Latest / BNR Nieuws Vandaag / Ochtendnieuws: Navo-baas Rutte waarschuwt voor Russische hybride dreiging
Transcript
- 0:03Speaker 1: Blijf scherp.
- 0:04Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Ochtendnieuws. Bas van Werven. Goedemorgen. Het is 25
- 0:13Speaker 2: september vandaag. Ik zat even te denken. Vrijdag 25 september.
- 0:17Speaker 2: Ik moet er even aan wennen. Ja, precies. Met Nina
- 0:22Speaker 2: van der Luggen. Dus
- 0:22Speaker 3: je oude lulledag is gewoon afgepakt.
- 0:24Speaker 2: Dat is
- 0:25Speaker 3: vervelend. Een stukje pre-pensioen. Ja, dat is ook lekker. Dat
- 0:28Speaker 2: is ook goed. Nina, wat gaan we doen de komende
- 0:30Speaker 2: 20 minuten in deze podcast?
- 0:32Speaker 3: We gaan het onder andere hebben over het staatsinee in
- 0:34Speaker 3: het Witte Huis... tussen Xi Jinping en Trump. Daar waren
- 0:37Speaker 3: natuurlijk een hele hoop vriendschappelijke woorden... maar ook wel een
- 0:39Speaker 3: stevige oproep van Xi. Hij zegt... Nou, wat houdt dat in?
- 0:46Speaker 3: En we gaan het hebben over minister Van Wil van Justitie.
- 0:48Speaker 3: Want die moest diep door het stof vannacht in de
- 0:50Speaker 3: Tweede Kamer. Spoeddebat over zijn reactie op een kritisch rapport
- 0:53Speaker 3: van de Rekenkamer. Straks hoor je waarom hij nou eigenlijk
- 0:56Speaker 3: sorry moest zeggen. En of hij dat ook gedaan heeft.
- 0:59Speaker 2: Je krijgt dus inzicht in de dag. Die komt op BNR, Nederland,
- 1:01Speaker 2: Den Haag en de rest van de wereld. Maar de
- 1:02Speaker 2: vliegende start van je werktijd begint vandaag in New York.
- 1:05Speaker 2: Want de hybride dreiging vanuit Rusland bewijst... dat Vladimir Poetin
- 1:09Speaker 2: in paniek is. En dat zegt niemand minder dan NAVO-baas
- 1:12Speaker 2: Mark Rutte... in een exclusief gesprek dat hij voerde met BNR...
- 1:15Speaker 2: met BNR's buitenlandcommentator Bernard Hanburg... in de marge van de
- 1:20Speaker 2: Algemene Verhaling van de Verenigde Naties in New York. Volgens
- 1:23Speaker 2: Rutte stond de dreiging van Rusland... hoog op de agenda
- 1:26Speaker 4: bij deze vergadering van de VN. Zeker, en we moeten
- 1:29Speaker 4: er ook niet naïef over zijn. Alleen wat ik wel zeg,
- 1:32Speaker 4: is wanneer het gaat om hybride, daar zijn we op voorbereid.
- 1:35Speaker 4: We hebben alle antwoorden die nodig zijn. Alleen je kunt
- 1:39Speaker 4: het niet altijd laten zien. Het is niet altijd zo
- 1:41Speaker 4: als Rusland iets hybride doet, dat we precies op dezelfde
- 1:44Speaker 4: manier reageren en dat dan journalisten kunnen zeggen, oh ja,
- 1:47Speaker 4: dat is het antwoord van Europa. Wij besluiten op het
- 1:49Speaker 4: moment dat wij kiezen, met de middelen die wij willen,
- 1:52Speaker 4: hoe we op Hybride aanvallen reageren. En mijn belangrijkste boodschap is,
- 1:56Speaker 4: het is een bewijs van Poetins paniek. Hij verliest meer
- 2:02Speaker 4: dan 43.000 mensen nu per maand, per maand, in Oekraïne.
- 2:07Speaker 4: Die oorlog gaat niet de goede
- 2:08Speaker 5: kant op. Nee, maar als je de Russische geschiedenis kent,
- 2:10Speaker 5: is het verlies van mensen nooit de bepalende factor. Het
- 2:13Speaker 5: is het uitzicht op een eventuele overwinning. Het lijkt mij
- 2:16Speaker 5: dat hij er niet is. Maar ook voor Zelensky niet.
- 2:20Speaker 5: Dus leidt dit alles niet uiteindelijk tot een compromis... of
- 2:23Speaker 5: tot een
- 2:24Speaker 4: territoriale concessie? Elke oorlog eindigt in een peace, in een
- 2:29Speaker 4: vredesverdrag ooit een keer. Maar dan heb je wel twee
- 2:30Speaker 4: mensen nodig die willen dansen. Zelensky is absoluut beschikbaar voor
- 2:35Speaker 4: ieder moment voor gesprekken. Maar tot nu toe geeft Poetin
- 2:39Speaker 4: geen thuis. Maar terug naar je vraag over hybriden... En
- 2:42Speaker 4: het Europese NAVO-gebied. Ik zeg tegen mijn collega's, jongens, blijf kalm.
