Latest / BNR Nieuws Vandaag / Ochtendnieuws: Energiecrisis escaleert door conflict rond Iran en Straat van Hormuz
Transcript
- 0:01Speaker 1: Blijf scherp
- 0:02Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Ochtendnieuws. Bas van Werven en Iwan Verrips. Goedemorgen.
- 0:12Speaker 2: Het is vandaag maandag 23 maart 2026. Begin van een nieuwe week.
- 0:16Speaker 2: En de vierde week gaan we in van het conflict
- 0:20Speaker 2: in Iran in het Midden-Oosten. En naast me zit Iwan Verrips. Bas, goedemorgen. Iwan, goedemorgen.
- 0:25Speaker 2: Wat gaan we de komende 20 minuten doen los van het Midden-Oosten?
- 0:27Speaker 3: Ja, daarover hebben we inderdaad en over de gevolgen daarvan...
- 0:30Speaker 3: ook bijvoorbeeld hier de energiecrisis. Verder praten we over verkiezingen
- 0:33Speaker 3: in Europa. Gisteren waren er verkiezingen in Slovenië, Duitsland, Frankrijk
- 0:37Speaker 3: en Italië... Die gaan we niet allemaal los van elkaar doornemen...
- 0:40Speaker 3: maar we maken zo even een round-upje met Europa-verslaggever Geert
- 0:43Speaker 3: Jan Haan. En ook Rob Jetten is vandaag precies een maandminister-president.
- 0:48Speaker 3: Die heeft er ook vier weken op zitten. Welke indruk
- 0:51Speaker 3: hij gemaakt heeft en wat er misschien nog beter kan
- 0:53Speaker 3: en of moet... gaan we zometeen bespreken. Interessant met een
- 0:55Speaker 3: voormalig D66-spindokter. Iemand die hem waarschijnlijk goed kent... Dat hoor
- 0:59Speaker 3: je dus de komende twintig minuten.
- 1:00Speaker 2: En dus krijg je inzicht in de dag. Die komt
- 1:02Speaker 2: op BNR Nederland, Binnenhof en de rest van de wereld.
- 1:03Speaker 2: We kijken uiteraard in de kranten voor je. Maar de
- 1:06Speaker 2: vliegende start van je werktag begint zoals gezegd in het Midden-Oosten.
- 1:09Speaker 2: Want volgens het IEA, dat is het Internationaal Energieagentschap... hebben
- 1:12Speaker 2: we op dit moment te maken met een energiecrisis die
- 1:14Speaker 2: ernstiger is... dan de twee-olie-crisis van de jaren zeventig. Die
- 1:18Speaker 2: heb je nog actief meegemaakt. 1973, 1979 en van de impact
- 1:23Speaker 2: van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne... op de gasvoorziening samen.
- 1:26Speaker 2: Wat je niet optelt is dus erger, zegt... De baas
- 1:29Speaker 2: van de IEA, Fatih Birol. En hij zegt dat wereldeconomie
- 1:31Speaker 2: wordt ernstig bedreigd door de huidige energiecrisis. Dat deed hij
- 1:35Speaker 2: in een vraaggesprek in de Australische hoofdstad Canberra. Geen enkel
- 1:39Speaker 2: land zal volgens hem immuun zijn voor de gevolgen. Wat
- 1:41Speaker 2: is volgens Birol? Behoefte aan wereldwijde inspanningen om de crisis
- 1:45Speaker 2: op te lossen.
- 1:46Speaker 3: We hebben de getallen. In de jaren 70 verloor de markt 10
- 1:48Speaker 3: miljoen vaten olie per dag. En nu zitten we op 11 miljoen,
- 1:51Speaker 3: rekende Birol voor. Na de Russische invasie in Oekraïne verdween
- 1:56Speaker 3: ongeveer 75 miljard kubieke meter gas van de markt, met name
- 1:59Speaker 3: in Europa. Inmiddels is het opgelopen tot 140 miljard, bijna een
- 2:03Speaker 3: verdubbeling dus. En dus is het IEA met regeringen opnieuw
- 2:08Speaker 3: in gesprek in Azië en Europa over het opnieuw vrijgeven
- 2:11Speaker 3: van olie uit de strategische voorraden. Anderhalve week geleden werd
- 2:15Speaker 3: al een recordhoeveelheid... van 400 miljoen vaten olie vrijgegeven... om de
- 2:18Speaker 3: stijging van de wereldwijde olieprijzen tegen te gaan. Maar heeft
- 2:21Speaker 3: dat veel geholpen? Niet
- 2:22Speaker 2: echt. Nee, want de gevolgen van de pomp zijn overduidelijk.
- 2:25Speaker 2: Niet alleen hier, in Spanje hebben ze inmiddels wel maatregelen genomen.
- 2:28Speaker 2: Aantal belastingen en accijns op benzine en diesel gaat daar omlaag...
