Latest / Nie-winna Sztuka / 108. Czy można scancelować GENIUSZA?
Transcript
- 0:00Cześć, Witam was w kolejnym niewinnym odcinku.
- 0:03Dzisiaj moi drodzy poruszę temat.
- 0:05W świecie sztuki gorący i kontrowersyjne.
- 0:08Przyznam, że sporo czasu zajęło mi zebranie się do nagrania tego
- 0:12tematu ponieważ no nie jest on łatwy zważywszy na wszystkie
- 0:16opinie, które dotychczas pojawiły się w socjalach
- 0:19związanych ze sztuką, które różnią się trochę od mojego
- 0:22zdania. Wszyscy, którzy ze mną prywatnie
- 0:25dyskutują, dobrze je znają, bo to jest jeden z moich ulubionych
- 0:28tematów, który jest taką zadrą i za każdym razem.
- 0:31Muszę umawiać go z innej perspektywy i za każdym razem
- 0:34dochodzą jakieś nowe refleksje, ale też uważam, że nie ma nic
- 0:38lepszego niż dyskusja, więc zacznę od początku, bo nie ma co
- 0:42przedłużać, a będzie długo. Może na wstępie powiem, czym
- 0:46jest kultura kancelingu. W skrócie to anulowanie,
- 0:49wymazywanie, usuwanie danej osoby ze świata.
- 0:53Powiedzmy, w naszym przypadku kultury sztuki, ze względu na
- 0:56jego haniebne czyny, czyli bardzo głośno ostatnio afery
- 1:00związane ze znanymi. Którzy okazali się
- 1:02gwałcicielami, pedofilami, przestępcami.
- 1:05Z rolami. Muzycy, którzy byli ponad
- 1:08prawem, niby stworzyli fantastyczną muzykę, ale po
- 1:11godzinach molestowali nieletnich.
- 1:13Czy wykorzystywali swoją pozycję w sposób niemoralny?
- 1:16Pewnie o wielu słyszeliście i pytanie, które powielam w każdej
- 1:20rozmowie z moimi przyjaciółmi, czy powinniśmy odłączyć czyny
- 1:24danego artysty? Twórcy od jego sztuki.
- 1:26No nie jest to łatwe pytanie. Przyznacie, ale jest genialnym
- 1:30wstępem do rozmowy. I do kolejnych pytań, których
- 1:33będzie. Dużo często bez jednoznacznej
- 1:36odpowiedzi, ale to nie jest test, żebyśmy skupiali się na
- 1:39odpowiedziach, a trochę poprzez ten system edukacji
- 1:43przyzwyczailiśmy się do tego, że może być tylko jedna właściwa
- 1:47odpowiedź, a tak nie jest, bo świat nie jest czarno biały.
- 1:50Dobrze, jakbyśmy się tego oduczyli, a zaczęli rozmawiać i
- 1:54rozkładać na czynniki pierwsze. Nasze przemyślenia bez obaw
- 1:57osądu. Chociaż w tych czasach, co też
- 1:59pokazało kanclerz, jest to praktycznie niemożliwe.
- 2:04Pierwsza narracja w sztuce była bardzo skrajna.
- 2:07Żeby całkowicie wymazać danego twórcy z mediów, z przestrzeni
- 2:11galeryjnych, żeby muzea nie pokazywały jego sztuki, dorobku.
- 2:15I to był moment, w którym ja zaczęłam dyskutować i się nad
- 2:19tym zastanawiać, bo było to dla mnie szokujące.
- 2:22Teraz z tego co widzę, jest to już bardziej rozwinięte do
- 2:25poziomu nieusuwamy, ale dobrze, gdyby jego biografia nie była
- 2:30tylko peanami na jego temat. Ale żeby było wspomniane wprost,
- 2:34co złego? Bo i komu czynił, żeby odbiorca
- 2:37sam mógł sobie zdecydować, co o nim myśli, o jego sztuce i czy w
- 2:41ogóle chce taką wystawę oglądać? Czy wchodzić w świat danego
- 2:45twórcy i wiecie, w niewinnej sztuce jest sztuka.
- 2:48Oczywiście, ale w dużej mierze opowiadam o życiorysach, o
- 2:52rozpustnych przeżyciach artystów.
- 2:54To taki trochę art. Pudelek i dla mnie zawsze było
- 2:58naturalną sprawą, żeby pokazać wam artystę w pełni po prostu.
- 3:02Był geniuszem, zmieniał świat sztuki, ale zawsze było, ale
- 3:06nigdy się nad tym nie zastanawiałam.
- 3:08Nawet sama lubię wszystko wiedzieć, więc to wychodziło
- 3:11naturalnie. Bez narracji, oceny, chociaż w
- 3:14sumie nie do końca, bo ja zawsze krytykuję te złe zachowania i to
- 3:18dosyć brutalnie. Skupiam się zazwyczaj na
- 3:21dziewiętnastym i dwudziestym wieku, bo to jest mój ulubiony
- 3:24okres. Obecnie w sztuce, a wtedy
- 3:26rozpusta to była norma. Moralność miała całkowicie inną
- 3:30definicję i dla mnie takie smaczki zawsze były bardzo
- 3:33ciekawe i przyjemne. W cudzysłowie oczywiście do
- 3:36opowiadania, bo nie były nudne, a jak nie ma nudy, to i nauka
- 3:39jest dużo ciekawsza i łatwiejsza, bo dla mnie
- 3:42odbieranie sztuki to zawsze był całokształt i ważny był dla mnie
- 3:47kontekst, artysta, jego życie i finalnie jego sztuka.
- 3:51No według mnie nieodłączne elementy.
- 3:54Geneza, wiecie, wielu czynów, romanse, to wszystko
- 3:57kształtowało artystów, którzy zapisali się na kartach
- 4:00historii. No i którzy do dzisiaj nazywani
- 4:03są geniuszami. Wiem mocne słowo, ale tak jest.
- 4:07Widzicie? Dlatego to pytanie czy odłączyć
- 4:10sztukę od artysty? Jest mi tak bliskie, bo przecież
- 4:13w niewinnej sztuce mówimy o wszystkim nie tylko o obrazie,
- 4:17ale też o tym, co jego autor robił w życiu.
- 4:20I przyznam, że ja nigdy nie lubiłam odbierać sztuki na
- 4:23spontanie, zwłaszcza od kiedy moja wiedza jest.
- 4:27Dużo bardziej obszerna. Przykładowo wchodzimy do galerii
- 4:30i oglądamy obraz niewiedząc o nim nic, tylko znając na
- 4:34przykład nazwisko artysty. Dla mnie obcowanie ze sztuką ma
- 4:39sens. Kiedy znam biografię artysty,
- 4:41chociaż pokrótce dobrze wiem co i z kim robił i kiedy Jestem
- 4:45świadoma, że jedno wychodziło z drugiego.
- 4:48No i znam proces danego działa, czy po prostu rozwoju tego
- 4:52artysty. Wiecie o co mi chodzi, jeżeli
- 4:54słuchacie niewinnej sztuki od początku, bo bardzo często to
- 4:57powtarzam, ale to bardzo istotne dla mnie odcinek, więc
- 5:00chciałabym wszystkie myśli zebrać w tym jednym miejscu.
- 5:03Albo chociaż większość i mam nadzieję, że to się uda.
- 5:06Kancelowanie przybiera różną formę i trwa od dawna.
- 5:10Chociażby głośny ruch mitu, ale to jeszcze działo się długo
- 5:13przedtem, tylko pod inną nazwą, ale ja chcę się skupić stricte
- 5:17na sztukach wizualnych i wyszła jakiś czas temu książka pod
- 5:22tytułem potwory dylematy fanki mocno promowana może
- 5:27widzieliście, bo i temat, który naprawdę wielu ludzi odpala?
- 5:31Autorka przytacza tam przykłady, na przykład Polańskiego,
- 5:34Michaela Jackson, Jacksona czy milesa Davisa, któ.
- 5:37Muzyka osobiście uwielbiam wspomina pokrótce o Picasso i o
- 5:41Google, ale dla mnie za mało, ale za to zadaje wiele ciekawych
- 5:46pytań, które pojawiają się również, kiedy ja poruszam ten
- 5:49temat w rozmowach. To trochę takie rozliczenie się
- 5:52z samym sobą. Jak powinnam czuć się, kiedy
- 5:55nagle dowiaduje się, że artysta, którego tak ceniłam za jego
- 5:59twórczość robił tyle ohydnych rzeczy, i ona tam wiecie, pyta,
- 6:03czy to, co stworzył, przewyższa te czyny czy artystom?
- 6:08No naprawdę można więcej. Czy można mu wybaczyć w jakiejś
- 6:13części tylko dlatego, że jest twórcą, który zapisał się w
- 6:16historii bardzo interesujące, ale to, co najciekawsze dla
- 6:19mnie, to brak jednoznacznych odpowiedzi.
- 6:22Właśnie trochę jak film, który pozostawia nas z otwartym
- 6:25zakończeniem. Sami musimy zdecydować, co
- 6:27czujemy i jak postrzegamy. A ja bardzo lubię takie
- 6:31niedopowiedziane i otwarte zakończenia.
- 6:34Trafiłam też na podcast pierwsza młodość, gdzie Karolina Korwin
- 6:38Korwin. Omówiła temat, ale raczej z
- 6:41perspektywy świata kina, bo tej konik to było ciekawe, bo ona
- 6:45jako Fanka i koneserka filmu, która obejrzała więcej filmów
- 6:48niż Pablo Picasso, namalował swoich obrazów.
- 6:51A Picasso jest najbardziej płodnym artystą w historii.
- 6:54Skupiała się na swoich osobistych przeżyciach wobec
- 6:57ulubionych twórców filmowych i wydaje mi się z tego co
- 7:01słuchałam, że trochę ważyła słowa sama chyba przed sobą.
- 7:05Wiem, że to trochę. Do niej nie pasuje, ale dobra,
- 7:08może inaczej to ujmę. Też był to dla niej nie lada
- 7:11dylemat. Wiedząc, co na przykład zrobił
- 7:13polański, a wspominała, że jej marzeniem była praca z nim, że z
- 7:18nim pracowała, pewnie też zastanawiała się, czy powinna
- 7:22nadal lubić i szanować to, co tworzył.
- 7:25Ja miałam takie odczucia, bo mam podobnie wobec picassa czy
- 7:29innych malarzy, że jakby nie ma do końca jednoznacznego.
- 7:35Jednoznacznej odpowiedzi na to fill pytanie, Karolina Korwin
- 7:38Piotrowska miała też odcinek w nowy wspaniały świat, gdzie
- 7:42gościniami była Karolina sula sulej i Sonia kisza, która jest
- 7:45autorką histerii sztuki, którą też pewnie dobrze znacie.
- 7:48No ja czekałam na ten odcinek. Żeby właśnie dowiedzieć się
- 7:52więcej o tym kancelingu stricte o Picasso ale ich oczami, bo
- 7:57Sonia najczęściej daje przykład właśnie pabla Picasso nadal dla
- 8:02mnie nie wyczerpały tematu, jak mam być szczera?
- 8:05Było za krótko. Rozumiem, że, no nie wiem, takie
- 8:07standardy audycji w Radiu, ale szkoda, bo to są 3 naprawdę
- 8:11inteligentne oczytane Kobiety, każda jest specjalistką w swojej
- 8:15innej dziedzinie. Więc chciałam więcej.
- 8:19Chciałam też tej takiej emocjonalnej i osobistej
- 8:22refleksji w tym temacie ciężkim. Nie do końca jeszcze
- 8:25zdefiniowanym, tak naprawdę pojęciu kultury kancelingu.
- 8:28No ale chciałam usłyszeć, co każda z nich czuje, dowiadując
- 8:32się, że ich ulubiony twórca popełnił na przykład
- 8:34przestępstwo, bo jest to momentami rozdzierające i nie
- 8:38wiemy, jak same przed sobą mamy się zachować w takiej sytuacji.
- 8:43Także ja proszę o drugą część tej audycji, bo sztuka w tych
- 8:47wszystkich wywodach w internecie tak ogólnie jest tylko a wszyscy
- 8:53skupiają się właśnie bardziej na filmie, na muzyce czy na znanych
- 8:56osobach, które obecnie żyją. To również jest ważne, ale dla
- 9:00mnie ważniejsze i ciekawsze jest jednak to, co ludzie myślą na
- 9:05temat sztuki i artystów, którzy, no już jakby nie mogą się nawet
- 9:09wybronić albo wypowiedzieć na ten temat.
- 9:12Bo wiecie, to, że ktoś powie, że powinno się z kancelować na
- 9:15przykład picassa, no to ma do tego prawo, ale on na przykład
- 9:19tego nie uargumentuje. No to dla mnie nie ma to
- 9:23większego sensu, bo te argumenty to mięcho merytoryczne jest dla
- 9:28mnie interesujące i wtedy można zacząć rozmawiać, bo chciałabym
- 9:33się do tego odnieść przez mój pryzmat postrzegania artysty,
- 9:37więc spróbuję, dlatego od razu mówię, że skupię się na
- 9:40malarzach. Pominę tematy, na przykład głoś.
- 9:43Afery z pdm i gwiazdami Hollywood, bo o tym jest bardzo
- 9:46dużo w mediach i przyznam, że nie wiem do końca jak zacząć.
- 9:50Czy od pytań, czy od przemyśleń, czy od informacji, które piętrzą
- 9:54mi się w głowie, no ale jakoś trzeba, więc chyba nikogo nie
- 9:58zdziwi, że zacznę od najgorętszego nazwiska, które
- 10:02najczęściej pojawia się przy temacie counceingu w sztuce,
- 10:05czyli właśnie Pablo Picasso, artysta, o którym uwielbiam
- 10:09opowiadać, bo żył bardzo długo, wielokrotnie był pionierem w
- 10:13sztuce. Zmieniał ją udoskonalał.
- 10:16Dzięki niemu mogli wyrastać kolejni wielcy malarzy i
- 10:19malarki. Do dzisiaj jest ogromną
- 10:21inspiracją dla nowych twórców i przyznam, że jego życiorys po
- 10:24prostu jest obfity w rozpustne ciekawostki.
- 10:26No nie będę was okłamywać i nigdy się tego nie wstydziłam, a
- 10:30trochę zaczęłam, jak ludzie zajmujący się historią sztuki
- 10:34zaczęli tak intensywnie opowiadać o Picasso przez
- 10:37pryzmat jego okropnych czynów. A uczucie wstydu jest niewygodne
- 10:41i nagle zaczyna wątpić czy niewinna sztuka.
- 10:44Ma sens, a wiem, że tak, bo wielu z was to potwierdza.
- 10:49Dostałam setki wiadomości, że dzięki takiemu lżejszemu
- 10:52formatowi, ale merytoryczne mu zdawaliście matury czy
- 10:56odkrywaliście sztukę na nowo w bardziej przystępny sposób.
- 11:00Nawet powiem wam, że mój podcast polecany jest przez politechnikę
- 11:04warszawską na ich oficjalnych materiałach dla studentów także
- 11:07miłe wyróżnienie, bo często ta historia sztuki przedstawiana
- 11:11jest w mocno akademicki sposób nadal ma wydźwięk.
- 11:15Karmy. Ja sama Jestem po edukacji
- 11:17artystycznej i aż po magisterkę nienawidziłam tego skrępowanego.
- 11:22Biadolenia. Dla mnie historia sztuki na
- 11:24studiach była czymś niewyobrażalnie nudnym.
- 11:27Byłam w szoku. Poważnie.
- 11:29Wiem, że to pewnie jest wina tej nauczycielki.
- 11:32Czy pani profesor, która ją prowadziła?
