Latest / Zakenlunch / Zakenlunch van 13 10 2026
Transcript
- 0:00Speaker 1: bepaalde services gebruikt. Vertaalservices, AI-achtige systemen... die misschien draaien op
- 0:05Speaker 1: een of ander datacenter. Maar kijk, als jij een enorm
- 0:10Speaker 1: trollenleger hebt... op een social media platform... dat kan je
- 0:12Speaker 1: in principe zelfs met telefoontjes kunnen doen. Het enige wat
- 0:15Speaker 1: je nodig hebt is een telefoonverbinding... internetverbinding, telefoon... account op
- 0:20Speaker 1: zo'n systeem. En dat kan in allerlei vormen zijn. Maar
- 0:26Speaker 1: dat zo'n datacenter er dan uitklapt... wil niet zeggen dat
- 0:29Speaker 1: internet ook meteen weg is.
- 0:30Speaker 2: Maar jij bent hier de expert in. Dit is dus
- 0:32Speaker 2: grotendeels nog handwerk. Niet geautomatiseerd met bijvoorbeeld AI en
- 0:36Speaker 1: taalbedrijven. Ja, ik doe dit inmiddels twaalf jaar, dit soort werk.
- 0:41Speaker 1: In heel veel Europese landen overigens. En daar zie je
- 0:45Speaker 1: toch dat er... Soms is het deels bot, maar dan
- 0:49Speaker 1: zitten er nog wel deels ook weer mensen achter. Dat
- 0:51Speaker 1: kan je allemaal analyseren of er inderdaad mensen achter die
- 0:55Speaker 1: accounts zitten. En ik denk dat de meeste Russische propaganda...
- 1:00Speaker 1: komt niet direct meer uit Rusland zoals vroeger... zoals die
- 1:03Speaker 1: internet research agency in Sint-Petersburg. Maar dat wordt allemaal geoutsourced
- 1:07Speaker 1: naar Aziatische en Afrikaanse landen
- 1:10Speaker 2: Zo. En even voor de helderheid, is dit dan een
- 1:12Speaker 2: Oekraïnse propaganda-overwinning... die men hier probeert te winnen? Want men
- 1:15Speaker 2: zegt dan, wij leggen digitale infrastructuur in Rusland plat. Zelensky zegt, nou,
- 1:19Speaker 2: het was toch eventjes stil op sociale media. Maar er
- 1:21Speaker 2: is dus eigenlijk, zeg jij, amper bewijs voor... en geen
- 1:24Speaker 2: verband tussen te trekken, tussen de Yandex-datacenters... en wat er
- 1:27Speaker 2: hier gebeurt.
- 1:27Speaker 1: Het is complexer dan dat. Je kan niet zeggen dat
- 1:32Speaker 1: er helemaal niks aan de hand is. Het schijnt dat
- 1:35Speaker 1: het wel effect zou kunnen hebben op een Reddit... Dat
- 1:39Speaker 1: is ook zo'n platform waar heel veel info op zit.
- 1:42Speaker 1: Daar weet ik technisch niet genoeg van. Als ik nu
- 1:46Speaker 1: kijk naar mijn datastromen op social media platformen... zoals X
- 1:50Speaker 1: en Facebook en TikTok... dan zie ik daar niet een
- 1:53Speaker 1: enorme daling op dit moment. Maar goed, die hebben dat
- 1:57Speaker 1: hele datacenter niet nodig inderdaad. Dus toen ik gisteren dat
- 2:00Speaker 1: nieuws las in eerste instantie... dacht ik van nou, ik
- 2:02Speaker 1: zou er heel voorzichtig mee zijn. Toen ben ik een
- 2:04Speaker 1: aantal experts gaan bellen... maar die waren het er wel
- 2:06Speaker 1: mee eens van dit verhaal klopt toch niet helemaal. Het
- 2:08Speaker 1: is wat genuanceerder.
- 2:10Speaker 2: Oké, we zagen ook de Britse premier Andy Burnham... die
- 2:14Speaker 2: maakte zichzelf de eerste Britse premier... die zich hier publiekelijk
- 2:16Speaker 2: over uitspreekt... inmenging van Russische desinformatie... in de stemming bijvoorbeeld
- 2:20Speaker 2: over de Brexit... haalde hij aan. Hij waarschuwt nu ook
- 2:23Speaker 2: andere Europese regeringen... die in de komende periode naar de
- 2:26Speaker 2: stembussen gaan. Ik noem maar Frankrijk. Is zijn waarschuwing reëel?