- 2:32Speaker 2: Transporteurs en boeren krijgen tijdelijk subsidie om te kunnen blijven werken.
- 2:36Speaker 2: En in Slovenië mogen automobilisten voorlopig nog maar 50 liter per
- 2:39Speaker 2: dag tanken... doordat er tekorten zijn ontstaan bij de pompstations.
- 2:43Speaker 2: Het land heeft last van Italianen en Oostenrijkers die daar
- 2:45Speaker 2: komen tanken... omdat benzine en diesel er veel goedkoper zijn.
- 2:49Speaker 2: En nu de brandstofprijzen overal sterk zijn toegenomen... is zo'n
- 2:52Speaker 2: ritje naar Slovenië om daar je tank vol te gooien...
- 2:55Speaker 2: ineens een stuk interessanter. Ja
- 2:58Speaker 3: en naast olie komt natuurlijk ook veel LNG uit het Midden-Oosten.
- 3:02Speaker 3: Met name uit Qatar. Volgens de Financial Times kan de
- 3:05Speaker 3: wereldwijde aanvoer... van vloeibaar aardgas van LNG uit de Golfregio...
- 3:08Speaker 3: over tien dagen gaan stilvallen. Helemaal dus. We wisten al
- 3:11Speaker 3: dat het uit Qatar meer en minder kwam. Qatar Energy
- 3:14Speaker 3: heeft veel van de productie stopgezet. Maar ja, over tien
- 3:17Speaker 3: dagen bereiken de laatste tankers... die uit Qatar zijn vertrokken
- 3:19Speaker 3: hun bestemming... En daarna komt er een abrupt einde aan
- 3:22Speaker 3: de leveringen. En dat gaat onder meer dus naar Europa.
- 3:25Speaker 3: De vraag is een beetje, hoe gaat het nou voor
- 3:27Speaker 3: de olie- en gasprijzen verder? Nou, die gaan waarschijnlijk verder omhoog.
- 3:30Speaker 3: En het wordt pas echt spannend als het ultimatum van
- 3:33Speaker 3: Donald Trump... komende nachten verloopt. Afgelopen weekend zei hij dat
- 3:37Speaker 3: Iraanse energiecentrales... dat hij die weg zal vagen als het
- 3:41Speaker 3: land niet binnen 48 uur... de straat van Hormuz heropent. Nou,
- 3:45Speaker 3: dat is dus aankomende nacht is die 48 uur voorbij. De
- 3:47Speaker 3: vraag is een beetje, wat gebeurt er dan? Wordt het
- 3:49Speaker 3: taco of wordt het toch aanvallen? Nou, dat zullen we
- 3:51Speaker 3: dan moeten zien. Maar ja, de prijzen en ook de
- 3:54Speaker 3: beurzen reageren op al dit nieuws... niet
- 3:57Speaker 2: geweldig. En de Iraniërs hebben al gezegd, als je dat doet...
- 4:00Speaker 2: als je onze energiecentrales aanvalt... dan heb je echt een probleem.
- 4:06Speaker 2: Dan sluiten we definitief de straat van Hormuz af. Het
- 4:10Speaker 2: Israëlische leger heeft opnieuw aanvallen uitgevoerd vannacht op de Iraanse
- 4:13Speaker 2: hoofdstad Teheran, waarbij ook nu weer de infrastructuur van het
- 4:16Speaker 2: Iraans regime doelwit was. Iraanse persbureaus maken melding van meerdere
- 4:20Speaker 2: explosies op diverse plekken in de stad, maar details over
- 4:23Speaker 2: schade of slachtoffers zijn we nog niet. En daarnaast worden
- 4:26Speaker 2: de grondoperaties van Israël in Libanon verder uitgebreid. Chef van
- 4:30Speaker 2: het Israëlische leger spreekt van een langdurige operatie die pas
- 4:33Speaker 2: net is begonnen en nog weken kan gaan duren. Israël
- 4:35Speaker 2: heeft bruggen en andere infrastructuur in Libanon gebombardeerd. En de
- 4:39Speaker 2: Libanese regering zegt dat ze vreest dat er inderdaad een
- 4:42Speaker 2: grondoperatie op gang komt. Bij ons onze correspondent in Tel Aviv,
- 4:45Speaker 2: Ralf Dekkers. Ralf, goeiemorgen. Goedemorgen. Er wordt gezegd dat de
- 4:50Speaker 2: oorlog nog lang gaat duren. Hoe moeten we dat zien,
- 4:53Speaker 2: die aankondiging
- 4:55Speaker 4: Inderdaad, de oorlog gaat zowel in Iran als in Libanon
- 4:58Speaker 4: nog lang duren. Ze hebben weer extra troepen opgeroepen... die
- 5:02Speaker 4: moeten worden ingezet in het zuiden van Libanon. En je
- 5:06Speaker 4: ziet daar al, ze hebben naast die bruggen... ze hebben
- 5:09Speaker 4: inmiddels al vijf bruggen opgeblazen... om te voorkomen dat Hezbollah-strijders
- 5:14Speaker 4: naar het zuiden kunnen trekken... beginnen ze ook huizen te
- 5:19Speaker 4: verwoesten aan de grens met Israël. Op kleinere schaal weliswaar,
- 5:24Speaker 4: maar een beetje zoals in Gaza. Dat ze gewoon alles
- 5:26Speaker 4: met de grond gelijk maken... zodat Hezbollah zich niet in
- 5:29Speaker 4: die huizen kan vestigen.
