Latest / Anlamak+ / Rudyard Kipling ve Paternalizm üzerine şekillenen dünya halkları

Transcript

Rudyard Kipling ve Paternalizm üzerine şekillenen dünya halkları · Anlamak+

0:01
Herkese tekrar merhaba. Bugün konuşacağımız konu
0:05
patenalizm yani babacılık burada rudyat kipling in çok önemli bir
0:11
eseri vardır. Amerika'nın filipinlere yaptığı
0:14
müdahale esnasında beyaz adamın yükümlülükleri sorumlulukları
0:19
gibi çevrilebilecek bir şiirdi. Aslında bu en yetin en yetkin,
0:23
en seçkin, en donanımlı. Bireyleri oraya gönderip oradaki
0:28
insanların zaten hâlihazırda olmayan düşüncelerini
0:32
geliştirmek, onlara daha iyi bir gelecek vaat etmek, onların
0:37
düşünemediği şeyleri dizayn etmek gibi bir sorumluluk.
0:41
Tabii, küresel ekonominin de ve küreselcilik denilen yeni
0:45
kavramında aslında eee en temel mottolarından bir tanesi de bu
0:49
gibi gözüküyor. Bunu neden söylediğimizi
0:51
birazdan daha detaylandıracağız. Ancak bunun için çok geriye
0:55
gitmemiz lazım. Patenalizm yani babacılık olarak
0:58
bilinen fikir hani ebeveyncilik diyelim biz ama babacılıktır
1:03
doğrusu. Erkek eril birey üzerinden
1:07
dizayn edilen bir düşünce ve korumacı bir sistemi aslında
1:10
inşa eder. Bu zannedildiği gibi üst akıl
1:14
işte sizin yerinize düşünen evet, aslında 10'a çıkart
1:16
karşılık gelir ama biraz daha farklı ve biraz daha görece iyi
1:20
niyetle söylenir. Bu nedir diye gelin birazcık
1:23
üstüne konuşalım. Şimdi platon olsun perikles
1:27
olsun ki demokrasinin en önemli isimlerinden bir tanesidir.
1:30
Salon olsun bu tarz bütün tarihi Yunan düşünürlerin en önemli
1:35
problemlerinden bir tanesi. Ki bunu en net ifade eden sene
1:39
fondur. Ne derler devletin bazı
1:44
büyükleri vardır, aristokratlardır.
1:46
Bunlar roma'da patrisyenler olacak.
1:49
Sizden daha iyi düşünürler. Sizden daha iyi konunun
1:53
farkındadırlar ve sizin yerinize de aslında karar verici
1:57
mekanizmadır bunlar. Yani bunların karar vermesi
2:01
standart bir vatandaşın karar vermesinden çok daha evladır
2:05
diye düşünürler ve bu fikir üzerinden bir sistem inşa
2:08
ederler. Bugün geldiğimiz demokrasinin 20
2:11
600 yıllık tarihi boyunca anlattığımız serüvende aslında
2:15
demokrasi bir günde inşa edilip hadi kullanın çok güzel bir
2:19
fikirdi denilerek ortaya çıkılmadı.
2:21
Demokrasinin en büyük problemlerinden bir tanesi, daha
2:25
doğrusu gelmesinin önündeki en büyük problemlerden bir tanesi
2:27
hal hazırda var olan aristokratlar sınıfıydı ve çünkü
2:32
onlar kendilerini haklı olarak bence.
2:36
Hem çok okumuş hem çok görmüş hem de çok işitmiş biri olarak
2:41
diğer toplumun paydaşlarından çok daha üstün görüyorlardı.
2:46
Bu çok ben merkezi bir yaklaşım gibi değerlendirilebilir ilk
2:49
etapta belki de diyebilirsiniz ki ya arkadaş saçmalamayın illa
2:53
her şeyi biliyor olamazlar. Ki bu zaten devletler büyüdükçe
2:57
yapılar, organizmalar şekillendikçe devletin içindeki
3:01
kurum sistematiği oturdukça aristokratlar aslında çok niş
3:06
bir hale gelmeye başladı. Yani tarımın aristokratın
3:10
farklıydı, askerin aristokratı farklıydı, ticaretin aristokratı
3:14
farklıydı. Bugün itibariyle teknolojinin ne
3:18
biliyim, sanatın aristokratları. Artık farklar ama tabii ki bu
3:22
fikirler inşa edilirken dediğim gibi karşılaşılan problemlerden
3:25
bir tanesi. Biz bu hakkı doğrudan
3:28
vatandaşların tamamına mı vereceğiz?