- 2:29Speaker 2: Aangezien er zoveel datacenters zijn geraakt en dergelijke. Hoe groot
- 2:34Speaker 2: is die Russische dreiging daarbij eigenlijk... die jij ziet? Die
- 2:37Speaker 2: Russische dreiging is enorm.
- 2:39Speaker 1: Kijk, dit soort campagnes... Zijn er getallen aan te
- 2:44Speaker 2: hangen? Zijn er feiten over enzovoort?
- 2:48Speaker 1: Ja, ja, dat... Kijk, er is geen grens aan social media.
- 2:53Speaker 1: Maar als je naar bepaalde landen... Kijk, we hebben recent
- 2:56Speaker 1: de Zweedse verkiezingen gedaan... een paar weken geleden. En daar
- 2:59Speaker 1: was een netwerk actief... wat minstens 80.000 accounts was. En
- 3:04Speaker 1: dat onderzoek richtte zich met name op X. Maar bij
- 3:08Speaker 1: Check bleken die accounts ook op andere platformen... zoals Facebook
- 3:10Speaker 1: en zo aanwezig te zijn. Ik heb nu net, maar
- 3:13Speaker 1: dat is nog niet gepubliceerd... Italië opnieuw bekeken. Dat heb
- 3:18Speaker 1: ik een paar jaar geleden ook gedaan. Dat netwerk bestond
- 3:21Speaker 1: nog steeds. En dat komt nu 25 oktober. Is dat
- 3:25Speaker 1: in Italië op tv de resultaten van dat onderzoek. En
- 3:29Speaker 1: we zijn nu ook al met de Franse overheid in gesprek...
- 3:32Speaker 1: over trollenlegers die we daar actief zien
- 3:35Speaker 2: En dan is de volgende vraag natuurlijk... hoe kan je
- 3:37Speaker 2: je wapenen tegen dit soort partijen en dergelijke? Want het
- 3:43Speaker 2: zijn veel verschillende dingen... meestal ook op afstand van de
- 3:45Speaker 2: Russische overheid... neem ik aan, enzovoort, enzovoort. Moet dat bij
- 3:48Speaker 2: het techplatform zitten? Moet het uit de Europese wetgeving komen,
- 3:51Speaker 2: de overheden zelf?
- 3:54Speaker 1: Kijk, wat in mijn optiek toch het beste zou zijn...
- 3:57Speaker 1: Ik kan me niet voorstellen dat als je zo'n platform...
- 4:01Speaker 1: Platformen zeggen ook dat zij iets willen doen aan bots.
- 4:03Speaker 1: Een beroemde uitspraak van Elon Musk is ook van... We
- 4:06Speaker 1: will take care of the bots. Toen hij Twitter overnam
- 4:10Speaker 1: en het later hernoemde naar X. Met een lagere overnameprijs
- 4:13Speaker 1: voor hem. Maar het probleem is dat er miljoenen van
- 4:19Speaker 1: dit soort accounts zijn op al die social media platformen.
- 4:22Speaker 1: En op het moment dat je dat allemaal delete, dan
- 4:24Speaker 1: ben je dus gewoon een groot deel van je gebruikers.
- 4:26Speaker 1: En dan zou de waarde van het platform op dat
- 4:28Speaker 1: moment ook in elkaar zakken. En je ziet al dat
- 4:32Speaker 1: die moderatie is enorm beperkt nu. De afgelopen jaren is
- 4:36Speaker 1: dat verminderd op Facebook en dat zie je ook op X.
- 4:40Speaker 1: Maar die leger, we hebben honderdduizenden van dit soort accounts
- 4:43Speaker 1: die we volgen. En je ziet ook niet dat ze
- 4:45Speaker 1: verwijderd worden. Dus als jij in de auto stapt en
- 4:48Speaker 1: naar mij komt, kunnen we een paar honderdduizend accounts aanmaken.
- 4:51Speaker 1: Dan kunnen we allemaal bijvoorbeeld AFD in Duitsland gaan zitten promoten.
- 4:54Speaker 1: Maar de kans dat zo'n platform dat aanpakt, is redelijk nul.
- 4:57Speaker 1: We zien niet dat die accounts verwijderd worden. En je
- 5:00Speaker 1: zou denken dat... Dat het toch iets is wat men
- 5:02Speaker 1: niet wil. Ik kom niet in de buurt van vrijheid
- 5:05Speaker 1: van meningsuiting. Dus als iemand hier in de straat met
- 5:07Speaker 1: een anoniem account zegt... we moeten allemaal op een of
- 5:09Speaker 1: andere extreemrechtse partij stemmen. Dat is nog steeds vrijheid van meningsuiting.
