Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: Huidige brandstofprijs is pas het topje van de ijsberg voor automobilist
Transcript
- 0:04Speaker 1: Goed dat
- 0:12Speaker 2: je luistert. Hier is het nieuws om mee thuis te komen.
- 0:14Speaker 2: De energieprijzen reizen de pan uit. Een vat olie kost
- 0:17Speaker 2: nu meer dan 100 dollar. En dat merken we aan de pomp.
- 0:20Speaker 2: De transportsector schreeuwt moord en brand. Hoe reageert Den Haag?
- 0:23Speaker 2: Daarom de update van onze correspondent mobiliteit.
- 0:26Speaker 3: En opnieuw heeft de NAVO een raket onderschept die het
- 0:29Speaker 3: Turkse luchtruim binnenvloog. Dit keer kwamen de brokstukken neer op
- 0:32Speaker 3: grondgebied van het NAVO-lid in de buurt van Gaziantep, als
- 0:36Speaker 3: ik dat goed uitspreek. En wat is dan de Europese reactie?
- 0:39Speaker 2: AIVD en MIVD waarschuwen voor pogingen van Russische hackers om
- 0:43Speaker 2: in Signal en WhatsApp groepen te komen. Een aantal hooggeplaatste
- 0:46Speaker 2: Nederlanders is daar ook al het slachtoffer van geworden, zeggen
- 0:50Speaker 2: de diensten. Wat kunnen gebruikers van de apps daartegen doen?
- 0:53Speaker 2: En we hebben Peter Wenning over Box3. Eerst naar de
- 0:55Speaker 2: prijzen aan de pomp.
- 0:57Speaker 3: Ja, want automobilisten moeten zich schrap zetten... voor flinke prijsstijgingen
- 1:01Speaker 3: aan die pomp. De olieprijs ligt nu al boven de 100
- 1:04Speaker 3: dollar per vat... door de oorlog in het Iran. En
- 1:07Speaker 3: dat gaan we vanaf morgen dan al meteen merken. Ja,
- 1:10Speaker 3: nu doen we dat eigenlijk wel, toch? Nout Broekhoff van
- 1:12Speaker 3: de Nationale Autoshow.
- 1:13Speaker 4: Ja, we zijn de afgelopen week natuurlijk al tientallen centen
- 1:17Speaker 4: bij diesel bovenop gekomen. En bij benzine ook tien cent.
- 1:20Speaker 4: Dus ja, het doet even pijn.
- 1:22Speaker 3: Ja, maar dat wordt dus nog erger. Het stijgt gewoon
- 1:25Speaker 3: nog door.
- 1:25Speaker 4: Ja, we zijn natuurlijk nu door die magische grens van
- 1:28Speaker 4: die 100 dollar. We tikte zelfs even 118 dollar aan. Dat is
- 1:32Speaker 4: nu wel weer hersteld naar 104, 105. Maar dat gaan we dus
- 1:35Speaker 4: morgen wel echt zien. Ik denk dat de adviesprijs van
- 1:40Speaker 4: diesel gaat door de 2,50 morgen. 2,50?
- 1:43Speaker 1: Ja, 2,50 euro
- 1:45Speaker 4: En dat was ooit het record waar benzine op stond.
- 1:49Speaker 4: Dus diesel is sinds vrijdag al duurder. dan benzine. Benzine
- 1:55Speaker 4: stijgt minder hard. Dat heeft vooral te maken met het feit...
- 1:59Speaker 4: dat we vooral veel diesel importeren uit die regio. Maar
- 2:03Speaker 4: benzine gaat ook weer richting dat record van 2,50. Er
- 2:06Speaker 3: zit
- 2:06Speaker 4: daar nog 10 cent onder
- 2:08Speaker 3: En wat kunnen jij en ik nou het beste doen?
- 2:10Speaker 3: Gewoon googlen naar de goedkoopste tankstations?
- 2:12Speaker 4: Ik wilde hier de grap maken, gewoon niet meer rijden.
- 2:14Speaker 4: GELACH Ik kan
- 2:16Speaker 3: me wel voorstellen dat mensen denken... als ik nu op
- 2:18Speaker 3: en neer naar Groningen moet, dat stel ik even uit.