3:31
Burada çok vatansever bir fikir ortaya çıkıyor aslında.
3:36
Ama arkasındaki plan çok daha farklı.
3:39
Tabi ki 300 altmışlar konseyi diye bir şey öneriyor.
3:42
Gece konseyi diyor. Platon bunları önerirken şunu
3:46
vadediyor. Ben bu seçimi çok karmaşık hale
3:50
getirirsem seçimde zorlama bir takım metotları devreye sokarsam
3:54
zaten düşünsel olarak bizi destekleyemeyecek.
3:58
Bize katma değer sunamayacak vatandaşlar bu sistemin dışında
4:02
kalır diyorlar ve hakeza bu sistemin ne kadar karmaşık hale
4:06
getirilirse o kadar sağlıklı yürüyeceğini varsayıyorlar.
4:10
Yani burada anlayacağımızı aslında aristokratlar
4:12
demokrasiye geçişin erken dönemlerindeki fikir olarak
4:16
topyekün. Herkesin oy çokluğuyla karar
4:19
verdiği bir mekanizmayı tahvil etmiyorlar.
4:22
Daha sonrasında fikirler birazcık daha değişiyor.
4:24
Meritokrasi dediğimiz bir yapı ortaya çıkıyor.
4:29
Son zamanlarda bu 19. 20. Yüzyılların konusu bluetokrasi
4:33
var. Kim daha çok vergi veriyorsa o
4:36
söz sahibidir aslında bu buradaki saik hani düz mantıkla
4:40
ben çok zenginim o zaman söz hakkı bendedir demek değil.
4:43
Burnunda şöyle bir sıfata büründüyorlar, aslında hem
4:47
diyorlar ki eğer bir insanın vergi veriyorsa işleri yolunda
4:50
gidiyorsa bu adamın devletin saat hani.
4:53
Devamlılığı onun daha uzun süre yaşaması işine gelir.
4:56
Devletin gelişmesi için de önün yani elinden geleni yapar ama
5:01
burada da şöyle bir sisteme kart ediliyor, bireysel çabaların ve
5:05
devletin içini boşaltılabileceği varsayımı bluokrasinin önündeki
5:10
en büyük engellerden bir tanesidir.
5:12
Yani vergi veren aristokta dolan herkes o günün koşullarında
5:16
zaten tırnak içinde ahlaklı olarak değerlendirildiği için
5:20
erdem sahibi bireyler gibi yorumlandığı için ve zaten.
5:23
Öteki yorumların çok kabul edilebilir olmadığını, o zamanın
5:26
şartlarıyla anlıyorsunuz. Hiç aşağı 5 yukarı bu
5:29
plutokratlar da tabii ki onların çok erdemli bireyler olarak
5:32
devletin gelişerek aslında zenginleşmelerine vesile
5:36
olduğunu söylüyor. Ama aynı şey platon'un ideal
5:39
devlet yasasında kendi ütopik dünya anlayışında 4 kat en
5:44
fakirin 4 katı kadar zengin olabileceğini, onun üzerindeki
5:47
zenginliğin zaten hani hak edilerek kazılmış bir servet
5:51
olmadığını da varsayıyor. O zaman plütokrasi eğer.
5:54
Katına geldiyse tebai zenginleştirmek zorunda kalır ki
5:58
kendi 4 katının da bir değer atfedilebilmesini sağlamak
6:01
zorunda e burada da arz talep korelasyonda ve aslında
6:04
invesebent dediğimiz görünmez elon müdahalesine ekonomik
6:08
sistem içerisinde dahil olmak zorunda kalacaktır.
