Latest / Zakendoen | BNR / Joyce Bliek (NPRC) over de uitdagingen waar de Nederlandse binnenvaart voor staat

Transcript

Joyce Bliek (NPRC) over de uitdagingen waar de Nederlandse binnenvaart voor staat · Zakendoen | BNR

• 0:00
  Speaker 1: Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
• 0:05
  Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages. Wil
• 0:10
  Speaker 1: je weten wat er speelt en of waarom
• 0:13
  Speaker 2: In de BNR-app lees je ook de laatste artikelen. Download
• 0:16
  Speaker 2: de BNR-app en
• 0:17
  Speaker 3: blijf scherp
• 0:20
  Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
• 0:28
  Speaker 4: Dit is BNR Zaken doen voor economisch nieuws en zakelijke inzicht.
• 0:31
  Speaker 4: Straks hoor je meer over de onderliggende problemen van de
• 0:33
  Speaker 4: Amerikaanse economie. En om twaalf uur het laatste macro-economische nieuws
• 0:37
  Speaker 4: met Edith Muijegies. Joyce Blee komt ook langs. Zij is
• 0:39
  Speaker 4: de CEO van Binnenvaartcoöperatie NPRC over de infrastructuurplannen. van minister Karremans,
• 0:45
  Speaker 4: maar eerst een ander economisch nieuws van vandaag. Als Europa-Amerikaanse
• 0:48
  Speaker 4: techbedrijven blijft dwarszitten... dan zullen er zware wraakacties volgen. Daarmee
• 0:52
  Speaker 4: dreigt de Amerikaanse ambassadeur bij de Europese Unie... in een
• 0:55
  Speaker 4: interview met de Financial Times. De dreiging van de Amerikanen
• 0:58
  Speaker 4: komt nadat Brussel heeft besloten... meer ruimte voor mobiele satellietcommunicatie
• 1:02
  Speaker 4: toe te wijzen... aan aansluitend Europese bedrijven. En dat gaat
• 1:07
  Speaker 4: ten koste van Amerikaanse aanbieders... Denk aan SpaceX. Voorlopig blijft
• 1:11
  Speaker 4: er bedreigementen. Washington heeft nog geen maatregelen aangekondigd. Maar volgens
• 1:15
  Speaker 4: Europa-correspondent Stefan de Vries...
• 1:21
  Speaker 5: Wat Washington natuurlijk kan doen... is Europese satellietbedrijven weren van
• 1:25
  Speaker 5: de Amerikaanse markt. Of heffingen leggen op Europese dienstverleners. Natuurlijk
• 1:30
  Speaker 5: een van de favoriete middelen van Donald Trump, importtarieven.
• 1:35
  Speaker 4: Ondertussen staat de A1X onbewogen op 1142 punten. Even naar
• 1:39
  Speaker 4: een en meer van onze beursnerd
• 1:43
  Speaker 4: De Europese top in Brussel bracht nog weinig schot... in
• 1:46
  Speaker 4: de begrotingsonderhandelingen... Verliest de Amerikaanse economie inderdaad wat vaart? Ik
• 1:51
  Speaker 4: bespreek het met de leden van het Economenpanel. Bas Jacobs
• 1:54
  Speaker 4: is hoogleraar Economie en Overheidsfinanciën... verbonden aan de Vrije Universiteit
• 1:57
  Speaker 4: in Amsterdam. En Luc Abisrook, hoofdeconom van Landschot Kempen. Heren, goedemorgen. Goedemorgen.
• 2:03
  Speaker 4: Over die Amerikaanse economie en of die vaart lijkt te verliezen...
• 2:06
  Speaker 4: terwijl de inflatie oploopt. Dat zou kunnen blijken uit de
• 2:11
  Speaker 4: bevindingen van het Beige Boek. De loongroei laat namelijk weinig
• 2:18
  Speaker 4: beweging zien. De banenmarkt lijkt stil te staan. Maar overwegend
• 2:21
  Speaker 4: was in ieder geval het verhaal. Het is best een succesverhaal,
• 2:24
  Speaker 4: die Amerikaanse economie. Moeten we daar nu vraagtekens bij zetten, Luc?
• 2:27
  Speaker 4: Dan moet je altijd
• 2:28
  Speaker 6: bij de economie. Fijn dat jullie
• 2:30
  Speaker 4: elke week weer durven te komen.
• 2:31
  Speaker 6: Maar als je kijkt naar de VS, het gaat daar
• 2:34
  Speaker 6: tamelijk goed. Die consument, zijn vertrouwen is heel laag. Ook
• 2:38
  Speaker 6: door de politieke omgeving natuurlijk. Je ziet daar een verschil
• 2:42
  Speaker 6: tussen democraten en republikeinen. Maar over het algemeen is dat laag. Desalniettemin,
• 2:47
  Speaker 6: die consument blijft uitgeven. Je hebt een arbeidsmarkt die opnieuw
• 2:51
  Speaker 6: in evenwicht is... Je hebt een vermogenseffect natuurlijk. Dat speelt
• 2:55
  Speaker 6: in de Anglo-Saxonse wereld meer dan op Continental Europa. Als
• 2:59
  Speaker 6: die beurs stijgt, heeft de consument vertrouwen en geeft die uit.
• 3:03
  Speaker 6: En daarnaast natuurlijk heb je de impuls vanuit de investeringen
• 3:06
  Speaker 6: in AI, datacenters enzovoort.
• 3:08
  Speaker 4: Want de WASH heeft al gezegd, als je vol inzet
• 3:11
  Speaker 4: op AI en je gaat het ook echt gebruiken... Dan
• 3:14
  Speaker 4: word je productiever en rijker. Zie hier de
• 3:16
  Speaker 6: toekomst. Ja, de proof of the pudding is in the eating. Uiteindelijk,
• 3:19
  Speaker 6: nu is er een stimulans vanuit AI, vanuit wat ik
• 3:22
  Speaker 6: noemde hardware, datacenters, energiecentrales enzovoort. Maar de echte toegevoegde waarde
• 3:26
  Speaker 6: van AI gaat uiteindelijk moeten komen van nieuwe producten, nieuwe diensten,
• 3:30
  Speaker 6: nieuwe bedrijfsprocessen, nieuwe manieren van werken. Die de algehele productiviteit
• 3:35
  Speaker 6: de hoogte in moeten.
• 3:37
  Speaker 4: En zitten we dan nog even in een periode tegen
• 3:41
  Speaker 4: stagflatie aan? Want als die inflatie oploopt en de economische
• 3:44
  Speaker 4: groei valt wat terug... dan wordt het misschien problematisch
• 3:48
  Speaker 7: Er zijn dus twee verhalen over die Amerikaanse economie. Het
• 3:50
  Speaker 7: eerste is het AI-verhaal wat Luc ook vertelt. Het tweede
• 3:54
  Speaker 7: verhaal is dat we wereldwijd geraakt worden... door een negatieve
• 3:57
  Speaker 7: aanbodsschok door de oorlog in Iran... En daar hebben ook
• 4:01
  Speaker 7: de Amerikanen last van. De benzineprijzen zijn natuurlijk daar heel
• 4:05
  Speaker 7: erg hoog. Het kan Trump een hele hoop problemen opleveren
• 4:09
  Speaker 7: bij de midterms. En ook het beeld van de Amerikaanse economie...
• 4:13
  Speaker 7: wordt vooral gedomineerd door die AI-bedrijven. Maar als je naar
• 4:16
  Speaker 7: de investeringsquote kijkt van de Amerikaanse economie... is gewoon ronduit
• 4:20
  Speaker 7: vlak in de afgelopen jaren. Vanaf 2021 tot nu is
• 4:23
  Speaker 7: het ongeveer 18% van de Amerikaanse economie... BWP, dat wordt geïnvesteerd.
• 4:28
  Speaker 7: Je hebt nu natuurlijk die enorme AI-boom... maar dat betekent
• 4:31
  Speaker 7: dat andere bedrijven minder investeren. Dus los van de AI-sector...
• 4:36
  Speaker 7: denk ik dat het met de rest van de Amerikaanse economie...
• 4:37
  Speaker 7: een stuk minder goed gaat. Er zitten twee kanten aan
• 4:44
  Speaker 7: de Amerikaanse economie op dit moment. En die hoge inflatie
• 4:48
  Speaker 7: zal ook WASH ertoe aanzetten... om de rente verder te verhogen...
• 4:52
  Speaker 7: Dat wordt ook ingeprijsd door de markten. En dat betekent
• 4:55
  Speaker 7: dat er een rem komt op de economische ontwikkeling. En
• 4:57
  Speaker 7: als je kijkt naar wat het IMF vorige week raamde...
• 5:00
  Speaker 7: bij de World Economic Outlook. De Amerikaanse economie groeit hard.
• 5:04
  Speaker 7: In vergelijking met Europa. 2,3 procent per jaar. Europa... 1,2
• 5:09
  Speaker 7: procent ongeveer, dus bijna het dubbele. Maar het is vlak,
• 5:13
  Speaker 7: het gaat niet omhoog volgens de ruimte, ook niet omlaag.
• 5:16
  Speaker 7: Dus het is een gemengd beeld
• 5:18
  Speaker 6: Ja, het is een gemengd beeld. Nu 2,5 procent groei
• 5:20
  Speaker 6: ongeveer voor de VS is eigenlijk wat je kan verwachten.
• 5:24
  Speaker 6: Het is eigenlijk een beetje het inherente groeipotentieel. Momenteel zitten
• 5:27
  Speaker 6: ze daarboven, maar zelfs als ze volgend jaar terugvallen naar 2,5,
• 5:32
  Speaker 6: dan is dat oké. Maar de grote vraag is natuurlijk,
• 5:35
  Speaker 6: er zijn twee grote vragen denk ik. Eén, Die consument
• 5:38
  Speaker 6: die op dit moment nog besteedt, oké, wisselende cijfers maand
• 5:41
  Speaker 6: per maand, maar... Door de band heen spendeert hij
• 5:45
  Speaker 4: nog. Wij hebben dat in Nederland natuurlijk ook al best
• 5:46
  Speaker 4: wel lang. Dat we het consumentenvertrouwen meten. En dat daaruit
• 5:48
  Speaker 4: blijkt dat we niet weten wat we
• 5:49
  Speaker 6: ermee
• 5:50
  Speaker 4: moeten. Maar je ziet dat
• 5:51
  Speaker 6: reële inkomens, dus inkomen na inflatie, die zijn zo plat
• 5:54
  Speaker 6: als een pannenkoek. Dus dat is een dossiertje als je
• 5:59
  Speaker 6: wil om in de gaten te houden. En twee, waar
• 6:01
  Speaker 6: Kevin Walsh inderdaad op alludeert. Die AI gaat de productiviteit verbeteren. Nogmaals,
• 6:06
  Speaker 6: de pudding is in de heating. Zal dat gebeuren? Wanneer
• 6:08
  Speaker 6: zal dat gebeuren? In welke mate zal dat gebeuren? En
• 6:11
  Speaker 6: wie gaat ervan profiteren? Dat is op dit moment gewoon
• 6:14
  Speaker 6: een vraagteken. Nobody knows
• 6:15
  Speaker 7: En ik wil daar nog één ding aan toevoegen. De
• 6:17
  Speaker 7: hoge Amerikaanse begrotingstekorten. Trump zit natuurlijk op een volledig onhoudbaar
• 6:22
  Speaker 7: pad met de overheidsfinanciën. Die begrotingstekorten en staatsschulden blijven maar oplopen.
• 6:27
  Speaker 7: Je ziet rentes op staatsobligaties heel hoog worden. Boven de 5%
• 6:33
  Speaker 7: momenteel voor 10 jaar staatsleningen. dat zal ook een remmend
• 6:38
  Speaker 7: effect hebben op de Amerikaanse economie. Dus je hebt dus
• 6:41
  Speaker 7: een positieve aanbodsschok, AI. Negatieve aanbodsschok, olie. Positieve vraagschok, de overheidsbegroting.
• 6:50
  Speaker 7: Alles met elkaar. Denk ik dat de Amerikaanse economie toch
• 6:53
  Speaker 7: met meer staflatie... te maken heeft dan AI kan goedmaken.
• 6:57
  Speaker 4: Maar zou het ook zo kunnen zijn dat die oplopende rentes...
• 6:59
  Speaker 4: ik geloof dat Lagarde iets heeft laten horen in die richting...
• 7:02
  Speaker 4: ervoor zorgt dat die inflatie ook naar beneden kan worden
• 7:05
  Speaker 4: gedrukt
• 7:06
  Speaker 7: Sorry, herhaal je vraag nog
• 7:07
  Speaker 4: een keer. Nou ja, dat het feit dat het lastig
• 7:09
  Speaker 4: wordt om zaken te financieren... en dat de economie afremt,
• 7:11
  Speaker 4: dat dat ook de inflatie naar beneden kan...
• 7:14
  Speaker 7: Nou kijk, wat er gebeurt is dat op het moment
• 7:17
  Speaker 7: dat een economie tegen zijn grenzen aanloopt en die overheid
• 7:21
  Speaker 7: heel veel geld blijft uitgeven, dan krijg je natuurlijk hoge inflatie.
• 7:25
  Speaker 7: Centrale banken gaan rentes verhogen, maar ook in de reële sfeer,
• 7:28
  Speaker 7: reële kapitaalmarktrentes gaan omhoog. En ja, dat remt die economie
• 7:32
  Speaker 7: vanzelf af en daarmee ook de inflatie. Maar het is
• 7:36
  Speaker 7: natuurlijk op het moment dat je tegen capaciteitsgrenzen aanloopt, is
• 7:39
  Speaker 7: dat een stagflator scenario. En dat is niet zo goed
• 7:42
  Speaker 7: voor de economie. Want je gaat niet harder groeien met
• 7:44
  Speaker 7: meer inflatie.
• 7:45
  Speaker 6: Wat wel zo is, om daar ook een positieve kant
• 7:49
  Speaker 6: aan te zien. Je ziet inderdaad dat de rentes opgelopen zijn.
• 7:51
  Speaker 6: Ook de reële rentes, dus opnieuw rentes na inflatie. Maar
• 7:55
  Speaker 6: we zijn een beetje geconditioneerd natuurlijk het voorbije anderhalf decennium
• 7:58
  Speaker 6: door extreem lage reële rente. Dus als je de huidige
• 8:02
  Speaker 6: rente gaat vergelijken met de rente pre-financiële crisis, laat ons zeggen,
• 8:06
  Speaker 6: en pre-activistisch beleid van centrale banken, dan zit je eigenlijk
• 8:10
  Speaker 6: op dit moment op een min of meer normaal niveau.
• 8:13
  Speaker 6: Een niveau dat overeenstemt met een economie die het al
• 8:17
  Speaker 6: bij al degelijk doet. En een tweede punt... Maar ik
• 8:20
  Speaker 6: zie ondertussen een pijnzende Bas Jacobs, want hoe
• 8:21
  Speaker 4: normaal is die rente stand? Dat ben ik helemaal mee
• 8:23
  Speaker 7: eens. Want je kan niet zeggen dat er een historisch...
• 8:28
  Speaker 7: natuurlijk niveau van die rentes bestaat. Voor de financiële crisis,
• 8:31
  Speaker 7: waar Luc op wijst... waren die rentes al decennia sinds
• 8:37
  Speaker 7: de jaren tachtig aan het dalen. En macro-economen hadden daar
• 8:40
  Speaker 7: verschillende verklaringen voor. Vergrijzing, toenemende ongelijkheid, lage productiviteitsgroei. En nu
• 8:46
  Speaker 7: zijn er een aantal dingen in de wereld... die leiden
• 8:48
  Speaker 7: tot hogere reële rentes. Namelijk negatieve aanbodschokken. Ja, fragmenteren in
• 8:53
  Speaker 7: de wereld. Hoge vraag. De vraag is hoog door AI-investeringen
• 8:58
  Speaker 7: en hoge begrotingstekorten. De productiviteitswind van die AI-investeringen zien we
• 9:02
  Speaker 7: dus nog niet terug. Dus die positieve aanbodsschok zien we
• 9:05
  Speaker 7: nog niet heel sterk verschijnen. Dus de rentes zijn een
• 9:09
  Speaker 7: weerspiegeling voor mij... van die vraag- en aanbodfactoren in de economie.
• 9:12
  Speaker 7: En die waren de afgelopen decennia anders dan op dit moment.
• 9:15
  Speaker 7: En daarom zijn de rentes nu anders.
• 9:17
  Speaker 6: Maar het
• 9:18
  Speaker 7: is geen natuurconstante dat die rente weer terug gaat naar...
• 9:21
  Speaker 7: Ik wil wel een perspectief
• 9:21
  Speaker 6: plaatsen, omdat we moeten opletten... niet geconditioneerd te zijn door
• 9:24
  Speaker 6: datgene wat het voorbije 10, 15 jaar is
• 9:27
  Speaker 7: gebeurd. Maar de onderliggende factoren die de afgelopen 20 jaar
• 9:31
  Speaker 7: hebben gespeeld... of misschien wel 40 jaar, die zijn er
• 9:32
  Speaker 7: nog steeds. Dus we zijn nog steeds wereldwijd aan het vergrijzen.
• 9:35
  Speaker 7: We zien nog steeds wereldwijd dat de inkomens- en vermogensongelijkheid toeneemt.
• 9:39
  Speaker 7: Die productiviteitsgroei, dat is een groot vraagteken. We zien ook
• 9:43
  Speaker 7: dat de... de reële kostprijs van investeringen omlaag gaat door IT.
• 9:48
  Speaker 7: En dus de factoren waarvan de meeste macro-economen dachten... die
• 9:53
  Speaker 7: drukken die rentes omlaag, die zijn niet ineens gekeerd. Die
• 9:56
  Speaker 7: zijn niet ineens omgedraaid.
• 9:57
  Speaker 6: Nee, dat klopt. En daarnaast heb je ook nog de fragmentering...
• 9:59
  Speaker 6: wat ik net al aanslipte in de wereld. Je zit
• 10:01
  Speaker 6: met een wereld die meer gepolariseerd is... zowel in heel
• 10:04
  Speaker 6: veel binnenlanden ook. Kijk wat er in Frankrijk dit weekend gebeurt.
• 10:08
  Speaker 6: En volgend jaar gaan heel veel Europeanen aan de stembus.
• 10:11
  Speaker 6: We zullen kijken wat daar uit de bus komt, letterlijk dan.
• 10:14
  Speaker 6: Dus ook dat stuurt die rente wat hoger op
• 10:16
  Speaker 7: dit moment. Maar ook die geopolitieke fragmentatie werkt uit als
• 10:19
  Speaker 7: een negatieve aanbodschok. Ja, klopt. Handelsbelemmeringen werken uit als een
• 10:22
  Speaker 7: negatieve aanbodschok. Dus
• 10:23
  Speaker 4: we zijn
• 10:24
  Speaker 7: getrakteerd op een heel zootje
• 10:25
  Speaker 4: negatieve aanbodschok. Jullie hebben het zo goed voor elkaar. Dit
• 10:28
  Speaker 4: brugget had ik zelf niet beter kunnen maken. Daar gaan
• 10:31
  Speaker 8: we. BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
• 10:37
  Speaker 4: Bas Jacobs en Luc Aben, leden van het Economenpanel. Leiders
• 10:40
  Speaker 4: van landen in de Europese Unie hebben Brussel vrijdag verzocht...
• 10:43
  Speaker 4: om met een voorstel te komen voor een nieuw handelsinstrument.
• 10:46
  Speaker 4: En met dat instrument moet de EU terug kunnen slaan...
• 10:48
  Speaker 4: tijdens een potentiële nieuwe handelsoorlog. Volgens experts wil de EU
• 10:53
  Speaker 4: vooral een vuist tegen China kunnen maken. Dat is opvallend,
• 10:55
  Speaker 4: want ook vorige week sloten de EU en China... nog
• 10:57
  Speaker 4: een handelsovereenkomst. Het ging met name over auto's, hybride auto's.
• 11:00
  Speaker 4: Een kwotum werd overeengekomen. En er was, Bas, dacht ik al,
• 11:04
  Speaker 4: een handelsbazuca, een antidwanginstrument... Moet er dan toch nog weer
• 11:08
  Speaker 4: iets nieuws aan worden toegevoegd?
• 11:11
  Speaker 7: Ik moet heel eerlijk bekennen dat dit niet mijn eerste
• 11:13
  Speaker 7: expertise is. Je tweede, daar doe ik het ook voor.
• 11:17
  Speaker 7: Ik kom er niet helemaal achter waarover precies gesproken wordt.
• 11:22
  Speaker 7: Ze zijn er nog niet uit. Waar gaat dat dan over?
• 11:27
  Speaker 7: Ik heb een beetje zitten zoeken. Er wordt gesproken over antidumpingsmaatregelen. Antisubsidiemaatregelen.
• 11:36
  Speaker 7: Maar ook instrumenten die op de toeleveringsketens aangrijpen. Er zijn
• 11:40
  Speaker 7: ook verschillende stukken in omloop. Ursula van der Leyen heeft
• 11:43
  Speaker 7: een stuk. De Europese Raad heeft een stuk. Er wordt
• 11:46
  Speaker 7: over van alles en nog wat gepraat... Voor zover ik
• 11:51
  Speaker 7: het begrijp, is er nog nergens een concreet besluit over
• 11:53
  Speaker 7: genomen
• 11:53
  Speaker 6: Ze zijn er zelf nog niet uit, denk ik. Nee,
• 11:55
  Speaker 6: dat klopt. En je kan je ook de vraag stellen... Kijk,
• 11:58
  Speaker 6: als China dumpt, onder andere auto's... Er is dan een
• 12:02
  Speaker 6: akkoord over gesloten met de hybride, wat je al aanhaalde, Thomas.
• 12:05
  Speaker 6: Als China dumpt, oneerlijke praktijken toepast enzovoort... Als de munt
• 12:08
  Speaker 6: misschien kunstmatig laag houdt... Dan kan je je voorstellen dat
• 12:12
  Speaker 6: je bepaalde maatregelen neemt. Aan de andere kant... moet je
• 12:15
  Speaker 6: ook als Europa de hand in eigen boezem steken. Om
• 12:19
  Speaker 6: opnieuw de autosector als voorbeeld te nemen. China was al
• 12:22
  Speaker 6: bezig met de ontwikkeling van zelfrijdende auto's. In Duitsland waren
• 12:25
  Speaker 6: ze bezig met het op punt stellen van de benzinemotor
• 12:27
  Speaker 6: en de dieselmotor. Als anekdotische illustratie dat de innovatieve krachten
• 12:33
  Speaker 6: in Europa, ja, die zijn of het gebrek daaraan...
• 12:35
  Speaker 4: Nee, maar je kunt je wel de hand in eigen
• 12:37
  Speaker 4: boezem steken, maar je wil weer terug het veld op.
• 12:38
  Speaker 4: Je wil weer een positie hebben, je wil de macht...
• 12:41
  Speaker 4: opnieuw verdelen, je wil herbalanceren. En daar moet je dus
• 12:44
  Speaker 6: iets aan doen, of niet? Daar moet je iets aan doen. Nogmaals,
• 12:47
  Speaker 6: in mijn optiek, als er inderdaad een oneerlijke... Als er
• 12:50
  Speaker 6: een scheef speelveld is, als er oneerlijke concurrentie is... en
• 12:53
  Speaker 6: in welke mate die er is, is het trouwens moeilijk
• 12:55
  Speaker 6: te bepalen. Maar zwart, als we ervan uitgaan, bepaalde mate
• 12:57
  Speaker 6: is die er. Maar wat je vooral moet doen, is
• 12:59
  Speaker 6: zorgen dat je zelf steviger op je eigen benen staat.
• 13:02
  Speaker 6: Op je eigen competitieve benen staat. En dan komen we
• 13:04
  Speaker 6: toch automatisch weer... bij tot in de treuren moeten herhalen...
