Latest / Boekestijn en De Wijk / Hooliganisme in de internationale betrekkingen
Transcript
- 0:02Speaker 1: Blijf
- 0:03Speaker 2: scherp. BNR Nieuwsradio.
- 0:05Speaker 3: Boekestein
- 0:09Speaker 1: in de Wijk. Hugo Rijtsma. Donderdag 12 maart. Welkom bij Boekestein
- 0:12Speaker 1: in de Wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Zoals
- 0:15Speaker 1: elke dinsdag en donderdag. Met vragen van onze luisteraars. Vandaag
- 0:22Speaker 1: over kernwapens, over gasreserves, over China. Maar we beginnen met
- 0:28Speaker 1: de vraag over Iran, hoe dan wel? Van Bart Klink
- 0:32Speaker 1: die zegt, jullie hebben veel kritiek op de aanval van
- 0:34Speaker 1: Iran door de VS in Israël. Maar wat is nou
- 0:36Speaker 1: het alternatief? Iran was bezig het wapenarsenaal flink uit te breiden.
- 0:41Speaker 1: met op termijn mogelijk ook al dan niet nucleaire intercontinentale raketten...
- 0:46Speaker 1: met Chinese of Russische hulp. Misschien Europa en de VS
- 0:50Speaker 1: zouden dan doelwit kunnen worden. Vroeg of laat zal dit
- 0:52Speaker 1: tot een nog veel groter conflict kunnen komen... met westerse
- 0:55Speaker 1: landen dan in het conflict betrokken. Een jihadistisch Noord-Korea in
- 1:00Speaker 1: het Midden-Oosten... zou voor de hele wereld een ramp zijn.
- 1:03Speaker 1: Diplomatie haalt al jaren weinig uit... en van de sancties
- 1:06Speaker 1: hebben vooral de burgers last... Dus welke andere optie dan
- 1:10Speaker 1: militair ingrijpen blijft er dan nog over?
- 1:13Speaker 2: Je kunt er op een hele andere manier naar kijken,
- 1:15Speaker 2: meneer Klink. Je kan ook zeggen van, juist deze oorlog
- 1:19Speaker 2: geeft dus het Iraans regime... een ontzettend sterk argument om
- 1:24Speaker 2: kosten wat het kost een kernwapen te verwerven. Omdat je
- 1:27Speaker 2: anders gewoon wordt aangevallen. En het tweede is ook van,
- 1:31Speaker 2: luister eens... Het wordt heel vaak door de hafiken in
- 1:35Speaker 2: Amerika gezegd... ja, die mensen zijn denk ik eschatologisch... en
- 1:39Speaker 2: de twaalfde imam en zo, en dus hartstikke linker. Als
- 1:42Speaker 2: die jongens met hun vinger op de rode knop gaan zitten...
- 1:44Speaker 2: dan gaat het fout. Maar het zou natuurlijk heel irrationeel zijn...
- 1:49Speaker 2: om bijvoorbeeld een kernwapen op termijn te sturen naar Europa.
- 1:52Speaker 2: Ik bedoel, daar krijg je een hoop gedonder van
- 1:58Speaker 2: Er zijn
- 1:58Speaker 1: zeker boze reacties.
- 2:00Speaker 2: Een Israëlische professor van Krefeld, van Nederlandse afkomst... die zegt,
- 2:06Speaker 2: om al deze redenen vind ik dat eigenlijk elke staat...
- 2:10Speaker 2: een kernwapen zou moeten hebben. Dan kunnen we elkaar gewoon
- 2:13Speaker 2: in het mandje houden. Dus ik zou deze tegenargumenten aan
- 2:17Speaker 2: meneer Klink willen vertellen.
- 2:19Speaker 3: Nou ja, kijk, er valt nog wel veel meer over
- 2:21Speaker 3: te zeggen. Want dit is echt een belangrijke vraag. En
- 2:23Speaker 3: dit is natuurlijk een vraag die we heel erg vaak krijgen.
- 2:26Speaker 3: En ook heel veel kritiek krijgen wij hier vaak over.