- 5:31Speaker 2: Nou zegt de Libanese president inderdaad, ik zei het net
- 5:34Speaker 2: al even... het is een voorspel tot een grondinvasie. Wij
- 5:38Speaker 2: zagen vorige week al tanks rijden... zo'n beetje in het
- 5:40Speaker 2: zuiden van Libanon of tegen de grens aan. Hoe realistisch
- 5:43Speaker 2: is zo'n nieuw grondoffensief, denk je?
- 5:46Speaker 4: Ik denk dat... In zekere mate is die al bezig,
- 5:49Speaker 4: zo groen of asief. Niet zo massaal als om het
- 5:52Speaker 4: hele zuiden te bezetten. Maar die kant gaan we wel op,
- 5:57Speaker 4: zo lijkt het. Ze proberen nog de Libanese regering te
- 6:01Speaker 4: forceren om hard op te trekken tegen Hezbollah. Dat zij
- 6:05Speaker 4: de wapens van Hezbollah afpakken, daar lijkt het niet op.
- 6:09Speaker 4: Volgens Israël zijn inmiddels duizend Radwan-soldaten... commandoreenheden van Hezbollah naar
- 6:16Speaker 4: het zuiden getrokken. Daarom hebben ze dus die bruggen opgeblazen.
- 6:19Speaker 4: Het probleem is als je die bruggen opblaast... dat de
- 6:22Speaker 4: bevolking die nog in het zuiden zit ook niet naar
- 6:24Speaker 4: het noorden kan gaan. Er kunnen geen ambulances overheen, geen
- 6:28Speaker 4: voedselpakketten overheen. Dus naast een militaire situatie... betekent dit ook
- 6:34Speaker 4: mogelijk een humanitaire crisis in de komende weken. Wat je
- 6:36Speaker 4: ziet is als rat in de val.
- 6:38Speaker 2: Inderdaad. Ja, duidelijk. Dit is wel iets... in hoeverre heeft
- 6:42Speaker 2: het nou te maken met de oorlog in Iran? Want
- 6:45Speaker 2: dat verband is heel duidelijk gelegd... in het begin van
- 6:48Speaker 2: de acties van de Israëli's. Geldt dat nog steeds?
- 6:51Speaker 4: Ja, ze zien het... Kijk, Hezbollah kwam in actie, in
- 6:55Speaker 4: opdracht eigenlijk van Iran... om Israël bezig te houden aan
- 7:00Speaker 4: een tweede front. Mogelijk om dat af te leiden van
- 7:03Speaker 4: het Iraanse front. Vanuit Israël gezien, Iran blijft het belangrijkste.
- 7:07Speaker 4: En dat zal het ook nog wel de komende weken blijven.
- 7:10Speaker 4: Want ze zeggen van als we Iran aanpakken... dan pakken
- 7:12Speaker 4: we indirect ook Hezbollah aan. Als we die geldstromen en
- 7:15Speaker 4: die wapenstromen kunnen onderbreken... dan treffen we ook Hezbollah... Maar
- 7:20Speaker 4: tegelijkertijd wordt hier gezegd... die acties in Iran worden geleid
- 7:24Speaker 4: door de Verenigde Staten. Als Trump zegt genoeg is genoeg,
- 7:27Speaker 4: dan betekent het ook het einde voor Israël. Waar Israël
- 7:30Speaker 4: wel tegen Hezbollah zelf door kan vechten. Ook als daar
- 7:34Speaker 4: die oorlog in Iran mogelijk voorbij is
- 7:37Speaker 2: Nog even naar iets anders. Afgelopen weekend door Iraniërs met
- 7:40Speaker 2: succes aanvallen uitgevoerd op Israël. Die veel schade hebben aangericht.
- 7:44Speaker 2: Ook een hoop doden hebben gemaakt en gewonden. Met clusterbommen
- 7:48Speaker 2: volgens mij, hè?
- 7:50Speaker 4: Nou ja, de grootste schade was in het zuiden. Er
- 7:53Speaker 4: waren twee raketten met honderden kilo's aan explosieven. In Dimona,
- 7:57Speaker 4: waar ook de nucleaire faciliteiten van Israël zijn, en in Arad. Daar,
- 8:02Speaker 4: ik geloof, iets van 150 gevonden gevallen. Maar inderdaad, op het
- 8:05Speaker 4: centrum van het land, hier in Tel Aviv, waar ik woon...