6:12
Peki bunlar konuşulurken gördüğünüz üzere aristokratlar
6:16
ve herhangi bir sınıfta temel prensip şuydu, aslında sizin
6:20
yerinize düşünecek, daha iyi düşünecek insanlar var.
6:23
Bunları belli kalıplara sokmak her zaman tercih meselesidir.
6:27
Kimi zaman işte daha iyi eğitim seviyesi almış, eğitim
6:30
seviyesinde bulunan kimseler tercih edilirken, çoğunlukla
6:33
daha zenginler, daha üretken, daha çok işe insana iş veren.
6:38
Daha çok köye bakan kimselerin soylu sayılması gibi bir dram
6:43
var. Rodiya kipling'e döndüğümüz
6:44
zaman onun beyaz adamın yükümlülükleri eserine küçük bir
6:47
şiir zaten kısa bir şiir neden orada olduklarını sorguluyor ama
6:51
oraya gitmelerinin vasıflarını ve temeldeki aslında bir
6:54
Amerikan oraya gitmesinin temel mekanizmasına, oraya gelişmişlik
6:59
ve medeniyet taşımakla özdeşleştiriyor.
7:02
Yani diyor ki siz afrika'ya gittiniz 10 demiyor filipinlerle
7:05
Özdeş sadece bu da siz afrika'ya gittiğinizde de.
7:09
Diyeceksiniz ki diyor, onlar zaten düşünebilenci anılar değil
7:12
diyor. Biz düşünücez onların yerine biz
7:14
inşa inşaatçığiz. Bu zemine biz onların daha iyi
7:18
bir gelecek yaşamasını sağlayacağız vesaire.
7:20
Peki bunun karşılığını biz gündelik yaşantı da zaten
7:23
görmedik mi? Gördük.
7:25
Amerika'nın birçok programında ve birçok işgalindeki temel
7:29
felsefe oradaki halka, eşitlik, özgürlük, adalet ve insanca
7:34
yaşam hakkı getirmesi üzerine kurgulu bir işgal politikası.
7:40
Ya 2 binli yılların başında karşılaştığımız irak'taki
7:43
işgalin temel dayanağı da işte orada bir zulüm vardı.
7:46
O zulmün sona erdirmek için biz Amerika olarak biz gelişmiş
7:51
ülkelerin en muasfı olarak geleceğiz.
7:53
Oraya bütün insani değerleri nakş edeceğiz gibi bir temel
7:58
felsefe ile yola çıktılar ve sonrasında ne oldu?
8:00
Hikaye pek de öyle sonlanmadı. Sonrasında irak halen daha
8:05
kaosun. Belki de düzensizliğin hüküm
8:08
sürdüğü bir yer haline geldi. Tabii ki bu rudy hareket
8:13
kibrling'in söylediği beyaz atanın yükümlülükleri seremonisi
8:15
küreselcilerin en çok iddiada bulunduğu terimlerin başında
8:20
gelir. Bu aslında çok fazla farklı
8:23
öykülerde de karşımıza çıkar. Mesela prova florence
8:27
nightingale herkesin bildiği çok iyi niyetli ve gerçekten günümüz
8:31
hemşirelik sistematiğini çok iyi kurgulamış bir kadıncağızdır.
8:36
Birinci Dünya Savaşı esnasında yaptığı.
8:39
Fedakarca tavırlar ve gerçekten o dönem içerisindeki insanlık
8:43
için büyük adımları her ne kadar kendi içinde mi, yazma teorisi
8:47
gibi teorilere sadık kalmış olsa da yani kötü havanın hastalık
8:50
yediğine not onursing adlı kitabında defalarca dile getirip
8:54
aslında tıbbi normları günümüz tıbbi normlarına uymasa bile
8:58
şimdi burada şöyle bir durum var, floransına aitsingele
9:01
hindistan'daki durum sorulduğunda oraya ingiltere
9:03
gider düzeltir gibi bir. Varsayım da yola çıkıyor aslında
9:07
bu da beyaz adamın üstten bakan versiyonu bir diğeridir, bir
9:11
ötekisidir. Dolayısıyla bu anlayış birçok
9:14
kademede birçok felsefi olarak bizim önem arz ettiğimiz
9:19
lisanların aslında düşünce sistematiğinde önemli bir yer
9:23
tutmuş gibi gözüküyor. Tabii ki ruyar ciplinkin yazdığı
9:27
eserin temel amacı. Zaten bu normları ortaya
9:31
çıkarmakta kendisi bilindiği üzere o dönemin ünlü
9:34
isimlerinden bir tanesi aynı zamanda bir mason ve bu
9:38
fikirleri dile getirirken tabii bir kanaat önderi ve bu
9:41
fikirlerin de çalıştığını da söylemek lazım.