• 13:08
  Speaker 6: datgene wat we tot in de treuren herhaald hebben... het
• 13:11
  Speaker 6: rapport van Van Draghi, het rapport van Van Letta... ja,
• 13:15
  Speaker 6: daar moet je stappen in nemen... en als je dan
• 13:17
  Speaker 6: vorige week hoort... dat er inderdaad een eerste, of nee,
• 13:20
  Speaker 6: een volgende bijkomst... komend mini-stapje genomen is, richting één Europese kapitaalmarkt,
• 13:25
  Speaker 6: maar weer allerlei uitzonderingen, onder andere voor de Duitse beurs,
• 13:29
  Speaker 6: dan kan je wel zeggen, we moeten inderdaad tegen China
• 13:31
  Speaker 6: maatregelen nemen als het oneerlijk is, maar die hand in
• 13:34
  Speaker 6: eigen boezem, die ontbreekt wat mij betreft nog... Te veel
• 13:38
  Speaker 6: in het debat.
• 13:39
  Speaker 4: We hebben natuurlijk belangrijke rapporten. De WER schreef afgelopen zomer
• 13:43
  Speaker 4: nog een rapport... over de handelsrelatie met China. Dat ging
• 13:46
  Speaker 4: met name over de positie van Nederland ten opzichte van China...
• 13:49
  Speaker 4: en in een breder verband de Europese Unie. De reactie
• 13:52
  Speaker 4: van de WER zou moeten zijn... met gelijke munt terugslaan.
• 13:57
  Speaker 4: Brede importheffingen bijvoorbeeld. Heeft Nederland, heeft Europa daar de papieren voor?
• 14:02
  Speaker 4: Of leidt dat onherroepelijk tot escalatie?
• 14:06
  Speaker 7: Dit is zo'n ingewikkelde voor een econoom. Ik ga eventjes
• 14:10
  Speaker 7: nu vertellen wat er in de theorieboeken staat over handelstheorie.
• 14:16
  Speaker 7: Zelfs als een ander land jou weert van zijn markten,
• 14:20
  Speaker 7: heffingen oplegt en noem maar op, dan is het voor
• 14:22
  Speaker 7: jou zelf unilateraal niet goed om hetzelfde te gaan doen,
• 14:25
  Speaker 7: maar gewoon te accepteren dat dat gebeurt. Je maximaliseert je
• 14:31
  Speaker 7: eigen welvaarts door niets te doen. Nu is dit natuurlijk
• 14:35
  Speaker 7: politiek niet te verkopen. En misschien ook op lange termijn
• 14:40
  Speaker 7: geopolitiek ingewikkeld. Want dat betekent dat je met je eigen bedrijfsleven...
• 14:47
  Speaker 7: voortdurend tegen een ongelijk speelveld aanloopt. Dat je het gevoel hebt,
• 14:52
  Speaker 7: of dat mensen in je land het gevoel krijgen... dat
• 14:54
  Speaker 7: ze op achterstand worden gezet, dat de concurrentie niet eerlijk is.
• 14:57
  Speaker 7: Nou ja. We zien allemaal het platform waarop Trump ooit
• 15:01
  Speaker 7: gekozen werd. Dus ik denk ook dat de geopolitiek niet
• 15:05
  Speaker 7: anders kan... dat er inderdaad een vorm van tit-for-tat is.
• 15:09
  Speaker 7: Maar in je vraag zat al besloten hoeveel smaken heeft Europa.
• 15:13
  Speaker 7: En ik denk niet dat Europa zoveel smaken heeft. om
• 15:16
  Speaker 7: eigenstandig heel hard die handelsoorlog aan te gaan. Want geopolitieke
• 15:23
  Speaker 7: en economische macht gaan min of meer samen. En Europa
• 15:26
  Speaker 7: heeft niet genoeg militaire en geopolitieke macht... om een hele
• 15:33
  Speaker 7: harde tit-for-tat-strategie in het handelsbeleid te voeren. En daarom denk
• 15:37
  Speaker 7: ik dat dat buitengewoon ingewikkeld is.
• 15:40
  Speaker 6: Nee, er is inderdaad een grote afhankelijkheid, onder andere van China,
• 15:44
  Speaker 6: voor kritieke grondstoffen enzovoort. Anderzijds moeten we ook onszelf niet
• 15:49
  Speaker 6: in de put praten. Als je kijkt naar de toegevoegde
• 15:53
  Speaker 6: waarde die de Europese industrie levert aan het globale economische plaatje,
• 15:58
  Speaker 6: dat groeit niet aan een enorm tempo, maar die toegevoegde
• 16:00
  Speaker 6: waarde is er nog wel. En je ziet, naarmate China...
• 16:03
  Speaker 6: machines meer hoog op de toegevoegde water... dus ingewikkeldere machines
• 16:08
  Speaker 6: naar Europa vervoerd of exporteerde... dat ook de Europese industrie
• 16:12
  Speaker 6: in bepaalde segmenten... ook wel een trapje hoger gaat op
• 16:15
  Speaker 6: die toegevoegde water. Dus ook zelf opnieuw wat meer producten
• 16:19
  Speaker 6: gaat maken... die wat ingewikkelder, wat gecompliceerder zijn. Waar China
• 16:23
  Speaker 6: dan ook weer een stuk afhankelijk van is. En ASML
• 16:25
  Speaker 6: is daar een hele concrete illustratie van. Maar er zijn
• 16:27
  Speaker 6: nog sectoren waar dat speelt. En aan het tweede punt,
• 16:30
  Speaker 6: daarover gesproken, er is een rapport, ik weet niet meer
• 16:32
  Speaker 6: precies van wie, ik denk van de Europese Commissie of
• 16:34
  Speaker 6: van iemand anders, dat ben ik even kwijt. Zo gaat
• 16:36
  Speaker 6: het met rapporten.
• 16:37
  Speaker 4: Ze liggen
• 16:37
  Speaker 6: ergens in een lade, diep onderin. Ze hebben 80 sectoren onderzocht.
• 16:44
  Speaker 6: Van die 80 sectoren waren er 40 of 41 waar
• 16:46
  Speaker 6: China net zo afhankelijk is van Europa als Europa van
• 16:49
  Speaker 6: China is. Dus ja, we hebben problemen. Ja, we moeten
• 16:52
  Speaker 6: onze competitiviteit opkrikken om weerbaarder te zijn. En je hebt
• 16:55
  Speaker 6: volledig gelijk. Reageren met dezelfde knuppel waarmee je geslagen wordt,
• 17:00
  Speaker 6: gaat je eigen welvaart niet verhogen. Anderzijds, we moeten onszelf
• 17:04
  Speaker 6: ook niet volledig in de put praten.
• 17:06
  Speaker 4: We gaan nog naar een andere diepe put, maar meestal
• 17:08
  Speaker 4: komen ze er wel uit. Uiteindelijk dan een begroting voor
• 17:11
  Speaker 4: de Europese Unie. Dat is een kwestie van mede en perse.
• 17:15
  Speaker 4: Dat duurt ontzettend lang. En 27 EU-leiders zijn er over
• 17:20
  Speaker 4: bij elkaar gekomen de afgelopen dagen. Er is nog altijd
• 17:22
  Speaker 4: veel oneenigheid over de hoogte van het bedrag. En als
• 17:25
  Speaker 4: dat bedrag dan wordt vastgesteld waar het bedrag aan zou
• 17:26
  Speaker 4: moeten worden uitgegeven. En Nederland neemt een klassieke positie in,
• 17:29
  Speaker 4: namelijk het kan wel een tandje minder. Bas, begrijp je dat?
• 17:32
  Speaker 7: Zeker, want de Europese Commissie heeft een 60% vergroting van
• 17:36
  Speaker 7: het budget voorgesteld. En nu denk ik dat een groter
• 17:41
  Speaker 7: budget gezien de geopolitieke situatie ook onvermijdelijk is. Je wil
• 17:46
  Speaker 7: een aantal dingen op Europees niveau nu gaan organiseren. Denk
• 17:50
  Speaker 7: aan defensie, maar misschien ook migratie. Denk aan dingen die
• 17:53
  Speaker 7: te maken hebben met onderwijs en wetenschapsbeleid daarin. is voor
• 17:58
  Speaker 7: de productiviteitsagenda, voor de wetenschapsagenda... extra geld nodig, dus dat
• 18:02
  Speaker 7: snap ik allemaal. Tegelijkertijd doen we in Europa ook heel
• 18:06
  Speaker 7: veel dingen... waarvan de meeste economen zeggen, dat moet je
• 18:09
  Speaker 7: niet meer doen. Denk aan de landbouwpolitiek, denk aan de structuurfondsen.
• 18:14
  Speaker 7: Dat is bijna de helft van de begroting. Tachtig procent
• 18:17
  Speaker 7: volgens mij. En ik snap heel goed dat de Nederlandse
• 18:22
  Speaker 7: overheid zegt... ga daar maar eerst eens in snijden voordat
• 18:26
  Speaker 7: je om zo veel extra geld vraagt. het nieuwe voorstel
• 18:30
  Speaker 7: van Ierland was, juist dat niet te doen... maar juist
• 18:32
  Speaker 7: op al die nieuwe initiatieven te gaan snijden. Dus ik
• 18:36
  Speaker 7: heb niet zo vaak het begrip voor de wat hardhandige opstelling...
• 18:41
  Speaker 7: van Nederland in Europa, maar in dit geval kan ik
• 18:43
  Speaker 7: het goed begrijpen. Ik denk dat er een combinatie moet
• 18:46
  Speaker 7: worden gevonden... van zowel een groter budget, dus wat meer afdragen...
• 18:49
  Speaker 7: want de noodzaak van een aantal Europese investeerders... Uitgaven is
• 18:54
  Speaker 7: op dit moment gewoon veel groter geworden. En ik denk
• 18:56
  Speaker 7: dat die moeten worden gedaan. Tegelijkertijd kan je er niet omheen...
• 18:59
  Speaker 7: dat Europa een aantal dingen die niet of minder noodzakelijk zijn...
• 19:04
  Speaker 7: nu gaat beperken of afschaffen. En pas als je dat
• 19:09
  Speaker 7: gaat doen... kun je bij de lidstaten aankomen om grotere bijdrage. Ja,
• 19:14
  Speaker 7: Europa is gewoon zoveel lidstaten die allemaal veto hebben. Dus
• 19:19
  Speaker 7: ik weet niet wat er van terecht gaat
• 19:20
  Speaker 4: komen. Luc, het kan weer een keertje. Ik kan je
• 19:22
  Speaker 4: aanspreken als Belg. Jullie horen niet bij die zuinige landen,
• 19:24
  Speaker 4: geloof ik, of wel?
• 19:25
  Speaker 6: Wij horen niet bij die zuinige landen, nee. Maar ik
• 19:28
  Speaker 6: weet eigenlijk niet precies bij welke groep we dan wel horen.
• 19:32
  Speaker 4: Is België net al betaler of
• 19:34
  Speaker 6: niet? Nee, maar kijk, in België heb je twee stormingen.
• 19:40
  Speaker 6: Franstalig België is inderdaad meer de Zuid-Europese mentaliteit die daar eerst.
• 19:44
  Speaker 6: In Vlaanderen is dat meer de zuinige mentaliteit die daar eerst.
• 19:48
  Speaker 6: Maar ik ben het volledig eens met België. volledig eens
• 19:50
  Speaker 6: met Bas. Voor mij is het bedrag een tweede ding.
• 19:54
  Speaker 6: Het eerste probleem of de eerste vraag is de allocatie
• 19:57
  Speaker 6: van het huidige bedrag. En dan kom je inderdaad 60%
• 20:00
  Speaker 6: of twee derde ongeveer. Het zijn structuurfondsen, het is landbouw. Ja,
• 20:06
  Speaker 6: dat zijn allocaties, dat zijn verdelingen die van 30, 40
• 20:08
  Speaker 6: jaar terug dateren. En je ziet dat dat opschuiven daarin
• 20:12
  Speaker 6: of het aanpassen daarvan, dat is een processie van echter
• 20:15
  Speaker 6: nachttempo bij Europa. Ik ben niet overtuigd dat men dit
• 20:19
  Speaker 6: keer eruit gaat komen om dat structureel een keer te
• 20:22
  Speaker 6: aan te maken
• 20:22
  Speaker 4: Nou, nu wordt wel gezegd dat Macron snel een akkoord wil.
• 20:24
  Speaker 4: Want hij zegt, ja, zometeen krijgen we Marine Le Pen
• 20:27
  Speaker 4: dit voorjaar. En dat komt zich misschien al sneller aan
• 20:30
  Speaker 4: in de vorm van allerlei peilingen en voorverkiezingen. Ik heb
• 20:33
  Speaker 4: een democratisch probleem als het niet snel voor elkaar komt
• 20:35
  Speaker 6: Het is niet alleen Frankrijk volgend jaar. Volgend jaar staan
• 20:38
  Speaker 6: de verkiezingen president of parlement op de agenda in Frankrijk,
• 20:41
  Speaker 6: in Italië, in Spanje, in Polen. En als je kijkt
• 20:46
  Speaker 6: naar de richting waar de politieke wind in heel veel
• 20:48
  Speaker 6: landen vandaan komt, dan is het inderdaad belangrijk dat de
• 20:52
  Speaker 6: EU vandaag met deze begroting structurele aanpassingen doet richting sectoren
• 20:56
  Speaker 6: die er nood aan hebben op dit moment. Zou dat moeten? Ja,
• 20:59
  Speaker 6: gaat men dat doen? Wat mij betreft een heel groot
• 21:03
  Speaker 6: vraagteken dat dat zal gebeuren. Je
• 21:05
  Speaker 4: wilt toch ook nog even eeuwig panacee, namelijk meer eigen
• 21:07
  Speaker 4: middelen op tafel gooien. Wordt ook wel eens gezegd, dan
• 21:09
  Speaker 4: moet Europa meer belastingen gaan heffen... op andere categorieën belastingen heffen.
• 21:14
  Speaker 4: Want dan heb je niet alleen meer uitgaven, maar ook
• 21:16
  Speaker 4: meer inkomsten. Bas, is dat een weg die deze keer
• 21:18
  Speaker 4: bewandeld zou moeten worden
• 21:20
  Speaker 7: Dit raakt aan een hele wezenlijke discussie over... Je zou
• 21:25
  Speaker 7: krijgen fiscal federalism over de vraag... of je meer Verenigde
• 21:29
  Speaker 7: Staten van Europa moet worden. En je ziet dat daar
• 21:32
  Speaker 7: een categorie net uit heel veel Europese landen komt. Omdat daar... Ja,
• 21:40
  Speaker 7: je hebt de verdragswijziging nodig. Dit is zo'n ingewikkelde discussie.
• 21:47
  Speaker 7: Dat gaat echt over de vraag van wat wil je
• 21:48
  Speaker 7: zijn als Europa? En wil je op Europees niveau ook
• 21:52
  Speaker 7: dingen kunnen besluiten... zonder tussenkomst van de Europese lidstaten, inclusief belastingbeleid?
• 21:57
  Speaker 4: Ik dacht, belastingen zijn wel je expertise. Dit is een
• 21:59
  Speaker 4: politieke vraag.
• 22:03
  Speaker 7: En die kan ik als econoom niet beantwoorden.
• 22:05
  Speaker 6: Dan kom je al stil bij een democratisch deficit ook.
• 22:07
  Speaker 6: Als je aan belastinggeld op Europees niveau gaat innen...
• 22:11
  Speaker 7: No
• 22:11
  Speaker 6: taxation without representation. Dan kom je daar ook... Dus een
• 22:15
  Speaker 6: heel fundamentele discussie inderdaad.
• 22:19
  Speaker 7: Ik kan je natuurlijk wel afspreken... En dat kan wel
• 22:22
  Speaker 7: voor hele specifieke doelen met nauw omschreven mandaten. Kan je
• 22:27
  Speaker 7: eurobondsachtige constructies opzetten... zoals we ook bij de financiële crisis
• 22:30
  Speaker 7: hebben gezien... met noodfondsen of een bankenreddingsfonds of zoiets. Maar
• 22:36
  Speaker 7: dat kan alleen maar met hele nauw omschreven mandaten... voor
• 22:40
  Speaker 7: specifieke doelen, maar niet in zijn algemeenheid. En ik zou
• 22:43
  Speaker 7: er ook niet voor zijn, er moet gewoon een politieke
• 22:45
  Speaker 7: discussie plaatsvinden. Vind je die verdere Europese integratie, inclusief bijbehorende middelen, belangrijk?
• 22:52
  Speaker 7: En als het antwoord is ja, dan kun je dat
• 22:54
  Speaker 7: gaan doen. Maar je moet het niet zien als een
• 22:57
  Speaker 7: budgetaire fix voor een probleem dat we nu hebben in
• 22:59
  Speaker 7: de begroting.
• 23:00
  Speaker 4: Het noodaggregaat stond niet voor niks aan. Want het gebouwsje
• 23:03
  Speaker 4: van de stroom. Maar het economenpanel was gewoon te horen.
• 23:05
  Speaker 4: Dank voor jullie aanwezigheid. Bas Jacobs, hoogleraar economie en overheidsfinanciën...
• 23:08
  Speaker 4: aan de Vrije Universiteit. En Luc Abe van Van Landschot-Kempen, hoofdeconom...
• 23:12
  Speaker 4: al daar, tot een volgende keer weer. Dit panel is
• 23:14
  Speaker 4: terug te luisteren als podcast. Doe dat gerust. Straks woningbelegger
• 23:18
  Speaker 4: Vesteda vraagt zijn obligatiehouders... om een bedrijf uit de brand
• 23:21
  Speaker 4: te helpen. Maar die werken nog niet echt mee. Straks
• 23:23
  Speaker 4: meer
• 23:24
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt... door Numbers en Atradius. Atradius.
• 23:31
  Speaker 1: Verzekerd van betaling
• 23:35
  Speaker 1: Blijf scherf. BNR
• 23:36
  Speaker 2: Nieuwsradio
• 23:38
  Speaker 2: Zaken doen. Thomas van Zijl.
• 23:43
  Speaker 4: Woningbelegger Vesteda heeft bij obligatiehouders gevraagd... om een versoepeling van
• 23:47
  Speaker 4: de ontbindingsclausule, maar zonder succes. Vesteda wil dat obligatiehouders alleen
• 23:52
  Speaker 4: hun geld kunnen opeisen... wanneer Vesteda zou stoppen met nagenoeg
• 23:56
  Speaker 4: alle activiteiten... Contact met Jannes van Loonheijs, woningmarktonderzoeker bij woningbouwers NL. Goedemorgen. Goedemorgen.
• 24:07
  Speaker 4: Wat zit die obligatiehouders dwars? Waarom willen zij misschien wel
• 24:10
  Speaker 4: uit Vesteda?
• 24:13
  Speaker 9: Nou, uit Versteda, dat is niet direct op tafel. Wat
• 24:17
  Speaker 9: Versteda heeft gezegd... Versteda, daar zitten vooral vier grote pensioenbeleggers
• 24:23
  Speaker 9: en verzekeraars in. En die hebben vorig jaar gezegd als aandeelhouder...
• 24:26
  Speaker 9: we willen vaker in en uit kunnen stappen. En aan
• 24:31
  Speaker 9: de andere kant van de balans staat dan schuld. En
• 24:33
  Speaker 9: daar heeft Versteda van gezegd, dan zou het voor ons
• 24:35
  Speaker 9: fijn zijn... als dan die obligatiehouders niet ook tegelijk kunnen uitstappen...
• 24:41
  Speaker 9: als wij deels moeten verkopen... En dat dan die obligatiehouders
• 24:45
  Speaker 9: ook weggaan. Ja, maar dit speelt
• 24:47
  Speaker 4: al een tijdje. Dus er is nu een nieuwe ronde.
• 24:50
  Speaker 4: Er is nu een nieuwe fase aangebroken. Wat lag er
• 24:52
  Speaker 4: deze keer op tafel?
• 24:54
  Speaker 9: Deze keer lag er voor een miljard aan leningen op tafel.
• 24:58
  Speaker 9: Versteda is heel conservatief gefinancierd. Dus ze hebben een LTV
• 25:01
  Speaker 9: van 24 procent. En twee van die obligatiehouders voor 565
• 25:06
  Speaker 9: miljoen zeiden... we willen niks veranderen. De andere zei, wij
• 25:11
  Speaker 9: vinden het prima... want ook in nieuw uitgegeven obligaties van
• 25:14
  Speaker 9: Versteda staat nu... dat alleen in het geval dat Versteda
• 25:18
  Speaker 9: wordt opgeheven... of nagenoeg alle woningen worden verkocht... Dan pas
• 25:22
  Speaker 9: mag de obligatiehouder ook zijn schuld in. En daar zou
• 25:26
  Speaker 9: aan
• 25:26
  Speaker 4: gemorreld kunnen worden.
• 25:30
  Speaker 9: Nou, dat staat nu ook in de nieuwe leningen die
• 25:32
  Speaker 9: Verstede uitgeeft. Dus dat doen ze nu al een half jaar.
• 25:36
  Speaker 9: En dat geeft Verstede eigenlijk wat meer vrijheid... omdat ze
• 25:40
  Speaker 9: die redemptieverzoeken waar het allemaal mee begonnen is... nou, die aandeelhouders,
• 25:44
  Speaker 9: die konden maar eens in een zeven jaar uitstappen... maar
• 25:46
  Speaker 9: dan wel voor een volledig aandeel. Dat hebben ze nu
• 25:49
  Speaker 9: veranderd naar elk jaar... maar tot maximaal 7,5 procent van
• 25:52
  Speaker 9: hun vermogen. En eigenlijk die veranderingen van die obligatievoorwaarden... geven
• 25:56
  Speaker 9: daar wat meer zekerheid aan dat dat dan niet lijkt
• 25:59
  Speaker 9: tot een soort dubbeleffect dat ze ook obligaties moeten inlossen.
• 26:04
  Speaker 4: En waarom zijn die obligaties niet meer zo aantrekkelijk voor
• 26:07
  Speaker 4: die institutionele beleggers, voor die verzekeraars, voor die pensioenfondsen?
• 26:13
  Speaker 9: Nou, dat is ook nog niet direct aan de hand...
• 26:16
  Speaker 9: dat die minder aantrekkelijk zouden zijn. In het algemeen zijn
• 26:18
  Speaker 9: sinds afsluiten van die leningen... natuurlijk de rentes gestegen. En
• 26:22
  Speaker 9: zijn de andere obligaties misschien aantrekkelijker. Maar het is niet
• 26:25
  Speaker 9: zo dat die obligatiehouders... nu hun schulden kunnen innen bij Vesteda.
• 26:28
  Speaker 9: In principe lopen die gewoon tot het einde door. En
• 26:31
  Speaker 9: zolang Vesteda niet massaal woningen gaat verkopen... en dat staat
• 26:35
  Speaker 9: ook niet echt in de lijn der verwachtingen... zullen die
• 26:38
  Speaker 9: obligaties gewoon af worden gelost. Want de financiële positie van Vesteda...
• 26:42
  Speaker 9: is gewoon erg solide.
• 26:43
  Speaker 4: Dat betekent dus ook dat je er op de woningmarkt...
• 26:45
  Speaker 4: niet heel snel iets van zult merken
• 26:48
  Speaker 9: Nou, wat jammer is voor de woningmarkt... is dat nu
• 26:50
  Speaker 9: het gesprek weer gaat over financiering. En de frictie eigenlijk tussen...
• 26:55
  Speaker 9: kapitaal voor de woningmarkt en de nieuwbouw. Maar bij woningbouw
• 27:01
  Speaker 9: en de vragen daarover... hoort toch ook de vraag hoe
• 27:04
  Speaker 9: je het gaat financieren... en wie er dan voor betaalt? Zeker.
• 27:20
  Speaker 9: En dat werkt natuurlijk alleen als je een goed rendabel
• 27:24
  Speaker 9: product hebt. En daar zit nu het grote probleem in
• 27:27
  Speaker 9: de nieuwbouwmarkt
• 27:29
  Speaker 4: Jannes van Loon, woningmarktonderzoeker bij Woningbouwers NL. Dank voor dit
• 27:32
  Speaker 2: gesprek.