- 8:08Speaker 4: daar worden veel clustermunitie ingezet. En dat betekent gisteren bijvoorbeeld
- 8:13Speaker 4: heel veel schade in Tel Aviv. Weinig slachtoffers, omdat die
- 8:16Speaker 4: explosieven redelijk... redelijk klein zijn. Maar dat betekent wel veel
- 8:24Speaker 4: angst hier in de stad bijvoorbeeld. Want die kleine bommetjes
- 8:28Speaker 4: die vallen overal neer. Dus je moet echt zorgen dat
- 8:30Speaker 4: je op tijd in zo'n schuilkelder bent. Anders loop je
- 8:34Speaker 4: het risico graag te worden.
- 8:35Speaker 2: Maar is hier de Iron Dome of de luchtafweer van
- 8:38Speaker 2: Israël op ingesteld? En op een gegeven moment is de
- 8:41Speaker 2: munitie ook op,
- 8:42Speaker 4: kan ik me voorstellen. Ja, die twee voltreffers in het zuiden,
- 8:48Speaker 4: die hebben zich al geprobeerd uit de lucht te schieten.
- 8:51Speaker 4: Ze zeggen hier dat de luchtafweer in 92% van de
- 8:55Speaker 4: gevallen de raketten die op bewoond gebied rijden neer te
- 8:58Speaker 4: komen uit de lucht halen. Maar dat betekent nog steeds
- 9:01Speaker 4: dat een klein deel er doorheen komt en dus grote
- 9:04Speaker 4: schade aanricht. En die clustermunitie, dat is inderdaad lastig. Want
- 9:07Speaker 4: wanneer ze die niet op tijd neerhalen... en ze worden
- 9:11Speaker 4: verspreid in tientallen kleine bommetjes... dan is het bijna onmogelijk
- 9:15Speaker 4: om die allemaal onschadelijk te maken.
- 9:18Speaker 2: Vanuit Tel Aviv, Israël Korsman en het Ralf Dekkers, dank
- 9:20Speaker 2: je wel
- 9:21Speaker 3: Voor wie dacht dat Ronald McDonald een eng figuur was...
- 9:23Speaker 3: die moet dus naar McDonald's gaan in Shanghai. Daar testen
- 9:27Speaker 3: ze robots uit, meerdere, door elkaar. Maar of je daar
- 9:30Speaker 3: nou blij van wordt, hoor je over een minuut of tien.
- 9:34Speaker 3: We gaan naar het torentje. Althans, figuurlijk. Rob Jetten is
- 9:40Speaker 3: precies één maand premier. Een rol waar hij best wel
- 9:43Speaker 3: een beetje aan moest wennen... tijdens het allereerste debat. En
- 9:45Speaker 3: dat is dus ook ongeveer een maand geleden.
- 9:47Speaker 5: Op een gegeven moment hoorde ik iemand achter het kathede zeggen...
- 9:49Speaker 5: de minister-president. Dat duurde bij mij even een paar seconden
- 9:51Speaker 5: voordat ik me realiseerde. Dat gaat dus tegenwoordig ook over mij.
- 9:55Speaker 3: Ja, nou, iemand te recenseren na dertig dagen is misschien
- 9:57Speaker 3: wat snel. Aan de andere kant, ja, toch een maand.
- 10:00Speaker 3: Het voelt misschien wel eens langer. Hoe heeft hij het
- 10:02Speaker 3: er vanaf gebracht tot nu toe en wat kan er beter?
- 10:04Speaker 3: Gaan we bespreken met Roy Kramer, schrijver van het boek
- 10:06Speaker 3: Waarom Wilders Wel Wint. En hij is voormalig D66-spindokter, zat
- 10:10Speaker 3: dus dicht bij het vuur. Meneer Kramer, goedemorgen. Goedemorgen. Nou,
- 10:15Speaker 3: maand Rob Jet als premier, veel Instagram-posts, veel leuke tripjes
- 10:18Speaker 3: naar Berlijn, Brussel, Parijs, Cortina... Maar politiek heeft Jet het
- 10:22Speaker 3: niet bepaald heel makkelijk. Veel van zijn plannen worden inmiddels
- 10:25Speaker 3: al afgeschoten
- 10:27Speaker 6: Ja, dat is natuurlijk een beetje het ingewikkelde... met zo'n minderheidskabinet.
- 10:31Speaker 6: Dus dat is denk ik ook wel een soort van
- 10:32Speaker 6: extra complicerende factor... Maar ik denk dat het me tot
- 10:38Speaker 6: nu toe niet heeft gehinderd. Jullie vroegen van hoe doet
- 10:40Speaker 6: hij het? Ik denk ja, gewoon goed tot dit moment.