- 2:30Speaker 3: Ik bedoel, ik begrijp dat heel goed. Ja, maar wat
- 2:34Speaker 3: is nou het alternatief? Dat is gewoon een slecht land. Ja,
- 2:36Speaker 3: dat is Noord-Korea ook. Maar Noord-Korea wordt door middel van
- 2:39Speaker 3: de afschikking... Amerikaanse afschikking, de afschikking die er is in
- 2:43Speaker 3: de regio... redelijk onder controle te houden. Dus het is
- 2:46Speaker 3: ook niet een land dat aan het lopende bad... kernwapens
- 2:49Speaker 3: en dat soort dingen afvuurt op omringende landen. Dus die
- 2:51Speaker 3: moeten ook vertrouwen hebben in afschikking. Dus het hebben van
- 2:54Speaker 3: kernwapens is op zich vooral bedoeld... om ervoor te zorgen
- 3:00Speaker 3: dat een aandeel je niet aanvalt. Dus die Ayatollahs kunnen
- 3:03Speaker 3: natuurlijk gewoon intern... lekker tekeergaan met hun eigen bevolking... en
- 3:07Speaker 3: de boel consolideren als ze een kernwapen hebben... want dan
- 3:10Speaker 3: worden ze niet bedreigd van buiten. Zo'n kernwapen is dus
- 3:14Speaker 3: helemaal niet bedoeld om...
- 3:15Speaker 1: Het is meer een defensief wapen. Het is
- 3:17Speaker 3: een defensief wapen om ervoor te zorgen... blijf met je
- 3:20Speaker 3: poten van mijn land af. En dat geldt ook voor
- 3:22Speaker 3: de familie Kim in Noord-Korea. Die zegt van blijf met
- 3:27Speaker 3: je poten van mijn land af... en anders krijg je
- 3:29Speaker 3: een kernwapen op je kop. En dat zegt Amerika ook.
- 3:32Speaker 3: Blijf met je poten van mijn land af... want dan
- 3:34Speaker 3: schiet ik een kernmaker op Rusland of China af. Dus
- 3:37Speaker 3: zo moet je daarnaar kijken. Maar dat is... Een onvoldoende antwoord. Kijk,
- 3:43Speaker 3: ik ben op zich niet tegen ingrijpen. Maar dan moet
- 3:47Speaker 3: ik even mijn moeder citeren. Die zei van Rob, als
- 3:50Speaker 3: je wat doet, doe het dan goed. Dus niet half werk.
- 3:55Speaker 3: En daar zit het grote probleem in. Ik loop nu
- 3:57Speaker 3: een tijdje mee in dit vakgebied... en ik heb eigenlijk
- 4:01Speaker 3: alleen maar mislukkingen gezien de afgelopen jaren. Wat goed ging,
- 4:08Speaker 3: was het verdrijven door Bush senior... in het begin van
- 4:12Speaker 3: de jaren negentig van Saddam Hussein uit Kuwait. Dat heeft
- 4:16Speaker 3: hij heel goed gedaan, maar Bush was iemand die er
- 4:19Speaker 3: verstand van had...
- 4:20Speaker 2: Dus
- 4:20Speaker 3: de oude Bush zei van, ja, oké, de doelstelling is
- 4:24Speaker 3: om de Irakisch uit Kuwait te vechten. Maar dan stoppen
- 4:32Speaker 3: we ook. Dat is de doelstelling. We stomen niet op
- 4:36Speaker 3: naar Baghdad, want dan hebben we een probleem. Dat heeft
- 4:41Speaker 3: zijn zoon wel gedaan. En toen ontstond dus ook een probleem.
- 4:45Speaker 3: Zijn vader heeft dat bewust niet gedaan, want hij wist
- 4:47Speaker 3: dat het dan uit de klauwen leep. En dus, dat
- 4:50Speaker 3: was hubris, dat was overmoed. Een totaal gebrek aan nadenken
- 4:54Speaker 3: hoe je met militaire middelen je doel kunt bereiken. Ook
- 4:57Speaker 3: totaal geen enkel idee over wat er gebeurt na een regimechange.
- 5:02Speaker 3: En toen begonnen de Amerikanen ook nog een keer de
- 5:06Speaker 3: hele bureaucratie af te breken, want dat was toch een
- 5:09Speaker 3: slecht regime. En daardoor stortte de boel in elkaar, ontstond
- 5:13Speaker 3: de burgeroorlog... en we zitten nu nog steeds gewoon met
- 5:16Speaker 3: die shit. Met Libië is het niet veel anders gegaan
- 5:19Speaker 3: toen de NAVO daar ingreep. Het is nog steeds één
- 5:22Speaker 3: grote puinhoop. Afghanistan hebben we ingegrepen, dat hoef ik ook
- 5:25Speaker 3: niet uit te leggen. Daar is de taliban weer aan
- 5:27Speaker 3: de macht gekomen. Wij zijn daar gewoon niet goed in.
- 5:31Speaker 3: En iedere keer, en de geschiedenis herhaalt zich iedere keer...
- 5:36Speaker 3: dan is er zo'n operatie... Dan moet ik me op
- 5:38Speaker 3: televisie of op de radio of in de kranten verdedigen
- 5:42Speaker 3: tegen mensen die zeggen van Rob, ach, je ziet het
- 5:44Speaker 3: gewoon verkeerd. Die Amerikanen zijn zo sterk. Dat doen we gewoon.