- 2:20Speaker 4: Ik weet niet hoe mensen daarover denken. Maar ik denk
- 2:25Speaker 4: dat je wel ziet nu dat veel mensen... aan het
- 2:28Speaker 4: kijken zijn naar de goedkoopste tankstations in de buurt. De
- 2:31Speaker 4: ANWB en MKB Brandstof hebben dat soort apps. Die merken
- 2:35Speaker 4: dat ook. Er wordt gewoon heel veel geraadpleegd
- 2:38Speaker 4: En veel Nederlanders tanken over de grens. Dus in België,
- 2:42Speaker 4: in mindere mate in Duitsland. Maar in België is wel echt...
- 2:46Speaker 4: Hoeveel
- 2:46Speaker 3: scheelt
- 2:46Speaker 4: dat? Het scheelt echt wel, ik denk wel tot de
- 2:49Speaker 4: vijftig cent. Tot de vijftig
- 2:51Speaker 3: cent per liter.
- 2:53Speaker 4: Dus tank van twintig liter, nou
- 2:54Speaker 3: Met jerrycans ernaartoe.
- 2:56Speaker 4: Of veertig liters, twintig euro. Nou, dat lazen we vandaag.
- 2:59Speaker 4: Dat steeds meer pomphouders mensen met jerrycans aan zien komen.
- 3:02Speaker 4: En dat is natuurlijk wel levensgevaarlijk. Dat zijn... Ja, jerrycans
- 3:06Speaker 4: van 10, 15 liter achter in de auto meenemen. Stel dat er
- 3:10Speaker 4: iets gebeurt, stel dat
- 3:12Speaker 2: er een vonkje bij komt. Eentje kan nog wel, maar
- 3:13Speaker 2: als je je hele auto vollaat met jerrycans... dan wordt
- 3:16Speaker 2: het wel een soort schaduwhandel, hè? Ja. Nee, maar
- 3:19Speaker 3: hij had over het brandgevaar. Het
- 3:20Speaker 4: brandgevaar is denk ik nogal echt een consequentie hier.
- 3:24Speaker 3: Nou zei Rob Jetten, de premier gisteren... dat hij voorlopig
- 3:27Speaker 3: geen aanleiding ziet om de accijns op de brandstof te verlagen.
- 3:31Speaker 3: Dus die prijzen blijven nog wel even hoog. En hoe
- 3:34Speaker 3: reageren dan de transporteurs daarop?
- 3:36Speaker 4: Ja, die zeggen dat de ondernemers zwaar onder druk komen
- 3:40Speaker 4: te staan. Met een autotankje tientallen liters, met een vrachtwagen
- 3:45Speaker 4: honderden liters. En dan tikt dat echt wel aan. Voorzitter
- 3:49Speaker 4: Elisabeth Post van Transport en Logistiek Nederland... die spreekt van
- 3:53Speaker 4: een nieuwe klap.
- 3:54Speaker 5: De marges in het transport zijn al jaren flinterdun. Transportondernemers
- 3:59Speaker 5: kunnen deze kosten natuurlijk niet eindeloos zelf blijven opvangen. Als
- 4:03Speaker 5: die kosten blijven stijgen, zullen ze uiteindelijk ook zichtbaar worden
- 4:06Speaker 5: in de prijs van het transport. Die kosten zullen uiteindelijk
- 4:09Speaker 5: betaald moeten worden door opdrachtgevers in de logistieke keten. En
- 4:13Speaker 5: dat raakt de hele samenleving.
- 4:15Speaker 4: Ja, met andere woorden, dat gaan wij betalen.
- 4:17Speaker 2: Maar goed, in die zin, hier hebben alle transporteurs mee
- 4:22Speaker 2: te maken. Absoluut. Dus wat voor vrachtwagen je ook rijdt
- 4:25Speaker 2: of in gebruik hebt... De brandstof is voor iedereen even duur.
- 4:29Speaker 2: Dus er
- 4:30Speaker 4: is geen concurrentie. Dat niet, maar uiteindelijk gaan we het
- 4:32Speaker 4: ergens moeten betalen. En dat gaan wij dus als consument
- 4:35Speaker 4: ook voelen
- 4:36Speaker 3: Als je dan nu als ondernemer toch een keer hebt geïnvesteerd...
- 4:38Speaker 3: in zo'n elektrische vrachtwagen die peperduur zijn... dan lag je
- 4:42Speaker 3: nu wel in je vuistje, denk ik.
- 4:43Speaker 4: Ja, nu misschien wel. De elektrisch en benzine, als je
- 4:48Speaker 4: dat nu vergelijkt met elkaar... en ook diesel dus, dan
- 4:52Speaker 4: zie je wel dat elektrisch... zeker voor auto's nu best
- 4:54Speaker 4: wel goedkoop is. En dat heeft te maken met die
- 4:57Speaker 4: prijzen die nu nog niet voorstijgen. Het kan natuurlijk nog
- 5:00Speaker 4: komen als er nieuwe energiecontracten komen.