- 10:44Speaker 6: Dat begint ermee. Het debat waar jullie mee begonnen over
- 10:48Speaker 6: de regeringsverklaring... dat was gewoon heel soeverein. Dan kreeg je
- 10:51Speaker 6: allemaal vergelijkingen met Rutte. We werden erop gehaald. Dus dan
- 10:55Speaker 6: denk ik, dan ben je goed bezig. Hij was gewoon
- 10:58Speaker 6: een moment in de problemen in dat debat... En ik
- 11:01Speaker 6: kan me nog herinneren dat toen ik in de Kamer werkte...
- 11:02Speaker 6: bijvoorbeeld dat Balkender er zat. Die had dat vaak heel moeilijk.
- 11:08Speaker 6: Ik kan me ook nog goed herinneren... het debat over
- 11:10Speaker 6: de regeringsverschuiving met Rutte. En toen dacht ik wel van... nou,
- 11:14Speaker 6: met deze komen we er moeilijk tussen. En ik denk
- 11:17Speaker 6: dat veel medewerkers in de Kamer... dat ook hebben gedacht
- 11:19Speaker 6: bij Jette. Dat was gewoon soeverein. Hij kwam niet in
- 11:24Speaker 6: de problemen. En dat was bij zijn voorgang schoof natuurlijk
- 11:27Speaker 6: voortdurend aan de hand.
- 11:28Speaker 3: Ja, inderdaad, in dat debat waarbij Agema zat te twitteren...
- 11:31Speaker 3: en waarbij Wilders hem nog uitmaakte voor, wat was het
- 11:33Speaker 3: ook alweer? Slappenhap. Ja, slappenhap, inderdaad. Dat is inderdaad een
- 11:36Speaker 3: totaal ander beeld. Maar ik ben toch wel even benieuwd
- 11:39Speaker 3: naar die inhoud. Ook als we kijken naar bijvoorbeeld de
- 11:40Speaker 3: oorlog in Iran, de gevolgen daarvan. Heeft Jet daar leiderschap
- 11:45Speaker 3: gepakt en getoond? Of wacht hij toch een beetje af?
- 11:49Speaker 6: Nou, ik denk dat wat je in ieder geval ziet...
- 11:51Speaker 6: is dat Nederland weer terug is op het internationale toneel.
- 11:54Speaker 6: Ik bedoel, ik moet dat ook gewoon maar volgen... als
- 11:56Speaker 6: een eenvoudige tv-kijker en krantenlezer. En dan zie je hem
- 12:00Speaker 6: nu de hele tijd bezig met Macron. Je zag hem
- 12:03Speaker 6: bij Merts van de week. Dus dan denk je wel van, nou,
- 12:06Speaker 6: Nederland is echt wel weer terug. Internationaal, dat is natuurlijk
- 12:09Speaker 6: ook superbelangrijk... voor zo'n internationale land en internationale economie als Nederland.
- 12:14Speaker 6: En hij gaat binnenkort ook nog naar Trump, las ik...
- 12:17Speaker 6: Dus dat gaat denk ik wel goed. Het is natuurlijk
- 12:22Speaker 6: wel zo dat deze crisis is wel heel erg ingewikkeld.
- 12:26Speaker 6: Dat geldt niet alleen maar voor Jetten. Je ziet alle
- 12:30Speaker 6: Europese leiders een beetje zoeken naar... Ze kwamen uiteindelijk uit
- 12:34Speaker 6: op een soort van... We doen hier allemaal niet aan
- 12:36Speaker 6: mee en we zien de logica van deze oorlog niet.
- 12:39Speaker 6: Maar we hebben wel begrip voor dat je het regime
- 12:43Speaker 6: van Iran aanvalt... Dat was wel natuurlijk een beetje zoeken.
- 12:49Speaker 6: Maar dat is begrijpelijk. Merckx en Macron waren ook aan
- 12:54Speaker 6: het zoeken. Dus ik denk niet dat je dat per
- 12:57Speaker 6: se kan verwijten. Maar dat zijn echt lastige omstandigheden... waarin
- 13:02Speaker 6: dit kabinet moet... moet beginnen.
- 13:05Speaker 3: Ja, dan hebben we Jetten gehoord. Die zegt van, nou,
- 13:07Speaker 3: ik wil wel normeren. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Dick Schoof...
- 13:10Speaker 3: die daar niet zoveel mee had. Bijvoorbeeld vrijdag nog, FVD.
- 13:15Speaker 3: Oproep om afstand te nemen van antisemitische opvattingen... van lokale partijleden.
- 13:19Speaker 3: Dat klonk zo.
- 13:20Speaker 1: Ik doe alleen een beroep op de partijleider... om ook
- 13:23Speaker 1: gewoon aan het werk te gaan. als er overduidelijk signalen zijn...
- 13:26Speaker 1: dat leden van je partij dingen doen of hebben gedaan...
