereld. Het is geen personeelskorting... maar misschien een
- 9:33Speaker 8: andere manier om... goed te voelen.
- 9:35Speaker 5: De potjes blijven maar schuiven
- 9:38Speaker 3: Zaken doen. Jochem Visser
- 9:43Speaker 5: We zitten midden in het bedrijvenpanel. Vandaag met Marlies Moor,
- 9:45Speaker 5: ondernemer en communicatie-expert... in de retail, en Carlijn Lortiep, serieondernemer...
- 9:49Speaker 5: medeoprichter van People Power People. En dan moeten we naar Audax,
- 9:53Speaker 5: want de raad van commissarissen... van Audax, het moederbedrijf van
- 9:56Speaker 5: de Bruna en Readshop en anderen... heeft CEO Paul Sies geschorst.
- 10:00Speaker 5: Zijn doel was om het bedrijf na jarenlange financiële problemen...
- 10:03Speaker 5: weer winstgevend te krijgen. Hij wilde dat onder meer doen
- 10:05Speaker 5: door reizen te gaan verkopen. Om precies te zijn trad
- 10:09Speaker 5: Paul Sies in april aan... En hij wordt deze maand
- 10:12Speaker 5: op non-actief gezet. Wat zegt deze tijdspanne jou, Carlijn
- 10:16Speaker 8: Dat hij vrij kort is. Nee, dit is geen goede zaak.
- 10:22Speaker 8: Het is wel grappig, want Marlies en ik kennen elkaar...
- 10:24Speaker 8: van de governanceopleiding. We hebben allebei tegelijkertijd de opleiding... tot
- 10:27Speaker 8: commissarische toezichthouder gedaan. Dit is een fantastische case om even
- 10:31Speaker 8: daar te gaan bespreken. Maar we bespreken hem nu hier
- 10:34Speaker 8: in het bedrijvenpanel.
- 10:35Speaker 5: Dat wou ik net zeggen. Het is
- 10:36Speaker 8: echt smullen, hoor. Het is smullen. Maar het
- 10:38Speaker 7: is ook niet de eerste keer.
- 10:39Speaker 8: Je zou
- 10:40Speaker 7: zo graag als vliegtuig in die
- 10:41Speaker 8: bestuurskamer zitten. Nee, wat we hebben gezien bij Audax is
- 10:45Speaker 8: niet de eerste keer. Er is eerder een CEO op
- 10:47Speaker 8: non-actief gezet.
- 10:49Speaker 7: Jasper de Nooijen.
- 10:50Speaker 8: Ja, en Paul Sies is ook aandeelhouder. 47,5 procent, wat
- 10:56Speaker 8: ik begreep. Dus eigenlijk wat je hier ziet is het aandeelhouderschap,
- 10:59Speaker 8: het besturen... En de toezicht lopen volledig door elkaar heen.
- 11:04Speaker 8: En ik denk, van de buitenkant, van wat we kunnen beoordelen...
- 11:08Speaker 8: is dat wel een... Ja,
- 11:10Speaker 7: dat is de governance. Kan het echt niet. Aan de
- 11:11Speaker 7: andere kant, je bent een ras ondernemer. Je stapt in
- 11:14Speaker 7: een bedrijf wat echt op omvallen stond. Als
- 11:16Speaker 5: verandermanager
- 11:19Speaker 7: Ook die term, chief restructuring
- 11:21Speaker 5: officer. Hoe
- 11:22Speaker 7: verzin je het? Nog niet eerder echt zo gebruikt en
- 11:24Speaker 7: toegepast gezien. Hij is denk ik echt wel een ras ondernemer.
- 11:29Speaker 7: Hij wist, er moet hier keihard gesneden worden om te overleven.
- 11:33Speaker 7: En dat moet je zijn voorganger natuurlijk wel... Hoe heet hij?
- 11:36Speaker 7: Koen Raad? Nee, hoe heet zijn voorganger nou die er
- 11:39Speaker 7: gezeten heeft?
- 11:41Speaker 5: Laat ik de Google maar weer eens even raadplegen. Korte Raad.
- 11:44Speaker 7: Korte Raad. Die heeft echt goed werk gedaan. Die heeft
- 11:46Speaker 7: puin geruimd. Die heeft een deal met UWV. na een rechtszaak,
- 11:49Speaker 7: deal met de Belastingdienst gesloten... zodat ze overeind bleven. En
- 11:53Speaker 7: uiteindelijk met de toeleveranciers erbij... praat je toch geloof ik
- 11:55Speaker 7: over 6000 mensen... die gedupeerd zouden worden anders. En Nederland
- 11:59Speaker 7: houdt van de Bruna, volgens mij. Je wil graag dat
- 12:02Speaker 7: het blijft. Dus deze mannen zijn erin gestopt... Hij heeft
- 12:05Speaker 7: dat met Lector Capital gedaan. Drie aandeelhouders, twee grote, waarvan Sies...
- 12:09Speaker 5: Ja, want Lector bezit de aandelen en Paul Sies, die
- 12:12Speaker 5: nu net geschorst is... die bezit daar 47,5 procent van
- 12:15Speaker 8: Maar ondanks dit, want ik ben het helemaal met je eens, Marlies...
- 12:18Speaker 8: is hij dus op non-actief gezet. Ja, maar dat is
- 12:21Speaker 8: dus het
- 12:21Speaker 7: fascinerende. What happened and wie deed dat? Zijn vriend en mede-aandeelhouder.
- 12:27Speaker 7: Was het dat hij zelf dacht. Dit kan niet. Of
- 12:30Speaker 7: krijg ik het niet voor elkaar. Of was het wellicht
- 12:32Speaker 7: zijn vrouw. Die ook echt ondernemer puur sang is. Ik
- 12:36Speaker 7: denk dat hij daar echt met de bottebel in is gegaan.
- 12:39Speaker 7: Maar het is allemaal speculatie. Maar ik heb wel respect
- 12:43Speaker 7: dat hij erin duikt. Dat ze erin investeren. Dat ze
- 12:46Speaker 7: ervoor willen gaan. Het is denk ik een bedrijf wat
- 12:49Speaker 7: het ook nodig heeft. Ze gaven drie maanden aan de
- 12:52Speaker 7: managers van... kom met een plan hoe we het beter
- 12:54Speaker 7: gaan doen. Nou, dat duurde hem te lang. Of hen
- 12:57Speaker 7: te lang. Want kijk, hij is de uithangbord. De vraag
- 12:59Speaker 7: is hoe de andere twee erin staan.
- 13:02Speaker 5: Wie zijn hier de machtigen eigenlijk? Want we horen een
- 13:04Speaker 5: stormachtig concern waar Droer iedere keer om moet. We zien
- 13:07Speaker 5: meerdere bestuurders daar of heel erg puinruim...
- 13:10Speaker 11: of
- 13:10Speaker 5: op de klippen lopen inderdaad. Vervolgens moet je je afvragen...
- 13:14Speaker 5: ligt dit dan nou eigenlijk aan het feit dat die
- 13:16Speaker 5: klus onklaarbaar is? Ligt dit aan het feit dat de
- 13:18Speaker 5: aandeelhouders boos zijn? Ligt het aan toezichthouders die er niet
- 13:20Speaker 5: bij zijn? Ik denk dat
- 13:21Speaker 7: het heel erg te maken heeft met de cultuur van
- 13:22Speaker 7: een bedrijf... wat jarenlang van de familie Leeuw uit Brabant was...
- 13:26Speaker 7: waar ook de leiding vandaan kwam... Toen is Korte Raad binnengehaald.
- 13:32Speaker 7: Die kwam al toen het zeer penibel was. Die is
- 13:36Speaker 7: gaan snijden. En dan moet je met een club mensen
- 13:38Speaker 7: die er nog zitten... Dan vraag je je ook af,
- 13:40Speaker 7: wie zit er nog op zo'n moment na al die jaren?
- 13:43Speaker 7: Moet jij een totale cultuuromslag gaan doen? Ze wilden reizen
- 13:47Speaker 7: gaan verkopen in de winkels. Ze wilden er energie, dynamiek
- 13:51Speaker 7: in gaan brengen. Het stoffige moest er vanaf. Het bestaat.
- 13:54Speaker 7: Ik heb het opgezocht. Bruna, travel deals. Ik had er
- 13:55Speaker 7: nog nooit van gehoord.
- 13:56Speaker 5: Nee, dit is een van de ideetjes van Paul Sies natuurlijk.
- 13:59Speaker 5: Daar moeten we eens even voor praten. Want Sies werd
- 14:01Speaker 5: na de overname van Audax dus aangesteld... als herstructureringsdirecteur. We
- 14:04Speaker 5: noemden het al even. Het zou wel eens kunnen dat
- 14:06Speaker 5: hij dat wat te snel veranderde... met onder andere het reisbureau.
- 14:08Speaker 5: Want in mei was hij bij ons te gast in
- 14:10Speaker 5: de uitzending. En toen zei hij daar het volgende
- 14:13Speaker 12: over. Ik denk dat het bedrijf... toch wel moeite heeft gehad...
- 14:18Speaker 12: om te veranderen. En nu moeten we die veranderingen... snel doormanagen.
- 14:26Speaker 12: En dat clasht wel eens. En zoals ik net zei...
- 14:30Speaker 12: er zijn denk ik best wel eens mensen die zeggen...
- 14:33Speaker 12: ik geloof daar niet in. Ik geloof daar niet in.
- 14:36Speaker 12: Dat clasht wel eens
- 14:38Speaker 8: Dit is wel mooi dat je deze quote precies hebt uitgezocht.
- 14:40Speaker 8: Want als je door je oogharen heen kijkt naar wat
- 14:43Speaker 8: er allemaal gebeurt... dan gaat het over tempo. Het verschil
- 14:47Speaker 8: van inzicht over tempo, over snelheid van veranderingen. Paul Sies
- 14:50Speaker 8: had 24 verandersporen, begreep ik... Hoeveel kan een organisatie hebben?
- 14:56Speaker 8: Absorptievermogen in zo'n 150 jaar plus oude organisatie... daar moet
- 15:01Speaker 8: je met een voorzichtigheid instappen. Daar moet je bepaalde dingen
- 15:06Speaker 8: juist eren. En niet als een soort... Helemaal
- 15:11Speaker 7: mee eens, maar ik denk ook... Ik weet niet wat
- 15:13Speaker 7: ze ervoor betaald hebben. Het was een symbolisch bedrag. Ik
- 15:15Speaker 7: weet dat Thomas van Zijl probeerde hem uit te lokken
- 15:17Speaker 5: Was
- 15:18Speaker 7: het 1 euro? Was
- 15:18Speaker 5: het 1 euro? Ik wil het
- 15:19Speaker 7: niet zeggen, maar het zal een symbolisch bedrag geweest zijn...
- 15:23Speaker 5: Daarom is die prijs voor die aandelen misschien ook wat zachter...
- 15:25Speaker 5: dan je bij andere bedrijven zou denken
- 15:28Speaker 7: Maar goed, ik denk inderdaad, Carlijn, je hebt helemaal gelijk...
- 15:32Speaker 7: om mensen die al een heleboel drama hebben meegemaakt... die
- 15:34Speaker 7: wellicht al heel lang zitten, want dat is echt zo'n bedrijf...
- 15:36Speaker 7: waar mensen heel lang leven, en dan ga je alles veranderen.
- 15:40Speaker 7: En dat wil je snel, en je hebt er zelf
- 15:41Speaker 7: ook belang bij... want je bent aandeelhouder. Dat dat niet
- 15:44Speaker 7: gelukt is. Maar dan kom je bij het punt, oké,
- 15:46Speaker 7: deze meneer is ongetwijfeld briljant. in reorganiseren, maar dit gaat
- 15:50Speaker 7: te hard voor deze club... qua cultuur, et cetera. Maar dan,
- 15:53Speaker 7: wie besliste dan? Heeft hij zelf gezegd, ik zet mezelf
- 15:57Speaker 7: op non-actief... of dit lukt niet? Hoe is dit gegaan?
- 16:00Speaker 5: Dat is de volgende vraag, inderdaad. Maar ja, dan even
- 16:03Speaker 5: ook een heel relevante vraag. Een reisbureau bij de Bruna.
- 16:06Speaker 5: Wat denken we
- 16:06Speaker 7: daarvan? De HEMA ging op een gegeven moment ook verzekeringen aanbieden.
- 16:09Speaker 7: Maar was dat niet een heel groot succes?
- 16:11Speaker 5: Maar dat is dan nog doorverkopen.
- 16:13Speaker 7: Zij geloofden erin. Dat vond ik wel een seant detail.
- 16:18Speaker 7: Ik weet niet precies hoe het zit, maar de interimbestuurder... Hak,
- 16:22Speaker 7: heet ze?
- 16:23Speaker 5: Marije Hak,
- 16:24Speaker 7: ja. Zij heeft tijdens corona, toen D-Reizen failliet ging... D-Reizen
- 16:29Speaker 7: online volgens mij overgenomen. Een kortere periode. En ook weer doorgestoten.
- 16:35Speaker 7: Dat is naar prijsvrij natuurlijk allemaal gegaan. En dat is
- 16:37Speaker 7: gewoon weer operationeel. Dus ik vroeg me af waar de
- 16:41Speaker 7: lijntjes naar online reizen naartoe
- 16:44Speaker 8: leiden
- 16:44Speaker 7: Nou, want
- 16:44Speaker 8: Palsie zat nog een bedrijf. En daarin deden ze de
- 16:47Speaker 8: digitalisering van verschillende reisorganisaties. En die werd dan weer de
- 16:52Speaker 8: leverancier van die reizen bij Bruna. Oh, die governance wordt
- 16:56Speaker 8: steeds beter
- 16:58Speaker 8: Ik zeg een podcastserie.
- 17:00Speaker 5: Helder, ik hoor het alweer aankomen. Maar Palsies is nu geschorst. Marlies,
- 17:04Speaker 5: verwacht je dat hij nog terugkomt? Absoluut.
- 17:06Speaker 7: Ik denk, dit is een hele sterke man. Die heeft
- 17:08Speaker 7: zijn sporen verdiend. Die heeft allerlei dingen meegemaakt. Ook in
- 17:12Speaker 7: die luchtvaart waar hij gezeten heeft. Als je zijn verhaal leest,
- 17:15Speaker 7: die kan echt veel hebben. Ik kan me niet voorstellen
- 17:18Speaker 7: dat hij de handdoek in de ring gooit. Ik denk
- 17:20Speaker 7: dat dit een man is die met een smile op
- 17:22Speaker 7: zijn hoofd... gewoon op zoek gaat naar een hele goede
- 17:25Speaker 5: studio. Zo stond hij ook wel een beetje in de
- 17:26Speaker 5: studio bij ons. Ja,
- 17:27Speaker 7: toch? Ik vind het een hele sterke persoonlijkheid. Ik heb
- 17:29Speaker 7: ergens wel respect. En dat hij te hard is gegaan,
- 17:31Speaker 7: dat hij op tenen heeft. Allemaal ongetwijfeld waar.
- 17:34Speaker 5: Maar Carlijn, vind jij het waarschijnlijk dat hij ook echt terugkomt?
- 17:37Speaker 5: Hoe zit jij in die wedstrijd?
- 17:39Speaker 8: Ik vind het minder waarschijnlijk. Want ik denk, als je
- 17:43Speaker 8: zo'n ander tempo hebt... en zo'n andere manier van ondernemen
- 17:46Speaker 8: en kijken bij deze organisatie... Ja, hij
- 17:49Speaker 7: heeft het op deze manier niet
- 17:50Speaker 8: gedaan. Maar ik bedoel als
- 17:51Speaker 7: aandeelhouder. Hij komt absoluut
- 17:52Speaker 8: niet terug als
- 17:53Speaker 7: hier. Dat bedoel ik. Nee,
- 17:54Speaker 8: dat kan ik me echt niet voorstellen. Maar ja, als aandeelhouder,
- 17:57Speaker 8: dan heb je dus wel de macht... om te blijven
- 17:58Speaker 8: drukken op dat tempo, op die resultaten... op die diversificatie
- 18:03Speaker 8: van al die diensten...
- 18:04Speaker 5: Misschien is die 47,5 wel heel goed gekozen. Want je
- 18:06Speaker 5: had er 3% meer bij gestopt. En dan was het
- 18:08Speaker 5: een heel andere situatie geweest misschien wel. Volgens
- 18:10Speaker 7: mij heeft Bergman ook 47,5. En heeft de derde aandeelhouders
- 18:13Speaker 7: maar 5%. Zijandetijs. Zijandetijs
- 18:17Speaker 5: inderdaad. Welke gevolgen gaat het nu hebben voor Bruna? Want
- 18:20Speaker 5: nou hebben we nog steeds Audax als concern. Nou mogen
- 18:23Speaker 5: ze met Marije Haak door. Denken jullie dat die taak
- 18:25Speaker 5: er makkelijker op wordt zo?
- 18:26Speaker 8: Er is aardig gewerkt aan de sanering. Het loopt nu wel.
- 18:33Speaker 8: Zij springt nu op de rijdende terrein. De vraag is even,
- 18:37Speaker 8: gaat zij een aantal wissels sluiten... van die verandersporen en
- 18:40Speaker 8: zorgt zij dat het op een stabiel spoor blijft... Je
- 18:43Speaker 7: krijgt altijd wat onrust voor die friends. Hoe zit het
- 18:46Speaker 7: met mijn leveringen, bestellingen, acties, campagnes?
- 18:48Speaker 5: Je loopt
- 18:48Speaker 7: alles door, bijdragen,
- 18:49Speaker 5: schuldeisers enzovoort. Haar
- 18:50Speaker 8: eerste taak zou moeten zijn om het vertrouwen te herstellen.
- 18:53Speaker 8: Zowel intern als extern.
- 18:56Speaker 5: Nou, daar moeten de audaxen dan maar mee doen. Hebben
- 18:58Speaker 5: jullie nog een tip die verder gaat dan vertrouwen herstellen?
- 19:01Speaker 5: Misschien operationeel nog iets over Bruna enzovoort?
- 19:03Speaker 7: Laten we de Bruna wel behouden,
- 19:05Speaker 5: jongens. Ja, absoluut.
- 19:06Speaker 7: Ja, absoluut
- 19:07Speaker 5: Helder. Dan wil ik jullie toch nog even vragen naar
- 19:09Speaker 5: de Nederlandse wielerploeg... Picnic Postendel. Niet heel veel tijd voor,
- 19:13Speaker 5: maar dat wordt beschuldigd... van het creëren van een angstcultuur.
- 19:16Speaker 5: Dat kwam gisteren naar voren na onderzoek van NOS Sport,
- 19:18Speaker 5: een wielerplatform in de waaier. Zo zou bij de wielerploeg
- 19:21Speaker 5: een dictatuur heersen. We zagen Martijn Tusselaar, bekende wielrenner, die
- 19:25Speaker 5: werd daar depressief van. Er gebeurde van alles. Een heel
- 19:28Speaker 5: succesvolle ploeg die touretappes won en de Giro d'Italia won
- 19:32Speaker 5: met Tom Dumoulin. En nou zien we dus dat sponsoren
- 19:36Speaker 5: eigenlijk moeten zeggen, ja, we gaan een intern onderzoek bevelen
- 19:39Speaker 5: naar die hele wielerploeg. Hoe hebben jullie naar dat verhaal gekeken?
- 19:44Speaker 8: Mijn eerste reactie op de angstcultuur bij een sportplug... dat
- 19:48Speaker 8: is niet de eerste keer.
- 19:49Speaker 7: Nee.
- 19:50Speaker 8: aan turnbond.
- 19:52Speaker 7: Ook bij de wielerbond. Er zijn nog rechtszaken geweest.
- 19:56Speaker 8: Maar daar waar competitie het allerbelangrijkste is... het winnen in
- 20:01Speaker 8: een machtsstructuur... en in deze systemen zie je dit wel
- 20:04Speaker 8: sneller gebeuren... praat hier niks goed, maar hier zit het
- 20:07Speaker 8: nog wel in. Het bedrijfsleven daarentegen weet al langer... dat
- 20:10Speaker 8: op lange termijn dat heel veel schade doet... en heeft
- 20:12Speaker 8: allerlei maatregelen genomen. Die twee dingen naast elkaar gelegd, dan
- 20:16Speaker 8: denk ik... als je hier nou eens even heel loepsuiver
- 20:19Speaker 8: naar kijkt... er zijn 71 mensen gehoord... Die hebben daar
- 20:23Speaker 8: echt ernstige klachten over. Dat wordt neergelegd voor hoor en wederhoor.
- 20:27Speaker 8: En er komt een statement waarin, inmiddels hebben ze het
- 20:30Speaker 8: wel erkend... maar ook in eerste instantie, we herkennen dit niet. Ja,
- 20:33Speaker 8: gisteren dan wel. Gisteren hebben
- 20:35Speaker 5: ze het hersteld. Ik zag nog een interview met Rudy Kemna...
- 20:37Speaker 5: een van de aller twee hoogsten in die ploeg. En
- 20:41Speaker 5: die ontkende eigenlijk niks bij Wieler Flits, het medium dat
- 20:43Speaker 5: hem interviewde. Maar zei toen daarna, ja, we kunnen toch
- 20:46Speaker 5: eigenlijk bijna niet geloven dat dit zo is.
- 20:48Speaker 7: Maar standaard, we herkennen ons er niet in... maar we
- 20:50Speaker 7: staan helemaal open voor
- 20:51Speaker 5: onderzoek
- 20:52Speaker 7: Ik vind het wel lastig. Het voelt aan de ene
- 20:55Speaker 7: kant een beetje vreemd. Want die ploegen, precies wat Carlijn zegt,
- 20:57Speaker 7: zijn zo professioneel. Daar is ook mentale opvang. Er is
- 21:01Speaker 7: een heel team omheen. Betrouwenspersonen. Maar
- 21:03Speaker 5: de band tussen trainer en wielrenner was wel doorgesneden.
- 21:07Speaker 7: Ja, maar goed, het is wel een verslag. We kregen
- 21:09Speaker 7: van twee oud-wielrenners en van één trainer. Helmantel en die twee...
- 21:16Speaker 7: Rijders zelf. Ik weet niet hoe de rest erin zit.