- 5:03Speaker 3: Tenzij het via de zonnepanelen op je dak doet, die laadpaal.
- 5:07Speaker 4: Absoluut. En dan moet de zon nog even goed schijnen.
- 5:09Speaker 3: En dat
- 5:09Speaker 4: gebeurt
- 5:10Speaker 3: de laatste tijd. We gaan richting de lente. De
- 5:11Speaker 4: laatste dagen wel goed,
- 5:12Speaker 3: hè? Minister Elko Heijnen van Financiën Diesel in Brussel op
- 5:15Speaker 3: dit moment. Hij zei dat het te vroeg is om
- 5:17Speaker 3: over echt grote maatregelen te praten... omdat de oorlog nog
- 5:20Speaker 3: maar net is uitgebroken.
- 5:21Speaker 6: Ik heb de Amerikanen en Israëliërs ook gezegd... het is
- 5:23Speaker 6: een kortdurend militaire interventie wat wij hier doen. We zien
- 5:27Speaker 6: allemaal het belang om die straat van Ramoes open en
- 5:29Speaker 6: veilig te houden... zodat er energie weer kan stromen. Dus
- 5:31Speaker 6: niet alleen in het Europese belang, maar ook bijvoorbeeld in
- 5:33Speaker 6: het Aziatisch belang. Dus het is echt te vroeg om
- 5:36Speaker 6: daar nu uitspraken over te
- 5:37Speaker 4: doen
- 5:37Speaker 3: Ja, te vroeg. Nou...
- 5:39Speaker 4: Kijk, het kabinet doet al wat. Er is eigenlijk al
- 5:43Speaker 4: een verlaging van de accijns. Die hebben ze wel twee
- 5:45Speaker 4: keer opgehoogd de afgelopen jaren. Dus het is niet dat
- 5:48Speaker 4: het kabinet helemaal niks doet. Alleen je ziet nu dat
- 5:51Speaker 4: vooral de dieselprijs zo hard stijgt. Ze zeggen dan, we
- 5:55Speaker 4: gaan het in de gaten houden om te kijken dat.
- 5:58Speaker 4: Maar als dit straks 2,50 misschien richting de 3 euro gaat... dan
- 6:02Speaker 4: moet je wel iets als kabinet. En dat gaat de
- 6:04Speaker 4: staat gewoon geld kosten. Dat kan niet anders. Dus... Ik
- 6:08Speaker 4: snap dat ze dat nu nog even... ze proberen de
- 6:10Speaker 4: rust te bewaren
- 6:12Speaker 4: En hopen natuurlijk dat dat conflict binnen een paar dagen
- 6:15Speaker 4: toch eindigt. En dat die schepen weer door die straat
- 6:18Speaker 4: van Hoorn moesten kunnen. Maar ja, dat weten we gewoon
- 6:21Speaker 3: niet. Dus
- 6:21Speaker 4: hoe langer dit duurt, hoe langer de onzekerheid... hoe hoger
- 6:24Speaker 4: de prijzen worden.
- 6:25Speaker 3: Maar ik las ook in The Guardian dat een analist zei...
- 6:28Speaker 3: ook al zou morgen dat conflict opgelost worden... en die
- 6:31Speaker 3: straat weer opengaat... dan gaan die olieprijzen nooit meer terug
- 6:34Speaker 3: naar januari.
- 6:35Speaker 4: Nee, en dat
- 6:35Speaker 3: heeft natuurlijk te
- 6:35Speaker 4: maken met de productie. Er zijn toch heel veel landen
- 6:38Speaker 4: die nu de productie beperken. Dus er wordt gewoon minder
- 6:41Speaker 4: olie gemaakt. En het is een markt van vraag en aanbod.
- 6:44Speaker 4: Als het aanbod ook minder wordt en de vraag blijft
- 6:47Speaker 4: wel stijgen...
- 6:48Speaker 3: Blijft het
- 6:48Speaker 4: duur. Juist, dus dat is inderdaad zo. Dat kan nog
- 6:51Speaker 4: lang duren voordat we dit minder gaan voelen, laten we
- 6:54Speaker 4: het zo zeggen...
- 6:54Speaker 3: En nog even voor alle stekkerautorijders. Hoe goed is het nieuws?