- 13:28Speaker 1: die niet erop beugen
- 13:29Speaker 3: Ja, is dat nou inderdaad de rol die een premier
- 13:32Speaker 3: moet hebben... om politici van andere partijen terecht te wijzen
- 13:37Speaker 6: Nou, ik denk dat je... Normeren is denk ik heel
- 13:41Speaker 6: ingewikkeld in het Nederlandse politieke context... ook met coalitie-kabinetten. Maar
- 13:47Speaker 6: ik denk wel dat dit het goede punt is. Als
- 13:50Speaker 6: je ook een beetje vraagt... want ik heb nu een
- 13:52Speaker 6: paar positieve punten benoemd van waar zou het beter kunnen...
- 13:55Speaker 6: dan denk ik dat het voornamelijk gaat over... wat ik
- 13:58Speaker 6: zie is dat kabinetten heel hard aan het werk zijn...
- 14:01Speaker 6: en allemaal problemen aan het oplossen. Nou, er komen nu
- 14:03Speaker 6: megaproblemen of zo af. Maar dat ze dan een beetje vergeten...
- 14:07Speaker 6: wat is de context? Wat mij betreft is dat afgelopen decennia...
- 14:11Speaker 6: populisme maar blijft doorgroeien. En daar zitten hele grote gevaren.
- 14:15Speaker 6: Dat zien we nu bijvoorbeeld aan Trump. En dat ze
- 14:18Speaker 6: daar te weinig mee bezig zijn. Dus dit soort... Kijk,
- 14:23Speaker 6: als je die kandidaten zag van Forum... die echt bij
- 14:26Speaker 6: extreme rechtse partijen hebben gezeten... dan is dit denk ik
- 14:29Speaker 6: wel het moment om dit te doen... Dus ik ben
- 14:33Speaker 6: hier wel een fan van. Maar in het algemeen denk
- 14:35Speaker 6: ik wel dat ze iets meer moeten nadenken... over een
- 14:37Speaker 6: soort bredere politieke strategie. Even los van het oplossen van
- 14:41Speaker 6: beleidsmatige problemen. Of hoe hou je het populisme van het lijf?
- 14:45Speaker 3: Ja, en misschien dus ook nog wel... hoe ga je
- 14:47Speaker 3: meerderheden voor je plannen vinden? Want alle plannen die ze hadden,
- 14:50Speaker 3: ik denk even... AOW-leeftijd, gehandicaptenzorg... korting op de uitkering voor arbeidsongeschikte.
- 14:55Speaker 3: Het wordt allemaal van tafeltennis door een meerderheid in de Kamer.
- 14:58Speaker 3: Wat hou je dan over? Ja, niet zoveel.
- 15:01Speaker 6: Dat wordt denk ik wel echt een ingewikkelde wedstrijd. Maar
- 15:05Speaker 6: wat ik het voordeel aan vind... We hebben het nu
- 15:08Speaker 6: over een maand. Wat ik wel het voordeel aan vind...
- 15:10Speaker 6: is dat we best wel veel gesprekken hebben in de media...
- 15:13Speaker 6: over hele fundamentele inhoudelijke dingen. als er steeds minder mensen
- 15:18Speaker 6: aan het werk zijn... en steeds minder mensen zijn met pensioen...
- 15:20Speaker 6: moet je dan niet de AOW-leeftijd verhogen. Kijk, de vraag
- 15:24Speaker 6: is inderdaad waar dit gaat eindigen. Maar ik vind, dit
- 15:27Speaker 6: is wel een beter gesprek dan... wat we onder het
- 15:31Speaker 6: vorige kabinet hadden... dat het vooral ging om persoonlijke relletjes
- 15:34Speaker 6: en ruzietjes. Maar ik deel wat je zegt. Het wordt
- 15:39Speaker 6: natuurlijk wel een hele uitdaging... om voor die WW-plannen, voor
- 15:43Speaker 6: die AOW-plannen... voor de zorgplannen meer reden te vinden...
- 15:46Speaker 3: Nou, dan gaan we dus zien hoe dat gaat lukken. Wellicht,
- 15:48Speaker 3: dit was een maand Jetten. Misschien moeten we elkaar met
- 15:50Speaker 3: de honderd dagen Jetten nog een keer spreken. Dank, Roy Kramer,
- 15:53Speaker 3: schrijver van het boek Waarom Wilders Wel Wint. En hij
- 15:56Speaker 3: is voormalig D66-spindokter.
- 15:59Speaker 2: Ja, en vandaag meer ruzietjes in Den Haag? Nou, we
- 16:01Speaker 2: gaan even naar de agenda met politiek verslaggever Michiel Jurjens
- 16:05Speaker 7: Premier Jetten heeft vandaag meerdere kennismakingsgesprekken. Ten eerste met de
- 16:09Speaker 7: ambassadeur van de Verenigde Staten, Joe Popolo... Vorige week werd
- 16:14Speaker 7: bekend dat Jette halverwege april naar Washington afreist, op het
- 16:18Speaker 7: moment dat ook koning Willem-Alexander en koningin Maxima daar zijn.