- 21:19Speaker 7: Ik vind het sowieso. Machtsmisbruik is per definitie fout. Maar
- 21:25Speaker 7: in hoeverre. Hoe staan die kaders. In hoeverre was er
- 21:28Speaker 7: een mogelijkheid. Om hun verhaal kwijt te kunnen. Bij anderen
- 21:30Speaker 7: dan hun team. Want blijkbaar hebben ze het gevoel. Als
- 21:33Speaker 7: ik het tegen de teambaas zeg. Dan word ik meteen afgestraft.
- 21:36Speaker 5: Als je het verkeerde zegt dan ja.
- 21:37Speaker 7: Dat is natuurlijk behoorlijk ongezond. Maar ik zou het hele
- 21:41Speaker 7: plaatje wel even geschetst willen zien. En ik denk dat
- 21:44Speaker 7: het goede is dat je dit onderzoekt. Wat ik het
- 21:47Speaker 7: interessante vind, Picnic... het even niet over PostNL, want daar
- 21:51Speaker 7: weet ik echt niet meer wat de waarden zijn. Maar
- 21:53Speaker 7: bij Picnic natuurlijk wel. Dat
- 21:55Speaker 5: is ook nogal een uitspraak over gesmaak. Nou
- 21:57Speaker 7: ja, ik ben de eigenheid van PostNL totaal kwijtgeraakt. Wat
- 22:01Speaker 7: zou je doen als sponsor inderdaad? Dat is het verhaal.
- 22:05Speaker 7: En voor Picnic is dat wel echt belangrijk. Die hebben
- 22:08Speaker 7: echt hun waarden en normen. Die hebben... Een visie waar
- 22:11Speaker 7: ze zichzelf strak aan houden. Ook qua personeel en alles.
- 22:13Speaker 7: En dan sponsoren ze zo'n wielerploeg en dan gebeurt er
- 22:16Speaker 8: dit. Ja, maar die zijn ook wel, wat ik begreep,
- 22:18Speaker 8: naar buiten gekomen. Jullie moeten echt gewoon goed onderzoek hierin doen.
- 22:22Speaker 8: Want ja, wat is hier gebeurd? Laten we de waarheid
- 22:25Speaker 8: naar boven gaan. En dat aankijken en goed mee omgaan.
- 22:28Speaker 5: Nou, ik word ook ergens door in toom gehouden. En
- 22:30Speaker 5: dat is de tijd. Heel veel dank. Marlies Moor, ondernemer
- 22:33Speaker 5: en communicatie-expert in de retail. En Carlijn Lortie, serieondernemer, medeoprichter
- 22:37Speaker 5: van People Power People. Dank je. Dit panel is ook
- 22:39Speaker 5: te beluisteren als podcast. Abonneer je vooral even via jouw
- 22:41Speaker 5: favoriete kanaal of via de BNR-app. Straks, Tesla heeft zijn
- 22:45Speaker 5: eerste vliegende auto gepresenteerd... maar maakt het aandeel vanmiddag ook
- 22:48Speaker 5: nog een vlucht. Dat hoor je zo van onze beursnerd.
- 22:51Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
- 22:56Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding... salaris en rapportages.
- 23:12Speaker 5: Tweede half uur van BNR Zaken doen, economisch nieuws en
- 23:15Speaker 5: zakelijk inzicht. Er staan al twee startende ondernemers klaar om
- 23:18Speaker 5: te pitchen, maar eerst een analyse van de financiële markten.
- 23:23Speaker 5: Aangeschoven onze beursnerd van vandaag. Beurs- en economieredacteur Donner Bakker.
- 23:27Speaker 5: Collega bij BNR Beurs ook. Goedemorgen
- 23:29Speaker 13: Donner, die AIX, waar staan we? 11,39. Nou, dat is
- 23:33Speaker 13: toch weer een beetje hersteld ten opzichte van gisteren. Toen
- 23:35Speaker 13: die enorme techzal of wereldwijd. Nou goed, onze chipaandelen voor
- 23:39Speaker 13: chipmachinemakers moet ik eigenlijk zeggen. Ook naar beneden. En dus
- 23:41Speaker 13: de AIX ook. Maar goed, nu staan we weer 0,63%
- 23:44Speaker 13: in de plus. Dus we komen weer wel terug. 2,8 procent.
- 23:48Speaker 13: De grootste daler is Bezi. Die hebben de weg omhoog
- 23:51Speaker 13: nog niet gevonden. Het is sowieso wel een lastige maand
- 23:54Speaker 13: voor Bezi, durf ik wel te zeggen. Al die koopadviesen
- 23:56Speaker 13: geschrapt enzovoort. Nou ja, we moeten weer een beetje terug
- 23:59Speaker 13: naar vorige week. Want toen hadden we namelijk de geruchtingen...
- 24:02Speaker 13: dat ASML bezig is met hybrid bonding. Die stapeltechniek waar
- 24:05Speaker 13: Bezi al jaren te koop mee loopt. En deze week
- 24:07Speaker 13: hebben we weer een soort gelijkbericht... vandaag moet ik eigenlijk zeggen,
- 24:10Speaker 13: van Semi Analysis, een nieuw site. Die meldt namelijk dat
- 24:13Speaker 13: ASML ook bezig is met een hybrid bonding tool. Nou,
- 24:16Speaker 13: dat hoorden we dus vorige week ook. Dat zorgde ervoor
- 24:18Speaker 13: dat Bank of America en het Zwitserse UBS... het koersdoel
- 24:21Speaker 13: voor Basie flink verlaagden. Daardoor daalde het aandeel in die
- 24:24Speaker 13: week 20 procent. Nou, daar komt nu vandaag nog eens
- 24:26Speaker 13: 2 procent
- 24:27Speaker 5: bij. Ja, dat is wel bijzonder trouwens. Want Basie doet
- 24:29Speaker 5: dus die-to-waver hybrid bonding. En ASML zet dan twinscan-machines in
- 24:33Speaker 5: voor waver-to-waver... Allemaal technische taal waar ik ook net zo
- 24:36Speaker 5: weinig van weet als jij. Maar ik begrijp wel dat
- 24:38Speaker 5: ze in verschillend vaarwater zitten. Dus dat is goed om
- 24:40Speaker 5: er nog even bij te noteren. Moeten we het nog
- 24:42Speaker 5: even over cm.com hebben? Trading update vandaag?
- 24:45Speaker 13: Ja, zullen we het maar eventjes doen. cm.com, dat bedrijf
- 24:48Speaker 13: uit Breda, waar dat bedrijf helpt met klantbetrokkenheid. Denk aan sms-verkeer,
- 24:51Speaker 13: AI-agents of betalingverwerking. Kwamen met een trading update, je zegt
- 24:55Speaker 13: het al, over het derde kwartaal. Nou, dat was best goed.
- 24:57Speaker 13: Omzet groeide met 9% jaar op jaar tot 67 miljoen euro.
- 25:01Speaker 13: Ook mocht het bedrijf voor het eerst sinds vorig jaar...
- 25:03Speaker 13: een netto-winst noteren van 1 miljoen euro. En het is
- 25:06Speaker 13: wel leuk om te vermelden... dat is de eerste echte
- 25:08Speaker 13: netto-winst sinds het bedrijf op de beurs zit. Want normaal
- 25:10Speaker 13: was het dan zo'n eenmalige meevallen... die het een beetje opsturen.
- 25:12Speaker 13: Steeds bijlenen om alles te bekostigen. Nou, nu dus niet.
- 25:15Speaker 13: Beetje vet op de botten. Vorig jaar in Q3 was
- 25:17Speaker 13: het overigens nog een verlies van 2,4 miljoen. Dus dat
- 25:19Speaker 13: is lekker voor daar. Moet ik nog zeggen dat de
- 25:22Speaker 13: hogere EBITDA... voor het hele jaar wordt verwacht. 2025 bedroeg
- 25:26Speaker 13: de winst voor belastingen en dat soort zaken... verwacht CM
- 25:31Speaker 13: een stijging van 39 tot 44 procent. En dat was
- 25:34Speaker 13: in het begin van het jaar nog 30 procent. Dus
- 25:36Speaker 13: het gaat aanzienlijk beter dan verwacht daar. Dat zien beleggers
- 25:39Speaker 13: ook in, want het aandeel steeg hier te date 54
- 25:42Speaker 13: procent tot nu toe. Maar goed, die glorietijden van 2021,
- 25:45Speaker 13: die zijn
- 25:45Speaker 5: nog heel ver weg. Als je uitzoekt over vijf jaar
- 25:48Speaker 5: zie je 80 procent in de min. Maar ik zie
- 25:50Speaker 5: de glorieberichten van Jeroen van Glaubeek of Jeroen Glaubeek op
- 25:53Speaker 5: LinkedIn alweer komen, want het aandeel is weer goed gestegen.
- 25:55Speaker 5: Lekker weekje dineren met Jetten, goede cijfers. GELACH Hij is actief, hè?
- 25:59Speaker 5: Naar de Verenigde Staten dan? Want autobouwer Tesla presenteerde gisteren
- 26:03Speaker 5: een nieuw voertuig, zullen we het maar noemen?
- 26:05Speaker 13: Ja, de Roadster. Daar zitten we al heel lang op
- 26:07Speaker 13: te wachten. Sinds 2017 was hij al aangekondigd en toen
- 26:10Speaker 13: duurde het maar en het duurde maar. Maar nu zou
- 26:11Speaker 13: hij er echt aankomen. Althans, in 2028 wordt hij geproduceerd.
- 26:15Speaker 13: En wanneer hij dan op de weg zal verschijnen, dat
- 26:17Speaker 13: weten we ook nog niet. Maar goed, hij is gisteren,
- 26:19Speaker 13: of vannacht moet ik eigenlijk zeggen, weer aangekondigd. En ik
- 26:21Speaker 13: moest wel lachen, dat begon met een disclaimer.
- 26:24Speaker 14: By the way, success is not guaranteed. Dus ik wil,
- 26:28Speaker 14: je weet, het zal waarschijnlijk werken. Maar als het niet werkt,
- 26:36Speaker 14: zijn we op een veilige afstand. Ja. En de exciteit...
- 26:43Speaker 14: Nou
- 26:45Speaker 13: lekker begin zo van zo'n pitch. Daar gaan we. Vol
- 26:47Speaker 13: spanning zitten kijken. Volledige elektrische Roadster. Dat is een beetje
- 26:50Speaker 13: de sportcar van Tesla. Moet dan in drie verschillende uitgaves komen.
- 26:53Speaker 13: Belofte is in een halve tot een hele seconde van
- 26:56Speaker 13: 0 naar 100. Afhankelijk van welke versie je koopt. De
- 26:58Speaker 13: snelste variant, daar wil ik het even over hebben... is
- 27:00Speaker 13: uitgerust met tien stuurraketten... met daaraan gekoppeld een tank met perslucht...
- 27:05Speaker 13: waardoor de auto korte stukjes kan vliegen. Dat werd gisteren
- 27:08Speaker 13: spectaculair getoond. Ik zou je ook willen zeggen, zoek dat
- 27:11Speaker 13: even op. Het is het meest besproken filmpje op het
- 27:13Speaker 13: internet
- 27:13Speaker 5: op dit moment
- 27:14Speaker 13: Ik zat ernaar te kijken en toen dacht ik... auto
- 27:16Speaker 13: los van de grond, loopings, alles kwam voorbij. Goed om
- 27:19Speaker 13: te weten, daar mag je uiteraard niet de openbare weg
- 27:21Speaker 13: mee op. En de openbare lucht. Ook niet, inderdaad. De
- 27:25Speaker 13: prijs dan nog even. 50.000 euro voor het instapmodel. Wil
- 27:28Speaker 13: je springen, vliegen, draaien en alles erbij? 250.000 euro. Dat
- 27:31Speaker 13: is de reserveringsprijs. De verkoopprijs is nog niet bekendgemaakt. Ik
- 27:35Speaker 13: moet eerlijk bekennen, en collega Nout Broeken van de Grote Auto,
- 27:37Speaker 13: zo die ik net sprak ook. Ja, wat moet je
- 27:39Speaker 13: er nou mee, was mijn eerste gedachte. Beleggers hebben dat
- 27:41Speaker 13: toch minder. Want ja, het is samen met SpaceX en
- 27:44Speaker 13: innovatief laat het ook wel weer wat zien. Dus het
- 27:46Speaker 13: aandeel gaat zo rond de 5 tot 6 procent hoger openen.
- 27:49Speaker 5: Toch best netjes. Toch weer een konijn uit de hoed
- 27:51Speaker 5: voor Elon Musk. En dan nog even heel kort naar
- 27:53Speaker 5: de FED. Want een renteverhoging eind deze maand lijkt nu
- 27:56Speaker 5: echt van de baan.
- 27:57Speaker 13: Hoezo? Ja, nou het was een rollercoaster. Het was eerst
- 27:59Speaker 13: rond de 40 procent. Toen bleek de inflatie toch wel
- 28:01Speaker 13: heel lang hoog te blijven. En die kapitaalmarktrentes die lopen
- 28:04Speaker 13: maar op. Toen werd het 70. Maar toen hadden we
- 28:06Speaker 13: gisteren Kevin Warstein een speech gaf in Bangkok. Bij de
- 28:10Speaker 13: jaarvergadering van het IMF in de Wereldbank. Hij zei eigenlijk
- 28:13Speaker 13: niet zoveel. Het enige wat hij een beetje weggaf is...
- 28:16Speaker 13: de VET zal altijd voor prijsstabiliteit zorgen. Nou, we hadden
- 28:19Speaker 13: de afgelopen maand al... het banenrapport viel wat tegen van ADP.
- 28:22Speaker 13: De inflatie liep wat op, maar ook niet heel veel
- 28:25Speaker 13: meer dan verwacht. Dus ja, de marktprijs zit nu in.
- 28:28Speaker 13: Zo'n 85 procent dat we nu gewoon een rente stabiel houden.
- 28:32Speaker 13: Dus niet gaan verhogen. En gelijk houden eind oktober, dan
- 28:33Speaker 13: december weer verhogen. Ja, wel mag je ervan uitgaan dat
- 28:36Speaker 13: we tijdens de feestdagen... tegen een rentestand van 4 tot
- 28:39Speaker 13: 4,25 procent aankijken. Een kwartje erbij dus. Maar goed, dat
- 28:42Speaker 13: is nog ver weg. De wereld verandert continu. Dus zeker
- 28:44Speaker 13: weten doen we het nooit. Wat ik wel zeker weet,
- 28:46Speaker 13: is dat mijn tijd hierop zit. Dus ik ga me
- 28:47Speaker 13: klaarmaken voor weekend.
- 28:48Speaker 5: Nou, heel veel dank daarvoor. Donner Bakker, onze beursnerd van vandaag.
- 28:51Speaker 5: En wil je meer nieuws en inzicht over de financiële markten...
- 28:53Speaker 5: abonneer je dan op de podcast Beursnerd... om geen aflevering
- 28:56Speaker 5: te missen. En elke vrijdag is het weer tijd voor
- 29:03Speaker 5: jonge ondernemers... om zichzelf op de kaart te zetten. Dat
- 29:05Speaker 5: doen zij via een pitch en het doorstaan van een vragenvuur.
- 29:08Speaker 5: Vandaag is het de beurt aan Benjamin Havenaar, oprichter van InnerCrowd...
- 29:12Speaker 5: en Jairo Ossumani, oprichter van De Bestrijding. En ook aangeschoven
- 29:16Speaker 5: Tom van Wijk, Managing Director bij Innofest. Die zal de
- 29:21Speaker 5: start-ups beoordelen en van advies voorzien. Welkom alle drie. Dank
- 29:25Speaker 5: je wel. En Benjamin, het is tijd om te gaan pitchen.
- 29:28Speaker 5: Jouw 60 seconden gaan nu in. Succes.
- 29:32Speaker 15: Een bestaande klant behouden is altijd goedkoper dan een nieuwe
- 29:34Speaker 15: klant accureren. Maar hoe zit dat eigenlijk voor festivals? Want 83%
- 29:38Speaker 15: van de festivals in Europa verkoopt niet uit en fans
- 29:41Speaker 15: kopen steeds later hun kaartje. Bij Innercrowd helpen wij organisaties
- 29:45Speaker 15: hun fans loyaler te maken. Dat doen we door fans
- 29:47Speaker 15: in te delen op een ladder van loyaliteit. Voor elke
- 29:50Speaker 15: trede op die ladder hebben we een andere oplossing. Dat
- 29:53Speaker 15: begint bij de startkaartverkoop. Organisatoren willen zoveel mogelijk tickets verkopen...
- 29:57Speaker 15: zodat fans zo lang mogelijk hun vrienden kunnen uitnodigen om
- 29:59Speaker 15: ook te gaan. Hiervoor hebben we een geïntegreerde WhatsApp-shop ontwikkeld...
- 30:03Speaker 15: en deze confronteert gemiddeld 50% meer dan traditionele campagnes. De
- 30:07Speaker 15: trouwste fans maken we ambassadeurs. Zij kunnen kaartjes verkopen, content maken...
- 30:12Speaker 15: en opdrachten uitvoeren in ruil voor beloningen. In totaal hebben
- 30:15Speaker 15: we meer dan 12,7 miljoen euro omgezet voor onze klanten...
- 30:19Speaker 15: want het is natuurlijk altijd beter om je bestaande fans
- 30:22Speaker 15: te behouden... in plaats van nieuwe fans te accorderen.
- 30:25Speaker 5: En dat was de pitch van Benjamin Havenaar, oprichter van...
- 30:29Speaker 5: Inner Crowd. En laten we even beginnen. Ik begrijp, jij
- 30:32Speaker 5: moest een festival organiseren een aantal jaar geleden. Je had
- 30:35Speaker 5: een vriendje bij cm.com en toen zei hij, ja, je
- 30:37Speaker 5: kan nog echt wel wat met de loyaliteit van klanten.
- 30:39Speaker 5: Begrijp ik dat Inner Crowd daar vandaan komt?
- 30:41Speaker 15: Nou, dat vriendje bij cm.com, die werkte, die was al eerst,
- 30:46Speaker 15: daar heb ik samen mee op studie gezeten. En die
- 30:48Speaker 15: maakte al onze website voordat hij bij cm.com zat. En
- 30:51Speaker 15: daarna heeft hij daar eventjes gewerkt, inderdaad. Maar zo ging
- 30:53Speaker 15: het inderdaad. En waarom is Inner Crowd dan precies opgezet? Nou,
- 30:58Speaker 15: ik ben zelf de organisator van de Cray Festival in
- 31:00Speaker 15: Den Haag. En wij merkten gewoon dat het heel lastig
- 31:02Speaker 15: was om ambassadeurs goed te managen. En eigenlijk wilden we
- 31:04Speaker 15: daar helemaal mee stoppen. En uiteindelijk hebben we besloten om
- 31:08Speaker 15: daar toch iets van te proberen te maken door het
- 31:10Speaker 15: beter meetbaar te maken. En dat was een groot succes.
- 31:13Speaker 15: En na die proof of concept fase hebben we dat
- 31:17Speaker 15: voor andere klanten ook gebouwd. Nou, leg ons even de
- 31:20Speaker 15: werking en het verdienmodel uit
- 31:21Speaker 5: van InnerCrowd dan.
- 31:23Speaker 15: Ja, dus we hebben verschillende producten. Het is allemaal een
- 31:27Speaker 15: engagement platform waarmee je alle fancommunicatie kunt managen. Maar wij
- 31:31Speaker 15: doen dat echt vanuit de bril vanuit loyaliteit. Dus bijvoorbeeld
- 31:35Speaker 15: zo'n ambassadeurscampagne. Fans melden zich aan voor die campagne. En
- 31:38Speaker 15: dan kunnen ze opdrachten uitvoeren en tickets verkopen in ruil
- 31:40Speaker 15: voor punten. En met die punten kunnen ze dan beloningen sparen.
- 31:44Speaker 15: En op die manier zorgen voor meer kaartverkoop. Maar ook
- 31:46Speaker 15: bijvoorbeeld voor dat fans content gaan maken voor die organisaties.
- 31:51Speaker 15: En daarnaast hebben we ook allerlei andere tools om fans
- 31:53Speaker 15: loyaler te maken.
- 31:55Speaker 16: Ja, ik denk een heel mooi initiatief om direct in
- 31:58Speaker 16: de zak van de klant te komen. Ik zie ook
- 32:01Speaker 16: dat in de festivalwereld dat er ontzettend veel apps zijn...
- 32:05Speaker 16: en ook al loyaliteitssystemen zijn ontwikkeld. Daar draait de community
- 32:10Speaker 16: altijd om. Festivals zijn nou eenmaal communities. Het heb je
- 32:13Speaker 16: misschien ook wel ervaren als festivalorganisator... dat er partijen naar
- 32:17Speaker 16: je toe kwamen met dit soort oplossingen. Hoe overtuig jij
- 32:21Speaker 16: nu een festivalorganisatie... om toch echt met jullie in zee
- 32:23Speaker 16: te gaan?
- 32:24Speaker 15: Nou, wij hebben een volledig beeld van al die klanten.
- 32:27Speaker 15: Dus we doen niet alleen maar loyaliteit voor die trouwste fan...
- 32:30Speaker 15: maar dus ook de communicatie rondom het festival voor alle
- 32:33Speaker 15: andere fans. En doordat we dat totaalbeeld hebben... kunnen we
- 32:36Speaker 15: dus ook beter die toepassingen inzetten. En wij doen bijvoorbeeld
- 32:40Speaker 15: zelf niet de ticketing. Wij integreren met ticketingpartijen en met
- 32:43Speaker 15: andere softwarepartijen... waar fandata vandaan komt. En op die manier
- 32:47Speaker 15: krijgen wij een totaalbeeld. En dat is eigenlijk wel uniek
- 32:50Speaker 15: voor dit soort systemen.
- 32:52Speaker 16: Hebben jullie dan ook een betere oplossing dan bijvoorbeeld de
- 32:55Speaker 16: grote partijen als CM? Die hier ook wel mee bezig
- 32:58Speaker 16: zijn geweest. Ze zitten inmiddels als een winstgevend beursgenoteerd bedrijf.
- 33:03Speaker 15: CM is ook onze partner en tegelijkertijd een beetje concurrent.
- 33:07Speaker 15: Maar we hebben best wel veel klanten die bij CM
- 33:10Speaker 15: de ticketing doen en het engagementstuk. Maar bij ons weer
- 33:12Speaker 15: het loyaliteitstuk. En CM ontwikkelt natuurlijk heel veel verschillende producten.