- 11:34No ale proszę was. Dlatego mam taką awersję i wiem,
- 11:39jak to szybko potrafi zniechęcić.
- 11:40Dopiero po studiach tak naprawdę zaczęła się moja.
- 11:43Prawdziwa edukacja w temacie historii sztuki.
- 11:46Bo tak tutaj od 2 lat opowiadam wam, jaki Picasso był zanim to
- 11:51było modne. Seksista mi zogin typ, który
- 11:54miał wiele kochanek, który miał złamany kręgosłup moralny.
- 11:58Miał wiele kobiet, które traktował ohydnie.
- 12:01Mówił o nich, że dzielił Kobiety na 2 typy bogini wycieraczki.
- 12:05Wiecie, dzisiaj jesteśmy już świadomi jak źle Kobiety, kiedy
- 12:09śmiały, przynajmniej duża większość w to chcę wierzyć.
- 12:12I tutaj mówię ogólnie w historii świata, nie tylko a propos
- 12:16historii sztuki. Niby wiele się zmieniło, a
- 12:19jednak jeszcze długa droga przed nami, o czym zawsze wspominam,
- 12:23bo Jestem kobietą, Jestem artystką, no i mam swoje
- 12:26wartości. I kiedy nagle widzę te wszystkie
- 12:29opinie o Picasso, to myślę sobie, kurde marika, jesteś
- 12:32prokobieca, jebiesz patriarchat, jesteś feministką, irytujesz
- 12:36wielu konfederatów. Musicie mi uwierzyć i całą
- 12:40prawicę mówisz o mniejszościach, o tolerancji, o rasizmie, a
- 12:44nagle czytając opinie ludzi ze świata sztuki.
- 12:47Ja czuję wyrzuty sumienia, że lubię sztukę Pablo Picasso, że o
- 12:51tym tyle mówię zamiast na przykład zająć się artystkami
- 12:54kobietami zapomnianymi, które też podnoszę w moich podcastach
- 12:58oczywiście, ale czuję, jakbym była zobowiązana do tego, żeby
- 13:02nie mówić o Picasso. Wiecie, to tylko w mojej głowie
- 13:04są takie przemyślenia, bo nie dostałam takich zarzutów sn, ale
- 13:07to wszystko sn fill gdzieś siedzi we mnie, stąd ta
- 13:10dzisiejsza rozkmina. Dlatego długo nie chciałam
- 13:14zabrać się za ten temat, myśląc, że będzie to źle odebrane.
- 13:17No bo jak tak można i ja wiem, że większość z was, która zna
- 13:21moją opinię, bo przez te wszystkie podcasty zrozumie moją
- 13:24perspektywę, ale domyślam się, że gdzieś tam, w środowisku, no
- 13:28nie będzie ona zbyt dobrze przyjęta, chociaż może się
- 13:32zdziwimy, ale stwierdziłam, że dlaczego mam jakkolwiek ulizywać
- 13:36moją opinię? Chyba no nie taki cel miały
- 13:38wszystkie Kobiety, które walczyły o naszą wolność słowa i
- 13:41wyrazu. Prawda i.
- 13:43Stwierdzam, że nie ma nic lepszego niż faktyczna szczera
- 13:46opinia, bez względu na to, co ktoś sobie pomyśli, a na pewno
- 13:51się domyślacie, że jest to bardzo zawiłe.
- 13:53Stąd ten długi wstęp, żeby czasami nikt nie pomyślał, że
- 13:57bronie przemocowych zachowań, bo tak nie jest i nigdy w życiu nie
- 14:00będzie. W moim przypadku tylko my jako
- 14:03ludzie, nigdy nie będziemy kryształowi, a trochę w ten
- 14:06sposób patrzymy na osoby znane, najdożej na tych geniuszy.
- 14:10Każdy, ale to każdy ma coś za uszami, za co powinien się
- 14:13wstydzić i czasami ludzkim jest popełniać błędy.
- 14:17Tyle że miło byłoby móc to zrozumieć i poprawić.
- 14:22I się zreflektować. Więc rozepnij garsonki i
- 14:26wsłuchajcie się ze zrozumieniem. No i z empatią.
- 14:29Pierwsze co przychodzi mi do głowy, to jest dosyć obrzydliwa
- 14:32sentencja, nawiązująca do picassa.
- 14:35To były inne czasy, to jest zdanie, które często powiela się
- 14:39w takich rozmowach, rozumiem je i sama z przyzwyczajenia często
- 14:43używam, bo moi drodzy, taka jest prawda.
- 14:46To były inne czasy, co nie jest wymówką absolutnie, ale
- 14:50przyznajcie. Z jaką łatwością przychodzi nam
- 14:53używanie go w codzienności? Czasy się oczywiście zmieniają.
- 14:56My jako ludzie wiemy więcej, widzimy więcej, jesteśmy
- 15:00świadomi, nauka idzie do przodu, co jest najistotniejszym
- 15:04elementem rozwoju cywilizacji. Nie ma co ukrywać, więc i więcej
- 15:07krytykujemy, co wielu zapewne nie pasuje.
- 15:10Szczególnie jak krytyka wychodzi od bab, którym przez lata
- 15:14zamykano buzię, odbierano możliwość myślenia i
- 15:16dyskutowania, bo kobieta sprowadzana była do roli kury
- 15:20domowej matki żony. Kobieta była muzą, kochanką, ale
- 15:24nigdy. Artystką nie miała prawa do
- 15:28własnego zdania, do studiowania, do zarabiania miała być
- 15:32podporządkowana mężczyźnie, głowie rodziny.
- 15:34Tak wtedy było. No więc bardzo mnie cieszy, że
- 15:38to się zmieniło. Oczywiście mówię z perspektywy
- 15:40polskiego podwórka, bo przecież niedawno w Iranie zostało
- 15:43wprowadzone prawo, które zabrania kobietom rozmów
- 15:47jakichkolwiek albo chcą wprowadzić prawo, że już
- 15:49dziewięcioletnie dziewczynki mogą wychodzić za mąż.
- 15:52No to jest obrzydliwe. Ale musiałam o tym tutaj
- 15:54wspomnieć. Powtórzę się, wiele się zmieniło
- 15:56od czasów picassa, ale nie wszędzie i nie aż na taką skalę,
- 16:00jakbyśmy chciały. Nie mogę uwierzyć, że w obecnych
- 16:04czasach nadal religia góruje i wyznacza prawo, które podla
- 16:08Kobiety. Nie tylko religia oczywiście,
- 16:10ale to od niej w dużej mierze biorą się te wszystkie
- 16:13patriarchalne bzdury. Ale wracając do sztuki, bo już
- 16:16się odpaliłam. Nawet wielka Tamara łempicka,
- 16:18która zapisała się w historii jako niezależna artystka i
- 16:22kobieta. Musiała mieć mężów, bo to oni
- 16:24pozwalali jej na wejście do świata sztuki.
- 16:27I nie mówię tu o pozwalaniu stricte przez nich, tylko sam
- 16:30fakt posiadania mężczyzny u swojego boku gwarantował
- 16:34kobiecie wejście do miejsc, które mogły wziąć taką głębicką
- 16:38na poważnie. Jako artystkę, a nie żonę danego
- 16:41mężczyzny, a dobrze wiecie, jak słuchaliście podcastu o
- 16:45łempickiej, że nawet jej pierwszy mąż Tadeusz, wiedział,
- 16:48że miłością jej życia poza sztuką oczywiście była pewna
- 16:52rudowłosa przyjaciółka. Jak to lubiano nazywać partnerki
- 16:56kobiet w tamtych czasach? I ja wtedy wam przytoczyłam moje
- 16:59zdanie, że pewnie gdyby tamten czas w historii wyglądał
- 17:03inaczej, to łępicka miałaby żony, a nie mężów, ale
- 17:07zwyczajnie jej się to nie opłacało.
- 17:08No pominę fakt, że. No nielegalne nadal w wielu
- 17:12miejscach na świecie jest to problem absurdalne.
- 17:15No ale dobrze, wracamy do Picasso.
- 17:17Genialny, zdolny, wybitny malarz, udowodnił to nieraz
- 17:22wymyślił wraz z kolegą kolarz zapoczątkował z georgiem brakiem
- 17:25kubizm, który otworzył drzwi do nowej epoki, do nowego nurtu.
- 17:29On zawsze łamał schematy, próbował nowych rzeczy, nigdy
- 17:32nie chciał kopiować, ani tkwić w jednym stylu.
- 17:35Poruszał też ważne tematy czasami.
- 17:38Jak gernika, ale z drugiej strony miał wiele kobiet.
- 17:40To zawsze jest podnoszone w dyskusji.
- 17:44Był lafiryndą. No bez 2 zdań, bo lafiryn dami
- 17:47bywają tutaj i mężczyźni, i Kobiety, panie do niego lgnęły
- 17:51nie tylko w momencie kiedy on stał się cenionym i bogatym
- 17:54wielkim pablem Picasso, ale też przed tak się zastanawiam.
- 17:58Naprawdę musiał mieć niebywałą charyzmę.
- 18:00Z tego to wynika na przykład fernanda oliwier, która była
- 18:03jego pierwszą znaną muzą, byli razem 7 lat.
- 18:07Był tak zazdrosny, że zamykał ją w domu, żeby czasami nie miała
- 18:11kontaktu z innymi kawarierami. Że tak powiem.
- 18:15Ja wam opowiadałam w podcaście bodajże mon man za czasów
- 18:19picassa. Tam były różne fragmenty z jego
- 18:22początków. No i o tym opowiadał, że o
- 18:25Fernando ty zostań w domu, poleż w łóżku, a ja pójdę załatwić
- 18:28sprawunki. No, ale z taką wizją, żeby
- 18:31fernanda przypadkiem nie spotkała jakiegoś lepszego
- 18:33kawalera od niego i żeby od niego nie odeszła, żeby go nie
- 18:36zdradziła. Potem była Ewa guell.
- 18:38Picasso bardzo ją kochał, byli ze sobą 3 lata, ale no niestety,
- 18:42kobieta zmarła na raka i Picasso potrzebował.
- 18:45Aż 2 lat, by w ogóle pomyśleć o kolejnym związku.
- 18:49Potem była olga koklowa, pierwsza żona, z którą miał syna
- 18:53polo, którego historia została opisana w świetnej książce,
- 18:57którą zawsze wam polecam Mój dziadek Picasso.
- 19:01Ona została napisana przez wnuczkę przez marinę Picasso i
- 19:05tam ukazała pabla jako potwora ściąga w ogóle go z piedestału
- 19:10geniusza, a przedstawia jako dziadka i ojca, który nie był
- 19:14taki idealny, jak rysował go świat.
- 19:16Naprawdę świetna pozycja. Można ją wciągnąć w 2 godziny.
- 19:19Robiłam oni podcast, więc możecie sobie posłuchać, jak nie
- 19:23chce wam się czytać. Jest bardzo stronnicza, a ja
- 19:26takie lubię, szczególnie w czasach skrajnej poprawności
- 19:29politycznej mnie zszokowała, ale i otworzyła oczy na to, jak
- 19:34widziany był Picasso oczami swojej wnuczki i swojego syna.
- 19:38I że można napisać taką książkę, a nie nudną biografię, których
- 19:42czytałam o Pablo setki. Naprawdę.
- 19:45No ale olga koklowa była. A tancerką z wyższych sfer,
- 19:49która wprowadziła go do świata, w którym nie do końca chyba się
- 19:53dobrze czuł, ona miała wielkie wymagania, kazała mu się inaczej
- 19:57ubierać i zapewne myślała, że będą razem już do końca swoich
- 20:01dni. Szybko mu się jednak znudzi.
- 20:04No dobra, nie szybko, bo po 10 latach, ale wtedy pojawiła się
- 20:07Marie tereswalter, z którą był 9 lat i miał córkę maję.
- 20:11I nigdy nie chciał rozwieść się z olgą.
- 20:14Nie dlatego, że tak bardzo ją kochał.
- 20:16Mu się to po prostu nie opłacało finansowo.
- 20:19Bo już wtedy był wielkim picassem, więc musiałby się
- 20:22podzielić z żoną majątkiem. W międzyczasie była również dora
- 20:26mar, która w życiu picassa była przez 9 lat.
- 20:30To była jedyna kobieta, o której ja wiem, że Picasso ją cenił.
- 20:33Fascynował się jej niezwykłą charyzmą i talentem.
- 20:37Zresztą historia ich Poznania jest dosyć zaskakująca, bo
- 20:40wyobraźcie sobie, dora siedziała przy stole w zadymionym klubiku,
- 20:44w tle leciał jazz, a ona wbiła szybko ostrze noża pomiędzy
- 20:48swoje palce, więc. Pewne, że go zaintrygowała
- 20:51kobieta z jajami. Z talentem zdecydowanie
- 20:54przepiękna. Swoją drogą i bardzo
- 20:56inteligentne muszę zrobić o niej podcast, ale już wiele razy
- 20:59pokazywałam wam jej niezwykłe kadry?
- 21:02Bo była fotografką? No, między innymi za to dzisiaj
- 21:05przedstawiana jest jako kochanka picassa, która zwariowała i
- 21:10trafiła do szpitala psychiatrycznego, mówiąc, że po
- 21:13Picasso już tylko bóg, ale również wiem, czytając
- 21:16praktycznie każdą możliwą książkę o Picasso i ta
- 21:19stronnicze i te typowe. Geografię, że kiedy dora trafiła
- 21:23do szpitala, to poddawana była terapię elektrowstrząs owej.
- 21:27Straszne, ale też wiem o tym, że Picasso ją odwiedzał, płacił za
- 21:31opiekę i sprawdzał, co u niej, mimo że już nie byli razem.
- 21:35O k pewnie miał wyrzuty sumienia, ale chcę wam nakreślić
- 21:38różne perspektywy, bo ja zawsze w taki sposób opowiadam wam o
- 21:42biografiach. Sami możecie sobie ocenić to, co
- 21:46się wydarzyło pomiędzy nimi. Dodam też, że Marii terez pobiła
- 21:49się kiedyś z dorą mar o picassa. Poważnie, to jest dopiero
- 21:53szokujące, że Kobiety potrafią bić się o korniszona.
- 21:57Spokój, dziewczyny naprawdę podorze pojawiła się luz, którą
- 22:01był 10 lat. Mieli dwójkę dzieci paloma i
- 22:04cloda i ożilu. Wiemy bardzo dużo, ponieważ
- 22:07napisała książkę pod tytułem żyjąc picassem, którą nota bene
- 22:12sam Picasso chciał wstrzymać, ale na szczęście żył się.
- 22:15Nie poddała. Jej książka ujrzała światło
- 22:18dzienne. Jest świetna, króciutka,
- 22:21przedstawia perspektywę ich relacji.
- 22:23Ale to, co najciekawsze dla mnie to sam proces twórczy i a i
- 22:26jego. To była artystką, malarką.
- 22:29Wiedziała, jak sztuka jest ważna.
- 22:31Dla to zresztą sztuka dla tych wszystkich malarzy była
- 22:34ważniejsza niż cokolwiek niż rodzina, często niż życie.
- 22:38Na koniec jego życia była żaklina rocks, którą był 20 lat
- 22:42i która została jego drugą żoną. No, ale dopiero po śmierci olgi,
- 22:46bo wtedy już no nie musiał martwić się o podział majątku.
- 22:50Ona zresztą robiła wszystko, by tego starego picassa odłączyć od
- 22:54rodziny, żeby mieć go tylko dla siebie.
- 22:57I ta wnuczka. Wciąż co Mój dziadek Picasso
- 23:00opowiadała o tym, że ona nie dopuściła jej, czyli wnuków
- 23:04dzieci. W dniu pogrzebu Pablo Picasso
- 23:07wynajęła normalnie ochroniarzy, którzy stali przed zameczkiem
- 23:11przed willą i nie wpuszczała nikogo, kto nie był na liście.