• 27:37
  Speaker 4: Ongevraagd advies. Marnix van Rij, hij is bewindvoerder bij het IMF,
• 27:39
  Speaker 4: waarschuwt in het FD dat landen door de opmars van
• 27:42
  Speaker 4: AI veel belastinggeld kunnen gaan mislopen. Want ons Goedemorgen. Van
• 27:49
  Speaker 4: Rij heeft zorgen over het feit dat AI veel banen
• 27:51
  Speaker 4: gaat overnemen. Dus mensen zouden werkloos kunnen raken. En daardoor
• 27:53
  Speaker 4: wordt er ook minder belasting geïnd. En is er zelfs
• 27:55
  Speaker 4: meer geld nodig om de sociale zekerheid goed vorm te geven.
• 27:58
  Speaker 4: Deel jij die
• 28:00
  Speaker 10: zienswijze? Ja en nee. Dus ja, een ander belastingstelsel. Nee,
• 28:20
  Speaker 10: ik denk dat het wel mee gaat vallen met dat
• 28:22
  Speaker 10: zoveel mensen hun baan gaan verliezen door AI.
• 28:26
  Speaker 4: Oké, nou laten we dan beginnen bij het zuur. Dat
• 28:29
  Speaker 4: is niet zo politiek, maar waarom zeg je ja, dat
• 28:32
  Speaker 4: wordt toch wel een probleem, die belastinginkomsten, die moeten we
• 28:34
  Speaker 4: op een andere manier op pijl houden?
• 28:37
  Speaker 10: Nou, de belastingen zijn natuurlijk nu niet zo heel erg
• 28:40
  Speaker 10: eerlijk georganiseerd. Ook internationaal gezien. Als je kijkt, Microsoft gaat
• 28:43
  Speaker 10: bijvoorbeeld een groot nieuw datacentrum gebruiken in Amsterdam. En dan
• 28:47
  Speaker 10: betalen wij als Nederlander daar de prijs voor. Dan gaat
• 28:49
  Speaker 10: stroom naartoe van ons en water. En misschien milieuvervuiling die
• 28:52
  Speaker 10: daarbij komt kijken. Maar dan betalen ze hier helemaal niet
• 28:55
  Speaker 10: zoveel belasting. Die gaat dan ergens anders naartoe. En sowieso
• 29:00
  Speaker 10: is het al zo dat CEO's relatief gezien veel meer
• 29:03
  Speaker 10: zijn gaan verdienen dan gewone mensen. En dat bedrijven veel
• 29:06
  Speaker 10: meer winst hebben gemaakt dan gewone mensen. Dat is een
• 29:08
  Speaker 10: trend die al een beetje vanaf de jaren tachtig ziet gebeuren.
• 29:11
  Speaker 10: Dus het zou fijn zijn als rijke mensen en grote bedrijven...
• 29:14
  Speaker 10: meer belasting gaan betalen. Dat is alleen maar eerlijk. En
• 29:16
  Speaker 10: dat was vroeger ook meer zo
• 29:19
  Speaker 4: Komt langzamerhand ook wel terug in bepaalde verhalen van vakbonden.
• 29:21
  Speaker 4: Die zeggen als er zoveel winst gerealiseerd wordt... omdat er
• 29:24
  Speaker 4: AI wordt gebruikt, productiviteitswinst... en ook gewoon zichtbaar in de winstcijfers...
• 29:28
  Speaker 4: dan moet dat op een andere manier verdeeld worden. Maar
• 29:30
  Speaker 4: jij bent misschien niet een econoom. Hoe zou je dat
• 29:32
  Speaker 4: dan willen gaan doen?
• 29:35
  Speaker 10: Ja, dat is dus een hele lastige vraag. Maar gelukkig
• 29:39
  Speaker 10: weten we wel dat... dat vroeger wel zo was. Vroeger
• 29:41
  Speaker 10: betaalde bedrijven veel meer belasting. Dus dat moet dan toch
• 29:44
  Speaker 10: denk ik als simpele ziel technisch mogelijk zijn om dat
• 29:47
  Speaker 10: te doen. Ik denk dat het probleem helemaal niet zit
• 29:50
  Speaker 10: in hoe we zo'n wet uitrollen. maar zit in het idee,
• 29:54
  Speaker 10: waar toch heel veel mensen ook in de politiek wel
• 29:56
  Speaker 10: een beetje in geloven, dat als we die grote bedrijven
• 29:59
  Speaker 10: maar binnenhouden, dan denk ik misschien ook aan Mark Rutte,
• 30:01
  Speaker 10: die zo heel graag Unilever in Nederland wilde houden, als
• 30:04
  Speaker 10: wij die grote bedrijven hier hebben, dan levert dat iets op. Ja,
• 30:07
  Speaker 10: wat precies, dat weten we eigenlijk niet, maar het is
• 30:09
  Speaker 10: toch een soort eer om die bedrijven hier te hebben,
• 30:11
  Speaker 10: en als we ze dan met belasting korting kunnen lokken,
• 30:13
  Speaker 10: dan zijn we blij. Volgens mij zit het... probleem veel
• 30:17
  Speaker 10: meer in die perceptie dat het goed is om bedrijven
• 30:19
  Speaker 10: te pamperen dan in dat het ingewikkeld is om veel
• 30:22
  Speaker 10: belasting te hebben op winst. Maar zou je dan die
• 30:25
  Speaker 4: winstbelasting gewoon verhogen of wil je dat dan nog wel
• 30:28
  Speaker 4: specificeren naar welk deel van de winst is toe te
• 30:30
  Speaker 4: schrijven aan het gebruik van de AI?
• 30:33
  Speaker 10: Ja, ik denk als je dat tweede pad opgaat... dat
• 30:35
  Speaker 10: het heel erg complex wordt. Want wat is dan precies AI?
• 30:39
  Speaker 10: Dan zul je al heel duidelijk moeten zeggen... waar heb
• 30:41
  Speaker 10: je het dan over? Heb je het dan over beeldherkenning
• 30:43
  Speaker 10: in een slimme camera of een auto? Of heb je
• 30:46
  Speaker 10: het over een chatbot? Dat zijn nogal verschillende soorten technologieën.
• 30:49
  Speaker 10: Dus ik denk dat het veel eenvoudiger is... om te zeggen,
• 30:53
  Speaker 10: jullie maken zoveel winst en daar moet de belasting op.
• 30:56
  Speaker 10: Anders zullen bedrijven toch heel erg snel gaan zeggen... en
• 30:58
  Speaker 10: nu zeggen ze bij alles, er zit AI in. Als
• 31:00
  Speaker 10: het straks hoog belast wordt, dan zullen bedrijven zeggen... het
• 31:03
  Speaker 10: is helemaal geen AI, dat is gewoon een algoritme. Dat
• 31:05
  Speaker 10: is echt iets heel anders.
• 31:06
  Speaker 4: En stel dat je dat wil gaan heffen in Nederland
• 31:08
  Speaker 4: of op Europese schaal... en je moet tot de conclusie
• 31:11
  Speaker 4: komen dat er vooral Amerikaanse AI wordt gebruikt. Is dat
• 31:14
  Speaker 4: nog een complicerende factor?
• 31:17
  Speaker 10: Ja, kijk, je kunt natuurlijk altijd zeggen... als je op
• 31:19
  Speaker 10: het Europese grondgebied of in het Nederlandse grondgebied... jouw software uitrot,
• 31:23
  Speaker 10: dan gelden daar deze regels voor. En daar kunnen ook
• 31:25
  Speaker 10: fiscale regels onder vallen. Dus dat is wel mogelijk. Ik
• 31:28
  Speaker 10: denk wel dat je er bijna niet aan ontkomt... om
• 31:30
  Speaker 10: dat op Europees niveau samen te doen. Dat we niet
• 31:33
  Speaker 10: kunnen zeggen als Nederland... wij gaan dat zelf onderhandelen met
• 31:36
  Speaker 10: Microsoft of met Meta of zo. Dat zal toch op
• 31:39
  Speaker 10: Europese samenwerking moeten neerkomen.
• 31:41
  Speaker 4: Was ik bijna vergeten dat er dus weinig mensen hun
• 31:43
  Speaker 4: baan gaan verliezen door AI. Dus waar hebben we het
• 31:45
  Speaker 4: eigenlijk over?
• 31:47
  Speaker 10: Ja, en dat zeg ik niet alleen hoor. Dat zeggen
• 31:49
  Speaker 10: Meta en Microsoft ook zelf. Dus zelfs bij grote softwarebedrijven
• 31:53
  Speaker 10: aan de top is het nu ook duidelijk... dat met
• 31:56
  Speaker 10: AI kan je wel heel snel dingen genereren. Code en
• 31:59
  Speaker 10: tekst en zo. Maar daar moeten dan ook nog andere
• 32:01
  Speaker 10: mensen in dat bedrijf naar kijken... of dat wel klopt
• 32:04
  Speaker 10: en of dat ook wel iets toevoegt. En het begint
• 32:07
  Speaker 10: een beetje door te dringen. Dat las ik vorige week
• 32:11
  Speaker 10: in The Guardian. Ook aan de top van bedrijven... dat
• 32:14
  Speaker 10: niet alleen genereren, maar ook controleren van AI een factor is.
• 32:18
  Speaker 10: En dan ben ik toch bang dat er straks niet
• 32:21
  Speaker 10: minder banen zijn. Wel minder leuke banen, want het lijkt
• 32:23
  Speaker 10: mij veel minder leuk... om de hele dag AI-gerenereerde teksten
• 32:26
  Speaker 10: te checken dan zelf. We hebben het er wel eens
• 32:27
  Speaker 4: over gehad. Is het leuker om achter de kassa te zitten...
• 32:29
  Speaker 4: of is het leuker om mensen te controleren op de vraag...
• 32:31
  Speaker 4: of ze hun boodschappen wel betaald hebben?
• 32:34
  Speaker 10: Ja, dan is het natuurlijk achter de kast al zeer
• 32:35
  Speaker 10: veel fijner. Dan hangen we op zo'n plein en dat
• 32:38
  Speaker 10: mensen dan boos worden... als ze hun zes trucjes preien
• 32:40
  Speaker 10: uit hun rugtas moeten vissen. Ik ben bang dat dat
• 32:43
  Speaker 10: ook hier nu voor kantoorbanen zal gaan gelden. Het is
• 32:48
  Speaker 10: niet leuk als jouw collega jouw 600 gegenereerde powerpoints stuurt...
• 32:52
  Speaker 10: en zegt, kan jij even kijken welke van deze het
• 32:54
  Speaker 10: beste is... om te presenteren aan de klant volgende week.
• 32:57
  Speaker 10: Daar wordt niemand blij van, maar er wordt ook niemand
• 32:59
  Speaker 10: werkeloos van
• 33:00
  Speaker 4: Jouw ongevraagd advies aan het ministerie van Financiën luidt.
• 33:03
  Speaker 10: Meer belasting op grote bedrijven, softwarebedrijven, big tech, voorop
• 33:09
  Speaker 4: Nou, dat was kort en bondig, maar niet minder duidelijk.
• 33:12
  Speaker 4: Feline Ermans, hoogleraar vakdidactiek van de informatica... aan de Vrije
• 33:17
  Speaker 4: Universiteit in Amsterdam. Dank voor jouw ongevraagde advies. Het is
• 33:24
  Speaker 4: een tweetrapsraket vandaag, want bij AI-bedrijf Entropic draaien de AI-agents
• 33:28
  Speaker 4: in augustus zes keer zoveel uren als werknemers, blijkt uit
• 33:31
  Speaker 4: hun eigen rapportage. Maar wat betekent het voor de rest
• 33:34
  Speaker 4: van de economie als dat straks bij alle bedrijven zo gaat?
• 33:36
  Speaker 4: Hebben we dan extra veel vrije tijd doordat AI-agents onze
• 33:39
  Speaker 4: overuren maken? Of moeten we ons oprecht zorgen maken over
• 33:42
  Speaker 4: bijvoorbeeld startersfuncties? Op de arbeidsmarkt, Lucinda Sterk is maker van
• 33:46
  Speaker 4: de podcast All the Cyberladies. Welkom. Goedemorgen. Geweldig nieuws. Zes
• 33:50
  Speaker 4: keer zoveel uren als een mens. Dat is een ideale werknemer.
• 33:53
  Speaker 4: Kunnen wij wat anders gaan doen?
• 33:54
  Speaker 11: Ja, absoluut. Dan gaan wij nu koffie drinken. Maar Feline
• 33:57
  Speaker 11: zijn het terecht al natuurlijk. Hoe leuk is het dan
• 33:59
  Speaker 11: nog om radio te maken als de AI het voor
• 34:02
  Speaker 11: jou gaat doen? Jij bent natuurlijk ook radio gaan maken
• 34:04
  Speaker 11: omdat je het leuk vindt.
• 34:05
  Speaker 4: Ik ben snel weg als mensen het beter kunnen en
• 34:07
  Speaker 4: anders kunnen. Maar dat zou voor mij wel somber nieuws
• 34:09
  Speaker 4: zijn natuurlijk.
• 34:10
  Speaker 11: Ja, absoluut. Ik denk waar heel veel mensen somber nieuws zijn.
• 34:13
  Speaker 11: Maar het gaat natuurlijk om draaiuren. Dus het gaat niet
• 34:15
  Speaker 11: echt om werkuren. Dus de tijd dat de systemen staan
• 34:19
  Speaker 11: te draaien en de taken uitvoeren. Maar dat betekent niet
• 34:22
  Speaker 11: dat er zes keer zo veel bruikbaar materiaal ook echt
• 34:24
  Speaker 12: uitkomt
• 34:25
  Speaker 11: Dus je kan het vergelijken met zes ovens die je
• 34:27
  Speaker 11: tegelijkertijd aanzet. Voor één cake? Voor zes cakes. Maar als
• 34:33
  Speaker 11: je het verkeerde recept gebruikt... dan komt er niet een
• 34:35
  Speaker 11: lekker eetbare cake uit. Maar dan komen er zes vieze
• 34:38
  Speaker 11: cakes uit waar je uiteindelijk nog niks aan hebt.
• 34:40
  Speaker 4: En dat is ook gebleken uit het rapport. Dat ze
• 34:42
  Speaker 4: staan te loeien en te honken voor niks.
• 34:44
  Speaker 11: Ja, dat kan. Dus dat heb je. We zeggen altijd
• 34:49
  Speaker 11: shit in en shit out. Dus er moeten nog gewoon
• 34:52
  Speaker 11: mensen in die loop zitten. De human in the loop
• 34:55
  Speaker 11: zoals we dat dan zeggen. Want ja, je kan wel
• 34:58
  Speaker 11: draaien terwijl jij slaapt. Maar als die fouten maakt terwijl
• 35:01
  Speaker 11: jij slaapt... dan ben je alsnog bezig om dat te controleren.
• 35:04
  Speaker 11: Maar ze hebben bij Anthropic ook gezegd... dat die ontwikkelingen
• 35:08
  Speaker 11: zo snel gaan... dat de mens dan uiteindelijk wel de
• 35:10
  Speaker 11: bottleneck wordt. Want er wordt zoveel gegenereerd. En wij moeten
• 35:15
  Speaker 11: dat allemaal gaan controleren. En wij werken niet zo snel
• 35:17
  Speaker 4: Nee, maar ben je hier nu om het te nuanceren...
• 35:19
  Speaker 4: of om het toch te waarschuwen?
• 35:20
  Speaker 11: Nou, ik denk beide kanten. En nuanceren. Want ja, het
• 35:25
  Speaker 11: gaat veel sneller. Maar uiteindelijk moeten we dat ook controleren.
• 35:28
  Speaker 11: En we moeten ook gewoon zorgen dat wat erin gaat
• 35:30
  Speaker 11: ook gewoon echt goed is
• 35:31
  Speaker 4: En controleren dat het dan weer vaak is wat op
• 35:33
  Speaker 4: het bordje komt van starters. Waar we wel of geen...
• 35:39
  Speaker 4: medelijden mee moeten hebben omdat hun positie in gedrang komt
• 35:42
  Speaker 11: Het staat natuurlijk al, het is onder druk sinds eind 2025...
• 35:45
  Speaker 11: waarschuwen professionals en experts al... dat die startersfuncties onder druk
• 35:51
  Speaker 11: komen te staan. Dat zie je ook, er wordt gewaarschuwd...
• 35:55
  Speaker 11: de AI gaat de startersfuncties overnemen. Blijkt ook uit het
• 35:59
  Speaker 4: personeelsbestand van Entropic zelf,
• 36:00
  Speaker 11: geloof ik. Klopt, want het aandeel junioren daalt. Dat hebben
• 36:04
  Speaker 11: ze zelf kenbaar gemaakt... Maar ja, als je geen junioren
• 36:08
  Speaker 11: meer aanneemt, wie zijn dan de senioren van de toekomst?
• 36:10
  Speaker 11: Dus ja, weet je, je moet ergens starten.
• 36:14
  Speaker 4: Het wordt al meerdere keren nu te bergen gebracht dat
• 36:17
  Speaker 4: die starters in de toekomst misschien wat minder vanzelfsprekend aan
• 36:20
  Speaker 4: hun Het is onderzoek verricht volgens mij naar angst onder mensen...
• 36:25
  Speaker 4: of ze hun baan verliezen als gevolg van de opmars
• 36:26
  Speaker 4: van AI. Wat zijn de cijfers?
• 36:28
  Speaker 11: Ja, afgelopen vrijdag heeft onder 22.000 leden onderzoek gedaan... en
• 36:34
  Speaker 11: zeven op de tien ondervraagden maakt zich zorgen over de
• 36:37
  Speaker 11: opkomst van AI. En van de mensen met de theoretische banen...
• 36:40
  Speaker 11: dus mensen met de kantoorbanen die rapporten opleveren... denk ik
• 36:46
  Speaker 11: 42 procent dat hun werk straks deels of volledig door
• 36:48
  Speaker 11: AI wordt gedaan... En bij praktische beroep is dat maar
• 36:50
  Speaker 11: 15 procent.
• 36:52
  Speaker 4: Maar er is wel een groot verschil of je denkt
• 36:54
  Speaker 4: dat er deels impact is van AI op je baan...
• 36:56
  Speaker 4: of dat je denkt dat het wordt overgenomen. Want laten
• 36:58
  Speaker 4: we eerlijk zijn, ik denk dat heel veel mensen ook
• 37:00
  Speaker 4: de vruchten plukken van AI. Al in hun huidige baan.
• 37:03
  Speaker 11: Zeker, absoluut. Als je ziet hoeveel AI er al op
• 37:05
  Speaker 11: kantoor wordt gebruikt... om even dat ene mailtje voor jou
• 37:08
  Speaker 11: te tikken... of om dat saaie rapport te analyseren of
• 37:12
  Speaker 11: om een powerpoint te maken. Ja, tuurlijk. We plukken daar
• 37:14
  Speaker 11: ook zeker de vruchten van. En als je kijkt naar
• 37:19
  Speaker 11: de geschiedenis... we hebben natuurlijk al heel vaak grote verschuivingen gezien...
• 37:22
  Speaker 11: in de industrialisatie. De opkomst van de robots in de fabrieken...
• 37:26
  Speaker 11: die de auto's voor ons in elkaar gingen zetten. En
• 37:29
  Speaker 11: elke golf vacht verschuivingen met zich mee. De opkomst van
• 37:32
  Speaker 11: het internet. We waren ook allemaal bang dat onze banen
• 37:34
  Speaker 11: verloren zouden gaan. Maar ja, hier staan we toch nog
• 37:37
  Speaker 11: steeds radio te maken. En wat ga
• 37:40
  Speaker 4: jij doen als het toch echt allemaal drastischer blijkt te zijn...
• 37:42
  Speaker 4: dan je nu denkt? Dan ga
• 37:43
  Speaker 11: ik lekker met vakantie. Nee.
• 37:46
  Speaker 4: Heb je erover nagedacht
• 37:47
  Speaker 11: Nee, ik heb daar niet over nagedacht. Want ik heb
• 37:50
  Speaker 11: echt goede hoop dat we nog steeds wel nodig blijven.
• 37:53
  Speaker 11: Ook zoals net Feline Herman zei. We moeten ook nog
• 37:57
  Speaker 11: steeds belasting betalen. Menselijke arbeidskracht blijft nodig. Dus ja, we
• 38:02
  Speaker 11: zullen met behulp van AI misschien wel sneller... en misschien
• 38:05
  Speaker 11: beter gaan werken. Maar als ze een van
• 38:07
  Speaker 4: jou zou bellen, wat is dan jouw antwoord?
• 38:11
  Speaker 11: Ja, ik zou wel bang zijn dat de impact van
• 38:15
  Speaker 11: de AI groter is dan we nu denken. Maar dat
• 38:19
  Speaker 11: we ons ook niet gek moeten laten maken
• 38:22
  Speaker 4: Lucinda Sterk van All The Cyber Ladies, de podcast. Dank
• 38:25
  Speaker 4: en tot snel weer in dit programma. Blijf gewoon radio maken.
• 38:32
  Speaker 4: Ook dit jaar krijgen bedrijven in de kunst en cultuur
• 38:35
  Speaker 4: een podium tijdens de jaarlijkse Dutch Design Week in Eindhoven.
• 38:38
  Speaker 4: En tijdens dat evenement kunnen ze hun werken tentoonstellen aan
• 38:41
  Speaker 4: een groter publiek. Thema's, eigenzinnigheid, authenticiteit en waarde. Dirk Duif
• 38:46
  Speaker 4: is ontwerper en neemt ook deel aan de Dutch Design Week. Goedemorgen.
• 38:51
  Speaker 13: Goedemorgen. Wat is er van jouw hand allemaal te zien
• 38:54
  Speaker 13: in Eindhoven? Nou, ik heb een studio in Eindhoven op
• 39:01
  Speaker 13: Strijp T. Dat is een oud garagepand van Frits Philips.
• 39:06
  Speaker 13: Dat is normaal mijn werkplaats, maar die hebben we omgetoverd
• 39:09
  Speaker 13: tot expositieruimte. Daarbij hebben we een Frans salon, maar ook
• 39:15
  Speaker 13: veertig andere deelnemers. En dat zijn allemaal best wel internationale deelnemers.
• 39:23
  Speaker 13: die allemaal objecten maken. Het is vooral gefocust op handgemaakte meubels...
• 39:30
  Speaker 13: maar soms ook wat meer kunstzinnige vormen van objecten
• 39:33
  Speaker 4: Maar het zijn niet allemaal Dutch, begrijp ik. Het is internationaal.
• 39:37
  Speaker 13: Ja, het is zeker niet allemaal Dutch design, sterker nog.
• 39:41
  Speaker 13: Ik denk dat er meer internationale mensen staan dan Nederlanders.
• 39:45
  Speaker 13: Dat weet ik zeker
• 39:47
  Speaker 4: Wat is eigenlijk op dit moment nog Dutch design? Er
• 39:49
  Speaker 4: was een tijd dat Dutch design de wereld veroverde. Althans,
• 39:52
  Speaker 4: dat vertelden we onszelf in Nederland. Is dat nog steeds
• 39:54
  Speaker 4: zo of niet?
• 39:55
  Speaker 13: Nou, ik denk dat Nederland nog steeds heel erg sterk
• 40:00
  Speaker 13: is in Dutch design. Ik denk dat het heel erg...
• 40:06
  Speaker 13: maar ook sterke vormtaal heeft nog steeds. Ik denk dat
• 40:12
  Speaker 13: het wel ook steeds meer aan het globaliseren is. Dus
• 40:16
  Speaker 13: dat er minder Dutch design, die iconische Dutch design komt...
• 40:23
  Speaker 13: maar ook veel mix daarvan. Maar ik denk nog steeds
• 40:28
  Speaker 13: dat Nederland wel heel... sterk is in het vormgevingvak.
• 40:33
  Speaker 4: En waar blijkt dat uit? Want waaraan kan ik zien
• 40:37
  Speaker 4: dat iets uit Nederland zou kunnen komen... op basis van
• 40:39
  Speaker 4: de principes van Dutch Design
• 40:42
  Speaker 13: Ik denk door een goede vormgeving... maar toch een soort
• 40:46
  Speaker 13: van praktische manier van denken. Dus niet al te conceptueel...
• 40:53
  Speaker 13: maar een duidelijk beeld wat meteen een verhaal vertelt.