9:44
Yani ama rudyar kipling'e kadar bunları kimse düşünmüyordu da
9:47
bir anda ortaya çıktı diye bir varsayım da mümkün değildir ııı.
9:51
Çünkü ingiltere temel anlamda sömürgecilik yaptığı birçok
9:55
ülkede. Eee aslında oraya medeniyet
9:58
götürmekle kendisinin mükellef görür.
10:00
Eee ve gittiği yerlerdeki o yerli halka o toptan halka
10:04
yaptığı en önemli yatırımlardan bir tanesi.
10:07
Onları özellikle belediyecilik ve temiz su kaynaklarına erişim
10:11
konusunda teşvik etmektir. Yani aslında ham maddeyi
10:15
sömürürken bir yandan da insanlara temel yaşamda lazım.
10:19
Lüzum gördüğü şeyleri bahşetmek üzere çalışır.
10:23
Bugün afrika'nın birçok kabileinde veya birçok yerde
10:26
gördüğün üzere devasa belediye binaları ingilizlerin onlara
10:30
yaptığı en büyük yatırımlardan biri halindedir ve halen daha
10:34
hayatına devam etmektedir. O yatırımlar o devasa belediye
10:37
binaları, devasa banka sistemleri ve aslında bu
10:41
uygulama sadece rudyar kipling tarafından bir esere
10:45
dönüştürülmüştür. Daha öncesinde de defalarca kez
10:49
konuşulmuştur. Üstten bakan Avrupa perspektifi
10:52
aslında çok doğru değil. Çünkü günümüz çağında yaklaşık
10:56
4. Yüzyıla kadar öncesine kadar
10:57
gittiğimizde medeniyetin doğrudan avrupa'dan geldiğini
11:01
varsaymak birazcık talihsiz olabilir.
11:04
Zira doğu çok daha kalkınmış bir vaziyetteydi ve medeniyet de
11:07
aslında çoğunlukla yunanlıları hesaba katarsak anadolu'da
11:11
doğdu. Tabii ki şimdi buna da şöyle
11:13
diyecekler ya tamam hani anaksagoras belki sokrates'ten
11:16
önce ilk yargılanan felsefecilerden bir tanesi de
11:19
düşüncelerinden dolayı. Hapse gitmiştir ama sonuçta bir
11:22
eee helenistlik bir figürdür de denilebilir.
11:25
Bu itiraz değildir ama medeniyetin doğrudan avrupa'nın
11:28
akşedilmesi belki de Amerika kıtasına sirayet etmesi genelci
11:32
bir yaklaşımdır ve aslında üstten bakmanın kendi kapital
11:36
sermayesiyle özdeşleştirmenin de tabii ki bir karşılığıdır.
11:42
Beyaz adamın yükümlülükleri çok da masumane bir görüşü şöyle,
11:46
betimler, babacılık fikri aslında bir baba, ebeveyn olarak
11:51
çoc. Muhafaza ederse, onun hakkını,
11:53
hukukunu nasıl gözetirse onun iyiliği için nasıl çaba
11:57
gösterirse aynı mantığa büründürür ve aslında gittiği
12:01
yerlerde sanki sömüren bir topluluk değil de onlara gelecek
12:04
bahçeden, onları gelişmiş ülke sıfatına döndürmeye çalışan bir
12:08
yapı üzerine şekillendirir. Ancak gördüğümüz senaryoda bunun
12:13
pek de öyle olmadığını anlamak için alim olmaya gerek yoktur
12:16
genelde zaten. Oradaki temel değerli
12:20
hammadlerinin kendi ülkenin de götürerek servet elde edilmesi
12:24
gibi bir durum söz konusudur. Peki buna itiraz edeceğimiz
12:28
noktalardan bir tanesi nedir? Tabi ki avrupa'nın en fazla
12:33
ihraç ettiği konu teknolojik anlamdaki yeterlilikleri değil,
12:36
daha önemli bir bileşen olarak gördüğümüz husus ise tabii ki
12:41
felsefi akımların ve etik anlayışın birçok kavramda
12:45
değişmesi, gelişmesi ve güzelleşmesi üzerine dizayn
12:48
edilmiş. Anlatı bütünlüğüdür.