- 23:15I wiem, że zastanawiacie się, czemu.
- 23:17Pokrótce opisuje te relacje, ale jednak one są istotne, bo są
- 23:21najważniejszymi argumentami do kancelowania picassa i teraz
- 23:25proszę się skupić i nie myśleć znowu, że bronię Pablo.
- 23:29Czy jego zachowań, ale chcę wam powiedzieć kilka przemyśleń.
- 23:32Po pierwsze, jak mówiłam, był mizoginem Kobiety dla niego były
- 23:36niżej w hierarchii, mimo że były jednym z głównych tematów jego
- 23:41sztuki, więc faktycznie, czerpał z relacji z nimi.
- 23:44Inspiracje, ale nawet jego wnuczka mówiła, tutaj wam
- 23:48przeczytam, cytacik, podporządkowywał je swoje
- 23:51zwierzęce i seksualności. Kiełznał je, czarował,
- 23:55pochłaniał i rzucał na swoje płótno.
- 23:57Po wielu nocach, gdy wys. Niech całą esencję, gdy nie
- 24:01została w nich ani kropla krwi, pozbywał się ich i przychodził
- 24:05faktycznie zawsze moment, w którym nudził się kobietą, z
- 24:08którą był w oficjalnej relacji czy na boku, ale też pisząc ten
- 24:12podcast, pomyślałam, że zobaczcie wszystkie te jego
- 24:15związki trwały przynajmniej po 10 lat i nie chcę wchodzić chyba
- 24:19na grząski grunt mówiąc, że jednak musiał być.
- 24:23No też jakieś dobre chwile pomiędzy nimi, no bo jest to
- 24:26skrót myślowy, no ale też fakt, ale wiemy jak.
- 24:30Mają związki z toksycznymi partnerami czy partnerkami?
- 24:33Bo ja z licznych biografii picassa nie wyłapałam
- 24:37agresywnych czynów wobec jego kobiet.
- 24:39Ale już dręczenie psychiczne werbalne owszem.
- 24:42No i większość cytatów, które zazwyczaj przytaczam przy nim są
- 24:45ohydne, po prostu kobieta według niego nie była na równi z
- 24:50mężczyzną, jak dla wielu w tamtym okresie historii.
- 24:53Często też te związki były nierówne pod względem metryki.
- 24:56Była duża różnica wieku, chyba najmłodsza była Marii tere.
- 25:00Która miała 17 lat, a Picasso 30 albo 40.
- 25:04Inne partnerki były pełnoletnie. Około trzydziestki w górę, no
- 25:08ale był taki moment, gdzie Picasso miał 80 lat, a jego
- 25:11partnerka 30, więc nadal jest to przepaść.
- 25:14Wiem też, że mimo że Kobiety traktował źle, to dla swoich
- 25:17przyjaciół był bardzo lojalny, pomagał tym, którzy zatracili
- 25:22się w problemie alkoholowym. Przez tą swoją drogą sam
- 25:25przestał pić alkohol, a nam on mantr czy na montparnasie absynt
- 25:29lał się strumieniami. Wszyscy pili, wszyscy palili
- 25:32opium, uprawiali nie rządy, orgie, więc nie było trudno
- 25:37zaprzepaścić. Ten swój talent Picasso był
- 25:41nader pracowity i nic nie mogło stanąć mu na drodze w tworzeniu.
- 25:44No ale nie każdy był tak zdeterminowany.
- 25:47Ja wam opowiadałam o paryskim wzgórzu, jak potrafiło pochłonąć
- 25:51wybitnych twórców, w moment Pablo dawał pieniądze tym,
- 25:55którzy ich potrzebowali, którzy właśnie jego zdaniem zmarnowali
- 25:59swoje życie. On tego nie mógł zrozumieć, ale
- 26:01im pomagał. Chciał też kiedyś uratować
- 26:03swojego przyjaciela. Kasę heme SA przed samobójstwem,
- 26:06bo on się tam bardzo nieszczęśliwie zakochał.
- 26:09No ale finalnie się to nie udało, bo jego złamane serce nie
- 26:13mogło sobie poradzić z odrzuceniem.
- 26:15Chodzi mi o to, że Picasso to nie tylko potwór, nie dla
- 26:19wszystkich fill może tak powiem, jest ogrom historii, w których
- 26:23pomagał ludziom, był bardzo otwarty.
- 26:26Pamiętam taką historię, że jego współlokator też jego
- 26:29przyjaciel, wyznał mu kiedyś, że on jest gejem.
- 26:32Co było wtedy problemem? Teraz niestety w niektórych
- 26:35kręgach również, ale Picasso powiedział że no spoko, jakby to
- 26:38jest nieistotne dla niego. Dopiero kiedy okazało się, że
- 26:41ten współlokator się kocha w Picasso, no to Pablo stwierdził,
- 26:45że oczywiście mogą się przyjaźnić, no ale on jednak ma
- 26:49swoją partnerkę, on woli Kobiety, no i że lepiej dla
- 26:53dobra tego jego współlokatora, przyjaciela, żeby razem nie
- 26:57mieszkali, no bo oni tam dzielili wspólne łóżko, więc
- 27:00faktycznie, może Pablo nie chciał.
- 27:03Się krępować, przy przyjacielu. Też wiem, że dla niektórych
- 27:06swoich wnuków był spoko dziadkiem, chyba jak już był
- 27:10starszy, bo on te wnuki swoje trochę wybierał wybiórczo, ale
- 27:15dla większości było okropne. Jest sporo historii, które
- 27:17opowiadają, że jego zwierzęta, bo Picasso był wielkim fanem
- 27:21zwierzaków. Bardzo dobrze je traktował.
- 27:24Miał dużo psów, kotów, ptaków, miał nawet kozę esmeraldę.
- 27:28One mogły więcej mogły chodzić po całym domu, zjadać muszki i
- 27:32co? To nie było dla niego problemem.
- 27:34Ale wnuki nie mogły się już tak zachowywać.
- 27:38Wnuki często nawet nie mogły wychodzić do ogrodu, żeby się
- 27:41pobawić. One nie dostawały obiadu, tylko
- 27:44on na przykład wychodził sobie do jadalni.
- 27:47Jadł tam swój posiłek. Kiedy dzieci siedziały w innym
- 27:50pokoju i nie miały nawet suchej krągi chleba.
- 27:53No i o tym właśnie możecie poczytać albo posłuchać.
- 27:56W tym podcaście Mój dziadek Picasso.
- 27:59Jest tam jedna historia związana z daktylami, która jest bardzo
- 28:02metaforyczna, ale rozerwała mi serce, kiedy ją czytałam.
- 28:05Pierwszy raz zresztą jego wnuczka Marina, była w terapii
- 28:0814 lat przez dzieciństwo, które było traumatyczne.
- 28:12Żyjąc w cieniu wielkiego. Mistrza, no bo to nie tylko
- 28:16chodzi o to, że Picasso nie interesował się nią jako
- 28:18wnuczką, ale jej ojciec Paolo, czyli pierwszy syn picassa, był
- 28:24strasznie gnębiony przez picassa traktowany jak śmieć.
- 28:28On pracował dla picassa, ale zarabiał bardzo mało.
- 28:30Bardzo brakowało mu pieniędzy, a nadal wszyscy ludzie, którzy
- 28:34otaczali się wokół tej rodziny tej mariny, jej ojca, matki,
- 28:38myśleli, że oni są, wiecie, rozpieszczonymi, bogatymi
- 28:41dzieciakami, no bo noszą nazwisko wielkiego geniusza,
- 28:44więc. Tam też było wiele tragicznych
- 28:47historii, bo jego drugi wnuk picassa popełnił samobójstwo.
- 28:51To chyba było w momencie, kiedy nie wpuszczono go właśnie na
- 28:54pogrzeb dziadka. Naprawdę była nieszczęśliwa
- 28:57rodzina, więc ciekawie jest poczytać z innej perspektywy niż
- 29:01tylko wychwalanie picassa. No i też z perspektywy, że ona
- 29:05nie patrzyła na niego jak na wielkiego malarza, tylko jak na
- 29:08własnego dziadka, jak na część swojej rodziny, chociaż wiemy,
- 29:12że. Z rodziną bardzo często.
- 29:13No nie bez powodu jest powiedzenie wychodzi lepiej się
- 29:16na zdjęciach, prawda? Wrócę Jeszcze raz do audycji
- 29:20nowy wspaniały świat. Karolina Korwin Piotrowska,
- 29:23która gościła karolinę sulej i sonie kisze, poruszały temat
- 29:27kancelingu. Powtarzam się, ale żeby było
- 29:29jasne. No i Sonia, autorka histerii
- 29:32sztuki, dała tam przykład tego, że Picasso przypalił jedną ze
- 29:35swoich partnerek papierosem. Była to Francuzi, lu i z racji,
- 29:40że ja tej historii nie pamiętałam, ale mam
- 29:43fotograficzną pamięć, co odkryłam niedawno.
- 29:46No to od razu wiedziałam, gdzie poszukać informacji, albo gdzie
- 29:48sprawdzić genezę tej wypowiedzi, żeby znać całokształt sytuacji.
- 29:52Bo ja tak lubię najbardziej. Po prostu nie powielać czegoś,
- 29:57co zasłyszałam w internecie, tylko sobie to sprawdzić.
- 30:00Zresztą. Dała kilka wywiadów, ponieważ
- 30:04ona żyła aż 102 lata, więc mogliśmy się wiele dowiedzieć
- 30:08jeszcze o jej życiu i przemyśleniach.
- 30:10I znalazłam fragment, w którym opisała sytuację z podpaleniem.
- 30:14Ona sama kobieta, partnerka picassa, artystka ofiara, bo to
- 30:19jest często powielany argument przy kancelingu, ale bez
- 30:22całokształtu. I nawet ja go nie znałam.
- 30:25Ale najpierw zrobię wstęp dotyczący jej dzieciństwa,
- 30:28ponieważ ojciec Francois. Jasno, przez całe dzieciństwo od
- 30:33najmłodszych lat dawał jej do zrozumienia, że on wolałby mieć
- 30:36syna, a nie córka. Więc no, bardzo przykra
- 30:40sytuacja. I kiedy okazywała strach przed
- 30:43krwią czy wysokością, kazał jej wspinać się na wysokie skały i
- 30:47skakać z nich do wody. Moją jedyną możliwą reakcją był
- 30:51gniew, ale ponieważ nie mogłam pokazać swojego gniewu, zaczęłam
- 30:54pielęgnować wewnętrzny żal. No i gdy ona miała 8 lat, no to
- 30:59było napisane, że musiała stać się twarda.
- 31:01Szukałam trudności i niebezpieczeństw, stałam się
- 31:04inną osobą, czułam potrzebę posunięcia się za daleko, aby.
- 31:09Nic sobie, że Jestem do tego zdolna i ona też.
- 31:12Z ciekawych rzeczy w tym wywiadzie powiedziała, że
- 31:15Picasso traktował ją naprawdę z wielką czułością.
- 31:18Przez te wszystkie lata, ale bo zawsze jest, ale także poddawał
- 31:24ją napadom, rozdzierającego okrucieństwa.
- 31:27Byłaś wenus, kiedy cię poznałem mówi jej wkrótce po narodzinach
- 31:30palomy. Teraz jesteś chrystusem i to
- 31:33chrystusem romańskim, ze wszystkimi wystającymi żebrami,
- 31:36które trzeba policzyć pewnego razu w jakby w szczytowym.
- 31:40W tym momencie kłótni on zagroził, że ją spali, wziął
- 31:44papierosa, którego palił. Dotknął nim mojego prawego
- 31:47policzka i tak go trzymał. Musiał się spodziewać, że się
- 31:50odsunę, ale byłam zdecydowana nie dać mu tej satysfakcji.
- 31:54Jako młode Kobiety uczono nas milczenia.
- 31:56Bardzo wcześnie uczono nas, że zajęcie drugiego miejsca jest
- 32:00łatwiejsze niż pierwszego. Mówisz sobie, że to jest w
- 32:03porządku, ale to nie jest w porządku.
- 32:06Ważne jest, abyśmy nauczyły się wyrażać siebie, mówić, co lubimy
- 32:09i czego chce. No i widzicie, dlatego z mojej
- 32:12perspektywy jest dosyć dziwnym i niebezpiecznym tworem, ponieważ
- 32:17dla mnie podstawą wszystkiego, mojego spojrzenia na życie i
- 32:21różne jego aspekty jest wiedza. Ja uwielbiam pozyskiwać nowe
- 32:25informacje. Wiecie, że ja potrafię obudzić
- 32:27się o trzeciej nad ranem i zacząć szukać informacji,
- 32:29dlaczego w Afryce nie używa się paneli słonecznych, bo nagle
- 32:33najdzie mnie myśl, że to rozwiązałoby wiele problemów.
- 32:36Oczywiście, to jest naiwne myślenie, no ale mogę to
- 32:38zweryfikować. Czytając naukowe źródła, a nie
- 32:41jakieś pierdoły czy pudelki. A trochę w tych czasach tworzy
- 32:45się Opinie na podstawie jednego artykułu nagłówka czy posta na
- 32:49Instagramie. Sama staram się nie wpadać w
- 32:51pułapki takich szybkich newsów. Lubię je weryfikować, jak
- 32:55zainteresuje mnie jakiś temat, ale dobrze wiemy, że łatwo
- 32:58powielać jakieś legendy, czy powtarzać frazesy, szczególnie,
- 33:02że social media teraz mają taką moc i docierają do ogromnej
- 33:05liczby ludzi, którzy przyjmą dany fakt za pewnik, a to jest
- 33:10jak powiedziałam bardzo. Niebezpieczne.
- 33:13Nie chcemy być jak pokolenia naszych rodziców, którzy do
- 33:16dzisiaj powtarzają niektóre pierdoły i święcie w nie wierzą,
- 33:19prawda? Ja to wiecie od razu googluję
- 33:21cechy osoby toksycznej w związku, żeby zobaczyć czy to co
- 33:24robił Picasso było toksyczne czy narcystyczne.
- 33:27Ale o tym nie mówię, bo to są, wiecie.
- 33:29Tematy związane z psychologią. Ja się na tym nie znam i nie
- 33:32chcę nikogo wprowadzać w błąd, no ale to dla własnej z własnej
- 33:35ciekawości, potem szukam co sama zilu o tym mówiła, potem sięgam
- 33:39po książki związane z tym tematem i dopiero wtedy.
- 33:43Zbrojona w kilka źródeł mogę zacząć dyskusję.
- 33:46Jezus, jak ja się rozwodzę, ale dlatego przytoczyłam ten Wywiad
- 33:50z ilu? Bo pokazuje on, że stwierdzenie
- 33:53to były inne czasy. Jest no wciąż żywe, bo była
- 33:57nauczona by być niżej od mężczyzny.
- 33:59Ale teraz w końcu nie boi się powiedzieć, że to było nie fair,
- 34:03i że dzięki postępowi dzięki świadomości edukacji kobieta nie
- 34:06musi wierzyć w takie bzdury, które pakowano nam od zawsze do
- 34:10głów i nadal jeszcze próbują. No ale znamy już kontekst.
- 34:13Tego podpalenia i tego, że się nie odsunęła i czemu się nie
- 34:17odsunęła, co nadal, no nie zmienia faktu, że Picasso był
- 34:20przemocowy. No nikt nie ma prawa do ciebie
- 34:22podejść i próbować przypalić się papierosem, ale teraz znając już
- 34:27historię sami możecie ocenić jak ona wpływa na wasz ogląd.
- 34:31Pogląd sztuki picassa. Wiecie tak sobie?