- 33:17Speaker 15: Dus uiteindelijk concurreer je altijd wel een beetje met elkaar dan.
- 33:19Speaker 5: En via investeerders haalden jullie 750.000 euro op. Je zegt
- 33:23Speaker 5: net al, we lopen enigszins op koers... om zowel te
- 33:25Speaker 5: concurreren als te partneren met cm.com. Is het doel uiteindelijk
- 33:28Speaker 5: ook om op te gaan in zo'n grote bedrijf? Of
- 33:31Speaker 5: denk je echt, nee, wij gaan in Europa uitrollen en
- 33:33Speaker 5: Europa veroveren?
- 33:34Speaker 15: Ja, zeker. Europa is voor ons gewoon heel interessant. Dus
- 33:38Speaker 15: nu zijn we vooral groot in Nederland en België, maar
- 33:39Speaker 15: ook in totaal in zes landen. Maar bijvoorbeeld Duitsland, Frankrijk,
- 33:44Speaker 15: UK zijn ook interessante markten voor ons. Maar ook de US.
- 33:48Speaker 15: Mensen zijn daar zo ongeveer met een schaar geboren in
- 33:50Speaker 15: de hand om coupons uit te knippen. Loyaliteit is daar
- 33:53Speaker 15: een beetje uitgevonden. Dus voor ons zou het heel veel
- 33:56Speaker 15: sens maken om ooit daar naartoe te gaan. Maar eerst
- 33:57Speaker 15: moeten we Europa pakken. Nou, ik hoor dat je het
- 33:59Speaker 15: Engels in
- 34:00Speaker 5: ieder geval spreekt. Dank. Straks krijg je het eindoordeel. Maar
- 34:02Speaker 5: eerst gaan we naar Jairo Ossimani, oprichter van De Bestrijding.
- 34:06Speaker 5: En jouw 60 seconden voor de pitch
- 34:08Speaker 17: die gaan nu in. Ik ben Jairo van De Bestrijding.
- 34:11Speaker 17: En een muis kan een ondernemer duizenden euro's kosten. Maar
- 34:14Speaker 17: het echte probleem is niet die muis. Maar het is
- 34:16Speaker 17: dat niemand heeft voorkomen dat die binnenkwam. En daar maken
- 34:19Speaker 17: wij het verschil. Wij helpen horeca, vastgoedbeheerders en particulieren... om
- 34:23Speaker 17: de problemen op te lossen en om die structureel te voorkomen.
- 34:27Speaker 17: In tegenstelling tot traditionele bestrijders... combineren wij professionele bestrijding met preventie,
- 34:32Speaker 17: digitale monitoring... en een volledig IPM-plan. Het verdienmodel is eigenlijk
- 34:37Speaker 17: best wel krachtig. We halen het uit bestrijdingen via particulieren...
- 34:40Speaker 17: en we halen het uit zakelijke relaties. We doen het
- 34:42Speaker 17: met slimme online marketing, een groeiend netwerk en een schaalbaar team...
- 34:46Speaker 17: gaan wij gewoon de positie opbouwen in deze Nederlandse markt.
- 34:48Speaker 17: En onze ambitie is niet de zoveelste ongedierte bestrijden worden...
- 34:52Speaker 17: maar de preventiepartner van werkend Nederland. En wij verkopen zekerheid.
- 34:56Speaker 17: En zekerheid is voor iedere ondernemer van onschatbare waarde.
- 35:00Speaker 5: En dat was de pitch van Jairo Ossimani van De Bestrijding.
- 35:04Speaker 5: En eens even kijken, hoe ziet jouw werk er nou
- 35:06Speaker 5: eigenlijk uit? Want jullie hebben nu een bedrijf met een
- 35:09Speaker 5: paar mensen. Jullie zijn flink aan het groeien, begreep ik al.
- 35:11Speaker 5: En jij was bijna niet gekomen dat je nog een
- 35:13Speaker 5: andere opdracht
- 35:14Speaker 17: had. Ja, ik had vandaag twintig opdrachten staan. Ik had
- 35:18Speaker 17: de jongen met de acute kiesontsteking. En mijn compagnon die
- 35:22Speaker 17: aan de andere kant staat, die is altijd vrij op vrijdag.
- 35:26Speaker 17: dus ik moest een keuze maken ga ik mezelf hier
- 35:28Speaker 17: presenteren en laat ik die klanten voor dit keer voor
- 35:30Speaker 17: een keer gaan met het oog op dat ik ze
- 35:32Speaker 17: kon verzetten ja liever niet maar ja ik zag dit
- 35:37Speaker 17: als een hele grote kans eigenlijk gewoon om mezelf te
- 35:39Speaker 17: laten zien en het bedrijf op de kaart te zetten
- 35:42Speaker 17: dus we hebben de klanten gebeld en we hebben ook
- 35:44Speaker 17: gewoon eerlijk gezegd dat we op de radio kwamen en
- 35:46Speaker 17: dat we daardoor vandaag ja helaas moesten schuiven ja zolang
- 35:50Speaker 17: je eerlijk bent ja denk ik dat het wel gewoon
- 35:53Speaker 17: mogelijk is En we werken ook in het weekend. Dus
- 35:57Speaker 17: ik denk dat dat ons ook onderscheidt... van alle andere
- 36:00Speaker 17: ongedierte bestrijders... is dat wij geen weekendtarieven rekenen... en ook
- 36:03Speaker 17: op zaterdag en zondag actief zijn. En je zegt dat
- 36:05Speaker 17: je preventiepartner wil zijn... niet de zoveelste ongedierte bestrijder. Hoe
- 36:08Speaker 17: onderscheid je dan van andere preventiepartners? Wij geloven in visuele inspectie.
- 36:12Speaker 17: Wat je vaak ziet bij de grotere organisaties... is dat
- 36:15Speaker 17: zij een digitale monitoring doen. Dus zij bevallen met QR-codes
- 36:19Speaker 17: die je kunt scannen... Vallen die een seintje afgeven over
- 36:24Speaker 17: een wifi-netwerk. Waardoor ze een keertje langskomen bijvoorbeeld. Ze bieden
- 36:28Speaker 17: je vier bezoeken per jaar. En als er iets afgaat
- 36:31Speaker 17: dan komen ze een keertje extra. Maar dan komen ze
- 36:33Speaker 17: het beestje uit het valletje halen. Maar ze komen niet
- 36:34Speaker 17: de rest van je pand onderzoeken
- 36:36Speaker 17: En dat is wat wij herhaaldelijk elke maand bij vaste
- 36:40Speaker 17: klanten laten terugkomen. Is die visuele inspectie altijd de zaklamp
- 36:43Speaker 17: er doorheen. kijken van, hé, zijn er toch weer toegangspunten opengeknaagd?
- 36:49Speaker 17: Zijn er wegen waardoor die beesten alsnog weer naar binnen
- 36:51Speaker 17: kunnen komen? Dan heb ik het vooral over knaagdieren en insecten.
- 36:54Speaker 5: Heel veel dank voor deze pitch. En dan gaan we
- 36:55Speaker 5: naar het eindoordeel van onze beoordelaar Tom van Wijk
- 36:59Speaker 16: Met wie beginnen we
- 37:00Speaker 5: Laten we eens even beginnen met Benjamin Havenaar, oprichter van InnerCrowd.
- 37:03Speaker 5: Want de festival apps enzovoort en loyaliteit, daar moeten we
- 37:07Speaker 5: eerst eens even over praten.
- 37:08Speaker 16: Ja, ik denk dat zij op een heel urgent probleem
- 37:10Speaker 16: zitten voor festivalorganisatoren. En wat ik net al zei, de
- 37:14Speaker 16: community is daar onwijs belangrijk. Ze hebben alle twee een achtergrond,
- 37:19Speaker 16: zowel in de techniek als in de markt zelf ook.
- 37:22Speaker 16: En ik denk dat dat heel erg voordelig is om
- 37:25Speaker 16: andere partijen te kunnen overtuigen. Jullie willen expansie doen in
- 37:31Speaker 16: het buitenland, in Duitsland. Ik weet niet of jullie nog
- 37:35Speaker 16: een go-to-market-strategie daarvoor hebben. Want uiteindelijk zijn al die festivalculturen
- 37:40Speaker 16: weer anders. Ja.
- 37:42Speaker 15: Het antwoord is ja, begrijp
- 37:45Speaker 16: ik. En het wordt nog best wel lastig om de
- 37:50Speaker 16: kop over het maaiveld uit te steken. Maar je hebt
- 37:53Speaker 16: wel een hele duidelijke propositie binnen die loyaltymarkt. Dus daar
- 37:57Speaker 16: wens ik u alle succes mee
- 37:59Speaker 5: En wat vond je van Jairo Ossimani, oprichter van De Bestrijding?
- 38:02Speaker 16: Ja, wat jij nog niet zei volgens mij in je pitch...
- 38:06Speaker 16: maar je hebt best wel echt een achtergrond ook vanuit
- 38:09Speaker 16: het probleem van klanten. Ondertussen heet u, en dat is
- 38:12Speaker 16: denk ik heel erg belangrijk... om daar ook hun goed
- 38:15Speaker 16: te kunnen servicen. Jullie heten ongedierte bestrijding... en tegelijkertijd zit
- 38:19Speaker 16: je juist op het plek van preventie. Daar ligt jullie ambitie.
- 38:22Speaker 16: Ik denk dat dat ook een markt is... in een
- 38:23Speaker 16: hele saturated markt voor ongedierte bestrijding... Dat daar heel veel
- 38:28Speaker 16: misschien ruimte is om daar je propositie toe te gooien
- 38:31Speaker 16: naar preventie. En mensen te overtuigen om een probleem te verkopen.
- 38:35Speaker 16: Waardoor jij waarde oplevert en niet bij de meeste een
- 38:38Speaker 16: kostenpost bent.
- 38:40Speaker 17: Ja, klopt. Wat ik ook vaak zeg als ik de
- 38:42Speaker 17: telefoon opneem... is als je onze slogan wil weten... is
- 38:46Speaker 17: we close the gaps, place the traps and do the catch.
- 38:50Speaker 17: Met andere
- 38:51Speaker 5: woorden. Maar nog wel even wat certificaten erbij halen, begreep
- 38:53Speaker 5: ik ook nog. Want je zegt IPM, dat is van
- 38:55Speaker 5: de wet verplicht
- 38:56Speaker 17: natuurlijk. En er moet
- 38:57Speaker 5: nog wat bij.
- 38:59Speaker 17: Waar we vooral mee te maken hebben in de zakelijke branche...
- 39:02Speaker 17: is dat er coderingen zijn en bedrijven die geaudit worden...
- 39:06Speaker 17: voor bepaalde toepassingen. Als je het hebt over rodenticide of insecticide...
- 39:12Speaker 17: heb je gewoon een certificering nodig binnen je bedrijf... om
- 39:15Speaker 17: dat legaal mogen in te zetten... op basis van dat
- 39:19Speaker 17: je aangesloten bent bij de branchevereniging. Wij bestaan in een jaar.
- 39:23Speaker 17: Volgende maand vraag ik de audit aan... op basis van
- 39:26Speaker 17: je documentatie, van je opslag, hoe je met je middelen omgaat...
- 39:29Speaker 17: of het in lekpaksen. Ah ja, er zitten zoveel regels aan.
- 39:32Speaker 17: Als je dat allemaal moet uitleggen, dan zijn we de
- 39:33Speaker 17: rest van de dag hier nog bezig. Maar de aanvraag
- 39:35Speaker 17: loopt in ieder geval. De aanvraag loopt inderdaad.
- 39:37Speaker 5: Heel veel dank voor jullie komst, alle drie. En ook
- 39:39Speaker 5: heel veel dank aan onze beoordelaar Tom van Wijk... een
- 39:42Speaker 5: van die drie, managing director bij Innofest. En wil je
- 39:45Speaker 5: ook komen pitchen en is je bedrijf niet meer dan
- 39:47Speaker 5: drie jaar oud... mail dan naar zaken.bnr.nl. Dan kan je
- 39:50Speaker 5: hier ook staan, net als Benjamin Havenaar... oprichter van InnerCrowd
- 39:52Speaker 5: en Jairo Ossimani, oprichter van De Bestrijding. En wil je
- 39:55Speaker 5: meer pitches van enthousiaste ondernemers horen... zoek Pitch dan op
- 39:58Speaker 5: in je podcast-app. En van keukenbladen tot steigers en van
- 40:06Speaker 5: luxe jachten tot bruggen. Het glasvezelversterkt kunststof van Dallero Composites,
- 40:10Speaker 5: zo spreek ik het goed uit, zit op steeds meer plekken,
- 40:13Speaker 5: maar de kans dat je het ergens ziet is erg klein.
- 40:15Speaker 5: Ondanks dat je het niet ziet, groeit het bedrijf hard
- 40:17Speaker 5: en in aanloop naar de uitreiking van de FD-gezellen. De
- 40:20Speaker 5: prijs voor de snelst groeiende bedrijven van Nederland spreek ik
- 40:22Speaker 5: iedere vrijdag een potentiële winnaar van deze award. Bij mij
- 40:26Speaker 5: in de studio Christel van Dal, oprichter van Dallero Composites. Welkom.
- 40:31Speaker 5: Jullie zijn acht jaar geleden begonnen met de verkoop van roosters.
- 40:34Speaker 5: Maar inmiddels zit je glasvezelversterkt kunststof... in heel veel verschillende producten.
- 40:38Speaker 5: Wat maakt dat zo multi-inzetbaar, dat hele materiaal?
- 40:41Speaker 18: De dure dat het meegaat, onderhoud. Vergeleken met hout of
- 40:47Speaker 18: staal is het echt onderhoudsarm. Maar ook thermische eigenschappen. De
- 40:55Speaker 18: mogelijkheden om het in verschillende vormen te brengen zijn tal
- 40:59Speaker 18: van mogelijkheden. Je
- 41:00Speaker 5: ziet het ook echt niet. Je kan het echt inzetten
- 41:01Speaker 5: om poreuze materialen te versterken. Dus onzichtbaar eigenlijk.
- 41:04Speaker 18: Ja, onder andere
- 41:05Speaker 5: Dat is wel bijzonder. Hout en metaal wordt aangetast door
- 41:09Speaker 5: contact met water. Heeft glasvezelversterkt kunststof daar helemaal geen last
- 41:13Speaker 5: van dan?
- 41:13Speaker 18: Nee, klopt. Het wordt nagenoeg tot niet aangetast. Het is
- 41:15Speaker 18: ook onderhoudsarm. En wat je dus veel ziet is dat
- 41:18Speaker 18: we voor offshore projecten... jachthavens, maar ook chemische plants... wordt
- 41:23Speaker 18: het ook heel veel toegepast. Wat
- 41:24Speaker 5: is het leukste project waar je aan hebt gewerkt?
- 41:27Speaker 18: Tal van. Ik vind het gewoon heel leuk dat je
- 41:28Speaker 18: met klanten om tafel gaat en dat je van een
- 41:30Speaker 18: idee op papier tot echte toepassing komt. Maar van design,
- 41:35Speaker 18: maar ook voor dorpels in kozijnen. Het zijn echt tal
- 41:38Speaker 18: van toepassingen.
- 41:39Speaker 5: En criteria om gezellig te worden bestaan natuurlijk uit nogal
- 41:42Speaker 5: een omzetgroei. 20% op een volgend drie jaar. Is dat
- 41:46Speaker 5: al acht jaar zo dat jullie zo hard groeien en
- 41:48Speaker 5: dat jullie dit overal in kunnen zetten?
- 41:50Speaker 18: Ja, we groeien wel flink. Er zitten natuurlijk ook jaren
- 41:53Speaker 18: bij dat je minder flink groeit. Maar ik denk als
- 41:55Speaker 18: je de stip op de horizon altijd duidelijk hebt, dan
- 41:58Speaker 18: blijft die groei onderdeel van je bedrijf. Dat
- 42:00Speaker 5: is toch best bijzonder, want ik zag dat jij in
- 42:02Speaker 5: een interview met Regio Business vertelde dat jij naar de
- 42:04Speaker 5: KVK ging en dat de Kamer van Koophandel daar zat
- 42:07Speaker 5: met gevronste wenkbrauwen. Hoe zit dat?
- 42:09Speaker 18: Klopt, bij de inschrijving bij de KVK noemde de desbescheffende
- 42:13Speaker 18: persoon op... van je gaat een bv oprichten met toepassing
- 42:18Speaker 18: van half fabrikaat GVK profielen. Toepassing maritiem, bouw, infra. En
- 42:23Speaker 18: toen maakte ik als reactie van goh ja, dat is
- 42:27Speaker 18: geen nagelstudio. En ik merkte de reactie bij de persoon.
- 42:30Speaker 18: Dat is misschien wat mensen van mij verwacht hadden... maar
- 42:33Speaker 18: ik als vrouw koos voor de techniek toepassing
- 42:35Speaker 5: Nou, ik heb daar verder helemaal geen commentaar op... We
- 42:37Speaker 5: zijn trots
- 42:38Speaker 18: op dat er
- 42:38Speaker 5: een mooi bedrijf met zulke materialen aan de slag ging...
- 42:40Speaker 5: en zo hard kan groeien. Denk je dat je dat
- 42:42Speaker 5: lang vol kan houden, die groei ook nog? Is dit
- 42:43Speaker 5: echt nog een markt die helemaal voor jullie open ligt?
- 42:45Speaker 18: Ja, ik zie wel tal van mogelijkheden. We gaan ook
- 42:47Speaker 18: steeds meer de grens over. Er is nog veel markt
- 42:50Speaker 18: te halen bij bestaande, traditionele materialen... maar ook gewoon klanten
- 42:55Speaker 18: die het materiaal al gebruiken... die nog niet met ons werken.
- 42:57Speaker 18: Dus ik zie daar nog wel veel groeipotentie.
- 42:59Speaker 5: En in eerste instantie zat je niet echt te wachten
- 43:01Speaker 5: op een interview op de radio? Nee,
- 43:02Speaker 18: eens. Je
- 43:03Speaker 5: hebt toch ja gezegd.
- 43:04Speaker 18: Heb je er
- 43:04Speaker 5: inmiddels spijt van of niet? Ja.
- 43:06Speaker 18: Dat weet ik morgen pas, denk ik.
- 43:07Speaker 5: Oké. Ik hoop dat moeder en vader ook te luisteren...
- 43:11Speaker 5: en dat die zich trots zullen tonen. Heel veel dank
- 43:14Speaker 5: voor je komst. Christel van Dal, oprichter van Dalero Composites.
- 43:17Speaker 5: Mogelijk winnaar van de FD Gezellen. Wil jij als MKB'er
- 43:20Speaker 5: nu ook meepraten over het nieuws? Laat het dan weten
- 43:22Speaker 5: via zaken.bnr.nl. En deze rubriek is ook terug te blijven
- 43:32Speaker 5: als podcast. Je vindt hem in je favoriete podcast-app en
- 43:35Speaker 5: natuurlijk in de BNR-app. En straks neem ik het laatste
- 43:38Speaker 5: macro-economische nieuws door met Steven Brackman. Ook werp ik nog
- 43:41Speaker 5: een blik op de wereld. Blijf luisteren.
- 43:42Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
- 43:48Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages. BNR
- 43:54Speaker 1: Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
- 44:00Speaker 1: Zaken doen.
- 44:18Speaker 3: Jochem Visser.
- 44:19Speaker 5: Welkom bij BNR Zaken doen, economisch nieuws en zakelijk inzicht.
- 44:23Speaker 5: Straks een uitgebreid gesprek met Mark Olderikering... van microtechnologie- en
- 44:27Speaker 5: nanotechnologiebedrijf Micronit... over de overlap tussen ruimtetelescoop Athene en astmapuffers.
- 44:32Speaker 5: Maar
- 44:33Speaker 19: eerst
- 44:36Speaker 5: Elke dag neem ik het economische nieuws door... en vandaag
- 44:38Speaker 5: doe ik dat met Steven Brackman... hoogleraar internationale economie aan
- 44:42Speaker 5: de Rijksuniversiteit Groningen. Goedemiddag. Goedemiddag. Steven, jij volgt met belangstelling
- 44:48Speaker 5: de discussie rond de Europese begroting. En gisteren kwamen regeringsleiders
- 44:52Speaker 5: bij elkaar. Het hete hangijzer is nu de grote van
- 44:55Speaker 5: de begroting. Waar ligt dat precies aan?
- 44:59Speaker 20: Nou, er zijn twee groepen in Europa. Er is een
- 45:02Speaker 20: groep die wil eigenlijk veel meer geld hebben... omdat ze
- 45:05Speaker 20: daarvan profiteren, de netto-ontvangers. En er is een groep die betaalt,
- 45:09Speaker 20: de netto-betalers. En die discussiëren over de omvang van die begroting.
- 45:14Speaker 20: Dus je zou kunnen zeggen, het is eigenlijk een heel ordinair...
- 45:16Speaker 20: Het proces van, ja, ik wil niet zoveel betalen. Nou ja,
- 45:20Speaker 20: dat kan. Dat is eerder gebeurd binnen Europa. Maar ik
- 45:23Speaker 20: denk dat deze keer de discussie wat fundamenteeler is. Hoezo?
- 45:26Speaker 20: Dus de vrekkige landen, zoals ze vaak weggezet worden... Nee,
- 45:30Speaker 20: dat noemen we gewoon
- 45:31Speaker 5: zuinige zes, toch? Dat is netter.
- 45:32Speaker 20: Ja, of de zuinige zes. Die zijn niet zozeer zuinig,
- 45:36Speaker 20: maar die willen een ander type begroting. Dus die zeggen van, nou,
- 45:41Speaker 20: traditioneel gaat twee derde van de begroting... naar landbouw en...
- 45:45Speaker 20: Achtergebleven regio's. En die willen moderniseren. Die hebben het rapport
- 45:49Speaker 20: van Draghi goed gelezen. En die denken nu. We moeten
- 45:53Speaker 20: investeren in innovatie. We moeten ook rekening houden met de veiligheid.
- 45:58Speaker 20: Investering in defensie. Het migratieprobleem moet goed worden aangepakt. Dus
- 46:02Speaker 20: die denken, we moeten eigenlijk een gemoderniseerd Europa hebben. Dus
- 46:06Speaker 20: minder op traditionele uitgaven patronen mikken. En veel meer moderniseren.