12:50
Bunu hale hazırda düşündüğümüzde Avrupa gittiği yerlerde
12:54
gerçekten düşünce mi yoksa misyonerlik faaliyetleri adı
12:58
altında kendi dini mi yaymaya çalışmıştır?
13:00
Bu daha önemlidir. Tabi ki dini yayma felsefesi
13:04
özellikle orta çağın sonlarından itibaren günümüz çağına kadar
13:08
geldiğimizde temel ahlaki diğerlerinin oturması ve
13:12
insanların belli bir standardizasyona kavuşması için
13:15
en temel kaidelerden biri halinde.
13:18
Değerlendiriliyor he bu değerlendirme de ilk etapta çok
13:21
böyle aykırı gibi gelse de aslında pek de öyle değildir.
13:24
Çünkü dinler temel anlamda 3 semavi dinin hepsi de dahil
13:27
olmak üzere bazı bölgesel dinler de gene aynı şekilde
13:31
değerlendirilebilir. Hinduizm, budizm zer düştelik
13:35
gibi böyle çok eski kökenlere olan antik bir takım anlatıları
13:39
içeren dinlerinde temelinde aslında bu temel.
13:44
Insanların değer verdiği fikirlerin güçlendirilmiş
13:47
tematiklerini görmek mümkündür. Dolayısıyla avrupalıların
13:52
özellikle papalığın desteğini almak, Katolik sınıfın
13:57
liderliğine soyunabilmek üzere özellikle fransa'da başlamış bir
14:01
akımla beraber gittikleri bölgede yoğun misyonerlik
14:05
faaliyeti ve buna karşı direnen kuvvetlere ciddi şiddet
14:09
eğilimleri göstermesinin temel dinamiğinde.
14:13
Gayri ihtiyari hak da vereceğimiz üzere misyonerlik
14:17
faaliyetleri birinci rol üstlenmektedir.
14:20
Küresel anlayış şunu söyler, her zaman olduğu gibi bizim
14:24
doğrularımız herkesin doğrusudur ama bizim yanlışlarımızda
14:27
herkesin yanlışı olmalıdır. Eee, şimdi bu kaydediyor.
14:30
Yola çıktığımız zaman yohan, herderin, her milletin kendi
14:34
kültürüyle bir bütün olduğunu ve milliyetçinin de eğer bu statüde
14:38
değerlendirilirse bir hastalık değil, aslında kültürel bir
14:41
çeşitlilik olduğu varsayımını ortadan kaldırırsınız.
14:44
Temel bir anlayışı dünyanın her yerine kazımaya çalışırsınız.
14:48
Hal böyle olunca da aslında bu bir yoğun bir emperyalizm
14:52
mücadelesidir ve gerçekten beyaz adamın yükümlülükleri,
14:55
kapitalizm ve emperyalizmle birleşip.
14:58
Çok ciddi bir kültür erozyonuna da sebebiyet verir.
15:03
Avrupalılar özellikle 15 16. Yüzyıllarda belki biraz daha
15:07
öncesine isabet eden tarihlerde çok ciddi şekilde doğu
15:11
mirasından doğunun kültürel mirasından faydalanmışlardır.
15:15
Özellikle bektaşilik hareketi başta olmak üzere haşhaşilerin
15:18
yakın faaliyetleri, assassinlerle tapınakçıların
15:22
yakın korelasyonu ve onlardan öğrenilen bazı mistik öğretileri
15:26
avrupa'ya sirayet ettiğini. Görebiliyoruz.