- 34:34Teraz pomyślałam, że w obecnych czasach to Pablo dostałby po riu
- 34:39po prostu jakby próbował oparzyć jakąkolwiek kobietę czy
- 34:42powiedzieć coś. Kobiety na szczęście
- 34:45corazrzadziej boją się siebie bronić czy dbać o własne dobro?
- 34:51No całe szczęście myślę, że w ogóle ten ruch takiego
- 34:54siostrzeństwa. Teraz jest bardzo mocny, chociaż
- 34:57to nie jest temat na dzisiaj, bo tam też jest wiele toksycznych
- 35:01zawiłości. Ani jedna kobieta jest dla
- 35:04drugiej wilczycą czasami kolejnym artystą, który
- 35:07zazwyczaj podnoszony jest w dyskusji na temat kancelingu o
- 35:11sztuce, jest oczywiście. Pol gue o polu, wiemy dużo, bo
- 35:15robiłam obszerny, chyba najlepszy w merytorykę podcast.
- 35:19Ponieważ napisałem książkę o gugę, więc chyba przeczytałam
- 35:22wszystkie możliwe źródła i wiem kim był.
- 35:25Nazywano go artystą, który był przełomowy dla epoki.
- 35:29Nigdy za życia go nie doceniano, ale powiedzmy, że to był jego
- 35:33problem, nie nasz i on miał naprawdę ogromny kompleks tego
- 35:37powodu, bo to co mnie szokowało, zagłębiając się w jego życiorys,
- 35:41to fakt, że on kiedy wyjechał na taiti i chciał znaleźć raj,
- 35:45ziemię obiecaną, w której nie liczyłyby się pieniądze, tylko
- 35:48na przykład mó. Nie zerwać jedzenie z drzew,
- 35:51polować, mieć wszystko za darmo od naturę i skupiać się tylko na
- 35:56malowaniu i tworzeniu. No to to właśnie było jego
- 35:58marzenie i one lwią część życia na to poświęcił, bo zawsze
- 36:02brakowało mu pieniędzy. On był definicją biednego
- 36:05artysty i wydawało mu się, że to rozwiąże jego problemy.
- 36:09Oczywiście, że nie rozwiązało. No to była dosyć utopijna wizja,
- 36:13ale ona taiti, które wtedy zaczęło w cudzysłowie gościć
- 36:18wielu Francuzów, którzy je kolonializowali.
- 36:20I i zmieniali tryb życia lokalsów, wypierano też ich
- 36:24tradycje, wierzenia na rzecz religii, kolonizatorów i gugę,
- 36:27mimo Wielkiej krytyki tego, co robili Francuzi, jego rodacy, to
- 36:32naprawdę on się im przeciwstawiał.
- 36:34Już później on sypiał z dwunastolatkami, tłumacząc, że
- 36:39tam było to normalne, bo taką mili kulturę to nie był żaden
- 36:43problem dla pola. Gugę pominę fakt, że gugę miał
- 36:46żonę taką prawdziwą i dzieci, które zostawił w imię spełnienia
- 36:50swojej wizji. I także no niezły był z niego
- 36:52fajfus i na tym taiti wielu białych, że tak powiem miało
- 36:56żony w cudzysłowie nazywali je wachinę.
- 37:00Młodziutkie dziewczynki, których rodziny często z chęcią oddawały
- 37:04swoje córki z myślą, że podwyższy to status rodziny.
- 37:07Czy będą mieli z tego profity finansowe?
- 37:10Tyle, że gubię przyjechał z Francji z miejsca, które było
- 37:13bardziej rozwinięte cywilizacyjnie bardziej świadome
- 37:16i bez względu na wszystko nie powinien sypiać z
- 37:19dwunastolatkami z dziećmi, z ciekawości pogrzebałam ile lat
- 37:23miały Kobiety we Francji, jak wychodziły za mąż, ale znalazłam
- 37:26tylko informację, że było to 18, 20 lat, że to taka była norma.
- 37:30A chodziło. Są legalne, ale wiem, że ktoś mi
- 37:34kiedyś powiedział po podcaście, że ten wiek do pewnego momentu
- 37:38był dużo niższy, chyba 16 lat. No ale nie chcę was wprowadzać w
- 37:42błąd, więc może jest tutaj jakiś historyk, który się zna na
- 37:46Paryżu, dziewiętnastowiecznym, dajcie mi znać.
- 37:49Może jakieś ciekawe książki są albo źródła to też nie do końca
- 37:52istotne, bo jakby cały kontekst rozumiemy, Google był świadomy,
- 37:57że to nie jest fair, że nie jest to etyczne.
- 38:01Tak, do mnie mam. Przynajmniej pominę fakt, że to
- 38:03był artysta, który obcował z takimi marżami, jak na przykład
- 38:07polscy zamkan, który uznawany jest za ojca wszystkich malarzy.
- 38:10Czy na przykład Edward munk. No i czytałam w wielu książkach
- 38:14o czym oni dyskutowali, jaki to był poziom, jaki mieli
- 38:17umiejętności poza sztuką, że fascynowała ich muzyka,
- 38:21literatura. Panowie też grali na różnych
- 38:23instrumentach, więc. Jestem pewna, że byli to ludzie
- 38:26myślący, no a jednak i wiecie, dorosły facet 43 lata bodajże
- 38:32miał, kiedy wyjechał pierwszy raz na taiti.
- 38:34Pochodził ze środowiska intelektualistów, czy tam po
- 38:37prostu z nimi przebywał, o czym on miałby rozmawiać z
- 38:40dwunastolatką? O tym jaką bajkę przeczytała,
- 38:43czy jakie dojrzałe mango zebrała w drodze powrotnej ze szkoły.
- 38:47To jest obrzydliwe i oburzające, że dorosłego mężczyznę może
- 38:51kręcić dziecko. Wiem, że to jest po prostu z
- 38:53wyrosło dewiacja. Twój osobne nazwy, bo ten wiek
- 38:57oficjalnie w nauce nie nazywa jakby się już pedofilią, tylko
- 39:01jest jakaś odmiana tego, no ale przy każdej nazwie jest to coś
- 39:05niewiarygodnego, obrzydliwego, ohydnego.
- 39:08Wiecie, o co mi chodzi? Ale czy w tym przypadku możemy
- 39:11używać sformułowania, że to były inne czasy?
- 39:14Wiecie no, w tamtych czasach też jeszcze niektórzy tej tańczycy
- 39:18jedli ludzi także. No tak mogę powiedzieć, że to
- 39:21były inne czasy, tak że to było o k.
- 39:24Uważam, że absolutnie nie i wiemy z historii na przykład, że
- 39:27chłopstwo nie zwracało uwagi na wiek, ale za to w arystokracji
- 39:31często młode dziewczynki szły do ślubu.
- 39:33Oczywiście wszystko zależy od miejsca na świecie i kultury i
- 39:36religii. Niestety jak zwykle, ale nadal.
- 39:39Czy z perspektywy naszych czasów można to jakkolwiek próbować
- 39:42wyjaśnić albo zrozumieć? Pewnie duża część z was czytała
- 39:46też chłopki, tam dowiadujemy się, że to nie wyglądało tak,
- 39:50jak od lat próbują nadal nam wmówić i to jest kolej.
- 39:54Ciekawy temat, który możemy sobie rozwinąć, już fill
- 39:59podcaście. Czym więcej myśli się na ten
- 40:02temat? Tym on się rozszerza i dochodzą
- 40:04jakieś nowe pytania stricte moralne.
- 40:07Nawet jeżeli odpowiemy nie, to nie było o k to znajdzie się
- 40:11ktoś z kontrą. Pewnie ktoś, kto ma większą
- 40:13wiedzę na temat historii czy społeczeństwa, nie wiem, dlatego
- 40:17ja tutaj po prostu będę dywagować, żebyśmy mogli jakoś
- 40:20to sobie na koniec posklejać. Jednak dla mnie najistotniejszym
- 40:24pytaniem tutaj będzie, czy rozdzielamy sztukę od życiorysu
- 40:27artysty, bo ono jest najtrudniejsze i Jestem wręcz
- 40:30pewna, że odpowiedź należy rozpatrywać indywidualnie do
- 40:34każdego artysty. No i jego przewinień.
- 40:37Bo wiecie, Picasso, zły kutas, mizogin, ale był w związkach z
- 40:41dorosłymi, zazwyczaj kobietami za ich zgodą.
- 40:45Czego oczywiście nie wybiela ani nie tłumaczy.
- 40:47No ale tak było za to gugę kupował sobie żonę, więc chyba
- 40:51na osi moralności gugę wypada gorzej.
- 40:54No ale z trzeciej strony jeżeli taka jest, no to nie jest
- 40:58konkurs. I tutaj pojawia się kolejny
- 41:00problem, dlatego tak długo zbierałam się do tego podcastu,
- 41:03bo to, co teraz mówię jest niewygodne, trochę okropne.
- 41:08Ja to słyszę, wiecie, ale no próbuję to jakoś sama sobie
- 41:12poukładać i jak najwięcej pytań zadać mamy zasady we.
- 41:16Których funkcjonuje świat. Każdy pewnie mniej lub bardziej
- 41:19ma jakąś swoją wizję tej moralności.
- 41:22Wszyscy jesteśmy zapewne hipokrytami w niektórych
- 41:26względach, ale wiemy, co wypada, a co nie.
- 41:29W prywatnych rozmowach często daje przykład, że wszyscy wiemy,
- 41:32że morderstwo jest złe i nikt nie ma prawa odebrać życia
- 41:36drugiemu człowiekowi, ale jest, ale co w przypadku, kiedy ktoś
- 41:41chce zamordować twoje dziecko? I ty w obronie mordujesz
- 41:44napastnika pierwsza nadal? Morderstwo, prawda?
- 41:48A jednak sądzi jesień, inaczej niż zaplanowaną zbrodnię.
- 41:52Nie wiem czy to odpowiedni, czy nie przykład, ale czym dłużej
- 41:56dyskutujesz tym poszerzasz te swoje przykłady pewnie znacie to
- 42:01z autopsji. Wracając też jeszcze na chwilę
- 42:03do Google bo chcę coś dodać. Dla mnie najciekawszym, co
- 42:07czytałam w związku z gugę to był jego pamiętnik z jego pierwszej,
- 42:11dwuletniej wyprawy, podróży do taiti wyrwałam taki fajny
- 42:16stuletni egzemplarz w antykwariacie kocham książki,
- 42:19więc dla mnie to niezwykła perełka w kolekcji.
- 42:22W każdym razie to tutaj. Opisywał swoje wrażenia, wiecie,
- 42:26pierwszy raz w obcym, bardzo egzotycznym dla niego miejscu,
- 42:31więc jako wrażliwy w teorii artysta, wszystko go frapowało i
- 42:35fascynowało. Przyroda, ludzie, kultura,
- 42:38kolory. Duża część pamiętnika to zapiski
- 42:41związane z wierzeniami i legendami lokalsów, które
- 42:44notabene tam on mówił, że opowiadała jego ówczesna
- 42:47nieletnia żona. Oczywiście jest mnóstwo chybnych
- 42:50fragmentów związanych z tym, jak postrzegał te nieletnie
- 42:53dziewczynki, on opisywał ich jędrne piersi, sterczące sutki,
- 42:59niewinne spojrzenia, że to wszystko go bardzo podniecało i
- 43:02bardzo mu się to podobało albo jak obserwował, ukryty gdzieś w
- 43:06buszu jak Kobiety kąpały się w strumieniu nago, co jak wiemy w
- 43:10Paryżu raczej nigdy nie miało miejsca.
- 43:12No dużo jest takich fragmentów, które mrożą, ale i to, co
- 43:15najważniejsze, pokazują prawdziwego pola.
- 43:17Gu. Bardziej nie można go pokazać,
- 43:21jeżeli nie z jego pamiętnika, wiecie, malarza, którego obrazy
- 43:25wiszą w największych i najbardziej uznanych muzeach
- 43:28świata. I te instytucje nie mają
- 43:30problemu z tym, co robił i co mówił, molestowanie, nadużycie,
- 43:34przywłaszczenie kulturowe. Ciekawa Jestem, czy wy
- 43:37kojarzycie, jak byliście w jakiejś przestrzeni galeryjnej?
- 43:40Oglądaliście jego obrazy na żywo?
- 43:42Czy była taka notatka? Mam książkę, ostatnio ją
- 43:45dostałam od znaku Leonardo, frida i przyjaciele.
- 43:48Taki zbiór najbardziej znanych malarzy i w niej są tylko
- 43:52krótkie opisy na jedną stronę danego malarza, ale z racji, że
- 43:56ta pozycja została napisana przez kobietę, to jest.
- 43:59To przy takim gugę czy Picasso są faktycznie notki że na
- 44:04przykład ten sypial z dwunastolatkami ten dręczył
- 44:07swoje kochanki i przyznam, że to jest dosyć świeże podejście, bo
- 44:11ja mam duży zbiór książek z różnych lat, no i dotychczas w
- 44:15takich pozycjach stricte nie wiem jak to nazwać, zbiorowych
- 44:18opracowaniach takich bardziej encyklopedii sztuki gdzie tylko
- 44:22się powierzchownie opisuje. Danego artystę.
- 44:24Nie spotkałam się, żeby ktoś ujmował tej haniebny czyny,
- 44:28więc. Dla mnie ciekawe i myślę, że to
- 44:31jest krok w dobrą stronę w nową stronę patrzenia na historię
- 44:35sztuki. Mm to pewnie też może nie wiem,
- 44:39jakoś zaciekawi czytelników i zmusi do zagłębienia się w temat
- 44:43kiedy spojrzą na taką notatkę. Ja w ogóle od pewnego czasu
- 44:46mocno zwracam uwagę, bo rzeczy pisane przez Kobiety obecne albo
- 44:52filmy kręcone przez to czuć to po prostu bardzo czuć całkowicie
- 44:56inaczej. Wtedy te postacie są budowane,
- 45:00więc nie wiem dlaczego, ale tak zaczęłam na to zwracać.
- 45:04Uwagę więc może też was to zaciekawi, że jest całkiem inne
- 45:08spojrzenie, czy nawet ta chemia sensualność pomiędzy osobami na
- 45:13ekranie, ale jeszcze wracamy do nieszczęsnego pola wrócił po 2
- 45:18latach do Paryża, ale bardzo szybko wyjechał znowu na taiti i
- 45:22został tam już do końca swoich dni.
- 45:24Więc tych nieletnich rząd miał wiele, kiedy mieszkał koło
- 45:27szkoły dla dziewcząt. Prowadzonej przez zakonnicę, to
- 45:31i One i sam biskup zmusił pola do wyprowadzki.
- 45:35Bo źle wpływał na młode dziewczyny, no nie zapraszał do
- 45:38siebie, chciał je portretować, uwodzić, korzystał.
- 45:42Sam biskup po śmierci pola gugę powiedział, jedynym wydarzeniem
- 45:47godnym odnotowania jest śmierć tego zasługującego na pogardę
- 45:51indywiduum zwanego Google, artysty sławnego, ale wroga,
- 45:55boga oraz wszystkiego, co przyzwoite.
- 45:58No i konkretnie go podsumował. Śmieje się, bo z mojej książki
- 46:02to wyrzucili, a uważam to za świetną ciekawostkę.
- 46:06No ale i oczywiście cała historia Google to też w
- 46:10Wielkiej mierze jednak malarstwo i droga do osiągnięcia wybitnego
- 46:13działanie, tylko uwodzenie nieletnich.
- 46:16Tylko czy słysząc o tym jak się zachowywał, mamy ochotę oglądać
- 46:20jego dzieła? Czy należałoby je usunąć z
- 46:22miejsc związanych z kulturą, czy w ogóle pol jest na tyle kul w
- 46:27sensie na tym samym poziomie bycia kul jak Pablo Picasso.
