Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / Themeli i Mbretërisë Mateu 7:1–29
Transcript
- Themeli i Mbretërisë - Mateu 7 Ndiqni më poshtë transkriptimin fjalë për fjalë të mësimit: "Kushdo që i dëgjon këto fjalë të mia dhe i zbaton, do të jetë si një njeri i mençur që e ndërtoi shtëpinë e tij mbi shkëmb" (Vargu 24). Vargjet kyçe "Pra, çfarëdo që dëshironi t'ju bëjnë juve të tjerët, bëjuani dhe ju atyre, sepse ky është ligji dhe profetët" (Vargu 12). "Jo kushdo që më thotë: "Zot, Zot", do të hyjë në mbretërinë e qiejve, por ai që bën vullnetin e Atit tim që është në qiej" (Vargu 21). Përfytyroni një njeri që ndërton një shtëpi. Ai mund të ketë plane të bukura, materiale të mira dhe madje të flasë shumë për shtëpinë që po ndërton. Por vjen dita kur bie shiu, fryjnë erat dhe ngrihen stuhitë. Atëherë zbulohet nëse temeli ishte i fortë. Jeta është njësoj. Nuk është e vështirë të dëgjosh fjalët e Jezusit, sfida është t'i vesh në praktikë. Mateu 7 na vendos përpara një zgjedhjeje: a do ta ndërtojmë mbi shkëmb apo mbi rërë? Sepse stuhia do të vijë tek të dy. Dallimi nuk është nëse do të kemi stuhi, por çfarë do të mbetet në këmbë pasi stuhia të kalojë. Pyetja për sot është: çfarë po bëj? Thjesht po dëgjoj apo po e ndërtoj jetën time mbi to? Konteksti historik dhe kulturor Mateu 7 e mbyll Predikimin në Mal. Kapitulli 5 dha karakterin e një qytetari të Mbretërisë, Kapitulli 6 praktikat, dhe tani Kapitulli 7 ngre pyetjen që çdo predikim duhet ta ngrejë përfundimisht: Çfarë do të bëni në të vërtetë me këtë? Kapitulli është ndërtuar pothuajse tërësisht mbi çifte: dy sy (njëri me një pikë dhe tjetri me një trung), dy porta (të ngushtë dhe të gjerë), dy pemë (të mira dhe të kqija), dy rrëfime (të sinqerta dhe të zbrazëta), dy ndërtues (të mençur dhe të pamençur). Jezusi nuk po ofron një spektër opinionesh; ai po thotë vazhdimisht se ka dy rrugë dhe ti je në njërën prej tyre. Imazhi i dy shtëpive do të kishte qenë i gjallë për dëgjuesit e tij. Në stinën e thatë, një shtrat i një lumi me rërë duket si një tokë e fortë dhe e niveluar, dhe është shumë më e lehtë për t'u ndërtuar mbi ta. Por kur vijnë shirat e dimrit, i njëjti vend shndërrohet në një prua. Dallimi midis dy ndërtuesve është i padukshëm në mot të mirë dhe i plotë në një stuhi. Vargu 29 regjistron reagimin e turmës: ai mësonte si dikush që kishte autoritet, jo si skribët e tyre. Një skrib mësonte duke cituar mësues të tjerë; Jezusi nuk citoi asnjë. Ai thjesht tha: "Por unë po ju thotë", dhe të gjithë të pranishmit e kuptuan se po bëhej një pretendim i jashtëzakonshëm. Vargjet 1-6: Trungu dhe lëmishtja "Mos gjykoni që të mos gjykoheni." Ndoshta vargu më i cituar dhe më i keqpërdorur në Bibël. Nuk është një ndalim për dallim moral. Në të njëjtin kapitull, Jezusi na thotë t'i njohim profetët e rremë nga frytet e tyre, të cilat kërkojnë gjykim. Ajo që ai ndalon është qëndrimi gjykues i vetëshpallur, dënimi i të tjerëve ndërsa përjashton veten. "Nxirr më parë traun nga syri yt." Imazhi është komik qëllimisht: një burrë me një dërrasë që i del nga fytyra dhe që ofron