- 5:47Speaker 3: Ze kunnen er nooit tegenop. En dan zeg ik ja,
- 5:50Speaker 3: maar ze kunnen asymmetrisch gaan reageren. Nee, want we moeten
- 5:53Speaker 3: de arme mensen steunen. En het is hartstikke goed wat
- 5:56Speaker 3: er gebeurt, want er ontstaat een vrijheid in democratie. En
- 5:59Speaker 3: in geen enkel geval is dat gewoon gelukt. Dus wat
- 6:03Speaker 3: dat betreft had mijn moeder gewoon gelijk. Die zei van,
- 6:05Speaker 3: als je wat doet, doe het dan goed. Maar dat
- 6:07Speaker 3: had mijn moeder ook moeten zeggen tegen Trump en tegen Poetin,
- 6:10Speaker 3: die ook dezelfde fout heeft gemaakt. Dus daar zit denk
- 6:14Speaker 3: ik een ontzettend belangrijk punt in. Dus ik ben op
- 6:18Speaker 3: zich niet tegen. Door in Kuwait volkomen terecht. Wat daar gebeurde.
- 6:27Speaker 3: Ik vond het ook goed. Dat er een regime verandering plaatsvond.
- 6:31Speaker 3: In Afghanistan. En dat er een einde werd gemaakt. Aan
- 6:38Speaker 3: de dreiging van Al-Qaeda. Dat was van belang. Maar houden
- 6:42Speaker 3: dan ook mee op. Dus wat hier had moeten gebeuren.
- 6:46Speaker 3: Is oké. Als je de pik hebt op dat regime.
- 6:49Speaker 3: Hou dan. Zaterdag voor een week. op nadat je die
- 6:53Speaker 3: lui om zeep hebt geholpen. En leg dan je eisen
- 6:56Speaker 3: opnieuw op tafel. Dat is coercie-diplomatie, oftewel dwangdiplomatie. Maar dit
- 7:02Speaker 3: is zo ongewis dat je een geweldig probleem krijgt. En
- 7:07Speaker 3: daarom ben ik gewoon iedere keer tegen elke interventie... die
- 7:11Speaker 3: er maar is
- 7:12Speaker 1: geweest de afgelopen decennia. Ik denk dat je in omkering
- 7:16Speaker 1: van de wet van mevrouw de Wijk... ook kunt zeggen,
- 7:19Speaker 1: als je iets niet goed doet, doe het dan niet...
- 7:21Speaker 1: En dat het belangrijk is om daar aan te houden
- 7:25Speaker 1: om dit soort problemen te voorkomen
- 7:27Speaker 1: Ja
- 7:27Speaker 3: nee, dat is absoluut waar het om gaat. Het is
- 7:30Speaker 3: een lang verhaal jongens, maar dit is wat het is.
- 7:33Speaker 3: Dit is gewoon wat het probleem is wanneer je een
- 7:38Speaker 3: operatie gaat uitvoeren. En bij Amerika, wat er nu gebeurd is,
- 7:41Speaker 3: heb ik echt nog nooit meegemaakt. Dit is militair avonturisme
- 7:47Speaker 3: van de bovenste plank. Ik denk in belangrijke mate, Arjan
- 7:50Speaker 3: vul me aan of corrigeer me, dat premier Netojao in
- 7:53Speaker 3: belangrijke mate ook dit zo gemanipuleerd heeft dat de Amerikanen
- 7:58Speaker 3: niet meer terug konden. Maar als je gewoon kijkt wat
- 8:01Speaker 3: er aan de hand is, dan is het een herhaling
- 8:03Speaker 3: van zetten. Het is incompetentie. Het is wensdenken, het is zelfoverschatting,
- 8:09Speaker 3: het is onderschatting van de tegenstander. En wat nieuw is,
- 8:12Speaker 3: is hooliganisme in de internationale betrekkingen. Want wat Trump en
- 8:16Speaker 3: wat heksen doen, dat is gewoon hooliganisme.
- 8:19Speaker 2: Weet je, Netanjauw heeft dus dat Mossaad-verhaal neergelegd... in worsteling van, luister,
- 8:24Speaker 2: we kunnen ze nu pakken. Nou, dat was natuurlijk zo'n
- 8:26Speaker 2: heerlijk hapje voor Trump. En zeker voor Hexhead. Toen zijn
- 8:30Speaker 2: ze kwispelend meegegaan... zonder na te denken over de allerlei gevolgen.
- 8:34Speaker 2: Nog één ding, Rob zegt heel terecht... de kernwapens schrikken af.