- 6:58Speaker 3: Hoeveel betalen zijn we nu minder? Heb je soms een
- 7:00Speaker 4: stekkerauto
- 7:00Speaker 3: sinds kort? Nee, geen
- 7:03Speaker 4: stekkerauto. Wel een hybride volgens mij. Maar
- 7:05Speaker 3: moet ik toch ook echt tanken? Ja,
- 7:07Speaker 4: zeker. De shuttle aanbieder van mobiliteitskaarten meldt vandaag... dat elektrisch
- 7:11Speaker 4: rijden bijna 60% goedkoper kan zijn. En dat heeft dus
- 7:15Speaker 4: wel te maken met het feit dat je misschien... je
- 7:18Speaker 4: elektriciteit uit je zonnepanelen haalt, dus dan is het nog voordeliger.
- 7:21Speaker 4: Maar 100 kilometer rijden met een elektrische auto kost vandaag 6,60 euro.
- 0:00Speaker 4: 100 kilometer rijden met een benzineauto kost weer 10,94. Bijna 15 euro
- 7:30Speaker 3: Nou, als je veel op de weg zit, toch een rekenzommetje.
- 7:32Speaker 3: Dank je wel, Nout.
- 7:39Speaker 2: Het ziet er vooropig niet naar uit, althans niet op
- 7:41Speaker 2: hele korte termijn... dat die straat van Hormuz opengaat. Er
- 7:45Speaker 2: zijn nog steeds aanvallen over en weer. Iran, Limanon, oorlog
- 7:49Speaker 2: in het Midden-Oosten. En wij gaan natuurlijk even kijken naar
- 7:52Speaker 2: de Europese reactie. Er is vandaag opnieuw een Iraanse raket onderschept...
- 7:58Speaker 2: door de NAVO-luchtverdediging, die dit keer het Turkse luchtruim binnenvloog.
- 8:02Speaker 2: Dat heeft Turkije gemeld. We praten erover met Europa-verslaggever Stefan
- 8:05Speaker 2: de Vries. Stefan, hoe serieus is dit incident?
- 8:09Speaker 7: Jannie, het is behoorlijk serieus omdat het natuurlijk een NAVO-lidstaat raakt.
- 8:13Speaker 7: De raket zou volgens Amerikaanse media zelfs gericht zijn geweest...
- 8:16Speaker 7: op de Amerikaanse luchtpachtbasis Incirlik. Een hele belangrijke basis. Het
- 8:22Speaker 7: feit dat NAVO-schepen in de Middellandse Zee de raket hebben onderschept...
- 8:26Speaker 7: laat wel zien hoe gespannen de situatie in de regio is,
- 8:28Speaker 7: maar dat ook dus... De waakzaamheid werkt. Tegelijkertijd probeert Turkije
- 8:33Speaker 7: de zaak te deescaleren... en niet direct onderdeel te worden
- 8:36Speaker 7: van de oorlog.
- 8:37Speaker 2: Ja, want Turkije zegt niet... NAVO-broeders, kom meteen bij elkaar,
- 8:41Speaker 2: want we willen een antwoord geven
- 8:43Speaker 7: Nee, Turkije ziet daar vanaf, voorlopig althans. Want Ankara wil
- 8:47Speaker 7: voorkomen dat dit conflict automatisch een NAVO-oorlog wordt... Turkije probeert
- 8:52Speaker 7: nog steeds een bijzondere positie te houden. Aan de ene
- 8:55Speaker 7: kant NAVO-lid, aan de andere kant een land... dat nog
- 8:58Speaker 7: met Iran en Rusland kan praten. En daarom kiest Ankara
- 9:02Speaker 7: voor onderscheppen en diplomatie... in plaats van meteen het hele
- 9:05Speaker 7: bondengenootschap in die oorlog te trekken
- 9:08Speaker 2: Europese leiders hebben vandaag met landen uit de Golfregio... en
- 9:12Speaker 2: het Midden-Oosten opnieuw ook overlegd over de oorlog. Wat was
- 9:15Speaker 2: de inzet van dat gesprek?
- 9:17Speaker 7: Ja, vooral contact houden met de landen die er nu
- 9:21Speaker 7: middenin zitten. In de videoconferenties spraken Antonio Costa en Oesla
- 9:24Speaker 7: van der Leyen met leiders uit onder meer Qatar, Saudi-Arabië,
- 9:28Speaker 7: de Emiraten over de escalatie. En in hun gezamenlijke verklaring
- 9:33Speaker 7: worden de aanvallen van Iran in de regio veroordeeld. Met
- 9:36Speaker 7: mijn nadruk dat de solidariteit tussen de EU en de
- 9:39Speaker 7: landen daar er is. Tegelijkertijd probeert Europa nog steeds via
- 9:44Speaker 7: diplomatie de situatie te stabiliseren. Omdat de oorlog echt directe
- 9:49Speaker 7: gevolgen begint te krijgen voor de energie, de energieprijzen. En
- 9:52Speaker 7: natuurlijk ook de regionale veiligheid
- 9:55Speaker 2: Maar heeft Europa daar echt invloed? De grote militaire beslissingen
- 9:58Speaker 2: worden klaarblijkelijk genomen in Washington, Tel Aviv en Teheran.
