Latest / Aramıza Hoş Geldin / 60. Bölüm: İş Yerinde Kadın

Transcript

60. Bölüm: İş Yerinde Kadın · Aramıza Hoş Geldin

0:06
Herkese merhaba aramıza hoş geldiniz.
0:09
Ben plaza cadısı bu podcastte iş hayatında yaşanan gerçek mobbing
0:14
hikayelerini paylaşıp, çalışanlara zorlu koşullarla
0:18
başa çıkma yollarını anlatıyorum.
0:20
Amacım asla ifşa değil, sadece ve sadece bilgi paylaşımı
0:25
hazırsanız hadi başlayalım. Herkese merhaba aramıza hoş
0:37
geldiniz. Bugün çok özel bir gün.
0:39
Çünkü bugün 8 Mart Dünya Kadınlar günü.
0:43
Ben dünya emekçi kadınlar gün demek istemiyorum çünkü bence
0:46
Dünya Kadınlar Günü zaten her kadının hayata karşı verdiği
0:49
emeğin ne kadar büyük olduğunu hepimiz biliyoruz.
0:52
Hatta ben tam başlamadan hemen ilk mesajımı da vereyim.
0:57
Ev hanımlarının o görünmez emeğin o görünmez işçiliğin de
1:01
umarım benimsendiği, takdir edildiği ve ezilmediği yıllarda
1:05
diliyorum. Bu dünya kadınlar gününde ve
1:09
yani yanımda yeniden o özel insan var.
1:13
Berzan Erkan burada yeniden ve benimle bugün iş yerinde kadın
1:17
ve emeğin hakkaniyet konularını konuşacak.
1:19
Tekrardan hoş geldiniz iyi ki geldiniz nasılsınız?
1:23
Çok teşekkür ederim, hoş bulduk, çok iyiyim.
1:26
Sen nasılsın burada? Ben de burada olmaktan çok
1:30
mutluyum. Bu programı beraber yapmaktan bu
1:34
benim için bir gurur ve onur kaynağı teşekkür ediyorum.
1:37
Ben teşekkür ederim, çok iyiyim sizi gördüm, daha da iyi oldum.
1:42
O zaman hemen sizin perspektifinizden ben
1:44
başlatıyorum sorularımı. Türk.
1:46
Medya kadınların iş hayatındaki yerine nasıl
1:49
değerlendiriyorsunuz? Babam diye girdim.
1:53
Öyledir. Eee doğrusu biraz evvel verdiğim
1:57
mesajı yürekten katılıyorum. Yani kadınların emeğinin görünür
2:01
olması noktasında aynı fikirdeyim seninle şimdi tabii
2:05
türkiye'de kadın dediğiniz zaman özellikle iş yaşamında kadın
2:09
dediğimiz zaman. Birkaç tane başlık var.
2:13
Bunlardan bir tanesi işte hepimizin bildiği ve sürekli de
2:16
birçok konuşmada ya da birçok programda konu olan cam
2:20
tavanlar. Yani iş yaşamında kadınlara
2:23
yönelik bariz yapılan eşitsizlikler.
2:26
Tabii kadınların çalıştığı daha düşük profilli kayıt dışı
2:30
istihdamın çok büyük oranda geçerli olduğu sektörlerdeki
2:34
kadınlar var. Çalışma yaşamında üst yönetimde
2:38
görev alan kadınlar var işte. Bunları hep yönetim kurullarında
2:42
kadınlar şeklinde konuşuyoruz. Bununla beraber hani üst
2:46
yönetimde kadınlar nerede görev yapıyorun bir altını çizilmesi
2:50
gerektiğini düşünüyorum. Iş yaşamında kadın için tabii
2:53
bir de sen de demin söyledin. Bakım emeği meselesi var.
2:57
Yani kadınların çalışma yaşamında ikinci yükü bakım
3:02
emeği tabii bunların hepsine baktığımız zaman kadınların
3:06
çalışma yaşamındaki. Hak ettiği yerin uzağında
3:11
olduğunu görüyorum. Ben bunu kendi deneyimlerime
3:14
dayanarak da söylüyorum. 32 yılda çalışıyorum.
3:17
Ben de üzülerek de söylüyorum bunu aslında gerçekten o emeğin,
3:22
o kadının yerinin. Hani ııı kapsamının ve
3:27
bağlamının hakkının verilmediği bir.
3:31
Çalışma yaşımız var. Tabii burada bunun.
3:36
Etkilerini sadece salt çalışma yaşamında kadın boyutundan
3:41
bakmak bence eksik bir bakış olur.
3:44
Çünkü kadının çalışma yaşamındaki yerinin ve işte
3:49
bunun hakkının verilmemesi bence tüm toplumu ilgilendiren bir
3:55
sistem meselesi. Dolayısıyla hani burada salt
3:59
işte tadına değer vermiyor. Çalışma yaşamı demek eksik
4:04
kalır. Konuya tek bakışla bakmamızı
4:08
sağlar. Dolayısıyla ben bu tarafında
4:11
değilim diye söylemek istiyorum. Başlangıç olarak ha burada iş
4:15
hayatındaki yeri konusunda ilerleyen dakikalarda evet bir
4:19
sürü şey daha konuşacağız bununla beraber.
4:22
Genel değerlendirmeyi söylemek istersem eğer kısaca.
4:26
Bu eşitsizliklerin uğradığı eşitsizlikler karşısında hani
4:31
sesinin duyulması gereken bir çalışma yaşamında kadın meselesi
4:35
var. Çok fazla uzaktan geliyormuş o
4:38
sesler gibi algılanmaması gereken bir kadın sesi var diye
4:42
düşünüyorum. Ve tabii burada bir demin de
4:45
söylediğim gibi sistemin düzeltilmesi, kök nedenin
4:49
düzeltilmesi ve orada bir. Dönüşümün değişim demiyorum.
4:54
Bakın dönüşümün yani o kök nedeni dönüştürerek
4:58
iyileştirerek sistemin yapısını düzelterek bir sonuca çözüme
5:05
gidebileceğini düşünüyorum. Bunları söylemek isterim ilk
5:08
başta. Aynen süper, şimdi birlikte
5:12
detaylarınıcez ama aynen ben de zaten size kesinlikle
5:15
katılıyorum. Özellikle bu istihdamdaki
5:18
kadınları konuşmak istiyorum. Sizinle şimdi t ü IK in böyle.
5:22
29 ocak 2026 tarihinde yayınladığı iş gücü
5:23
istatistikleri aralık 2.025 raporu var ve bu raporda hani iş
5:27
gücüne katılma oranı erkeklerde %70 1.3 iken.
5:34
Kadınlarda %30 5.5 yani gerçekten yarı yarıya bir fark
5:39
var. Burada buradaki bu devasa farkı
5:42
nasıl değerlendiriyorsunuz? Yani özellikle şunu da sormak
5:44
istiyorum, hani resmi kayıtta olmayan çalışan kadınlar da var
5:48
dediniz ya biraz önce tüm bu çerçeveden bu farkı nasıl
5:51
değerlendiriyorsunuz? Bence konu sadece rakamlar değil
5:56
diye düşünüyorum. Çünkü bunun ardındaki
5:59
dinamiklere mi bakmak lazım? Türkiye için bu kadar 2 katına
6:04
yakın bir fark oluşmasının nedenlerine bakmak lazım.
6:08
Yapısal bir eşitsizlikten bahsediyoruz.
6:11
Başta da biraz evvel de söylediğim gibi kadınların iş
6:14
yaşamındaki ücret ve işte yönetime katılma anlamında
6:18
karşılaştığı eşitsizlikler ve bu anlamda da o eşitsizliklerin
6:23
yapısal bir hal alması halen. Bugün 2.026 dayız.
6:27
Yani baktığımız zaman bu tamamen yapısal olarak çözülmesi gereken
6:32
bir problem diye düşünüyorum. Ve o yüzden de hani kadınların
6:37
ekonomiye katılması, çalışma yaşamında ekonomik potansiyele
6:40
katılması konusunda yapıyı değiştirme zamanı artık geldi.
6:46
Bu bu çok net görünüyor. Bu rakamdan da görünüyor.