- 8:39Speaker 2: En dat is nogal belangrijk. Je zou zelfs kunnen zeggen
- 8:44Speaker 2: een morele component... want dat betekent dat dat oorlog voorkomt...
- 8:48Speaker 2: Er zijn geen garanties, maar als je naar de geschiedenis kijkt...
- 8:51Speaker 2: Ik zal een voorbeeld noemen. India en Pakistan hebben verschillende
- 8:54Speaker 2: oorlogen met elkaar gevoerd. Ze hebben alle twee kernwagens. Je
- 8:58Speaker 2: kunt de Pakistanen niet afschilderen... als de meest stabiele, rustige temperamenten.
- 9:03Speaker 2: Dat zijn hetenhoofden eerste klas. En toch is dat geen
- 9:07Speaker 2: kernoorlog geworden... omdat dat natuurlijk een beetje onverstandig was. Het dempt, absoluut.
- 9:12Speaker 2: Ze weten
- 9:13Speaker 3: dat ze het niet uit de klauwen moeten laten lopen.
- 9:14Speaker 2: Dat klopt. En dat geldt dus ook voor de Ayatollahs.
- 9:19Speaker 2: Die gaan dat niet zomaar gebruiken. Want je vernietigt jezelf
- 9:24Speaker 3: Ja, je vernietigt jezelf. En dan kun je zeggen, het
- 9:26Speaker 3: zijn lui die toch al apokalyptisch denken. En zouden we
- 9:30Speaker 3: van het martelaarschap. Nou, hoe hoger je in de boom zit,
- 9:33Speaker 3: hoe minder je op hebt met het martelaarschap. Het martelaarschap
- 9:36Speaker 3: is echt iets voor het voetvolk. Die je daarmee kunt overtuigen.
- 9:42Speaker 3: En de rest probeer zo lang mogelijk in leven te blijven.
- 9:45Speaker 1: Maar als ik nou nog eventjes een beetje meedenk met Bart,
- 9:49Speaker 1: dan kan het toch ook met enig recht zeggen dat
- 9:51Speaker 1: diplomatie in de voorgaande jaren ook nou niet meteen de
- 9:55Speaker 1: briljante oplossing heeft gebracht voor het Iraanse nucleair.
- 10:02Speaker 3: Met de nucleaire deal. Die hield wel stand. Maar Trump
- 10:05Speaker 3: heeft er een streep door gezet
- 10:08Speaker 3: Want hij vond dat er een nieuwe deal moet komen.
- 10:10Speaker 3: En dat was een slecht onderhandelde deal. Ongetwijfeld de slechtste
- 10:14Speaker 3: deal ooit. Nee, maar hij heeft daar een streep door gezet.
- 10:19Speaker 3: En hij heeft het verbonden aan de ballistische raketten. En
- 10:24Speaker 3: wat de strijdgroepen, de proxies doen van Iran in het Midden-Oosten.
- 10:30Speaker 3: En toen heeft hij ook bijvoorbeeld een aantal mensen laten liquideren...
- 10:35Speaker 3: met grote gevolgen
- 10:37Speaker 2: van het ding
- 10:38Speaker 3: Dus hij heeft zelf iets wat al niet heel erg
- 10:42Speaker 3: stabiel was... heeft hij nog instabieler gemaakt.
- 10:44Speaker 1: Dat weet ik nou eigenlijk niet meer helemaal zeker. Maar
- 10:47Speaker 1: heeft het IAEA niet gezegd dat... Iran ook tijdens die
- 10:52Speaker 1: nucleaire deal... toch doorging met die clandestine onderzoeksprogramma's?
- 10:56Speaker 3: Zeker. Iran heeft absoluut geen schone handen. Dat klopt inderdaad.
- 11:00Speaker 3: Ook in weerwil van de afspraken... zijn zij gewoon blijven verrijken... Nee,
- 11:06Speaker 3: dat klopt. En we hebben natuurlijk jaren geleden, hebben we
- 11:08Speaker 3: dat al gezien, met Stuxnet en zo. Toen Nederland heeft
- 11:12Speaker 3: er nog een rolletje in gespeeld om die centrifuges op
- 11:15Speaker 3: hol te laten slaan waardoor hij niet meer vrij kon worden. Nee,
- 11:19Speaker 3: het is een regime dat in onze ogen totaal niet deugt.
- 11:23Speaker 3: Laat daar geen misverstand over bestaan. Maar er zijn meer
- 11:27Speaker 3: regimes die niet deugden. Maar als je dus wil afrekenen
- 11:30Speaker 3: met zo'n regime... dan heb je niet zo gek veel
- 11:34Speaker 3: opties in de internationale betrekkingen. En militaire macht, nogmaals, die
- 11:42Speaker 3: wordt vaak overschat... wat je daarmee kunt bereiken. Dus wat
- 11:46Speaker 3: er ook gebeurt, ook al stopt het morgen... dan is
- 11:49Speaker 3: de operatie nog mislukt.