- 16:23Speaker 7: Jette spreekt vandaag ook met Nadia Calvino, president van de
- 16:26Speaker 7: Europese investeringsbank, de EIB. En hij ontvangt Alexander de Croo,
- 16:31Speaker 7: voormalig premier van België en nu de directeur van het
- 16:34Speaker 7: VN-ontwikkelingsprogramma United Nations Development Programme. De Kroo is vandaag ook
- 16:40Speaker 7: in de Tweede Kamer te gast voor een gesprek met
- 16:43Speaker 7: de Kamercommissie die zich bezighoudt met buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking.
- 16:48Speaker 7: Verder praat de Commissie Asiel en Migratie vandaag over aanpassingen
- 16:52Speaker 7: aan de Vreemdelingenwet die nodig zijn voor de invoering van
- 16:55Speaker 7: het Europese Migratiepact. En de Raad van State komt rond
- 16:59Speaker 7: tien uur met adviezen over defensiegereedheid, versnellingen van elektriciteitsprojecten, en
- 17:06Speaker 7: het uitkeringsstelsel van de gemeente. Een volle agenda dus vandaag
- 17:10Speaker 7: in Den Haag. En moet ik je verspreiden
- 17:12Speaker 3: we beginnen hier eens. Waar de beurs zich mee bezighoudt,
- 17:14Speaker 3: dat hoor je dan weer van Maxime van Meel van
- 17:16Speaker 8: BNR Beurs. Voor alle AEX-liefhebbers is het even opletten geblazen...
- 17:20Speaker 8: want er verandert het een en ander. Elk kwartaal kijkt
- 17:23Speaker 8: Euronext of de samenstelling van de index nog wel in
- 17:25Speaker 8: balans is... en er bleek werk aan de winkel. Pijnlijk
- 17:29Speaker 8: voor een nationale trots toch wel een beetje uit zijn
- 17:31Speaker 8: bureau Randstad... Al denken beleggers daar anders over. Het aandeel
- 17:35Speaker 8: ging in het afgelopen jaar bijna door twee. En dat
- 17:38Speaker 8: is zo'n groot verlies dat Randstad zijn plek in de
- 17:41Speaker 8: AIX nu dus zelfs moet afstaan. SBM Offshore, bouwer van olieplatforms,
- 17:46Speaker 8: die profiteert. Dat gaat juist een plek omhoog van de
- 17:48Speaker 8: midcap naar de hoofdindex. Dan naar de cijfers. De jaarcijfers
- 17:52Speaker 8: krijg je van defensiebedrijf CSG bijvoorbeeld. Het bedrijf dat twee
- 17:56Speaker 8: maanden geleden naar de beurs ging in Amsterdam. En van
- 17:59Speaker 8: investeringsmaatschappij Exor, van H & M en van thuisbezorger Deliveroo
- 18:03Speaker 8: ook nog. De week die eindigt met een belangrijk moment
- 18:07Speaker 8: in de overname van J.D.E. Pete door Keurig Dr. Pepper...
- 18:10Speaker 8: Die komt weer een stukje dichterbij. Heb je aandelen JDI Pete?
- 18:14Speaker 8: Dan kun je die tot uiterlijk vrijdagmiddag aanbieden.
- 18:17Speaker 3: Dat was de beursweekje in een minuut. En uitgebreid elke
- 18:20Speaker 3: werkdag om half zeven. Hier op BNR in BNR Beurs.
- 18:23Speaker 3: Live luisteren en terugluisteren kan allemaal via de BNR-app. Deelstaatsverkiezingen,
- 18:28Speaker 2: dan waren er nog een referendum, gemeenteraadsverkiezingen, nee, gemeenteraadsverkiezingen, presidentsverkiezingen
- 18:34Speaker 2: geloof ik, parliëtsverkiezingen, parlementsverkiezingen, Slovenië, van alles en nog wat.
- 18:38Speaker 2: Vier landen kon je naar de stembus dit weekend, in Duitsland,
- 18:41Speaker 2: Frankrijk en Italië en in Slovenië. Geert-Jan Haan gaan we
- 18:44Speaker 2: de zaken even mee opwegen, hij is Europa-verslaggever. Geert-Jan, goeiemorgen.
- 18:49Speaker 2: Goedemorgen Bas. Met name Slovenië. Want daar kijkt iedereen naar
- 18:55Speaker 2: die magra-fan Janus Jansa. En de huidige premier Holop. Hoe
- 18:59Speaker 2: is het afgelopen?
- 19:01Speaker 9: Ja, bij al die verkiezingen die we in vogelvlucht behandelen...
- 19:04Speaker 9: draait het ook hier om de opkomst van het populisme...
- 19:07Speaker 9: tegenover de pragmatische politiek. En bij de parlementsverkiezingen van Slovenië...