- 46:30Wydaje mi się, że nie. Kolejny temat, ale już nie
- 46:33będziemy w niego chodzić. Czy właśnie najlepszym
- 46:36rozwiązaniem? Po prostu jest wiedza.
- 46:38Według mnie nie ma nic ważniejszego.
- 46:40Ja kocham się uczyć i daje mi to niebywałą wolność w myśleniu.
- 46:44Chociaż pewnie Jestem w swego rodzaju bańce otoczona
- 46:47konkretnymi ludźmi, z którymi budujemy jakoś tam, wspólnie,
- 46:51swój światowy. A nie ma chyba drugiej rzeczy,
- 46:53którą bym ceniła tak bardzo jak intelekt, to muszę się przyznać.
- 46:58No i poczucie humoru dobra, ale dlatego zawsze przedstawiam wam
- 47:01danego artystę. Po ludzku mówię o jego geniuszu,
- 47:04zdolnościach przewrotach w świecie sztuki.
- 47:07Leczeniu w tym świecie. No ale też o tych wszystkich
- 47:10ciemnych stronach i czynach, których się dopuszczał, o tych
- 47:13ludzkich i momentami niewypłacalnych rzeczach i sami
- 47:16możecie zdecydować, co o tym myślicie.
- 47:20Wiecie, w obrazach picassa nie widać za bardzo tej krzywdy
- 47:23kobiet, chociaż bywały i takie, które uwielbiał portretować w
- 47:28histerii i w płaczu. Przecież też ten obraz, który
- 47:32Sonia o nim opowiedziała, że widać, że to nie spieprzy, tylko
- 47:36właśnie przypalenie. Papierosa.
- 47:39No ale za to wy obrazach Google widać głównie nagie Kobiety i
- 47:43dziewczynki, no i mango, które swoją drogą chyba było nawet
- 47:47jakimś symbolem płodności. Znając życie.
- 47:49Ciekawi mnie też fakt, że kiedyś nie było problemem, by pokazywać
- 47:54nagie Kobiety z egzotycznych miejsc.
- 47:57Generalnie pokłosie niewolnictwa i kolonializacji.
- 48:00Cały czas w tym świecie sztuki jest.
- 48:01No cały czas to czuć, bo dlaczego dopuszczano obrazy
- 48:04nagich kobiet? Staji ty gdzieś, na jesiennym
- 48:07salonie w Paryżu i. Bo to o czymś wyjątkowym i
- 48:10niebywałym. No ale na przykład
- 48:12sportretowanie nagiej Kobiety z paryskich ulic już było bardzo
- 48:17wyuzdane, nieodpowiednie, nie do końca stosowne, że mogło się.
- 48:21Tylko wtedy. Nie wiem, portretować nago
- 48:24kurtyzany, ale nie zwykłe Kobiety, które parały się, nie
- 48:28wiem zawodem, żona trochę wychodzi na to, że Kobiety z
- 48:31egzotycznych krajów mogły być traktowane przedmiotowo bardziej
- 48:35niż te z Europy. Nie wiem, no to już wchodzimy w
- 48:38kolejny wątek rasizmu. Rasizmu przywłaszczeń.
- 48:41To jest niekończący się temat. Kolejny, który rozrywa mi serce
- 48:44i który mnie frapuje w wielu kwestiach i właśnie tak
- 48:47wyglądają dyskusje ze mną, że po prostu zaczynasz jeden temat, a
- 48:51kończysz naprawdę na innych wątkach, które cię finalnie
- 48:55gdzieś doprowadzą. Nie, bo no, jakiejś refleksji,
- 48:58ale muszę, jak to ja powiedzieć jeszcze, że był malarz, który
- 49:03nazywa się caravaggio. Którego określa się miany
- 49:06mordercy, bo zamordował człowieka i uciekł, co też
- 49:10wiecie, bo było nim podcast. Był strasznie agresywnym, kiedy
- 49:14coś szło nie po jego myśli. I teraz pytanie, czy dzieła
- 49:19powinno usunąć się z muzeów? Przecież był mordercą, który co
- 49:23prawda został skazany na dożywocie, ale uciekł on tam,
- 49:26uciekał kilka razy i przez całe Włochy.
- 49:28Ale wiecie, kto go chronił? Zakon, wiadomo, dla którego on
- 49:33malował, więc spełniał się po prostu w roli.
- 49:36Oni go chwalili, żywili. Ukrywali, no i znowu wątek
- 49:41religijny, a czasami w przykazaniach.
- 49:44Nie widnieje podpunkt mówiący, nie zabijaj, i to w skali
- 49:48moralności. Możemy postawić wyżej od
- 49:51podpalenia papierosem. Nawet teraz ludzie nie zgadzają
- 49:54się na przestępców robiących karierę w telewizji.
- 49:57No, przykładem jest Dagmara, nazywana przez lata królową
- 50:01życia, a była skazana za uwaga, działanie w zorganizowanej
- 50:05grupie przestępczej, stręczycielstwo, sutenerstwo i
- 50:08zmuszanie młodych kobiet do prostytucji.
- 50:11Ta osoba w mediach uważana była za gwiazdę za celebrytkę.
- 50:16Absurdalne. W końcu ludzie się zbuntowali i
- 50:19nie chcieliby miała prawo kontynuować swoją karierę.
- 50:23Na szczęście tyle że jak wiecie, no kara nie mogę porównać do
- 50:27dagmary, bo on był wybitny malarzem.
- 50:30Faktycznie, który zapisał się w historii nie bez powodu wniósł
- 50:34coś do tego świata, a o tak marzy.
- 50:36Niedługo wszyscy zapomną, bo. No zbyt wiele poza jakąś tam
- 50:40tanią i prostacką rozrywką dla mas nie wnosiła do świata.
- 50:45Przyznam, że szukałam artykułów o kancelowaniu caravaggio.
- 50:48Ja nie znalazłam. Ciekawe, że nikt go nie wziął
- 50:50jeszcze na tapet. Może dlatego, że to były inne
- 50:54czasy. Chociaż niedopuszczalne było
- 50:57morderstwo, chcę wiedzieć, co wy o tym myślicie.
- 51:00Wiem, że mam tutaj wielu fanów jego sztuki, więc dajcie mi
- 51:04znać, czy należy zdjąć obrazy mordercy ze ścian wielkich
- 51:09włoskich muzeów? Więc na koniec zostawię pole do
- 51:12przemyśleń i rozważań, jeżeli wszyscy dotrwamy do końca, na
- 51:16razie po prostu nakreślam kontrowersyjne osobistości,
- 51:18które przychodzą mi do głowy. Robiłam o pedofilii pornografii.
- 51:22Odcinek chyba numer 9 fill, więc jest stary fill sprzed 2 lat.
- 51:27Oczywiście wszelkie social media go blokują i cenzurują kiedy
- 51:30wstawiam go w innej formie. O cenzurze w sztuce też chyba
- 51:34powinien być odcinek sn i ja sobie go włączyłam.
- 51:37Zawsze mi trochę Wstyd słuchać moich pierwszych odcinków, no
- 51:41ale powiem wam, że miałam tam wiele trafnych spostrzeżeń sn
- 51:45fill, a Wstyd, po prostu chodzi mi o to, że to było 2 lata temu.
- 51:48Wiele się zmieniło, ja się rozwinęłam, przeczytałam.
- 51:51Dużych książek zobaczyłam naprawdę wybitne firmy, które
- 51:54dawały mi do myślenia. No i spotkałam też ludzi, którzy
- 51:57mi wiele uświadomili. A wiecie?
- 51:59Tamte odcinki nadal są super, to tylko chodzi o mnie, bo przez
- 52:02ten czas nauczyłam się, no dosadniej formułować swoje
- 52:06myśli, a nie jest to takie łatwe, jak może się wydawać, bo
- 52:09ja często mówię skrótami myślowymi i w tym podcaście
- 52:13zainspirowanym notabene dokumentem o sekcie związanej z
- 52:16pedofilami. Opowiadałam o tym, że temat tak
- 52:19mnie poruszył, że aż zaczęłam szukać podobieństw i tematu
- 52:22pedofilii w świecie sztuki. Inspiracje można znaleźć nawet w
- 52:27na pierwszy rzut oka rzeczy, która nie ma nic wspólnego ze
- 52:30sztuką baltus, bo o nim mówię, to jest artysta, który urodził
- 52:34się w 1937 roku. On zszokował cały rozpustny
- 52:38Paryż podczas swojej pierwszej wystawy, a jak wiecie, nie było
- 52:42łatwo wtedy zszokować mieszkańców Paryża.
- 52:44No bo sodoma i gomora była na porządku dziennym.
- 52:48No tak samo jak lafiryndowanie. To miasto po prostu było
- 52:53wyuzdane i obfite. W inną definicję moralności niż
- 52:57wypadało. Burdele, orgie, nierząd, ćpanie.
- 53:01No esencja Paryża. Przy okazji wyrastały tam też
- 53:03nazwiska, które do dzisiaj umawiamy.
- 53:06Czy podziwiamy w muzeach. Oni zdecydowanie nie odnaleźli,
- 53:09by się w czasach skrajnej poprawności politycznej
- 53:12naprawdę, albo mieliby to w dupie.
- 53:14Tego, tego nie wiemy. Na obrazach baltusa znajdowały
- 53:18się dziewczynki i nastolatki wyciągnięte na łóżku nagie albo
- 53:23pół nagie, w bardzo sugestywnych pozach.
- 53:26Pokazywał ich piersi i miejsca intymne bieliznę.
- 53:29Dziewczynki z obrazów nie miały więcej niż 12 lat.
- 53:33Oskarżono go wtedy za czasów, kiedy żył i stworzył te obrazy o
- 53:37szerzenie pedofilii, ale on sam komentował te zarzuty, że to
- 53:41jest wina odbiorcy i jego niestosownych myśli, a nie jego
- 53:45sztuki. Bezczelny nazywano go
- 53:48perwersyjnym, malarzem nieletnich, nim fetek albo
- 53:51malarzem freudowskim. Szukałam też informacje, czy
- 53:54były jakieś oficjalne oskarżenia na tamten czas, jakieś zeznania,
- 53:58dowody, czy on robił coś z tymi nieletnimi dziewczynkami?
- 54:02Czy to na przykład po prostu matki je przeprowadzały, czy to
- 54:05były jakieś sieroty, czy biedne matki w potrzebie nie znalazłam
- 54:09niestety informacji, a szkoda, bo to byłoby ciekawe, ale wiem,
- 54:13że w tamtych czasach bo pamiętam też że Picasso adoptował na
- 54:16chwilę jakąś sierotę. To było dosyć popularne, no ale
- 54:21nie wydaje mi się normalnym, żeby dwunastolatka przychodziła
- 54:25na sesję malarską i podciągała spódniczkę do góry, bez względu,
- 54:29jaki to był moment w historii świata i czy miała rodziców, czy
- 54:32nie miała za to, kiedy skończył 60 lat, miał romans z
- 54:36szesnastolatką i zobaczcie już wtedy to wstrząsnęło paryską
- 54:40societą dzisiaj. No przyznam, że te granice są
- 54:43przekroczone. No przesunięte.
- 54:45Bardzo, zdecydowanie. No trochę.
- 54:47Społeczeństwo przyzwyczaiło się teraz do Wielkiej różnicy wieków
- 54:51normą. W sumie jest, że dojrzali
- 54:52mężczyźni spotykają się z nastolatkami w pewnych kręgach
- 54:56jest to normą. A jak kobieta ma młodego, to co?
- 54:59Ogromna krytyka, jak zwykle podwójne standardy.
- 55:03Ale no nie jest to wymysł obecnych czasów, tylko to też
- 55:07jest kolejny temat. Rzeka.
- 55:09Są różne układy na pewno wiecie, są też te i romantyczne, ale
- 55:12zazwyczaj to są jakieś finansowe.
- 55:15Ale też nie jest i nie było normalne, że
- 55:17sześćdziesięciolatek spotykał się z szesnastolatką, chociaż
- 55:20Picasso też był z maritteres, ale ona miała 17 lat, a on 30
- 55:24albo 40. No jest ogromna różnica, ale
- 55:27jednak 60, a 16. Ogromny mają kompleks te stare
- 55:31korniszon, jeżeli chodzi o wiek kobiet.
- 55:35Ale ok. Ale też fakt, o którym
- 55:39przypomniała mi marika z przeszłości, z tego podcastu o
- 55:41pedofilii, że dzieci nigdy nie były kojarzone z erotyzmem,
- 55:46dopóki na świecie nie pojawił się sam floyd, o którym często
- 55:50wam wspominam. W kontekście malarzy tamtego
- 55:52czasu wszyscy się jarali floydem.
- 55:56W 2017 roku powstała też petycja, która głosiła, żeby
- 55:59usunąć dzieła baltusa z nowojorskiego med, czyli
- 56:03metropolian musium, ponieważ ta sztuka szerzy pedofilię
- 56:06pornografię dziecięcą. No, została podpisana przez 9000
- 56:11osób, ale przedstawiciel med powiedział, że nie usuną oni
- 56:15tego obrazu, ale dodał, że jest to idealny moment na dyskusję o
- 56:21wolności i ekspresji artysty. Czyli zdaniem osoby
- 56:24zarządzającej jednym z najbardziej znanych muzeów na
- 56:27świecie, w którym odbywa się medgala.
- 56:29Nie istotą był problem pornografii dziecięcej, tylko
- 56:32wolności danego artysty. Notabene okazało się, że sam
- 56:36David bowie czy bono z youtube'u.
- 56:39W swojej kolekcji obrazy baltusa, ale nie było konkretnie
- 56:42powiedziane, które szkoda. Próbowałam oczywiście dotrzeć,
- 56:46ale zazwyczaj takie informacje nie są publiczne.
- 56:48Pewnie ze względu na to, żeby nikt nie wyliczał im majątku,
- 56:51albo ze względu bezpieczeństwa. I teraz pytanie, czy pan z med
- 56:56miał rację, bo mogłabym i zacznę dyskusję pod tytułem czy artystą
- 57:01wolno więcej? Wydaje mi się, że przynajmniej
- 57:04moje pokolenia jest mrocznik dziewięćdziesiąty, drugi i ty
- 57:07przede mną były uczone tego albo.
- 57:10Przyzwyczajane, że faktycznie tak jest.
- 57:12Artysta stawiany na piedestale z iskrą bożą.
- 57:15Geniusz mógł więcej, bo był ponadprzeciętnie uzdolniony i
- 57:19wyróżniał się na tle standardowego człowieka, który
- 57:22no nie wnosi do świata tyle, co ten artysta.
- 57:25Nie wiem, czy coś się zmieniło. Może poziom tych twórców,
- 57:30których teraz obserwujemy, ale nadal tak jest, że znanej czy
- 57:34zdolnej osobie wybaczamy więcej niż zwykłemu człowiekowi.
- 57:38Nie wiem, czy się zgodzicie, ale ja mam takie spostrzeżenia i
- 57:41oczywiście to się zmienia, bo na przykład zachowania
- 57:44seksistowskie, jakieś nieodpowiednie poprzez wzrost
- 57:47tej świadomości, jednak może są bardziej negowane.
- 57:50Już nie przymyka się na to oczu tak chętnie jak kiedyś w wielu
- 57:54dziedzinach w wielu zawodach. Nie mówię stricte o sztuce,
- 57:57zapewne w wielu panów nad tym ubolewa, więc idziemy w lepszą
- 58:00stronę. Ale nadal.
- 58:02No, jak znana osoba nie wiem. Przykładowo wsiada za kółko po
- 58:05pijaku, no to jest to jakoś tak bardziej wybaczone.