- 10:02Speaker 7: Ja, precies. De Europese rol is dan ook vooral diplomatiek
- 10:05Speaker 7: en praktisch. De dialoog moet opengehouden worden met de golfstaten.
- 10:09Speaker 7: Het evacueren van Europese burgers uit de regio heeft prioriteit.
- 10:14Speaker 7: Volgens de EU hebben landen in de regio ook geholpen...
- 10:17Speaker 7: bij het repatriëren van al tienduizenden Europeanen... sinds het begin
- 10:21Speaker 7: van de oorlog vorige week. Nu kijken we ook vooral
- 10:25Speaker 7: naar de economische gevolgen... De handelsroute in de golf. Maar ja,
- 10:29Speaker 7: het is wel zo dat de geopolitieke realiteit... op dit
- 10:32Speaker 7: moment buiten Europa onbepaald wordt eigenlijk. En dat wij volgens
- 10:38Speaker 7: nog nog maar beperkte invloed hebben... op het verloop van
- 10:41Speaker 7: die oorlog.
- 10:43Speaker 2: We lezen voortdurend berichten over die strategische olievoorraad... die er
- 10:46Speaker 2: dan is. Dat is een soort opdracht aan alle landen
- 10:50Speaker 2: om die voorraad te hebben. Internationaal Energieagentschap heeft zich daarover uitgelaten...
- 10:56Speaker 2: van die hebben we ook nog.
- 10:57Speaker 3: Dan moet je drie maanden vooruit kunnen met die voorraad.
- 10:59Speaker 2: Ja, maar is die voor dit soort situaties waarin de
- 11:02Speaker 2: prijs heel erg oploopt... of is die voor situaties waarin
- 11:05Speaker 2: de tekorten ontstaan... en je dus voor essentiële diensten... brandstoffen
- 11:10Speaker 2: nodig hebt. En wat weten we verder over overleg daarover
- 11:14Speaker 7: Nou, vooral dat laatste. Dat is als de normale aanvoer
- 11:17Speaker 7: echt hapert en er niets meer komt... dan kunnen we
- 11:20Speaker 7: die oliereserves aanspreken. Niet omdat de prijs omhoog gaat. Tenzij
- 11:24Speaker 7: we natuurlijk straks kijken naar echt absurde prijzen. Maar volgens nog,
- 11:31Speaker 7: in crisissituatie kan je die voorraad gebruiken... Dat gebeurde even
- 11:35Speaker 7: na de invasie van Oekraïne door Rusland. Toen ging het
- 11:38Speaker 7: om tientallen miljoenen vaten per dag. Toen wel om de
- 11:41Speaker 7: prijsstijgingen te dempen. Maar daar is volgens mij nog geen
- 11:45Speaker 7: sprake van. Het is een verzekeringspolis, zou je het ook
- 11:48Speaker 7: kunnen noemen... die we hebben tot onze beschikking. Maar volgens
- 11:52Speaker 7: mij wordt die nog niet aangesproken. Het zou wel kunnen
- 11:54Speaker 7: dat dat de komende dagen verandert. G7
- 11:58Speaker 2: praat erover schijnbaar.
- 12:00Speaker 7: Ja, de ministers van Financiën kwamen ook vandaag bij elkaar.
- 12:04Speaker 7: Van de G7. Er kan van alles gebeuren. Het is
- 12:08Speaker 7: nog maar een week aan de gang, deze oorlog. Acht
- 12:11Speaker 7: dagen geleden was onze blik nog gericht op Groenland volledig.
- 12:15Speaker 7: En hup, binnen no time moeten we onze blik weer 180
- 12:19Speaker 7: graden draaien. Nu naar Iran. Dus ja, wat zal het
- 12:21Speaker 7: volgende week zijn? Wie zal het zeggen? De Europese leiders,
- 12:25Speaker 7: de regeringsleiders... Dat is misschien een geruststellende en angstaanjagende gedachte.