- 2:47Speaker 4: Wij zijn sterker. Wij zijn hierop voorbereid. En vooral, een
- 2:51Speaker 4: beetje met de Engelse koningin. De vorige Engelse koningin. Keep
- 2:54Speaker 4: calm and carry on. Ga door met investeren in je defensie.
- 2:58Speaker 4: en ga door met steun geven aan Oekraïne. Want wat
- 3:01Speaker 4: Poetin probeert natuurlijk ook met die hybride dingen... is ons
- 3:04Speaker 4: aan elkaar spelen. En hij wil dat wij het daarover hebben...
- 3:07Speaker 4: en dan vergeten we dat we Oekraïne moeten steunen... en
- 3:09Speaker 4: dan lopen we de hele dag rond. Oh, heb je
- 3:10Speaker 4: al gezien wat daar gebeurt en daar gebeurt? Ja, buurvrouw,
- 3:12Speaker 4: wat een gedoe. Nee, rust bij de stukken. We zijn
- 3:16Speaker 4: hierop voor, we zijn zoveel sterker.
- 3:17Speaker 5: Eén ding nog even. Eigenlijk twee kleine dingetjes. Eén is groot. Hormoes...
- 3:21Speaker 5: Dat is de kern van het probleem van de geworden,
- 3:24Speaker 5: van de Iraanse oorlog. En je blijft die discussie houden
- 3:27Speaker 5: van Trump die zegt, ja jullie hebben het navolg van
- 3:30Speaker 5: de ministerie gelaten. En trouwens, ik krijg geen druppel olie
- 3:33Speaker 5: daar vandaan, dus weet je wat, ik ben weg, zoeken
- 3:35Speaker 5: jullie het maar uit. Gaan wij het uitzoeken en zo ja, hoe?
- 3:38Speaker 4: Nou wat je gelukkig nu ziet is dat ook Europa
- 3:40Speaker 4: geluisterd heeft naar Trump. En dat je meer en meer
- 3:42Speaker 4: landen ziet die daar helpen met ontmijnen. Bijvoorbeeld Estland, Letland, Litouwen,
- 3:47Speaker 4: die doen dat heel openlijk. Er zijn andere landen die
- 3:49Speaker 4: daar niet hard over praten, maar ook aan het helpen
- 3:51Speaker 4: zijn met ontmijnen. En nou heb je sinds kort het
- 3:54Speaker 4: probleem van de hoeties, dus de Rode Zee. Ook afgesloten.
- 3:58Speaker 4: Ook afgesloten en dat is natuurlijk voor de Europese economie
- 4:00Speaker 4: een ramp. Want dat is allemaal voor Europa en daar
- 4:04Speaker 4: hoor ik steeds meer als ik mijn oortje te luisteren leg.
- 4:07Speaker 4: Dat Europeanen zeggen, ja, dat gaat Amerika waarschijnlijk niet ook
- 4:10Speaker 4: nog oplossen. Wat kunnen we als Europa doen om dat
- 4:12Speaker 4: probleem aan te pakken? Wat kunnen we als Europa doen
- 4:15Speaker 4: om dat probleem aan te pakken? De NAVO zal daar
- 4:17Speaker 4: zelf niet in betrokken zijn, want dat is geen NAVO-gebied.
- 4:20Speaker 4: Maar wat wij als NAVO doen, is altijd proberen als
- 4:23Speaker 4: geallieerden buiten het NAVO-gebied iets doen. Of dat nou is
- 4:26Speaker 4: met helpen met ontmijden in de straat van Hormuz. Of
- 4:28Speaker 4: dat het is met de Rode Zee. Dan zullen we
- 4:30Speaker 4: altijd beschikbaar zijn om te coördineren.
- 4:32Speaker 5: Ik had nog een vraagje over Groenland. Je kunt zeggen,
- 4:35Speaker 5: uw missie is geslaagd, hè? Want er is nu een verdrag.
- 4:39Speaker 5: Het wonderlijke is, in 1951 heeft Harry Truman een verdrag
- 4:42Speaker 5: gesloten met de Denen en Groenland. Dat ongeveer identiek is
- 4:45Speaker 5: als dit. De Amerikanen mochten bouwen
- 4:48Speaker 4: wat ze wilden. Wat is het verschil? Dat is nou
- 4:49Speaker 4: eens interessant, want als je de media daarover leest, zie
- 4:52Speaker 4: je hele verschillende berichten. Sommigen zeggen wat u zegt, het
- 4:54Speaker 4: is hetzelfde. Ik ben het helemaal eens met diegenen die
- 4:57Speaker 4: zeggen het is heel verschillend. Want wat is nou verschillend? Eén,
- 4:59Speaker 4: het is nu eeuwig. Twee, als Groenland ooit onafhankelijk wordt
- 5:03Speaker 4: binnen het Koninkrijk Denemarken, dan blijven alle afspraken overeind. Dat
- 5:07Speaker 4: was niet het geval met het vertrag uit 1951. Amerika
- 5:10Speaker 4: kan meerdere basis ontwikkelen nu en kan, en dat zijn
- 5:12Speaker 4: twee ook nieuwe dingen, de Golden Dome, dat was al
- 5:16Speaker 4: maar niet in 1951, dus dat raketafweersysteem kunnen ze ontwikkelen.