15:29
Yine devlet organizas organizasyonu içerisinde
15:33
doğu'nun kökensel olarak çok daha gerilere isabet eden tarihi
15:38
nedeniyle avrupalıların buradan çok ciddi referanslar aldığı ve
15:43
sistemi bu şekilde inşa ettiğini söylemekle bir beis yok.
15:48
Senkronizm dediğimiz bu dinlerin kendi içerisinde iç içe bir
15:53
takım. Faaliyetlere empoze etmesi
15:56
işlemesi kendi kültürel mirasını daha öncesinde yaşadığı
16:00
dinlerden aldığı defanslarla güçlendirmesi.
16:04
Eee çok yaygın bir anlatıdır. Her ne kadar skolurlar, yani din
16:08
adamları bunun birazcık aykırı bir fikir olduğunu ve doğru
16:11
olmadığını, savunsalar da tarihsel kayıtlarda birçok
16:15
mistik anlatının kendisinden sonra gelen dine tekabül edecek
16:20
bir takım anlatılıları transfer ettiğini görmekte çok da zor
16:25
değildir. Hal böyle olunca beyaz adamın
16:27
yükümlülükleri sadece ve sadece. Oraya kültürel bir miras taşımak
16:32
değil, oranın gelişmesine, kalkınmasına ve insani
16:35
değerlerin gelişmesine değil, aynı zamanda oranın kendisine
16:40
benzemesine vesile olmuştur. Bu tabii ki çok çabuk bir ön
16:44
kabulle başlar. Eğer siz kendinizi en gelişmiş,
16:47
en statülü, her türlü değerin, en iyi şekillendiği devlet
16:51
olarak dizayn ederseniz millet olarak dizayn edersiniz.
16:55
Gayri ihtiyari sizden farklı olan herkesin de size
16:57
yakınsaması bir medeniyet semboliz içerisinde
17:01
değerlendirilir. Ancak hali hazırda durum pek
17:04
dediğimiz gibi öyle değildir. Özellikle 17 18.
17:09
Yüzyıllarda yapılan bu sömürge gecelik faaliyetleri esnasında
17:13
ingilizlerin lokal halka çok iyi davranıp bir grip salgınıyla
17:17
beraber aslında araların açılmasına kadar giden süre
17:21
zarfında hani orada bizi zehirliyorlar demek ki.
17:24
Diye uyanan Afrikalı halka kadar çok iyi bir sosyolojik unsurlar.
17:28
Beyaz adamı yükümlülüklerini çok iyi inşa etmişlerdir.
17:32
Dilini bilmeyen, dilini bilmeyen insanlara gerçekten o günün
17:36
şartlarında görülmeyen şeyler başlatmışlardı.
17:40
Bunu sömürgeciliği övmek için söylemiyorum.
17:43
Hâl böyle olunca sömürmek çok daha kolay bir hal almıştır.
17:47
Çünkü aslında bir katma değer üretmek gibi çalışmıştır.
17:50
Ingiliz sömürgeciliğe gittiği bölgelerde tabi ki şiddetli
17:54
kıyımlar vardır ama merkezi otoritenin adı altında bir
17:58
sömürü gecelik faaliyeti yürütüldüğü için bir
18:00
ispanyollara veya bir hollandalıya karşı, yani kendi
18:03
içinde özerk konutların olduğu bir sistematiğe karşı ingiliz
18:07
krallığının temel hükmüyle beraber bu sömürü gecenin
18:10
yapılması. Aslında rudyar kipling'in o
18:13
beyaz adamın yükümlülükleri serumonisine tam olarak özdeştir
18:17
oraya gittiğinde oradaki halka zulüm etmekten ziyade.
18:21
Kendisiyle beraber işleyemedikleri değerli bir hale
18:25
getiremedikleri gerek madenleri gerek besin kaynaklarını
18:29
sömürerek aslında bir değer işleyerek onları avrupa'ya
18:33
taşımış ancak geride bıraktığı afrikalılara ise hem barınma
18:37
konusunda hem de belediyecilik anlayışında çok değerli katkılar
18:42
sunmuşlar mıdır? Elbette sunmuşlardır.