- 12:29Speaker 7: Zij hebben zelf ook geen flauw idee. Nee,
- 12:32Speaker 2: inderdaad. Ik laat even een stilte vallen, omdat het toch
- 12:35Speaker 2: behoorlijk shocking is. Dank je wel, Stefan de Vries. Meer
- 12:37Speaker 2: Europees nieuws in de podcast Make Europe Great Again.
- 12:41Speaker 3: Door het Nederlandse belastingsysteem aan te passen kun je honderden
- 12:44Speaker 3: miljarden euro's vrijspelen voor investeringen in het Nederlandse techcircuit, het
- 12:49Speaker 3: Nederlandse techbedrijven. Dat zegt Peter Wenning, oud-CEO van ASML, en
- 12:53Speaker 3: dat deed hij in de grote techshow van BNR. Wenning
- 12:56Speaker 3: publiceerde eind vorig jaar nog een uitgebreid rapport met meerdere
- 12:59Speaker 3: voorstellen om het toekomstig verdienvermogen van Nederland veilig te stellen. Nu,
- 13:04Speaker 3: honderd dagen na de publicatie van zijn rapport... ziet Wenning
- 13:07Speaker 3: dat er vooral over zijn ideeën wordt gesproken... en roept
- 13:10Speaker 3: daarom op tot meer risicobereidheid. En daar speelt dan ook
- 13:14Speaker 3: de veelbesproken Box 3-regeling een rol in.
- 13:17Speaker 8: We hebben in Nederland, als je kijkt naar de pensioen-
- 13:19Speaker 8: en spaargelden... hebben we 2500 miljard. Hoe kunnen we nou zorgen
- 13:23Speaker 8: dat dat geld... gemobiliseerd wordt om de innovatie aan te kunnen.
- 13:27Speaker 8: Daar is box 3 bij uitstek geschikt voor. Een van de
- 13:31Speaker 8: voorzitters zei... als je je geld in gekwalificeerde innovaties stopt...
- 13:35Speaker 8: valt dat buiten box 3. Moet je kijken hoeveel geld er
- 13:38Speaker 8: dan vrijgemaakt wordt. Geïnvesteerd wordt in Nederlandse technologie. In Nederlandse innovatie,
- 13:42Speaker 8: in Nederlandse fondsen... waarmee je dat geld mobiliseert om die
- 13:45Speaker 8: innovatie aan te gaan.
- 13:47Speaker 2: Ook benadrukt de oud-ASML-topman dat het belangrijk is... om nu
- 13:50Speaker 2: te beginnen met deze investeringen... en dus niet te vervallen
- 13:53Speaker 2: in het eindeloos drinken van kopjes koffie.
- 13:55Speaker 8: Als we zo doorgaan, dan hebben wij de komende vijf jaar...
- 13:57Speaker 8: misschien wat niet zoveel last van, maar we zijn rijk genoeg.
- 13:59Speaker 8: Het gaat niet om mij, het gaat om de kinderen,
- 14:02Speaker 8: de kleinkinderen... het gaat om de samenleving over twintig jaar
- 14:04Speaker 8: en
- 14:04Speaker 1: over
- 14:04Speaker 8: dertig jaar. Als dat een probleem is, hoe lossen we
- 14:07Speaker 8: dat op? Door middel van innovatie op hoogproductieve activiteiten. Daar
- 14:12Speaker 8: moet het geld naartoe. Dus dan moet je wel antemeren.
- 14:15Speaker 8: En dat betekent dat je dat buiten je box drie
- 14:17Speaker 8: houdt
- 14:17Speaker 2: Het hele interview met Wenning. Komende woensdag om drie uur
- 14:20Speaker 2: hier op de radio BNR. Maar nu al te beluisteren
- 14:23Speaker 2: in elke podcastspeler.
- 14:30Speaker 3: Ja, je hebt het vast gehoord vandaag of er zelf
- 14:32Speaker 3: over gesproken. Russische staatshackers hebben via WhatsApp en Signal... mogelijk
- 14:37Speaker 3: gevoelige informatie van Nederlandse overheidsmedewerkers buitgemaakt. Dat melden de veiligheidsdiensten
- 14:43Speaker 3: MIVD en AIVD. Wat voor informatie dan mogelijk in Russische
- 14:47Speaker 3: handen is gevallen, dat is niet bekend. Jort Collery is
- 14:50Speaker 3: strategisch adviseur bij Orange Cyber Defense. Goedemiddag.
- 14:55Speaker 9: Goedemiddag, bedankt voor de uitnodiging.