- 5:19Speaker 4: En misschien wel het belangrijkste, dit was Trump zijn punt,
- 5:22Speaker 4: de toegang van China en Rusland tot de Groenlandse economie.
- 5:25Speaker 4: Ook daar zijn afspraken over gemaakt hoe ze dat gaan voorkomen.
- 5:28Speaker 4: Dus het is echt veel meer dan het verdrag uit
- 5:30Speaker 4: 1951
- 5:41Speaker 3: Dan China en de VS moeten zich als verantwoordelijke grootmachten gedragen,
- 5:46Speaker 3: zei de Chinese president Xi Jinping tijdens het statie-nee gisteren
- 5:49Speaker 3: in het Witte Huis. Xi is daar natuurlijk nu voor
- 5:51Speaker 3: drie dagen. En hij zei dus ja, we moeten een
- 5:54Speaker 3: nieuwe aanpak verkennen voor de manier waarop grootmachten nou goed
- 5:57Speaker 3: met elkaar kunnen omgaan. Tijdens zijn staatsbezoek aan Washington was
- 6:01Speaker 3: hij uitgebreid in gesprek met Trump. En hij zegt die
- 6:04Speaker 3: gesprekken aan tafel hebben geleid tot een gemeenschappelijk inzicht over
- 6:07Speaker 3: tal van kwesties en nieuwe strategische richtlijnen voor de betrekkingen
- 6:12Speaker 3: tussen China en de VS. Uiteraard hebben we ook Trump
- 6:15Speaker 3: gehoord tijdens het staatsdiner in het Witte Huis. Hij zei
- 6:17Speaker 3: dat Xi en hij beide begrijpen dat ze verschillende systemen vertegenwoordigen...
- 6:23Speaker 3: maar de panden tussen onze volken blijven bestaan... en we
- 6:25Speaker 3: hebben nog nooit zo goed met elkaar kunnen opschieten... als vandaag.
- 6:29Speaker 3: Ik moet dan
- 6:29Speaker 2: toch een beetje lachen als je net ziet... dat er
- 6:31Speaker 2: een nieuwe campagne uit het Witte Huis is afgevaardigd... waarin
- 6:34Speaker 2: wordt gezegd... Amerika zal nooit communistisch worden. Communisten worden verketterd.
- 6:39Speaker 2: Xi Jinping leidt een heel groot
- 6:42Speaker 3: Communistisch land.
- 6:43Speaker 2: Dank je. Een politie-relletje is zo geboren, zeker in Italië.
- 6:47Speaker 2: En dat levert nu rare foto's op... van een grijze,
- 6:50Speaker 2: mannelijke minister... van zestig plus... In een minirokje. Hoe dat
- 6:55Speaker 2: zit hoor je over tien minuten. Ochtendnieuws. Minister van de
- 7:00Speaker 2: Weald en Justitie en Veilig heeft een kritisch rapport... van
- 7:04Speaker 2: de rekenkamer niet willen bagatelliseren. Maar die indruk heeft hij
- 7:08Speaker 2: wel gewekt. En daar
- 7:09Speaker 6: heeft hij nu
- 7:09Speaker 2: toch wel een beetje spijt over
- 7:11Speaker 6: We hadden die discussie met de rekenkamer verder moeten voeren.
- 7:14Speaker 6: We hadden meer moeite moeten stoppen in het proberen... om
- 7:18Speaker 6: elkaar standpunten beter te begrijpen. En te komen tot een geharmoniseerd...
- 7:24Speaker 6: Dat is niet gelukt en dat spijt me.
- 7:45Speaker 7: Ja, hij mag door, maar het was echt een spannend debat...
- 7:48Speaker 7: tot in de nacht vannacht. En dat was het alleen
- 7:51Speaker 7: al omdat dit de eerste keer was... dat we bij
- 7:54Speaker 7: dit minderheidskabinet een minister hadden... die zwaar in de problemen
- 7:58Speaker 7: was en dus niet vooraf kon rekenen... op coalitiepartijen die
- 8:02Speaker 7: hem uiteindelijk wel uit de wind zouden houden. Het draaide
- 8:06Speaker 7: allemaal om wat de rekenkamer in juli heeft gezegd... in
- 8:09Speaker 7: een rapport 10.000 aangiftes in 2024, aangiftes van... Zware misdrijven
- 8:16Speaker 7: die niet behandeld zijn. Daarover had Van Wil gezegd toen
- 8:20Speaker 7: dat rapport al verscheen. Dat ging vooral om meldingen zonder aanknopingspunten.