6:49
Açıkçası genel anlamda toplumumuzda son yıllarda da bu
6:54
görüş çok hakim. Hani toplumsal normların kadına
6:58
dayattığı bir şey var. Kadın evde çocuk bakar, kadın
7:01
evde. Işte bakım yükünden sorumludur.
7:04
Kadın evde çarşı, pazarda alışveriş yapar, yemek pişirir,
7:09
rolü var o toplumsal norm. Tabii o cinsiyetçi norm yüzünden
7:14
ekonomiye katılmak işte bir ekonomik anlamda bir değer
7:18
üretmek noktasında kadınlar çekingen maalesef.
7:21
Bir de deminde söylediğim gibi daha düşük ücretle daha profili
7:26
düşük sektörlerde çalışan kadınlar var.
7:29
Birçoğu kayıt dışı çalışıyor. Bu kadınların şimdi bütün
7:33
bunları topladığımızda açıkçası bu 2 katı aşkın farkın hemen
7:38
resmi ortaya çıkıyor. Çünkü kadınları teşvik etmek
7:42
amacıyla istihdama katılma teşvik etmesi amacıyla.
7:46
Ürettiğimiz çok fazla politika yok.
7:49
Tam tersine evde kalsın şeklindeki düşünce profiliyle,
7:54
düşünce yapısıyla kadının istihdamdan ziyade evdeki bakım
7:58
yükünü üstlenmesi yönünde stratejiler, politikalar
8:02
geliştiriyor tabi ben şunu hep söylüyorum bu.
8:08
Hani kadınların artık bunu bir tercih meselesinden çıkartıp
8:13
hani bunu bir hak insani bir hak olarak görmesi ve bu noktada da
8:20
artık o hakkı elde etmek için biraz daha mücadele etmesi
8:24
gerekiyor. Mücadeleden kastım.
8:28
Yani ııı biraz evvel de konuştuk.
8:30
Aslında don kişot gibi yel değirmenlerine karşı bir
8:34
mücadele değil. Görünmez kolları olan aslında
8:38
artık o hak mücadelesinde belli kurumlar belli platformlarla.
8:45
Bu mücadelenin içinde yer almak ve.
8:49
Doğrunun yanında yer almak zorunda tüm kadınlar.
8:53
Gerçekten ben de buna %100 katılıyorum.
8:57
Özellikle bizim toplumumuzda biliyorsunuz ki her kadın
8:59
annedir. Ama her kadın anne değildir ve
9:03
her kadın anne olmak zorunda değildir.
9:05
Her kadın en basitinden en ilk elinden bir bireydir nokta ve
9:10
bunu anne olmak isteyen, istemeyen, çalışmak isteyen,
9:14
istemeyen bütün kadınların anlaması gereken şu, bence şu an
9:18
bunu seçme şansım varsa işte bu mücadele sonucu oldu.
9:21
Seçebiliyorsan bu zaten senin bir feminist duruşundur yani.
9:25
O yüzden bu mücadele aynen bu dediğiniz şekilde israil
9:29
kurumlarla ister bir takım derneklerle bir araya gelerek
9:33
sesimizi çıkartarak devam etmek. Çünkü söke söke böyle alınıyor
9:37
gerçekten de. Tabi şimdi kadın erkek
9:40
konuşursak iş yerinde o kazanmış, farkından da
9:44
konuşmadan olmaz. Bu sefer tüik'in istatistiklerle
9:48
kadın 2.024 raporuna gidiyorum. Sizinle ve kadınların
9:52
erkeklerden genel olarak %31 daha az kazandığına dair bir
9:56
araştırma var. Ve günlük ücretli çalışan
10:00
erkeklerin de kadınlardan. %80 5.8 daha fazla kazanması gibi
10:07
inanılmaz bir fark var. Yani bu bu uçurum.
10:11
Peki yani ben gerçekten şunu anlamıyorum, bu uçurum nereden
10:14
besleniyor? Neden oluyor bu yani.
10:17
Turuqing yaptığı bir araştırma vardı.
10:20
O araştırmada da çok ilginç sonuçlar vardı.
10:22
Yani mesela anne olan kadınla bekar olan kadın arasında da
10:27
ücret farklılığı %10 beşlerde falandı.
10:30
Yani bir anneye daha fazla ücret.
10:33
Kadınlar arasında bu meselelerin en önemli yönü bir kere
10:39
mesleklerin ve sektörlerin ayrışmasından kaynaklı bir ücret
10:42
adaletsizliği var. Yani işte kadınlar daha çok
10:46
hizmet sektöründe çalışıyor. Eğitimde, sağlıkta baktığımız
10:50
zaman sektörel ayrıştırmalara, büro destek işlerinde daha fazla
10:54
çalışıyor. Erkekler de bu da bir tercih.
10:57
Yani işe adım boyutunda bir tercih daha çok sanayi üretim.
11:01
Teknik işler, işte mühendislik gibi sahada ve fiziksel emek
11:06
gerektiren işlerde çalışıyor. Haliyle bu böyle bir ayrıştırma
11:11
olduğunda ücret yapısı da otomatik olarak ayrışmış oluyor.
11:16
Günlük ücrette çalışan bireylere baktığımız zaman erkeklerin
11:20
çalıştığı o mekanik işler inşaat da, üretimde sanayi gibi işlerde
11:26
biraz daha fazla. Dolayısıyla bu erkekler lehine
11:29
bir sonuç getiriyor. Burada peki başka ne olabilir
11:34
diye düşündüğümde kayıt dışı istihdam tabii ki bunu çok
11:37
körüklüyor. Bu ücret farklılığını çünkü hem
11:40
daha düşük profildeki sektörlerde ücret profili
11:44
sektörlerinde çalışıyor. Kadınlar hem.
11:46
Burada kayıt dışı daha fazla. Dolayısıyla sosyal güvencesi de
11:50
yok. O anlamda kadınların bu pazarlık
11:54
gücünün de zayıf olduğu için o ücret makası daha fazla
11:58
açılıyor. 121212 birike çalışma yaşamındaki eşitsizlikler ve bu
12:05
ayrıştırmalar yüzünden tam anlamıyla bir hani eşitsizlik
12:09
farkı bu ücret farkı. Başka ne var?
12:12
Tabi kadınların ücret pazarlığı noktasında da bir şeyi var.
12:18
Cam tabanı var maalesef erkekler daha agresif ücret
12:21
pazarlıklarında kadınlar biraz daha bu konuda sessiz kalıyor
12:25
naif kalıyor. Kendinden de örnek vermek
12:28
istiyorum. Çalışma yaşamımda uzun bir süre
12:32
ben ücret pazarlığı yapmadım yani neyse hakkım o diye
12:36
düşünmüştüm. Ta ki bir yıl ücret artışları
12:41
tabii i k'nın başındaki kişi olduğum için kime, hangi nedenle
12:44
ne ücret artışı yapıldığını bildiğimden benim pozisyonumdaki
12:48
aynı pozisyondaki kişilere benden daha fazla ücret tartış
12:52
yapıldı. Tek kadın yöneticiyim, artık
12:55
dayanamadığım için bu haksızlığa ve adaletsizliği gittim ve bir
13:00
nevi hesap sordum, neden böyle yapıldı?
13:02
Yani ben bilmek istiyorum. Bir eksikliğim varsa bu
13:06
eksikliğimle ilgili bir fırsatım olacak.
13:09
Kısa ben bunu da toparlamak isterim.
13:11
Bununla beraber bana neden düşük ücret artışı yapıldı?
13:14
Bunu çok açık ve net sordum. Yöneticiye yöneticinin cevabı
13:19
çoğunlukla bu cevaplarla karşılaşıyor.
13:22
Kadınlar maalesef işte fabrikaya geç saatte gelmiyorsun, fazla
13:27
mesai yapmıyorsun. Hafta sonu fabrikada işte
13:31
fırının içine girmiyorsun. Işte iş sağlığı güvenliği riskin
13:35
yok. Ondan sonra büroda çalışıyorsun
13:38
ki haftanın 3 günü sahada çalışan bir yöneticiydim ben
13:42
yani 3 gün iş elbisesi tulum ayakkabı giyip sahada dolaşan
13:46
adım adım her tarafı bilen, denetleyen bir yöneticiydim. 2
13:51
gün ofiste kalıp ofisteki arkadaşlarımla işte yönetsel bir
13:56
takım kararlar operasyon yürütüyorduk.