- 46:12Speaker 20: En daar hebben ze het rapport van Draghi in de achterzak.
- 46:15Speaker 5: En we zien dus die twee groepen tegenover elkaar staan.
- 46:17Speaker 5: De zuinige zes en de zogeheten vrienden van de cohesie.
- 46:20Speaker 5: Dat is een groep van niet minder dan 17 landen.
- 46:23Speaker 5: Wat hopen ze nu uit de wedstrijd te halen? Want
- 46:25Speaker 5: je kan zeggen, ja, 2000 miljard. Dat wordt dan de
- 46:27Speaker 5: begroting van 2028 tot 2034. Je kan ook zeggen, nou,
- 46:31Speaker 5: we maken er 4000 van of 1500 van. Waar zetten
- 46:34Speaker 5: we nu op in met z'n allen?
- 46:36Speaker 20: Er moet een compromis komen. Dus eerst was het bedrag
- 46:39Speaker 20: een kleine 2000 miljard. Dat is naar beneden bijgesteld door
- 46:44Speaker 20: Ierland naar 1,6, 1600 miljard. Maar dat is nog steeds
- 46:48Speaker 20: een verhoging van 30% ten opzichte van de oude begroting.
- 46:52Speaker 20: Maar ik denk wel dat je goed moet realiseren... dat
- 46:54Speaker 20: die bedragen die genoemd worden, die lijken gigantisch. Alleen als
- 46:58Speaker 20: percentage van het totale inkomen... wat we met alle Europeanen
- 47:03Speaker 20: samen verdienen... is het eigenlijk maar een heel bescheiden bedrag,
- 47:05Speaker 20: ongeveer 1%. Dus van alle 100 euro's die we verdienen,
- 47:09Speaker 20: gaat 1 euro naar Europa. Dus we moeten het ook
- 47:11Speaker 20: weer niet overdrijven. Er wordt wel stevig gevochten, maar het
- 47:14Speaker 20: bedrag is eigenlijk heel beperkt.
- 47:16Speaker 5: Nou is er ook heel veel gesteggel over de manier
- 47:18Speaker 5: waarop je het geld uitgeeft. Eerder dienden landen dan een
- 47:21Speaker 5: bonnetje in. Nu gaat het erom dat landen dan een
- 47:23Speaker 5: plan indienen. En dan krijgen ze geld naarmate ze die
- 47:25Speaker 5: plannen uitvoeren. Daar is ook goed gediscussieerd over. Maar is
- 47:28Speaker 5: een zesjarenplan, als jij het als econoom bekijkt... van 2028
- 47:32Speaker 5: tot 2034, hoe klein ook... is dat eigenlijk wel geschikt
- 47:36Speaker 5: voor zulke nauwe controle van uitgaven? Of moet je gewoon
- 47:38Speaker 5: investeren om Europa economisch te versterken... en ook wat fouten
- 47:41Speaker 5: accepteren daarbij?
- 47:43Speaker 20: Tot laatste. Dus ik denk als je... Nou ja, het
- 47:46Speaker 20: rapport van Draghi, daar wordt al twee jaar over gesproken.
- 47:50Speaker 20: Als je dat serieus neemt, dan moet je inzetten op innovatie. Ja,
- 47:53Speaker 20: en we weten niet precies hoe die innovatie eruit ziet.
- 47:56Speaker 20: Dat is een kenmerk van nieuwe dingen die je uitvindt.
- 48:00Speaker 20: Van de tien nieuwe projecten, tien start-ups. Dan mislukken er
- 48:03Speaker 20: acht en twee worden succesvol. Nou ja, dat moet je accepteren.
- 48:06Speaker 20: Dus in feite, de zuinige landen willen een modernisering... en
- 48:12Speaker 20: willen veel meer hierop inzetten. En ook inzetten op zaken
- 48:16Speaker 20: die eigenlijk Europees breed effecten hebben. En daar wordt met
- 48:20Speaker 20: name dus gedacht aan het concurrentievermogen... en het verdienvermogen van Europa.
- 48:24Speaker 5: En daarbij willen de minder zuinige landen natuurlijk... vooral die
- 48:26Speaker 5: infrastructuurbestedingen die aan hen worden betaald... als netto-ontvangers natuurlijk behouden.
- 48:31Speaker 5: Dat snap ik ook. Wat gebeurt er als... Oh, sorry,
- 48:34Speaker 5: heb je daar commentaar
- 48:35Speaker 20: op? Ja, dat willen ze behouden, maar ook vooral de
- 48:38Speaker 20: sterke landbouwlobby. Dus denk aan Frankrijk. Op het moment dat
- 48:42Speaker 20: daar iets doorvijpelt van de bezuiniging... dan staan meteen de
- 48:47Speaker 20: wegen vol met trekkers. Dus men verzet zich heftig tegen
- 48:53Speaker 20: elke bezuiniging... op het landbouwdeel van de begroting. Dus dat
- 48:57Speaker 20: is ook lastig. Dus die landbouwlobby is in dit geval
- 49:00Speaker 20: heel erg
- 49:01Speaker 5: sterk. En wat gebeurt er als er helemaal geen akkoord komt...
- 49:03Speaker 5: voor het einde van het jaar, nog even kort?
- 49:06Speaker 20: Nou ja, dat valt wel mee. Dan is het eigenlijk
- 49:08Speaker 20: business as usual. Dan wordt het laatste jaar, zoals we
- 49:11Speaker 20: dat kennen, wordt voortgezet. Geen nieuw beleid. Dus dat is
- 49:14Speaker 20: wat de zuinige landen niet willen. Maar dan zitten we
- 49:17Speaker 20: eigenlijk het plan zoals het nu uitgevoerd wordt... in het
- 49:21Speaker 20: laatste jaar van de huidige begroting... dat wordt voortgezet. Nou ja,
- 49:24Speaker 20: dan kost het niet meer geld. En dan verandert er
- 49:29Speaker 20: ook niks. Dus dat is eigenlijk een slechte uitkomst.
- 49:32Speaker 5: Ik begrijp alweer waar het heen gaat. Steven Brackman, hoogleraar
- 49:34Speaker 5: internationale economie... aan de Universiteit Groningen. Dank je wel. Wil
- 49:38Speaker 5: je geen enkel economisch inzicht missen? Abonneer je dan op
- 49:40Speaker 5: de podcast van Macro met Boot en Mojikic. In juni
- 49:47Speaker 5: van dit jaar bezocht een delegatie van de Afghaanse Taliban
- 49:51Speaker 5: Brussel om met EU-functionarissen te praten over de uitzetting van
- 49:54Speaker 5: Afghaanse vluchtelingen. Dat bezoek leidde tot grote protesten vanwege de
- 49:58Speaker 5: mensenrechtingschendingen door de Taliban. Maar de New York Times sprak
- 50:01Speaker 5: met zeven diplomaten die erbij waren en komt voor het
- 50:04Speaker 5: eerst met details naar buiten over die bijeenkomst. En daar
- 50:08Speaker 5: gaan we over praten met buitenlandredacteur Mark van Harreveld. Goedemiddag.
- 50:12Speaker 5: Goedemiddag Jochem. Even voor de helderheid, hoe zal het ook alweer?
- 50:16Speaker 5: Waarom was die bijeenkomst zo beladen
- 50:20Speaker 21: Het was voor het eerst dat een officiële Taliban delegatie
- 50:23Speaker 21: daadwerkelijk naar Europa kwam. Voorheen werden die gesprekken onder de
- 50:27Speaker 21: radar gevoerd in Istanbul en Doha. Maar een delegatie in Brussel,
- 50:31Speaker 21: dat is voor de Taliban toch de erkenning van hun bewind.
- 50:35Speaker 21: En Europese regeringsleiders ontkennen dat natuurlijk bij hoog en laag...
- 50:39Speaker 21: maar de Taliban voelen dat ze aanvaard worden... ondanks alle sancties,
- 50:42Speaker 21: ondanks de verschrikkelijke schendingen... van mensenrechten die ze op hun
- 50:46Speaker 21: naam hebben staan. En ook de diplomaten die de New
- 50:49Speaker 21: York Times sprak... die zeiden dat de erkenning van het
- 50:51Speaker 21: regime weliswaar taboe is... maar dat de Taliban dit toch
- 50:54Speaker 21: echt zien als een eerste opstapje. En dat was ook
- 50:58Speaker 21: precies de reden dat er zo'n breed protest... door heel
- 51:00Speaker 21: Europa was tegen de komst van die delegatie.
- 51:03Speaker 5: Dan gaat het om legitimisering van de Taliban dus. Maar
- 51:05Speaker 5: wat hebben de diplomaten dan tegen de New York Times gezegd...
- 51:08Speaker 5: wat wij eigenlijk nog helemaal niet wisten over die bijeenkomst
- 51:11Speaker 21: Ja, allerlei details daarover. De vijf Taliban-functionaris die vlogen vanuit
- 51:16Speaker 21: Istanbul naar Brussel... die werden door Belgische agenten in burger
- 51:20Speaker 21: in zwarte busjes... naar een Novo Hotel-hotel in de buurt
- 51:23Speaker 21: van Zaventum gebracht. Die locatie was door alle protesten tot
- 51:27Speaker 21: het laatste moment geheim gehouden... Eenmaal daar aangekomen spraken ze
- 51:31Speaker 21: met twintig Europese functionarissen uit maar liefst vijftien Europese landen,
- 51:35Speaker 21: waaronder Griekenland, Oostenrijk, Polen, Nederland. Nederland was er ook, door
- 51:39Speaker 21: een ambtenaar van het ministerie van Justitie en Veiligheid vertegenwoordigd.
- 51:44Speaker 21: Na die bijeenkomst spraken de Taliban ook op bilateraal niveau
- 51:47Speaker 21: met tenminste vier Europese landen, waaronder Zweden, de mede-organisator van
- 51:51Speaker 21: die meeting. Nou, die taliban die hadden een visum voor
- 51:54Speaker 21: één dag en zijn na vijf uur vergader weer vertrokken.
- 51:58Speaker 21: Ze weigerden te lunchen met hun gesprekspartners omdat ze eigenlijk
- 52:01Speaker 21: boos waren dat België er zo lang over deed om
- 52:04Speaker 21: hun een visum toe te kennen. Ja, dat vonden ze
- 52:06Speaker 21: dan toch respectloos.
- 52:09Speaker 5: En waar is nou precies over gepraat in die vijf
- 52:11Speaker 5: uur voordat ze boos vertrokken?
- 52:14Speaker 21: Nou, ze bespraken hoe ze konden samenwerken bij de terugkeer
- 52:17Speaker 21: van Afghanen. En dat gaat dan dus om de uitzetting
- 52:21Speaker 21: van personen die misdrijven hebben gepleegd of die een veiligheidsrisico vormen.
- 52:26Speaker 21: De Taliban vroeg ook om economische steun en een sterkere
- 52:30Speaker 21: diplomatieke aanwezigheid in Europa. Ongetwijfeld zullen ze hebben gesproken over...
- 52:35Speaker 21: Het opheffen van de sancties, al was de New York
- 52:38Speaker 21: Times daar niet heel duidelijk over. Een saillant detail, er
- 52:42Speaker 21: is door de Europeanen met geen woord gerept over mensenrechten schendingen.
- 52:47Speaker 21: Waar Afghanistan zo bekend om staat. En dat zou wel
- 52:50Speaker 21: voor de hand hebben gelegen gezien alle protesten. De Europeanen
- 52:54Speaker 21: benadrukken de hele tijd dat het om technische zaken gaat,
- 52:57Speaker 21: technische gesprekken van technische aard op technisch niveau. Die relatie
- 53:01Speaker 21: wordt heel klinisch en klein gehouden, wat ook weer logisch
- 53:04Speaker 21: is gezien al die protesten. Tegenover de New York Times
- 53:09Speaker 21: zeggen die Europese diplomaten ook dat hun kritici eigenlijk gelijk hebben,
- 53:12Speaker 21: dat praten ook technisch het regime legitimeert.
- 53:16Speaker 5: Maar ja, Duitsland herbergt een half miljoen Afghaanse vluchtelingen. Er
- 53:19Speaker 5: wordt al langer samengewerkt met de Taliban op dit gebied.
- 53:22Speaker 5: Maar dat moet dan dus allemaal onder de radar en
- 53:24Speaker 5: technisch gebeuren... zoals jij het nu uitlegt
- 53:28Speaker 21: Ja, nou in Duitsland inderdaad een half miljoen Afghaanse vluchtelingen.
- 53:31Speaker 21: In Duitsland opereren de Taliban al langer... vanuit de Afghanen
- 53:35Speaker 21: in Berlijn en Bonn. Duitsland loopt voorop met dat uitzetten.
- 53:40Speaker 21: De regering Merz voelt natuurlijk de hete adem... de alternatieve
- 53:45Speaker 21: vuur Duitsland in de nek. Tegelijkertijd heeft Merts grote moeite
- 53:49Speaker 21: om zijn belofte na te komen... om migranten met een
- 53:52Speaker 21: strafblad versneld en grootschalig uit te zetten. Eindvoorwaarden sloot Duitsland
- 53:57Speaker 21: al een deal met de Taliban... om illegale migranten rechtstreeks
- 54:00Speaker 21: uit te zetten in plaats van via derde landen. Er
- 54:02Speaker 21: is dus nu een directe lijn tussen Leipzig en Kabul.
- 54:07Speaker 21: Maar ook Zweden, net als Duitsland, werkt al langer samen...
- 54:09Speaker 21: om veroordeelde Afghanen terug te sturen. Ik heb altijd heel
- 54:13Speaker 21: veel samenwerking geweest, overweegd volgens de Taliban in Brussel eenzelfde
- 54:18Speaker 21: koers te varen als de Duitsers. En de Britten die
- 54:21Speaker 21: volgen de ontwikkelingen op de voet, al dus de diplomaten.
- 54:24Speaker 5: Dus eigenlijk om het even samen te vatten, er wordt
- 54:26Speaker 5: eigenlijk gezegd wij gaan dit technisch regelen, want dan kunnen
- 54:28Speaker 5: we tenminste van die vluchtelingen af, om het even heel
- 54:31Speaker 5: onnabiedig te zeggen. En dan zijn we hier maar klaar
- 54:33Speaker 5: mee en dan hebben we die mensenrechten discussie, die zijn
- 54:35Speaker 5: we dan uit de weg gegaan.
- 54:38Speaker 21: Ja, de rechten discussie is zeer uit de weg gegaan.
- 54:43Speaker 21: Maar ook die nadruk op dat technische de hele tijd...
- 54:47Speaker 21: daar komt het wel grosso modo op neer. En toch
- 54:49Speaker 21: ook nog een beetje. Waar het dus op neerkomt... Brussel
- 54:56Speaker 21: heeft de Taliban erkenning opgeleverd, toch? Steeds meer landen overwegen
- 54:59Speaker 21: die samenwerking... ondanks al die mooie woorden over mensenrechten naar
- 55:02Speaker 21: buiten toe... is Europa gewoon heel bang voor de opkomst
- 55:05Speaker 21: van rechts... dat vleugels krijgt op dat anti-immigratie sentiment. Nou ja,
- 55:09Speaker 21: onder druk wordt alles vloeibaar... en dus de concessies en
- 55:12Speaker 21: sluiten ze een pakt. Zelfs met de duivel en de taliban, ja,
- 55:16Speaker 21: die weten dat donders goed
- 55:18Speaker 5: Nou, buitenlandredacteur Mark van Harderveld... weet ook de bekende uitspraak
- 55:20Speaker 5: van Peter Wellink nog even aan te halen. Onder druk
- 55:22Speaker 5: wordt alles vloeibaar. Dank. Wil je terugblikken op de wereld?
- 55:25Speaker 5: Dan vind je alle afleveringen in de podcast-app. Tijd voor
- 55:31Speaker 5: het belangrijkste zakelijk nieuws van dit moment. Want bij mij
- 55:33Speaker 5: zijn aangeschoven Simon van Veen, portfolio manager bij Pro Beleggen.
- 55:37Speaker 5: En Mark Onderikering van het micro- en nanotechnologiebedrijf Micronit. Goedemiddag beiden. Simon,
- 55:42Speaker 5: kondig ik jou wel goed aan met Pro Beleggen? Ik
- 55:44Speaker 5: dacht dat het ook nog een Sustainable Dividend Value Fund was.
- 55:46Speaker 22: Ja, absoluut. Fondsmanager van Sustainable Dividend Value Fund. En daarnaast
- 55:50Speaker 22: een van de beleggers op Pro Beleggen. Helders
- 55:53Speaker 5: Simon, we moeten het hebben over Noordex windmolens, begrijp ik.
- 55:57Speaker 5: Want de Deense windmolenbouwer heeft de verwachtingen voor heel 2026 verhoogd.
- 56:01Speaker 5: Blijkt uit kwartaalcijfers. Waar komt dat vandaan? Want ik dacht
- 56:04Speaker 5: dat die hele sector een beetje in
- 56:07Speaker 22: de put zat. Dat klopt. De windmolensector heeft natuurlijk jarenlang
- 56:10Speaker 22: lastig gehad. Begin van dit jaar in maart kwamen allerlei
- 56:14Speaker 22: positieve berichten over meer steun van overheden die windmolens en
- 56:18Speaker 22: windenergie weer wilden supporten. Daar werd vooral heel veel gepraat.
- 56:24Speaker 22: Het zorgde wel voor een stijging van de koers, maar...
- 56:28Speaker 22: Nou ja, daarna ook weer een daling toen concrete resultaten uitbleven.
- 56:32Speaker 22: Maar nu zie je dus dat, een halfjaartje later... dat
- 56:35Speaker 22: zo'n bedrijf als Nordex een sterke stijging rapporteert van het orderboek.
- 56:40Speaker 22: De orderintake ligt 30% hoger dan vorig jaar om deze tijd.
- 56:44Speaker 22: En daarnaast hebben ze ook gewoon een goede omzet gedraaid.
- 56:48Speaker 22: Verhoogden ze hun omzetverwachting voor het hele jaar... en verhogen
- 56:51Speaker 22: ze ook hun margietargets. En hoe staat
- 56:53Speaker 5: dit bedrijf eigenlijk? Want Nordex horen we minder dan bijvoorbeeld Ørsted...
- 56:56Speaker 5: waar heel veel problemen waren en ook Vestas en zo...
- 56:58Speaker 5: Waar zit dit bedrijf in de
- 56:59Speaker 22: keten van windmolens precies en hoe groot zijn ze? Ja,
- 57:02Speaker 22: Nordex is een bouwer van windmolens. Ze bouwen niet de
- 57:06Speaker 22: allergrootste windmolens, een beetje de een slag daaronder. En ze
- 57:10Speaker 22: focussen vooral op windmolens op land. Dus dat is dan
- 57:13Speaker 22: een verschil met bijvoorbeeld Vestas... die ook veel windmolens offshore bouwt.
- 57:19Speaker 22: Het leuke is dat ze aangegeven hebben waar al die
- 57:22Speaker 22: nieuwe orders vandaan komen. Duitsland, hun thuismarkt, heel belangrijk uiteraard.
- 57:26Speaker 22: Daarnaast Turkije, een enorme groeimarkt. Daar hebben ze ook hun
- 57:31Speaker 22: eigen productie. En op de derde plaats stond Verenigde Staten.
- 57:34Speaker 22: Dat is toch een land waar we denken van nou,
- 57:36Speaker 22: die is totaal... de regering anti-duurzame energie, anti-windmolens. We hoorden
- 57:40Speaker 22: Donald Trump inderdaad
- 57:41Speaker 5: meerdere projecten... daar trok hij gewoon letterlijk een streep doorheen.
- 57:44Speaker 5: Al waren ze 90% afgebouwd. Ørsted had daar enorme problemen mee.
- 57:48Speaker 5: Maar dat was allemaal wind op zee natuurlijk.
- 57:50Speaker 22: Dat is wind op zee. En je ziet dat het
- 57:51Speaker 22: op land toch hard groeit. Omdat dat met de huidige elektriciteitsprijzen...
- 57:56Speaker 22: een hele goede winstgevende business is. En Mark, jij
- 57:59Speaker 5: wilde het hebben over die nieuwe Tesla Roadster. En nou,
- 58:02Speaker 5: toch wel het meest besproken... Internetfilmpje van dit moment, denk ik.
- 58:05Speaker 5: Wat gisteravond presenteerde Elon Musk die nieuwe Tesla Roadster. Tijdens
- 58:09Speaker 5: de demonstratie liet de topman ook nog even zien... dat
- 58:11Speaker 5: de auto met behulp van stuurraketten korte tijd kan vliegen.
- 58:14Speaker 5: Of beter, bizarre sprongen met schroeven kon maken... als ik
- 58:17Speaker 5: het zo maar even kan beschrijven. Hoe enthousiast word jij ervan?
- 58:21Speaker 23: Ja, ik heb er wat gemengde gevoelens bij. Enerzijds vind
- 58:24Speaker 23: ik het heel mooi om te zien... dat er een
- 58:27Speaker 23: soort mix wordt gemaakt van ruimtevaarttechnologie... met consumentenproducten, in dit
- 58:31Speaker 23: geval auto's. Je ziet dat Elon Musk zijn SpaceX technologie
- 58:35Speaker 23: van stuurraketten eigenlijk nu in een auto heeft gezet. Hij
- 58:38Speaker 23: is de eerste geweest die in staat is om bij
- 58:41Speaker 23: raketlanceringen een deel van die raketten te behouden en weer
- 58:44Speaker 23: terug te zetten. Ja, dat gebeurde ook bij deze auto eigenlijk. Exact,
- 58:47Speaker 23: en dat zie je dus heel mooi gebeuren in dat filmpje.
- 58:50Speaker 23: Eigenlijk maakt hij gebruik van dezelfde persluchttechnologie om die auto
- 58:54Speaker 23: weer veilig op de grond te zetten. Dat is technologie
- 58:57Speaker 23: die hij bij SpaceX al voor handen heeft
- 59:00Speaker 23: Dus wat ik er mooi aan vind is dat technologie
- 59:02Speaker 23: zijn weg vindt in andere producten. Mijn gemengde gevoelens komen
- 59:05Speaker 23: meer vandaan dat ik denk van ja, als zo'n auto
- 59:08Speaker 23: die binnen één seconde... van 0 tot 100 kan accelereren
- 59:12Speaker 23: op de openbare weg komt. 0,81 zei je op het podium.