• 40:57
  Speaker 4: Vertel
• 40:57
  Speaker 13: eens
• 40:57
  Speaker 4: iets wat dan uit jouw eigen collectie model zou kunnen
• 41:01
  Speaker 4: staan voor Dutch Design
• 41:04
  Speaker 13: Nou, ik heb bijvoorbeeld een kandelaar gemaakt uit stoelen. Eigenlijk
• 41:10
  Speaker 13: wat ik heb gedaan, ik heb het basisprincipe van een
• 41:13
  Speaker 13: stoel gepakt. Een hele simpele stoel ontworpen en die een
• 41:16
  Speaker 13: maatvoering van 10 bij 5 centimeter gegeven. Zodat ik hem
• 41:20
  Speaker 13: kon stapelen. En eigenlijk is het een soort van component
• 41:24
  Speaker 13: waarmee ik allemaal composities kan bouwen. En dan gebruik ik
• 41:29
  Speaker 13: eigenlijk de stoel als een soort van bouwsteen... om grotere
• 41:33
  Speaker 13: dingen mee te bouwen. Het is best wel een simpel iets...
• 41:38
  Speaker 13: maar toch spreekt het best wel een duidelijk beeld uit.
• 41:43
  Speaker 4: En maak je dat dan voor de fijnproever? Hoop je
• 41:46
  Speaker 4: er één of twee te verkopen? Of is dit voor
• 41:48
  Speaker 4: het bredere publiek? Want Dutch Design Week is natuurlijk ook
• 41:51
  Speaker 4: een kennismaking... voor mensen die misschien normaal gesproken denken... het
• 41:54
  Speaker 4: is mij te prijzig of ik ken het niet zo goed...
• 41:57
  Speaker 13: Nou, ik heb wat grotere modellen, die zijn iets prijziger,
• 42:01
  Speaker 13: maar ik heb ook best wel kleine modelletjes. Die zijn
• 42:07
  Speaker 13: volgens mij voor het best wel breed publiek beschikbaar. En
• 42:12
  Speaker 13: daarbuiten denk ik ook dat Dutchess Heimweek een week is
• 42:17
  Speaker 13: waarbij je het kan presenteren. En waarbij mensen er ook
• 42:21
  Speaker 13: gewoon van kunnen genieten doordat ze het kunnen zien. En
• 42:25
  Speaker 13: dan hoop ik dat het soms een bepaalde verwondering of
• 42:28
  Speaker 13: emotie bij mensen lostrekt. Zo hoef je het niet direct
• 42:31
  Speaker 13: aan te schaffen, maar kan je er wel naar kijken.
• 42:36
  Speaker 4: Dirk Duijf, hij is ontwerper en deelnemer aan de Dutch
• 42:38
  Speaker 4: Design Week. Er staat nog veel moois te gebeuren de
• 42:40
  Speaker 4: komende dagen. Dank voor dit gesprek. Ben jij MKB'er? Wil
• 42:44
  Speaker 4: je meepraten over de actualiteit? Ben je misschien wel de actualiteit?
• 42:47
  Speaker 4: Laat het ons gerust weten via zaken.bnr.nl.
• 42:51
  Speaker 14: Het MKB Praat Mee wordt mede mogelijk gemaakt door Exact.
• 42:55
  Speaker 14: De bedrijfssoftware voor ondernemers en accountants.
• 42:58
  Speaker 4: Natuurlijk is deze rubriek te beluisteren als podcast. Je vindt
• 43:00
  Speaker 4: hem in je favoriete podcast-app. Dat kan ook de app
• 43:02
  Speaker 4: van BNR zijn. Zometeen het laatste macro-economische nieuws. Dat hoor
• 43:07
  Speaker 4: je van Edin Mojikic. Gevolgd door een blik op de
• 43:09
  Speaker 4: wereld in het tweede uur van BNR Zaken doen. Tot dan.
• 43:19
  Speaker 1: Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
• 43:25
  Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages. Wil
• 43:31
  Speaker 1: je weten wat er speelt en of
• 43:32
  Speaker 2: waarom?
• 43:33
  Speaker 15: In de BNR app kun je
• 43:34
  Speaker 2: ook kijken naar de laatste videofragmenten. Download de BNR app
• 43:38
  Speaker 2: en blijf
• 43:39
  Speaker 3: scherp
• 43:41
  Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
• 43:49
  Speaker 4: Tweede uur van BNR Zaken doen voor economisch nieuws en
• 43:51
  Speaker 4: zakelijk inzicht. Zometeen een uitgebreid gesprek met Joyce Bliek. Zij
• 43:55
  Speaker 4: is de CEO van binnenvaartcoöperatie NPRC. Maar nu eerst.
• 43:58
  Speaker 16: Macro met Mojagic
• 44:01
  Speaker 4: Het laatste macro-economische nieuws toegelegd door Edwin Mojagic. Edwin, goedemiddag. Goedemiddag, Thomas.
• 44:06
  Speaker 4: Had jij een leuke week, zo zonder mij? Ik
• 44:09
  Speaker 17: heb wel eens mooiere weken meegemaakt. Welkom terug
• 44:12
  Speaker 4: Thomas. Wij gaan het gewoon hebben over een terugkerend onderwerp...
• 44:16
  Speaker 4: namelijk uitspraken van Christine Lagarde. Zij ziet namelijk ook dat
• 44:20
  Speaker 4: de rentes oplopen. Dat is niet alleen maar een probleem
• 44:24
  Speaker 17: Nee, zij zegt die stijgende lange rentes in Frankrijk... maar
• 44:29
  Speaker 17: ook in de rest van de eurozone... helpt ons eigenlijk
• 44:32
  Speaker 17: om die inflatie te verslaan. En de redenering is door
• 44:36
  Speaker 17: de stijgende lange rentes. Dat drukt de economische groei omlaag.
• 44:40
  Speaker 17: En als economische groei omlaag gaat, betekent dat heel simpel...
• 44:44
  Speaker 17: de vraag neemt misschien wel wat af. En dat zou
• 44:49
  Speaker 17: dan tot neerwaartse druk op de inflatie moeten leiden. En
• 44:52
  Speaker 17: dat mechanisme werkt inderdaad zo. Maar ik vond het wel
• 44:55
  Speaker 17: een hele vreemde oplossing van een centrale bankier... In de
• 44:59
  Speaker 17: eerste plaats, structurele inflatie, dat is toch waar een centrale
• 45:03
  Speaker 17: bank naar zou moeten kijken. Dus even door de tijdelijke
• 45:07
  Speaker 17: ontwikkeling heen. Structurele inflatie komt door het te ruime beleid
• 45:12
  Speaker 17: van de centrale bank en de overheden die structureel meer
• 45:15
  Speaker 17: uitgeven dan wat er binnenkomt. Dus die lange rentes, wat
• 45:19
  Speaker 17: dat aan structurele redenen van inflatie doet, vraag ik me
• 45:24
  Speaker 17: af
• 45:24
  Speaker 4: Maar dan heeft de ECB natuurlijk ook wel de afgelopen
• 45:26
  Speaker 4: tijd laten zien dat ze bereid zijn zo af en
• 45:27
  Speaker 4: toe de rente te verhogen. Nou ja, we
• 45:30
  Speaker 17: zitten nu op 2,5 procent. Als er nog een renteverhoging
• 45:33
  Speaker 17: bij komt dit jaar, zitten we op 2,75. Dat zijn
• 45:36
  Speaker 17: geen rentepercentages waarmee je de inflatie gaat verslaan. In de
• 45:41
  Speaker 17: tweede plaats, die lange rentes in de eurozone lopen voor
• 45:46
  Speaker 17: een deel op omdat de inflatie te hoog is. En
• 45:49
  Speaker 17: omdat de inflatieverwachtingen daardoor aan het stijgen zijn. En dat
• 45:54
  Speaker 17: komt weer voor een... Een belangrijk deel, doordat de ECB
• 45:59
  Speaker 17: destijds te laat in actie is gekomen tegen inflatie... de
• 46:02
  Speaker 17: rente niet ver genoeg heeft gebracht en heel snel weer
• 46:06
  Speaker 17: de rente is gaan
• 46:07
  Speaker 4: verlagen. Dus zij kan dit probleem niet uitbesteden, ze
• 46:09
  Speaker 17: moet aan de wortel iets doen. Er zijn gewoon meerdere
• 46:13
  Speaker 17: redenen waarom dit een hele rare bewering is van een
• 46:17
  Speaker 17: centrale bankier. En de derde is, de redenering is in
• 46:22
  Speaker 17: mijn optiek toch ergens wereldvreemd... Het komt erop neer, je
• 46:28
  Speaker 17: zit in een voertuig... en je rijdt veel te hard,
• 46:31
  Speaker 17: 150 kilometer per uur... en in plaats van te remmen
• 46:33
  Speaker 17: denk je... weet je wat, ik bots vroeg of laat
• 46:36
  Speaker 17: wel tegen een boom aan... dus het komt wel goed.
• 46:38
  Speaker 17: Dit kan geen oplossing voor inflatie zijn. Het kan toch
• 46:41
  Speaker 17: niet zo zijn dat de centrale bank zegt... wij zijn
• 46:44
  Speaker 17: straks verlost van het inflatieprobleem... omdat onze economie, die toch
• 46:48
  Speaker 17: nauwelijks groeit... nog minder gaat groeien omdat die lange rentes oplopen...
• 46:53
  Speaker 17: En de vierde, en dat is toch wel een belangrijke
• 46:57
  Speaker 17: implicatie voor iedereen die zich onder andere met beleggen bezighoudt,
• 47:03
  Speaker 17: het impliceert dat de ECB eigenlijk de rente niet verder
• 47:07
  Speaker 17: hoeft te verhogen. Dat is wat ze hiermee zegt. Dat
• 47:13
  Speaker 17: betekent dat je dus rekening moet houden met nog langer
• 47:16
  Speaker 17: te hoge inflatie... met nog meer opwaartsdruk op die lange rentes.
• 47:19
  Speaker 17: Wordt er nog
• 47:19
  Speaker 4: wel uitgegaan van de renteverhoging naar die
• 47:23
  Speaker 17: 2,75%? Ja, maar wat ik net zeg, dat zijn geen rentendiveaus...
• 47:28
  Speaker 17: waarmee je de inflatie gaat verslaan. En ondertussen, terwijl wij
• 47:32
  Speaker 17: ons focussen op die... ECB-rente, moet je eigenlijk ook gaan
• 47:37
  Speaker 17: kijken naar de ontwikkeling van de geldhoeveelheid in de eurozone.
• 47:40
  Speaker 17: En die ontwikkeling van de geldhoeveelheid geeft mij ook geen
• 47:44
  Speaker 17: reden om te verwachten dat de bron van inflatie op
• 47:47
  Speaker 17: lange termijn wat minder mee zou doen. Dus
• 47:51
  Speaker 4: jij leest hier eigenlijk vooral weinig bereidheid in om iets
• 47:54
  Speaker 4: te doen aan die rentes zelf
• 47:56
  Speaker 17: als ECB? Ik lees hier weer een nieuw argument om
• 47:59
  Speaker 17: vooral als ECB... kan mij niet van de indruk onttrekken
• 48:06
  Speaker 17: dat dat wel iets te maken heeft... met de financiële
• 48:09
  Speaker 17: situatie in een aantal eurolanden. Niet in de laatste plaats Frankrijk.
• 48:13
  Speaker 17: Zou dat meespelen dat zij van Franse origine is? Ja,
• 48:17
  Speaker 17: je zegt het zelf. Het is wel heel toevallig. Kijk,
• 48:21
  Speaker 17: het zou voor mij makkelijker zijn om dit te begrijpen
• 48:24
  Speaker 17: als haar tegenhanger in de VS ongeveer hetzelfde zou zeggen.
• 48:29
  Speaker 17: Maar de voorzitter van de Fed zegt, inflatie komt niet
• 48:33
  Speaker 17: uit de lucht vallen. Inflatie is altijd het gevolg van
• 48:36
  Speaker 17: het beleid wat wij voeren. Wij moeten de rente gaan verhogen.
• 48:41
  Speaker 17: De rente van de vet gaat richting de 5%. Maar
• 48:44
  Speaker 17: meneer heeft ook niet echt
• 48:45
  Speaker 4: in zijn kaart laten kijken de afgelopen
• 48:46
  Speaker 17: dagen. Nee, maar die doet wel dingen en die zegt
• 48:48
  Speaker 17: de juiste dingen. En die is niet op zoek naar
• 48:50
  Speaker 17: weer een reden om vooral de rente niet te verhogen.
• 48:54
  Speaker 17: En als ik dan dit soort redeneringen krijg, wat ik
• 48:56
  Speaker 17: net zei... onze economieën de grond ingeboord worden. En dat
• 49:03
  Speaker 17: je dan straks kunt zeggen... nou, wij zijn van inflatie weg. Ja,
• 49:07
  Speaker 17: dan zullen we wel van inflatieproblemen af zijn. Maar kijk
• 49:11
  Speaker 17: naar wat de prijs daarvoor zal
• 49:12
  Speaker 4: zijn. Voordat je helemaal op stoom raakte, waarvoor natuurlijk mijn dank,
• 49:16
  Speaker 4: zei je wel... het mechanisme waar Lagarde van uitgaat, dat
• 49:18
  Speaker 4: werkt wel zo.
• 49:19
  Speaker 17: Dat werkt wel zo, alleen je hoopt dat een centrale
• 49:22
  Speaker 17: bank vroegtijdig de rente verhoogt, zodat het niet zo opgelost
• 49:28
  Speaker 17: hoeft te worden. Dit is precies wat je wilt voorkomen.
• 49:30
  Speaker 17: En als je hierover doordenkt, dan zou je zelfs de
• 49:32
  Speaker 17: vraag kunnen stellen, wat is dan überhaupt de noodzaak voor
• 49:35
  Speaker 17: een centrale bank? Als anderen het wel oplossen, hoor je.
• 49:39
  Speaker 17: Doe ik de ECB daar maar op, zou ik zeggen
• 49:43
  Speaker 4: Als dit de oplossing is. Ik denk dat we de
• 49:44
  Speaker 4: kop voor deze podcast wel gevonden hebben. Ik moet er
• 49:48
  Speaker 4: ook bij opmerken dat tijdens jouw betoog hier het licht aanging. Kijk,
• 49:52
  Speaker 4: we hebben een dag zonder stroom moeten stellen. En jij
• 49:55
  Speaker 4: begon aan je verhaal. En nu maar hopen dat het
• 49:58
  Speaker 4: licht ook bij de ECB aangaat. Edemoeje Gietz, dankjewel. Tot
• 50:01
  Speaker 4: later deze week. Gaan we naar Noord-Korea. Grote veranderingen, want
• 50:09
  Speaker 4: het land staat het bezit van privéauto's toe. En daar
• 50:12
  Speaker 4: gaan ze ook staatsloterijen promoten. Daarmee hoopt het regime de
• 50:15
  Speaker 4: staatskast te spekken. En ondertussen tonen satellietbeelden dan weer aan...
• 50:19
  Speaker 4: dat Kim Jong-un een nieuwe megajacht heeft. Contact met Tyrol
• 50:23
  Speaker 4: van der Hoog. Koreakenner, universitair docent aan de Nederlandse Defensieacademie. Goedemiddag.
• 50:29
  Speaker 12: Goedemiddag.
• 50:30
  Speaker 4: Dan toch even naar de prijskaartjes, want een tweedehands Lexus...
• 50:36
  Speaker 4: Kwart miljoen dollar. Hoeveel mensen in Noord-Korea kunnen dat betalen
• 50:42
  Speaker 12: Dat zijn er niet heel veel. Dat moet ik inderdaad
• 50:44
  Speaker 12: gelijk bijzeggen. Maar toch wel een aantal. Noord-Korea is een
• 50:48
  Speaker 12: soort kastensysteem. Er is een kleine elite die heel veel
• 50:53
  Speaker 12: geld heeft. En zij zouden in principe dit soort wagens
• 50:57
  Speaker 12: kunnen bekostigen.
• 50:59
  Speaker 4: Nou goed, dan heb je hem. Mag je er dan
• 51:02
  Speaker 4: ook alles mee? Want ik las in een begeleidend artikel wel...
• 51:05
  Speaker 4: dat het ontzettend ingewikkeld is om dan weer alle reizen
• 51:08
  Speaker 4: te maken... die je misschien van plan was te maken...
• 51:10
  Speaker 4: dat het toch nou lettend in de gaten wordt gehouden
• 51:13
  Speaker 12: Ja, het is niet dat je een auto koopt... en
• 51:15
  Speaker 12: vervolgens op de Bonnefoy naar het strand kan rijden. Zo
• 51:19
  Speaker 12: werkt het helaas niet in Noord-Korea. Alles is onderhevig aan
• 51:23
  Speaker 12: de staat... En dat betekent dat overal toestemming voor moet
• 51:26
  Speaker 12: worden gevraagd. Er worden backgroundchecks uitgevoerd voordat je überhaupt een
• 51:31
  Speaker 12: auto mag kopen. En als je er eentje hebt, dan
• 51:34
  Speaker 12: moet je ook toestemming krijgen... om bepaalde afstanden te mogen afleggen.
• 51:39
  Speaker 12: Dus zelfs in een voorbeeld van een soort liberalisering van
• 51:43
  Speaker 12: de economie... zoals we die hier zien, gaat dat met
• 51:46
  Speaker 12: hele kleine stapjes... en met een overheid die overal aanwezig is,
• 51:51
  Speaker 12: tot in de kleinste details.
• 51:52
  Speaker 4: En waarom is die liberalisering nu? Zoetjes aan en stapje
• 51:56
  Speaker 4: voor stapje wel gaande dan
• 51:59
  Speaker 12: Zo'n paar jaar gaande eigenlijk. We zien dat het regime
• 52:02
  Speaker 12: ook op andere terreinen... economische, politieke en culturele terreinen... soms
• 52:07
  Speaker 12: wat meer ruimte geeft dan in de jaren hiervoor. Dat
• 52:12
  Speaker 12: heeft deels te maken, denk ik, met een soort druk...
• 52:15
  Speaker 12: of een exposure van buitenaf. Noord-Koreanen zijn... maar niet compleet geïsoleerd.
• 52:21
  Speaker 12: Dus ze komen in aanraking met populaire culturen uit China
• 52:25
  Speaker 12: of Zuid-Korea bijvoorbeeld. En we zien dat Noord-Korea de staat
• 52:30
  Speaker 12: bijvoorbeeld mobiele telefoons heeft toegestaan, maar dan wel met een
• 52:34
  Speaker 12: eigen netwerk. Dus je kan niet zomaar met je mobieltje
• 52:38
  Speaker 12: het internet op.
• 52:39
  Speaker 4: Het is geen bedreiging voor het regime.
• 52:42
  Speaker 12: Precies, en dat zien we dus ook met die auto's
• 52:45
  Speaker 12: of die loterijen. Dat zijn een soort van ontwikkelingen die
• 52:49
  Speaker 12: lijken op vrijheid als je ze van buitenaf zou bekijken.
• 52:53
  Speaker 12: Maar in de praktijk is het eigenlijk een manier van
• 52:55
  Speaker 12: de staat om juist nog dieper tot het dagelijks leven
• 52:59
  Speaker 12: binnen te dringen.
• 52:59
  Speaker 4: Ja, want als je er opverlakkig naar kijkt dan denk
• 53:01
  Speaker 4: je dat kapitalisme is dan toch weliswaar een Koreaanse variant,
• 53:05
  Speaker 4: maar aan een voorzichtige optreden. dus de staatspropaganda over de
• 53:10
  Speaker 4: bevolking wordt gestort. Zijn die twee zaken nog wel met
• 53:13
  Speaker 4: elkaar te verenigen?
• 53:15
  Speaker 12: Ik denk dat Noord-Korea daar een uitstekende... of een heel
• 53:18
  Speaker 12: interessante mix van maakt. Noord-Korea is nooit echt communistisch geweest.
• 53:23
  Speaker 12: Al sinds de jaren 50, eind jaren 50... hebben ze
• 53:26
  Speaker 12: een eigen staatsideologie ontwikkeld. En daarin zijn ze vooral bezig
• 53:32
  Speaker 12: om het regime in stand te houden... waarbij door het
• 53:35
  Speaker 12: regime ook enorm veel geld wordt verdiend. Dus eigenlijk een
• 53:39
  Speaker 12: soort kapitalisme in optima forma. En ook voor haar burgers
• 53:44
  Speaker 12: zijn er dus allerlei economische activiteiten mogelijk... zolang de staat
• 53:48
  Speaker 12: maar aan zet is en de staat ervan profiteert. En
• 53:52
  Speaker 12: die voorbeelden die u noemde met bijvoorbeeld de auto's en
• 53:56
  Speaker 12: de loterijen... zijn juist ook manieren voor Noord-Korea om geld
• 54:01
  Speaker 12: te verdienen.
• 54:01
  Speaker 4: Ja, over een gezicht van kapitalisme gesproken. Kim Jong-un blijkt
• 54:06
  Speaker 4: er een nieuwe megajacht op na te houden... met glijbanen
• 54:09
  Speaker 4: en allerlei andere soorten van extravaganza. Volgens mij op basis
• 54:12
  Speaker 4: van satellietbeelden verzameld door onder andere de BBC. Hoe kijkt
• 54:16
  Speaker 4: men daar dan naar? Koreanen die toch aanzienlijk minder te
• 54:18
  Speaker 4: vertimmeren hebben... en die dan zien dat hun grote leider
• 54:21
  Speaker 4: op deze manier de bloemetjes buiten zet?
• 54:24
  Speaker 12: We kunnen ervan uitgaan dat de gemiddelde Noord-Korean... hier eigenlijk
• 54:27
  Speaker 12: vrij weinig van weet. Dat privéleven van Noord-Korea... waarvan wij
• 54:31
  Speaker 12: soms glimpsen van meekrijgen van de elite... dat wordt denk
• 54:36
  Speaker 12: ik angstvallig stilgehouden voor de grote massa. En zelfs als
• 54:40
  Speaker 12: zullen mensen er wat van meekrijgen... dan zullen ze zich
• 54:43
  Speaker 12: waarschijnlijk stilhouden... omdat het extreem gevoelig ligt. Noord-Korea is een
• 54:47
  Speaker 12: totalitaire staat... waarin je zomaar in een concentratiekamp kan verdwijnen. Dus...
• 54:54
  Speaker 12: Er zal waarschijnlijk weinig exposure zijn voor dit soort extravagante uitspattingen.
• 54:59
  Speaker 12: Zoals bijvoorbeeld de jacht, maar ook de ski-resorts... waar Kim
• 55:02
  Speaker 12: Jong-un en zijn familie graag op vakantie gaat
• 55:06
  Speaker 4: Tigo van der Hoog, Korea-kenner, universitair docent... aan de Nederlandse Defensie-academie.
• 55:11
  Speaker 4: Dank je wel. Tijd om belangrijk zakelijk nieuws van dit
• 55:16
  Speaker 4: moment door te nemen. Samen met Joyce Bliek van de
• 55:18
  Speaker 4: Binnenvaartcoöperatie NPRC... en Jos Versteegh van Insinger Gillissen. Jos, ik
• 55:23
  Speaker 4: begin bij jou. Blijf in Azië. Goedemiddag overigens. De Chinese
• 55:27
  Speaker 4: groei komt uit afgelopen kwartaal op 4,5 procent. Dat is
• 55:30
  Speaker 4: onder de vijf
• 55:31
  Speaker 18: Ja, maar ze hadden gezegd 4,5 à 5 procent dit jaar.
• 55:35
  Speaker 18: Dus ze zitten net aan de onderkant. Het eerste kwartaal
• 55:38
  Speaker 18: was heel erg goed en daarom zitten ze hier to
• 55:40
  Speaker 18: date op 4,6. Dus dat ziet er redelijk goed uit.
• 55:42
  Speaker 18: Dan springen
• 55:43
  Speaker 4: ze toch weer net een lat over.
• 55:44
  Speaker 18: Ja, maar ik las het in het verhaal van de
• 55:47
  Speaker 18: Financial Times. Er stond ook in dat er in een
• 55:49
  Speaker 18: van de onderzoeksperioden... die schatten de groei eerder op 2 procent.
• 55:53
  Speaker 18: Iedereen weet dat dat altijd toch een beetje opgevrolijkt wordt. Nou,
• 55:57
  Speaker 18: leuk dat je er toch over kon praten. Ja, precies.