13:59
O arkadaşımızın örnek vermek için söylediği arkadaşımızın
14:02
ücreti artışı daha yüksek oldu. Şimdi bu cevapla sıklıkla bütün
14:08
kadınlar karşılaşıyor. Maalesef şöyle de bir algı var.
14:12
Bunu da ben gözlemledim. Erkekler için bunu hak ediyor,
14:16
mücadele ediyor. Böyle hani aferin yumruk yumruğa
14:20
savaştı mantığı ama kadınlar böyle.
14:23
Hani biraz daha ya atamamıştı. Sen bunu hak ettin.
14:27
Yani düşünce kalıplarında da bu olunca böyle bir kalıp yargı
14:32
maalesef bu uçurum daha da açılıyor.
14:35
Ücret farkı uçulur. Bizim artık bu ücret
14:38
farklılıkları noktasında o normlarımızda ve kalıp
14:42
yargılarımızı bir an önce sistemde değiştirmemiz gerek.
14:47
Bu değişikliği yapmazsak bu fark daha da açılacak.
14:51
Daha da açılacak. Evet, gerçekten cinsiyet bir
14:55
sebep olmamalı. Yani bazı haksızlıklar için bu
14:58
bana ya bilmiyorum ya düşününce de çok yani bir anlamda komik
15:00
geliyor ya yani insanlar nasıl bunları düşünüyordu bunları
15:04
yapıyorlar diye gerçekten çok bilmiyorum.
15:06
Anlamıyorum ben galiba burada burada çalışmıyor, empati
15:09
şeylerim duymakta zorunda değilim.
15:12
Bu arada tabi ki empati ama enteresan yani.
15:15
Ve mesela dediğiniz çok doğru. Yani hani sonuçta siz de bir
15:18
yönetici olarak hani sahaya iniyormuşsunuz.
15:20
Sadece bir cinsiyet farkınız olduğu için daha az zamansız.
15:23
Mesela kişisel bir deneyimden geliyor.
15:26
Ve mesela yani şöyle bir şey var, sanki kadınlara böyle ne iş
15:30
bulurlarsa bulsunlar. Şükretmeleri söylenirken
15:33
erkekleri hep böyle bu iş işte. Senin zaten çok hak ettiğin
15:36
aferin sana paşam koçum aslanım bilmem ne falan filan diye devam
15:40
ediyor. Ve her kadın işe girdiği ilk
15:43
andan itibaren böyle bir kendini kanıtlama çabası, hani
15:46
yetkinliği için alınması yetmiyor.
15:47
Bir de o yetkinliğini gerçekten kanıtlaması da gerekiyor gibi
15:50
kürt'le çalışıyor iş hayatında yani.
15:53
Evet, kesinlikle böyle bir algı da var.
15:56
Hani erkeklerin hiçbir şey kanıtlama hiçbir şey için
15:58
yorulması gerekmiyor. Çünkü zaten o bir erkek bu işi
16:03
başarabilir. Mantığı var kadınlar için de
16:07
hadi bakalım bir görelim seni. Yani biraz deneyelim seni bakın
16:12
bu cümleler çok nettir. Kadınlara söylenen bana da
16:15
söylendi. Çünkü burada bir deneyelim seni
16:19
yani neyi deniyoruz yani ben hani bir deneme tahtası mı var?
16:23
Burada bir hani şey mi var, test mi var, sınav mı var benim
16:26
yetkinliklerim belli. Ne yapıp yapmadığımı gördünüz,
16:29
gördün ya da artık bundan sonra neyi deneyeceğiz.
16:32
Burada deneyelim seni burada da bir deneyelim.
16:35
Şimdi bu cümleler tabi işte o kalıp yargılardan kaynaklı
16:39
kadına o eşitsizliği daha da fazla vurgulayan aslında
16:44
cümleler demin dediniz ya hani anlayamıyorum diye açıkçası ben
16:48
de anlayamıyorum bunu. Çünkü işin mesleğin cinsiyeti
16:52
olmaz. O mesleğin yeterliliği olur,
16:55
yetkinliği olur, 10'a çıkart sahip misin değil misine
16:58
bakılmalı ama baştan zaten bizim bu işi alım konusunda çalışma
17:03
yaşamındaki. Bütün o kalıpları düzeltmemiz
17:06
gerekiyor. Aynen öyle kesinlikle yıkılacak
17:09
çok duvar var. Eee bir yandan da işte bu yüzden
17:12
kadınlarda bu imposter dediğimiz işte ben sahtekar mıyım,
17:16
kandırıyor muyum? Ben bunu hak etmedim.
17:17
Yeteneksizim aslında gibi inanışlarda ortaya çıkabiliyor.
17:21
Özellikle iş hayatı içinde kendilerini hep böyle
17:24
sorgulayan. O yüzden belki o pazarlığı
17:26
yapamayan bir noktaya gelebiliyorlar.
17:28
Bu noktada kadınları güçlendirmemiz çok önemli.
17:31
Şöyle bir şey geldi, aklıma enteresan bir şekilde yani
17:34
mesela biz hep bu podcast'ta şey diyoruz.
17:36
Yani hani aşk hayatı çok konuşuluyor ama iş hayatı
17:39
konuşulmuyor ve aslında günümüzün işte üçte birini
17:42
kapsayan bir şeyden bahsediyoruz yani.
17:44
Bir anlamda şu geldi, aklıma mesela işte psikolojide, işte
17:48
terapiye gitmeyi de çok konuşuyoruz.
17:50
Tabii ki terapisinde iş konuşanlar da var. 10'a çıkart
17:52
bir şey demiyorum. Ben de konuştum iş çok ama
17:55
özellikle işte maaşlarla ilgili nasıl işte pazarlık yapıları
17:59
nasıl işte o terfi istenir işte mülakatlarda hani sizin
18:02
yaptığınız bu danışmanlığın aslında.
18:04
Bireysel açıda çok yayılması da gerekiyor.
18:06
Yani bunun da normalleştirilmesi gerekiyor bence.
18:09
Çünkü bu gerçekten destek isteyen bir şey.
18:11
Bir noktada da yani. Evet, evet öyle yani bu anlamda
18:15
hani o yönü güçlendirmek ve o yetkinlikleri daha görünür
18:20
kılmak adına da çalışmak bireysel olarak çalışmakta
18:23
gerekiyor. Hani bunu yaptığımız beraber yol
18:26
aldığımız bireylerde gözlemlediğim şu, bir kere o öz
18:30
değer ve o öz güven kesinlikle biraz daha güçleniyor bunları.
18:35
Çalıştığımızda ve daha fazla sesini yükseltme ve varlığını
18:41
görünür kılmak anlamında o öz değere öz güvene sahip
18:45
oluyorlar. Kesinlikle şuna katılıyorum.
18:48
Bütün bireylerin tıpkı psikolojik destek alması gibi ya
18:52
da işte diğer konulardaki destekler gibi.
18:55
Bu tarz çalışmalarda da destek almasında fayda var.
18:58
Yani işte bir yönetici adayları için mülakat yaptım.
19:02
Bir birey. Ile konuştuğum da bana şöyle bir
19:06
geri bildirim verdi, hayatımda ilk kez bir terfi mülakatına
19:11
hazır hissettim. Kendimi bakın, bu bile insanın.
19:15
Hani buna hazırlık ve bunun pazarlığını yapma gücünü
19:20
hissetmesi çok kıymetli. Bunu söyleyen bir kadın erkek
19:24
değil kadın. Bu arada bunun için bu tarz
19:27
çalışmaları birlikte yapmak, çalışma yaşamında bence de
19:32
vazgeçilmez bir yöntem oluyor. Yani git gide daha fazla oluyor.
19:38
Konu böyle çok da derin bir konu olunca böyle farkında olmadan
19:42
ilerilere atlamışım. O yüzden işin en başına da
19:44
dönmek istiyorum. Bir noktada bu da işe alımlar.