- 59:17Speaker 23: Dan hou ik mijn hart vast en ik verwacht ook
- 59:18Speaker 23: niet dat in landen als Nederland, waar de regelgeving toch
- 59:21Speaker 23: vrij streng is, dat heel snel zal gebeuren. Dus vandaar
- 59:23Speaker 23: de gemengde gevoelens daarover.
- 59:27Speaker 5: even naar Tesla gekeken. Jij bent ook iemand die bij
- 59:30Speaker 5: een techbedrijf werkt, om het zo te zeggen. Jij weet
- 59:32Speaker 5: het klappen van de zweep. Elon Musk is iemand die
- 59:34Speaker 5: trekt iedere keer weer een nieuw konijn uit de hoed.
- 59:37Speaker 5: Dit is er zo één. Aan de andere kant hebben
- 59:39Speaker 5: we ook gezien dat de Tesla verkoopt. Nou, dat is
- 59:41Speaker 5: ontzettend moeilijk. Simon, jij zou desondanks... Ondanks de teruggelopen verkoop
- 59:46Speaker 5: concurrentie China. Zou jij het nooit shorten dit aandeel neem
- 59:48Speaker 5: ik aan? Dat lijkt me heel gevaarlijk. Dus hoe moeten
- 59:51Speaker 5: we hier nou naar kijken? Is het weer een zoveelste
- 59:53Speaker 5: trucje wat eigenlijk. Ja hij belooft wel wat. Maar we
- 59:55Speaker 5: zien het eigenlijk niet echt gebeuren. We zien iets moois gebeuren.
- 59:58Speaker 23: Ik denk dat het in dit geval toch wel een
- 1:00:00Speaker 23: klein beetje een marketing stunt is. Hij beweert dat hij
- 1:00:02Speaker 23: deze auto in 2028 al op de markt kan hebben.
- 1:00:06Speaker 23: Ik denk dat het qua technologie misschien best mogelijk is.
- 1:00:09Speaker 23: Maar zoals gezegd. Ik denk dat hij tegen allerlei obstakels
- 1:00:11Speaker 23: aan gaat lopen. Van regelgeving en het uiteindelijke. in productie brengen.
- 1:00:15Speaker 23: Dat heeft hij bij andere modellen van zijn auto's... ook
- 1:00:17Speaker 23: in het verleden wel gezien. Mijn vermoeden is dat hij
- 1:00:20Speaker 23: hier weer wat meer aandacht... naar Tesla wil trekken ten
- 1:00:23Speaker 23: opzichte van China. En dat hij laat zien wat zijn auto's...
- 1:00:26Speaker 23: tegenwoordig toen in staat zijn. Dus wat dat betreft zie
- 1:00:29Speaker 23: ik er ook nog niet zoveel hel in. Maar de
- 1:00:31Speaker 23: reden dat ik het wel had aangedragen is vooral vanwege
- 1:00:34Speaker 23: wat je ziet, wat je met technologie tegenwoordig kunt gebruiken.
- 1:00:37Speaker 23: En de mix die hij maakt tussen wat hij gebruikt
- 1:00:41Speaker 23: voor zijn ruimtevaarttoestellen en wat hij dus op de weg
- 1:00:43Speaker 23: laat rijden.
- 1:00:44Speaker 5: Ja, ik moet zeggen heren, hard tech is inmiddels helemaal in,
- 1:00:46Speaker 5: software is totaal uit. Zowel op de publieke beurs als
- 1:00:49Speaker 5: de private markt.
- 1:00:51Speaker 22: Dat klopt, maar ik denk dat Musk ook een beetje
- 1:00:56Speaker 22: de speculaties... over een potentiële fusie tussen Tesla en SpaceX
- 1:01:00Speaker 22: levend wil houden. Ja, want daar stemden aandeelhouders eerder tegen. Precies,
- 1:01:05Speaker 22: en nu zie je dat die bedrijven iets voor elkaar
- 1:01:08Speaker 22: zouden kunnen betekenen. En ik denk dat het voor Musk
- 1:01:12Speaker 22: natuurlijk heel interessant kan zijn... om de cashflows van Tesla
- 1:01:14Speaker 22: in te zetten voor SpaceX. Ja, en misschien ook andersom
- 1:01:17Speaker 22: wel binnenkort als dat een keertje
- 1:01:19Speaker 5: omdraait
- 1:01:19Speaker 22: En wellicht ook andersom.
- 1:01:20Speaker 5: Dan moeten we nog even praten over Schneider Electric. Want
- 1:01:23Speaker 5: dat klinkt Duits, maar dat is natuurlijk gewoon een Frans bedrijf.
- 1:01:26Speaker 5: Dat heeft zijn kwartaalcijfers gepubliceerd. Wereldleider op het gebied van energiebeheerssystemen.
- 1:01:31Speaker 5: Kon ook goede cijfers presenteren. Jij zit helemaal in de energiehoek.
- 1:01:36Speaker 5: Wat zie jij in de cijfers van Schneider Electric op
- 1:01:37Speaker 5: dit moment
- 1:01:38Speaker 22: Nou, dat zijn dus inderdaad... resultaten bekendgemaakt. Dat is allemaal
- 1:01:43Speaker 22: hartstikke mooi. Ze hebben ook hun verwachting voor het hele
- 1:01:45Speaker 22: jaar weer naar boven bijgesteld. Zij profiteren van de investeringen
- 1:01:50Speaker 22: die nodig zijn in infrastructuur, in de energievoorziening. Ook de
- 1:01:54Speaker 22: investeringen die op dit moment gedaan worden in datacenters zijn
- 1:01:57Speaker 22: heel belangrijk. En ook van automatisering van fabrieken in het algemeen...
- 1:02:03Speaker 22: waar heel veel elektrische toepassingen nodig zijn. Dus ook dit
- 1:02:05Speaker 22: bedrijf
- 1:02:06Speaker 5: lift mee op die enorme uitbouw... van bijvoorbeeld AI-datacenters en
- 1:02:10Speaker 5: ook überhaupt fabrikage in het algemeen. Ja, absoluut. Daar zijn
- 1:02:13Speaker 5: ze heel goed in. En ze kochten onlangs het Amerikaanse
- 1:02:16Speaker 5: softwarebedrijf PTC, geloof ik. Wordt daar al wat over gerept
- 1:02:20Speaker 5: bij deze resultaten?
- 1:02:20Speaker 22: Nou ja, daar wordt niet zo heel veel over gezegd...
- 1:02:23Speaker 22: want het is nog in onderhandelingen. De verwachting is dat
- 1:02:27Speaker 22: over een jaar... de finale afronding zal zijn van die overname...
- 1:02:32Speaker 22: Zij denken dit heel goed te kunnen gebruiken... met hun
- 1:02:35Speaker 22: eigen softwaretoepassingen en synergievoordelen te kunnen behalen... door daardoor ook
- 1:02:40Speaker 22: op dit vlak wereldmarktleider te worden. Wellicht. De markt is sceptisch.
- 1:02:45Speaker 22: De koers van Schneider Electric is omlaag gegaan daarna. Ze
- 1:02:49Speaker 22: hadden natuurlijk de afgelopen maanden al een beetje last van
- 1:02:51Speaker 22: de Franse discount. Je zag de Cacaranda en je zag
- 1:02:53Speaker 22: eigenlijk de hele Franse beurs omlaag gaan... de afgelopen maanden
- 1:02:59Speaker 22: door de snelle stijging van de Franse kapitaalmarktcenten. Maar nu
- 1:03:04Speaker 22: dus een beetje positief nieuws. Dus wellicht, vandaag nog niet...
- 1:03:07Speaker 22: maar wellicht kan dit voor een kentering zorgen in de aandelenkoers.
- 1:03:10Speaker 22: Ik hoor jou als manager van het
- 1:03:11Speaker 5: Sustainable Dividend Value Fund... alweer value roepen bij deze. Heel
- 1:03:15Speaker 5: veel dank, Simon van Veen, ook van Pro Beleggen.
- 1:03:18Speaker 22: Graag gedaan
- 1:03:19Speaker 5: En zometeen praat ik verder met... En zometeen praat ik
- 1:03:23Speaker 5: verder met Mark Olderikering... van microtechnologie- en nanotechnologiebedrijf Micronet. En
- 1:03:27Speaker 5: vraag ik hem of Twente een eigen operatie Beethoven nodig heeft.
- 1:03:31Speaker 5: Blijf luisteren.
- 1:03:31Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
- 1:03:37Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages
- 1:03:46Speaker 3: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Jochem Visser.
- 1:03:54Speaker 5: Telecombedrijf Odido wordt volledig eigendom van APAC's partners. De investeerder
- 1:03:59Speaker 5: koopt mede-investeerder Warburg Pincus uit... in een deal waarmee naar
- 1:04:02Speaker 5: schatting miljarden euro's zijn gemoeid. Zakenkrant Financial Times meldde onlangs
- 1:04:06Speaker 5: op basis van ingewijden... dat gesproken werd over een deal
- 1:04:09Speaker 5: waarbij op Odido als geheel... een prijskaartje van 6,5 miljard
- 1:04:13Speaker 5: euro werd geplakt. Zelf willen bedrijven geen financiële details geven...
- 1:04:16Speaker 5: en de toezichthouders moeten de deal ook nog goedkeuren... Britse APACs,
- 1:04:20Speaker 5: de koper dus, is een grote internationale partij. In een
- 1:04:22Speaker 5: toelichting op de deal benadrukt de investeerder... volop kansen te
- 1:04:25Speaker 5: zien met Odido. In de afgelopen vier jaar, zeggen ze,
- 1:04:28Speaker 5: heeft Odido zich ontwikkeld... tot een sterke, zelfstandige telecomaanbieder. En
- 1:04:32Speaker 5: we kennen Odido door en door... en hebben veel vertrouwen
- 1:04:35Speaker 5: in de verdere groei van het bedrijf
- 1:04:43Speaker 3: De top van Nederland.
- 1:04:46Speaker 5: Klein, kleiner, kleinst. Dat is het mantra van microtechnologie en
- 1:04:50Speaker 5: nanotechnologiebedrijf Micronit. Het Twentse bedrijf focust zich op medische chips
- 1:04:55Speaker 5: en specialistische onderdelen voor de ruimtevaart. Waar word je groter
- 1:04:59Speaker 5: in deze microscopische niches? En is Twente het ondergeschoven kindje
- 1:05:03Speaker 5: van de Nederlandse hoogtechnologische industrie? Dat en nog veel meer
- 1:05:06Speaker 5: ga ik bespreken met Mark Olderikering, senior business developer van Micronit. Welkom. Dankjewel.
- 1:05:12Speaker 5: En laten we toch even duiken in wat jullie precies maken...
- 1:05:14Speaker 5: want dat is aardig complex. Wat maakt Micronet precies allemaal?
- 1:05:18Speaker 5: Want je hebt van alles meegenomen. Ik zie hier hele
- 1:05:20Speaker 5: kleine chips, printplaatjes bij... nee, geen printplaatjes, wafeltjes voor mijn
- 1:05:24Speaker 5: neus liggen.
- 1:05:25Speaker 23: Klopt, ik heb een aantal producten meegenomen... omdat het anders
- 1:05:28Speaker 23: heel moeilijk uit te leggen is wat wij precies doen.
- 1:05:30Speaker 23: Ik gaf al aan, wij werken met micro- en nanotechnologie...
- 1:05:32Speaker 23: en daarmee proberen wij vloeistofchips te maken... om vloeistoffen op
- 1:05:36Speaker 23: microniveau te manipuleren. Voor bijvoorbeeld een medische diagnostiek. Denk aan
- 1:05:41Speaker 23: een DNA-test... of een bloedtest waarin je bepaalde waren wil meten...
- 1:05:45Speaker 23: of een test met speeksel, denk aan een coronatest die
- 1:05:48Speaker 23: we allemaal kennen. Alles wat eigenlijk vloeibaar te maken is
- 1:05:52Speaker 23: uit je lichaam... zou je in zo'n chip kunnen testen.
- 1:05:55Speaker 23: En inderdaad, om dat wat kracht bij te zetten... heb
- 1:05:58Speaker 23: ik een aantal producten meegenomen. Een primeur op de radio,
- 1:06:01Speaker 23: maar leuk om te zien. Normaal gesproken zie je onze
- 1:06:04Speaker 23: producten eigenlijk niet... omdat ze ergens in een instrument worden gestopt...
- 1:06:07Speaker 23: en mensen dan vaak niet weten dat we een chip
- 1:06:10Speaker 23: daar van Micronet in hebben zitten... Ik probeer altijd de
- 1:06:12Speaker 23: analogie te pakken met Intel. Intel Insight. Nou ja, je
- 1:06:15Speaker 15: zou kunnen
- 1:06:16Speaker 23: zeggen Micronet Insight. Dus die chips vinden hun weg in
- 1:06:20Speaker 23: de gezondheidsdiagnostiek. En hoewel het voor ons een niche-markt is...
- 1:06:24Speaker 23: is het zeker een groeiende markt waar wij de afgelopen
- 1:06:27Speaker 23: jaren actief in zijn geweest
- 1:06:29Speaker 5: En jullie werken ook nog mee aan onderdelen voor Ruimtetelescoop Athene.
- 1:06:33Speaker 5: Hoe past dat in dat plaatje eigenlijk? Want is het
- 1:06:35Speaker 5: allemaal dezelfde plaatjes voor jullie?
- 1:06:37Speaker 23: Goeie vraag. Die vraag krijg ik vaker. Als wij onszelf
- 1:06:40Speaker 23: als bedrijf presenteren... dan maken we in eerste instantie kenbaar
- 1:06:42Speaker 23: dat onze core business in de medische technologie zit. Dat
- 1:06:45Speaker 23: is ook absoluut zo. Daar zijn we ook groot mee geworden.
- 1:06:48Speaker 23: Met testen voor DNA-analyse onder andere. Maar het mooie van
- 1:06:51Speaker 23: die microtechnologie is dat het zo breed inzetbaar is... dat
- 1:06:54Speaker 23: de processen die wij gebruiken om onze glazen chips... die
- 1:06:57Speaker 23: zijn echt gemaakt van glas, te bewerken... dat die ook
- 1:07:00Speaker 23: toepasbaar zijn voor het bouwen van siliciumspiegels voor de ruimtevaart.
- 1:07:04Speaker 23: Dat is ESA niet ontgaan. De Europese
- 1:07:07Speaker 5: ruimtevaartorganisatie. Die
- 1:07:08Speaker 23: hebben ons vijftien jaar geleden benaderd... of wij samen willen
- 1:07:11Speaker 23: werken met een aantal andere partners in het consortium... om
- 1:07:15Speaker 23: een telescoop te bouwen voor röntgendetectie... die ergens over tien
- 1:07:21Speaker 23: jaar gelanceerd moet worden... maar waarvoor de technologie dus nog
- 1:07:24Speaker 23: in ontwikkeling is... We hebben gezegd, wij kunnen met onze microtechnologie...
- 1:07:27Speaker 23: een hele hoop van die bewerkingsstappen doen... om die spiegels
- 1:07:30Speaker 23: zo nauwkeurig te maken... dat die ruggestralen ook daadwerkelijk goed
- 1:07:33Speaker 23: kunnen worden opgevangen.
- 1:07:34Speaker 5: Dus het is jullie glasexpertise die het verschil maakt daar eigenlijk?
- 1:07:37Speaker 23: Exact. En het mooie aan glas is, als je glas ontleedt...
- 1:07:40Speaker 23: en dan zet ik even mijn chemische pet op. Je
- 1:07:41Speaker 23: gaat over siliciumoxide. Is hetzelfde materiaal als bijvoorbeeld zand... maar
- 1:07:46Speaker 23: is ook hetzelfde materiaal wat op de toplaag van een
- 1:07:49Speaker 23: silicium wafer zit... waar de computerchips van worden gemaakt. Dat
- 1:07:53Speaker 23: materiaal kunnen wij heel goed bewerken... omdat het chemisch gezien
- 1:07:56Speaker 23: dezelfde samenstelling heeft...
- 1:07:58Speaker 5: En jullie zijn wel ook gezien op Semicon Europa dit jaar.
- 1:08:01Speaker 5: Dus jullie zitten ook echt diep in die markt van
- 1:08:03Speaker 5: halfgeleiders en chips. Klopt. Dus kun je wat meer uitleggen
- 1:08:07Speaker 5: over het verschil tussen jullie... en wat de beleggers die
- 1:08:11Speaker 5: luisteren vooral kennen. Namelijk ASML, BSC, chipverpakking aan de keten enzovoort.
- 1:08:16Speaker 5: Dat zijn allemaal chips die worden gebruikt voor rekenkracht. Soms
- 1:08:18Speaker 5: ook in auto's. Dit is diagnostiek op een klein plaatje.
- 1:08:22Speaker 5: Dat is toch heel wat anders of
- 1:08:24Speaker 23: misschien wel niet? Het is inderdaad heel wat anders. Waarom
- 1:08:27Speaker 23: zijn wij te vinden op beurzen zoals de Semicom? Wij
- 1:08:31Speaker 23: gebruiken de instrumenten die voorhanden zijn in de halfgeleide industrie
- 1:08:35Speaker 23: om onze chips te maken. In microtechnologie zit heel veel
- 1:08:38Speaker 23: analogie met wat een ASML gebruikt om een wever te nanostructureren.
- 1:08:44Speaker 23: Wij gaan niet zo ver als ASML op nanostructuren, maar
- 1:08:47Speaker 23: een hele hoop van die technologie is dus bruikbaar voor
- 1:08:50Speaker 23: ons om onze glazen producten te structureren. Om een analogie
- 1:08:54Speaker 23: te trekken, het maken van een metaalspoortje op een siliciumchip
- 1:08:57Speaker 23: voor het bouwen van een transistor bijvoorbeeld. doe je op
- 1:09:01Speaker 23: dezelfde manier als het etsen van een glazen microkanaaltje van
- 1:09:04Speaker 23: 10 micrometer in een glaschip. Dat kun je met hetzelfde
- 1:09:07Speaker 23: instrument doen. En daarom vind je ons dus op dat
- 1:09:11Speaker 23: soort beurzen, omdat wij eigenlijk de instrumenten die al voorhanden
- 1:09:14Speaker 23: zijn gebruiken voor het bouwen van medische producten.
- 1:09:16Speaker 5: Dus je zei al enigszins, klanten kennen jullie niet zo goed...
- 1:09:20Speaker 5: als de gemiddelde intel in het site op de buitenkant staat.
- 1:09:23Speaker 5: Maar als Philips zijn diagnostische apparatuur verkoopt... mooi onderdeel van
- 1:09:27Speaker 5: de jaarrekening daar natuurlijk... dan zitten daar dus chips van
- 1:09:30Speaker 5: jullie in.
- 1:09:30Speaker 23: Dan is de kans groot dat daar een onderdeel van
- 1:09:32Speaker 23: ons in kan zitten. En dat zijn de
- 1:09:34Speaker 5: cruciale onderdelen. Als ik een inhaler maak waarmee ik druppeltjes
- 1:09:36Speaker 5: uit mijn longen moet meten... dan is het jullie chip,
- 1:09:38Speaker 5: daar loopt die vloeistof dan doorheen.
- 1:09:40Speaker 23: Klopt. Dus als ik die dan toch maar even laat zien...
- 1:09:43Speaker 23: ik weet dat we op de radio zijn, maar voor
- 1:09:44Speaker 23: de mensen die naar de podcast kijken... dit is een chipje...
- 1:09:47Speaker 23: Van 2 bij 1 millimeter. En die zie je in
- 1:09:50Speaker 23: het eindproduct niet terug. Die zit inderdaad in dat pufje,
- 1:09:52Speaker 23: wat je zegt, in die inhalator... die door astma-patiënten wordt gebruikt.
- 1:09:55Speaker 23: Maar als dit chipje er niet in zou zitten, zou
- 1:09:57Speaker 23: die hele inhalator niet werken. Die chip zorgt er namelijk
- 1:10:01Speaker 23: voor dat die vloeistof wordt verdeeld... in hele kleine druppeltjes.
- 1:10:04Speaker 23: En die druppeltjes adem je in en die moeten heel
- 1:10:07Speaker 23: diep in de longen doordringen... om het medicijn op de
- 1:10:09Speaker 23: juiste plek te brengen. Dat kan niet zonder microtechnologie.
- 1:10:12Speaker 5: Sorry
- 1:10:13Speaker 23: dat ik
- 1:10:13Speaker 5: je ontbreek. Ik vroeg me af hoe groot jullie nu
- 1:10:16Speaker 5: precies zijn. Want ik begreep dat jullie tussen de 80
- 1:10:19Speaker 5: en 90 medewerkers hebben op dit moment. En de voorgeschiedenis dan.
- 1:10:22Speaker 5: Want ik begrijp dat jullie in 1999 zijn opgericht... door
- 1:10:26Speaker 5: de inmiddels overleden Ronnie van het Oever. Jij zat zelf
- 1:10:29Speaker 5: in de onderzoek en ontwikkeling bij Philips. Maar werkte nu
- 1:10:32Speaker 5: ook al twintig jaar bij Micronit natuurlijk. Moet je dan
- 1:10:35Speaker 5: hard vechten voor een plekje in deze markt? Is Micronit
- 1:10:38Speaker 5: heel lang een start-up geweest?
- 1:10:40Speaker 23: Micronet is inderdaad de eerste jaren een start-up geweest... die
- 1:10:43Speaker 23: heeft moeten vechten voor zijn plek. En dat klopt absoluut.
- 1:10:45Speaker 23: We zijn in 1999 opgericht, zoals je zelf al aangeeft...