- 14:57Speaker 3: Ja, u kunt ons vast meer vertellen. Want wat wij
- 15:01Speaker 3: dan graag willen weten... hoe komen de Russen dan mogelijk
- 15:03Speaker 3: aan die informatie... via onze WhatsApp en Signal berichten
- 15:08Speaker 9: Eigenlijk heel simpel. De aanvallers hebben geen malware of technische
- 15:12Speaker 9: kwetsbaarheden gebruikt. Ze hebben dit op een andere manier gedaan.
- 15:16Speaker 9: Op de manier van quishing. Daar is ook al bekend
- 15:19Speaker 9: smishing of fishing, spearfishing en voicefishing. Dus dat zijn eigenlijk
- 15:24Speaker 9: social engineering activiteiten... En wat betekent dat dan? Dat een
- 15:29Speaker 9: aanvaller zal een emotie gebruiken om zijn of haar doelwit
- 15:33Speaker 9: te manipuleren. En dat doen ze door het bespelen van
- 15:35Speaker 9: een menselijke psyche. En dat kan zijn hebzucht, nieuwsgierigheid, urgentie,
- 15:40Speaker 9: behulpzaamheid en angst. En in dit geval ging het om
- 15:44Speaker 9: urgentie en angst.
- 15:45Speaker 2: Maar hoe hebben ze dit nou precies gedaan? Want ik
- 15:47Speaker 2: begrijp toch niet helemaal of ik het ook in mijn
- 15:49Speaker 2: groep zou kunnen hebben.
- 15:51Speaker 9: Nou, waarschijnlijk hebben ze dus telefoonnummers weten te bemachtigen. En
- 15:56Speaker 9: daar hebben ze eigenlijk bericht op afgestuurd. Dus de aanvallers,
- 16:01Speaker 9: die doen zich voor als een medewerker van de app.
- 16:04Speaker 9: En hebben misschien wel een mail gestuurd of een sms.
- 16:07Speaker 9: En dan zeggen ze eigenlijk van oké, met behulp natuurlijk
- 16:10Speaker 9: van die angst... en die urgentie van klik op deze link.
- 16:14Speaker 9: En zo zijn eigenlijk de aanvallers binnengekomen
- 16:17Speaker 3: Dat klinkt als phishing.
- 16:21Speaker 9: Quishing
- 16:23Speaker 3: Maar ik bedoel, deze methode, dus mij een bericht sturen...
- 16:28Speaker 3: en dan je anders voordoen dan degene die je bent...
- 16:31Speaker 3: en zeggen, geef even je persoonlijke gegevens, dat heet phishing.
- 16:34Speaker 3: En wat is dan het verschil met quishing
- 16:37Speaker 9: Quishing, dat gaat op basis van een QR-code.
- 16:40Speaker 3: Dus er zijn twee
- 16:41Speaker 9: tactieken hier gebruikt. Twee tactieken zijn hier gebruikt. Bij de
- 16:45Speaker 9: een is smishing gebruikt, dus phishing via sms. En de
- 16:50Speaker 9: andere is via een QR-code gebruikt, de scande QR-code. En
- 16:54Speaker 9: wat gebeurt er dan eigenlijk? Is dat ze bij de
- 16:57Speaker 9: smishing-variant volledig controle hebben gekregen... over het Signal of WhatsApp-account.
- 17:04Speaker 9: En bij de quishing hebben ze eigenlijk toegang gekregen tot
- 17:07Speaker 9: een linked device. En met sommige oplossingen kan je dus
- 17:10Speaker 9: je telefoon... maar ook je laptop, ook je tablet, kan
- 17:13Speaker 9: je allemaal aan elkaar linken
- 17:14Speaker 2: En
- 17:14Speaker 9: dan kun je overal de berichten lezen.
- 17:16Speaker 2: En
- 17:16Speaker 9: het doel van de statelijke... Ja, het doel van de
- 17:19Speaker 9: staatelijke actoren is? Is uiteindelijk om informatie te verkrijgen. En
- 17:24Speaker 9: in dit geval, ja, we weten niet wat voor informatie
- 17:27Speaker 9: is gelekt... volgens de inlichtingendiensten, maar het kan gevoelig zijn
- 17:31Speaker 2: Ja, maar ik las ook, volgens mij in het bericht
- 17:33Speaker 2: van de HIVD en de MIVD... het kan ook gaan
- 17:35Speaker 2: om iemand die onbekend is... dus die niet in je
- 17:38Speaker 2: adreslijst staat... en wel in een signal- of whatsappgroep terecht
- 17:42Speaker 2: is gekomen. Dus wij gingen al op spoor. Ja, dat
- 17:45Speaker 9: hebben we in het... In het verleden hebben we dat
- 17:48Speaker 9: gezien in Amerika. Daar was met een signal leakage... Daar
- 17:54Speaker 9: had een overheidsambtenaar, best wel hoog, onder Trump... en die
- 18:00Speaker 9: had hele gevoelige defensie-informatie gelekt via Signal... omdat hij heel
- 18:06Speaker 9: veel mensen had toegevoegd, maar ook toevallig een journalist.