19:47
Yani o işe girdiğimiz ilk nokta. Şimdi 2 aday arasında olduğumuzu
19:51
hayal edelim. Erkek daha az tecrübeli kadın
19:55
bir daha tecrübeli ama ne oluyor mesela işte bu yakında evlenir
20:00
veya çocuk yapar işte işi aksatır düşüncesiyle.
20:04
Gidip daha tecrübesiz olan erkek karakterimiz burada o işe
20:07
giriyor ve daha işe girme aşamasında.
20:10
Kadınlar bu görünmez eşiklerle karşılaşıyor.
20:13
Şimdi bunun gibi başka hangi eşikler var ve bu eşikleri nasıl
20:18
atlayabiliriz aslında. Şimdi tabii en başı gerçekten
20:21
burası en başı konunun hatta eşitsizliğin ilk kapısı
20:25
diyebiliriz. Çünkü bebek de yapar, evlenir de
20:29
ondan sonra izin de alır. Şimdi ben bunlarla uğraşamam
20:33
deyip daha ilk başta o şey kararını o kalıp yargıyla ya
20:38
tecrübesiz ama eğitiriz. Erkek neticede mantığıyla o
20:43
karar çok net veriyor. Tabii bu karar verildikten sonra
20:47
kadının kariyeriyle ilgili. En başta bir duvar dediğiniz
20:51
gibi oluyor. Peki bu başka nerede var işe
20:54
alımlarda kadınlara farklı sorular sorulabiliyor.
20:58
Evliyse çocuk yapmayı düşünüyor musunuz?
21:00
Nişanlıysa ne zaman evleneceksiniz tarzında ya da
21:05
çocuğu varsa ne kadar sıklıkla çocuğun hastalanıyor gibi
21:10
sorularla kadınları rahatsız eden o böyle şey anlamında bakım
21:14
yükü anlamında da bir sorgulama yapılıyor.
21:17
Erkekleri yapılanlar çok daha az sorgulamalar erkeklere sadece
21:23
işte eğer bir askerliğini yapmadıysa erkek aday için.
21:27
Askerliğini neden yapmadın ya da işte hani gelecekle ilgili de
21:32
işte ya bir aday var mı diye sorulur.
21:36
Mesela genellikle erkek adaylara yani işte evlen gelecek içimin
21:40
evlenince bir aday var mı diye sorulur.
21:43
En böyle naif haliyle diyelim sorgulamanın tabi burada da
21:48
erkeğin evlense bile çalışma yaşamında.
21:53
Daha aktif, daha liderli pozisyonlarına daha fazla sahip
21:57
olacağı algısı da var. Çünkü evlenince bir düzene
22:01
oturacak yaşamı, hatta bir yöneticim şöyle derdi, sürekli
22:06
bir şeyi varsa iş değişikliği varsa erkekler erkek adaylardan.
22:12
Yuvarlanan taş yosun tutmaz derdi yosun tutman gerekiyor.
22:16
Sen oturup bir yerde çalışacaksın işte ailene
22:20
bakacaksın ve benzeri bakın nasıl kalıp düşünceler bunlar
22:24
yani hemen o normâle gelmiş bunlarla beraber işte o işe
22:29
alımda net bir şekilde o işitsizliği görebiliyoruz ha
22:33
başka ne var? 2 farklı birey var kadın ve
22:36
erkek. Işe alınırken, yapılan işte
22:39
değerlendirme çalışmalarında verilen vakada erkek biraz daha
22:44
baskın birtakım şeyler söylediğinde bak lider olabilir
22:48
bu diye düşünülürken kadınlar için böyle iddialı çözümler
22:52
getiren iddialı bir profilse çok agresif yani çok fazla iddiası
22:59
var. Bu bizim başımıza dert olur.
23:01
Bakın aynen düşünce. Normu bu şimdi böyle bakınca.
23:07
Yani hani baştan zaten bir şeyle karşılaşıyorsunuz yani bu kalıp
23:11
yargılarla karşılaşıyorsunuz. Yani işe alınmak ne mümkün.
23:15
Böyle bir şeyde bir kadının işi alınması çözümle hep bana
23:19
sorulan şeylerden bir tanesi. Sizin de sorduğunuz gibi bu işe
23:23
alım meselesini bir tıpkı birçok ülkede bazı konuların
23:27
sorulamamasıyla ilgili yasalar var.
23:30
Türkiye'de de bunu artık getirmeliyiz.
23:32
Evet, bizim hukukumuz açısından şöyle bir mevzuatımız var,
23:36
Türkiye eşitlik bir insanın hakları kurumu var.
23:39
Ve okurum eşitsizlikle mücadele konusunda çalışanların özellikle
23:44
iş başvuruları da dahil olmak üzere çalışanların bu yönde
23:48
uğradığı hak ihlallerinde bir çözüm noktasında diyelim ki iş
23:54
görüşmesinde başladım işe alımla ilgili süreçler tamamlanırken
23:58
hamile olduğumu öğrendim. Bu noktada yapmam gereken nedir?
24:03
Iş görüşmeleri yaptığım kuruluşa bununla ilgili bildirim yapmam.
24:08
Yani ben sağlık durumumla ilgili böyle bilişme var işte.
24:11
Örnek vermek için 6 haftalık hamileyim.
24:15
Süreçle ilgili ben devam kararındayım.
24:17
Bunu da size bildiriyorum. Dediğinizde 2 düşünce var, bir
24:22
tanesi eyvah. Tam da işe alacaktık ya da bu en
24:28
doğal insani hak anne olmak, çocuk sahibi olmak bu konuda biz
24:34
de sizinle ilerlemeyi düşünüyoruz diyen bir de taraf,
24:37
başka biri taraf şimdi ben mesela ikinci tarafta böyle bir
24:41
deneyim yaşamıştım. Tam laboratuvarda bir
24:43
arkadaşımız çalıştığım şirkette iş başı yaptıracağız.
24:47
El sıkışmak üzereyiz. Arkadaşımız.
24:49
Hani bir gün önce bir gün sonra gidecek sözleşmesini imzalamak
24:53
için. Bir gün önce bana telefon
24:55
ettidekilerin bir haber aldım. Size tabi ki vermek istiyorum
25:00
ben dedi işte 8 haftalık hamileyim.
25:04
Hani bu bir sıkıntı doğurur mu? Bakın, bir kadın bir kadına
25:08
söylüyor bunu. E ben de dedim ki hani hani bu
25:13
en doğal insan hakkı yani anne olmanız bununla ilgili bizim bir
25:17
sorunumuz olamaz ama biz sizinle sıkışmak üzere zaten kararımızı
25:23
verdik. Yönetim de bu noktada kararını
25:26
verdi. Dolayısıyla ben dedim ki
25:29
inşallah sağlıklı doğumunuz gerçekleşiyor ve hani devam
25:33
ederiz ve evet, o arkadaşımız doğum yaptı.
25:36
Evet doğum izinliği gitti. Evet.
25:38
Süre hani çalışma düzeninde zaman zaman yaşadığımız
25:42
aksaklıklar oldu mu oldu? Bununla beraber arkadaşımız
25:45
döndü, iş başı yaptı ve hani çalışmaya devam etti ve hiçbir
25:52
zaman da performansıyla ilgili bir şüphemizde olmadı.
25:56
Şimdi böyle bir deneyimim var. Bu deneyimime baktığım zaman ne
26:01
beni buna yönlendiren? Adayın ya da çalışanın
26:04
yetkinliği, yani ben o yetkinliği değerlendirdim ve işe
26:10
uygun işe alım konusunda uygunluk kararı verdim.
26:14
Yani cinsiyeti beni ilgilendirmedi.
26:16
Doğum yapacak olması hamileliği ve benzeri o zaman bizim işte
26:20
işe alım kararlarımızı verirken şu cinsiyetçi yaklaşımdan
26:25
vazgeçip yetkinlik bazda düşünmemizi yeterlilik bazlı
26:29
düşünmemiz gerekiyor. Tabii bir de artık şirketlerin
26:35
kuruluşların hani çeşitlilik ve kapsayıcı olma konusunda.