- 8:26Speaker 7: Maar daarover zei de Rekenkamer deze week dan... die meldingen
- 8:30Speaker 7: zonder aanknopingspunten is maar een klein deel daarvan. Het zijn
- 8:34Speaker 7: wel degelijk aangiftes geweest... En het heeft vaak ook te
- 8:37Speaker 7: maken gehad met de politie... die de capaciteit niet
- 8:40Speaker 2: had om dat dan
- 8:41Speaker 7: vervolgens opvolging te geven. En daarmee, zei de rekenkamer, en
- 8:45Speaker 7: dat was wel heel saaiant... heeft Van Wil de Kamer
- 8:48Speaker 7: op het verkeerde been gezet. Dus werd er een spoeddebat aangevraagd,
- 8:51Speaker 7: gisteravond gehouden... en dat debat draaide toch echt om de vraag...
- 8:54Speaker 7: is de Kamer verkeerd geïnformeerd?
- 8:57Speaker 2: die de Kamer daarvan overtuigen, dat hij dat niet bewust
- 9:01Speaker 2: gedaan heeft, dat hij niet verkeerd geïnformeerd heeft. Ja, laten
- 9:04Speaker 2: we wel wezen, er blijft dus 90% over van aangifties
- 9:08Speaker 2: die wel degelijk gingen over zware gevallen. En dat mag
- 9:11Speaker 2: je toch wel een minister aanrekenen.
- 9:14Speaker 7: Ja, nou, uiteindelijk is dat goed gekomen, althans voor Van Wil...
- 9:18Speaker 7: maar daar was heel lang voor nodig. Aan het begin
- 9:21Speaker 7: hoorden we excuses. Nou, die waren dan voor het beeld
- 9:24Speaker 7: dat was ontstaan... dat Van Wil dat rapport gebagatelliseerd zou hebben...
- 9:30Speaker 7: die net op een andere manier en met andere methodes...
- 9:34Speaker 7: kijkt naar ernstigheid van zaken... dan hoe de politie en
- 9:37Speaker 7: het openbaar ministerie dat doen. Dus zei Van Wil gisterochtend
- 9:41Speaker 7: al in een kamerbrief... hij kwam daar wel iets op terug,
- 9:44Speaker 7: hij zei... ik kan die cijfers van de rekenkamer niet verifiëren.
- 9:47Speaker 7: Excuses voor de ruis die was ontstaan... maar daar ging
- 9:50Speaker 7: de Kamer niet zomaar mee akkoord. Je hoort bijvoorbeeld, en
- 9:54Speaker 7: dit is nog na de excuses van Van Wil... hoor
- 9:56Speaker 7: je Songel Mutluur van Proop.
- 9:57Speaker 8: Wil de minister toegeven, ruitelijk, dat hij gewoon een fout
- 10:02Speaker 8: heeft gemaakt? Dat hij de Kamer door zijn stelligheid heeft misleid?
- 10:07Speaker 6: De minister. Nee, ik heb de Kamer niet misleid. Ik
- 10:11Speaker 6: heb de Kamer ook niet willen misleiden. Wat ik heb
- 10:13Speaker 6: willen doen, is aangeven dat er binnen politie en OM...
- 10:18Speaker 6: ook categorieën zijn waar men gewoon niks mee kan. En
- 10:21Speaker 6: dat dus in die 7000 er ook gewoon een heleboel
- 10:24Speaker 6: aangifte en meldingen zijn... waar de politie niet mee verder kan.
- 10:29Speaker 6: Daarmee heb ik niet willen zeggen het hele rapport deugt niet.
- 10:33Speaker 7: En het was net moedleur, maar het was daarna de
- 10:35Speaker 7: hele oppositie die aan Van Wil vroeg. Geef nou toe
- 10:39Speaker 7: dat u de Kamer op het verkeerde been heeft gezet. Nou,
- 10:41Speaker 7: dat wilde hij al die tijd niet doen. Vervolgens tweede termijn,
- 10:45Speaker 7: moties konden ingediend worden. Het werd echt spannend. Je zag
- 10:49Speaker 7: ook allerlei fractievoorzitters ineens, terwijl het al tegen twaalf uur liep,
- 10:52Speaker 7: uit allerlei hoeken en gaten de plenaire zaal inkomen. Overleg,
- 10:57Speaker 7: lange schorsingen. Nou, uiteindelijk, pas na middernacht, kwam er dan
- 11:01Speaker 7: van Van Wil toch erkenning.
- 11:03Speaker 6: Ja, ik kan niet in de toekomst kijken. Maar het
- 11:06Speaker 6: mogen duidelijk zijn dat ik deze natuurlijk had hard te nemen.
