Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / NATA TE JABOKU Jakobi bëhet Izrael — Fitorja që Vjen me Çalim Zanafilla 32:1–32
Transcript
- NATA TE JABOKU Jakobi bëhet Izrael — Fitorja që Vjen me Çalim Zanafilla 32:1–32 1. Vargjet Kyçe të Kapitullit «Unë jam shumë i vogël për të gjitha mirësitë dhe besnikërinë që ke treguar ndaj shërbëtorit tënd; sepse unë e kalova këtë Jordan vetëm me shkopin tim, dhe tani jam bërë dy grupe». — Zanafilla 32:10 Kështu Jakobi mbeti vetëm dhe një burrë luftoi me të deri në agim... dhe ai i tha: «Lërmë të shkoj, sepse po lind agimi». Por Jakobi tha: «Nuk do të të lë të shkosh, në rast se nuk më bekon». — Zanafilla 32:24, 26 Atëherë ai i tha: «Emri yt nuk do të jetë më Jakob, por Izrael, sepse ti ke luftuar me Perëndinë dhe me njerëzit, dhe ke fituar». — Zanafilla 32:28 Kjo është nata më e rëndësishme e jetës së Jakobit — dhe një nga netët më të mëdha të gjithë Biblës. Njëzet vjet formimi te Labani e përgatitën; por transformimi i vërtetë ndodh në një natë të vetme, buzë një lumi, kur mbetet krejt vetëm. Dhe kur agimi vjen, ai ka emër të ri dhe kofshë të plagosur. Nga ajo natë e tutje, Jakobi do të ecë ndryshe — dhe do të jetë njeri tjetër. 2. Konteksti Historik dhe Kulturor Jakobi po kthehej — dhe përpara e priste Esau. I njëjti Esau që kishte thënë: «do të vras vëllanë tim Jakobin» (27:41). Njëzet vjet kishin kaluar, por Jakobi nuk e dinte nëse urrejtja kishte kaluar bashkë me to. Dhe lajmi i lajmëtarëve ishte tmerrues: «Esau po vjen të takojë ty — dhe me të katërqind burra» (v. 6). Katërqind burra nuk janë shoqërues nderi; janë ushtri e vogël. Jakobi u tremb «shumë» dhe u ndje «i ngushtuar» (v. 7). Lumi Jabok është degë e Jordanit, me luginë të thellë — kufi natyror. Kalimi i tij do të thoshte hyrje përfundimtare në tokën e premtimit. Pra nata e Jabokut ishte nata e pragut: pas saj s'kishte kthim. Dhe emri i lumit, Jabok, tingëllon shumë afër me foljen «të luftosh» (abak) dhe me emrin «Jakob». Vend, njeri dhe veprim — të tri fjalët tingëllojnë njësoj. Teksti hebraik luan me tinguj për të thënë: ky vend ishte bërë për këtë njeri dhe këtë betejë. 3. Shpjegimi i Tekstit Vargjet 1–8: Frika dhe strategjia Kapitulli hapet me diçka të bukur: engjëjt e Perëndisë e takuan Jakobin, dhe ai tha «kjo është ushtria e Perëndisë» dhe e quajti vendin Mahanaim — «dy fushime» (v. 1–2). Perëndia i tregoi mbrojtjen e vet para se të vinte lajmi i keq. Por vini re: pak vargje më vonë, kur dëgjon për katërqind burrat, Jakobi harron krejt ushtrinë e engjëjve dhe fillon të llogarisë. Ndau njerëzit në dy grupe: «nëse Esau sulmon njërin, tjetri do të shpëtojë» (v. 8). Strategji e mirë — por e lindur nga frika, jo nga besimi. Sa herë edhe ne e shohim mbrojtjen e Perëndisë sot dhe e harrojmë nesër kur vjen kërcënimi. Vargjet 9–12: Lutja më e mirë e Jakobit Dhe pastaj Jakobi u lut — dhe kjo është lutja e tij më e pjekur në gjithë Zanafillën. Ka katër pjesë. E para, i drejtohet Perëndisë sipas besëlidhjes: «Perëndia i atit tim Abraham... ti më the kthehu» (v. 9) — mbështetet te Fjala e Tij, jo te merita e vet. E dyta, përulje: «unë jam shumë i vogël për të gjitha mirësitë... e kalova këtë Jordan vetëm me shkopin tim, dhe tani jam bërë dy grupe» (v. 10). Njeriu që