26:41
Objektif olma vakti geldi. Yani bu çeşit ve kapsayıcılık
26:44
salt kadın meselesinden bahsetmiyorum.
26:47
Yani artık hani her bir bireyin yetkinliği bazlı yani
26:54
cinsiyetinden ya da cinsel eğilimden bağımsız düşünülmesi
26:59
ve buna göre o çeşitli ve kapsayıcılığı sağlayacak
27:04
normların sistemin. Artık kabul edilmesi gerekiyor.
27:09
Yani ve aslında bir süre ülkemizde bunun örneklerini
27:13
teşkil eden bir takım şirketler vardı, hâlâ var ama mesela
27:18
bazıları bu Trump döneminden sonraki açıklamalarla falan.
27:21
Mesela o işte kapsayıcılık, hakkaniyet ve çeşitlilik
27:24
departmanlarını kapattılar. Mesela çok üzücü. %100
27:28
katıyorum. Hani bu cinsiyet cinsel yönelim
27:31
işte bir yandan bedensel kapasite, nöro çeşitlilik yaş
27:35
yani o kadar çok şey var ki bunun kesinlikle katılıyorum.
27:39
Bence de bunu güçlendirmemiz gerekiyor.
27:42
Bir de yani siz anlatırken aklına şu geldi, başka bir tane
27:44
kalıplaşmış düşüncemiz de şu aslında.
27:48
Ortada bir çocuk varsa o kadının sorumluluğundadır.
27:53
Yani işte zaten direkt anne eşittir.
27:55
Çocuk tabi ki ilk yıllarında zaten annede bu iş yani ama
28:00
orada babanın da anneyi desteklemesi gereken bir ortam
28:03
var. Yani her şeyi anneye yüklüyoruz,
28:05
kadına yüklüyoruz bence zaten bu da yine bir kalıp düşünce çocuk
28:09
eşittir. Kadın işte ev işleri eşittir.
28:11
Kadın artık bunların da gerçekten.
28:14
Yıkılması dengeli bir hale gelmesi ve erkeklerin de ev
28:17
hayatına katkısının artması gerekiyor diye.
28:20
Belirtmek istedim. Şimdi o biraz evvel başta
28:24
söylediğimiz o bakım yükünün yani salt kadın üstünde o
28:28
toplumsal normlarla oluşmuş kadın üstünde kalması artık bu
28:33
günümüzden sonrası için çok mümkün değil.
28:36
Yani bir çocuğa sahip olmak için 2 kişi karar veriyorsa o kararın
28:41
uygulaması yani çocuğa çocuk doğduktan sonra da bakımının
28:46
üstlenilmesi, ortak işlerin yapılması.
28:49
Bu anlamda erkeklerin de artık zihinsel olarak da buna alışması
28:54
bir bunun doğal bir akış olduğunu fark etmesi gerekiyor.
29:00
Tabii burada ben hani toplumsal normları değiştirmek ve bir de
29:05
hani şirketlerin de kurumların da şey politikasını, ebeveyn
29:10
politikasını bir güncellemesi de gerekli.
29:14
Bizim kanunumuz hala anneye doğum izni veriyor.
29:18
Erkeklere şu anda kanunen bir yasal mevzuatta bir doğum izni
29:23
politikası yok. Bu anlamda evet, zaman zaman
29:26
bunu uygulayan ulusal ya da uluslararası büyük şirketler
29:30
var. Yani babaya da işte 8 haftaya
29:33
kadar izin veren dörtle 8 hafta arasında izin veren şirketler
29:38
var. Tabi bu uygulamaların bence
29:41
yaygınlaşması hem o biraz evvel bahsettiğimiz o erkeklerin
29:46
alışkanlık anlamında daha yatkınlığını getirecek hem de
29:50
hani bunun bir ihtiyaç ve desteklenen bir politika
29:55
desteklenen bir. Unsur olduğunun da 6 çizilmiş
29:59
olacak diye düşünüyorum. O yüzden bizim kanunumuzdaki o
30:03
anne izni annelik izninin yerini evet annelik izni mutlaka
30:08
verilmeli. Bunun yanında da ayrıca bir
30:10
ebeveyn izninin yani çocuk bakımını üstlenmek üzere bir
30:14
ebeveyn ismini verilmesi. Zorunlu diye düşünüyorum ben.
30:18
Yani artık bu bir ihtiyaç hani ııı şey değil.
30:21
Yani ihtiyari değil yani zorunlu kanımca.
30:25
Kadınların çalışma yaşamında daha.
30:30
Öncellenmesi açısından daha eşitsizlikle mücadele de güç
30:33
kazanması açısından gerekli bir konu bu.
30:37
Evet, şimdi bir yandan da arkadan baktım.
30:39
Babalık izni bizde 5 günmüş ay canım.
30:41
Ben hastaneye götürüp getiriyor, sonra dönüyor şey inanılmaz.
30:45
Yani bir yandan da tabi ki her zaman bakacağımız iskandinav
30:50
ülkelerine baktım. Isveç de bunu bir arkadaşımın
30:53
abisi orada yaşıyor. Oradan da hatırlıyorum.
30:56
Ebeveyn başına 90 günü zorunlu olmak üzere toplam da 480 günlük
31:00
bir izin varmış. Yani diyelim baba yaptı. 90
31:03
gününü geri kalanı anneye devredebiliyor.
31:05
Isterse isterse gerçekten bunu işte 240 240 bölüşüyorlar ve
31:08
maaşın işte yüzde sekseni ödeniyor 390 gün boyunca.
31:14
Sadece kalan 90 gün için günlük bir ücret belirleniyor.
31:19
Şimdi böyle bir ortamda hani çok şey ülke olarak da aileye önem
31:23
veriyoruz. Ya aile yapısı böyle
31:25
desteklenir, nasıl desteklenir diye sormak istiyorsanız eğer
31:28
diye söylemek istiyorum. Peki şimdi biraz da şunu merak
31:32
ediyorum, ben hani üst yönetimlerde biraz destek
31:35
fonksiyonunda kalıyor, kadınlar dediniz ya orada tam olarak hani
31:39
ne demek istediniz onu biraz açabilir miyiz siz orayı nasıl
31:41
okuyorsunuz? Kadınların etkinliği ve
31:43
yeterliliğini sorgulanmasında aslında burada arka planda
31:47
çalışan şey de bu. Yani kadınlar daha IK gibi
31:51
iletişim gibi işte kurumsal iletişim gibi biraz daha böyle
31:57
daha yumuşak dediğimiz işlerde. Yoğunlaşıyor üst yönetim
32:03
rollerinde. Tabii burada hani bu yine bir
32:09
şey sistemsel bir kod sistemsel bir hata.
32:13
Bence neden orada şu var işte stratejiyi erkek belirler.
32:18
Orada da bir cinsiyetçilik çalışıyor, yönetsel bir kararı
32:21
erkekler verir. Erkeğin kafası orada daha iyi
32:25
çalışıyor. Bu da tamamen bir hani normatif
32:28
bir kod aslında norm oluşturmuş kafada yani karar almada bütçe
32:33
yönetmekte ya da işte kâr yönetimi gibi kârlı işleri
32:37
yönetmek erkek işidir. Kadınlar bunu bilemez işte bu
32:41
cam tava'nın etkisi karşılaştığımız en önemli bence
32:46
eşitsizliklerden bir tanesi bu. Liderlik rolünün hep erkekte
32:51
odaklanması, yani şöyle bir şey var, ben bunu hep hani
32:56
düşündüğüm zaman görüyorum. Yani masallarda bile liderler
33:01
hep erkek kahramanlar hep erkek. Yani o rol erkeği biçilmiş
33:07
durumda. Liderlik rolü cinsiyeti yani
33:10
liderlik cinsiyeti erkeğe biçilmiş durumda.
33:14
Yani kadınlara şu söyleniyor, bu tarz ııı destek fonksiyonlarına
33:19
senin yerin burası sen burada iyisin, yani bu kadar
33:22
gelebilirsin. Bakın, bir koyulan sınıra bakın
33:26
yani halbuki kadınların liderlik potansiyeli yok mu var tabi
33:31
birçok alanda hani yetkinlikleri kurumsal strateji için hani bir
33:36
değer üretmeleri bir bu anlamda katkı sunmaları mümkün mü?