- 11:09Speaker 6: Dat we gaan bouwen aan het vertrouwen. En met de rekenkamer,
- 11:11Speaker 6: hoe gaat dat nu verder? Nou ja, dat contract is
- 11:14Speaker 6: al gelegd. We hebben gezegd dat we dit op een
- 11:16Speaker 6: andere manier willen gaan doen. Ik geloof dat daar alle
- 11:19Speaker 6: reden toe is om dat nu voor te zetten.
- 11:22Speaker 7: Nou, foutje van mij, Bas, met de quotejes die ik
- 11:26Speaker 2: klaargezet heb. Ik hoorde het verkeerde quoteje, maar dat is
- 11:27Speaker 2: het verhaal. Wat gaat hierna gebeuren? Maar ik gaf uiteindelijk
- 11:30Speaker 2: dus toch na twaalf veel excuses, begrijp ik. Nog een keer.
- 11:33Speaker 7: Ja, het zal aan mij dan gelegen hebben. Het was
- 11:37Speaker 7: laat gisteravond. Maar Van Wil maakte inderdaad nog een keer excuses.
- 11:41Speaker 7: En dat was wel belangrijk. Excuses voor het feit dat
- 11:44Speaker 7: hij inderdaad de Kamer misleid heeft. Dat was niet de bedoeling.
- 11:48Speaker 7: Is wel gebeurd. Nou, nog een keer diep door het stof.
- 11:52Speaker 7: En dat heeft uiteindelijk zijn ministerschap gered. Want er kwam
- 11:55Speaker 7: wel een motie van wantrouwen van de PVV. Uiteindelijk alleen
- 11:58Speaker 7: gesteund door Forum voor Democratie. Waardoor Van Wil door kan.
- 12:01Speaker 2: Oké. Nou, hij zei net al eventjes, ik ga toch
- 12:03Speaker 2: het gesprek aan met de rekenkamer. De rekenkamer die heel
- 12:06Speaker 2: klip en klaar zegt, ja, de minister heeft hier gewoon
- 12:09Speaker 2: zitten suffen, zoals je net al duidde. Dat is nogal wat.
- 12:12Speaker 2: Ik denk dat er wel een verschil van mening met
- 12:16Speaker 2: een kop koffie niet is opgelost. Hoe moeten we dat zien?
- 12:21Speaker 7: Nee, dat klopt inderdaad. En dat conflict tussen Van Wil
- 12:23Speaker 7: en de rekenkamer speelt dus al een hele tijd. En
- 12:27Speaker 7: er zal heel veel voor nodig zijn om weer op
- 12:29Speaker 7: één lijn met elkaar te komen. En sowieso Van Wil,
- 12:32Speaker 7: hij is vaker in de problemen gekomen... door uitspraken waar
- 12:35Speaker 7: hij dan excuses voor moet maken. Ook dat werd hem
- 12:37Speaker 7: door de oppositie wel nagedragen. Dus Van Wil over een
- 12:42Speaker 7: dun koord gelopen gisteravond... en heel veel krediet heeft hij
- 12:44Speaker 7: niet meer
- 12:45Speaker 2: Verder, wat gebeurt er vandaag in Den Haag?
- 12:49Speaker 7: Premier Jetten is onderweg terug naar Den Haag... heeft vannacht
- 12:52Speaker 7: de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toegesproken. Hij is
- 12:56Speaker 7: nu onderweg terug om meteen de ministerraad voor te zitten...
- 12:59Speaker 7: en daarna zijn persconferentie te geven. Daarna mogelijk gesprekken met
- 13:05Speaker 7: de oppositie over de begroting. Want dat binnenlandse probleem is
- 13:09Speaker 7: gewoon blijven liggen... terwijl Jetten naar New York was. Daar
- 13:12Speaker 7: is nog altijd geen stem
- 13:14Speaker 9: voor
- 13:15Speaker 7: Nou meldt het FD vanochtend wel dat de coalitie dicht
- 13:19Speaker 7: bij een akkoord is... voor een inhoudelijk plan om mee
- 13:22Speaker 7: naar de oppositie te gaan. Maar oppositiepartijen, ook gisteren toen
- 13:26Speaker 7: ik ze sprak... ze zijn uitgenodigd, maar ze wachten nog
- 13:28Speaker 7: steeds op tijdstippen... locatie en waar ze wanneer dan verwacht worden...
- 13:34Speaker 7: Dus dat gaat lopen, maar de afspraken moeten nog steeds
- 13:38Speaker 7: gemaakt
- 13:38Speaker 2: worden. Precies, en tekenen met het kruisje is er vast
- 13:40Speaker 2: niet bij. Dankjewel, politiek verslaggever Michiel Jurjens.
- 13:43Speaker 3: Laatste beursdag voor het weekend. En Jorik Simoni vertelt wat
- 13:46Speaker 3: er op de agenda staat.