- 11:51Speaker 2: Want
- 11:51Speaker 3: dan zit het regime er nog. Dan zou je waarschijnlijk,
- 11:54Speaker 3: dat heeft Arjan ook een keer gezegd... Dan zal er
- 11:58Speaker 3: waarschijnlijk een nog zwaardere dictatuur gaan ontstaan. Die proxies zijn
- 12:03Speaker 3: niet weg, dus die strijdgroepen zijn niet weg. En de
- 12:06Speaker 3: grote vraag is of Iran ook stopt. Of dat hij
- 12:10Speaker 3: niet denkt, ik kiep er nog maar even extra wat
- 12:13Speaker 3: mij in de straat van Hormuz. Om ervoor te zorgen
- 12:15Speaker 3: dat die schepen heel lang en diep er doorheen kunnen.
- 12:18Speaker 2: Het
- 12:18Speaker 3: is een ongewisse avontuur dit.
- 12:22Speaker 2: Om het heel scherp te stellen. Wat wil je liever?
- 12:26Speaker 2: Iran met een kerwapen op termijn? Of dus een poging
- 12:30Speaker 2: dat door Ziemenseef die falikant mislukt? Een vreselijke burgeroorlog in Iran...
- 12:36Speaker 2: honderdduizenden vluchtelingen... en een jarenlange asymmetrische ellende... die tot een
- 12:41Speaker 2: hogere olieprijs... Dat bespaart ons. Je kiest het tussen elkaar.
- 12:45Speaker 3: Dat kan. Dat kan het resultaat hiervan zijn. En daarom...
- 12:51Speaker 3: moet je er verschrikkelijk uitkijken... met dit soort operaties. En...
- 12:57Speaker 3: Gisteren heeft Arjan ook uitgelegd dat ook in Amerika gedacht werd...
- 13:01Speaker 3: we hebben dat ook gedaan met die twaalfdaagse oorlog van
- 13:04Speaker 3: juni vorig jaar. Toen is er eigenlijk ook helemaal niks
- 13:08Speaker 3: misgegaan met de olieprijs. En ze dachten dat ze een
- 13:12Speaker 3: herhaling zouden kunnen krijgen van die situatie. Nou, dat is
- 13:15Speaker 3: gewoon niet gelukt.
- 13:16Speaker 2: Je zou het argument van Rob ook kunnen uitbrengen naar
- 13:20Speaker 2: de positie van Israël. Israël kiest voor buitenlandse politiek... Het
- 13:24Speaker 2: komt er gewoon op neer, keihard meppen. Het komt er
- 13:26Speaker 2: gewoon op neer, overal. Keihard meppen. Het lijkt mij dat
- 13:32Speaker 2: exclusief militaire instrumenten... zijn daar te beperkt voor. Neem het
- 13:35Speaker 2: voorbeeld van Bismarck in de negentiende eeuw. Die had ook
- 13:37Speaker 2: een fantastische diplomatie... waarbij Duitsland dichter stond bij de omringende landen...
- 13:43Speaker 2: dan de omringende landen onderling bij elkaar. Dat mist totaal
- 13:47Speaker 2: bij Israël, diplomatie. Het gaat bijna
- 13:49Speaker 3: altijd fout, Arit Jan. Kijk naar de Gaza-stroken. Hamas zit
- 13:54Speaker 3: er nog steeds. Die hele Gaza-strook is gewoon plat gebombardeerd...
- 13:58Speaker 3: maar Hamas patrouilleert nog steeds in de straten. Er zijn
- 14:03Speaker 3: ongelooflijke aanvallen geweest op Hezbollah. Op Hezbollah is er nog steeds.
- 14:08Speaker 3: Dus het is heel erg beperkt. Maar politici... Leiders die
- 14:14Speaker 3: hebben een onbedwingbare neiging om dit te doen. En ze
- 14:20Speaker 3: moeten hun best maar doen. Maar uiteindelijk moeten ze zelf
- 14:22Speaker 3: ook op de blaren zitten.
- 14:27Speaker 1: Lex ten Braak zegt... Ik hoor in menig praatprogramma, als
- 14:32Speaker 1: ook bij jullie... dat de aanval op Iran te verwachten was.
- 14:35Speaker 1: De gevolgen van de aanval waren dan ook te voorspellen.
- 14:37Speaker 1: Hoe kan het dan dat wij zo slecht zijn voorbereid?