- 5:13Speaker 1: Maar op het moment dat jij met honderdduizend accounts... in
- 5:15Speaker 1: een Afrikaans land de verkiezingen gaat zitten beïnvloeden... dan denk
- 5:19Speaker 1: ik toch dat we dat met z'n allen niet moeten willen.
- 5:21Speaker 1: Ook zo'n platform niet.
- 5:22Speaker 2: Nou, de strijd gaat onverminderd voor. Dank. Robert van der Noorda,
- 5:26Speaker 2: onderzoeksjournalist op het gebied van buitenlandse beïnvloeding. Wil je terugblikken
- 5:29Speaker 2: op de wereld? Je vindt alle afleveringen in de podcast-app.
- 5:35Speaker 2: Hier bespreek ik het belangrijkste zakelijk nieuws van het moment.
- 5:37Speaker 2: Bij mij zijn Lodewijk van der Borg, algemeen directeur van
- 5:39Speaker 2: Royal Kaak... familiebedrijf met ruim 180 jaar ervaring in bakkerijtechnologie.
- 5:44Speaker 2: En Koen Bender, directeur van Mercurius Vermogensbeheer... en oprichter van pensioen.nl,
- 5:48Speaker 2: beleggingspotje.nl moet ik inmiddels zeggen. Koen, nog even die chip aandelen.
- 5:52Speaker 2: Ik zie ASM op dit moment 2,2 procent... of ASML, sorry,
- 5:56Speaker 2: of nee, wel ASM, 2,2 procent in de min staan.
- 5:58Speaker 2: ASML 1,6 procent. staan wereldwijd onder druk. De een zegt
- 6:02Speaker 2: het lag aan Broadcom, de ander aan Chinese technologie. Wat
- 6:05Speaker 2: is er nou aan
- 6:06Speaker 3: de hand? De spanning is hoog, de koersen zijn in
- 6:09Speaker 3: de ogen van heel veel beleggers heel hoog. Ze zijn
- 6:12Speaker 3: natuurlijk ook hard opgelopen. En we staan op de vooravond
- 6:16Speaker 3: van het moment waar het allemaal moet blijken. Dus de
- 6:19Speaker 3: nervositeit neemt toe in de markt. Dat betekent dat de uitslagen,
- 6:22Speaker 3: de volatiliteit ook toeneemt. En die kan getriggerd worden door
- 6:27Speaker 3: inderdaad een combinatie van opmerkingen... van hooggespannen verwachtingen, van hier
- 6:33Speaker 3: en daar een gerucht... dat een Chinees bedrijf ook succesvol
- 6:37Speaker 3: bepaalde technologieën
- 6:38Speaker 2: heeft getest. Dat gaat zo'n 7,5 procent in de min
- 6:40Speaker 2: meteen in Zuid-Korea. Ja
- 6:42Speaker 3: en dat soort uitslagen zijn ze in Zuid-Korea daarna ook
- 6:46Speaker 3: wel weer hersteld. Eigenlijk hetzelfde patroon wat we hier zagen.
- 6:49Speaker 3: De chippers heftig naar beneden in opening en daarna herstelt
- 6:53Speaker 3: het wel weer wat... Dat soort patronen zie je vaker
- 6:58Speaker 3: in de aanloop naar cijfers. Ja, morgenochtend is toch wel
- 7:04Speaker 3: voor veel beleggers de spannendste dag van het kwartaal. Want
- 7:07Speaker 3: dan komt ASML met cijfers. Toevallig het
- 7:10Speaker 2: meest populaire
- 7:11Speaker 3: Nederlandse aandeel. Zeker. En zij heeft ons ook weer internationaal
- 7:16Speaker 3: goed op de kaart gezet. We worden tot in regeringskamers
- 7:21Speaker 3: besproken om ASML. Dus ja, het is hot topic.
- 7:25Speaker 2: En Lodewijk, jij zag een ongeluk met een achtbaan in
- 7:28Speaker 2: de Amerikaanse staat Georgia. Daar is een man om het
- 7:30Speaker 2: leven gekomen, meerdere mensen gewond geraakt, meldt NBC. En volgens
- 7:34Speaker 2: ooggetuigen werd de man uit een achtbaan geslingerd, die echt
- 7:36Speaker 2: snelheden tot 113 kilometer per uur bereikt. Jij zag dit
- 7:40Speaker 2: en jij dacht, daar moet ik je mijn zaken doen
- 7:42Speaker 2: over vertellen. Waarom?
- 7:43Speaker 4: Nou, omdat dat mij persoonlijk raakt. Mijn eerste baan, echte baan,
- 7:47Speaker 4: was bij Vekoma in Vlodrop. En ik was dan manager engineering.