- 13:48Speaker 1: Het wordt een rustig dagje, dus je kunt vast aan
- 13:50Speaker 1: het weekendgevoel wennen. Er komt nog wel een belangrijk macro-economisch
- 13:54Speaker 1: cijfer aan. Het consumentenvertrouwen van Duitsland. Interessant, want de economie
- 13:58Speaker 1: van onze buurman heeft het zwaar. De inflatie is er hoog.
- 14:01Speaker 1: En dan zitten ze ook nog in een politieke storm.
- 14:04Speaker 1: Of het de Duitse consument ook al ontmoedigt om spullen
- 14:06Speaker 1: te kopen, gaan we dus horen. En als het cijfer tegenvalt,
- 14:10Speaker 1: is dat ook balen voor ons. Want wij verkopen natuurlijk
- 14:12Speaker 1: ook een hoop handelswaar aan Duitsland.
- 14:14Speaker 3: Een BNR-beurs vanavond live, half zeven. Of anders luister je
- 14:17Speaker 3: hem lekker terug in de BNR-app als podcast. Wie vanaf
- 14:21Speaker 3: komende zondag roept dat zijn product toch heel groen, duurzaam
- 14:24Speaker 3: of milieuvriendelijk is, die moet dat dan wel echt goed
- 14:27Speaker 3: kunnen onderbouwen en ook bewijzen. Want er gaat vanaf komend
- 14:30Speaker 3: weekend nieuwe Europese regelgeving in om zogeheten greenwashing tegen te gaan.
- 14:35Speaker 3: Het is een nieuwe richtlijn, de EMPCO-richtlijn, Empowering Consumers for
- 14:39Speaker 3: the Green Transition. Dat moet consumenten dus beter beschermen. Maar
- 14:44Speaker 3: experts en brancheorganisaties worstelen er toch wel flink mee. Blijkt
- 14:48Speaker 3: uit de rondgang van BNR. We gaan praten met Jeline Roelofs,
- 14:51Speaker 3: expert duurzaamheidsclaims... en oprichter van Lasting Legal. Goedemorgen. Goedemorgen. Het
- 14:57Speaker 3: is een richtlijn. Dan denk ik, er is niks verplicht
- 14:59Speaker 3: voor de ondernemers. Of zie ik dat verkeerd?
- 15:02Speaker 10: Nee, dat zie je verkeerd. Het wordt geïmplementeerd in Nederlandse wetgeving.
- 15:07Speaker 10: En die is gewoon keihard van toepassing vanaf zondag. En
- 15:11Speaker 10: je kunt ook een boete krijgen als je daar niet
- 15:12Speaker 10: aan voldoet.
- 15:13Speaker 3: Oké, dus je moet ook wel echt iets doen dan
- 15:14Speaker 3: als ondernemer. Wat verandert er nu precies?
- 15:19Speaker 10: In het algemeen mag je consumenten nu al niet misleiden.
- 15:22Speaker 10: Dat is eigenlijk al ontzettend lang. En wat er verandert
- 15:25Speaker 10: vanaf zondag... is dat ze op een aantal punten duidelijker
- 15:28Speaker 10: hebben gemaakt... wanneer consumenten worden misleid als het gaat om duurzaamheid.
- 15:33Speaker 10: Je moet denken aan het gebruik van het woord duurzaam...
- 15:37Speaker 10: zonder uit te leggen of... Groen, milieuvriendelijk inderdaad. Dat wordt
- 15:43Speaker 10: strenger aangepakt vanaf zondag.
- 15:45Speaker 3: Ja, en dan moet je uitleggen waar komt het vandaan.
- 15:47Speaker 3: Dus je moet echt op je site zeggen, dit is
- 15:49Speaker 3: de keten, et cetera, et cetera.
- 15:53Speaker 10: Dat ligt wel iets genuanceerder dan dat. En dat is
- 15:55Speaker 10: ook meteen de uitdaging die ondernemers nu tegenkomen. In sommige
- 15:59Speaker 10: gevallen is die uiting... uitleggen op je website kan dat wel,
- 16:02Speaker 10: in andere gevallen niet. Sommige woorden werken een hele sterke
- 16:05Speaker 10: indruk bij consumenten. Dus dan is de kans graag groot
- 16:08Speaker 10: dat ze misleid worden
- 16:09Speaker 10: En de regels zijn best wel genuanceerd daarover. Dus het
- 16:13Speaker 10: is in de eerste plaats ook even goed kijken... wat
- 16:15Speaker 10: geldt er nou wel, wat geldt er nou niet... en
- 16:17Speaker 10: hoe moet ik dat gaan toepassen vanaf zondag.
- 16:19Speaker 3: Ja, want u zegt dus daar is heel veel verwarring
- 16:21Speaker 3: over bij ondernemers. Zijn ze niet goed voorgelicht
- 16:27Speaker 10: Ja, nou, ik vind dat de tekst van de wetgeving...
- 16:31Speaker 10: misschien niet op alle punten even duidelijk is... of misschien
- 16:35Speaker 10: nog niet genoeg toegelicht is vanuit Europa... Tegelijkertijd zijn deze
- 16:41Speaker 10: regels al lange tijd in de maak. De richtlijn zelf
- 16:45Speaker 10: is al twee jaar aangenomen. Hij gaat pas vanaf zondag gelden.