të kryejë një operacion në sy. Kini parasysh se Jezusi nuk thotë ta lini njollën rehat; ai thotë: "Merru më parë me syrin tënd dhe pastaj do të shohësh mjaftueshëm qartë për të ndihmuar." Vetëekzaminimi na kualifikon për të ndihmuar të tjerët, nuk na liron nga kjo. Vargu 6 (rreth perlave dhe dërvishëve) qëndron në mënyrë të çuditshme pra vargut 1, derisa ta kuptojmë të gjithë idenë: refuzimi për të dënuar nuk është i njëjtë me mungesën e aftësisë dalluese. Ka njerëz dhe momente ku ngulmimi ndaj gjërave të shenjta nuk është as i mençur dhe as i mirë. Të dy ekstremet — gjykimi i ashpër dhe naiviteti pa dallim — përjashtohen. Vargjet 7-11: Lypni, kërkoni, trokisni "Lypni dhe do t'ju jepet; kërkoni dhe do të gjeni; trokisni dhe do t'ju hapet." Të tre foljet janë në kohën e tashme në greqisht, duke mbajtur kuptimin: vazhdo të kërkosh, vazhdo të trokasësh. Kjo nuk është një formulë për rezultate të menjëhershme, është një ftesë për këmbëngulje. "Nëse ju pra, që jeni të këqij, dini t'u jepni dhurata të mira bijve tuaj, aq më tepër Ati juaj që është në qiej do t'u japë gjëra të mira atyre që ia kërkojnë!" Këtu argumenti lëviz nga më i vogli tek më i madhi, si në Kapitullin 6. Edhe prindërit njerëzorë me të meta nuk i japin një gur një fëmije kur ai kërkon bukë. I vendosur aty ku është, ky paragraf është hiri në mes të kërkesës. Këtu predikimi sapo ka përshkruar një jetë që askush nuk mund ta prodhojë me vullnet. Përgjigja nuk është të përpiqesh më shumë, por të kërkosh më shumë. Vargu 12: Rregulli i Artë "Çfarëdo që dëshironi t'ju bëjnë të tjerët, bëjuani dhe ju atyre." Thënie të ngjashme ekzistonin para Jezusit, por pothuajse gjithmonë në formë mohuese: "Mos u bëni të tjerëve atë që do ta urrenit." Jezusi e bën këtë vepruese: nuk mjafton të shmangësh dëmtimin e njerëzve; duhet të imagjinojmë se çfarë do të donim dhe pastaj të shkojmë ta bëjmë. Ai shton: "sepse ky është ligji dhe profetët." Ky është një përmbledhje e jashtëzakonshme: e gjithë etika e Dhatës së Vjetër e përmbledhur në një fjali të vetme që një fëmijë mund ta kuptojë dhe asnjë i rritur nuk mund ta shterojë. Vargjet 13-20: Dy porta, dy pemë "Hyni nga porta e ngushtë." Rruga që të çon në shkatërrim është e lehtë dhe shumë hyjnë në të. Jezusi nuk sugjeron kurrë se rruga e zakonshme është ajo e sigurta. Rruga e ngushtë nuk është e ngushtë sepse Perëndia është skrupuloz me hyrjen, por sepse kërkon lënien pas të gjërave. Një portë e gjerë të lejon të nxjerrësh gjithçka. "Do t'i njihni nga frytet e tyre." Profetët e rremë vijnë të veshur si dele, që do të thotë se duken si kopeja. Nuk mund t'i identifikosh nga pamja, fjalori apo pohimet. Fryti kërkon kohë për t'u shfaqur, dhe kjo është pikërisht çështja: karakteri zbulohet me kalimin e stinëve, jo në një moment të vetëm mbresëlënës. Vargjet 21-23: Fjalët e tmerrshme në ungjill "Jo kushdo që më thotë: "Zot, Zot", do të hyjë në mbretërinë e qiejve, por ai që bën vullnetin e Atit tim." Këta njerëz nuk janë ateistë; ata e quajnë atë Zot, ata profetizojnë, dëbojnë demonë dhe kryejnë vepra të fuqishme në emrin e tij. Jezusi