- 7:51Speaker 4: En ik was verantwoordelijk voor de veiligheid van die achtbanen
- 7:54Speaker 4: en andere attracties. En mijn nachtmerrie was natuurlijk altijd dat
- 7:57Speaker 4: zo'n ongeluk mij zou overkomen. Want dan heb je wel
- 8:00Speaker 4: een probleem. Nooit gebeurd? Gelukkig nooit gebeurd. We hebben wel
- 8:03Speaker 4: ongelukken gehad. Maar nooit met hele dramatische aflopen en dergelijke.
- 8:07Speaker 4: Maar dat blijft dan toch steken. En op het moment
- 8:09Speaker 4: dat je dat dan ziet of hoort. Dan is de
- 8:11Speaker 4: eerste vraag die bij je opkomt.
- 8:13Speaker 1: Is
- 8:13Speaker 4: het een achtbaan van Vekoma? En nou, gelukkig dat ik
- 8:16Speaker 4: daar nu niet meer werk
- 8:17Speaker 4: Dus dat is een beetje een persoonlijke vraag. titel waarom
- 8:19Speaker 4: zo'n nieuwsbericht bij mij extra binnenkomt.
- 8:22Speaker 2: Helder. En dan Koen, ik zag ook nog dat het
- 8:25Speaker 2: IMF natuurlijk... met al zijn waarschuwingen komt op dit moment.
- 8:28Speaker 2: AI-revolutie kan de wereldeconomie flink impuls geven... maar ook grote
- 8:31Speaker 2: economische schade veroorzaken. Hoe kijk jij nou naar die waarschuwingen?
- 8:34Speaker 2: Want ze komen elk jaar over ons heen. Dit is
- 8:37Speaker 2: alweer de zoveelste keer dat men ervoor waarschuwt. Hoe neem
- 8:39Speaker 2: je dat nou als belegger en eigenaar van Mercurius bijvoorbeeld
- 8:43Speaker 3: Het was wel interessant. Ik zat gisteren in een call
- 8:45Speaker 3: met een relatie... en daar ging het ook even over eigenlijk...
- 8:50Speaker 3: is het altijd om in obligaties te gaan. En die
- 8:53Speaker 3: vraag wordt op meerdere plekken gesteld. En deze manier bankiert
- 8:57Speaker 3: bij meerdere partijen. Een aantal banken hadden aangegeven... het is
- 9:02Speaker 3: al interessant om nu in obligaties te gaan. Zelf ben
- 9:07Speaker 3: ik de mening toegedaan dat dat nog niet het geval is.
- 9:10Speaker 3: We zien op heel veel plekken zien we inflatie toch
- 9:14Speaker 3: nog hoog blijven. Al is het alleen maar door tekorten
- 9:17Speaker 3: aan chips. Het recompenseert niet genoeg voor inflatie om het
- 9:20Speaker 3: zo te zeggen. Nee, en we hebben nog steeds een
- 9:23Speaker 3: probleem in de Persische Golf. Dat blijft gedurende een langere periode.
- 9:26Speaker 3: Ik denk gaat dat nog wel de verkiezingen, tenminste de
- 9:30Speaker 3: wisseling van... Trump als president, zolang Trump in het Witte
- 9:33Speaker 3: Huis zit... blijven we spanning houden in het Midden-Oosten en
- 9:36Speaker 3: dus op energieprijzen. Begrotingstekorten van landen blijven oplopen, blijven een
- 9:41Speaker 3: issue zijn. Ik zie geen omgeving waarin die rente opeens
- 9:45Speaker 3: heel erg hard zou gaan dalen. Dus ik vond het
- 9:47Speaker 3: ook wel heel interessant om te zien wat het IMF
- 9:50Speaker 3: ervan vond. En ja, het IMF is dezelfde mening toegedaan.
- 9:54Speaker 3: We hebben gewoon te veel tekorten op verschillende plekken... om
- 9:59Speaker 3: te kunnen zeggen van jongens, we hebben al brandmeester op
- 10:02Speaker 3: het gebied van inflatie. Inflatie zal hoog blijven. En als
- 10:05Speaker 3: de inflatie hoog is, dan is de kans ook heel
- 10:07Speaker 3: groot dat de rente gewoon hoog blijft.
- 10:10Speaker 2: En dit advies dus van Koen. Koen Bender, directeur van
- 10:14Speaker 2: Mercurius Vermogensbeheer... en oprichter van pensioenpotje.nl. Dank je wel voor
- 10:17Speaker 2: je komst. De AX staat ondertussen op 1135 punten. Nagenoeg
- 10:22Speaker 2: vlak nog steeds, ondanks die dalingen bij chipbedrijven.