- 14:40Speaker 1: Met name met energie. Waarom zijn de gasreserves niet eerder
- 14:44Speaker 1: op pijl gebracht... in plaats van de huidige 10%? Omdat
- 14:48Speaker 1: het geld kost, Lex
- 14:52Speaker 1: Dat
- 14:52Speaker 3: is het hele probleem. Ja, de Gasunie heeft eind vorig
- 14:57Speaker 3: jaar gemeld van... de gasgezerves zijn wel heel erg laag.
- 15:01Speaker 3: Dat is geen probleem, maar er moet niks onverwachts gebeuren...
- 15:04Speaker 3: zoals het blokkeren van de straat van Hormoz.
- 15:07Speaker 1: O ja? Hebben ze dat toen zo? Ja, dat
- 15:08Speaker 3: hebben ze letterlijk gezegd.
- 15:10Speaker 1: Oei. De gasprijs was toen relatief hoog in de zomer, toch?
- 15:13Speaker 1: Dat was
- 15:13Speaker 3: eind vorig jaar. Het was een paar dagen voor de
- 15:19Speaker 3: Amerikaanse oorlog. Daarvoor. Volgens mij was het in februari. Nee,
- 15:24Speaker 3: dat is gewoon gezegd. Koekel maar en dan komen we
- 15:27Speaker 3: er wel achter. Nee, dat is gezegd. Ja, dus dit
- 15:31Speaker 3: wisten we. Ja. Ja. Maar dit is bij wijze van spreken...
- 15:39Speaker 3: mijn eeuwige frustratie ook met nationale veiligheid. We hebben jarenlang geleden...
- 15:46Speaker 3: heb ik gewerkt met Dick Schoof en een groot aantal anderen...
- 15:51Speaker 3: aan de strategie nationale veiligheid. Omdat wij het belangrijk vonden
- 15:55Speaker 3: dat er inzicht bestond... in de scenario's die ons konden treffen.
- 15:59Speaker 3: En dan zouden daar ook maatregelen moeten worden genomen. De
- 16:04Speaker 3: scenario's hebben we geschetst. We weten precies wat de fout
- 16:07Speaker 3: kan gaan. Maar de scenario's hebben eigenlijk nooit geleid tot maatregelen.
- 16:12Speaker 3: Dat is gewoon wat er aan de hand is. Dus
- 16:16Speaker 3: er is een totale... het negeren... van wat je kan overkomen. Politici...
- 16:24Speaker 3: die kijken vaak weg. Omdat ze denken, dat gaat geld kosten.
- 16:28Speaker 3: Dat moet ik niet doen. Burgers zijn er niet meer bezig.
- 16:33Speaker 3: Er is ook dus niet een natuurlijke drive... om er
- 16:36Speaker 3: wat aan te doen. En dat betekent dus automatisch... dat
- 16:40Speaker 3: als het fout gaat... iedereen naar elkaar zit te kijken...
- 16:43Speaker 3: van wie is hier eigenlijk de schuldige? Nou, dat zijn
- 16:46Speaker 3: we met z'n allen.
- 16:47Speaker 2: Exact. Weet je, ik sprak gisteravond met een aantal politici
- 16:50Speaker 2: hier ook over. Een onderdeel van dit debat is ook
- 16:52Speaker 2: het strategische gasvoorraad. Kijk, elk weldenkend mens weet natuurlijk dat
- 16:57Speaker 2: we dat... We moeten niet overal beton instorten. We moeten
- 17:01Speaker 2: wel een beetje een strategische gasvoorraad hebben... om de zaak
- 17:04Speaker 2: te kalmeren. Als je er politiek over wil denken... D66
- 17:08Speaker 2: kan de draai nu nog even niet maken. Maar ik
- 17:10Speaker 2: voorspel je dat binnen een jaar gaat dat gebeuren. Dat
- 17:14Speaker 2: is onvermijdelijk. Want dat is zo'n logisch verhaal om dat
- 17:18Speaker 2: wel te doen. En gelukkig duurt het tien jaar voordat
- 17:21Speaker 2: je met beton al die putten dicht hebt. Dus over
- 17:25Speaker 2: een jaar kan het ook nog wel dat we daar
- 17:26Speaker 2: wat kunnen boren
- 17:29Speaker 3: Ja. Het gaat natuurlijk om gasreserves, het gaat om oliereserves.
- 17:33Speaker 3: Maar het gaat om van alles en nog wat. Dus
- 17:37Speaker 3: daar zit denk ik het geweldige probleem in. Wij zijn...
- 17:42Speaker 3: Op te veel gebieden zijn we gewoon niet goed voorbereid...