• 56:01
  Speaker 18: Dat het 3% wordt. Ja, die groeicijfers worden ook vaak
• 56:05
  Speaker 18: heel hevig bijgesteld. Tenminste, China niet, maar Amerika en Europa ook.
• 56:08
  Speaker 18: Dus moet je altijd wel een beetje langs heen kijken.
• 56:10
  Speaker 18: Maar als je dat doet, dan zie je dat China
• 56:13
  Speaker 18: toch vooral gegroeid is door de export. 36% in de
• 56:17
  Speaker 18: afgelopen maand stijging.
• 56:19
  Speaker 4: Maar export, daarvan zou je toch statistisch kunnen zeggen, daar
• 56:21
  Speaker 4: heb je import... niet helemaal naar Chinese vorm gieten
• 56:27
  Speaker 18: Nou, dat proberen ze wel inderdaad, maar dat blijkt dus
• 56:29
  Speaker 18: wel een probleem te zijn. Zeker als je kijkt naar Europa.
• 56:31
  Speaker 18: Amerika is er onlangs een deal gesloten tussen Trump en
• 56:34
  Speaker 18: Xi Jinping. Er is weer wat rust gekomen aan het front.
• 56:38
  Speaker 18: In Europa wordt ook druk onderhandeld. Er is nu een
• 56:40
  Speaker 18: deal over de hybride auto's. Dat was een kwotum inderdaad.
• 56:44
  Speaker 18: En daarvoor waren er toch wel problemen met die elektrische auto's.
• 56:47
  Speaker 18: Die zijn behoorlijk stilgezet. En toen hebben de Chinezen bedacht...
• 56:51
  Speaker 18: weet je wat, als er geen elektrische auto's meer naar
• 56:54
  Speaker 18: Europa kunnen... dan gaan we het met hybride auto's proberen.
• 56:56
  Speaker 18: Dat mag volgens
• 56:56
  Speaker 4: mij ook nog weer jaarlijks toenemen met 6%. We hebben
• 56:59
  Speaker 18: nog wat tijd om erin te groeien. Allemaal heel erg gereguleerd.
• 57:01
  Speaker 18: En dat vind ik wel het probleem met Europa. Dat
• 57:05
  Speaker 18: we het vooral proberen op een manier van de concurrentie
• 57:08
  Speaker 18: tegen te gaan... Ja, eigenlijk grote veranderingen binnen Europa. De
• 57:12
  Speaker 18: Europese markt een beetje uitstellen. De verbrandingsmotor mag dan wel
• 57:17
  Speaker 18: een tijdje doorgaan. En dat zou eigenlijk veel beter zijn
• 57:19
  Speaker 18: als je een sprong vooruit gaat. En gewoon die concurrentie toelaat.
• 57:23
  Speaker 18: En ja, dat dwingt vaak bedrijven om in ieder geval
• 57:26
  Speaker 18: te gaan innoveren
• 57:28
  Speaker 4: Er is toch ook bestaande industrie die je tijd moet gunnen.
• 57:31
  Speaker 4: Misschien dat dat
• 57:31
  Speaker 18: eerder kunt. Ja, precies. Maar goed, dat zal een tijdje
• 57:33
  Speaker 18: aanzien kunnen zien komen. Maar dat is wat in het
• 57:35
  Speaker 18: buitenland wordt gepland
• 57:39
  Speaker 4: Toch begrijpelijk
• 57:40
  Speaker 18: Begrijpelijk, maar niet handig inderdaad. Het is begrijpelijk, maar het
• 57:43
  Speaker 18: is natuurlijk al een hele tijd. Je weet dat China
• 57:46
  Speaker 18: daar een enorme inhaalslag aan het maken is. Dus je
• 57:48
  Speaker 18: kunt maar beter dan zorgen dat je goede elektrische auto's hebt.
• 57:51
  Speaker 18: En goedkope elektrische auto's. Want uiteindelijk win je die strijd niet.
• 57:55
  Speaker 18: Dat hebben we jaren geleden met de Japanse auto-industrie gezien.
• 57:57
  Speaker 18: Die uiteindelijk fabrieken in Amerika ging neerzetten. En je ziet
• 58:01
  Speaker 18: het nu ook al
• 58:01
  Speaker 12: met
• 58:01
  Speaker 18: de Chinezen. Die fabrieken inderdaad in Hongarije, Marokko, Turkije geloof
• 58:06
  Speaker 18: ik ook neerzet. En dat is een concurrentieslag die uiteindelijk
• 58:10
  Speaker 18: niet gaat winnen.
• 58:10
  Speaker 4: Maar die Chinese groei, 4,5 procent, stel dat het echt
• 58:13
  Speaker 4: zou kloppen... dat is dus onder die 5 procent die
• 58:16
  Speaker 4: langere tijd als minimumgrens gold
• 58:18
  Speaker 18: Ja, maar dat is natuurlijk ook logisch. Het land wordt
• 58:21
  Speaker 18: heel erg groot. Er zijn natuurlijk nog ook wel wat
• 58:24
  Speaker 18: problemen met de consumptie. Ik moet zeggen dat de detailhandelsgroei,
• 58:27
  Speaker 18: 1,1 procent, dat viel wat mee. Er was verwacht dat
• 58:29
  Speaker 18: het een half procent zou zijn in het derde kwartaal.
• 58:31
  Speaker 18: En dat was een meevaller. Maar als je kijkt naar
• 58:33
  Speaker 18: de consumptie... dat is natuurlijk niet het allergrootste gedeelte van
• 58:36
  Speaker 18: het BNP in China. Dat is nog steeds heel erg zwak.
• 58:38
  Speaker 18: Dat komt natuurlijk door die vastgoedcrisis. En daar hadden we
• 58:40
  Speaker 18: toch wel wat goed nieuws. Als je kijkt naar de
• 58:43
  Speaker 18: prijzen van de woningen... die prijsdaling begint een beetje af
• 58:48
  Speaker 18: te nemen. Dat was vrij extreem twee jaar geleden. Dus
• 58:51
  Speaker 18: dat begint wat te stabiliseren. Er zijn onder andere ook
• 58:53
  Speaker 18: wat subsidies gekomen op hypotheken. Dus ja, daar gebeurt wel iets...
• 58:57
  Speaker 18: om het enigszins draaglijk te maken voor de Chinese consument.
• 59:01
  Speaker 4: Joyce, goedemiddag. Goedemiddag. Twee belangrijke onderwerpen... namelijk een VN-top over
• 59:05
  Speaker 4: biodiversiteit of een McDonald's-bestelling in de gevangenis. Waar wil je
• 59:08
  Speaker 4: mee beginnen
• 59:09
  Speaker 19: Nou, laten we maar de VN-top... Oh
• 59:12
  Speaker 4: nee, niet? Nee, de
• 59:13
  Speaker 19: VN-top. De VN-top
• 59:13
  Speaker 4: over de biodiversiteit,
• 59:15
  Speaker 19: ja. In
• 59:16
  Speaker 4: Armenië is dat, geloof
• 59:16
  Speaker 19: ik. In Armenië, ja. Wat vooral opviel in het nieuws,
• 59:19
  Speaker 19: is dat er het niet opviel in het nieuws. Dus
• 59:23
  Speaker 19: de krantenkoppen staan vol van... Er wordt oorlog in Frankrijk genoemd.
• 59:28
  Speaker 19: En allerlei korte termijn dingen. En je ziet dus wel
• 59:30
  Speaker 19: dat die biodiversiteit niet
• 59:33
  Speaker 4: bovenaan lijkt. Maar misschien dat eerdere toppen omtrent dit thema...
• 59:36
  Speaker 4: ook niet heel veel aanleiding geven... om er nog eens
• 59:38
  Speaker 4: krantenkolommen over vol
• 59:39
  Speaker 19: te steken. Nee, en ik had me een beetje ingelezen
• 59:42
  Speaker 19: in deze versie. En ook hier is weer dat er
• 59:44
  Speaker 19: staan 23 targets ter bespreking... waarvan ze hebben geconcludeerd... die
• 59:50
  Speaker 19: zouden in 2030 gehaald moeten worden. En die zijn alle
• 59:53
  Speaker 19: 23 niet... Ik dacht eentje wel, 22 niet. Ik had
• 59:58
  Speaker 19: nog even verder ingelezen in The Guardian. En The Guardian
• 1:00:00
  Speaker 19: zei alle 23 niet. Dus misschien 22 niet en misschien
• 1:00:05
  Speaker 19: 23 niet
• 1:00:06
  Speaker 4: Dan gaan we toch naar die McDonald's. Dat lijkt vrolijke nieuws,
• 1:00:10
  Speaker 4: maar wat was er daar aan
• 1:00:11
  Speaker 19: de hand? Ik moest erom grinken, maar als je dieper graaft...
• 1:00:14
  Speaker 19: dan is het natuurlijk ook geen vrolijk nieuws. In een
• 1:00:17
  Speaker 19: Canadese gevangenis werden gevangenen... bevoorraad met drones door mensen van
• 1:00:23
  Speaker 19: buiten de gevangenis... En het eerste wat binnengesmokkeld werd was McDonald's.
• 1:00:27
  Speaker 19: Dat vind
• 1:00:27
  Speaker 4: ik toch eigenlijk best leuk
• 1:00:29
  Speaker 19: Dat was best leuk, maar je kunt natuurlijk als een...
• 1:00:31
  Speaker 19: Wat je er nog
• 1:00:32
  Speaker 4: meer mee kunt,
• 1:00:32
  Speaker 19: bedoel je? Als je Happy Meal onder je drone kan hangen,
• 1:00:35
  Speaker 19: dan kan natuurlijk ook een gelaat wapen. Dus wat het
• 1:00:38
  Speaker 19: interessante was, is dat je ziet dat alle nieuwe technologie
• 1:00:41
  Speaker 19: ons dwingt om anders te denken dan voorheen.
• 1:00:46
  Speaker 4: Nieuwe technologie, Jos, kijk automatisch naar jou. Wij gaan het
• 1:00:49
  Speaker 4: nog hebben over AI, datacenters
• 1:00:51
  Speaker 18: de boom. Ja, je ziet dat er dan, zoals vorige week,
• 1:00:54
  Speaker 18: was er dan wat twijfel... in aanleiding van de wat
• 1:00:58
  Speaker 18: licht tegenvallende inflatie, oplopende rente. En er werd gelijk een
• 1:01:02
  Speaker 18: heel verhaal omheen gehouden... dat de AI-infrastructuurboom die er op
• 1:01:07
  Speaker 18: het ogenblik speelt... dat daar barsten in komen. Daar opende
• 1:01:10
  Speaker 18: de Financial Times vanochtend heel vroeg mee. De digitale versie dan.
• 1:01:13
  Speaker 18: En dan lees je dat verhaal en dan zag je
• 1:01:15
  Speaker 18: dat er toch wel wat problemen zijn. Er was een
• 1:01:17
  Speaker 18: onderzoeksbureau en die volgt dan hoeveel van die datacentra er
• 1:01:20
  Speaker 18: gebouwd worden, waar uitstel is en waar problemen zijn. Is
• 1:01:24
  Speaker 18: dat in
• 1:01:24
  Speaker 4: Amerika of
• 1:01:24
  Speaker 18: wereldwijd? Het ging vooral over Amerika. Ik dacht uit mijn
• 1:01:28
  Speaker 18: hoofd 35 datacentra waar vertraging was. Het is natuurlijk een
• 1:01:32
  Speaker 18: al onbekend probleem dat er problemen zijn met stroomlevering. Je
• 1:01:36
  Speaker 18: moet zelf je eigen stroom meebrengen als je een datacentrum
• 1:01:38
  Speaker 18: gaat bouwen. Met de ruimtelijke ordening, die heb je toch
• 1:01:41
  Speaker 18: ook in Amerika, ruimtelijke ordening. Er zijn wat problemen mee
• 1:01:45
  Speaker 18: om daar die centra gebouwd te krijgen. Maar dit speelt
• 1:01:47
  Speaker 18: een lange, toch? Ja, precies. Dat is precies mijn punt.
• 1:01:51
  Speaker 18: Van de wet heel duidelijk aan gaan. Er werd heel
• 1:01:53
  Speaker 18: duidelijk steeds gerefereerd van... ja, er zijn grote problemen in
• 1:01:56
  Speaker 18: de uitbouw van AI. En vorige week was er dan
• 1:01:59
  Speaker 18: wat onrust, zeker op de geheugenmarkt. Je zei net nog
• 1:02:03
  Speaker 18: van in Korea worden Samsung en Hynix gedumpt. Nou, vanochtend
• 1:02:07
  Speaker 18: viel dat mee, want ze openen wat lager... maar uiteindelijk
• 1:02:10
  Speaker 18: sloten ze toch 1% hoger. Maar dat het probleem
• 1:02:12
  Speaker 4: niet per se alleen van vandaag is, maar al wat
• 1:02:14
  Speaker 4: langer speelt, neemt niet weg dat het een probleem is, toch? Nou,
• 1:02:16
  Speaker 18: dat die infrastructuur... Laten we het een uitdaging noemen, Thomas.
• 1:02:19
  Speaker 18: O ja, maar goed, daar
• 1:02:20
  Speaker 4: ben ik in getraind na tien jaar op deze
• 1:02:22
  Speaker 18: vlek. Nou, je ziet wel dat er ook wat rust
• 1:02:24
  Speaker 18: is gekomen aan de rente. We liepen op een gegeven
• 1:02:27
  Speaker 18: moment heel hard op naar 5,4 procent. En toen begon
• 1:02:30
  Speaker 18: er toch wel even paniek te komen. En de afgelopen
• 1:02:33
  Speaker 18: tijd zie je het weer wat terugvallen richting 5 procent. Ja,
• 1:02:36
  Speaker 18: je weet niet wat het op korte termijn gaat doen.
• 1:02:38
  Speaker 18: Maar ik heb altijd wel zoiets van oktober. Ach ja,
• 1:02:41
  Speaker 18: dan maken mensen zich een beetje druk over de koersen.
• 1:02:43
  Speaker 18: En dan later valt het wel weer mee. Ik denk
• 1:02:45
  Speaker 18: juist dat die beperkingen van de groei in het voordeel
• 1:02:48
  Speaker 18: spelen van AI. Want bij die vorige bubbels, laat ik
• 1:02:51
  Speaker 18: ze dat wel zomaar noemen. Bij de spoorwegen en bij
• 1:02:54
  Speaker 18: de glasvezelkabels 25 jaar geleden. Ja, er was een onbeperkte toevoer.
• 1:02:59
  Speaker 18: Dus dan kon je heel makkelijk een enorme overcapaciteit bouwen.
• 1:03:01
  Speaker 18: Nu zijn er gewoon grote toekomsten. Kort op het gebied
• 1:03:04
  Speaker 18: van chips. Dus dat is een automatische rem. En dat scheelt,
• 1:03:07
  Speaker 18: vind ik.
• 1:03:07
  Speaker 4: Morgen komt de topman van Equinix hier. Daar bouwen ze
• 1:03:10
  Speaker 4: ook
• 1:03:10
  Speaker 18: datacenters. Wat zou je hem vragen dan? Hoe het met
• 1:03:13
  Speaker 18: zijn financiering zit, hoe het met zijn balans zit. Of
• 1:03:15
  Speaker 18: hij in ieder geval een beetje kan lenen.
• 1:03:17
  Speaker 4: Want daar zijn
• 1:03:18
  Speaker 18: zorgen over. Nou, dat noemen ze die neoclouds. Ik weet
• 1:03:22
  Speaker 18: niet of ik, ik weet niks daaronder valt uit mijn hoofd.
• 1:03:24
  Speaker 18: Maar daar zie je dat die toch wel flinke schulden hebben. Coreweave,
• 1:03:29
  Speaker 18: daar was vorige week dus grote zorg over. Je koers
• 1:03:32
  Speaker 18: ging 25% naar beneden. Die heeft een schuld van 11
• 1:03:35
  Speaker 18: keer het eigen vermogen. Maar dan vergeet men er wel
• 1:03:37
  Speaker 18: vaak bij te vertellen... dat er ook voor meer dan
• 1:03:39
  Speaker 18: 100 miljard ton opdrachten bij stond. Dus misschien moet je
• 1:03:41
  Speaker 18: ook even vragen naar het opdrachtsoordelportfui.
• 1:03:48
  Speaker 4: Kijk nog even naar de stand van de AEX. Levert
• 1:03:50
  Speaker 4: twee tiende van een procent. Instaat op 1140 punten. Straks
• 1:03:54
  Speaker 4: het kabinet trekt de portemonnee voor het onderhoud van bruggen
• 1:03:57
  Speaker 4: en sluizen. Maar hij is het ook voldoende om vaarwegen
• 1:04:00
  Speaker 4: in de wat verdere toekomst echt begaanbaar te houden. Je
• 1:04:02
  Speaker 4: hoort het zo meteen in BNR Zaken doen
• 1:04:04
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
• 1:04:10
  Speaker 1: Verzekerd van betaling
• 1:04:15
  Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio.
• 1:04:18
  Speaker 2: Thomas van Zijl. De
• 1:04:28
  Speaker 8: top van Nederland.
• 1:04:31
  Speaker 4: Het kabinet trekt 18 miljard euro uit voor onderhoud en
• 1:04:34
  Speaker 4: vernieuwing van de Nederlandse infrastructuur. Hard nodig, want veel bruggen
• 1:04:38
  Speaker 4: en sluizen zijn sterk verouderd. Voor de binnenvaart komen die
• 1:04:41
  Speaker 4: investeringen geen moment te vroeg. De sector heeft al jaren
• 1:04:44
  Speaker 4: last van achterstallige onderhoud, kampt momenteel nog altijd met uitzonderlijk
• 1:04:47
  Speaker 4: lage waterstanden. En ondertussen moet de binnenvaart ook verduurzamen, stijgen
• 1:04:51
  Speaker 4: de kosten en is het personeel moeilijker te vinden. En
• 1:04:54
  Speaker 4: toch wordt het misschien wel een leuk gesprek met de
• 1:04:56
  Speaker 4: CEO van... Het laatste op een schip?
• 1:05:03
  Speaker 19: Eh... Drie weken geleden? Ja, drie weken geleden. Ik ga
• 1:05:08
  Speaker 19: regelmatig op bezoek bij onze leden. En altijd weer leuk
• 1:05:11
  Speaker 4: En hoe is de stemming dan? Het hangt misschien van
• 1:05:13
  Speaker 4: het lid af. Maar
• 1:05:14
  Speaker 19: hebben
• 1:05:14
  Speaker 4: mensen er een beetje
• 1:05:15
  Speaker 19: zin in? Ja, dat sowieso. Het wordt altijd zeer gewaardeerd
• 1:05:17
  Speaker 19: als je langskomt. Schoenen uit, want je komt in iemands woning.
• 1:05:22
  Speaker 19: En je komt dus ook bij mensen thuis. Dus dat
• 1:05:26
  Speaker 19: is altijd bijzonder, want een schip is een woonplek, een werkplek.
• 1:05:30
  Speaker 19: Je inkomen van nu, je pensioen voor later, maar ook
• 1:05:35
  Speaker 19: de erfenis voor je kinderen. Dus er gebeurt veel op
• 1:05:38
  Speaker 19: zo'n schip
• 1:05:38
  Speaker 4: Ik zom net een rijtje op, je zou er sommer
• 1:05:40
  Speaker 4: van kunnen worden als je binnenvaartschipper bent.
• 1:05:43
  Speaker 19: Ja, ja en nee. Dus wat je ziet is dat
• 1:05:46
  Speaker 19: je in de binnenvaart zeker een goede boterham kunt verdienen.
• 1:05:50
  Speaker 19: Zeker als je vaart bij de NPRC natuurlijk. Maar het
• 1:05:54
  Speaker 19: heeft zeker zijn uitdaging. Dat lage water van de afgelopen
• 1:05:56
  Speaker 19: periode is natuurlijk echt wel uitzonderlijk geweest. We hebben altijd
• 1:06:00
  Speaker 19: gedeeld met lage water periodes. Maar zo laag, zo lang
• 1:06:03
  Speaker 19: is echt wel nieuw
• 1:06:05
  Speaker 4: Als jij daar dan toch bent. Je hebt je schoenen uitgetrokken.
• 1:06:07
  Speaker 4: Je bent klaar voor een goed gesprek. Wat vraag jij
• 1:06:09
  Speaker 4: aan je leden en wat vragen die leden aan jou?
• 1:06:12
  Speaker 19: Wij zijn een co-operatie, dus dat betekent dat 160 leden
• 1:06:15
  Speaker 19: bij ons lid zijn. Die zijn eigenaar van hun eigen schip,
• 1:06:18
  Speaker 19: soms van meerdere schepen. En die schepen varen exclusief voor
• 1:06:22
  Speaker 19: de NPRC. En wij zorgen dat de contracten zijn en
• 1:06:25
  Speaker 19: dat zij hun goede boterham kunnen verdienen. En het hele
• 1:06:28
  Speaker 19: idee is dus dat zij een betere boterham kunnen verdienen
• 1:06:32
  Speaker 19: met het lidmaatschap van de NPRC dan dat ze dat
• 1:06:35
  Speaker 19: zelf doen. Dus dat is de belangrijkste vraag. Wat doe
• 1:06:37
  Speaker 19: ik aan je verwachtingen? Ben je tevreden met je lidmaatschap?
• 1:06:40
  Speaker 19: Wat zou je nog meer willen? Waar word je blij van?
• 1:06:44
  Speaker 19: Waar word je minder blij van? Hoe kunnen we met
• 1:06:46
  Speaker 19: z'n allen weer beter worden?
• 1:06:47
  Speaker 4: Zijn die leden denk jij overwegend blij met wat er
• 1:06:50
  Speaker 4: afgelopen week bekend werd gemaakt over de extra investeringen in infrastructuur?
• 1:06:54
  Speaker 4: Want het gaat om 18 miljard onderhoud, vernieuwing van de
• 1:06:57
  Speaker 4: Nederlandse infrastructuur, wel grote nieuwbouwinvesteringen wat zijn uitgesteld, maar wat
• 1:07:03
  Speaker 4: dat er wel in het pakket zit. Stemt dat tevreden?
• 1:07:06
  Speaker 19: Voor zover ik het heb kunnen zien... want er moeten
• 1:07:07
  Speaker 19: ook nog een aantal dingen... verder besproken worden... is het
• 1:07:11
  Speaker 19: sowieso goed dat er een besluit komt. We zijn van
• 1:07:15
  Speaker 19: de zomer... en nou... afgelopen periode... een aantal keren dusdanig verrast...
• 1:07:22
  Speaker 19: met dingen die plotseling dicht gingen. Niet alleen vanwege het
• 1:07:25
  Speaker 19: lage water... maar ook gewoon vanwege slecht onderhoud.
• 1:07:27
  Speaker 4: Noem eens
• 1:07:27
  Speaker 19: wat. Ik woon zelf achter de Zuurhofbrug... Dat is een
• 1:07:33
  Speaker 19: drama dat de ingang naar de maasvlakte van Rotterdam is
• 1:07:37
  Speaker 19: ineens dicht. Dat is voor het scheepvaartverkeer wat minder ernstig.
• 1:07:40
  Speaker 4: En daar is niemand tijdig in gekend?
• 1:07:44
  Speaker 19: Nou, ik zat er niet bij, maar blijkbaar was het ineens.
• 1:07:49
  Speaker 4: Twente-Kanaal hebben we
• 1:07:49
  Speaker 19: natuurlijk ook nog gehad. We hebben ook door personeelstekorten bij Rijkswaterstaat...
• 1:07:57
  Speaker 19: ook in het Amsterdam-Rijnkanaal een aantal dingen gehad. Dat zijn
• 1:08:00
  Speaker 19: allemaal dingen die zijn voorspelbaar. Dus die kun je oplossen
• 1:08:05
  Speaker 4: Fijn dat er iets gebeurt, maar dat is nog geen waardeoordeel...
• 1:08:08
  Speaker 4: over wat er dan gebeurt.
• 1:08:09
  Speaker 19: Nee, er zijn een aantal dingen die echt goed zijn.