dikur bënte pazar me Perëndinë («në qoftë se...», 28:20), tani thotë «nuk e meritoj». E treta, kërkesa e qartë: «më shpëto nga dora e vëllait tim» (v. 11). E katërta, mbështetja te premtimi: «ti the: do të të bëj mirë dhe do t'i bëj pasardhësit e tu si rëra e detit» (v. 12). Kjo është lutja që mbështetet mbi karakterin dhe fjalën e Perëndisë — jo mbi meritat tona. Vargjet 13–23: Dhuratat — dhe kalimi i fundit Pas lutjes, Jakobi u lut... dhe pastaj u kthye te strategjia: dërgoi dhurata të mëdha para vetes, në valë njëra pas tjetrës — dyqind dhi, dyqind dele, deve, lopë, gomarë — «do ta qetësoj me dhuratën që shkon para meje, dhe pastaj do të shoh fytyrën e tij; ndoshta do të më pranojë» (v. 20). A ishte gabim? Jo domosdoshmërisht — Bibla s'e dënon urtësinë praktike. Por vini re rendin që Jakobi ende po e mëson: së pari lutja, pastaj puna — jo lutja si plan rezervë. Dhe pastaj i kaloi të gjithë përtej lumit: gratë, fëmijët, gjithçka që kishte. «Kështu Jakobi mbeti vetëm» (v. 24). Gjithçka që kishte fituar për njëzet vjet ishte në anën tjetër. Vetëm ai dhe nata. Vargjet 24–26: Lufta deri në agim «Një burrë luftoi me të deri në agim» (v. 24). Kush ishte? Teksti do ta zbulojë pak nga pak: Jakobi do të thotë «e pashë Perëndinë ballë për ballë» (v. 30), dhe profeti Osea do të shkruajë se Jakobi «luftoi me engjëllin dhe fitoi» (Osea 12:4). Ishte shfaqje e Perëndisë në trajtë njeriu. Dhe vini re çudinë: Perëndia luftoi me Jakobin dhe «nuk mundi ta mposhtte» (v. 25). A s'mundet Perëndia? Sigurisht që mundet — me një fjalë. Por Ai zgjodhi të luftonte në masën e njeriut, sepse qëllimi s'ishte ta mundte Jakobin; ishte ta ndryshonte. Dhe kur agimi po vinte, i preku kofshën dhe ia nxori nga vendi. Një prekje — dhe njeriu që kishte luftuar gjithë natën u bë i çalë përgjithmonë. Perëndia mund ta kishte bërë këtë që në minutën e parë. Por e bëri në fund — kur Jakobi kishte dhënë gjithçka. Dhe pastaj Jakobi tha fjalët që e përcaktojnë: «Nuk do të të lë të shkosh, në rast se nuk më bekon» (v. 26). Tani ai nuk kapte më thembra, nuk vidhte bekime, nuk gënjente për t'i marrë. Ishte kapur pas Perëndisë me gjithë forcën e mbetur dhe kërkonte bekim hapur. Ky është ndryshimi: dikur mori bekimin me dredhi nga një plak i verbër; tani e kërkon me lot nga Vetë Perëndia. Osea 12:4 e thotë: «qau dhe iu përgjërua». Vargjet 27–32: Emri i ri dhe çalimi Dhe pastaj pyetja: «Si e ke emrin?» (v. 27). Perëndia e dinte. Pyetja ishte për Jakobin. Kujtoni herën e fundit që dikush i bëri këtë pyetje: ishte Isaku, i verbër, që pyeti «kush je ti, biri im?» — dhe Jakobi u përgjigj «unë jam Esau» (27:19). Kishte gënjyer. Tani, në errësirë, po pyetet sërish — dhe përgjigjet: «Jakob». E vërteta. Ai e tha emrin që do të thoshte «mashtrues, kapës themre». Ishte rrëfim: ja kush jam vërtet. Dhe pikërisht kur e pranoi emrin e vjetër, mori të riun: «Emri yt nuk do të jetë më Jakob, por Izrael» — «sepse ti ke luftuar me Perëndinë dhe me njerëzit, dhe ke fituar» (v. 28). Jakobi pyeti emrin e Tij — dhe nuk mori përgjigje, veç bekimin (v. 29). Dhe e quajti vendin Peniel — «fytyra e Perëndisë» — «sepse e pashë Perëndinë ballë për ballë dhe jeta ime u fal» (v. 30). Dhe pastaj teksti thotë diçka të mrekullueshme: «dielli po lindte ndërsa