18:44
Bunu söyleyebiliriz yani. Tabii ki bu ingilizlerin sürekli
18:47
uzakçı, güneş batmayan imparatorluk deyimiyle
18:50
özdeşleşmesi de bu. Frekansta değerlendirirsek
18:55
aslında çok temel bir yargı. Florence nightingalein
18:58
hindistan'a medeniyeti getirecek ülkeye de şey ingiltere olarak
19:01
görmesi kendi iç dinamiğiyle bunu sağlayamayacağının
19:04
varsayması ve bunu sağlık alanındaki dokterinlerde bile
19:07
ifade etmekten çekinmemesi aslında hastalıklı bir düşünce
19:11
değil, aksine o zamanın anlayışıyla zaten uygulamada
19:15
olan bir fikrin tekamülüdür. Yani zaten bu görülen denenen.
19:20
Sonuç getiren bir figürdü. Afrika'da bunun örneklerini
19:23
gördük. Hindistan'da da o kadar büyük
19:25
bir popülasyon içerisinde. Bu düzeni bu devlet
19:28
sistematiğini ve kurumların temel mekanizmanın oluşturacak
19:31
devleti de sağlıksal alanda en azından florence nightingale
19:35
ingiltere olarak görüşürüz. Bunları dediğim gibi note song
19:38
adlı eserinde açıkça dile getirmiştir ve zaten verilen bir
19:43
takım sorulara verilen cevaplarda da bunu cömertçe
19:46
ifade etmiştir. Ama dediğim gibi bu bir ırkçılık
19:49
değildir. Bunu kesinlikle ayırmak lazım.
19:51
Çünkü ırkçılık olabilmesi için salt bir kötülüğünün olması
19:54
lazım. Avrupalılar bunu birazcık daha
19:57
insani normlara indirgeyerek aslında hani biz oraya gidiyoruz
20:00
ama bakın temel kaynakları sömürmek değil yegâne gayetimiz
20:04
bizim oradaki amacımız oraya medeniyet götürmek.
20:08
Şimdi bugün Türkiye toplumunda bunu bir nebze görebiliyoruz.
20:12
Bu artık çok rahat yapılabilen bir şey.
20:14
Eskisi gibi bir toprağa gidip yerleşmeniz gerekmiyor.
20:17
Temel teknoloji ürünleriyle temel tüketim ürünleriyle.
20:21
Bir devleti çok rahat, kendinize bir popülasyon, çok rahat,
20:24
kendinize inançlı bir şekilde bağlayabiliyorsunuz.
20:28
Bugün popüler olarak adlandırılan akınların çoğu
20:30
aslında bir kültür emperyalizmini sonucudur ki pap
20:35
kötü niyetli söylemiyorum. Bunları sadece etki alanı
20:38
açısından söylüyorum ki papun mesela bugün dünyanın birçok
20:42
ülkesinde çok popüler olması youtube üzerinden çok ciddi bir.
20:48
Dinlenme hacimlerine ulaşması aslında korelilerin yaptığı çok
20:52
güzel bir kültürel tanıtımdır diyelim, emperyalizm demeyelim
20:55
de, yani öyle birazcık işte bizde sempatik hale getirelim,
20:58
babacılık demişler, adamlar sömürge dememişler.
21:01
Biz de birazcık gümüş atalım söyleme veya atıyorum.
21:05
Apple'la biliyorsunuz reklam değil ama apple firmasının
21:08
çıkardığı telefonların samsung'un çıkardığı
21:10
telefonların veya akıllı cihazların.
21:14
Kapış kapış alınması hemen kapılması da aslında bir kültür
21:17
emperyalizmidir ve sadece tüketim üzerinden de işlemez.
21:21
Sistem tüketimi özendiren bir anlayıştı.
21:23
Aslında gelişmiş ülkelerin ekmeğine yağ süren bir
21:28
sistemdir. Pek mesela atıyorum.