- 1:10:48Speaker 23: toen als start-up van de Universiteit Twente... die bekend staat
- 1:10:51Speaker 23: om de ondernemende universiteiten... en die met name dit soort
- 1:10:53Speaker 23: techbedrijven heeft geholpen... om in het zadel te komen. En
- 1:10:57Speaker 23: het mooie daarvan is dat toen aan de mensen... die
- 1:11:00Speaker 23: het bedrijf hebben opgericht, waaronder Ronnie... ruimte beschikbaar is gesteld,
- 1:11:04Speaker 23: instrumenten beschikbaar zijn gesteld... om hun technologie echt naar de
- 1:11:07Speaker 23: markt te brengen. Dat is een heel competitieve markt. Nu
- 1:11:11Speaker 23: ook helemaal als je kijkt naar Azië, Amerika. Dus wij
- 1:11:15Speaker 23: moeten hard vechten voor onze plek. Maar het is ook
- 1:11:18Speaker 23: een hele specialistische markt. Er zijn niet zoveel bedrijven die
- 1:11:21Speaker 23: de technologie exact zo beheersen... om met de juiste kwaliteit
- 1:11:25Speaker 23: dit soort producten te maken. Je kunt je voorstellen, die
- 1:11:27Speaker 23: nozzle die ik net benoemde... voor de medische markt, voor
- 1:11:29Speaker 23: zo'n inhalator. Als daar één defectje in zit, zal die
- 1:11:33Speaker 23: spray niet meer goed... en niet meer goed geneleerd kunnen worden.
- 1:11:36Speaker 23: En kun je de chip weggooien. Kun je eigenlijk het
- 1:11:38Speaker 23: hele product weggooien. Dus wij zijn heel keen om de
- 1:11:41Speaker 23: kwaliteit van die producten zo goed te houden. En dat
- 1:11:43Speaker 23: is waarom we eigenlijk langzamerhand... de concurrenties steeds net iets
- 1:11:47Speaker 23: een stapje voor zijn gebleven... en hebben kunnen groeien in
- 1:11:49Speaker 23: deze markt.
- 1:11:50Speaker 5: En het wordt allemaal in Twente geproduceerd? Of is het
- 1:11:52Speaker 5: een heel complex verhaal met allerlei leveranciers van overal?
- 1:11:55Speaker 23: Wij werken wel samen met leveranciers in het buitenland. Maar 90%
- 1:12:00Speaker 23: van de productieprocessen die wij doen om onze producten te maken...
- 1:12:02Speaker 23: vindt plaats in Enschede, in Twente.
- 1:12:04Speaker 5: Wauw. En dan ben ik toch benieuwd, hoeveel kost zo'n
- 1:12:06Speaker 5: typisch chipje? Want dat zal misschien uiteenlopen met verschillende diagnostische chips.
- 1:12:10Speaker 5: Klopt
- 1:12:11Speaker 23: die prijzen die variëren nogal. Als ik kijk naar de
- 1:12:13Speaker 23: componenten die ik net liet zien voor een inhalator. Je
- 1:12:16Speaker 23: kunt je voorstellen dat zo'n inhalator op de markt niet
- 1:12:18Speaker 23: heel veel kan kosten. Want dan wordt een inhalator onbetaalbaar
- 1:12:20Speaker 23: voor patiënten in de zorg die het hard nodig hebben.
- 1:12:23Speaker 23: Dan moet je denken aan hooguit een keer een euro
- 1:12:25Speaker 23: of twee euro voor zo'n product ongeveer. Ja. En dan
- 1:12:41Speaker 23: kun je zeggen, dat is heel veel geld, dat is
- 1:12:42Speaker 23: ook zo. Maar als je het afzet tegen wat een
- 1:12:45Speaker 23: normale laboratoriumtest kost... of het alternatief, dan gaat er nog
- 1:12:48Speaker 23: een factor 10 overheen. Dus wij brengen wel degelijk een
- 1:12:52Speaker 23: meerwaarde in de markt... door met dit soort chips de
- 1:12:55Speaker 23: kosteneffectiviteit enorm naar beneden te brengen.
- 1:12:58Speaker 5: En op wat voor omzet steven we af voor dit jaar?
- 1:13:01Speaker 23: Nou, ik kan niet exacte omzetcijfers geven. Ook omdat we
- 1:13:04Speaker 23: een patrocliebedrijf zijn. Maar wij zijn een zeer gezond midden-
- 1:13:07Speaker 23: en kleinbedrijf. En je hebt het toch wel over omzetten
- 1:13:09Speaker 23: van meer dan 10 miljoen euro
- 1:13:10Speaker 5: En dan praten we over een niche-markt. Nu vraag ik
- 1:13:12Speaker 5: me af, hoeveel concurrenten moet jij bestrijden? En vooral, hoe?
- 1:13:16Speaker 5: Want waar maak jij dan het verschil bij een andere speler...
- 1:13:19Speaker 5: die jullie concurrent is vanuit een ander land bijvoorbeeld? Duitsland
- 1:13:22Speaker 5: kan ik me voorstellen.
- 1:13:22Speaker 23: Als je kijkt binnen Nederland... dan zijn er denk ik
- 1:13:26Speaker 23: misschien één of twee partijen... die vergelijkbare producten maken als wij.
- 1:13:30Speaker 23: Alleen die concentreren zich op een iets andere markt. Bijvoorbeeld
- 1:13:33Speaker 23: de fotonica-industrie, ook heel belangrijk voor Twente. Kijk je in Europa,
- 1:13:37Speaker 23: dan hebben we het over een handjevol concurrenten. Met name
- 1:13:40Speaker 23: bijvoorbeeld Duitsland, Engeland. Daar zitten een aantal partijen die in
- 1:13:43Speaker 23: ieder geval... heel dicht in de buurt komen met wat
- 1:13:45Speaker 23: wij doen... Dus het gaat om echt een zeer beperkt
- 1:13:48Speaker 23: aantal concurrenten. Ga je naar Azië en Amerika, dan wordt
- 1:13:52Speaker 23: natuurlijk dat aantal wat groter. Toch ben ik van mening
- 1:13:55Speaker 23: dat in ieder geval op glas wij absoluut tot de
- 1:13:58Speaker 23: top 10 in de wereld behoren.
- 1:13:59Speaker 5: Nou laat ik dat meteen geloven als fabrikant ervan. Maar
- 1:14:02Speaker 5: heb je meer klanten of meer concurrenten? Wij hebben meer
- 1:14:06Speaker 5: klanten dan concurrenten. Oké. Is het nog wel eens zo
- 1:14:10Speaker 5: dat jullie om opdrachten moeten strijden? Of is het zo
- 1:14:13Speaker 5: dat als je eenmaal binnen bent, dat je dan ook
- 1:14:15Speaker 5: wel leverancier blijft omdat ze ook die apparaten gewoon in
- 1:14:17Speaker 5: een keten moeten plaatsen
- 1:14:18Speaker 23: Dat laatste is vooral het geval. Om binnen te komen
- 1:14:21Speaker 23: bij een grote klant heb je tijd nodig. Soms duurt
- 1:14:24Speaker 23: dat jaren. We beginnen met kleine projectjes waarin we prototypes bouwen.
- 1:14:27Speaker 23: Daar moet je het vertrouwen van zo'n klant natuurlijk weten
- 1:14:29Speaker 23: te winnen. Als je één keer binnen bent, en dat
- 1:14:32Speaker 23: is het mooie van de medische diagnostiek... de aanloop duurt
- 1:14:34Speaker 23: heel lang, maar heb je een klinisch gevalideerd product... wat
- 1:14:38Speaker 23: bijvoorbeeld in Amerika door de FDA is goedgekeurd... dan gaat
- 1:14:41Speaker 23: jouw klant niet snel naar een andere leverancier... want dan
- 1:14:44Speaker 23: zullen ze die hele validatie opnieuw moeten doen... wat weer
- 1:14:46Speaker 23: miljoenen gaat kosten. Dus ben je één keer binnen en
- 1:14:49Speaker 23: je hebt het vertrouwen kunnen krijgen van die klant... en
- 1:14:51Speaker 23: kunnen laten zien dat je de juiste kwaliteit kunt leveren...
- 1:14:54Speaker 23: dan blijf je binnen. Om een voorbeeld te geven, onze
- 1:14:56Speaker 23: grootste Amerikaanse klant... Een van de marktleiders is in die DNA-technologie.
- 1:15:01Speaker 23: Daar doen wij al 15 jaar zaken mee. Wat is
- 1:15:03Speaker 23: de naam? Die mag ik helaas niet noemen. We hebben
- 1:15:05Speaker 23: het niet over Philips? Nee, we hebben het niet
- 1:15:07Speaker 5: over Philips. Oké, want ik ken niet alle Amerikaanse medische
- 1:15:09Speaker 5: bedrijven uit mijn hoofd, helaas. Ik wou dat het zo was.
- 1:15:13Speaker 5: Ik ga je een dilemma voorleggen. Je moet kiezen en
- 1:15:15Speaker 5: daarna mag je nuanceren
- 1:15:17Speaker 2: Het dilemma.
- 1:15:19Speaker 5: Twente heeft zijn eigen project Beethoven nodig. Of, nou zo
- 1:15:22Speaker 5: hebberig zijn we niet, maar een beetje extra liefde uit
- 1:15:24Speaker 5: Den Haag is meer dan welkom.
- 1:15:28Speaker 23: Daar ga ik toch voor die laatste. Inderdaad, Twente en
- 1:15:31Speaker 23: Den Haag zijn over het algemeen nuchter. We willen niet
- 1:15:33Speaker 23: te hebberig overkomen, maar ik ben zeker van mening... dat
- 1:15:36Speaker 23: de Twentse chiptech- en medtech-industrie wat meer aandacht mag krijgen
- 1:15:40Speaker 23: uit Den Haag
- 1:15:41Speaker 5: Oké, en wat voor vorm moet dat nemen
- 1:15:43Speaker 23: dan? Wij hebben in Twente inmiddels een heel mooi ecosysteem ingericht.
- 1:15:47Speaker 23: Zowel op het gebied van de chiptech als op het
- 1:15:49Speaker 23: gebied van medtech, medische technologie... Universiteit, ziekenhuizen en bedrijfsleven werken
- 1:15:54Speaker 23: daar nauw samen... om de nieuwste technologieën naar de markt
- 1:15:57Speaker 23: te brengen. En wat je vaak ziet is in die
- 1:16:00Speaker 23: grote projecten, je noemde het bijvoorbeeld al Beethoven, dat de
- 1:16:03Speaker 23: grote techgiganten in Nederland, denk aan de ASML's en de Philipsen,
- 1:16:07Speaker 23: met ook een goede technische basis in Eindhoven. Ik heb
- 1:16:10Speaker 23: er zelf gezeten, dus ik kan daar ook over mee praten.
- 1:16:12Speaker 5: Wat voor de helderheid jij hebt van, wat was het,
- 1:16:15Speaker 5: 2000 tot 2007 bij Philips R & D gewerkt?
- 1:16:17Speaker 23: Ja, in Eindhoven. Dus ik heb daar natuurlijk de eerste
- 1:16:20Speaker 23: kennismaking al gehad met de medische technologie. En ik zie
- 1:16:22Speaker 23: dat daar een enorm ecosysteem is ingericht. Maar als ik
- 1:16:26Speaker 23: nu in Twente kijk hoe wij de laatste jaren gegroeid zijn...
- 1:16:28Speaker 23: en ook de samenwerking tussen bedrijfsleven, universiteit en ziekenhuizen gestald
- 1:16:34Speaker 23: heeft gekregen... dan vind ik dat er niet altijd alleen
- 1:16:37Speaker 23: gekeken moet worden naar de grote giganten in Nederland. Het
- 1:16:40Speaker 23: mooie van Twente ook is dat wij heel dicht tegen
- 1:16:43Speaker 23: de Duitse grens aan zitten... en dat wij ook met
- 1:16:44Speaker 23: de Duitse klinieken en instituten daar samenwerken
- 1:16:48Speaker 23: Dus als je het in Europees verband ziet... is denk
- 1:16:51Speaker 23: ik de positie in NSV zeker strategisch. En vind ik
- 1:16:54Speaker 23: dat we om die reden ook vanuit Den Haag... daar
- 1:16:56Speaker 23: wel wat meer aandacht op mogen vestigen.
- 1:16:58Speaker 5: Is dit ook niet een beetje een wasse neus discussie?
- 1:17:00Speaker 5: Want soms denk ik, als we tussen Texas en Silicon
- 1:17:03Speaker 5: Valley gaan rijden... zijn we een tijdje onderweg. Maar als
- 1:17:05Speaker 5: we van Veldhoven naar Twente gaan rijden... Nou, zijn we
- 1:17:07Speaker 5: ook even onderweg, maar het is niet zo lang. Dus
- 1:17:10Speaker 5: ik denk soms, voeren we nou een beetje een arbitraire
- 1:17:12Speaker 5: discussie hierover in Nederland? Want kijk, ASML-medewerkers zullen ook zeggen... ja,
- 1:17:15Speaker 5: wij hebben een relatie met Carl Zeist, de lensenmaker, enzovoort, enzovoort, enzovoort.
- 1:17:19Speaker 5: Wij hebben ook die banden met het buitenland... en maakt
- 1:17:22Speaker 5: niet uit of je naast Duitsland ligt of niet
- 1:17:24Speaker 23: Ik ben dat wel grotendeels met je eens. Als ik
- 1:17:26Speaker 23: zelf in de B-area rondrijd... en ik moet van de
- 1:17:28Speaker 23: ene kant van de B naar mijn ene klant naar
- 1:17:30Speaker 23: de andere kant... dan ben ik anderhalf tot twee uur onderweg.
- 1:17:32Speaker 23: Dat is hetzelfde als hier van west naar oost reizen...
- 1:17:35Speaker 23: Dus het ecosysteem in Nederland mag, laten we zeggen, de
- 1:17:38Speaker 23: BV Nederland, om het zo te zeggen, mag als geheel
- 1:17:41Speaker 23: wel wat meer als eenheid optreden. Ook daar wordt aan gewerkt.
- 1:17:43Speaker 23: Het is zeker zo dat het Twentse ecosysteem de samenwerking
- 1:17:47Speaker 23: opzoekt met Eindhoven, met Delft, met Groningen. Dat vind ik
- 1:17:50Speaker 23: ook heel positief, laat dat duidelijk zijn. En ik denk
- 1:17:53Speaker 23: ook dat dat de enige manier is om als klein
- 1:17:56Speaker 23: land Nederland met een hele grote high-tech factor en heel
- 1:17:59Speaker 23: veel innovatie om je sterk te maken tegenover landen zoals Duitsland, Amerika, Azië.
- 1:18:05Speaker 23: Dus enerzijds hebben we natuurlijk Twente als regio waarvan ik
- 1:18:07Speaker 23: zeg het ecosysteem daar moet zeker niet ondergeschikt raken aan
- 1:18:10Speaker 23: andere ecosystemen. Maar anderzijds, wat jij zegt, helemaal mee eens.
- 1:18:14Speaker 23: Er moet meer worden samengewerkt in Nederland. Absoluut. Maar jij
- 1:18:17Speaker 23: wijst
- 1:18:17Speaker 5: een project Beethoven af wat dat betreft. Waarom wijs je
- 1:18:20Speaker 5: dat eigenlijk af? Ik bedoel, je zou kunnen zeggen... nou,
- 1:18:21Speaker 5: doe mij ook maar 2,2 miljard voor allerlei belastingvrijstellingen... voordelen,
- 1:18:26Speaker 5: huisvesting enzovoort
- 1:18:27Speaker 23: Ik wijs het absoluut niet af. Maar je gaf mij
- 1:18:29Speaker 23: het dilemma om te kiezen tussen de twee. En vandaar
- 1:18:31Speaker 23: dat ik voor de tweede gekozen heb. Ik mocht nuanceren,
- 1:18:34Speaker 23: zoals je zei. Beethoven is zeker natuurlijk een initiatief wat
- 1:18:37Speaker 23: aandacht behoeft. En volgens mij is het ook zo dat
- 1:18:40Speaker 23: ook de Twentse bedrijven... En universiteiten daar wel iets van
- 1:18:44Speaker 23: mee zullen pakken. Dus het is absoluut niet zo dat
- 1:18:46Speaker 23: ik het af wil wijzen. Wat mij omgaat is dat we...
- 1:18:49Speaker 23: als dit soort grote fondsen beschikbaar komen... vanuit Den Haag,
- 1:18:52Speaker 23: vanuit de overheid... er landsbreed gekeken wordt. En niet eerst
- 1:18:56Speaker 23: naar ASML. Die mag eerst zijn voorwaarden stellen. En daarna
- 1:18:59Speaker 23: komt Philips aan boord en mag zijn voorwaarden stellen. En
- 1:19:01Speaker 23: dan komen ze nog een keer via een achterdeur in
- 1:19:03Speaker 23: Twente terecht. Ik breng het nu even heel plat.
- 1:19:06Speaker 5: Laat ik een uitspraak doen. Want wij hebben als programma
- 1:19:09Speaker 5: deze week... toch Twente aardig in het zonnetje gezet. Gisteren
- 1:19:11Speaker 5: sprak ik nog met een venture capital fonds... dat oorspronkelijk
- 1:19:14Speaker 5: uit de VS kwam. En dat ging naar Duitsland om
- 1:19:16Speaker 5: wat te presenteren. Het bleef plakken in Twente... Ik kreeg
- 1:19:19Speaker 5: ook geld van de provincie en de universiteit enzovoort. Waar
- 1:19:21Speaker 5: komt nou die aantrekkingskracht vandaan? Waarom heeft Twente zo'n ecosysteem
- 1:19:26Speaker 5: waar ik opeens heel veel van merk
- 1:19:28Speaker 23: Ik vind het heel mooi dat je het voorbeeld aanhaalt.
- 1:19:29Speaker 23: Toevallig heb ik je uitzending gisteren ook gehoord. Ik vond
- 1:19:33Speaker 23: het heel interessant. En inderdaad, de toelichting was dat de
- 1:19:38Speaker 23: reden waarom zij gekozen hebben voor Enschede... is ook omdat
- 1:19:40Speaker 23: zij zien dat Enschede een hotspot is voor micro- en nanotechnologie.
- 1:19:44Speaker 23: Los van de microfluidica en de medische diagnostiek... waar wij
- 1:19:47Speaker 23: dan met name in zitten... is er ook een hele
- 1:19:49Speaker 23: beweging gaande richting quantum tech en fotonica. En dat zijn
- 1:19:54Speaker 23: typisch ook start-ups die in Twente beginnen... waar een investeringsmaatschappij
- 1:19:58Speaker 23: zoals Cottonwood in geïnteresseerd is. En ik denk wat zij
- 1:20:01Speaker 23: zien is dat er... Ja, ze gaven het zelf ook
- 1:20:04Speaker 23: al aan in Silicon Valley. Tuurlijk, dat heeft een naam.
- 1:20:06Speaker 23: Daar is dat systeem al heel volwassen ingericht.
- 1:20:10Speaker 5: En zij zochten juist naar de vijver om buiten Silicon
- 1:20:12Speaker 5: Valley in te gaan vissen. En dat bleek Twente te zijn.
- 1:20:14Speaker 5: Als
- 1:20:14Speaker 23: je ook kijkt naar de opleidingen op de universiteit... waar
- 1:20:18Speaker 23: heel veel aandacht is voor dit soort technologie... en waarin
- 1:20:20Speaker 23: bijvoorbeeld het woord quantum ook steeds vaker valt... Kan ik
- 1:20:25Speaker 23: me goed voorstellen dat Cottonwood zegt... wij gaan gewoon in
- 1:20:28Speaker 23: Enschede zelf zitten. Dan zit je dicht bij die haard,
- 1:20:30Speaker 23: bij die kweekvijver. En kun je start-ups ook helpen om
- 1:20:33Speaker 23: de juiste keuzes daarin te maken. Dus ik vind het
- 1:20:36Speaker 23: een hele goede ontwikkeling, moet ik zeggen.
- 1:20:37Speaker 5: Is micro-net ook klein of groot genoeg... om daar nog
- 1:20:40Speaker 5: een beetje venture-kapitaal van aan te spreken? Of denk je van, no,
- 1:20:44Speaker 5: die fase zijn we al voorbij. Goede vraag
- 1:20:46Speaker 23: Als ik die vraag zelf moet beantwoorden... dan zeg ik,
- 1:20:49Speaker 23: wij zijn eigenlijk geen start-up meer. We zijn een scale-up.
- 1:20:52Speaker 23: Ook omdat we al met 80, 90 medewerkers... een heel
- 1:20:55Speaker 23: volwassen bedrijf zijn in het MKB en in het Kennispark
- 1:20:58Speaker 23: in Twente. En natuurlijk kijken wij altijd naar vormen van financiering.
- 1:21:02Speaker 23: Als je wil blijven innoveren, moet je ook kijken naar
- 1:21:05Speaker 23: de manieren om dat te financieren. Wat voor
- 1:21:06Speaker 5: de helderheid, jullie schrijven zwarte cijfers?
- 1:21:08Speaker 23: Wij schrijven zwarte cijfers, ja. We zijn absoluut een winstgevend
- 1:21:10Speaker 23: en groeiend bedrijf. En
- 1:21:13Speaker 5: dan even, op een gegeven moment, nu praten we al
- 1:21:15Speaker 5: over groei. Waar zitten nou de knelpunten als we praten
- 1:21:18Speaker 5: over die regio Twente? Want dat kan hele verschillende eigenschappen
- 1:21:21Speaker 5: hebben in verschillende regio's. Hoe kort ze ook rijden zijn
- 1:21:23Speaker 5: van elkaar, om het zo te zeggen. Dus waar lopen
- 1:21:26Speaker 5: start-ups en scale-ups, misschien Micronet zelf... ook nu tegen de
- 1:21:29Speaker 5: problemen aan in Twente
- 1:21:31Speaker 23: Ik denk waar de problematiek deels zit, is dat... ja,
- 1:21:36Speaker 23: punt 1, je moet goede mensen hebben. Natuurlijk hebben wij
- 1:21:38Speaker 23: de universiteit en hebben wij ook goede hogescholen... die daar
- 1:21:42Speaker 23: de mensen voor opleiden... Maar wat je vaak wel ziet
- 1:21:45Speaker 23: is dat die mensen of naar het buitenland vertrekken... met
- 1:21:47Speaker 23: een goed diploma uit Nederland op zak... of toch kiezen
- 1:21:49Speaker 23: voor de grotere bedrijven in het westen en het zuiden
- 1:21:52Speaker 23: van het land. Dus je moet zorgen dat je die
- 1:21:54Speaker 23: kennis aan boord houdt. Daar wordt ook heel hard aan
- 1:21:56Speaker 23: getrokken dat mensen die bij ons de opleiding genieten... al
- 1:22:00Speaker 23: in een vroegtijdig stadium kennis kunnen maken met het bedrijfsleven
- 1:22:03Speaker 23: in Twente... en zien dat dus de tech in Twente
- 1:22:06Speaker 23: wel degelijk aan het groeien is. Dus goede kennis en personeel,
- 1:22:10Speaker 23: dat is denk ik één. Twee, als je wil groeien natuurlijk,
- 1:22:14Speaker 23: dan heb je ook de fondsen nodig... die daarin ondersteunen,
- 1:22:18Speaker 23: de landelijke fondsen. Daar hebben we het net al over gehad.