- 58:09Czego ja nigdy nie zrozumiem, bo mnie stać na to, żeby po jakiejś
- 58:13imprezie wrócić taksówką do domu, a dla wielkiego aktora czy
- 58:16aktorki to problem? Ja wiem, że to pewnie jest
- 58:18jakieś bardziej zagmatwane sn. Nie no, nie jest, po prostu nie
- 58:21wsiadasz po pijaku za kółko i tyle.
- 58:23No ale zbaczam z tematu, bo łatwo jest zboczyć w tych
- 58:26zawiłościach moralności fill. Od razu pomyślałam o kobietach,
- 58:30które rzadziej się kanceluje, trochę nie ma co się dziwić
- 58:34skoro tyle artystek zostało wymazanych z historii sztuki w
- 58:38ogóle nieujętych w historii. Zazwyczaj kobieta była jak to
- 58:41już powtarzała muzą, kochanką, żoną malarza.
- 58:44Nawet, kiedy sama tworzyła sztukę.
- 58:47Jednak patriarcha no to jest taka forma, którą przypisujemy
- 58:51głównie mężczyznom. Nie ma co się dziwić, bo na tym
- 58:53polega tak na władzy mężczyzn ponad kobietami.
- 58:57To oni mają przywileje. No ale są przykłady, w których i
- 59:01Kobiety dobrze odnajdują się w tym ustroju, co jest
- 59:05przerażające. Absolutnie.
- 59:07No i tak trochę nawiązując do tego na przekór, no to te
- 59:11zarzuty, które stosowane są podczas kancelargu wobec
- 59:15mężczyzn, artysty, artystów, nie są podnoszone.
- 59:17Kiedy mówi się o życiu artystek, albo ja do nich nie dotarłam.
- 59:21Weźmy naszą ulubioną laferendę, czyli tamarę łepidzką, miała
- 59:25mężów 2, ale w trakcie każdego związku miała romanse dużą ilość
- 59:30z kobietami. I innymi mężczyznami, kiedy
- 59:33wracała z nocnych uciech w Paryżu po orgiach.
- 59:36To zazwyczaj była po sporej ilości koksu, a potrafiła na
- 59:40przykład zwierzać się swojej młodej córeczce, którą budziła w
- 59:43nocy i opowiadała jej, jakiej minął wieczór i co robiła
- 59:48poniżała swojego pierwszego męża.
- 59:50Używała przemocy, słownej. Jest o tym wiele w jej
- 59:53biografiach. Tadeusz nie miał łatwo, zawsze
- 59:56robiła to, na co miała ochotę i z kim miała ochotę.
- 59:59Była wyzwolona. Zresztą to był moment w
- 1:00:01historii. Kobiety ścinały włosy, zakładały
- 1:00:04garnitury i przestawały bać się na taką skalę kochać inne
- 1:00:08Kobiety. Na przykład więc wspaniale, to
- 1:00:11nigdy nie powinno być problemem. Miała też młodych kochanków i
- 1:00:15kochanki, nawet jako starsza już kobieta, a o tym nigdy się nie
- 1:00:18mówi w perspektywie czegoś nieodpowiedniego.
- 1:00:21Nawet jak dzwoniłam do muzeum tamary łempickiej, bo
- 1:00:24potrzebowałam jakichś informacji do podcastu, to młody pan.
- 1:00:28O obeznany absolutnie. W jej życiorysie zwyżką mnie, że
- 1:00:32nieistotne są orgie, w jakich brała udział pani mariko.
- 1:00:35Tylko ciekawszą ciekawostką jest fakt, że zaprojektowałam mundur.
- 1:00:39Wiecie, no, znacie mnie już trochę.
- 1:00:41Uświadomiłam go, że ludzie się różnią i dla mnie i moich
- 1:00:46słuchaczy orgie są bardzo intrygującym elementem życia
- 1:00:49tamary łempickiej, a o mundurze również.
- 1:00:51No wspominałam, ale już nie z taką ekscytacją.
- 1:00:55Nie wiem, czemu dla ludzi seks jest takim tematem tabu.
- 1:00:58Artyści również lubili uprawiać seks.
- 1:01:01Nie udawajmy już takich pruderyjnych.
- 1:01:02Bez przesady. Poza tym nie bez powodu jest to
- 1:01:05niewinna sztuka, nudne fakty to możecie sobie posłuchać na
- 1:01:08lekcji plasterki czy akademickich wywodach.
- 1:01:12Więc wszystko zależy od perspektywy, od kontekstu.
- 1:01:16To jest słowo klucz i czasami wydaje mi się, że te instytucje,
- 1:01:20na przykład państwowe, poważne, akademickie one są lekko
- 1:01:24zakurzone mentalnie, bo przecież chyba właśnie w tym jest problem
- 1:01:28ludzi, którzy mówią o colingu w świecie sztuki, że nie ma
- 1:01:31kontekstu podczas danej wystawy, albo a propos przedstawiania
- 1:01:35danego artysty, żeby to nic mógł sam postanowić, czy chce je
- 1:01:39oglądać wystawę i w niej uczestniczyć, żeby miał.
- 1:01:43Zarys twórczości życia artysty. No bo nie musi wiedzieć
- 1:01:46wszystkiego od tego na przykład są ludzie tworzący wystawę.
- 1:01:49Ludzie wykształceni w tym kierunku i w odcinku nowy
- 1:01:52wspaniały świat. Tutaj będę się do dziewczyn
- 1:01:54odwoływała. Karolina sulej powiedziała
- 1:01:57ciekawą rzecz, żeby właśnie nie ograniczać tej odpowiedzialności
- 1:02:01tylko do konsumenta, bo to problem systemowy.
- 1:02:04I pytała, jak mają to rozwiązać instytucję dystrybuujące wiedzę,
- 1:02:08czy to muzea, czy uniwersytety, miejsca, które sankcjonują te
- 1:02:12autorytety. I zapytałam się was na
- 1:02:15Instagramie, jak lubicie odczuwać sztukę, kiedy chodzicie
- 1:02:19do takich instytucji, czy na spontanie, czy raczej z jakąś
- 1:02:23wiedzą był podział. Jedni mówili, że uwielbiają
- 1:02:27spontan i nie muszą nic wiedzieć.
- 1:02:29Inni mówili, że spontan jest o k, ale na przykład po wizycie
- 1:02:32lubią sobie doczytać, albo posłuchać niewinnej sztuki, żeby
- 1:02:36się dowiedzieć po prostu, co oglądali.
- 1:02:39No i byli tacy, którzy mówili, że tylko z kontekstem, tylko z z
- 1:02:42biografią mogą iść, pooglądać jakąś sztukę, czy poznać.
- 1:02:47Artystę? No, ale dużo z was pisało, że
- 1:02:50lubią sobie posłuchać niewinnej sztuki przed wyjściem, także
- 1:02:53dzięki lizusy. No to jest super, no bo niewinna
- 1:02:56sztuka od tego jest, ale nie sądzę, żeby kontekst i wiedza
- 1:03:01była obowiązkiem ludzi, którzy chcą iść do muzeum, bo czasami
- 1:03:05faktycznie przypadkiem znajdujesz się w miejscu, w
- 1:03:07którym stwierdzasz, że chcesz odwiedzić takie muzeum.
- 1:03:10Więc w teorii, no to ono czy galeria powinni postarać się
- 1:03:14zawrzeć te wszystkie fakty i miłe i niemiłe dla nich?
- 1:03:19Też niewygodne? Albo chociaż trochę.
- 1:03:21No ale w pełni, a nie tylko wychwalając geniusz twórcy, a
- 1:03:25jak robią spotkania, gdzie na przykład omawiane jest artysta
- 1:03:29jego dziedzictwo, no to fajnie byłoby zaangażować jednak trochę
- 1:03:33młodszych ludzi, którzy dotrą do innej publiczności, żeby
- 1:03:37zachęcić też ludzi do chodzenia po muzeach.
- 1:03:41Bo czy to nie my, jako odbiorcy powinniśmy?
- 1:03:44Decydować o tym, co sądzimy, dla niektórych zapewne nie będzie
- 1:03:48problemem zachowanie takiego picassa.
- 1:03:50No bo to nie będzie istotne w odbiorze sztuki, a dla innych
- 1:03:54będzie to nie do przejścia. Tak było w książce potwory
- 1:03:57dylematy fanki, że ona, kiedy dowiedziała się o tym, co zrobił
- 1:04:01polański obejrzała Jeszcze raz, jego filmy, uznała, że nadal są
- 1:04:06wybitne i nie zmienia zdania co do tego faktu, ale cały czas z
- 1:04:11tyłu głowy miała poczucie niewygody.
- 1:04:13Tylko czy to była niewygoda? Przed nią samą, że podoba jej
- 1:04:16się twórczość kogoś, kto skrzywdził drugą osobę.
- 1:04:19Czy Wstyd, że inni go. Krytykują, a dla niej nadal jego
- 1:04:23twórczość pozostaje zapisana jako coś wybitnego.
- 1:04:26Wspaniale zadawać sobie takie pytania naprawdę samym sobie.
- 1:04:31Przypomniał mi się też przykład fridy kalo.
- 1:04:32Trochę skacze, wiem, kiedy była wystawa w łazienkach
- 1:04:35Królewskich, to nagrałam podcast, żebyście mogli sobie
- 1:04:39dowiedzieć się więcej i o niej, i o tych obrazach, które zostały
- 1:04:43tam wystawione, żeby znać kontekst.
- 1:04:46Ja nie interpretowałam tych obrazów, tylko chodziło o to,
- 1:04:49żeby żebyście wiedzieli, na co zwrócić uwagę, jakby żebyście
- 1:04:53mogli sobie łatwiej móc właśnie interpretować.
- 1:04:57Tej dzieła, żeby nie tylko omiatać obrazu czy robić sobie
- 1:05:01selfie na Instagram, tylko się skupić na konkretnych rzeczach i
- 1:05:05wiedzieć, kiedy go malowała i w jakich okolicznościach i co na
- 1:05:09nią wpłynęło. No i jedna z was mi napisała i
- 1:05:12wysłała zdjęcie, że totalnie usunęli z jej biografii zakleili
- 1:05:16wręcz chyba fakt, że frida sypiała też z kobietami.
- 1:05:19A wiecie czemu? Bo sponsorem i partnerem wystawy
- 1:05:23było TVP. Jeszcze za rządów pisu, a wiemy,
- 1:05:26że PiS nienawidzi wszystkiego, co nie wpasow.
- 1:05:28Dzieje się w ich regułę i standardy.
- 1:05:31Artystka lesbijka kto to widział?
- 1:05:35Ciekawy przypadek? Nie, chociaż mnie bardziej
- 1:05:37zaintrygowało, że ta moja słuchaczka zwróciła na to uwagę
- 1:05:42bardzo spostrzegawcza ok, ale to jest bardziej o cenzurze, że
- 1:05:46tutaj odbiorca również miał urwaną całość.
- 1:05:48Historii fridy nie może dla kogoś byłoby to istotne, że ona
- 1:05:52też lubiła. Kobiety, a nie tylko mężczyzn.
- 1:05:55I myślę, że to co mówiłam o tym zakurzeniu niektórych
- 1:05:58instytucji, niedopuszczaniu młodych głosów świadczy o tym,
- 1:06:01że. Ich nie do końca obchodzą te
- 1:06:04czyny artystów. Dla nich istotą jest sztuka
- 1:06:08rozgłos danej wystawy czy kolekcji.
- 1:06:10Oj, tutaj w ogóle mogłabym jeszcze poruszyć temat
- 1:06:12kolekcjonerów, pewnie dla tych wielkich muzeów i ludzi z
- 1:06:16prywatnymi kolekcjami. No nie jest mile widziane
- 1:06:19kancelowanie twórców, którego zainwestowali jakieś miliony, a
- 1:06:23światem rządzi hajs. Dobrze to wiemy.
- 1:06:25Wracając jeszcze do instytucji. Nie ma rozmów, które faktycznie
- 1:06:29byłyby zrozumiałe i ciekawe dla zwykłego odbiorcy sztuki.
- 1:06:33A ja od początku istnienia niewinnej sztuki mówiła o tym,
- 1:06:35że ludzie boją się chodzić do muzeów, boją się sztuki, tego,
- 1:06:38że będzie im Wstyd nie wiedzieć, nie rozumieć.
- 1:06:42Mówię też o tej elitarności, która tak psuje ten światek
- 1:06:45sztuki, bo ludzie zamiast uświadamiać sobie jako sztuka,
- 1:06:48jest nieziemsko wyzwalająca, bez względu czy coś o niej wiesz czy
- 1:06:52nie. No to mają takie poczucie, że
- 1:06:55dokładana jest kolejna rzecz, która?
- 1:06:58Nie jest, no nie wiem, z ich ligi znam wiele takich historii,
- 1:07:02a dla mnie chodzenie po galeriach sztuki czy muzeach
- 1:07:04jest absolutnie relaksujące. Jest przyjemnością, jest
- 1:07:08wejściem do świata, który ja się na emocjach na czymś ponad
- 1:07:13ludzkim momentami jest zapiskiem historii, które były na tyle
- 1:07:17istotne dla artysty, że zdecydował się, aby ten urywek
- 1:07:21codzienności uwiecznić na płótnie.
- 1:07:23No i chciałabym, żeby dla ludzi. Też było to czymś wyjątkowym?
- 1:07:27Robiłam kiedyś odcinek pod tytułem.
- 1:07:30Coś w stylu, boję się chodzić do galerii sztuki, zainspirowana po
- 1:07:33prostu osobami, które mi powiedziały takie zdanie, a było
- 1:07:36ich naprawdę dużo, co mnie zszokowało, bo trochę tego nie
- 1:07:39rozumiałam, więc to też jest ogromna wina tych instytucji.
- 1:07:43Jak wygląda to wpuszczanie? Metaforycznie odbiorcy do ich
- 1:07:46świata mogliby poluzować. Guma nie tkwić w tych
- 1:07:49dziaderskich dywagacjach, które nikogo tak naprawdę nie
- 1:07:53obchodzą, a połowa ludzi ich po prostu nie rozumie.
- 1:07:55Wiecie, że niedawno byłam w Los Angeles i poszłyśmy z jaśmin do
- 1:07:59the broad. Wiecie jak wyglądało oglądanie
- 1:08:02sztuki? Tam było pełno rodzin, dzieciaki
- 1:08:06biegały pomiędzy salami, ludzie w każdym wieku dyskutowali na
- 1:08:09głos, śmiali się i nie krępowali się swoich emocji.
- 1:08:13Oczywiście tam robili selfie, no bo tu mamy dwudziesty pierwszy
- 1:08:16wiek, super atmosfera. A jak byłyśmy z dziewczynami na
- 1:08:20Picasso w muzeum Narodowym w Warszawie grobowa Cisza.
- 1:08:24Zły wzrok pań, które tam pilnowały tej wystawy.
- 1:08:27Powaga, sztywność, masakra. To przynajmniej, przynajmniej mi
- 1:08:32odbiera przyjemność obcowania ze sztuką, a chyba wiecie, jak
- 1:08:36kocham sztukę, tak jak dla wszystkich artystów z
- 1:08:39rozpustnego Paryża, o których mówię, taki dla mnie sztuka jest
- 1:08:42najistotniejszym elementem w życiu.
- 1:08:44No i zapewne sama świata nie zbawi.
- 1:08:46Ale chociaż kilka osób z większą przyjemnością i wiedzą mam
- 1:08:50nadzieję, postanowi wejść na nowo.
- 1:08:53Może w ten świat sztuki dodam, że w Wiedniu też była grobowa
- 1:08:56Cisza. W wielu muzeach, więc żeby nie
- 1:08:58było, że tak najeżdżam na polskie muzea.