• 1:08:11
  Speaker 19: Dus dat hoofdvaarwegen in 2025 heeft de brancheorganisatie samen met
• 1:08:19
  Speaker 19: ons gekeken naar waar zitten de knooppunten en wat is
• 1:08:23
  Speaker 19: er nodig. Ja, er was 10, nog iets miljard nodig
• 1:08:26
  Speaker 19: omdat de hoofdvaarroute dus dan zijn alle kleine dingen zijn
• 1:08:30
  Speaker 19: er al uitgehaald. om die bevaarbaar te houden. En daar
• 1:08:35
  Speaker 19: wordt nu, als de plannen zo zien... 6 miljard voor gereesweerd.
• 1:08:38
  Speaker 19: Dus dat is dan in ieder geval 10 van de
• 1:08:41
  Speaker 19: 6 even snel.
• 1:08:42
  Speaker 4: En wanneer zijn routes niet meer bevaarbaar? Wat zijn dan
• 1:08:44
  Speaker 4: de oorzaken daarvan
• 1:08:45
  Speaker 19: Je ziet dus dat sluizen haperen. Of vanwege personeel of
• 1:08:49
  Speaker 19: vanwege onderhoud. Maar je ziet ook kademuren die niet goed werken.
• 1:08:55
  Speaker 19: Je ziet nu, doordat het laag water is... dat ook grind... verschuiven.
• 1:09:01
  Speaker 19: Dus je hebt niet alleen onderhoud nodig aan de infrastructuur...
• 1:09:04
  Speaker 19: maar ook aan de zijkanten van de vaarwegen... om alles
• 1:09:07
  Speaker 19: goed te houden. Dus... Ja, daar merk je aan dat
• 1:09:11
  Speaker 19: schepen ineens ondieptes zien. Of dat ondieptes meer naar binnen komen.
• 1:09:17
  Speaker 19: Er zijn zat
• 1:09:18
  Speaker 4: mensen die een beetje hebben zitten grasduinen in die plannen.
• 1:09:21
  Speaker 4: Wat in veel artikelen naar boven komt is dat de verbinding...
• 1:09:29
  Speaker 4: Problematisch is dat. Dus in Friesland?
• 1:09:31
  Speaker 19: Ja, voor ons is dat nog niet direct voor ons
• 1:09:36
  Speaker 19: als NPRC een probleem, maar voor de binnenvaart wel. Dus
• 1:09:39
  Speaker 19: dat is echt wel iets waar de KBN nu hard
• 1:09:42
  Speaker 19: tegen
• 1:09:42
  Speaker 4: agereert. En waar zit het verschil
• 1:09:45
  Speaker 19: in? Welke dingen je vaart, wij zijn een bulker, dus
• 1:09:49
  Speaker 19: veel zand en grind en zout en dat soort dingen.
• 1:09:52
  Speaker 19: We hebben daar niet specifieke klanten, maar voor de hele
• 1:09:54
  Speaker 19: binnenvaart is het gewoon slecht. En dat stuk Delft-Zaal-Lemmer zit
• 1:09:58
  Speaker 19: er wel in. Dat is voor ons weer heel gunstig.
• 1:10:01
  Speaker 19: Maar het is natuurlijk bijzonder dat er echt gekozen moet worden.
• 1:10:05
  Speaker 19: En tegelijkertijd snap ik dat er echt gekozen moet worden.
• 1:10:12
  Speaker 4: wel al geconstateerd, onder andere nog vorige maand... door de Rekenkamer,
• 1:10:15
  Speaker 4: dat er structureel te weinig aandacht... en te weinig geld
• 1:10:18
  Speaker 4: is voor het bestrijden van droogte. En als je nu
• 1:10:20
  Speaker 4: kijkt naar de plannen, dan zie je dat er minder
• 1:10:22
  Speaker 4: geld gaat... naar projecten die de waterkwaliteit verbeteren... en die
• 1:10:26
  Speaker 4: droogte tegengaan.
• 1:10:28
  Speaker 19: Ja, dat is een probleem. Dat is zeker een probleem.
• 1:10:30
  Speaker 19: Dus het is echt wel... Weet je wel, de analyse...
• 1:10:33
  Speaker 19: Er was 10,4 miljard nodig... om het onderhoud van de
• 1:10:39
  Speaker 19: grote vaarwegen... gewoon de onderhoud te doen. Daarvan gaat al
• 1:10:45
  Speaker 19: 4 miljoen af. En dan hebben we het nog niet
• 1:10:47
  Speaker 19: over de droogte... die dit jaar uitzonderlijk was. Maar als
• 1:10:50
  Speaker 19: we alle... voorspellingen mogen geloven... dan wordt het vaker en onvoorspelbaarder...
• 1:10:56
  Speaker 19: dat dit gaat voorkomen. Er zijn voorspellingen waar we nu
• 1:10:59
  Speaker 19: rekening mee houden... dat dat één keer in de drie
• 1:11:00
  Speaker 19: jaar zou zijn. Dat is natuurlijk gewoon...
• 1:11:05
  Speaker 4: snap ik dat er andere organisaties zijn... die de lobby
• 1:11:07
  Speaker 4: voor een rekening moeten nemen. Maar moet jij dan nog
• 1:11:10
  Speaker 4: een rol spelen? Of moet de corporatie dan nog een
• 1:11:11
  Speaker 4: rol spelen... om dat toch over het voetlicht te brengen?
• 1:11:14
  Speaker 19: Ja, ik denk dat iedereen die in deze branche zit...
• 1:11:16
  Speaker 19: een rol heeft om dat voor het voetlicht te brengen.
• 1:11:19
  Speaker 19: En dat dat natuurlijk beter gaat als je dat samen doet...
• 1:11:21
  Speaker 19: in een branchevereniging met de KBN. Dat lijkt me duidelijk.
• 1:11:23
  Speaker 19: Maar
• 1:11:23
  Speaker 4: waarom is dat nu dan niet gelukt? Want we hebben
• 1:11:24
  Speaker 4: de afgelopen zomer illustraties gehad. Meer dan illustraties. Het is
• 1:11:27
  Speaker 4: nu gewoon hinder ondervonden door binnenvaartschippers... en door de mensen
• 1:11:30
  Speaker 4: die daarvan afhankelijk waren. Bijvoorbeeld met dat Twente-kanaal... En toch,
• 1:11:34
  Speaker 4: twee maanden later, presenteren staatssecretaris Bertram en minister Karremans nu
• 1:11:38
  Speaker 4: deze plannen
• 1:11:39
  Speaker 19: Ja, nou, ik weet niet alles wat erachter zit natuurlijk,
• 1:11:44
  Speaker 19: wat er in Den Haag allemaal afgewogen is. Maar het
• 1:11:48
  Speaker 19: is natuurlijk nog steeds de zaak dat we met deze eerste,
• 1:11:52
  Speaker 19: laten we hem zo dan maar noemen, eerste investering in
• 1:11:54
  Speaker 19: ieder geval duidelijk maken... Wat er gaat gebeuren. En ook
• 1:11:57
  Speaker 19: dat we de timing daarvan gaan doen. Dus dat je
• 1:12:01
  Speaker 19: niet alles tegelijkertijd dichtgooit. En dingen structureel in een soort
• 1:12:05
  Speaker 19: corridor aanpakt. En dat natuurlijk als branchevereniging. Waar ik als
• 1:12:11
  Speaker 19: NPRC-CEO zeker mijn bijdrage aan zal leveren. dat we blijven
• 1:12:16
  Speaker 19: bespreken wat er nog meer nodig is.
• 1:12:18
  Speaker 4: Het ging de afgelopen maanden rondom bijvoorbeeld... dat Twente-Kanaal ook
• 1:12:22
  Speaker 4: wel over compensatie. Toen heeft minister Karremans gezegd, ja, luister eens, compensatie.
• 1:12:26
  Speaker 4: Er bestaat ook nog zoiets als ondernemersrisico. Waar schaar jij
• 1:12:30
  Speaker 4: die droogte en die waterstanden dan onder? Het ondernemersrisico is
• 1:12:34
  Speaker 4: dat overmacht.
• 1:12:36
  Speaker 19: Dat is natuurlijk a bit of both. Dat is lekker diplomatiek.
• 1:12:40
  Speaker 19: Daar ben je hier niet voor. We moeten allemaal aan
• 1:12:43
  Speaker 19: de bak. We hebben het net gesproken over diversiteit. Maar
• 1:12:48
  Speaker 19: het is ondernemerschap. De leden van de NPR zijn allemaal ondernemers.
• 1:12:52
  Speaker 19: Die zijn allemaal bereid om in te investeren. Als er
• 1:12:56
  Speaker 19: een goede business case zit. En als je ook gewoon
• 1:12:59
  Speaker 19: ziet waar het langjarig naartoe gaat. En ik denk dat
• 1:13:01
  Speaker 19: dat een van de belangrijkste dingen is. Dat je laat
• 1:13:03
  Speaker 19: zien als overheid in samenwerking met het bedrijfsleven. Zoals dat
• 1:13:07
  Speaker 19: altijd moet. Waar gaat het daartoe? Want dan pakt het
• 1:13:10
  Speaker 19: bedrijfsleven ook op. En is heel adaptief. Maar laat die
• 1:13:12
  Speaker 4: overheid dat dan op dit moment genoeg zien? Of zeg
• 1:13:14
  Speaker 4: je
• 1:13:15
  Speaker 19: dit is een eerste goede stap? Een eerste stap is daar.
• 1:13:16
  Speaker 19: Daar kan ik alleen maar applaus voor geven. Want tot
• 1:13:20
  Speaker 19: die tijd was het een grote vaagheid. En was het
• 1:13:22
  Speaker 19: ad hoc. Dus dat je nu een plan hebt. En
• 1:13:25
  Speaker 19: dat gaat uitvoeren in overleg met de brancheorganisatie. En dat
• 1:13:28
  Speaker 19: hebben ze ook al toegezegd. Dan gaat het een eerste
• 1:13:31
  Speaker 19: stap goed. Maar we zijn er nog lang niet.
• 1:13:33
  Speaker 4: Maar wat doet dit nu uiteindelijk met de betrouwbaarheid van
• 1:13:36
  Speaker 4: de binnenvaart. Als bijvoorbeeld bepaalde verplichtingen. Door droogte, door lage waterstanden.
• 1:13:40
  Speaker 4: Niet op een gebruikelijke manier kunnen worden ingevuld. Dat je
• 1:13:42
  Speaker 4: vaker moet varen. Dat de prijs misschien omhoog gaat. Dat
• 1:13:45
  Speaker 4: sommige transport misschien helemaal niet gaat. Uiteindelijk zijn jullie maar
• 1:13:49
  Speaker 4: een schakelende keten. En als dat doorgaat. niet jullie toedoen,
• 1:13:54
  Speaker 4: maar door omstandigheden waar jullie mee te maken hebben... niet
• 1:13:56
  Speaker 4: door kan gaan. Wat betekent dat? Doe je dan nog
• 1:13:58
  Speaker 4: wel zaken met de binnenvaart? Of zeg je, dan kies
• 1:14:00
  Speaker 4: ik wel voor een andere modaliteit?
• 1:14:01
  Speaker 19: Daar leg je natuurlijk wel de vinger op de zeerste plek.
• 1:14:04
  Speaker 19: Als je een bedrijf bent, dan wil je logistiek ontzorgd worden.
• 1:14:08
  Speaker 19: En dat doe je natuurlijk met liefde met een binnenvaart.
• 1:14:11
  Speaker 19: Want dat zijn hele grote volumes. En dat zijn vaak
• 1:14:14
  Speaker 19: volumes die ook niet over de weg over het spoor kunnen...
• 1:14:18
  Speaker 19: Maar als het natuurlijk droog wordt, ja, wij hebben ook
• 1:14:20
  Speaker 19: gesprekken met onze klanten. Hoe gaan we dat in de
• 1:14:21
  Speaker 19: toekomst doen? En dan is het juist de flexibiliteit van
• 1:14:25
  Speaker 19: zo'n coöperatie als wij... dat je ook kijkt, ja, wat
• 1:14:29
  Speaker 19: kun je samen met je klant? Dus ga je binnenvaart
• 1:14:33
  Speaker 19: als het moet en binnenvaart als het kan. En we
• 1:14:36
  Speaker 19: doen bijvoorbeeld nu in de droogte ook voor klanten... met
• 1:14:39
  Speaker 19: vrachtwagens een deel van de
• 1:14:41
  Speaker 4: achtergevang doen. Maar zijn die dan ook lid van de coöperatie?
• 1:14:44
  Speaker 19: Nee, die zijn niet lid van de coöperatie.
• 1:14:47
  Speaker 4: Maar wat is dan nog het grotere voordeel van de coöperatie...
• 1:14:49
  Speaker 4: als het toch alle smaken leidt tot de binnenvaart? Nee,
• 1:14:54
  Speaker 4: je zegt... het voordeel is wel dat je als coöperatie...
• 1:14:57
  Speaker 4: kun je op meerdere borden schaken. Want als het met
• 1:14:59
  Speaker 4: de ene gaat, gaat het misschien met de andere. Maar
• 1:15:01
  Speaker 4: als
• 1:15:01
  Speaker 19: de binnenvaart in de brede
• 1:15:02
  Speaker 4: last heeft van droogte... dan gaat
• 1:15:04
  Speaker 19: het voor
• 1:15:04
  Speaker 4: alle leden van je coöperatie
• 1:15:05
  Speaker 19: Ja, tuurlijk. Uiteindelijk zijn we natuurlijk... de kracht van de
• 1:15:08
  Speaker 19: coöperatie is juist dat we met velen zijn. Vele verschillende
• 1:15:11
  Speaker 19: soorten schepen. Grote, kleine, diepstekende, minder diepstekende. heel end, en
• 1:15:17
  Speaker 19: dat hebben onze leden ook laten zien... een heel end
• 1:15:20
  Speaker 19: meedenken met je klant, ook met de binnenvaart. Ook al
• 1:15:22
  Speaker 19: is het laag water. Dus waar je één schip had
• 1:15:25
  Speaker 19: met diep water... ga je nu met meerdere schepen. En
• 1:15:28
  Speaker 19: dat is iets wat je doet in overleg met je klant.
• 1:15:31
  Speaker 19: We kunnen dit doen, maar ik heb er nu vijf
• 1:15:33
  Speaker 19: nodig in plaats van één. Dus dat doet iets met
• 1:15:35
  Speaker 19: je prijs. Ja, daar ga je in overleg. En dan
• 1:15:38
  Speaker 19: weeg je af samen met je klant. Dus je kunt
• 1:15:39
  Speaker 19: heel veel in dat portfolio. Kijk, als het helemaal droog valt...
• 1:15:44
  Speaker 19: dan heb je dus een probleem met belevering. En dan
• 1:15:48
  Speaker 19: zorg je dat je klant nooit zonder aanleverend product... Hoe
• 1:15:53
  Speaker 4: werkt het dan bij de corporatie? Want dan begrijp ik
• 1:15:55
  Speaker 4: dat je misschien kunt rekenen op de flows van een
• 1:15:57
  Speaker 4: ander lid van de corporatie. Maar dat is dan niet
• 1:15:59
  Speaker 4: meer jouw opdracht. Het is de opdracht voor de corporatie.
• 1:16:04
  Speaker 19: Nou, wat je ziet, kijk, niet alles. Vooral op de
• 1:16:07
  Speaker 19: Rijn zie je nu echt dat het watertekort leidt tot
• 1:16:10
  Speaker 19: verandering van stromen. Dus je kunt ook omvaren. We gaan
• 1:16:14
  Speaker 19: naar andere plekken waar we lossen. Je ziet ook dat
• 1:16:17
  Speaker 19: je voor de coöperatie, dus de leden die lid zijn
• 1:16:21
  Speaker 19: bij ons, dat je juist waar die voorheen op een
• 1:16:25
  Speaker 19: trade zaten, waar ze niet meer direct kunnen varen, dat
• 1:16:29
  Speaker 19: je ze kunt toebedelen aan een ander geheel. We hebben...
• 1:16:32
  Speaker 4: Als het mijn klant is, is het dan mijn klant
• 1:16:34
  Speaker 4: of is het een klant voor de coöperatie? Het
• 1:16:36
  Speaker 19: is een klant voor de coöperatie, maar je ziet wel
• 1:16:39
  Speaker 19: dat de leden... We hebben een soort vlekkenplan. Er zijn
• 1:16:42
  Speaker 19: leden die varen vaak voor dezelfde klant. En daar zie
• 1:16:46
  Speaker 19: je juist dat de kracht is... Van aan de ene
• 1:16:49
  Speaker 19: kant het kantoor dat contacten met die klant heeft. En
• 1:16:56
  Speaker 19: daar op zoek gaat naar wat kunnen we nu nog
• 1:16:59
  Speaker 19: met dat wat lagere water. En het individuele lid wat
• 1:17:02
  Speaker 19: daadwerkelijk daar vaart. En zegt, ik zie dat ik via waterpockets,
• 1:17:08
  Speaker 19: daar is wat meer water. Dat ik echt nog wel
• 1:17:10
  Speaker 19: er doorheen kan. Dus laat mij maar gaan, want ik
• 1:17:12
  Speaker 19: weet wat mijn schip kan. En die combinatie, dat is
• 1:17:14
  Speaker 19: juist de
• 1:17:15
  Speaker 4: kracht
• 1:17:16
  Speaker 4: We gaan naar een dilemma. Als je wil kiezen, heel graag,
• 1:17:19
  Speaker 4: dan mag je dat achteraf nuanceren
• 1:17:21
  Speaker 2: Het dilemma.
• 1:17:23
  Speaker 4: Binnen onze corporatie staan alle neuzen altijd dezelfde kant op.
• 1:17:26
  Speaker 4: Dat is de kracht van de corporatie, jouw woorden. Of
• 1:17:29
  Speaker 4: dikke kans dat het ook onder onze leden soms
• 1:17:31
  Speaker 19: flink schuurt. Die laatste schuurt flink
• 1:17:36
  Speaker 4: Wat zeg je dat blijmoedig?
• 1:17:37
  Speaker 19: CEO
• 1:17:38
  Speaker 4: van een corporatie waar het ook flink kan schuren, de NPRC.
• 1:17:42
  Speaker 4: Wanneer schuurt het dan?
• 1:17:43
  Speaker 19: Ja, weet je wel, je hebt 160 leden met allerhande
• 1:17:46
  Speaker 19: verschillende schepen en ook voor hen bedrijfsmodellen. En die heb
• 1:17:52
  Speaker 19: je te verenigen. En we hadden op 3 oktober onze
• 1:17:56
  Speaker 19: algemene ledenvergadering. Dan zijn alle leden uitgenodigd, dan stemmen we
• 1:17:59
  Speaker 19: over een aantal zaken. En dan schuurt het ook. Wat
• 1:18:03
  Speaker 19: voor de een werkt, werkt voor de ander niet. Maar
• 1:18:04
  Speaker 19: de kracht van die coöperatie is juist... dat je die
• 1:18:08
  Speaker 19: stemmen probeert te verenigen... en ook voor ieder individueel lid zorgt...
• 1:18:14
  Speaker 19: dat er letterlijk winst te behalen valt binnen de coöperatie
• 1:18:19
  Speaker 4: Schuurt het dan ook omdat het schuurt tussen grote en
• 1:18:22
  Speaker 4: kleine leden? Of is er een ander onderscheid waarvan je
• 1:18:24
  Speaker 4: meestal weet... dit zijn de scheidslijnen, dat wil de een,
• 1:18:26
  Speaker 4: dat wil de ander?
• 1:18:27
  Speaker 19: Ja, grote en kleine leden... De visie op hoe je
• 1:18:35
  Speaker 19: je ondernemingen runt. Of juist meer vaste contracten moeten hebben.
• 1:18:41
  Speaker 19: En wat minder op de spotmarkt. Of dat we juist
• 1:18:45
  Speaker 19: minder contracten... en meer op de spotmarkt. Kijk, er zijn variaties.
• 1:18:51
  Speaker 19: Of we juist veel moeten inzetten op duurzame motoren... of
• 1:18:55
  Speaker 19: juist wat minder. En hoe realiseren
• 1:18:56
  Speaker 4: jullie daarin? Want het zijn wel leden, maar die hebben
• 1:18:58
  Speaker 4: hun eigen bedrijf te runnen, toch? Of niet per se?
• 1:19:01
  Speaker 19: Ze hebben hun eigen bedrijf
• 1:19:02
  Speaker 4: erin,
• 1:19:02
  Speaker 19: altijd. Maar wat wij wel zien is dat de binnenvaart
• 1:19:07
  Speaker 19: en onze leden... in het bijzonder voor een uitdaging staan.
• 1:19:10
  Speaker 19: In scheepsmotoren, in mogelijk nieuwe schepen.
• 1:19:15
  Speaker 4: Maar of je met een vast contract werkt... of dat
• 1:19:16
  Speaker 4: je toch meer kiest voor de spotmarkt... is dat iets
• 1:19:19
  Speaker 4: waar jullie als corporatie een beslissende stem in hebben... Bepaal
• 1:19:23
  Speaker 4: je dat als lid zelf?
• 1:19:24
  Speaker 19: Nee, dat bepaal je niet als lid zelf. Maar je
• 1:19:29
  Speaker 19: kunt wel kiezen welke vracht die je vaart. En dan
• 1:19:32
  Speaker 19: kan je een voorkeur hebben om bijvoorbeeld een vaste vaart
• 1:19:36
  Speaker 19: te hebben van A naar B. En die doe je
• 1:19:37
  Speaker 19: elke week. Of dat je denkt, nee, ik vind het
• 1:19:40
  Speaker 19: leuk om overal naartoe te varen. En dat kan per
• 1:19:43
  Speaker 19: jaar voor jou verschillen. Dus daar heb je wel de
• 1:19:45
  Speaker 19: vrijheid in. Maar hoe de portfolio wordt samengesteld... Dat bepaalt coöperatie.
• 1:19:51
  Speaker 19: En ik heb niet alleen een RFC, maar ook een ledenadviesraad.
• 1:19:55
  Speaker 4: Vond je dat jij eerder commissaris was bij deze coöperatie? Ja,
• 1:19:59
  Speaker 4: dat klopt. Ik zat zo een beetje door jouw cv
• 1:20:01
  Speaker 4: te bladeren. En ik dacht, dat is ook wel interessant.
• 1:20:03
  Speaker 4: Van commissaris naar CEO, daar kom je niet heel veel tegen.
• 1:20:06
  Speaker 4: Dus ja, was het een moedje? Was er geen andere kandidaat?
• 1:20:08
  Speaker 4: Dacht je nou, dan doe ik het maar.
• 1:20:10
  Speaker 19: Nee, nee, nee. Het was de timing die dat maakte.
• 1:20:15
  Speaker 19: Ik kwam van Vugero vandaan. En ik, zoals je dat
• 1:20:20
  Speaker 19: doet als je uitkijkt naar je volgende job, dan roep
• 1:20:24
  Speaker 19: je tegen je netwerk, jongens, als je nog wat hoort,
• 1:20:26
  Speaker 19: ik ben in de race. Maar
• 1:20:29
  Speaker 4: je hebt jezelf gemeld. Je was eerst toezichthouder. Nee,
• 1:20:34
  Speaker 19: sorry. In mijn netwerk. Dus je mede-RVC-leden zijn dan je netwerk.
• 1:20:40
  Speaker 20: Ja
• 1:20:40
  Speaker 19: En daar riep ik van, jongens, ik ben weer op zoek.
• 1:20:43
  Speaker 19: Dus bel me als je wat hoort. En in precies
• 1:20:45
  Speaker 19: die periode zei de voorganger, mijn voorgangster... Femke Brenninkmeijer zei op.
• 1:20:51
  Speaker 19: Toen belde de voorzitter van de RVC. Die zei, ja,
• 1:20:56
  Speaker 19: is dit niet wat voor jou?
• 1:20:57
  Speaker 4: Hm. Maar het is niet iets geks van toezicht houden
• 1:20:59
  Speaker 4: naar uiteindelijk...
• 1:21:00
  Speaker 19: Nou, het is wel bijzonder. Ooit werkte ik bij het
• 1:21:04
  Speaker 19: Haafdrijf Rotterdam. Toen werd Hans Smits van de RFC-lid CEO.