- 1:22:21Speaker 23: Wil je nog geld
- 1:22:22Speaker 5: aantrekken daarvoor? Stel nou dat iemand zegt, ik leg nog
- 1:22:24Speaker 5: even 200 miljoen voor jullie neer. Noem maar wat geks
- 1:22:26Speaker 23: Volgens mij lopen er op dit moment initiatieven. Ik kan
- 1:22:28Speaker 23: daar zelf niet heel veel over zeggen... omdat ik daar
- 1:22:30Speaker 23: niet direct bij betrokken ben. Maar er lopen zeker initiatieven
- 1:22:33Speaker 23: om nieuw geld aan te trekken... voor nieuwe groeifondsen. Eén
- 1:22:37Speaker 23: ding waar bijvoorbeeld hard aan getrokken wordt nu... door de
- 1:22:39Speaker 23: medische technologie sector in Twente... is het ziekenhuis van de toekomst.
- 1:22:42Speaker 23: Daar werken universiteit, ziekenhuis en kennisbedrijven ook samen. Een soort
- 1:22:47Speaker 5: groot conceptziekenhuis als demonstratie van technologie.
- 1:22:50Speaker 23: En daar komt bijvoorbeeld de technologie die wij ontwikkelen... op
- 1:22:53Speaker 23: basis van microfluidica ook weer aan bod. Dus daar wordt
- 1:22:56Speaker 23: zeker aan getrokken. En natuurlijk, ik kan heel makkelijk zeggen...
- 1:23:00Speaker 23: we hebben altijd meer geld nodig. Maar dat vind ik
- 1:23:02Speaker 23: een te makkelijk antwoord om te geven
- 1:23:04Speaker 5: Laat ik dan de vraag omdraaien. Micronet bestaat al even,
- 1:23:08Speaker 5: 99 opgericht. Ik reken dan voor het gemak 27 jaar
- 1:23:11Speaker 5: bestaan uit... Nou, lang vechten om een plekje in de markt.
- 1:23:13Speaker 5: Medische chips. Dat verkoop je. Maar zit het dan nog
- 1:23:16Speaker 5: in het vat om een echte multinational te worden? Of
- 1:23:19Speaker 5: gaat het niet zo hard
- 1:23:20Speaker 23: meer met microdata? Ik denk dat wij... de ambitie te
- 1:23:24Speaker 23: ver reikt om te zeggen... we worden een multinational, we
- 1:23:26Speaker 23: hebben zeker groeiplannen. De ambitie om te groeien tot meer
- 1:23:29Speaker 23: dan 200 mensen
- 1:23:30Speaker 23: Zolang de markt blijft zoals die is... en blijft nog
- 1:23:34Speaker 23: steeds een niche-markt op dit moment... het zijn geen consumentenproducten
- 1:23:37Speaker 23: die hier op tafel liggen... heb je het over een
- 1:23:40Speaker 23: stukje lagere volumes... maar wel met hoogwaardige technologie daarin. Dus
- 1:23:46Speaker 23: ik denk dat we voorlopig nog wel in de niche-markt blijven.
- 1:23:48Speaker 23: Maar ook in die niche-markt kun je groeien. En dat
- 1:23:50Speaker 23: is exact wat we willen. We hebben wel de ambitie
- 1:23:52Speaker 23: om met ons personeelsbestand... zeker nog te verdubbelen in de
- 1:23:57Speaker 23: komende vijf tot tien jaar. Dus wat dat betreft is
- 1:24:00Speaker 23: die ambitie er wel. Om nu te gaan zeggen, wij
- 1:24:02Speaker 23: gaan Philips of ASML achterna. Dat lijkt me iets te
- 1:24:06Speaker 23: veel te hoog gegrepen.
- 1:24:07Speaker 5: Het is een net wat andere markt, een net wat
- 1:24:08Speaker 5: andere keten. Laat ik jou tot slot nog even een
- 1:24:11Speaker 5: toverstaf geven. Want ik geef jou die toverstaf. Jij zei
- 1:24:14Speaker 5: al personeel. Lijkt me een landelijk probleem overigens. Jij kan
- 1:24:17Speaker 5: toveren in Den Haag. Wat doe je
- 1:24:21Speaker 23: Ja, wat doe ik? Die samenwerking vind ik heel belangrijk.
- 1:24:24Speaker 23: Tussen de grotere giganten die elders in het land zitten.
- 1:24:27Speaker 23: En de regio Twente. Het nog meer versterken van het ecosysteem...
- 1:24:31Speaker 23: door ook het mogelijk maken van het bouwen van chipfabrieken
- 1:24:35Speaker 23: in de regio... daar wordt op dit moment ook aan
- 1:24:36Speaker 23: gewerkt in de chiptech... is men heel dicht bij het
- 1:24:40Speaker 23: opzetten van een nieuwe chipfabriek voor Photonica. Daar is zeker
- 1:24:44Speaker 23: ook nog extra aandacht en middelen voor nodig om dat
- 1:24:47Speaker 23: te realiseren. En dan heb je natuurlijk te maken met
- 1:24:50Speaker 23: het landelijke probleem... wat niet specifiek aan Twente gerelateerd is.
- 1:24:53Speaker 23: Dat high-tech vraagt veel elektriciteit. Netcogestie. Het net zal wel
- 1:24:58Speaker 23: moeten worden uitgebreid, zeg ik heel voorzichtig... om dit allemaal
- 1:25:01Speaker 23: mogelijk te maken. Maar daar lopen wij niet alleen tegenaan.
- 1:25:03Speaker 23: Daar lopen we in heel Nederland, heel Europa tegenaan. En
- 1:25:06Speaker 23: dat is wel iets, een aandachtspunt denk ik, waar we
- 1:25:08Speaker 23: rekening mee moeten houden.
- 1:25:09Speaker 5: Nou, en toch ben ik weer overtuigd dat er nogal
- 1:25:11Speaker 5: wat moois komt uit Twente... en dat de regio Eindhoven
- 1:25:14Speaker 5: zeker niet de enige is... waar hard aan tech wordt
- 1:25:15Speaker 5: gewerkt in Nederland. Heel veel dank. Mark Olderikkerink, senior business developer...
- 1:25:19Speaker 5: van microtechnologie- en nanotechnologiebedrijf Micronit. Wil je meer gesprekken luisteren
- 1:25:24Speaker 5: met de top van het bedrijfsleven... of andere leiders van
- 1:25:26Speaker 5: dit moment? Bijvoorbeeld gesprekken met Alain Leloup. We noemden hem al,
- 1:25:30Speaker 5: general partner van Cottonwood Technology Fund. Amerikaans Venture Capital Fonds
- 1:25:33Speaker 5: dat toevallig ook neersteekt in Twente. Abonneer je dan op
- 1:25:36Speaker 5: de Top van Nederland. Hoef je geen aflevering te missen.
- 1:25:43Speaker 5: En straks hoor je in Ondercure Toren wat er gebeurt
- 1:25:45Speaker 5: met een bedrijf wanneer door een grote concurrent wordt beschuldigd
- 1:25:47Speaker 5: van bedrijfsspionage.
- 1:25:49Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
- 1:25:55Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages. BNR
- 1:26:01Speaker 1: Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
- 1:26:07Speaker 1: TV Gelderland
- 1:26:08Speaker 2: 2021
- 1:26:26Speaker 3: Jochem Visser
- 1:26:27Speaker 5: Laatste half uur van BNR Zaken doen voor economisch nieuws
- 1:26:30Speaker 5: en zakelijk inzicht. Op vrijdag sluiten we dit programma af
- 1:26:33Speaker 5: met de serie en podcast onder curatoren. Je gaat nu
- 1:26:36Speaker 5: luisteren naar de aflevering over Turbonet, een bedrijf uit Zwijndrecht
- 1:26:39Speaker 5: dat scheepsonderdelen verkocht voor een veel lagere prijs dan de concurrent.
- 1:26:44Speaker 5: Wat bedrijfspionage daarmee te maken had, dat hoor je nu.
- 1:26:49Speaker 25: En de verhalen gingen dus ook dat er een medewerker
- 1:26:54Speaker 25: van ABB... met nieuwe productietekeningen, kopieën daarvan ergens in een parkeergarage...
- 1:27:00Speaker 25: in Zwitserland een werknemer van Turbonet tegenkwam... met een aktentasje
- 1:27:04Speaker 25: waar dus geld in zat. Nou, de aktentasjes werden dus verruild.
- 1:27:07Speaker 25: En die tekeningen werden dan via Cyprus naar China gestuurd.
- 1:27:10Speaker 25: En daar werden dan, zeg maar, de chargers... En de
- 1:27:15Speaker 25: onderdelen daarvan werden gemaakt of verwerkt... in onderdelen weer van
- 1:27:22Speaker 25: andere bedrijven. Uiteindelijk is dat enorm gegroeid, die productie. Dus
- 1:27:27Speaker 25: het was
- 1:27:28Speaker 26: wel heel lucratief, deze bedrijfspionage
- 1:27:31Speaker 25: Absoluut, want ABB merkte dat Turbonet Service prijzen rekende... die
- 1:27:36Speaker 25: veel lager lagen dan de prijzen van ABB.
- 1:27:40Speaker 27: Niet elk ondernemersavontuur eindigt met een notering in de quote 500.
- 1:27:44Speaker 27: Niet elk bedrijf overleeft een flinke crisis. Niet elke onderneming
- 1:27:48Speaker 27: weet het financiële spel goed te spelen. En als alles misgaat,
- 1:27:51Speaker 27: als de chaos regeert... en schuldeisers aan de poort rammelen...
- 1:27:54Speaker 27: dan breekt het tijdperk van de curator aan. In deze
- 1:27:57Speaker 27: serie praten mijn collega Elisa Hermanides en ik, Thomas van Zijl...
- 1:28:01Speaker 27: over onvergetelijke faillissementen met de puinruimers van het bedrijfsleven. Dit
- 1:28:05Speaker 27: is Onder Curatoren. En Elisa, we gaan het vandaag hebben
- 1:28:10Speaker 27: over een faillissement... dat alles te maken had met bedrijfsspionage.
- 1:28:14Speaker 27: Wat voor beeld heb jij daarbij?
- 1:28:15Speaker 26: Ja, bedrijfsspionage, je krijgt meteen allerlei filmische beelden voor je.
- 1:28:20Speaker 26: Maar ik dacht ook wel aan hoe dat misschien de
- 1:28:24Speaker 26: praktijk echt gaat. Bijvoorbeeld bij een grote chipmachine maker. Ik
- 1:28:29Speaker 26: stel me zo voor dat daar dan een medewerker komt
- 1:28:32Speaker 26: werken die daar goed zijn best doet. Misschien wel promotie maakt,
- 1:28:37Speaker 26: aan belangrijke projecten meewerkt. Maar dat deze... medewerker ondertussen ook
- 1:28:42Speaker 26: af en toe... wat informatie op een USB-stick zet... of
- 1:28:46Speaker 26: stiekem foto's maakt van geheime documenten. En misschien natuurlijk ook
- 1:28:51Speaker 26: gewoon z'n hersenen gebruikt... om het een en ander te onthouden...
- 1:28:56Speaker 26: en dat die medewerker dan ontslag neemt, of misschien niet eens...
- 1:29:00Speaker 26: en die informatie doorspeelt aan een opdrachtgever... of aan een
- 1:29:05Speaker 26: overheid van een ander land. Noem je het dan echt
- 1:29:08Speaker 27: een
- 1:29:08Speaker 26: chipmachine maken? Want dit is
- 1:29:10Speaker 27: gewoon gebeurd bij ASML.
- 1:29:12Speaker 26: Ja, precies. Begin vorig jaar werd bekend dat een Chinese
- 1:29:15Speaker 26: medewerker van ASML... bedrijfsgeheimen had gestolen... En bij het faillissement
- 1:29:20Speaker 26: van Turbonet, dat we vandaag gaan bespreken, had bedrijfsspionage ook
- 1:29:26Speaker 26: een belangrijke rol. Wat daar precies aan de hand was
- 1:29:29Speaker 26: en hoe dat leidde tot de ondergang van Turbonet, dat
- 1:29:32Speaker 26: gaan we vragen aan onze gast van vandaag. En dat
- 1:29:35Speaker 26: is Pim Nuiten, partner en curator bij Bomer Nuiten Notenboom.
- 1:29:39Speaker 26: Van harte welkom.
- 1:29:40Speaker 25: Ja, dankjewel.
- 1:29:41Speaker 26: We gaan even terug naar 2012. Om precies te zijn,
- 1:29:45Speaker 26: december 2012. Want toen kreeg jij het belletje over dit faillissement.
- 1:29:50Speaker 26: Hoe ging dat?
- 1:29:51Speaker 25: Ja, 11 december 2012 werd ik gebeld door de rechtbank Rotterdam...
- 1:29:55Speaker 25: met de vraag of ik een wat groot faillissement kon behandelen.
- 1:29:59Speaker 25: En of de agenda daar ruimte verbood. En dan is
- 1:30:02Speaker 25: het meestal gebruikelijk dat je zegt nooit nee tegen de rechtbank.
- 1:30:06Speaker 25: En dan ga je erheen. Dus ik ben richting het
- 1:30:09Speaker 25: pand in Zwijndrecht getogen... En werd daar ontvangen door de
- 1:30:13Speaker 25: directeur en door mensen van de bank. En die kwamen
- 1:30:17Speaker 25: toch wel met een bizar verhaal. Dat was eigenlijk ook
- 1:30:19Speaker 25: het eerste wat ik zei toen ik gebeld werd... door
- 1:30:21Speaker 25: een plaatselijke journalist van jou. Wat voor faillissement is dat?
- 1:30:24Speaker 25: Ik zei, nou, het is een heel bizar faillissement. Want ja, goed,
- 1:30:28Speaker 25: een van de oorzaken lag toch met name bij de bedrijfsspionage.
- 1:30:32Speaker 25: En dan moet je je voorstellen dat er tekeningen werden...
- 1:30:36Speaker 25: Gekopieerd door een Zwitsers bedrijf. Turbonet Service was een... Een
- 1:30:43Speaker 25: bedrijf dat zich bezighield met het maken van turbochargers... en
- 1:30:47Speaker 25: het repareren van turbochargers.
- 1:30:49Speaker 26: Ja, laten we heel even daarbij stilstaan. Want wat zijn
- 1:30:52Speaker 26: dat eigenlijk, turbochargers?
- 1:30:55Speaker 25: Nou ja, ik ben geen techneut, maar wat ik weet
- 1:30:57Speaker 25: en wat ik er nog van herinner... is dat zij
- 1:30:59Speaker 25: feitelijk de kracht omzetten... waardoor de motor van het schip
- 1:31:04Speaker 25: voldoende toeren maakt om te kunnen varen. En dat is
- 1:31:06Speaker 25: een massa en dat wordt omgezet... zodat in ieder geval
- 1:31:09Speaker 25: het schip op een normale manier kan varen. Maar als
- 1:31:11Speaker 25: het uitvalt... dan heb je bij theestroom dat het schip
- 1:31:14Speaker 25: gewoon terugvaart. En niet meer vooruit kan. En dat is
- 1:31:17Speaker 25: een omzetting van kracht. En dat zijn hele essentiële elementen
- 1:31:21Speaker 25: bij grotere schepen
- 1:31:22Speaker 26: Ja, dus dat is een soort compressor. En
- 1:31:24Speaker 25: die
- 1:31:24Speaker 26: zorgt eigenlijk dat dat hele vaartuig efficiënter gaat... en dat
- 1:31:29Speaker 26: dat überhaupt vooruit komt dus
- 1:31:31Speaker 27: Absoluut. En maakt het bedrijf die turbocompressors,
- 1:31:34Speaker 25: turbochargers, of verkocht het? Nee, ze werden gemaakt. Daarnaast werden
- 1:31:39Speaker 25: ze ook gerepareerd... En de grootste turbochargerfabrikant in de wereld
- 1:31:47Speaker 25: is ABB... want daar draait het eigenlijk om, het Zwitserse bedrijf.
- 1:31:51Speaker 25: En de oprichter van Turbonet Service... dat was eigenlijk de
- 1:31:56Speaker 25: werkmaatschappij samen met een zustermaatschappij... Turbonet Benelux. Die oprichter was
- 1:32:02Speaker 25: ex-werknemer van ABB. En die is begonnen, heel kleinschalig in
- 1:32:06Speaker 25: eerste instantie... om Turbonet Service op te zetten... Hij kende
- 1:32:10Speaker 25: natuurlijk het product. Hij wist wat een turbocharger was. Hij
- 1:32:13Speaker 25: wist hoe je dat kon repareren. Hoe je het kon maken.
- 1:32:16Speaker 25: En dat is echt enorm gaan groeien. Dat
- 1:32:21Speaker 26: bedrijf komt uit 1994 toch?
- 1:32:24Speaker 25: Ja.
- 1:32:25Speaker 26: Toen hebben
- 1:32:25Speaker 25: een
- 1:32:25Speaker 26: aantal handelaren. In scheepsonderdelen het samen opgericht. En op een
- 1:32:29Speaker 26: gegeven moment. Is die meneer. Die bij dat Zwitserse bedrijf
- 1:32:35Speaker 26: had gewerkt.
- 1:32:36Speaker 9: Is
- 1:32:36Speaker 26: erbij gekomen
- 1:32:38Speaker 9: Ja.
- 1:32:40Speaker 26: Heeft hij toen de kennis meegenomen die hij bij het
- 1:32:44Speaker 26: Zwitserse bedrijf had opgedaan?
- 1:32:45Speaker 25: Ja, hij heeft de technische kennis meegenomen. En uiteindelijk ging
- 1:32:47Speaker 25: het zo groeien dat hij hulp heeft gezocht... van iemand
- 1:32:50Speaker 25: die wat meer administratief onderlegd is. Ondernemingsrechtelijk onderlegd is. En
- 1:32:55Speaker 25: dat was meneer Korteland in die tijd. En die zijn
- 1:32:58Speaker 25: samen het bestuur gaan vormen.
- 1:33:00Speaker 26: Dus Hans Franke
- 1:33:01Speaker 25: en meneer Korteland. Dus
- 1:33:03Speaker 26: Hans Franke was degene die bij het Zwitserse ABB
- 1:33:06Speaker 25: werkte. Ja, precies. Nou, toen ik dus op 11 december
- 1:33:10Speaker 25: 2012 binnenstapte... in het mooie pand te Zwijndrecht... hoorde ik
- 1:33:15Speaker 25: eigenlijk al binnen een half uur wat er speelde. Want
- 1:33:19Speaker 25: meestal krijg je dan als curator al vrij snel mensen
- 1:33:21Speaker 25: over de vloer... die toch hun verhaal kwijt willen. En
- 1:33:25Speaker 25: een van de verhalen was dus dat ABB allerlei acties
- 1:33:31Speaker 25: had ondernomen in de vorm van bewijsbeslagen. En je moet
- 1:33:34Speaker 25: je voorstellen, een bewijsbeslag betekent dat ineens wordt aangeklopt aan
- 1:33:37Speaker 25: de voordeur. Dan staat er een paar deurwaarders met nog
- 1:33:41Speaker 25: wat mensen. Die komen binnen op bevel. En dan vervolgens
- 1:33:45Speaker 25: krijg je als medewerkers te horen... handen omhoog, niks meer aankomen,
- 1:33:48Speaker 25: nergens meer aankomen. En gaan vervolgens alles wat er aan
- 1:33:51Speaker 25: bestanden is leegplukken. Dat gaan ze kopiëren. Dat gaan ze
- 1:33:54Speaker 25: dan verzegelen. Want wat bleek, ABB was op het spoor gekomen...
- 1:33:59Speaker 25: dat Turbonet Service inbreuken had verricht... op intellectuele eigendomsrechten van
- 1:34:07Speaker 25: ABB Zwitserland. Op patenten. En daar speelden al wat procedures
- 1:34:14Speaker 25: hier en daar. In totaal zijn er uiteindelijk drie bewijsbeslagen gelegd.
- 1:34:17Speaker 25: Er zijn na vanavond procedures ook gevoerd. In Amerika is
- 1:34:21Speaker 25: er een procedure gevoerd. In Nederland zijn er een paar
- 1:34:23Speaker 25: procedures gevoerd. Omdat men vermoedde dat Turbonet Service en de
- 1:34:28Speaker 25: groep Turbonet... bezig was met het laten produceren... van turbochargers
- 1:34:36Speaker 25: en alles wat daarmee te maken heeft... op basis van
- 1:34:39Speaker 25: papieren die gestolen waren van ABB... en die productie vond
- 1:34:43Speaker 25: plaats in China.
- 1:34:44Speaker 27: Maar dat heeft ook
- 1:34:44Speaker 25: jarenlang wel zo kunnen opereren? Ja, uiteindelijk is dat een
- 1:34:48Speaker 25: hele groep... een soort van spinnenweb geworden... met allerlei vennootschappen
- 1:34:52Speaker 25: in het buitenland. Je ziet ook dat de gelieerde vennootschap...
- 1:35:00Speaker 25: Turbonet Group heeft ook diverse handelsnamen. Iets van 20, 25
- 1:35:04Speaker 25: internationale handelsnamen. En dat heeft zo kunnen gebeuren. Maar uiteindelijk
- 1:35:10Speaker 25: is dat ontzettend gaan groeien. En het idee bestond dat
- 1:35:14Speaker 25: ABB dat zag als een echte, nu een serieuze bedreiging...
- 1:35:17Speaker 25: en dat ze dus ook vond dat ze nu moest ingrijpen.
- 1:35:19Speaker 27: Want het is eerst dan blijkbaar oogluikend toegestaan... of niet
- 1:35:23Speaker 27: als heel serieus opgevraagd
- 1:35:24Speaker 25: Ja, dat werd gezegd, omdat het nog zo kleinschalig was...