- 17:46Speaker 3: op crisis- en oorlogstijd. Voedselvoorziening is een ander voorbeeld. Wij
- 17:54Speaker 3: kunnen voor 80% kunnen wij als Nederland... en dat is
- 17:57Speaker 3: vrij goed, want de Britten kunnen dat maar voor 50%...
- 18:00Speaker 3: in onze eigen voedselvoorziening voorzien. Kunnen we 100% worden? Ja,
- 18:04Speaker 3: dat kunnen we absoluut. Maar alle maatregelen die je op
- 18:07Speaker 3: dit ogenblik neemt... Ik heb dat wel eens uitgerekend. Als
- 18:11Speaker 3: je alle EU-maatregelen voor biodiversiteitsvergroening... tot en met derogatie in Nederland,
- 18:17Speaker 3: dus dat uitrijden van mes... tot aantasting van de hoeveelheid
- 18:23Speaker 3: kunstmes die je kan gebruiken... uiteindelijk kost je dat gewoon 50%
- 18:28Speaker 3: van je opbrengsten. Dat kan. Op dat punt ben je
- 18:33Speaker 3: dus ook niet meer voorbereid op kies- en oorlogstijd. De
- 18:36Speaker 3: grote vraag is, wil je dat ja of nee? En
- 18:39Speaker 3: dan kan je me nu al melden dat de discussie
- 18:41Speaker 3: vooral gaat... over de milieuaspecten van landbouw. Maar dit veiligheidsissue
- 18:47Speaker 3: speelt absoluut geen rol in die discussie. Je kan erop
- 18:53Speaker 3: wachten dat we hier een probleem mee gaan krijgen
- 18:58Speaker 1: Overigens is... Gisteren was het, meen ik, dat de Gasunie
- 19:01Speaker 1: wel heeft geadviseerd om een strategische noodvoorraad gas aan te leggen.
- 19:06Speaker 1: Dus nog bovenop de normale voorraad die altijd voor de
- 19:09Speaker 1: winter wordt aangehouden. Maar trouwens, nu je hier vertelt over D66,
- 19:15Speaker 1: denk ik van... Ik las ook dat dit kabinet, dus
- 19:18Speaker 1: onder D66, de laatste restjes extra capaciteit in de infectieziektebestrijding...
- 19:23Speaker 1: Maar toen na corona was besloten, heeft wegbezuinigd. Alle lessen
- 19:28Speaker 1: van corona zijn weg. Het is ook alweer heel lang geleden.
- 19:34Speaker 1: Het is veel te lang geleden
- 19:36Speaker 3: Nee, corona, wat was het ook alweer
- 19:38Speaker 1: Of was het covid? Of is dat
- 19:39Speaker 3: hetzelfde? Het was een verschrikkelijke
- 19:46Speaker 1: tijd
- 19:46Speaker 3: Nee, corona is een fantastisch voorbeeld, Hugo.
- 19:50Speaker 1: Nog even eentje van Michiel Saad. Die zegt, met alle
- 19:52Speaker 1: plotwendingen die de afgelopen jaren zijn gedaan... door Trump, Netanyahu
- 19:56Speaker 1: en Poetin... lijkt Xi, de Chinese leider, een steeds stillere
- 20:00Speaker 1: wereldleider te worden. Terwijl het doel van Xi voor mij
- 20:04Speaker 1: altijd heel helder is geweest. Namelijk de grootste, sterkste en
- 20:06Speaker 1: allesbepalende leider van de wereld te worden. En vooral ook
- 20:08Speaker 1: op de manier die geschiedenisboeken in te gaan. In ieder
- 20:12Speaker 1: geval voor binnenlandse consumptie. Waarom zie je momenteel weinig toch...
- 20:17Speaker 1: tot geen woorden of acties vanuit China... op alle kapriolen
- 20:20Speaker 1: die het drietal uitvoeren? Is dit volgens het oude gezegde...
- 20:23Speaker 1: onderbreek je vijand nooit als hij een fout maakt? Of
- 20:27Speaker 1: is de opkomst van China qua economische en militaire macht...
- 20:30Speaker 1: toch meer een zeepbel die nu zijn glans aan het
- 20:33Speaker 1: verliezen is?
- 20:35Speaker 2: Kijk, we kunnen alleen maar gissen. China blijft een beetje
- 20:38Speaker 2: een enigma. Ik zal een paar factoren noemen. Er is
- 20:41Speaker 2: natuurlijk glazen geweest met de hoogste generaal daar... En als
- 20:46Speaker 2: er een verstoorde relatie is tussen de Chinese krijgsmacht en Xi...
- 20:50Speaker 2: dan lijkt me dat een probleem. Lijkt me ook een
- 20:52Speaker 2: probleem voor de hele scenario met Taiwan. Dat is één.