- 18:08Speaker 3: Ja, hoofdredacteur van The Atlantic, een gerenommeerd tijdschrift. Ja, Jeffrey Goldberg.
- 18:14Speaker 3: En wij dachten nog dat Signal toch veiliger is dan WhatsApp...
- 18:18Speaker 3: Mede daarom zijn we, ook om andere redenen... maar zijn
- 18:21Speaker 3: wij als redactie bijvoorbeeld overgestapt op Signal. Maar met die
- 18:23Speaker 3: beveiliging heeft het dus eigenlijk helemaal niks te maken. Het
- 18:25Speaker 3: gaat om het ontfutselen van informatie bij de gebruikers van Signal.
- 18:30Speaker 9: Klopt.
- 18:31Speaker 3: Ja
- 18:31Speaker 9: Ja, privacy staat natuurlijk bekend om, althans signal staat heel
- 18:36Speaker 9: bekend om, hoe privacy zij naleven. Dat is natuurlijk met
- 18:41Speaker 9: WhatsApp anders. Daar zit een heel verdienmodel achter. En de
- 18:44Speaker 9: security is hartstikke goed, maar hier gaat het om de mens.
- 18:47Speaker 9: Hier wordt de mens bespeeld. Net zoals dat je in
- 18:49Speaker 9: een bruine overal met allerlei pakketten, dan doet ook iedereen
- 18:52Speaker 9: de deur voor je open. En dat is het gevaar
- 18:54Speaker 9: van social engineering.
- 18:55Speaker 3: Ja. En weten we al wat die Russen wilden weten
- 18:58Speaker 3: uit onze WhatsApp en signal berichten?
- 19:02Speaker 9: Die Russen willen alles weten. Dit is niet iets van gisteren,
- 19:05Speaker 9: dit doen ze al heel lang. Dat hebben ze gedaan
- 19:07Speaker 9: bij het onderzoek naar de MH17-ramp. Ze hebben dit gedaan
- 19:12Speaker 9: ten aanzien van de oorlog met Oekraïne. Ze proberen op
- 19:16Speaker 9: allerlei manieren, en niet alleen in Nederland... want een maand
- 19:20Speaker 9: geleden heeft dit ook in Duitsland gespeeld. En dat doen
- 19:25Speaker 9: ze dus bij alle mogelijke westerse landen... om te kijken
- 19:27Speaker 9: van waar kunnen wij informatie ontvutselen. Ja.
- 19:30Speaker 3: En je kunt zelf er dus iets tegen doen door
- 19:34Speaker 3: nog alerter te zijn en nog wantrouwender als iemand vraagt. Hé,
- 19:39Speaker 3: ik ben van Signal en kun je even je code
- 19:41Speaker 3: doorgeven bijvoorbeeld
- 19:44Speaker 9: Ja, absoluut. En kijk, veiligheid staat boven alles. Maar gebruik
- 19:48Speaker 9: ook de toegestaande applicaties van de organisatie waarvoor je werkt.
- 19:53Speaker 9: Het zou zomaar kunnen dat signal heel veel wordt gebruikt...
- 19:56Speaker 9: om toch even makkelijk snel met elkaar te kunnen communiceren.
- 19:59Speaker 9: En dan toch ineens van, oh, hier heb ik nog
- 20:01Speaker 9: even een belangrijk documentje. Hier heb je hem al vast,
- 20:03Speaker 9: kun je hem morgen voorbereiden. Maar het gaat om veiligheid
- 20:06Speaker 9: en het gaat natuurlijk ook om menselijke veiligheid. Waarbij je
- 20:10Speaker 9: dus inderdaad de juiste tools gebruikt en ook de juiste handelingen.
- 20:14Speaker 9: En niet zomaar altijd alles maar vertrouwen en...
- 20:19Speaker 3: Ja, snap ik. Dank je wel. Jort Connery, strategisch adviseur
- 20:22Speaker 3: bij Orange Cyber Defense.