21:30
Akıllı telefonu bize satıyorlar. Bu arkadaşlar bu işten para da
21:32
kazanıyorlar. Devletlere inanılmaz büyük
21:35
şirketlere sahip oluyor. O halde bizi sadece
21:39
sömürüyorlarmış işte bakın mesela olayı nereden okuduğunuz
21:41
anlamak artık kanalın en önemli özelliği ya.
21:44
Şimdi adam da şöyle söylüyor, kardeşim diyor, sen daha
21:47
öncesinde diyor haberlere girmek için diyor, napıyordun diyor.
21:51
Şey masaüstü bilgisayarını açıyordun.
21:53
Hadi şahsi sen dizüstü bilgisayar ki onu da biz ürettik
21:56
diyor, açıyordum diyor. Bilgisayarın yazılımı bize ait
21:59
diyor. Yani işletim sistemi Microsoft
22:00
bize ait zaten diyor, tamamı açtın diyor, oradan bir dünya
22:04
siteye giriyordum. Bak şimdi telefonla bildirim
22:07
olarak geliyor diyor. Bak şimdi bunu kültürel bir
22:09
gelişim mekanizması ve insanlığın gelişime içim bir.
22:13
Sistematik halinde dönüştürüyor. Yani zorlarsanız birçok tüketim
22:16
malını bu statüde değerlendirebilirsiniz.
22:19
Arka planda işleyen mekanizmanın sağlıklı olup olmadığına buradan
22:22
siz kanaat getirebilirsiniz. Ancak temeldeki diyalektik tabii
22:26
ki ülkelerin diğer ülkelere bir şekilde sömürmesidir.
22:30
Bugün tüketim çılgınlığı da sömürgeciliğin bir başka
22:34
anlatısıdır. Çoğu kimse bilmez.
22:36
Arjantin ve Meksika özellikle doksanlı yılların sonunda.
22:40
Ciddi ekonomilerde özellikle Meksika.
22:45
Gerçekten güçlü ekonomileriyle beraber Meksika, mesela
22:48
amerika'daki en büyük amerika'dan sonra en büyük
22:50
ikinci ekonomiye sahipti. Bugün şaka gibi geliyor dimi
22:52
illegallerin maksimumda olduğu bir ülke olarak o gün meksika'yı
22:58
yıkılışa götüren temel dinamik doksanlı yılların başında
23:01
başlayan tüketim çılgınlığıyla beraber meksikalıların durmak
23:04
bilmeden alışveriş yapmasından kaynaklı bir delilikte bu
23:08
amerika'nın bilinçli bir tercihiydi tabii ki.
23:10
Çünkü bir risk alıyorsunuz aslında meksika'nın para
23:13
birimini güçlü tutarak do. Karşısında tüketimi eğer
23:17
sembolik olarak figüral olarak güçlendiren anlatılarla donatılı
23:22
bir sosyoloji taban oluşturursanız aslında çok büyük
23:25
risk alıyorsunuz. Japonya'da bu riski aldı ancak
23:30
Japonya ne yaptı? Yeni sürekli olarak yüksek
23:33
hanelerde tutup insanlara harcamaya teşvik ediyor.
23:36
Japonya'da da meksika'nın tam tersi harcama alışkanlıkları çok
23:39
minimal düzeyde tutulmuş ve dolayısıyla.
23:43
Rezflasyonla beraber ekonomi bu tüketime bağlı büyüme
23:47
parametrelerini yaşayamamış halde.
23:49
Seksenli yıllarda belki amerika'yı geçmesi konuşulan bir
23:52
ekonomi. Bugün ilk beşte kendisine çok
23:54
zor yer bulabiliyor. Halihazırda işte tüketim öyle
23:59
bir. Saçma bir korelasyona sahip ki,
24:03
hani tüketmeseniz gelişemiyorsunuz ya, ekonomik
24:06
olarak büyüyemiyorsunuz. Tüketirseniz de aslında
24:10
özgürlüğünüzü hem finansal hem de manevi anlamdaki
24:15
özgürlüğünüzü de artık size iyi manipüle edebilmiş firmaların
24:21
olduğu çoğunlukla olduğu ülkelere devretmiş oluyorsunuz.
24:26
Beni deniz için çok teşekkür ederim.
24:28
Herkese iyi haftalar dilerim.