• 1:21:09
  Speaker 19: Dus het gebeurt wel, maar het is wel bijzonder. Wat
• 1:21:12
  Speaker 19: we wel hebben gedaan is om alle schijn van vriendjespolitiek
• 1:21:16
  Speaker 19: weg te halen.
• 1:21:16
  Speaker 4: Lastige vragen
• 1:21:17
  Speaker 19: bij een
• 1:21:17
  Speaker 4: radio-interview.
• 1:21:18
  Speaker 19: Ja, lastige vragen. Dus dat we wel echt voor een
• 1:21:23
  Speaker 19: sollicitatieprocedure hebben gedaan.
• 1:21:25
  Speaker 4: Maar is dat dan zonder jouw mede-commissarissen? Want die kennen
• 1:21:29
  Speaker 4: jou als commissaris. Of hebben die wel in deze benoeming
• 1:21:31
  Speaker 4: een belangrijke rol gespeeld?
• 1:21:33
  Speaker 19: uiteindelijk benoemd de raad van commissarissen de directeur. Dus die
• 1:21:37
  Speaker 19: hebben een rol gespeeld. Maar die hebben ook gezorgd dat
• 1:21:40
  Speaker 19: ik niet alleen hen heb gesproken. Dus ik heb helemaal
• 1:21:43
  Speaker 19: een sollicitatieprocedure doorlopen.
• 1:21:45
  Speaker 4: Nog even, want daar waren we begonnen. Mijn schuld dat
• 1:21:47
  Speaker 4: we zijn afgeslagen bij die vergadering in oktober. Waar jullie
• 1:21:51
  Speaker 4: hebben bepaald ook dat je zegt... we moeten op basis
• 1:21:53
  Speaker 4: van wat we op ons af zien komen... ook wat
• 1:21:56
  Speaker 4: geld in kas houden. We houden wat winst extra achter.
• 1:21:59
  Speaker 4: Waarom
• 1:22:00
  Speaker 19: is dat? Nou, precies wat je net zei. Het zijn
• 1:22:03
  Speaker 19: interessante tijden. Geopolitiek. We zagen dat toen de Oekraïneoorlog begon...
• 1:22:09
  Speaker 19: dat ineens alle graanverschepingen die we hadden... een hele andere
• 1:22:13
  Speaker 19: kant op gingen. Je ziet nu dat de onzekerheid blijft.
• 1:22:16
  Speaker 19: Bovendien was het... Ongeveer rond de 4 ton. Dus als
• 1:22:22
  Speaker 19: je dat uit gaat keren aan je 160 leden... Nou,
• 1:22:25
  Speaker 19: dat zijn geen boekenwinsten, maar toch
• 1:22:27
  Speaker 4: wel... Honderd keer kun je ook zeggen 4 ton inkast.
• 1:22:29
  Speaker 4: Daar red je de oorlog ook niet mee. Of toch wel?
• 1:22:32
  Speaker 19: Nou ja, dat is wel net weer wat meer vet
• 1:22:34
  Speaker 19: op de botten. En het is natuurlijk niet het enige
• 1:22:36
  Speaker 19: wat we inkast hebben. Maar dat was wel het besluit.
• 1:22:39
  Speaker 19: Want dat wordt dus in die algemene ledenvergadering genomen... De
• 1:22:43
  Speaker 19: directie doet een voorstel samen met de RwC. En uiteindelijk
• 1:22:51
  Speaker 19: hebben de leden te besluiten... of ze dat voorstel aannemen
• 1:22:53
  Speaker 19: of afwijzen. En die zien daar wat
• 1:22:56
  Speaker 4: van af als je dat rekensommetje maakt... 4 ton over
• 1:22:59
  Speaker 4: alle leden uitgestrooid
• 1:23:00
  Speaker 19: in winst. Ik denk dat in dit geval alle leden
• 1:23:02
  Speaker 19: donders goed doorhebben... dat het spannende tijden zijn. Dus dat
• 1:23:05
  Speaker 19: ze liever een stevige coöperatie... dan die eenmalige uitkering.
• 1:23:11
  Speaker 4: Maar waar denk je dan? Want er zijn een aantal
• 1:23:14
  Speaker 4: problemen die je kunt identificeren. Dunne marges, dure energie, geopolitieke spanningen...
• 1:23:19
  Speaker 4: Europese industrie, toch een ingewikkeld verhaal. Waar denk je dat
• 1:23:22
  Speaker 4: je die 4 ton dan het hardst voor nodig hebt?
• 1:23:25
  Speaker 19: Ik denk wel dat je het hardst nodig hebt om
• 1:23:28
  Speaker 19: te zorgen... dat we als coöperatie op pijl blijven. In
• 1:23:33
  Speaker 19: de zin dat we leden kunnen blijven aantrekken. De juiste
• 1:23:36
  Speaker 19: leden kunnen blijven aantrekken. Maar dat we ook een duurzaamheidstarget hebben.
• 1:23:43
  Speaker 19: Dat hadden we heel erg goed gedekt door HVO te doen.
• 1:23:47
  Speaker 19: Dat moet je
• 1:23:47
  Speaker 4: even uitleggen. Wat betekent dit precies?
• 1:23:51
  Speaker 19: HVO is laagzwafelige verbranding, gasolie. Daar is door de overheidsregels
• 1:23:58
  Speaker 19: van Red 3... lang verhaal, daar gaan we niet in,
• 1:24:00
  Speaker 19: maar is het veel duurder geworden. Dus dat betekent dat
• 1:24:02
  Speaker 19: wij gewoon weer gasolie tanken... en niet dat laagzwafelige. Dan
• 1:24:07
  Speaker 4: komt je label B in 2030 wel in problemen
• 1:24:10
  Speaker 19: Dus dat is echt wel een ding. Maar ja, er
• 1:24:11
  Speaker 19: zijn dus andere manieren. We hebben gekeken naar andere motoren.
• 1:24:14
  Speaker 19: Kunnen we dat gezamenlijk tussen coöperatie en leden... bijvoorbeeld oppakken
• 1:24:18
  Speaker 19: met die 4 ton? Er is nu één lid
• 1:24:19
  Speaker 4: met een watermotor. motorstofmotor, heb ik me laten vertellen
• 1:24:22
  Speaker 4: En dat moet dan een pilot zijn?
• 1:24:24
  Speaker 19: Ja.
• 1:24:24
  Speaker 4: Want daar moet blijken, dit is uiteindelijk nog wel rond
• 1:24:27
  Speaker 4: te rekenen. Maar als dat niet zo is, dan?
• 1:24:29
  Speaker 19: Ja, nou ja, dus dan kijken we ook naar hybride motoren.
• 1:24:32
  Speaker 19: We hebben een onderzoek gedaan met... Topsector logistiek. Wat kun
• 1:24:38
  Speaker 19: je nou voor motoren die schoner zijn. Dat zijn dan
• 1:24:43
  Speaker 19: diesel elektrische motoren. Kun je ook elektrisch gaan varen. Wat
• 1:24:47
  Speaker 19: ik heel goed vond aan die studie. Is dat we
• 1:24:50
  Speaker 19: echt hebben gekeken. Hoe past dat dan in het schip.
• 1:24:53
  Speaker 19: Want het zou wel theoretisch uit kunnen komen. Maar het
• 1:24:56
  Speaker 19: gaat ten koste van laadvermogen. Je moet vaker stoppen. Dus
• 1:24:59
  Speaker 19: hoe het economisch uitkomt. Toen kwam het nog niet uit.
• 1:25:02
  Speaker 19: Dus dat is wel de volgende stap. Er is nog
• 1:25:04
  Speaker 19: geen oplossing. Waterstof doen we dan niet massaal. En dat
• 1:25:09
  Speaker 19: zou ik ook nog niemand van mijn leden aanbevelen.
• 1:25:11
  Speaker 4: En voor jullie is het ook belangrijk om die corporatie
• 1:25:13
  Speaker 4: goed in de benen te houden om te groeien. En
• 1:25:15
  Speaker 4: daar moet je ook extra aandacht
• 1:25:18
  Speaker 19: aan besteden. Dat gaat niet vanzelf. Nee, dat gaat niet vanzelf.
• 1:25:21
  Speaker 19: Je moet natuurlijk altijd je klanten goed blijven bedienen. Maar
• 1:25:25
  Speaker 19: ook nieuwe soorten klanten opzoeken. En daardoor groeit de corporatie.
• 1:25:30
  Speaker 19: Dus dat is ook een target. Ja.
• 1:25:33
  Speaker 4: Dank voor je komst.
• 1:25:34
  Speaker 19: Ja, dank je wel
• 1:25:35
  Speaker 4: Joyce Blik, de CEO van de binnenvaartcoöperatie NPRC. Wil je
• 1:25:39
  Speaker 4: meer gesprekken luisteren met de top van het bedrijfsleven... over
• 1:25:42
  Speaker 4: andere leiders van dit moment? Bijvoorbeeld het gesprek dat mijn
• 1:25:45
  Speaker 4: collega Jochem Visser had... met Mark Olderikering van het microtechnologie-
• 1:25:48
  Speaker 4: en nanotechnologiebedrijf Micronet. Abonneer je dan op de top van Nederland.
• 1:25:53
  Speaker 4: Dan hoef je geen aflevering te missen. Straks neemt onze
• 1:26:00
  Speaker 4: beursnerdje mee langs alle spannende cijfers... die deze week nog
• 1:26:02
  Speaker 4: gepubliceerd gaan worden. Dus wil je alvast een voorbeschouwing... blijf
• 1:26:06
  Speaker 4: dan gerust luisteren naar BNR Zaken doen
• 1:26:08
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
• 1:26:14
  Speaker 1: Verzekerd van betaling. BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt
• 1:26:20
  Speaker 1: door Atradius en Numbers. Numbers, de business software voor facturatie, boekhouding,
• 1:26:26
  Speaker 1: salaris en rapportages. Wil je weten wat er speelt en
• 1:26:29
  Speaker 1: of waarom
• 1:26:30
  Speaker 2: In de BNR app lees je ook de laatste artikelen.
• 1:26:34
  Speaker 2: Download de BNR app en
• 1:26:35
  Speaker 3: blijf scherp
• 1:26:38
  Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
• 1:26:46
  Speaker 4: Laatste half uurtje van vandaag. Zaken doen voor economisch nieuws
• 1:26:49
  Speaker 4: en zakelijke inzicht. Hoogste tijd voor een analyse van de
• 1:26:52
  Speaker 4: financiële markten.
• 1:26:53
  Speaker 3: Bersnerd.
• 1:26:55
  Speaker 4: Onze beursneurt van vandaag is economie-redacteur Sam van Zuilen. Sam, goedemiddag. Goedemiddag, Thomas.
• 1:27:00
  Speaker 4: De AEX valt een hoop over te vertellen, maar wat
• 1:27:03
  Speaker 4: is de stand van dit moment? Nou, we begonnen
• 1:27:05
  Speaker 21: met een... Ik ga je vraag niet in. Nee, ik
• 1:27:07
  Speaker 21: ga je vraag niet direct beantwoorden. We begonnen met een
• 1:27:10
  Speaker 21: openingsrecord van 1143,99 punten. Daarna tikte we een tussentijds recordje
• 1:27:17
  Speaker 21: aan van 1145,55 punten. En nu staan we op 1140,36.
• 1:27:22
  Speaker 21: Dus een minnetje van 0,2. Dat is niet zo'n heel
• 1:27:28
  Speaker 21: heftig minnetje. Maar het is toch lager dan al die
• 1:27:30
  Speaker 21: prachtige records die we elke maand breken. Vind ik een
• 1:27:32
  Speaker 21: beetje jammer. We hebben een aantal stijgers en dalers. We
• 1:27:35
  Speaker 21: hebben Wolters Kluwer, die stijgt nu met 2,7 procent. Die
• 1:27:39
  Speaker 21: is al een paar maanden bezig met een opmars na
• 1:27:41
  Speaker 21: de Saaspocalypse. ASML is natuurlijk als zwaargewicht ook deels verantwoordelijk
• 1:27:46
  Speaker 21: voor de stijging. 1,3 procent. Daar hebben we ook een
• 1:27:48
  Speaker 21: hele leuke podcast over gemaakt. Onze ASML, die moet je
• 1:27:50
  Speaker 21: even checken op je BNR-app. En Bezi doet het ook
• 1:27:55
  Speaker 21: goed vandaag met 1,7 procent. Die is ook flink gedaald
• 1:27:58
  Speaker 21: de afgelopen maanden, dus... Goed om te zien dat de
• 1:28:01
  Speaker 21: kleine broertje van ASML weer meedoet. We doen het sowieso
• 1:28:05
  Speaker 21: beter dan de Fransen. Ondanks dat we vandaag een beetje dalen.
• 1:28:08
  Speaker 21: Na de protesten van het afgelopen weekend. En die andere
• 1:28:11
  Speaker 21: dingen zoals de oplopende rente en
• 1:28:12
  Speaker 12: de
• 1:28:12
  Speaker 21: staatsschuld. Die dingen spelen natuurlijk ook. Lijken beleggers Parijs toch
• 1:28:17
  Speaker 21: wat meer te mijden deze week. De CAC 40 staat nu...
• 1:28:22
  Speaker 21: Wel op een plus, maar daarnet niet. Hij staat nu
• 1:28:24
  Speaker 21: plus 0,3. Gaan
• 1:28:26
  Speaker 4: we naar CoreWeave. Daar gaat het in wat grotere percentages.
• 1:28:29
  Speaker 4: Het Koreaanse minister voorspelde na de enorme daling van de
• 1:28:32
  Speaker 4: chip-aandelen in de Kospi juist weer een groei. Beleggers hebben
• 1:28:37
  Speaker 4: hun aandelen dan weer massaal verkocht. Kun jij er nog
• 1:28:39
  Speaker 4: chocolade van maken? maken?
• 1:28:40
  Speaker 21: Ja, een beetje. Maar uiteindelijk ben ik niet de arbiter
• 1:28:43
  Speaker 21: van de waarheid. Die rol besteed ik uit aan Reinder
• 1:28:45
  Speaker 21: Wietsma van Centif. En die zei er vanochtend het volgende over.
• 1:28:49
  Speaker 22: Ze hebben allemaal hun eigen tijdshorizon wel gelijk. De minister
• 1:28:53
  Speaker 22: heeft gelijk omdat alle investeringen op en rond chips nog
• 1:28:58
  Speaker 22: steeds volop doorgaan. Een grote afnemer van die geheugenchips is Nvidia.
• 1:29:03
  Speaker 22: Die hebben gezegd we gaan volgend jaar 70% groeien. En
• 1:29:06
  Speaker 22: dat is niet omdat wij... We kunnen niet meer groeien,
• 1:29:10
  Speaker 22: want meer chips zijn er niet. Dus die markt is
• 1:29:12
  Speaker 22: nog steeds ontzettend krap. Er is heel veel vraag naar
• 1:29:15
  Speaker 22: de geheugenchips specifiek die SK Hynix en Samsung kunnen leveren.
• 1:29:18
  Speaker 22: Dat is High Bandwidth Memory heet dat zo mooi. Dus nee,
• 1:29:21
  Speaker 22: die trend lijkt niet te keren of in ieder geval
• 1:29:23
  Speaker 22: niet de komende periode. Maar beleggers zijn natuurlijk alweer meer
• 1:29:26
  Speaker 22: bezig met wat er gebeurt daarna.
• 1:29:28
  Speaker 21: Goeie vraag, Heiner. Wat daarna? Dan komen we natuurlijk op
• 1:29:31
  Speaker 21: de cyclische aard van de chipmarkt. Nu is er heel
• 1:29:34
  Speaker 21: veel vraag. Er wordt veel geïnvesteerd in nieuwe chips kunnen maken.
• 1:29:37
  Speaker 21: Dan volgt overcapaciteit. Daarna daalt de vraag weer. Dat verhaal
• 1:29:41
  Speaker 21: kennen we allemaal van Economie 101. Dat punt ligt volgens
• 1:29:45
  Speaker 21: sommigen op 2029, 2030. Het jaartal dat ik vaker zie
• 1:29:47
  Speaker 21: is 2028. Maar ja... Ik heb mijn glazen bol dit
• 1:29:51
  Speaker 21: keer thuis gelaten... dus daar ga ik geen definitieve uitspraken
• 1:29:54
  Speaker 21: over doen. Maar daar had Reinder wat leuks over te zeggen.
• 1:29:57
  Speaker 21: Die leuke dingen besteed ik vandaag dus ook uit aan Reinder.
• 1:30:00
  Speaker 21: De
• 1:30:00
  Speaker 22: bedrijfsscijfers die deze bedrijven gaan rapporteren... kunnen bijna niet beter
• 1:30:04
  Speaker 22: dan dat ze nu zijn. De regering is vooruitzien, dus
• 1:30:07
  Speaker 22: veel van deze koersen... zijn eigenlijk al best wel behoorlijk ingekomen.
• 1:30:12
  Speaker 22: In het geval van basis zoals bijna een halvering. SK
• 1:30:15
  Speaker 22: Hynix en Samsung ook. Dus beleggers zijn al echt heel
• 1:30:18
  Speaker 22: erg bezig met de wolken die komen na de zonneschijn.
• 1:30:22
  Speaker 22: Maar ja, als er alweer genoeg wolken zijn ingeprijsd, dan
• 1:30:24
  Speaker 22: kun je zeggen je kunt weer rustig blijven zitten. Dat
• 1:30:26
  Speaker 22: is het leuke en vervelende aan beleggen. Je weet het
• 1:30:28
  Speaker 22: nooit zeker. Maar er is al zeker heel veel negatief
• 1:30:33
  Speaker 22: sentiment de laatste weken geweest. Meestal helpt dat wel om
• 1:30:37
  Speaker 22: de verwachting in ieder geval een heel stuk te resetten.
• 1:30:40
  Speaker 21: En ik vind dat zelf dus de prachtige paradox van
• 1:30:42
  Speaker 21: het bleggen. Je weet het nooit zeker, maar alles is
• 1:30:44
  Speaker 21: achteraf wel ingeprijsd. Er wordt een hoop ingeprijsd. Wat weten
• 1:30:49
  Speaker 21: we al over wat deze week... Het cijferseizoen is natuurlijk
• 1:30:53
  Speaker 21: weer begonnen. Het zult na de cijfers van de grootbanken
• 1:30:55
  Speaker 21: en ASML niemand zijn ontgaan. In het verlengde daarvan kijk
• 1:30:58
  Speaker 21: ik persoonlijk dus wel heel erg uit... naar wat Basie
• 1:31:00
  Speaker 21: verder gaat doen deze maand, deze week. Er wordt zeker
• 1:31:04
  Speaker 21: met de dalingen van het aandeel van de afgelopen weken...
• 1:31:07
  Speaker 21: wordt er gespeculeerd over een overname. Komt dat ASML toch
• 1:31:11
  Speaker 21: meer gaat investeren in hybrid bonding? Dat is natuurlijk het
• 1:31:13
  Speaker 21: ding van Basie. Maar ze gaan wel net een andere
• 1:31:16
  Speaker 21: kant op. Dus... Wie weet wat dat uiteindelijk gaat worden.
• 1:31:19
  Speaker 4: Basie in de gaten houden
• 1:31:21
  Speaker 21: Basie zeker in de gaten houden. Schrijf even mee. Maar
• 1:31:23
  Speaker 21: de kans is klein dat ze echt wat gaan zeggen
• 1:31:25
  Speaker 21: over een overname. Het
• 1:31:27
  Speaker 4: is eerder gebeurd. Dit jaar kwam op de dag dat
• 1:31:30
  Speaker 4: die overname geruchten de wereld in kwamen. De CEO hier vertellen.
• 1:31:33
  Speaker 4: dat een overname absoluut niet aan de orde was. Precies,
• 1:31:37
  Speaker 4: dus het lijkt
• 1:31:37
  Speaker 21: me heel sterk dat zij donderdag nou zeggen... ja, misschien
• 1:31:39
  Speaker 21: doen we het toch wel. Het lijkt me heel sterk.
• 1:31:42
  Speaker 21: Verder staan er nog wat andere interessante dingen op de agenda...
• 1:31:45
  Speaker 21: waaronder Netflix, Meta, Randstad, Axo Nobel... en natuurlijk SpaceX en Tesla.
• 1:31:50
  Speaker 21: En ik weet niet of jij die vliegende auto hebt gezien?
• 1:31:53
  Speaker 21: Nog niet, maar is het dan eindelijk toch een vliegende auto?
• 1:31:55
  Speaker 21: Er is een vliegende auto. Heb je dit nog niet gezien?
• 1:31:56
  Speaker 21: Serieuzer dan
• 1:31:57
  Speaker 4: alle andere folders? Nee.
• 1:31:58
  Speaker 21: Is een weekje op vakantie. En kijk niet naar vliegende auto's.
• 1:32:02
  Speaker 21: Het was heel erg indrukwekkend. De inner child moest wel
• 1:32:05
  Speaker 21: even gillen. Heb je er
• 1:32:07
  Speaker 4: ook een rijbewijs voor nodig? Want dan haak ik natuurlijk
• 1:32:09
  Speaker 4: meteen
• 1:32:09
  Speaker 21: af. Dit is dus de laatste roadster die ze maken.
• 1:32:12
  Speaker 21: Die je zelf moet besturen. Dus misschien bij de volgende
• 1:32:15
  Speaker 21: versie mag jij ook achter het stuur zitten. Hoe dan ook.
• 1:32:18
  Speaker 21: De aandeelhouders waren er niet van onder de indruk. Niet
• 1:32:21
  Speaker 21: zoals ik in ieder geval. Oh
• 1:32:22
  Speaker 4: ja
• 1:32:22
  Speaker 4: ik zie hem
• 1:32:22
  Speaker 21: hier. Precies. Prachtig, toch? Hij gaat ook in een seconde
• 1:32:27
  Speaker 21: van 0 naar 100. Dus je kan jezelf doodrijden in
• 1:32:29
  Speaker 21: je eigen garage. Het is echt prachtig
• 1:32:31
  Speaker 4: Het loopt een beetje weg, dit gesprek. Maar
• 1:32:33
  Speaker 21: in ieder geval, als SpaceX en Tesla nou wat meer
• 1:32:35
  Speaker 21: cijfers laten zien... dan in plaats van Aubera Farmen... dan
• 1:32:38
  Speaker 21: zouden ze ook wat resultaat boeken op de beurs. Dus
• 1:32:40
  Speaker 21: dat zien
• 1:32:41
  Speaker 4: we ook nog deze week. Sam van Zuilen, hoppakee. Op
• 1:32:43
  Speaker 4: je motor naar huis. Onze beursnert van vandaag. Dank je wel.
• 1:32:46
  Speaker 4: En voor meer nieuws en inzicht over de financiële markt...
• 1:32:48
  Speaker 4: abonneer je op de podcastbeursnert. Dan hoef je geen aflevering
• 1:32:50
  Speaker 4: te missen.
• 1:32:53
  Speaker 8: BNR Nieuwsradio. Vaker doen. Thomas van
• 1:32:59
  Speaker 4: Zijl. Buschauffeurs en treinpersoneel van het streekvervoer... gaan donderdag opnieuw staken,
• 1:33:03
  Speaker 4: melden vakbonden FNV en CNV. Het is de tweede landelijke stakingsdag...
• 1:33:08
  Speaker 4: vanwege het vastlopen van de onderhandelingen over een nieuwe CAO.
• 1:33:11
  Speaker 4: Vakbonden en werknemers zijn het oneens over de roosters... die
• 1:33:14
  Speaker 4: volgens de vakbonden sociaal moeten worden. Contact met Niels Rook,
• 1:33:18
  Speaker 4: hij is de onderhandeler namens CNV. Goedemiddag. Goedemiddag. Het is
• 1:33:22
  Speaker 4: wel volgens plan, geloof ik. Want tot kerst elke dag
• 1:33:26
  Speaker 4: per week een stakingsdag
• 1:33:29
  Speaker 23: Nou, wat we hebben aangekondigd is dat we tot aan
• 1:33:31
  Speaker 23: de kerst in elke week een vorm van actie zullen doen.