nuk po thotë se këto nuk kanë ndodhur; ai po thotë: "Unë nuk ju kam njohur kurrë. Largohuni nga unë, ju që bëni paudhësi." Këtu kemi të bëjmë me marrëdhënien. Ai nuk po thotë "nuk kam dëgjuar kurrë për ju", por po thotë "nuk ka pasur kurrë asgjë midis nesh." Aktiviteti në emër të Zotit nuk është i njëjtë me marrëdhënien me Zotin. Ky është një paralajmërim që u drejtohet drejtpërdrejt njerëzve fetarë, jo të huajve. Vargjet 24-29: Dy ndërtues, një stuhi "Kushdo që i dëgjon këto fjalë të mia dhe i zbaton..." Të dy ndërtuesit e dëgjuan; ky është detaji që ne kemi tendencë ta humbasim. Dallimi midis tyre nuk është informacioni, por bindja. Të dëgjuarit pa vepruar është pikërisht ajo që përfaqëson rëra. Të dyja shtëpitë përballen gjithashtu me të njëjtën stuhi. Jezusi nuk promoton se bindja parandalon vështirësitë. Shiu, përmbytjet dhe era vijnë edhe për ndërtuesin e mençur. Ajo që përcakton bindja nuk është nëse do të vijë stuhia, por nëse shtëpia do të qëndrojë ende më pas. Turmat habiteshin nga mësimdhënia e tij, sepse ai i mësonte si dikush që kishte autoritet. Predikimi nuk përfundon me duartrokitje për këshilla të mira, por me habi ndaj forcës. Kjo është përgjigja e duhur: pyetja e këtij predikimi është më në fund një pyetje në lidhje me identitetin e atij që e predikon atë. Fjalët kyçe Krino: Të gjykosh, të ndash, të vendosësh. Fjala mbulon gjithçka, nga dallimi i kujdesshëm deri tek dhënia e dënimit. Konteksti përcakton se çfarë nënkuptohet. Në vargun 1, Jezusi e ndalon të dytën, ndërsa pjesa tjetër e kapitullit kërkon të primen. Dokos: Tra ose trung, një dru që mban ngarkesë nga një çati, i vendosur kundër karphos, një copë e vogël druri ose kashtë. Kontrasti nuk është i madh kundrejt të voglës, por është absurd kundrejt të parëndësishmes. Jezusi zgjodhi çiftin më të ekzagjeruar të mundur. Aiteo: Të kërkosh. Përdoret me zeteo (kërkoj) dhe krouo (trokas) në vargun 7, të gjitha si urdhërore në kohën e tashme. Koha nënkupton veprim të vazhdueshëm: vazhdo të kërkosh. Këmbëngulja në lutje urdhërohet dhe jo thjesht lejohet. Anomia: Paqligjshmëri, fjalë për fjalë "pa ligj". Është e habitshme që Jezusi e zbaton këtë term për njerëzit që ishin të zënë duke bërë punë fetare. Paqligjshmëria këtu nuk është rebelim i hapur, por një jetë që rrjedh sipas autoritetit të vet duke përdorur emrin e Perëndisë. Lidhja me Dhjatën e Vjetër dhe përmbushja profetike Kapitulli përmbyllës i predikimit mbështetet në një model që Dhjata e Vjetër e kishte përdorur për shekuj me radhë, ku u paraqet njerëzve dy rrugë dhe i thërret ata të zgjedhin: Ligji i Përtërirë 30:15-20: "Sot të kam vënë para teje jetën dhe të mirën, vdekjen dhe të keqen... zgjidh pra jetën." Moisiu e përfundon predikimin e tij të madh pikërisht ashtu siç përfundon Jezusi, me dy rrugë dhe një vendim. Paralelja është e qëllimshme. Psalmi 1: Kemi dy mënyra përsëri, dhe të njëjtin imazh të pemës: të drejtët mbillen pranë rrënjëve dhe japin fryt në stinën e tyre; të liqtë janë ushqim që era e largon. Testi i Jezusit ndaj profetit të rremë me anë të fryteve të tij vjen direkt