- 1:35:26Speaker 25: dat het een beetje oogluikend werd toegestaan. Maar toen het
- 1:35:28Speaker 25: steeds meer ging groeien... en moet je je voorstellen dat
- 1:35:31Speaker 25: daar een loodslag met voorraad... er is op de site
- 1:35:36Speaker 25: dus ook een filmpje te zien hoe dat allemaal precies werkt...
- 1:35:39Speaker 25: Er lag een glimmende massa, dat wil je niet weten,
- 1:35:41Speaker 25: van schroeven en van alles en nog wat. En dat
- 1:35:45Speaker 25: zou allemaal zijn gemaakt op basis van patenteschendingen.
- 1:35:50Speaker 26: En die patenteschendingen, want dan moeten we even terug naar
- 1:35:52Speaker 26: die Hans Franken. Die had natuurlijk bij dat Zwitserse bedrijf
- 1:35:56Speaker 26: gewerkt een tijdje.
- 1:35:57Speaker 28: Ja, precies.
- 1:35:58Speaker 26: Maar die heeft zich toen aangesloten. Die is toen ondernemer geworden,
- 1:36:02Speaker 26: onderdeel van... TurboNet heeft jarenlang ook met die partner dat
- 1:36:08Speaker 26: kunnen draaien. Ze deden eerst vooral ook het servicen, volgens
- 1:36:12Speaker 26: mij onderhoud. Maar ze begonnen toen ook die turbocompressors zelf
- 1:36:17Speaker 26: te produceren. Dat kon al die tijd gewoon gebeuren omdat
- 1:36:24Speaker 26: ABB niet wist hoe dat kwam. Of omdat het inderdaad
- 1:36:27Speaker 26: nog te klein was.
- 1:36:29Speaker 25: Omdat het nog te klein was. Kijk, uiteindelijk kregen het
- 1:36:31Speaker 25: serieuze vormen. En de verhalen gingen dus ook dat er
- 1:36:38Speaker 25: een medewerker van ABB... met nieuwe productietekeningen... kopieën daarvan ergens
- 1:36:44Speaker 25: in een parkeergarage in Zwitserland... een werknemer van Turbonet tegenkwam...
- 1:36:49Speaker 25: met een aktentasje waar dus geld in zat. De aktentasjes
- 1:36:52Speaker 25: werden dus verwijld. En die tekeningen werden dan via Cyprus
- 1:36:56Speaker 25: naar China gestuurd. En daar werden dan de chargers... De
- 1:37:01Speaker 25: onderdelen daarvan werden gemaakt of verwerkt in onderdelen van andere bedrijven.
- 1:37:10Speaker 25: Uiteindelijk is dat enorm gegroeid. Dus het was wel
- 1:37:15Speaker 26: heel lucratief deze bedrijfspionage
- 1:37:17Speaker 25: Absoluut, want ABB merkte dat Turbonet Service prijzen rekende die
- 1:37:23Speaker 25: veel lager lagen dan de prijzen van ABB. Dus die
- 1:37:26Speaker 25: zijn uiteindelijk wakker geschud en zijn toen actie gaan ondernemen.
- 1:37:30Speaker 25: En dat hebben ze dan gedaan in de vorm van
- 1:37:31Speaker 25: die bewijsbeslagen... ten einde het bewijs te krijgen dat er
- 1:37:34Speaker 25: ook inderdaad sprake was... van schending van patentrecht.
- 1:37:37Speaker 26: Maar hoe kwamen zij op het idee dat er überhaupt
- 1:37:40Speaker 26: sparen sprake was... van bedrijfspionage? Want je kan ook denken van... oh, nou,
- 1:37:44Speaker 26: dat Turbonet heeft gewoon een eigen charger ontwikkeld.
- 1:37:50Speaker 25: Ja, dat was natuurlijk best wel klaplastig. Maar uiteindelijk is
- 1:37:52Speaker 25: er een werknemer van Turbonet Service gaan praten... die is
- 1:37:57Speaker 25: met een laptop, met een harde schijf... met van alles
- 1:38:00Speaker 25: en nog wat aan gegevens... is hij overgestoken naar ABB.
- 1:38:04Speaker 25: En het verhaal gaat, we hebben dat nooit echt aangetoond gekregen...
- 1:38:08Speaker 25: maar het verhaal gaat dus dat hij daar ook voor
- 1:38:11Speaker 25: betaald is door ABB. En op basis van die laptop,
- 1:38:14Speaker 25: met die informatie... die zij kregen van een werknemer van
- 1:38:18Speaker 25: Turbonet Service... een ontevreden werknemer die had gehoopt en had gedacht...
- 1:38:22Speaker 25: dat hij nog wat promotie zou maken binnen Turbonet Service,
- 1:38:25Speaker 25: maar ruzie heeft gekregen met meneer Franken. En die werknemer
- 1:38:29Speaker 25: is met een laptop dus naar ABB gestapt. Uit Rancune.
- 1:38:33Speaker 25: Uit Rancune, ja, en is daar ook voor betaald. En
- 1:38:36Speaker 25: met die informatie had ABB dus aardig wat bewijs... En
- 1:38:40Speaker 25: heeft ze dus uiteindelijk besloten om die bewijsbeslagen te gaan leggen...
- 1:38:44Speaker 25: om nog meer bewijs te krijgen. En
- 1:38:45Speaker 27: waarom zeg je dan dat hebben we nooit hard kunnen krijgen?
- 1:38:47Speaker 27: Want het klinkt als een waterdicht verhaal
- 1:38:49Speaker 25: Nou ja, dat was heel bijzonder. Kijk, de werknemers die
- 1:38:53Speaker 25: vertelden dat verhaal wel. Maar dan heb je als curator
- 1:38:56Speaker 25: een beslissing te nemen van... is de boedel er nog
- 1:38:59Speaker 25: bij gebaat bij dit verhaal? Om het echt helemaal uit
- 1:39:01Speaker 25: te zoeken. Precies, want de schade is er toch al.
- 1:39:05Speaker 25: Ik weet ook dat ik, volgens mij was ik net
- 1:39:07Speaker 25: één dag curator... En toen vlogen de aansprakelijkstellingen al om
- 1:39:12Speaker 25: de oren. Want de ABB had natuurlijk ook een brief
- 1:39:15Speaker 25: gestuurd via haar advocaat. Van luister curator, leuk en aardig,
- 1:39:19Speaker 25: maar je hebt daar een enorme voorraad liggen. Waar ik
- 1:39:22Speaker 25: overigens op dat moment nog niet over kon beschikken. Omdat
- 1:39:26Speaker 25: de bank, dat was de Duitse bank in dat geval...
- 1:39:29Speaker 25: had een bodemverhuurconstructie opgezet. Dus ik kon niet die ruimte in, formeel.
- 1:39:35Speaker 25: Was van
- 1:39:35Speaker 26: die bank eigenlijk, toch?
- 1:39:37Speaker 25: Ja
- 1:39:39Speaker 25: precies. Want uiteindelijk is dat balletje gaan rollen. En heeft
- 1:39:44Speaker 25: de bank gedacht, als dit zo is... zoals het is
- 1:39:47Speaker 25: en zoals het gesteld wordt door ABB... dan is die
- 1:39:50Speaker 25: voorraad echt geen miljoenen waard. Dan heeft het een schrootwaarde.
- 1:39:55Speaker 25: Dus is er geen voldoende zekerheid meer. En verder had
- 1:40:00Speaker 25: ABB naar iedereen die maar enigszins zaken deed... met Turbonet
- 1:40:04Speaker 25: Service aangeschreven. En ook mij als curator aangeschreven. Let wel,
- 1:40:09Speaker 25: jij mag niets verhandelen... wat ABB-besmet is. Dat hebben we
- 1:40:13Speaker 25: in de verslagen ook de ABB-besmettige goederen genoemd. Want als
- 1:40:17Speaker 25: jij gaat handelen en als jij ABB-besmette spullen gaat verkopen...
- 1:40:21Speaker 25: dan handel je je dus ook gewoon in strijd met
- 1:40:23Speaker 25: die schending. Of dan schend je ook het patentrecht wat
- 1:40:26Speaker 25: wij als ABB menen te hebben.
- 1:40:29Speaker 26: Dus ABB had, naar aanleiding waarschijnlijk toch... van die werknemer
- 1:40:34Speaker 26: van Turbonet die zijn verhaal had gedaan... hadden ze besloten
- 1:40:40Speaker 26: om echt alle juridische middelen in te zetten... om Turbonet
- 1:40:45Speaker 26: aan te pakken en er eigenlijk ook voor te zorgen...
- 1:40:47Speaker 26: dat Turbonet nooit meer zaken kon doen.
- 1:40:50Speaker 25: Ja, absoluut. Want er zijn nog... Want op een gegeven ogenblik,
- 1:40:54Speaker 25: die handel was zo lucratief... en dat bedrijf draaide zo goed...
- 1:40:58Speaker 25: dat daar een investeringsmaatschappij in geïnteresseerd is geraakt.
- 1:41:03Speaker 26: Ja, want daar wou ik inderdaad heen. Want die Hans
- 1:41:06Speaker 26: Franken en die Aard Korteland... die waren goed bezig,
- 1:41:10Speaker 25: zo
- 1:41:10Speaker 26: goed bezig... dat Fortis Private Equity uiteindelijk bedacht van... ja,
- 1:41:16Speaker 26: dat mooie bedrijf moeten we kopen
- 1:41:18Speaker 25: Ja, die is daarin gaan bemiddelen als het ware. Later
- 1:41:21Speaker 25: is dat dan ABN Amro Participaties geworden... Want ja, ze
- 1:41:25Speaker 25: zagen daar gewoon cijfers, de dollartekens natuurlijk in de ogen.
- 1:41:30Speaker 25: En die hebben uiteindelijk fors geïnvesteerd en het bedrijf gekocht.
- 1:41:34Speaker 26: In 2009 was dat? Ja, en
- 1:41:35Speaker 25: toen hebben zij nog een andere bestuurder... of een bestuurder
- 1:41:39Speaker 25: zelf aangesteld. Franke en Korteland zijn toen richting Raad van
- 1:41:44Speaker 25: Commissarissen gegaan. Maar die
- 1:41:46Speaker 26: hadden wel al dat geld opgestreken?
- 1:41:49Speaker 25: Een groot deel van het geld hadden ze al betaald gekregen.
- 1:41:51Speaker 26: Fortis Private Equity heeft in 2009 Turbonet gekocht... van Hans
- 1:41:56Speaker 26: Franke en Aart Korteland.
- 1:41:58Speaker 25: Ja.
- 1:41:59Speaker 26: Die heeft er zo'n 20, 21 miljoen voor betaald, toch?
- 1:42:02Speaker 25: Ja, die hebben dat voor betaald. Ja, dat klopt.
- 1:42:04Speaker 26: En een deel daarvan was voor Franken?
- 1:42:06Speaker 25: Ja, er is een deel van naar Franken gegaan... en
- 1:42:09Speaker 25: een deel van naar Korteland... in de verhouding van de
- 1:42:12Speaker 25: aandelen die ze hadden. Dus Franken heeft volgens mij iets
- 1:42:15Speaker 25: van 9 miljoen gekregen... en Korteland wat minder. Maar die
- 1:42:20Speaker 25: zijn toch betaald. En daar is ook een deel gebruikt
- 1:42:22Speaker 25: voor de cashflow van het bedrijf. Maar
- 1:42:29Speaker 26: zij zaten toen nog wel in de Raad van Commissarissen.
- 1:42:32Speaker 25: Zij zijn toen naar de Raad van Commissarissen gegaan... omdat
- 1:42:34Speaker 25: toen feitelijk Koert Kleij werd... het algemeen directeur werd daar...
- 1:42:39Speaker 25: En er is vervolgens ook nog een bestuurder benoemd vanuit
- 1:42:42Speaker 25: ABN AMRO Participaties.
- 1:42:44Speaker 26: Ja, dat is de rechtsopvolger van Fortis
- 1:42:46Speaker 25: Private Equity. Ja, precies. Ik heb toen nog gesproken met
- 1:42:50Speaker 25: een persoon van Fortis. En ik had wel de indruk
- 1:42:53Speaker 25: dat die heel erg gretig waren met het sluiten van
- 1:42:56Speaker 25: een deal. Die willen altijd een closure. Die willen gewoon
- 1:42:58Speaker 25: dat het snel overgenomen wordt. En ja goed, dus die
- 1:43:03Speaker 25: deal is toen gemaakt. Die kochten dus een vergiftigd bedrijf? Ja, absoluut.
- 1:43:08Speaker 25: Dat was toen nog niet bekend. Want ze dachten toen
- 1:43:10Speaker 25: echt dat ze een mooi bedrijf zouden kopen. Maar toen
- 1:43:13Speaker 25: werden ze dus geconfronteerd met die ellende van ABB. Wat
- 1:43:17Speaker 25: dus iets later gebeurde. Maar
- 1:43:19Speaker 26: vrij snel denk ik,
- 1:43:19Speaker 25: toch? In 2011 al. Ja, en toen gingen ze zich
- 1:43:23Speaker 25: toch wat zorgen maken. Toen zijn ze zelf ook wat
- 1:43:25Speaker 25: onderzoek gaan verrichten. Toen zijn ze ook naar Zwitserland getogen.
- 1:43:29Speaker 25: om te spreken. Ondertussen liepen er al wel wat procedures
- 1:43:32Speaker 25: over die patenten.
- 1:43:33Speaker 26: Maar Turbonet heeft toen, die nieuwe directeur... heeft toen ook
- 1:43:37Speaker 26: onderzoek laten doen naar het eigen bedrijf eigenlijk.
- 1:43:41Speaker 25: Naar het eigen bedrijf, naar de handel en de wandel
- 1:43:43Speaker 25: ook van de voorgangers.
- 1:43:44Speaker 26: Hoe voel je je dan als directeur?
- 1:43:47Speaker 25: Nou ja, ik sprak hem voor het eerst. Ik bedoel,
- 1:43:50Speaker 25: het was een integer mens. En enorm teleurgesteld. En hij
- 1:43:54Speaker 25: zat gewoon feitelijk alleen maar een soort van damage control
- 1:43:57Speaker 25: uit te voeren... Hij probeerde nog, dat heeft hij uiteindelijk
- 1:44:01Speaker 25: voorgelegd aan ABB... van mogen we dan niet onder licentie
- 1:44:04Speaker 25: gaan handelen? Maar ABB wilde niets. Maar
- 1:44:08Speaker 27: als ik het goed begrijp, dan wist ABB wel... er
- 1:44:12Speaker 27: gebeurt daarbij dat Turbonet iets, moeten we in de gaten houden...
- 1:44:14Speaker 27: is nog niet heel serieus te nemen. Er liepen op
- 1:44:17Speaker 27: het moment dat er sprake was van die overname... nog
- 1:44:19Speaker 27: geen procedures. Er was formeel nog niks aan de hand
- 1:44:22Speaker 25: Nee, ten tijde van die procedure waren er nog geen tekenen...
- 1:44:26Speaker 25: dat er een sprake was van een schending van patenten.
- 1:44:30Speaker 25: En die procedures hebben we later opgestart. Ja, dat er zijn...
- 1:44:37Speaker 26: En die onderdelen werden dus in China geproduceerd... en daar
- 1:44:40Speaker 26: waren ook die tekeningen heen gestuurd.
- 1:44:42Speaker 25: Ja, dat was dus het verhaal. Als curator heb ik
- 1:44:45Speaker 25: ook niet actie ondernomen richting China... of dat nog eens
- 1:44:49Speaker 25: even gaan uitzoeken. Kijk, we hebben getuigeverhoren ook gehad, die
- 1:44:52Speaker 25: zijn er geweest... in het kader van het onderzoek van
- 1:44:55Speaker 25: de nieuwe directie. Die zijn met getuigeverhoren begonnen... En er
- 1:45:01Speaker 25: is met ABB gesproken. Dat laatste leidde tot niks. En
- 1:45:05Speaker 25: de getuigenvoren liepen nog toen het faillissement was uitgesproken. En
- 1:45:10Speaker 25: op basis daarvan krijg je dan wel een idee... wat
- 1:45:15Speaker 25: de oorzaak is van het faillissement. Want dat moet je
- 1:45:17Speaker 25: dan altijd uitzoeken als curator. Ja, en vervolgens heeft er
- 1:45:22Speaker 25: stevig overleg plaatsgevonden en met de bank en met de
- 1:45:26Speaker 25: betrokkenen zelf. Want was
- 1:45:28Speaker 26: het Deutsche Bank die ook het faillissement had aangevraagd?
- 1:45:31Speaker 25: Nou, het is uiteindelijk de aandeelhouders zelf die hebben het aangevraagd.
- 1:45:35Speaker 25: De Deutsche Bank die zag dus dat haar zekerheid in
- 1:45:39Speaker 25: de vorm van voorraad, pandrecht op het voorraad, op de voorraad,
- 1:45:44Speaker 25: dat dat eigenlijk geen zekerheid was. Ze constateerden dat dus
- 1:45:49Speaker 25: alle relaties van Turbonet... waren aangeschreven door ABB met waarschuwingen...
- 1:45:55Speaker 25: en met de dreiging van juridische claims... als zij ook
- 1:45:59Speaker 25: maar iets wat ABB besmet was zouden gaan verhandelen. Dus
- 1:46:02Speaker 25: ze hadden eigenlijk zoiets van... dit bedrijf heeft nu geen
- 1:46:05Speaker 25: bestaansrecht meer... we moeten die voorraad enorm afschrijven... Dus in
- 1:46:10Speaker 25: overleg met de directie is toen besloten om het faillissement
- 1:46:14Speaker 25: te gaan aanvragen
- 1:46:16Speaker 26: Was er echt geen mogelijkheid om Turbonet nog een tweede
- 1:46:20Speaker 26: leef te geven? Als je dat wil weten, zoek onder
- 1:46:23Speaker 26: curatoren dan op in je podcast app. Seizoen 2, aflevering 13.
- 1:46:28Speaker 26: En luister verder vanaf ongeveer 20 minuten. Dankjewel voor het luisteren.
- 1:46:36Speaker 5: En dat was BNR Zaken doen voor vandaag. Zometeen Boekestein
- 1:46:39Speaker 5: in de wijk. Maandag neemt Thomas van Zou het roer
- 1:46:41Speaker 5: weer over. Fijn weekend.
- 1:46:43Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
- 1:46:48Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages.
- 1:46:54Speaker 29: De meest complexe machine ter maatregelen. Dit is geen science fiction,
- 1:47:00Speaker 29: dit is science fact. Maar juist die machine maakte de
- 1:47:03Speaker 29: Veldhovenaren een pion... op het geopolitieke schaakbord.
- 1:47:07Speaker 30: Dit is niet een geopolitieke storm, dit is geopolitieke klimaatverandering.
- 1:47:11Speaker 11: Is ASML wel klaar voor de status van technologische supermacht?
- 1:47:15Speaker 11: Je kan helemaal hopen dat het goed ging. Hopen is
- 1:47:18Speaker 11: niet zo'n goede strategie.
- 1:47:19Speaker 29: Ons ASML, nu te beluisteren in...
- 1:47:25Speaker 31: Als ondernemer weet je toch allang wat je wilt. Meer tijd,
- 1:47:29Speaker 31: minder zorgen. Juist, meer boel, minder shit. Bevrijd je bedrijf
- 1:47:34Speaker 31: van onnodige complexiteit. Go, go, grow met business software
- 1:47:39Speaker 10: van Numbers.
- 1:47:53Speaker 31: Onze brood wordt gebakken
- 1:47:57Speaker 32: van graan dat duizenden kilometers heeft afgelegd. En dat terwijl
- 1:48:00Speaker 32: Nederlandse tarwe jarenlang in de voederbak verdween. Royal Coatmans wil
- 1:48:04Speaker 32: dat omdraaien met nedertarwe. Graan van eigen bodem en een
- 1:48:08Speaker 32: meerprijs voor de boer. Maar hoe groen is dat broodje
- 1:48:10Speaker 32: nou echt? Dat hoor je maandag om drie uur in
- 1:48:13Speaker 32: The Green Quest. TV Gelderland 2021
- 1:48:26Speaker 33: De wereld houdt haar hart vast. Onrecht, armoede, klimaatverandering.
- 1:48:47Speaker 34: Kijk niet weg, kijk om. Cordate helpt met overleven vandaag
- 1:48:51Speaker 34: en een goed leven morgen. Ga naar cordate.nl. Cordate, op
- 1:48:55Speaker 34: de wereld om elkaar te helpen
- 1:48:59Speaker 35: Wat je nu hoort, is jouw tijd. En die van
- 1:49:02Speaker 35: de volgende generatie. Die gun je de wereld. Al weet
- 1:49:05Speaker 35: je nog niet hoe die wereld eruit gaat zien. Hoe
- 1:49:08Speaker 35: laat je die zo goed mogelijk voor hen achter? Daar
- 1:49:11Speaker 35: heb je ons voor. Dit is jouw tijd. Van Landschot Campen.
- 1:49:16Speaker 35: Private Banking.
- 1:49:17Speaker 34: Coordate denkt graag mee over jouw droom voor een mooiere wereld.
- 1:49:22Speaker 34: Ook als je er zelf niet meer bent. Kijk op
- 1:49:24Speaker 34: coordate.nl slash nalatenschap.
- 1:49:29Speaker 36: Een klant. Een leverancier. Nog een klant. Activeer Mobiel AI
- 1:49:33Speaker 36: van KPN. De slimme assistent die al je telefoontjes organiseert,
- 1:49:37Speaker 36: samenvat en doorverbindt... terwijl jij doorwerkt. Werk ook slimmer en
- 1:49:41Speaker 36: kijk op kpn.com slash mobiel AI. KPN. Voor een beter
- 1:49:46Speaker 36: werkend Nederland.
- 1:49:48Speaker 37: Pan Amsterdam, de kunstbeurs met 125 galeries met kunst, antiek
- 1:49:52Speaker 37: en design. 1 tot en met 8 november, Rai Amsterdam.
- 1:49:56Speaker 37: Info en tickets pan.nl
- 1:49:59Speaker 28: Van in vastgoed investeren zullen je kleinkinderen nog profiteren. Sinvest,
- 1:50:05Speaker 28: samen investeren in vastgoed.
- 1:50:08Speaker 38: Meer snelheid maken? Sweef heeft de beste freelancers in strategie,
- 1:50:12Speaker 38: transformatie en M & A. Met ervaring bij topkantoren, zonder
- 1:50:16Speaker 38: de overhead. Sweef.