- 1:09:01Absolutnie tak nie jest, ale byłam w przez miesiąc w Wiedniu
- 1:09:05w takiej skrajnej pandemii, kiedy był całkowity lockdown,
- 1:09:08więc wydaje mi się, że to mogło trochę zakrzywić obraz tych
- 1:09:12instytucji wiedeńskich. Ale nie wiem, trzeba będzie
- 1:09:16powtórzyć i też nie wiem, skąd ta bariera stawiana pomiędzy
- 1:09:20sztuką a odbiorcą. Mam kilku znajomych, którzy nie
- 1:09:23interesują się sztuką, ale lubią wpaść do muzeum i zapytani
- 1:09:27przeze mnie, jak było mówią, super, podobało mi się i tyle, i
- 1:09:31też. Nie ja.
- 1:09:32Co prawda uwielbiam biadolić i rozkładać na czynniki pierwsze
- 1:09:35tematy związane ze sztuką wiecie ale no nie każdy musi pisać z
- 1:09:40tego nie wiem doktorat. Wracając do głównego tematu
- 1:09:44czyli do cancellingu już się nie dziwię że wszyscy tak to
- 1:09:47rozwlekają bo jest okrutnie trudny, ale kanclerz culture
- 1:09:51wymaga od nas dyskusji otwartej głowy, jakiś kompromisów
- 1:09:55myślowych. A dobrze, wszyscy wiemy jak
- 1:09:58wielu ludzi zwyczajnie lubi kiedy coś jest czarne albo
- 1:10:01białe. Myśli o tym, że tak świetnie
- 1:10:04wygląda, że zawsze jest jakieś, ale i to jest w nim
- 1:10:07najciekawsze. I w sumie najbardziej barwne.
- 1:10:10Jakbym miała pomyśleć o każdym artyście, o którym sporo wiem.
- 1:10:15No to w sumie przez te 100 odcinków wymieniłabym 2, którzy
- 1:10:20mieli przeciętne, zwyczajne, takie waniliowe życie bez
- 1:10:23większych ekscesów. A reszta dobrze wiecie, że tam
- 1:10:27było jedno wielkie bailando i pełno przewinień.
- 1:10:30Ale czy to znaczy, że musielibyśmy wykreślić
- 1:10:33wszystkich z historii sztuki, co by wtedy pozostało?
- 1:10:36Bo od tego zaczął się mój temat, bo pierwsze co mówiono na social
- 1:10:40mediach o kancelargu to było skasuj my wszystkich zróbmy
- 1:10:44miejsce na nowych. I dlatego we mnie zrodziła się
- 1:10:47taka Niezgoda na to, bo uważam, że większość wielkich malarzy
- 1:10:51zasłużenie znalazła się na listach najwybitniejszych.
- 1:10:54Wiele wnieśli do świata sztuki, otworzyli drzwi kolejnym
- 1:10:57wybitnym malarzem i malarkom, i wiem, że Kobiety miały gorzej,
- 1:11:01były wykreślane bez nazywania tego kancelaringiem.
- 1:11:05Wspaniała pozycja. Dlaczego nie było wielkich
- 1:11:07artystek książka lindy o klin i tak naprawdę.
- 1:11:11Odpowiedź na tytułowe pytanie jest banalna, patriarchalne
- 1:11:15wykluczenie, ja bym tak tak streściła po prostu ten cały
- 1:11:19wywód, przeczytam wam jeden z cytatów.
- 1:11:22Nie zawiniły gwiazdy. Nasze hormony i cykl
- 1:11:25menstruacyjny ani nasze wewnętrzne niedostatki, lecz
- 1:11:28instytucje i system edukacji. Edukacji, rozumianej jako
- 1:11:32wszystko, czego doświadczamy od chwili przyjścia na ten świat
- 1:11:35pełen znaczeń, symboli. Znaków i sygnałów.
- 1:11:38Pozycja, którą wam polecam i na pewno niebawem omówię, ale jest
- 1:11:42tam dużo smaczków, więc nie będę tutaj wtrącała chociaż.
- 1:11:48Jak już jesteśmy w tym temacie, to od razu przychodzą mi do
- 1:11:50głowy wielkie naukowczyni. Ostatnio też zjeść mi trochę o
- 1:11:53tym rozmawiałam, które były tylko żonami.
- 1:11:57Przecież w momencie, kiedy einstein został sam bez swojej
- 1:12:00żony, nagle dziwnym trafem przestał wnosić do świata nauki
- 1:12:04przełomy albo siostra mozarta, która była wybitną, młodziutką
- 1:12:07kompozytorką, ale nic o niej nie wiemy.
- 1:12:10Bo mozart przywłaszczył sobie jej dzieła.
- 1:12:13I tak, to były inne czasy, bo kobieta musiała się na to godzić
- 1:12:17i żeby wszystko jakby zostało w rodzinie, bo wtedy to było
- 1:12:20istotne, dobre imię rodu i geniusz.
- 1:12:23No dlatego mozart grał jej kompozycje, ale pod nazwiskiem
- 1:12:27rodowym, więc wszystko zostało w rodzinie.
- 1:12:29Tylko jednak grał to mozarta. Nie ona.
- 1:12:33No przecież to są takie ciekawe tematy, jak dobrze w ogóle, że w
- 1:12:35końcu są czasy, kiedy się o tym mówi i my możemy to odkrywać.
- 1:12:39Jest też książka historia sztuki bez mężczyzn, która odbiła się
- 1:12:43głośnym echem, ale o tym jeszcze porozmawiamy.
- 1:12:47Kiedyś. Tu niestety skupiam się no na
- 1:12:49mężczyznach, bo to oni są w większości.
- 1:12:52Nawet jak ostatnio dostałam tę książkę, co wam mówiłam?
- 1:12:54Gdzie jest 800 postaci ze świata malarstwa?
- 1:12:58No to było tylko kilka kobiet w niej ujętych, bo tak wyglądały
- 1:13:02wtedy czasy w sztuce. Teraz na szczęście możemy
- 1:13:05wymienić więcej artystek niż tylko frida, callo, empicka czy
- 1:13:08georgia okiv powsta. Naprawdę sporo dobrych książek o
- 1:13:12artystkach. Ja teraz czytam, o która zresztą
- 1:13:16musiała przybierać się z tego, co pamiętam, za mężczyznę, żeby
- 1:13:19móc studiować są Polki na montparnasie.
- 1:13:22Histeria sztuki jest wiele biografii, nie wiem, boznańskiej
- 1:13:25i innych też artystek. Tylko problem.
- 1:13:28Tutaj pojawia się taki, że tym zainteresują się osoby z naszej
- 1:13:31bańki, a raczej przeciętny człowiek, który nie ma nic
- 1:13:34wspólnego z historią sztuki. Albo który chce poznać tylko
- 1:13:37podstawy. No jednak pozostanie przy
- 1:13:39powtarzaniu, że ten czy tamten był geniuszem i tyle.
- 1:13:43I sama wiem po wyświetleniach, że większość woli słuchać o
- 1:13:46największych nazwiskach. Niż o tych mniej.
- 1:13:49Żeby poznać kogoś nowego, co potwierdza, że ludzie nadal
- 1:13:53niewiele wiedzą o sztuce, bo po co mieliby słuchać kolejnego
- 1:13:56podcastu o Picasso, skoro by wszystko wiedzieli?
- 1:13:59A a ja jak zagłębiam się w temat, to sami wiecie, że
- 1:14:03konkretnie, więc nawet dla mnie jeszcze sztuka picassa nie jest
- 1:14:06wyczerpana. A było już kilka odcinków i
- 1:14:10nadal czuję niedosyt. No mam nadzieję, że wy też, ale
- 1:14:12no nie biadole wam tych podstawowych informacji, tylko
- 1:14:15szukam, naprawdę. Smaczków z jego życia.
- 1:14:18Ciekawa Jestem czy każdy mógłby wymienić po 5 obrazów z każdego
- 1:14:22najwybitniejszego artysty? Jestem pewna, że nie, aczkolwiek
- 1:14:25wiem, bo pisaliście mi że wszedł jakiś film o Pablo Picasso.
- 1:14:29Do kin nie mam w ogóle ochoty go nawet zobaczyć, jak ma być
- 1:14:32szczera, bo ja wiem, co tam będzie.
- 1:14:33No, wszystko już czytałam, wszystko wiedziałam i już
- 1:14:37mówiłam to kilka razy, ale Jestem fanką wiedzy i edukacji.
- 1:14:40Uważam, że nie ma nic bardziej seksownego.
- 1:14:44Poważnie, szczególnie w obecnych czasach, kiedy?
- 1:14:46My w Polsce mamy do niej dostęp, fajnie jest wiedzieć, fajnie
- 1:14:50jest dyskutować oczywiście z odpowiednim kompanem, który nam
- 1:14:53odpowiada, który jest na odpowiednim poziomie, który ma
- 1:14:56dobre argumenty. No jakąś tam ciekawą wizję tego
- 1:14:58świata, otwartą głowę i jest tyle fantastycznych książek.
- 1:15:02No ja po prostu nie mogę się naczytać, ja codziennie czytam i
- 1:15:06czytam. I przyznam się, że Jestem
- 1:15:08większą fanką czytania niż oglądania.
- 1:15:11Tu mogę wielu osobom. Podpaść, ale historia o
- 1:15:14artystach jakoś przyjemnie mi się buduje we własnej wyobraźni
- 1:15:17niż takiej narzuconej przez. Ludzi ze świata kina.
- 1:15:23No dobrze, ale czy znamy już odpowiedź, czy można celować
- 1:15:27wielkich artystów czy artystom można więcej?
- 1:15:30Czy oddzielamy sztukę od ich życiorysu?
- 1:15:33Ewidentnie nie, więc przytoczę jeszcze kilka rzeczy.
- 1:15:37A propos, Picasso, bo fill Guardian nazwał go najbardziej
- 1:15:41wpływowym artystom dwudziestego wieku.
- 1:15:44Mimo że tak naprawdę dzisiaj o picassie częściej mówi się w
- 1:15:47kontekście mizoginii, właśnie kulturowemu, przywłaszczeniu czy
- 1:15:51przemocy wobec kobiet. Znalazłam też ciekawy Wywiad z
- 1:15:55jego wnukiem. Nie mogłam się oprzeć.
- 1:15:58To jest wnuk Bernard, który prowadzi muzeum w maladze, a
- 1:16:02dosyć ciekawy przeczytam wam fragmencik.
- 1:16:04Pamiętając o ubóstwie swojej młodości w Paryżu, chojnie
- 1:16:07obdarowywał były kochanki, które popadły w tarapaty.
- 1:16:11Oczywiście nie był bez winy, ale nigdy nie próbował ukrywać
- 1:16:14swoich wad. Jego sztuka jest tak naprawdę
- 1:16:17jego biografią mówi Bernard. Mówił o sobie wszystko, nawet o
- 1:16:20złych momentach, kiedy malował moją babcię olgę.
- 1:16:23Całkowicie histeryczną, krzyczącą i może miał w tym swój
- 1:16:27udział. Wszystko to jest w obrazach.
- 1:16:29Jego sztuka była otwartą księgą, sztuka nie jest czysta
- 1:16:33powiedział Picasso. A jeśli jest czysta, to nie jest
- 1:16:36sztuką wędrując po maladze miejscu urodzeniu picassa,
- 1:16:39przypominasz sobie o narzucania współczesnych wartości artystom
- 1:16:43z różnych czasów i miejsc. Picasso urodził się w 1881 roku,
- 1:16:47kiedy stosunek do kobiet był wręcz archaiczny.
- 1:16:52Szczególnie tutaj, w andaluzji. Czy możesz sobie wyobrazić?
- 1:16:55Mówi Bernard. W latach osiemdziesiątych,
- 1:16:57dziewiętnastego wieku było bardzo, bardzo inaczej.
- 1:17:00Czyli wnuk podnosi naszego klasyka, że to były inne czasy.
- 1:17:05Jasne, że inne, bo Pablo wychował się w domu, gdzie
- 1:17:07Kobiety miały zerowe wykształcenie.
- 1:17:10Niewiele praw wychowywały dzieci, no i wszystkie obowiązki
- 1:17:14domowe były na ich głowie, a za to mężczyźni.
- 1:17:18Mężowie, oni chodzili sobie na przykład na dziwki, wyjście do
- 1:17:21lokalnego burdelu nie różniło się od wizyty w.
- 1:17:25No nie wiem, w lokalnym pubie dzisiaj.
- 1:17:27Mężczyźni uważali Kobiety za matki albo dziwki.
- 1:17:30Kobieta była pod każdym względem własnością męża.
- 1:17:34Patrząc tak naprawdę na całą historię i znając ją, to cud, że
- 1:17:38public to nie stał się jeszcze bardziej szowinistyczny.
- 1:17:41I jak myślę o historii sztuki, to widzę wiele niesamowitych
- 1:17:44dzieł, które zostały stworzone nie przez geniuszy, tylko przez
- 1:17:48niedoskonałych, upadłych ludzi z problemami z innym postrzeganiem
- 1:17:52świata i jego niuansów. Trochę czuję, że obecne czasy
- 1:17:55zmuszają nas do osądzania artystów.
- 1:17:58I nie ma to tylko negatywnego wydźwięku, bo ustaliliśmy, że
- 1:18:01dyskusja to podstawa, gdybyśmy nie zwracali uwagi na ich
- 1:18:05niemoralne zachowanie, to do dzisiaj kobieta pewnie byłaby
- 1:18:08sprowadzana do bycia częścią inwentarzu.
- 1:18:11Znalazłam też pytanie, czy wiedza, że Marii, Teresa Walter
- 1:18:16i żaklein rock popełniły samobójstwo, powinna zmienić
- 1:18:19nasz pogląd? Czy lepiej byłoby, gdybyśmy o
- 1:18:22tym nie wiedzieli? Przecież, gdyby wymazać historię
- 1:18:25picassa. To jednoznacznie wymazalibyśmy
- 1:18:28też historię jego kobiet, które nie tylko były jego kochankami,
- 1:18:32czy muzami. Czy właśnie to, co jest
- 1:18:34najcenniejsze, czyli wiedza i źródła, które nas uświadamiają,
- 1:18:38mówią o nich i o tym, kim był Picasso.
- 1:18:41Poza byciem wielkim artystą, bo dzięki temu mamy pełny obraz no
- 1:18:45z którego możemy jako ludzkość wyciągnąć wnioski i nie
- 1:18:49popełniać już takich błędów i nie akceptować takich zachowań.
- 1:18:53Teraz też, w obecnych czasach. Ale czy fakt, że Picasso.
- 1:18:57Stworzył 14000 obrazów, 100000 litografii, 24000 ilustracji do
- 1:19:02książek, 300 modeli rzeźb. Naprawdę sprawia, że chcemy go
- 1:19:06całkowicie skreślić i sprowadzić go tylko do bycia dupkiem, czy
- 1:19:10jego obraźliwe poglądy przewyższają arcydzieła takie
- 1:19:14jak Górnika czy niewątpliwie okropnym traktowanie jego kobiet
- 1:19:20oznacza, że możemy jakby odrzucić skoki kwantowe, które
- 1:19:24zmieniły bieg sztuki. Picasso nadal inspiruje młodych
- 1:19:28artystów przygotowując ten podcast w ogóle, znalazłam masę.
- 1:19:32Wywiadów ludzi ze świata sztuki, artystów, którzy to
- 1:19:35potwierdzali, jakby znając całość jego czynów, czytałam o
- 1:19:40wielu obecnych wystawach, które są tworzone przez młodych osób,
- 1:19:44przez też aktywistów, przez osoby z różnych mniejszości,
- 1:19:48przez Kobiety i wcale nie wypowiadały się tak źle, jak się
- 1:19:53spodziewałam, bo szukałam takich smaczków, ktoś powiedział, jest
- 1:19:57podręcznikiem wolności. Hej, możesz spróbować
- 1:20:00wszystkiego, użyj swojej wyobraźni.