33:41
Evet, çok mümkün. Bunu düşünmeden sırf işte o
33:45
cinsiyetçi kalıplarla liderlik erkek işidir.
33:49
Sen destek olmaya devam et sen burada iyisin.
33:52
Düşüncesiyle. Hani o üst yönetimde ya da
33:57
yönetimde kadına bu kadar rol biçiyorum sana demek sistemin
34:02
sorunu asıl mesele. Burada kadın sorunu değil sistem
34:05
sorunu. Bir yandan da mesela şöyle bir
34:08
şey, özellikle bunu modern kadın dizisinde irem sak çok güzel
34:11
işlemiş. Bence işte iş yerindeki bir
34:16
takım. Hani hizmetlerinde yine kadına
34:18
atfedilmesi. Işte bir pasta kesilip servis
34:21
edilecekse onun yapması çay koy getir vesaire.
34:25
Bu kıdem bağımsız bu arada yani yönetici bir kadında da yine de
34:28
rol al masadaki kadın oysa o yapar zaten ya mesela bu da çok
34:32
kalıplaşmış. Bu da çok yine toplumsal
34:34
cinsiyet rollerini böyle kurumsala taşımak, o iş hayatına
34:38
taşımak gibi bir şey. Hani problem biraz burada da
34:40
doğmuyor muyuz? Zaten hani hizmeti küçümsemek
34:43
için söylemiyorum asla. Ama ister istemez bir hiyerarşik
34:47
bir söylem değil mi bu aslında yani?
34:50
Öyle tabii yani bakış şu kız işi bunlar yani hani tabiriyle böyle
34:59
dediğiniz gibi işte bir doğum günü kutlaması olduğunda hemen
35:03
ekipte kadınlar varsa hadi kızlar siz pastayı kesi verin.
35:08
Kız işid'i mantığıyla hareket edilen hâlbuki bir pasta
35:12
kesmenin kız işi olduğunu kim söyledi?
35:15
Yani böyle bir hani kuralı kim koydu?
35:19
Yani bu kurulu koyan mantık, yani bunun kızışı ya da erkek
35:24
işi olduğunu nasıl belirledi? Işte burada kesinlikle o algısal
35:29
ön yargılar var ya. Yani o burada.
35:35
Çok büyük şekilleniyor aslında işte hadi kızlar pastayısız
35:40
kesimden tamam sen kurumsal iletişimde çalış burası sana
35:44
iyi. Sen bütçe yönetemezsin, o
35:48
karışık bir işe dönüyor, evriliyor.
35:50
O yüzden de hani kız işi bunlar mantığından bir an önce
35:55
kurtulmamız lazım. Bunu zaman zaman gözlemim olduğu
35:59
için söylüyorum. Kadınlar da çok benimsemiş
36:02
durumda. Bir pasta kesicekse hemen
36:05
kadınlar ortaya atılıyor. Yahu durum yani kendim içinde
36:09
söylüyorum bunu durum bakalım bir erkek atılsın mı?
36:11
Kesin hastayı ya da bir çay kahve birilerine getirilecekse
36:16
hadi erkeklerden birisi yapsın bunun kızışı olduğunu nereden
36:20
biliyoruz yani? Kim söyledi?
36:22
Evet, ben de kendim için söylüyorum.
36:24
Değil mi? Dolayısıyla hani bizim de
36:27
kodlarımızı. Yani ben.
36:32
Birkaç kere yine söyledim ya sistem hatalarımızı, sistem
36:35
kodlarımızı yeniden düzenlememiz gerekiyor.
36:38
Ve ben şunu söyleyeyim, eğer bu kız işi diye küçümsenen bir
36:42
şeyler varsa eğer ki var zaten bunu söyledik.
36:45
Bir erkeğin kendisine bir tabak yemek yapamaması bence çok daha
36:50
küçümsenecek, çok daha böyle rezil rüsfa bir şey gelmişsin.
36:53
Kaç yaşında kendine bir tabak yemek çıkartamıyorsun?
36:55
Tüh sana dersin yani. Yani, evet, yani yemek yapmanın
37:01
da aslında cinsiyeti olamaz mümkün değil.
37:04
Evet, belki hemen şunu söyleyebilir, birçok bizi
37:08
dinleyen ya da birçok kişi en önemli en iyi aşçılar
37:12
erkeklerden çıkıyor işte kadınlar burada da şey bakın
37:16
bunun şeyle ilgisi yok. Ya cinsiyetle ilgisi yok.
37:19
Bunun iyi iş yapmakla yetenekli beceriyle, el becerisiyle
37:25
ilişkisi var. Yani bunun cinsiyetle ilgisi yok
37:28
işte o noktada dediğiniz gibi. Evet, kendine bir tabak yemek ya
37:33
da kendine. Karnını doyuracak şekilde bir
37:37
düzen kurmak kadın ya da erkek işi değil, insan işi insanın
37:42
kendisi için yaptığı bir iş. Aynen öz yeterlik yani hani
37:46
lütfen bir makarnada haşla yani. Gelelim benim çok sevdiğim bir
37:54
kavrama mant playning yani kızım bak ben sana doğrusunu
37:58
anlatayım. Yani bir erkeğin bir kadına
38:01
bildiği bir konuyor. Yine de küçümseyici, kibirli ve
38:04
genellikle böyle gereksiz yere sanki kadın bilmiyormuş gibi
38:08
açıklaması durumu bu mart play'nın kavramında, iş yerinde
38:11
yine sıklıkla görüyoruz. Bunu bence yaşamayan kadın
38:15
çalışan yoktur yani. Bir kadının uzman olduğu bir
38:18
konuda bile sürekli bu açıklamaya maruz kalması sizce
38:21
kadınları hangi mesajı veriyor o iş ortamında?
38:25
Birkaç tane mesaj var, bir tanesi yetkinliğinizi
38:28
sorgulanması yani. Demin sizin söylediğinizin
38:33
dışında şöyle de bir şey oluyor, bir toplantıdasınız, bir şey
38:36
anlatıyorsunuz ya da bir sunumda bir slayt gösteriyorsunuz.
38:41
Hemen oradan birisi şimdilerden şunu demek istedi arkadaşlar ay.
38:46
Içim sıkıştı bile şimdiden. Şimdi burada yetkinlik
38:50
sorgulanıyor. Yani işte dur bak ben sana şunu
38:53
açıklayayım ya da ben şimdi size bunu açıklayayım dendiğinde
38:56
yetkinlik sorgulaması bunu bir erkek için yapmıyorlar.
39:01
Çoğunlukla, çünkü orada bir hani yetkinlik sorgulamasına ihtiyaç
39:06
duyulmuyor. Ama kadınlar için böyle bir
39:11
mesaj var. Burda çok net bir mesaj.
39:13
Bu istek ki biraz evvel söylediğinize katılıyorum.
39:16
Ben de zaman zaman yaşadım bu o konuyu yani tam bir sunum
39:20
yapıyorum işte. Yöneticim kalkıp şimdilerden
39:23
burada bunu söylemek istedi. Hiç ihtiyaç yok.
39:26
Aslında e söyledim zaten. Evet, ben de söyledim zaten.
39:32
Ay inanılmaz ya gerçi. Orada açıkçası sesimizin değeri
39:37
azaltılıyor. Böyle bir mesaj var.
39:39
Yani hani fikrimiz? Bir kadının fikri katkısı
39:44
önerisi onun sesi kısılıyor. O ses yükselirse katkı artarsa
39:52
öneri daha fazlalaşırsa. Dengelerini şaşacağı
39:57
düşünülüyor. Yani erkek ve kadın arasındaki o
40:00
denge liderlik dengesi bir de tabii kendimizi anlatmak için
40:04
ekstra bir çaba sarf etmeye başlıyorsunuz bir süre sonra.