nga kjo traditë. Jeremia 23:16-22: Perëndia paralajmëron kundër profetëve që flasin vizione nga mendja e tyre dhe thonë "Zoti shpall", kur ai nuk ka folur. Historia e Izraelit është plot me zëra fetarë mbresëlënës që Perëndia nuk i dërgoi kurrë. Mateu 7:15 është i njëjti paralajmërim në një kontekst të ri. Psalmi 6:8: "Largohuni nga unë, të gjithë ju që bëni të keqen." Jezusi i merr këtë fjalë në buzët e tij në vargun 23. Në psalm, ato janë fjalët e një vuajtësi të drejtë; këtu, janë fjalët e gjykatësit. Lexuesit e Mateut nuk do ta kishin humbur se kush po flet. Moisiu ia paraqiti Izraelit dy rrugët në fund të jetës së tij; Jezusi i paraqiti kësaj turme në fillim të shërbesës së tij, dhe ndryshe nga Moisiu, ai e vendos veten në qendër të zgjedhjes. Shkëmbi nuk është një parim, por janë fjalët e tij. Pra shkëmbi në vetvete janë fjalët e Perëndisë. Pra në qoftë se ne dëgjojmë fjalët e Perëndisë, neve kemi si bazë tonën shkëmbin, kemi si bazë tonën diçka të fortë që qëndron në përjetësi. Aplikimi për ne sot Merru me syrin tënd më parë: Instinkti për të korrigjuar të tjerët është shpesh më i fortë pikërisht aty ku jemi më të dobët. Para se të adresosh gabimin e dikujt tjetër, pyete sinqerisht veten nëse i njëjti gabim jeton edhe tek ti në një formë më të madhe. Pastaj shiko ta ndihmosh atë, por shko duke parë qartë. Vazhdo të kërkosh: Shumë njerëz ndalojnë së luturi sepse asgjë nuk ndodh shpejt. Jezusi urdhëron këmbënguljen dhe e bazon atë në karakterin e Atit dhe jo në teknikën tonë. Nëse ke hequr dorë nga një lutje, kjo është leje për të filluar nga e para. Fryti kërkon kohë, prandaj jepini kohë: Ne jemi të shpejtë t'i besojmë një udhëheqësi që është i talentuar, elokuent ose i suksesshëm. Jezusi, në vend të kësaj, tregon frytet, të cilat sipas përkufizimit nuk mund të vlerësohen me një takim të vetëm. Je i duruar para se të ndjekësh, dhe je i duruar para se të gjykosh. Të dëgjuarit nuk është bindje: Të dy ndërtuesit dëgjuan të njëjtin predikim. Ky studim, ky dokument, ky mësim nuk vlen asgjë nëse ndalohet këtu vetëm me të dëgjuar. Zgjidh një kapitull dhe mësoje, praktikoje. Çfarë mësojmë nga ky kapitull? Ka një ndryshim midis gjykimit dhe dallimit. Jezusi e ndalon frymën dënuese dhe urdhëron dallim të kujdesshëm në të njëjtin kapitull. Vija ndarëse midis tyre është perulësia. Ati është bujar, jo ngurrues. Logjika e lutjes është aq më tepër: ne nuk lutemi për të kapërcyer hezitimin e Zotit, ne lutemi sepse ai është Atë i mirë. Aktiviteti fetar nuk është provë e marrëdhënies. "Zot, Zot" mund të thuhet sinqerisht nga dikush që Krishti nuk e ka njohur kurrë. Shërbesa, mrekullitë dhe reputacioni nuk zgjidhin asgjë, por duhet një zemër e pastër, një zemër e përulur që do Zotin. Gjithçka mbështetet në bindjen ndaj fjalëve të tij. Stuhia vjen në të dyja shtëpitë. Ajo që e mban nuk është forza e ndërtuesit, por themeli që ai zgjodhi. Një varg për t'u mbajtur mend "Lypni dhe do t'ju jepet; kërkoni dhe do të gjeni; trokisni dhe do t'ju hapet" (Vargu 7). Paqja dhe hiri i Perëndisë qoftë me gjithsecilin prej jush. Zoti ju bekoftë!