ai kalonte Penielin, dhe ai çalonte» (v. 31). Dielli lind — jeta e re fillon — por ai çalon. Ky është portreti i besimtarit të transformuar: ecën në dritë, por me shenjën e natës mbi trup. Fitorja e vërtetë me Perëndinë të lë gjithmonë me një çalim — një kujtesë të përhershme se force jonë s'është më forca jonë. 4. Fjalët Kyçe të Kapitullit «Izrael» (v. 28). Emri origjinal Jisrael — nga sara (të luftosh, të këmbëngulësh) dhe El (Perëndi): «ai që lufton me Perëndinë» ose «Perëndia lufton». Emri i një njeriu u bë emri i një kombi — dhe ai komb do ta mbajë karakterin e emrit: një popull që lufton me Perëndinë, dhe që Perëndia lufton për të. «Peniel» (v. 30). Nga panim (fytyrë) dhe El — «fytyra e Perëndisë». Jakobi u mahnit që mbeti gjallë: në Dhiatën e Vjetër, të shohësh Perëndinë do të thoshte të vdisje (Eksodi 33:20). Por ai e pa dhe jetoi — sepse Perëndia zgjodhi të shfaqej në një masë që njeriu ta duronte. Kjo është hija e mishërimit: Perëndia që zbret në formë njeriu që ne të mund ta shohim dhe të jetojmë. «Nuk do të të lë» (v. 26). Folja origjinale shalah në këtë formë — të lëshosh, të lejosh të shkojë. Jakobi u kap dhe s'lëshoi. Kjo është këmbëngulja e lutjes që Jezusi do ta lavdërojë: gruaja e ve që s'pushonte (Luka 18:1–8), miku që troket në mesnatë (Luka 11:8). Perëndia nuk lodhet nga këmbëngulja jonë — e kërkon atë. «Çalonte» (v. 31). Folja origjinale tsala — të çalosh. Fjalë e rrallë, e përdorur edhe te Mikea 4:6–7, ku Perëndia premton se do të mbledhë «të çalët» dhe do t'i bëjë popull të fortë. Në mbretërinë e Tij, çalimi s'është turp — është shenjë e atyre që janë takuar me Të. Pali do ta thotë: «kur jam i dobët, atëherë jam i fortë» (2 Korintasve 12:10). «Mahanaim» (v. 2). Nga mahaneh (fushim, ushtri) në trajtën e dyshit — «dy fushime». Jakobi pa fushimin e vet dhe fushimin e engjëjve krah për krah. Më vonë, kur u tremb, e ndau fushimin e vet në dy pjesë (v. 7) — sikur harroi se fushimi i dytë ishte tashmë aty, dhe s'ishte i tiji. Perëndia na tregon ushtrinë e Tij para betejës; ne shpesh e harrojmë brenda ditës. Elisheu do t'i thotë shërbëtorit të frikësuar: «ata që janë me ne, janë më shumë se ata që janë me ata» (2 Mbretërve 6:16). 5. Lidhja me Krishtin dhe Dhiatën e Re Nata e Jabokut ka jehonën e vet të drejtpërdrejtë në natën e Gjetsemanisë. Të dyja: një njeri i mbetur vetëm; nata më e rëndë e jetës; lutje me lot; një betejë shpirtërore deri në agim; dhe një ndryshim që del prej saj. Por ka edhe një dallim të madh: Dhe ai u largua prej tyre... dhe u lut duke thënë: «O Atë, po të duash, largoje këtë kupë nga unë! Megjithatë u bëftë jo vullneti im, por yti». Dhe... duke qenë në agoni, ai lutej edhe më fort. — Luka 22:41–44 Jakobi luftoi për të marrë bekim; Krishti luftoi për të dhënë bekimin. Jakobi tha «nuk do të të lë në rast se nuk më bekon»; Jezusi tha «u bëftë vullneti yt». Jakobi doli me kofshën e plagosur; Krishti doli drejt kryqit, ku do të plagosej i tëri për ne (Isaia 53:5). Dhe vini re: te Peniel, Jakobi «e pa Perëndinë ballë për ballë dhe jeta e tij u fal». Në Krishtin, ne shohim fytyrën e Perëndisë dhe jetojmë përjetë: «Perëndia... shkëlqeu në zemrat tona për të na ndriçuar në njohurinë e lavdisë së Perëndisë, në fytyrën e Jezu Krishtit» (2 Korintasve 