40:07
Çünkü sürekli size birileri işte berzan şöyle demek istedi, bak
40:11
canım şimdi sana ben onu açıklayayım aslında o öyle değil
40:15
diye diye bir süre sonra siz de hani kendinize anlatma derdine
40:21
düşüyorsunuz, çaba gösteriyorsunuz bunu 2 katı 3
40:24
katı çaba gösteriyorsunuz. Normalde belki bir saatte
40:27
anlatacağımız bir şey 3 saate çıkıyor bu bir süre sonra da bir
40:31
kadınlar için. Hani hem bir ekstra yük, yani
40:35
mental olarak da ekstra bir yük. Insanın kendisini sürekli
40:41
sorgulaması bir süre sonra hani öz değerinden eksiltmeye de
40:46
başlıyor. Bir başta söylediğimiz şey,
40:49
sesimizi daha fazla yükseltmemiz.
40:53
Ve bunu yaparken de o kendimizi, öz değerimizi çok böyle yerinde
40:59
vererek yapmamız. Iıı, bunları ııı hani?
41:05
Engellenmesi için bunların daha da azalması için özellikle.
41:10
Gerekli diye düşünüyorum ben. Evet, aynen şimdi siz öyle
41:14
diyince benim de aklıma şey geldi.
41:16
Bir tane yöneticim bana şey demişti zaten o ya en berbat
41:19
mobbing hikayemdir yani. Ben seni işte dışardan
41:23
koruyorum. Ben seni diğerlerine karşı
41:24
dışarıda koruyorum. O yüzden işte sana böyle
41:28
yansıyor. Çünkü benim hiçbir sesimi
41:30
kısmıştı. Yani hiçbir şekilde sesim
41:31
çıkmıyordu. Artık hiçbir hani kendi
41:34
projelerimi anlatamıyordum, geçiremiyordum.
41:37
Beni dışarıdan koruyormuş ya beni kimden koruyorsun, ne
41:39
saldırı altında mıyız? Ben şirkette şu an düşman mıyım
41:42
yani neyinden neyin soruyorsun yani hani delirtir ki beni yani
41:46
böyle bir paranoyak bir şey getirtiyor insana.
41:49
Demek ki benim korunmam gereken bir şey var.
41:51
Yani hani beni kanatların altına algı yönetici falan aynı saçma
41:54
sapan bir şey yani. OO aklıma geldi, sinirlendim
41:58
yani bir yandan. Bana da şunu söylemişlerdi işte
42:02
benim gölgemde büyürsün. Ay ilk başta bu sözü
42:07
anlayamamıştım ben. Yani çalışma yaşamında ne demek?
42:11
Şimdi bu benim gördüğümde büyürsün.
42:14
Ne demek yani? Sonra anladığımda gittim dedim
42:16
ki benim görkemeye ihtiyacım yok.
42:18
Benim güneşe ihtiyacım var. Güneş için de kendim tek başıma
42:23
OO güneşi alabilirim, merak etmeyin demiş.
42:27
Oh. Çok iyi demişsiniz.
42:29
Aynen böyle ses çıkartmak zaten. Yani bu arada yani podcastim bu
42:34
dakikasında biraz önce ilk defa bir mobbing dedim ama tabi ki
42:37
mobbing konuşmadan da olmaz. Çünkü hani bir yandan
42:41
yetkinlikleri kısıtlanan sesi kısılan işte görmezden gelinen
42:46
hakkı yenen kadınlar varken. Bazen kadın olmak sadece yani
42:50
mobinge uğramamızın sebebi olmuyor mu?
42:52
Bu noktada bunların hepsi mobing değil mi yani?
42:55
Şimdi evet, sırf kadın olduğu için mobinge uğrayan birçok
42:59
kadın var. Yani ııı o kalıp yargılar
43:04
normlar yüzünden işte sırf anne olacağı için mobing'e uğrayan
43:11
kadınlar var. Hatta hani kadın ya da erkek
43:14
bağımsız cinsiyeti kadın ve erkekten mobbing görenler var.
43:21
Tabii burada. Hani meselenin burada da şey
43:25
olduğu kanaatindeyim. Ben bizim kodlarımızı
43:28
değiştirmemiz gerekiyor. Komple yani bütün toplumun
43:33
kodlarını değiştirmemiz gerekiyor.
43:37
O kadının meselesi değil aslında mobinge uğramak yani toplumsal
43:42
anlamda o kodları değiştirmezsek bunların hiçbirini çözemeyiz.
43:49
Bir kadın mobinge uğruyorsa bununla ilgili olarak ne yapmalı
43:54
sorusu aslında çok net. Yani bu konuda mobbingle ilgili
43:59
yapması gereken ilk şey bu konuyu belgelemek.
44:03
Yani işte belgeledikten sonra yasal bir.
44:08
Süre karar verdiyse onu uygulamak çünkü.
44:11
Burada bir hak ihlali var, yani cinsiyet eşitsizliği ihlali var.
44:19
Dolayısıyla hem iş kanunu anlamında hem işte anayasal bir
44:24
hakkın engellenmesi konusu var. Dolayısıyla bence orada hani
44:29
sırf kadın olduğu için mobinge uğrayan bir birey varsa bir
44:32
kadın varsa bu konudaki mekanizmaları doğru
44:36
çalıştırması. Hepimiz için gerekli diğer
44:40
kadınlar için de gerekli. Çünkü bu söyledim ya sesini
44:44
çıkartmakla ilgili. Burayı biraz somutlaştırabilir
44:47
miyiz? Mesela sesini çıkarmak yani
44:49
hangi adımları atabilir? Bu normal hani genel cinsiyet,
44:53
bağımsız mobinge uğradığımızda atacağımız adımlarla aynı
44:55
adımlar mı yine? Genellikle aynı, çünkü bizim şu
44:59
andaki mevzuatımıza baktığımız zaman işte bir mobingge uğrayan
45:04
birisi varsa burada kadın olduğu için de böyle bir neden varsa
45:09
haklı nedenle fisih hakkı var sözleşmesini.
45:12
Tabii bunu önce bir belgelendirmek de gerekiyor bu
45:16
iddiayı. Yani işte tüm o mobbing
45:20
olaylarını yazmak detaylarıyla yazmak çok önemli.
45:23
Tanıt varsa o tanık ifadeleri noktasında bir çalışma yapmak
45:29
kıymetli. Ve tabii işte bunu ilgili
45:33
mekanizmalara başvurmak, yani eğer şirketteyse insan
45:37
kaynakları ya da etik kat ya da etik uyum temsilcisi gibi bir
45:41
takım mekanizmalar varsa oraya bildirmek ve sonrasında da hani.
45:47
Eee, işverenin bu anlamdaki sorumluluğunu da hatırlatmak bu
45:51
yani. Iş boşluğa kanunu çok açık 417
45:55
madde işveren çalışanların psikolojik, tacizi ve cinsel
45:59
tacize uğramaması için her türlü tedbiri alır diyor.
46:02
O zaman ben işvereni bu sorumluluğunu hatırlatmalıyım.
46:08
Bu mekanizmalara başvurarak. Tabii iş kanunumuz açısından
46:14
beşinci madde var. Eşitlik prensibini anlatan yani
46:17
bir cinsiyetten dolayı hiç kimse eşitsizliğe maruz kalamaz.
46:22
Böyle bir hani bu mümkün değil. Yasak kanunumuzda işte o
46:27
maddeden de hareketle, eğer bir kadın sırf cinsiyeti anlamında
46:31
mobinge uğruyorsa orada da orayı da çalıştırmalı diye söylemek.
46:35
Isterim bir yandan da şunu sormak istiyorum mesela bu benim
46:37
gerçekten linktimde okuduğum bir hikaye.
46:39
Hani biraz önce hamile olduğu için işe alınmayabilire konuştuk
46:43
ama bir de çalıştığı sırada hamile kaldığı için işten
46:47
çıkartılan bir kadın vardı mesela.
46:49
Hani bu noktada nasıl haklar oluyor?
46:52
Işkanımızda aslında biraz evvel bahsettiğim beşinci madde bir
46:56
kadının anne olması nedeniyle bir eşitsizliğe uğraması
47:00
karşısında başvurulacak bir konu.
47:03
Yine orada bir fesih hakkı var. Bir kişi hamile olduğu için ya
47:07
da doğum yaptığı için işten çıkartılması mümkün.