- 20:59Speaker 2: Het tweede is, het wordt ook gespeculeerd door mensen... maar
- 21:02Speaker 2: ik weet echt niet of dat waar is dat hij
- 21:04Speaker 2: ziek schijnt te zijn of wat dan ook. Dat is
- 21:06Speaker 2: allemaal geruchten die je dan hoort. Drie is, ik denk
- 21:10Speaker 2: dat hij met heel veel genoegen... ook wel kijkt naar
- 21:13Speaker 2: het Midden-Oosten... waar Trump toch ongelooflijk in zijn eigen voet
- 21:16Speaker 2: aan het schieten is. Waarschijnlijk denkt hij van... nou, wraak
- 21:20Speaker 2: is een gerecht dat koud opgediend moet worden. Zoiets, weet
- 21:23Speaker 2: je wel. Maar goed, hij heeft ook heel veel last
- 21:25Speaker 2: van die hogere olieprijs. En misschien de laatste punt... er
- 21:30Speaker 2: zijn natuurlijk nog steeds hele grote economische problemen... ook in China. Eigenlijk,
- 21:38Speaker 3: Jan, je bent zelf ooit een groot politicus geweest...
- 21:42Speaker 2: Niet
- 21:43Speaker 3: zo
- 21:44Speaker 4: groot
- 21:45Speaker 3: als MC. Maar als ik me verplaats in de schoenen
- 21:49Speaker 3: van MC, zou ik hetzelfde doen. Ik zou mijn klep
- 21:52Speaker 3: dicht houden. En inderdaad onderbreek je vijand nooit als hij
- 21:55Speaker 3: een fout maakt. Het valt gewoon je kant op, op
- 21:58Speaker 3: deze manier. Dus dit verzwakt de Amerikaanse positie in de wereld.
- 22:05Speaker 3: Je ziet nu al wat er in Europa gebeurt. Dus
- 22:07Speaker 3: die opeenstapeling van al die idiotie die we vorig jaar
- 22:10Speaker 3: hebben gehad... dat de climax bereikt in de claims op Groenland.
- 22:15Speaker 3: En nu krijgen we dit weer. Ja, dit is een bondgenoot...
- 22:19Speaker 3: Dus dat betekent per definitie dat wij ons gaan afkeren
- 22:23Speaker 3: van de Verenigde Staten. Ik krijg nu vanuit de hele
- 22:26Speaker 3: wereld allemaal aanvragen om te praten over NAVO zonder Amerika.
- 22:32Speaker 3: Dat was echt gewoon drie maanden geleden ondenkbaar. Ondenkbaar dat
- 22:37Speaker 3: je daarover zou praten. Goed, ik heb er wel een
- 22:39Speaker 3: boek over geschreven. Omdat dit wel voorspelbaar was dat dit
- 22:42Speaker 3: zou gaan komen. Maar nu begint dat echt. Nou, dat
- 22:47Speaker 3: is fantastisch voor mensen als Poetin, maar ook voor Xi.
- 22:53Speaker 3: Die kan nu gewoon eigenlijk relatief ongestoord proberen om zijn
- 22:57Speaker 3: macht verder op te brengen. uit te bouwen met de BRICS,
- 23:00Speaker 3: met het Belt and Road initiatief. Maar ook door toenadering
- 23:04Speaker 3: te zoeken tot de Europese Unie. Er is al toenadering
- 23:08Speaker 3: gezocht tot India. Tot voor kort toch een vijand van China.
- 23:13Speaker 3: Dus ja, ik zou hetzelfde doen. En het is geen
- 23:17Speaker 3: economische zeebel, China. Het gaat niet heel goed. De Middellandse
- 23:23Speaker 3: vraag is niet geweldig... Ze moeten de binnenlandse problemen compenseren
- 23:31Speaker 3: door enorme exporten. Dat hele economische model, dat deugt niet.
- 23:35Speaker 3: Maar ze zijn op dit ogenblik wel de nummer 1 als
- 23:39Speaker 3: het gaat om de technologische revolutie. Die op dit ogenblik
- 23:42Speaker 3: speelt de industriele revolutie. 57 van de 64. belangrijkste technologieën zijn Chinees.
- 23:49Speaker 3: En op de andere wordt op dit moment keihard ingezet...
- 23:52Speaker 3: om bijvoorbeeld op AI-gebied echt nummer één te worden. En
- 23:55Speaker 3: dat zou ze ook nog wel eens een keer kunnen
- 23:57Speaker 3: lukken op deze manier
- 23:59Speaker 1: Oké
- 24:01Speaker 3: dank jullie wel, mede namens de vraagstellers
- 24:03Speaker 1: Zeker. En tot morgen. Tot morgen.