4:6). Dhe emri i ri? Ai është premtim edhe për ne. Jakobi u bë Izrael kur pranoi kush ishte vërtet. Ne bëhemi «fëmijë të Perëndisë» kur rrëfejmë kush jemi vërtet dhe e marrim emrin që Ai jep: «kush fiton... do t'i jap një gur të bardhë, dhe mbi gur është shkruar një emër i ri» (Zbulesa 2:17). Rrëfimi i emrit të vjetër është dera drejt emrit të ri. 6. Aplikimi për Ne Sot Barinjtë e vjetër tregonin se bariu, kur një dele ikte gjithmonë nga kopeja dhe rrezikonte të humbte, ndonjëherë i thyente këmbën me kujdes — dhe pastaj e mbante mbi supe derisa shërohej. Kur delja ecte sërish, s'largohej më kurrë: kishte mësuar zërin dhe krahët e bariut. Nuk e dimë sa e vërtetë është historia — por e dimë Jabokun. Nga ky kapitull marrim: Së pari — disa gjëra ndodhin vetëm kur mbetesh vetëm. «Jakobi mbeti vetëm» — dhe atëherë erdhi Perëndia. Ka takime me Të që nuk ndodhin dot mes zhurmës, punës dhe njerëzve. Krijo hapësirë vetmie me Perëndinë: një orë, një mëngjes, një natë. Shpesh Ai pret që të kalojmë gjithçka «përtej lumit» për të folur me ne. Së dyti — lutu me Fjalën e Tij, jo me meritat e tua. Jakobi u lut: «ti më the kthehu... ti the do të të bëj mirë». Lutja më e fortë s'është ajo që rendit sa mirë kemi qenë, por ajo që i kujton Perëndisë çfarë ka premtuar Ai. Gjej premtimet e Tij në Shkrim dhe lutu mbi to. Së treti — mos e bëj lutjen plan rezervë. Jakobi u lut, pastaj u kthye te strategjitë. Puna dhe urtësia janë të mira — por rendi ka rëndësi. Nëse lutja vjen vetëm pasi kanë dështuar planet, ajo është shpëtim emergjence, jo besim. Fillo me lutje; pastaj puno. Së katërti — thuaj emrin tënd të vërtetë. «Si e ke emrin?» — dhe Jakobi tha «Jakob»: mashtrues. Rrëfimi i ndershëm para Perëndisë është dera e transformimit. Ç'emër të vjetër duhet të pranosh sot? I zemëruar? I frikësuar? Xheloz? I pandershëm? Thuaje — dhe pastaj dëgjo emrin që të jep Ai. Së pesti — mos u trembe nga «çalimi». Jakobi doli nga takimi me Perëndinë i plagosur përgjithmonë. Ndonjëherë Perëndia na lë me një dobësi — një sëmundje, një kufizim, një kujtesë — që të mos harrojmë kujt i përkasim. Pali kishte «gjembin në mish» (2 Kor. 12:7). Çalimi yt mund të jetë dëshmia jote më e madhe. Së gjashti — mos e lësho derisa të vijë bekimi. «Nuk do të të lë të shkosh». Këmbëngul në lutje për atë që Perëndia të ka vënë në zemër: fëmija, martesa, shërbesa, shërimi. Jezusi tha se duhet «të lutemi vazhdimisht pa u lodhur» (Luka 18:1). Perëndia nuk mërzitet nga këmbëngulja jonë — Ai e do atë. 7. Çfarë Mësuam nga Ky Kapitull ? Zanafilla 32 na tregoi engjëjt e Mahanaimit dhe frikën që i harroi; lutjen më të pjekur të Jakobit — të mbështetur mbi premtimin, jo meritën; natën e vetmisë te Jaboku; Perëndinë që luftoi «pa e mundur» sepse donte ta ndryshonte, jo ta shtypte; prekjen e kofshës dhe këmbënguljen «nuk do të të lë»; pyetjen «si e ke emrin?» dhe rrëfimin e ndershëm; emrin e ri — Izrael; dhe agimin ku dielli lind dhe njeriu çalon. Kush e takon Perëndinë me të vërtetë, del me emër të ri dhe me një çalim. Mbaje mend këtë varg gjatë javës: «Nuk do të të lë të shkosh, në rast se nuk më bekon» (Zanafilla 32:26). Kap Perëndinë dhe mos e lësho — Ai nuk lodhet nga këmbëngulja jote. PAQJA DHE HIRI I PERENDISE QOFTE MBI JU ZOTI JU BEKOFTE