47:10
O madde istinaden eğer çıkartılıyorsa işte haklı bir
47:14
neden de yoksa bu anlamda o kadın işe İade davası açabilir.
47:20
Bunun için arabuluculuk süreci var.
47:23
Bizim ülkemizde zorunlu ihtiyari değil. 3 haftalık bir süre
47:27
arabuluculukta da eğer bir anlaşma sağlanamazsa tutulacak
47:32
uyuşmazlık tutanağıyla mahkemeye gidip işe İade davası açma hakkı
47:37
var tabii bunların. Hani işte içten tabii sen hamile
47:42
kaldın, sen doğum yapacaksın ya da işte annesin işten
47:46
çıkartıyoruz seni bu sebeple demiyor.
47:48
Kimse işte bu performansın şöyle gitti de, yok işte sana ihtiyaç
47:53
kalmadı da yok işte organizasyonel küçülmeye gittik
47:56
tarzında. Bu noktada tabii işi işten asıl
48:01
çıkış nedeni o hamilelikse ya da anne olmaksa.
48:05
Bunun hani bu nedenin ispatlanması meselesi önemli.
48:10
Daha önce de söylemiştim. Bugünkü yasalar aslında o yasal
48:15
düzenlemeler öncesinde bu konularda sorun yaşamış, bu
48:19
konularla ilgili gündemi olmuş. Iıı meselesi olmuş bireylerin
48:26
uğraşları ve bu anlamda da sesini çıkarttığı için
48:29
düzenlenmiş normlar. Yasal normlar.
48:33
O zaman biz de bu normların OO insan olarak o normların bize
48:39
sağladığı hakları kullanmalıyız. Süper teşekkürler çok sağ olun o
48:45
zaman bir yandan da tabi kurumlar tarafından hatta sizin
48:48
IK tecrübeniz tarafından bir soru sormak istiyorum, kadınlar
48:51
için böyle gerçek anlamda hakkaniyetli bir iş ortamı
48:54
yaratmak adına bugün hangi adımlar atılmalı ve hangi
48:58
önlemler alınmalı? Yani bu 8 mart 2026 bir t
49:01
noktasıysa bu t noktasından nasıl ilerlemeliyiz şu an?
49:07
Aslında birkaç başlıkta bunları söylemek isterim çünkü hani konu
49:12
böyle dar değil de daha geniş anlamda bakmamız gereken
49:16
meseleleri içeriyor. Bir tanesi tabi ücretler
49:20
anlamında ücret adaleti anlamında bir şeffaflık ve
49:23
eşitlik eşitliğin bir hani mevzuatta da artık yer alması
49:28
gerekiyor. Bunu yüzden işte çalışma
49:32
Bakanlığının ııı ya da mevzuat yasak oyuncunun bu anlamda
49:38
düzenlemeler yapması ve bunun bir zorunlulukla kabul görmesi
49:43
bir politika olarak düşünülmeli. Terfiler var.
49:47
Ücretle kurumsal politika oluşturma anlamında işte
49:50
terfilerde can tavanlardan bahsediyoruz o zaman.
49:54
Tüm kurumlar için söylüyorum, terfi kriterlerini ölçülebilir
49:58
hale getirmek çok önemli. Hani herkes için ölçülebilir.
50:03
Yani kadın erkek cinsiyetten bağımsız çalışmam ortamlarının
50:09
artık biraz daha kadının çalışma yaşamına girmesi ya da çalışma
50:14
yaşamında kalması için politika üretilmesi ihtiyacımız var.
50:18
Daha fazla politika üretip hep konuştuğumuz bir şey.
50:21
Bu kalıp yargılar meselesi artık tüm bireyleri kad.
50:25
Ya da erkek fark etmeksizin bu ön yargıları dönüştürecek ve bu
50:30
ön yargılaradan uzaklaştırılacak farkındalık eğitimleri belirmeli
50:34
ve bunun zorunlu olması gerektiğini düşünüyorum.
50:37
Tıpkı işte iş sağlığı güvenliği anlamında temel iş sağlığı
50:40
güvenliği eğitiminin zorunlu olması gibi kurumların kadın ve
50:45
erkek tüm çalışanlara bu kalıp yargılarını değiştirecek ön
50:50
yargı eğitimleri vermesi gerekir.
50:52
Bunun da bir politika haline getirilmesi çok önemli diye
50:56
düşünüyorum. Tabii çalışma yaşamında
50:59
psikososyal risklerin yönetilmesi.
51:03
Artık işte sadece israil'de güvenliği uzmanının ya da işte
51:07
iş yeri hekiminin meselesi değil.
51:10
Bu mesele tamamen kurumların özellikle psikolojik tacizi
51:17
önlemek adına bir araç geliştirilmesi, buna uygun
51:21
politikalar geliştirmesi zorunluluğu var.
51:25
O yüzden o psikososyal riskleri görmezden geliyor.
51:28
Birçok kurum hiçbir riski değerlendirmesi yani yaptığım
51:31
denetimlerdeki gözlemlerinden, gözlemimden de bahsediyorum.
51:35
Hani hiçbir çoğunlukla risk değerlendirmelerde psikososyal
51:40
riskler dikkate alınmıyor bile. Kültürü dönüştürme baştan beri
51:44
söylediğimiz ve burada bir kadın çalışanlar için güvenilir.
51:51
Güvenli ve onların görünür olmasını sağlayacak iş ortamları
51:56
yaratmak için politik öğretmek gerekiyor.
51:58
Hem yasak oyuncu anlamında hem de kurumların politika
52:03
oluşturması anlamında söylüyorum bunu.
52:06
Çok sağ olun, gerçekten çok kıymetli tavsiyeler umarım.
52:10
Yani bunu dinleyen kurumlar için bir ışık olur.
52:13
Eğer böyle hakkını aramakta zorlanan kadınlar varsa onlar
52:17
için de yardımcı olur. O yüzden de son olarak şunu
52:19
sormak istiyorum aslında hani siz uzun yıllardır ik
52:22
tarafındasınız, masanın da o tarafındasınız yani o yüzden
52:25
bugün bu podcasti dinleyen yalnız değilim.
52:29
Diye hissetmeye ihtiyacı olan emekçi bir kadına ne söylemek
52:33
istersiniz? Iş yerinde ne yaşanırsa
52:36
yaşansın? Hani şunu unutmasınlar, yalnız
52:40
değiller. Kendileri gibi birçok kadın var
52:43
ve değerli bütün o kadınlar. O yüzden o kadınların sesi
52:48
önemli. Sesinizi bu anlamda çıkartın
52:52
çünkü. Bu sistemi değiştirebilir.
52:57
Bu güç hepimiz de. Var evet, aynen öyle.
53:00
En kötüsünden biz ikimiz varız. Burada bu konuyu konuşmaya, ses
53:04
çıkarmaya devam ediyoruz. Tekrardan dördüncü kez çok
53:08
teşekkür ederim, iyi ki geldiniz berzan hanım ve bu kadar önemli
53:11
bir konuya benimle 8 mart'ta ışık tuttunuz.
53:14
Aramıza bir kere daha hoş geldiniz demek istiyorum.
53:17
Çok teşekkür ederim. Ben de burada olmaktan çok büyük
53:22
bir mutluluk duyuyorum. Böyle önemli konuları sizin gibi
53:26
farkındalığı olan ve bu anlamda sesini duyurmak için kadınların
53:31
da sesini duyurmak için. Böyle bir hani yayın yapma
53:36
fikriyle çalışan bir kadın benim için çok kıymetli kıymetlisiniz
53:42
aynı tüm kadınlar sunuyor. Kıymetli tüm insanlar kıymetli.
53:48
Birlikte ııı yaşamanın yaşamı çoğaltmanın hepiniz için mümkün
53:55
olduğunu düşünüyorum. Bunu hep birlikte yapabiliriz.
53:58
Kesinlikle öyle. O yüzden çevrenizle bu bölümü
54:01
paylaşmayı duyurmayı aranızda bunları konuşmayı hiç atlamayın.
54:06
Kendinize çok iyi bakın kutlayan yani erkeklerin zaten tüm
54:11
kadınların 8 martı bir kere daha kutlu olsun.
54:14
Bir sonraki bölümde görüşmek üzere.