- 1:20:02I przesuń granicę, co jest dobre, ponieważ w szkole
- 1:20:05artystycznej wiele rzeczy uczy się przez pryzmat du szampa tej
- 1:20:09idei, że wszystko może być sztuką.
- 1:20:11Dopóki ty jako artysta tak mówisz, podczas gdy Pablo
- 1:20:14Picasso nosi swoją wyobraźnię na rękawie, można to zobaczyć w
- 1:20:18jego pracy sn, no i wiecie, powoli zaczynamy jako
- 1:20:22społeczeństwo otwierać oczy, pociągać do odpowiedzialności
- 1:20:26tych wielkich artystów i twórców sn.
- 1:20:29Co nie zawsze ma taki skutek, jak wielu oczekuje sn, bo jednak
- 1:20:33z tego wszystkiego co? Wyczytałam geniusz picassa.
- 1:20:37Najwidoczniej wykracza poza mizoginie.
- 1:20:40Poza tym też w jednym z tych podcastów.
- 1:20:42Karolina Korwin Piotrowska powiedziała, że bardzo łatwo
- 1:20:45jest teraz właśnie w kulturze kancelingu podpalić stos i sobie
- 1:20:49patrzymy, on sobie płonie, ale nic z tego nie wynika.
- 1:20:53I to jest najgorsze, że nic nie wynika z tego, bo łatwo jest
- 1:20:57kogoś osądzić. Boże, żebym ja nie została
- 1:20:59osądzona przez karolinę Korwin piotrowską jako moi drodzy, żeby
- 1:21:03nie było. No dobra, ale chyba na swoim.
- 1:21:06W składzie muszę powiedzieć, że nie da się oddzielić twórczości
- 1:21:09artysty od jednego życia, chociaż niewygodnie mi się mówi
- 1:21:13to zdanie, bo ono jest zbyt zamknięte.
- 1:21:16Ale no, nie wiedziałam, że dojdę do takiego wniosku, ale.
- 1:21:20No dobra, on jest. On jest na razie luźny.
- 1:21:22Nie wiem czy jest finalny, ustalmy to, ale myślę, że po
- 1:21:26prostu powinniśmy spróbować uciec od wąskiej definicji
- 1:21:30wielkiego geniusza, która ogranicza jednak historię sztuki
- 1:21:33do mężczyzn notki, jak Picasso zacząć edukować, wspominać o
- 1:21:38całokształcie. Wiem, że to powtarzam, ale to
- 1:21:41jest super istotne w moim. Wywodzie nie musimy w sumie
- 1:21:45ograniczać się do dawno przyjętych schematów.
- 1:21:48Powinniśmy wiedzieć, czytać, słuchać, myśleć, dyskutować.
- 1:21:53Tak jak wiele razy powtórzyłam, tylko kurczę, bo ja zawsze
- 1:21:56wychodzę z założenia, żeby każdy robił i myślał to, na co ma
- 1:22:00ochotę, i wiem, że będzie milion osób, którym morderstwa
- 1:22:03caravaggio nie będą. Przeszkadzały, że te zachowania
- 1:22:06wobec kobiet, które przejawiał Picasso, nie będą wielce
- 1:22:10wpływały na odbiór jego sztuki. Tak wygląda świat, nikt nie jest
- 1:22:13w stanie go ujednolicić i chyba nie do końca powinien.
- 1:22:16Ale wiecie, tutaj od razu mnie przyszła do mnie taka dygresja,
- 1:22:19że. Możemy zobaczyć, jakie ogromne
- 1:22:23kolejki są na przykład w muzeach stricte przeznaczonych do pica.
- 1:22:26No ale teraz czy jest tam informacja co on robił, czy ten
- 1:22:30Bernard jego wnuk, faktycznie daje taką informację, czy po
- 1:22:34tym, co powiedział w swoim wywiadzie, no to jednak są same
- 1:22:37peany na na temat jego dziadka? Czy ci ludzie w kolejkach do
- 1:22:42muzeum picassa idą zobaczyć jego sztukę?
- 1:22:44Ale znają chociaż trochę te wszystkie jego wyczyny z
- 1:22:49kobietami. To jest ciekawe, no ale mało kto
- 1:22:52tak naprawdę będzie się kłócił, że Pablo Picasso uosabia sztukę
- 1:22:56współczesną? Wiem, że cały czas dzisiaj
- 1:22:59wracam do tego Picasso, ale naprawdę z całą wiedzą, jaką
- 1:23:02mam. Uważam, że był świetnym artystą
- 1:23:05pełnym. Nie tylko malarzem, który miał
- 1:23:09świetny warsztat, świetną technikę.
- 1:23:11On był pełnym artystą, budzącym konwencję artystyczną, bardzo
- 1:23:16pracowitym. Widziałam wiele jego dzieł na
- 1:23:18żywo, w różnych miejscach na świecie i z różnych okresów i
- 1:23:22nadal jest jednym z moich ulubionych artystów.
- 1:23:25Nie dlatego, że był mężczyzną, czy robił jakieś rzeczy
- 1:23:28prywatnie, tylko miał niezwykły talent i wizję.
- 1:23:34Tej swojej sztuki, która na mnie, no, za każdym razem, kiedy
- 1:23:36mam z nią styczność, działa i naprawdę ona na mnie absolutnie
- 1:23:42oddziałuje. Mam ogromne emocje w sobie.
- 1:23:44Kiedy oglądam dzieła pabla Picasso, czasami też są zabawne,
- 1:23:48bo zrobił tak dużo tej sztuki, że często jest dosłownie
- 1:23:51gówniana. Uważam, że jest w tej jego
- 1:23:54sztuce jakaś surowość i. Wrażliwość.
- 1:23:57No i nie zgadzam się na mizoginia to już chyba jasne ani
- 1:24:00na seksizm, na przemoc, na wykorzystywanie nigdy.
- 1:24:05I teraz w sumie zadałam sobie takie pytanie czy to moje
- 1:24:08ulubienie picassa i mówienie o nim jest dobre czy złe?
- 1:24:12Czy ja nieświadomie przyczyniam się do szerzenia jego złych
- 1:24:14czynów, czy po prostu opowiadam wam, jak było i nie chciałabym
- 1:24:18się tego wstydzić? Nie chciałabym, żeby ktokolwiek
- 1:24:20z was się wstydził lubić jakieś dzieło sztuki czy jakiegoś.
- 1:24:25Artystę, bo inni wam mówią, że on był złym człowiekiem.
- 1:24:28Ważne jest, żeby wiedzieć, że był.
- 1:24:31Dlatego polecam wam poczytać sobie potwory dylematy fanki.
- 1:24:34Zróbcie sobie listę swoich idoli, ulubionych artystów,
- 1:24:38muzyków. Ciekawa Jestem, czy znajdzie się
- 1:24:40jeden, który był porządny, albo która nie wykluczamy kobiet z
- 1:24:44grona potworów, żeby nie było. Wydaje mi się, że jesteśmy nadal
- 1:24:49w dużej mierze przyzwyczajeni do tego, że każdy wielki, który
- 1:24:53zapisał się w historii, naszym zdaniem jest kryształowy,
- 1:24:56idealny. Urasta do rangi boga, to wiecie
- 1:24:59z przyzwyczajenia, no ale nie ma co ukrywać, że jest to częścią
- 1:25:02naszego wychowania i edukacji i możliwe, że jest to dosyć no
- 1:25:07skostniałe, ale tak, tutaj to wstawiam, żebyśmy mogli sobie
- 1:25:11wspólnie to przemyśleć. Trochę wychodzi też na to, że
- 1:25:15ciekawie nam się słucha i ogląda wszystko artystach, którzy nie
- 1:25:19byli idealni, którzy robili złe rzeczy.
- 1:25:21Przecież obecnie i nie tylko światem rządzą kontrowersja,
- 1:25:25szybki bodziec, clickbait przemoc.
- 1:25:27Marność. Czy myślicie, że artykuły czy
- 1:25:30firmy na YouTubie szybciej zdobędą rangę kultowego albo
- 1:25:34jakiegoś nowego? Kiedy będą wybitne, delikatne,
- 1:25:38sensualne, głębokie? Nie wiem, podejmujące bardzo
- 1:25:42ważne kwestie, przedstawione bardzo inteligentny sposób, czy
- 1:25:46raczej w taki viral pójdzie jakiś kontrowersyjny temat?
- 1:25:50Głupota, jakaś zbrodnia? Czy myślicie, że ludzie wolą
- 1:25:54posłuchać o historii sztuki czy obejrzeć tiktoka?
- 1:25:56Patoinfluencera ja znam na to odpowiedź, niestety.
- 1:26:00Treści, przy których się myśli, treści, które wymagają od ciebie
- 1:26:06tego dyskomfortu. Tej tego przemyślenia danego
- 1:26:09tematu są mniej oglądane i ludzie mniej chcą na nie
- 1:26:14wchodzić. Chociaż też nieprawdą jest to,
- 1:26:16że ludzie nie potrzebują wymagających filmów czy książek.
- 1:26:20Po prostu. No, większa ilość zalewa nas
- 1:26:23takiego mdłego gówna bez przesłania.
- 1:26:27No i trochę ludzi nie mają wyboru.
- 1:26:28Ci co chcą, to dotrą. Oczywiście, no ale jest to
- 1:26:30zauważalne że jakieś prostactwo i patologia się sprzedaje na
- 1:26:35większą skalę. Co zawsze sprawia, że jest mi
- 1:26:39bardzo smutno i bardzo bym chciała po prostu, żeby
- 1:26:41edukacja, wiedza były, chociaż tak kul jak te miałki i płaskie
- 1:26:47twory, które mają setki milionów odsłon na social mediach.
- 1:26:50Nie wiem, kto wymyślił, że. Nie uczenie się jest fajne i że
- 1:26:54kujony są głupie w sensie, że są gorsze od tych, co się nie uczą.
- 1:26:59To jest absurd. No dorastasz, jesteś tego
- 1:27:01świadomy, że wiedza tak naprawdę to jest jedyna rzecz, której ci
- 1:27:07nikt nie jest w stanie odebrać. I nie wiem czemu ta przemoc tak
- 1:27:11kręci ludzi. Te łatwe w odbiorze contenty,
- 1:27:13które się wylewają z każdej platformy, zresztą przemocy, a
- 1:27:17raczej miłości ludzi do niej jest bardzo dużo w histerii
- 1:27:20sztuki. W książce soni kiszy to też jest
- 1:27:24ciekawe. Możecie sami sobie sprawdzić, no
- 1:27:26ale jak mówiłam jest wiele wątków, które moglibyśmy tutaj
- 1:27:29omawiać, chociażby pytanie, kogo można skan celować.
- 1:27:33Na pewno łatwiej kogoś, kto nie zapisał się w historii, nie
- 1:27:36przyczynił się do jej zmiany, bo pewnie w perspektywie marnych
- 1:27:41influencerów, którzy ledwo potrafią sklecić zdanie złożone,
- 1:27:44nie będzie problemów. Większości osób, ale już
- 1:27:47zagwozdki moralne pojawiają się przy kimś, kto jest
- 1:27:50niezaprzeczalnym autorytetem w swojej dziedzinie, no bo robił
- 1:27:55złe rzeczy, ale zawsze jest ale. No i gdzie jest granica czy
- 1:27:59wyzywanie? Kobiety jest na równi z
- 1:28:01morderstwem. Czy gwałt jest na równi z
- 1:28:04kradzieżą? Wiecie, tych pytań tyle przybywa
- 1:28:06i chyba taka będzie w sumie konkluzja, że to całe
- 1:28:10kancelowanie oczywiście jest płynne i zmienne, uczymy się go,
- 1:28:14zobaczymy, w którą stronę pójdzie, no ale.
- 1:28:16W razie będzie prowadziło do stawiania pytań.
- 1:28:20Po prostu wydaje mi się też, że powinniśmy przede wszystkim
- 1:28:24sobie odpowiedzieć na to, jak my czujemy się, obcując z artystą,
- 1:28:28który robił złe rzeczy i nie wstydzić się tego.
- 1:28:32Jeżeli podoba nam się na przykład jakieś jego działo, a
- 1:28:35myślę, że dziewiętnasty dwudziesty wiek, to nie ma tam
- 1:28:38nikogo porządnego, więc jakby trzeba byłoby wykreślić ogrom
- 1:28:41naszej całej historii, ale też chciałabym, żeby w dobie, w
- 1:28:44której ludzie często czytają tylko nagłówki, albo.
- 1:28:47Jakieś Posty na Instagramie i nie weryfikują tego?
- 1:28:50Dalej jednak skupić się na tej weryfikacji nie powtarzać opinii
- 1:28:54jednej osoby. A ja widzę, jak to notorycznie
- 1:28:58się dzieje i łatwo wpaść w taką pułapkę, nawet nieświadomie,
- 1:29:02więc od teraz jak będziecie z kimś rozmawiać, to będziecie
- 1:29:06mogli z czystym sumieniem powiedzieć, nie lubię Picasso,
- 1:29:09bo był chujem i wyjaśnić, dlaczego nim był, waszym
- 1:29:13zdaniem, a nie tylko iść za tłumem.
- 1:29:15W tej opinii na przykład więc na tym dzisiejszy mój podcast
- 1:29:19polegał, żebyście mogli mieć całokształt, nie boimy się po
- 1:29:23prostu własnych myśli. To nie jest Wstyd.
- 1:29:26Ja też bałam się zrobić trochę ten podcast.
- 1:29:29Yy, bo byłam ciekawa i się stresowałam, jak odbierzecie
- 1:29:32moją opinię, bo myślę, że na pewno znajdą się osoby, które
- 1:29:35mówią o marika broni picassa, mimo że był mizoginem.
- 1:29:39Ona jest za przemocą wobec kobiet.
- 1:29:41No nikt, kto mnie zna, by tego nie powiedział, ale słuchają
- 1:29:45mnie osoby, których ja nie znam i chciałabym, żebyśmy
- 1:29:48dyskutowali, Jestem absolutnie ciekawa waszej opinii, więc
- 1:29:51pierwszy raz proszę was o komentarze o tym, co sądzicie.
- 1:29:55Czy tutaj na spotify'u czy w poście odcinkowym na
- 1:29:58Instagramie, gdzie będziemy? Wiecie, no głębiej, podyskutować
- 1:30:02czy na grupie dla moich patronów, gdzie już zadałam
- 1:30:05pytanie, porozmawiajmy, no co sądzicie na ten temat?
- 1:30:09Kogo można kancelować? Czy oddzielamy artystę od
- 1:30:12sztuki? Dlaczego?
- 1:30:13Jeżeli wasza odpowiedź jest tak czy wielka sztuka zawsze jest
- 1:30:18amoralna, czy artyście wolno więcej i dlaczego?
- 1:30:22Bo to mięcho jest najciekawsze. Ta odpowiedź nie tylko tak nie,
- 1:30:25ale argumenty czy jest jakiś ranking złych uczynków, które
- 1:30:29można wybaczyć? A które nie, po prostu
- 1:30:33porozmawiajmy także. Bardzo dziękuję wam za
- 1:30:36wysłuchanie chyba bardzo długiego, ale ważnego dla mnie
- 1:30:39odcinka. Dziękuję moim patronką patronom
- 1:30:42i wam niewinni słuchacze słyszymy się już niebawem w
- 1:30:46czwartek. Mam nadzieję, że wam się
- 1:30:47podobało. Pa.