• 1:33:34
  Speaker 23: Dat kan een staking zijn, kan een werkonderbreking zijn. En
• 1:33:37
  Speaker 23: wat we gaan doen, dat maken we 48 uur van
• 1:33:39
  Speaker 23: tevoren bekend.
• 1:33:42
  Speaker 4: Ja, dus u houdt zich keurig aan het draaiboek. Want
• 1:33:45
  Speaker 4: het is nu maandag en donderdag dan leggen mensen het
• 1:33:48
  Speaker 4: werk neer. Maar u zegt het is niet alleen een staking,
• 1:33:50
  Speaker 4: althans nu donderdag wel... maar het zou ook iets anders
• 1:33:52
  Speaker 4: kunnen zijn in de weken voor kerst
• 1:33:55
  Speaker 23: Nou kijk, we gaan natuurlijk in de weken die hierna volgen...
• 1:33:58
  Speaker 23: kijken welke actie het beste passend is. Maar dat doen
• 1:34:02
  Speaker 23: we in nauw overleg met onze kaderleden.
• 1:34:05
  Speaker 4: Ja, en bent u wel dichter bij een akkoord gekomen?
• 1:34:08
  Speaker 4: Want uiteindelijk moeten we natuurlijk niet het doel van deze
• 1:34:10
  Speaker 4: acties vergeten.
• 1:34:13
  Speaker 23: Het doel van deze actie is inderdaad om een nieuwe
• 1:34:15
  Speaker 23: CAO dichterbij te brengen. Althans, zelfs te bereiken. Dat is
• 1:34:19
  Speaker 23: het doel. Of we dichterbij gekomen zijn, ik hoop het.
• 1:34:23
  Speaker 23: Maar ik denk het nog niet. Want we zijn nog
• 1:34:25
  Speaker 23: niet weer formeel in overleg met elkaar. En daarvoor, en
• 1:34:30
  Speaker 23: omdat dat perspectief ontbreekt... hebben we in ieder geval gezegd,
• 1:34:33
  Speaker 23: we gaan deze week weer actie voeren
• 1:34:35
  Speaker 4: Ja, maar u zegt erbij dat u formeel niet meer
• 1:34:37
  Speaker 4: bent uitgenodigd voor een overleg. Maar we weten van de
• 1:34:39
  Speaker 4: afgelopen maanden natuurlijk wel... dat er ook formeel geen contact
• 1:34:42
  Speaker 4: was tussen bijvoorbeeld vakbonden en kabinet. Maar dat er informeel
• 1:34:45
  Speaker 4: toch nog wel wat contacten liepen. Dat we elkaar toch
• 1:34:47
  Speaker 4: nog wel eens tegenkwamen. Dat geldt in dit geval ook
• 1:34:50
  Speaker 23: Nee, we zijn nu op dit moment in de fase
• 1:34:53
  Speaker 23: dat er over en weer... worden er wel brieven naar
• 1:34:55
  Speaker 23: elkaar gestuurd. Vorige week nog weer. dat we elkaar soms
• 1:35:01
  Speaker 23: op sommige punten... in de informatievoorziening niet helemaal goed begrepen.
• 1:35:05
  Speaker 23: Maar er is op dit moment geen gesprek of informeel
• 1:35:10
  Speaker 23: gesprek gaande.
• 1:35:11
  Speaker 4: Dus het is niet zo dat dit alles berust op
• 1:35:12
  Speaker 4: een misverstand... maar er is wel miscommunicatie geweest op bepaalde fronten,
• 1:35:15
  Speaker 4: begrijp ik
• 1:35:17
  Speaker 23: Nee, rondom sommige onderwerpen... is eigenlijk een verschil van hoe
• 1:35:23
  Speaker 23: je de dingen voorstelt. Kijk, op een gegeven moment... hadden
• 1:35:27
  Speaker 23: wij gecommuniceerd dat de werkgevers zeiden... vier dagen van tevoren
• 1:35:31
  Speaker 23: maken we de roosters bekend. Dat is zelfs nog een
• 1:35:34
  Speaker 23: beetje erger, want laat maar zeggen... acht dagen van tevoren
• 1:35:39
  Speaker 23: is in principe nu de norm... om roosters en diensten
• 1:35:41
  Speaker 23: bekend te maken. Of diensten binnen de roosters bekend te maken.
• 1:35:45
  Speaker 23: Het voorstel van werkgevers is dat om laag te brengen
• 1:35:48
  Speaker 23: naar vier. Dat voorstel hebben de werkgevers ingetrokken. Maar hebben
• 1:35:53
  Speaker 23: nu wel gezegd... We willen in overleg met de OR
• 1:35:56
  Speaker 23: kunnen bepalen... dat die diensten nog iets korter van tevoren
• 1:36:00
  Speaker 23: aangekondigd worden... tot zelfs al een dag van tevoren. Dus
• 1:36:03
  Speaker 23: daar hebben we onderling wat briefwisseling over gehad.
• 1:36:06
  Speaker 4: En is dit alles... onder de noemer roosterproblematiek te schuilen
• 1:36:11
  Speaker 4: of niet? Want ik zie ook levensfaseregelingen die zouden niet
• 1:36:15
  Speaker 4: versoberd moeten... of wel versoberd moeten worden voor oudere werknemers.
• 1:36:19
  Speaker 4: Onbetaalde pauzes, de OR, de zeggenschap van de OR... dat
• 1:36:22
  Speaker 4: komt ook allemaal voorbij in het lijstje met eisen. Is
• 1:36:25
  Speaker 4: alles even belangrijk of niet
• 1:36:28
  Speaker 23: Nee, niet alles is even belangrijk. Er zijn natuurlijk een
• 1:36:30
  Speaker 23: aantal onderwerpen die voor ons echt groot belangrijk zijn. Maar
• 1:36:35
  Speaker 23: wat je over het algemeen wel ziet in dit CAO-conflict...
• 1:36:38
  Speaker 23: heel veel verslechteringen momenteel op tafel liggen. En te zwaar
• 1:36:43
  Speaker 23: voor ons om te dragen. En als ik dan een
• 1:36:46
  Speaker 23: rangorde aan ga brengen in... wat vinden we nu de belangrijkste?
• 1:36:49
  Speaker 23: Dan zeg ik het bekendmaken van die diensten. Dat vinden
• 1:36:52
  Speaker 23: we wel een heel belangrijk onderwerp. Maar in ieder geval
• 1:36:57
  Speaker 23: een belangrijker onderwerp... is het inperken van de zeggenschap van
• 1:37:01
  Speaker 23: de ondernemingsraad op de roosters. Hoe dat nu op dit
• 1:37:05
  Speaker 23: moment wel geregeld is. En toch ook zorg voor een stukje...
• 1:37:08
  Speaker 23: betere balanswerk privé
• 1:37:10
  Speaker 4: Maar als u nu zegt, we zijn nog geen steek
• 1:37:12
  Speaker 4: dichter bij een akkoord... dus dan neem ik aan, dan
• 1:37:15
  Speaker 4: bent u er niet op donderdag al... met een uitnodiging
• 1:37:19
  Speaker 4: voor een vervolggesprek. En misschien gaat dit nog wel duren
• 1:37:21
  Speaker 4: tot kerst. Dan is altijd ook weer de afweging... wanneer
• 1:37:25
  Speaker 4: verlies je met deze acties de sympathie van de reiziger...
• 1:37:28
  Speaker 4: de sympathie van mensen die gebruik maken van het openbaar vervoer.
• 1:37:32
  Speaker 4: Is dat voor jullie ook een overweging?
• 1:37:34
  Speaker 23: Dat is zeker een overweging. Dat vraag je je continu af.
• 1:37:37
  Speaker 23: En dat is ook echt een moeilijke vraag. En die
• 1:37:41
  Speaker 23: ligt echt ook zwaar op onze maag. Maar als we
• 1:37:44
  Speaker 23: kijken naar hoe massief nu de arbeidsvoorwaarden van personeel worden afgebroken.
• 1:37:49
  Speaker 23: Dan zeggen we op dit moment dat we een grens trekken.
• 1:37:53
  Speaker 23: En dat we dus ook in beweging moeten komen. Ja,
• 1:37:57
  Speaker 23: op dat punt. Dus het gaat simpelweg niet over meer salaris. Nou,
• 1:38:01
  Speaker 23: het gaat ook over meer
• 1:38:02
  Speaker 4: salaris. Toch een duur en loonsverhoging van 9,5% in twee
• 1:38:05
  Speaker 4: jaar
• 1:38:06
  Speaker 23: Het gaat ook over meer salaris. Veel belangrijker zijn de
• 1:38:10
  Speaker 23: dingen die nu op tafel liggen... die leiden tot enorme
• 1:38:14
  Speaker 23: inperkingen in het balanswerk privé... wat ons betreft. Die zijn
• 1:38:17
  Speaker 23: veel zwaarder. En over loon, daar komen wij vast wel
• 1:38:21
  Speaker 23: over te praten... op het moment dat wij tot een
• 1:38:23
  Speaker 23: akkoord proberen te komen... Dat is nu niet het springende
• 1:38:27
  Speaker 23: punt waarop de overleg aan geklopt is. zijn. Dat is
• 1:38:31
  Speaker 23: toch echt op de verzwaringen die nu op tafel liggen,
• 1:38:34
  Speaker 23: de verslechteringen die op tafel liggen, waarvan wij zeggen dat
• 1:38:37
  Speaker 23: is op dit moment veel te veel. En daar tas
• 1:38:39
  Speaker 23: je de arbeidsmarktpositie van werknemers te zwaar mee aan
• 1:38:43
  Speaker 4: CNV-onderhandelaar Niels Rook over de aangekondigde staking donderdag in het streekvervoer.
• 1:38:48
  Speaker 4: Dank voor dit gesprek.
• 1:38:50
  Speaker 16: Het
• 1:38:53
  Speaker 4: laatste macro-economische nieuws toegelegd door Edin Mujagic. Edin, goedemiddag. Goedemiddag, Thomas.
• 1:38:58
  Speaker 4: Had jij een leuke week, zo zonder mij? Ik
• 1:39:01
  Speaker 17: heb wel
• 1:39:01
  Speaker 4: eens mooiere weken meegemaakt, inderdaad. Welkom terug, Thomas. Wij gaan
• 1:39:05
  Speaker 4: het gewoon hebben over een terugkerend onderwerp... namelijk uitspraken van
• 1:39:08
  Speaker 4: Christine Lagarde. Zij ziet namelijk ook dat de rentes oplopen...
• 1:39:13
  Speaker 4: Dat is niet alleen maar een probleem.
• 1:39:15
  Speaker 17: Nee, zij zegt die stijgende lange rentes in Frankrijk... maar
• 1:39:20
  Speaker 17: ook in de rest van de eurozone... helpt ons eigenlijk
• 1:39:24
  Speaker 17: om die inflatie te verslaan. En de redenering is, door
• 1:39:27
  Speaker 17: de stijgende lange rentes... dat drukt de economische groei omlaag...
• 1:39:32
  Speaker 17: En als de economische groei omlaag gaat, betekent dat heel simpel...
• 1:39:36
  Speaker 17: de vraag neemt misschien wel wat af. En dat zou
• 1:39:40
  Speaker 17: dan tot neerwaartse druk op de inflatie moeten leiden. En
• 1:39:43
  Speaker 17: dat mechanisme werkt inderdaad zo. Maar ik vond het wel
• 1:39:46
  Speaker 17: een hele vreemde oplossing van een centrale bankier. In de
• 1:39:51
  Speaker 17: eerste plaats, structurele inflatie. Dat is toch waar een centrale
• 1:39:55
  Speaker 17: bank naar zou moeten kijken. Dus even door de tijdelijke
• 1:39:58
  Speaker 17: ontwikkeling heen. Structurele inflatie komt door het te ruime beleid
• 1:40:03
  Speaker 17: van de centrale bank. En de overheden die structureel meer
• 1:40:07
  Speaker 17: uitgeven dan wat er binnenkomt. Dus die lange rentes, wat
• 1:40:11
  Speaker 17: dat aan structurele redenen van inflatie doet, vraag ik me af.
• 1:40:15
  Speaker 17: Maar
• 1:40:15
  Speaker 4: dan heeft de ECB natuurlijk ook wel de afgelopen tijd
• 1:40:17
  Speaker 4: laten zien dat ze bereid zijn zo af en toe
• 1:40:19
  Speaker 4: de rente te verhogen. Nou ja, we zitten nu
• 1:40:22
  Speaker 17: op 2,5 procent. Als er nog een renteverhoging bij komt
• 1:40:25
  Speaker 17: dit jaar, zitten we op 2,75. Dat zijn geen rentepercentages
• 1:40:29
  Speaker 17: waarmee je de inflatie gaat verslaan. In de tweede plaats,
• 1:40:34
  Speaker 17: die lange rentes in de eurozone lopen voor een deel
• 1:40:38
  Speaker 17: op omdat de inflatie te hoog is. En omdat de
• 1:40:41
  Speaker 17: inflatieverwachtingen daardoor aan het stijgen zijn. En dat komt weer
• 1:40:46
  Speaker 17: voor een... Een belangrijke deel. Doordat de ECB destijds te
• 1:40:51
  Speaker 17: laat in actie is gekomen tegen inflatie. De rente niet
• 1:40:55
  Speaker 17: ver genoeg heeft gebracht. En heel snel weer de rente
• 1:40:58
  Speaker 17: is gaan
• 1:40:59
  Speaker 4: verlagen. Dus zij kan dit probleem niet uitbesteden
• 1:41:01
  Speaker 17: Ze moet aan de wortel iets doen. Er zijn gewoon
• 1:41:04
  Speaker 17: meerdere redenen waarom dit een hele rare... bewering is van
• 1:41:08
  Speaker 17: een centrale bankier. En de derde is... De redenering is
• 1:41:12
  Speaker 17: in mijn optiek toch ergens wereldvreemd. Want... Het komt erop neer,
• 1:41:19
  Speaker 17: je zit in een voertuig... en je rijdt veel te hard,
• 1:41:22
  Speaker 17: 150 kilometer per uur... en in plaats van te remmen
• 1:41:25
  Speaker 17: denk je... weet je wat, ik bots vroeg of laat
• 1:41:27
  Speaker 17: wel tegen een boom aan... dus het komt wel goed.
• 1:41:30
  Speaker 17: Dit kan geen oplossing voor inflatie zijn. Het kan toch
• 1:41:33
  Speaker 17: niet zo zijn dat de centrale bank zegt... wij zijn
• 1:41:35
  Speaker 17: straks verlost van het inflatieprobleem... omdat onze economie, die toch
• 1:41:39
  Speaker 17: nauwelijks groeit... nog minder gaat groeien omdat die lange rentes oplopen...
• 1:41:45
  Speaker 17: En de vierde, en dat is toch wel een belangrijke
• 1:41:48
  Speaker 17: implicatie voor iedereen die zich onder andere met beleggen bezighoudt,
• 1:41:54
  Speaker 17: het impliceert dat de ECB eigenlijk de rente niet verder
• 1:41:58
  Speaker 17: hoeft te verhogen. Dat is wat ze hiermee zegt. Dat
• 1:42:04
  Speaker 17: betekent dat je dus rekening moet houden... met nog langer
• 1:42:07
  Speaker 17: te hoge inflatie... met nog meer opvaartsdruk op die lange rentes.
• 1:42:10
  Speaker 17: Wordt
• 1:42:10
  Speaker 4: er nog wel uitgegaan van de renteverhoging... naar die twee
• 1:42:14
  Speaker 4: en drie kwart procent?
• 1:42:15
  Speaker 17: Ja, maar wat ik net zeg... dat zijn geen rentendiveaus
• 1:42:20
  Speaker 17: waarmee je de inflatie gaat verslaan. En ondertussen, terwijl wij
• 1:42:24
  Speaker 17: ons focussen op die... ECB-rente moet je eigenlijk ook gaan kijken...
• 1:42:29
  Speaker 17: naar de ontwikkeling van de geldhoeveelheid in de eurozone. En
• 1:42:32
  Speaker 17: die ontwikkeling van de geldhoeveelheid... geeft mij ook geen reden
• 1:42:35
  Speaker 17: om te verwachten... dat de bron van inflatie op lange
• 1:42:39
  Speaker 17: termijn wat minder mee zou doen. Dus
• 1:42:43
  Speaker 4: jij leest hier eigenlijk vooral weinig bereidheid in... om iets
• 1:42:46
  Speaker 4: te doen aan die rentes zelf
• 1:42:48
  Speaker 17: als ECB? Ik lees hier weer een nieuw argument om
• 1:42:51
  Speaker 17: vooral als ECB niet te steken... niet van de indruk
• 1:42:57
  Speaker 17: onttrekken dat dat wel iets te maken heeft met de
• 1:43:00
  Speaker 17: financiële situatie in een aantal eurolanden. Niet in de laatste plaats.
• 1:43:04
  Speaker 17: Zou dat meespelen dat zij van Franse origine is? Ja,
• 1:43:08
  Speaker 17: je zegt het zelf. Het is wel heel toevallig. Kijk,
• 1:43:12
  Speaker 17: het zou voor mij makkelijker zijn om dit te begrijpen...
• 1:43:15
  Speaker 17: als haar tegenhanger in de VS ongeveer hetzelfde zou zeggen.
• 1:43:20
  Speaker 17: Maar de voorzitter van de Fed zegt... inflatie komt niet
• 1:43:24
  Speaker 17: uit de lucht vallen. Inflatie is altijd het gevolg van
• 1:43:27
  Speaker 17: het beleid wat wij voeren... Wij moeten de rente gaan verhogen.
• 1:43:32
  Speaker 17: De rente van de vet gaat richting de 5 procent.
• 1:43:35
  Speaker 17: Maar meneer heeft ook niet echt in
• 1:43:36
  Speaker 4: zijn kaart laten kijken de afgelopen
• 1:43:38
  Speaker 17: dagen. Nee, maar die doet wel dingen en die zegt
• 1:43:40
  Speaker 17: de juiste dingen. En die is niet op zoek naar
• 1:43:42
  Speaker 17: weer een reden... om vooral de rente niet te verhogen.
• 1:43:45
  Speaker 17: En als ik dan dit soort redeneringen krijg, wat ik
• 1:43:47
  Speaker 17: net zei... onze economieën de grond ingeboord worden. En dat
• 1:43:55
  Speaker 17: je dan straks kunt zeggen, nou, wij zijn van inflatie weg. Ja,
• 1:43:58
  Speaker 17: dan zullen we wel van inflatieproblemen af zijn. Maar kijk
• 1:44:02
  Speaker 17: naar wat de prijs daarvoor zal
• 1:44:04
  Speaker 4: zijn. Voordat je helemaal op stoom raakte, waarvoor natuurlijk mijn dank,
• 1:44:07
  Speaker 4: zei je wel, het mechanisme waar Lagarde van uitgaat, dat
• 1:44:10
  Speaker 4: werkt wel zo.
• 1:44:11
  Speaker 17: Dat werkt wel zo, alleen je hoopt dat een centrale
• 1:44:14
  Speaker 17: bank vroegtijdig de rente verhoogt, zodat het niet... zo opgelost
• 1:44:19
  Speaker 17: hoeft te worden. Dit is precies wat je wilt voorkomen.
• 1:44:22
  Speaker 17: En als je hierover doordenkt, dan zou je zelfs de
• 1:44:24
  Speaker 17: vraag kunnen stellen... wat is dan überhaupt de noodzaak voor
• 1:44:27
  Speaker 17: een centrale bank? Als anderen het wel oplossen voor je.
• 1:44:30
  Speaker 17: Als anderen het wel oplossen. Doek de ECB dan maar op,
• 1:44:33
  Speaker 17: zou ik zeggen
• 1:44:34
  Speaker 4: Edemoeje Gietjes, dankjewel. Tot later deze week. Aangeschoven Mark Beekhuis
• 1:44:39
  Speaker 4: presenteert om vier uur de avondspits. Meestal met iemand anders.
• 1:44:43
  Speaker 4: Meestal met Niels Heithuis.
• 1:44:45
  Speaker 24: Waar is Niels Heithuis? Niels heeft een verdwaalde machinist in
• 1:44:49
  Speaker 24: de trein gehad. De bedoeling was dat hij zou stoppen
• 1:44:51
  Speaker 24: bij het Amstelstation... waar wij naast zitten. Maar hij is
• 1:44:54
  Speaker 24: gewoon doorgereden naar Utrecht. Omdat het kan. Ja, dus om
• 1:44:58
  Speaker 24: vier uur is hij er wel
• 1:44:58
  Speaker 4: We hebben dit beste verhaal al gehad. Ja,
• 1:45:00
  Speaker 24: precies, beter dan dit woord
• 1:45:01
  Speaker 4: Maar toch, in de
• 1:45:02
  Speaker 24: schaduw van dit verhaal, wat heb je nog meer? Ja,
• 1:45:04
  Speaker 24: je hebt hier ook CNN aanstaan. En daar zijn de
• 1:45:06
  Speaker 24: hele dag beelden vanuit Parijs... en de andere grote steden
• 1:45:08
  Speaker 24: in Frankrijk. Dat gaat natuurlijk in de middag uitgebreid behandeld
• 1:45:11
  Speaker 24: worden
• 1:45:12
  Speaker 4: vanuit allerlei plekken. Ik was dus de afgelopen week in Frankrijk,
• 1:45:15
  Speaker 4: het Franse platteland. Helemaal niets gemerkt. En op de terugreis
• 1:45:18
  Speaker 4: dacht ik toch eens even lezen... wat er gebeurt is
• 1:45:19
  Speaker 4: in de wereld. Het lijkt me een oorlogsgebied te zijn.
• 1:45:22
  Speaker 4: Je staat er tussen.
• 1:45:23
  Speaker 24: Ja, maar wat doen die rellen met de politieke verhoudingen?
• 1:45:26
  Speaker 24: En andersom misschien ook wel, waar komen die rellen vandaan?
• 1:45:30
  Speaker 24: Want daar heeft misschien toch ook de politieke stelsel... ook
• 1:45:32
  Speaker 24: wel iets mee te maken, mag je zeggen. Gaan we
• 1:45:34
  Speaker 24: vanmiddag uitgebreid analyseren. Een ander verhaal dat een aantal keren
• 1:45:37
  Speaker 24: voorbij gaat komen... denk ik tussen vier en half zeven...
• 1:45:40
  Speaker 24: is Gaza, waar de Wereldgezondheidsorganisatie van heeft gezegd... ja, tot
• 1:45:44
  Speaker 24: nu toe ondersteunen we alweer een derde van de bevolking
• 1:45:48
  Speaker 24: met voedsel. Het geld is op. Dus dat is natuurlijk
• 1:45:51
  Speaker 24: heel heftig als je dat realiseert. De Duitse economie komt voorbij.
• 1:45:56
  Speaker 24: We gaan het hebben over... Oh, natuurlijk. Vingertje omhoog. Vladimir
• 1:46:01
  Speaker 24: Putin in Wilvrede
• 1:46:02
  Speaker 4: Dat gaat
• 1:46:03
  Speaker 24: hij graag zonder Oekraïne bespreken... met de Amerikanen en de Chinezen.
• 1:46:08
  Speaker 4: Nog best
• 1:46:09
  Speaker 24: voor gevonden in de avond. Zeker. Komt absoluut
• 1:46:11
  Speaker 4: voorbij. Goed zo, Mark. En later denk ik... En
• 1:46:15
  Speaker 20: Niels komt weer
• 1:46:16
  Speaker 4: Tegen die tijd. Om vier uur, de avondspits. Ik ben
• 1:46:20
  Speaker 4: er morgen weer. Dan is mijn gast de CEO van
• 1:46:22
  Speaker 4: de uitbater van datacenters Equinix in de Benelux. Groeiende weerstand,
• 1:46:27
  Speaker 4: stroperige vergunningverlening. Zet de sector een beetje onder druk. Hoe
• 1:46:31
  Speaker 4: erg is het als Nederland zijn digitale voorsprong zou verliezen?
• 1:46:34
  Speaker 4: Je hoort het morgen in BNR Zaken doen.
• 1:46:40
  Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius,
• 1:46:47
  Speaker 1: verzekerd van betaling.