- 16:49Speaker 10: Dus hij is er al even. Je had je kunnen voorbereiden.
- 16:52Speaker 10: Er is wel ook een andere richtlijn geweest. De Green
- 16:55Speaker 10: Claims richtlijn. Waar veel mensen zich op gericht hebben. Die
- 16:59Speaker 10: is gesneuveld in het proces. Die misschien de aandacht een
- 17:02Speaker 10: beetje heeft afgeleid. Van het feit dat deze ook weer aankwam. Ja.
- 17:07Speaker 2: Het is niet een hele brede. Wat u zegt inderdaad,
- 17:10Speaker 2: er is nogal wat onduidelijkheid over de toepassing van de
- 17:14Speaker 2: wet en over het wettelijk kader. Die richtlijn is heel
- 17:18Speaker 2: breed uitgevallen, heb ik begrepen. Waardoor je niet helemaal weet
- 17:21Speaker 2: wat er nou wel en niet mag. De randen van
- 17:25Speaker 2: het toelaatbare zijn niet helemaal goed geschetst. Heb ik het
- 17:28Speaker 2: idee of zie ik dat verkeerd?
- 17:31Speaker 10: Nee, nou, dat is eigenlijk precies hoe die is gemaakt.
- 17:35Speaker 10: Dus het is eigenlijk een vrij open norm in het algemeen.
- 17:38Speaker 10: Je mag in principe namelijk gewoon alles zeggen. Je mag communiceren.
- 17:41Speaker 10: Normaal gesproken mag je ook overdrijven... als het gaat om
- 17:44Speaker 10: commerciële communicatie. Alleen over duurzaamheid ligt dat wat gevoeliger
- 17:49Speaker 10: Precies. Maar waar
- 17:51Speaker 2: liggen dan de grenzen? Want heel veel ondernemers zullen zeggen...
- 17:54Speaker 2: wat kan ook wel, wat kan ook niet precies
- 17:56Speaker 10: Wanneer overdrijven is er, wanneer niet. Ja. In deze nieuwe
- 18:00Speaker 10: regelgeving hebben ze een aantal situaties beschreven... waarin ze zeggen,
- 18:04Speaker 10: in dit geval vinden we het sowieso misleidend. Maar een
- 18:09Speaker 10: van de bepalingen gaat bijvoorbeeld over de weergave... van een duurzaamheidskeurmerk.
- 18:14Speaker 10: Waarbij het woord duurzaamheidskeurmerk eigenlijk heel breed beschreven is. Dat
- 18:19Speaker 10: laat gewoon heel veel onduidelijkheid inderdaad. En daar... Ja, daar
- 18:23Speaker 10: ontbreekt het in mijn opzicht wel aan kaders.
- 18:27Speaker 3: En die ondernemer die nu luistert en die denkt... ja,
- 18:29Speaker 3: ik heb hier echt heel weinig aan gedaan. Wat adviseert
- 18:32Speaker 3: u aan diegene?
- 18:36Speaker 10: Nou, in ieder geval verdiep je in de regelgeving. Kijk
- 18:40Speaker 10: of het op je van toepassing is. En ga even inventariseren.
- 18:45Speaker 10: Wat zeg ik eigenlijk over duurzaamheid? En begin met het
- 18:48Speaker 10: maken van een plan... Moet ik iets aanpassen? Moet ik
- 18:51Speaker 10: iets verwijderen? Schakel een expert in. Maar blijf niet stil
- 18:57Speaker 10: zitten afwachten tot de toezichthouder op de stoep staat. Want
- 19:00Speaker 10: dat is echt te laat. Het is niet realistisch om
- 19:05Speaker 10: te verwachten dat... op zondag op magische wijze alle communicatie
- 19:09Speaker 10: in een keer verbeterd is. Er zijn best wel wat implementatie- uitdagingen,
- 19:13Speaker 10: want het gaat bijvoorbeeld ook over communicatie die al op
- 19:16Speaker 10: de markt is. Dus oude voorraden waar duurzaamheidsclaims op staan.
- 19:20Speaker 10: Het zou goed kunnen dat daar dingen tussen staan die
- 19:22Speaker 10: eigenlijk niet meer zijn toegestaan vanaf zondag. Daarvan heeft de
- 19:26Speaker 3: toezichthouder wel gezegd. Er zal vast enige coulance zijn.
- 19:32Speaker 10: Ja, strikt gezien is er geen overgangstermijn. Maar de Nederlandse toezichthouder...
- 19:37Speaker 10: Autoriteit Consumentenmarkt heeft wel gezegd... samen met andere toezichthouders in
- 19:41Speaker 10: de Europese Unie... we gaan wel pragmatisch kijken naar hoe
- 19:44Speaker 10: je ermee om kan gaan. Want het moet wel realistisch
- 19:47Speaker 10: blijven natuurlijk. Helder. Dank, Jelien Roelofs.
- 19:50Speaker 3: duurzaamheidsclaims... en oprichter van Lasting Legal.
- 19:53Speaker 2: In de reguliere uitzending naast even... praten we verder over
- 19:55Speaker 2: dit onderwerp met Groningen. Want ook voor restaurants heeft dit
- 19:58Speaker 2: een impact. Ga je straks horen. Eerst gaan we naar
- 20:01Speaker 2: het belangrijkste uit de krant
- 20:03Speaker 3: In Bloomberg lezen we dat Rusland opnieuw de belastingen verhoogt...
- 20:07Speaker 3: om de oorlog met Oekraïne te kunnen financieren. Belastingen richten
- 20:10Speaker 3: zich niet alleen op binnenlandse bedrijven en burgers. Ook westerse
- 20:13Speaker 3: bedrijven die nog in Rusland werken... moeten meer gaan betalen
- 20:17Speaker 3: aan de Russische schatkist.
- 20:18Speaker 2: Ja, en dan in de Financial Times lezen we dat
- 20:20Speaker 2: de OpenAI-hack... op de Australische overheid, waar we gisteren over
- 20:23Speaker 2: de rapten... onderdeel is van een bredere aanvalscampagne, zo zegt
- 20:27Speaker 2: die krant. De Australische overheid is niet het enige slachtoffer...
- 20:30Speaker 2: van die AI-hack van OpenAI. AI-bots hebben drie andere websites
- 20:34Speaker 2: van universiteiten... en overheidsinstellingen in Australië en in Amerika aangevallen.
- 20:39Speaker 2: Blijkt uit een rapport van onderzoeksgroep Transloose.
- 20:42Speaker 3: En tenslotte in het AD, tegengaan van eenzaamheid... dat verkleint
- 20:45Speaker 3: de kans op dementie. Uit nieuw Nederlands onderzoek blijkt namelijk...
- 20:49Speaker 3: dat we niet hulpeloos hoeven wachten tot dementie ons ineens overvalt.
- 20:52Speaker 3: We kunnen heel veel winnen in leefstijl. En ja, eenzaamheid,
- 20:55Speaker 3: zorgen dat je niet eenzaam bent... dat draagt daar flink
- 20:58Speaker 3: aan bij.
- 21:00Speaker 2: En dan nog even naar een lekker relletje in Italië,
- 21:02Speaker 2: altijd leuk, waar de minister van Buitenlandse Zaken, Antonio Tajani,
- 21:06Speaker 2: onderwerp is van spot en kritiek, omdat hij tijdens een
- 21:09Speaker 2: forum afgelopen weekend dit zei
- 21:11Speaker 7: Ik ga dat even voor
- 21:15Speaker 2: je vertalen. Als mijn zoon bij me komt en vraagt
- 21:18Speaker 2: papa wat voor vrouw zou ik nou moeten trouwen, dan
- 21:21Speaker 2: zou ik hem zeggen dat een hele knappe vrouw natuurlijk
- 21:23Speaker 2: leuk is, Maar dat je dan moet afvragen wat voor
- 21:26Speaker 2: karakter ze heeft. Misschien heeft ze veel andere vriendjes versleten.
- 21:30Speaker 2: Is ze het type om vreemd te gaan? Maar dan
- 21:33Speaker 2: heb je het andere type. Misschien niet zo mooi, maar serieus. Betrouwbaar.
- 21:38Speaker 2: En een goede moeder. Die vasthoudt aan de liefde die
- 21:42Speaker 2: ze je ooit beloofde... tijdens de huwelijksvoltrekking. Even gewoon van
- 21:46Speaker 2: vader naar zoon. En daarna gebruikte meneer Tajani dat voorbeeld...
- 21:50Speaker 2: om zijn visie op de politiek te duiden. Waarbij hij zei,
- 21:53Speaker 2: dat serieuze type... Dat draagt waarschijnlijk langere rokken dan een
- 21:57Speaker 2: spannende type. Nou, dat begrijp je niet. Dat viel volkomen verkeerd.
- 22:01Speaker 3: Als je dat op
- 22:02Speaker 2: een forum zegt. Met name bij veel. Er kwam zelfs
- 22:07Speaker 2: een actie op gang van vrouwelijke sanatoren... die zich lieten
- 22:10Speaker 2: fotograferen op werk in korte rokken. En mede dankzij AI
- 22:14Speaker 2: zijn er nu talrijke foto's te vinden... van meneer Tajani
- 22:18Speaker 2: in een minirokje. En dat ziet er heel raar uit.
- 22:21Speaker 2: Hij heeft zijn excuses aangeboden en gaf aan... ik heb
- 22:24Speaker 2: al heel veel vrouwen in belangrijke posities aangesteld. Ik vraag
- 22:28Speaker 2: me dan meteen af welke type.