- 19:12Speaker 9: is het voor ons ook belangrijk om te zien... welke
- 19:14Speaker 9: premier dan Slovenië in de Europese Raad gaat vertegenwoordigen. Wie
- 19:17Speaker 9: dus de collega wordt van Rob Jetten. En in Brussel
- 19:20Speaker 9: zijn ze natuurlijk heel druk bezig met... wordt dit het
- 19:22Speaker 9: laatste rondje van Viktor Orbán... Maar tegelijkertijd heeft de premier
- 19:26Speaker 9: van Slovenië net zoveel stemrecht, dus als je een MAGA-fan
- 19:29Speaker 9: en een Orbán-fan erbij krijgt, dan hou je uiteindelijk niet
- 19:32Speaker 9: zoveel over als er dan maar eentje weer vanaf gaat.
- 19:34Speaker 9: Maar het ziet ernaar uit dat de huidige premier, Robert Holop,
- 19:38Speaker 9: dat is
- 19:38Speaker 6: een
- 19:38Speaker 9: groene liberaal, dat die alsnog met zijn partij GS de
- 19:42Speaker 9: verkiezingen wint. Het verschil is miniem. Dan moet je even weten,
- 19:46Speaker 9: het Sloveense parlement kent 100 zetels... en de winnaar heeft er 29.
- 19:50Speaker 9: En de uitdager, dat is dus Maga Venjanca, die heeft er 28.
- 19:55Speaker 9: Die herkent de uitslag ook nog niet, eist een hertelling.
- 19:58Speaker 9: Maar hoe het ook zij, Bas, ook in Slovenië kennen ze...
- 20:01Speaker 9: de vorming van een coalitie, en dat wordt knap lastig...
- 20:04Speaker 9: Dus Jette weet eigenlijk nog niet zeker... of zijn liberale
- 20:08Speaker 9: vriend Holop premier blijft... of dat er iemand met een
- 20:11Speaker 9: ander mandaat gaat rondlopen in Brussel. Het lijkt er in
- 20:15Speaker 9: ieder geval wel op... dat het niet zo makkelijk wordt
- 20:18Speaker 9: voor Orbán, Fico en Babis... om nog een Trump-fan in
- 20:21Speaker 9: Brussel naast hun zijde te hebben. Maar het is nog
- 20:23Speaker 9: niet gezegd.
- 20:24Speaker 2: Dan naar Frankrijk. Tweede ronde van de burgemeestersverkiezingen daar. Ook
- 20:27Speaker 2: daar kijkt men naar de opkomst van het populisme. Het
- 20:30Speaker 2: Rassemblement National. Hoe is het daar afgelopen?
- 20:34Speaker 9: Ja, en daar kijkt men met name naar... vanwege die
- 20:37Speaker 9: presidentsverkiezingen volgend jaar. En is dit een soort referendum daarvoor? Nou,
- 20:41Speaker 9: in de grootste steden hoopt de Rassemblement Nationaal... een burgemeesterspost
- 20:45Speaker 9: te bemachtigen, maar dat is niet gelukt. Een bondgenoot van
- 20:48Speaker 9: hun heeft wel gewonnen in Nice... maar in de andere
- 20:51Speaker 9: grote steden wint het rassemblement sowieso niet. Niet in Marseille,
- 20:55Speaker 9: niet in Toulon, niet in Nîmes. Parijs is de winst
- 20:58Speaker 9: naar een socialistische kandidaat gegaan... en niet naar de kandidaat
- 21:01Speaker 9: van Les Républicains. Dus ook
- 21:04Speaker 4: geen rechtse
- 21:04Speaker 9: winst. Kortom, samengevat, want je hebt natuurlijk 36.000 gemeenten in Frankrijk...
- 21:12Speaker 9: waar men naar de stembus kon, dat is gigantisch. Over
- 21:14Speaker 9: het algemeen verrecht Frankrijk wel... maar dat wordt niet beklonken
- 21:18Speaker 9: met een zege in de grote steden... Al is het
- 21:20Speaker 9: nog steeds de vraag voor volgend jaar... is er een
- 21:22Speaker 9: verbindende politicus met genoeg charisma... die dan volgend jaar wel
- 21:27Speaker 9: Marine Le Pen of Jordan Bardella... bij een tête-à-tête kan verslaan.
- 21:32Speaker 9: Een kickstart hebben ze niet gekregen
- 21:34Speaker 2: Dan nog een eigen referendum voor het functioneren... van de
- 21:37Speaker 2: bondskanselier in Duitsland, van Friedrich Merz. Rheinland-Pfalz moest naar de stembussen.
- 21:41Speaker 2: Vrij grote westerse deelstaat. Hoe is het daar afgelopen?
- 21:46Speaker 9: Ja, bekend van Trier en Mainz. En daar heeft CDU
- 21:49Speaker 9: van Merts gewonnen en zet het verval van de SPD door.
- 21:53Speaker 9: Zie je ook dat de AFD met 20% van de
- 21:57Speaker 9: stemmen de derde partij is geworden en echt voet aan
- 21:59Speaker 9: de grond krijgt in het westen van Duitsland. Ja, daar
- 22:03Speaker 9: hopen ze later dit jaar in het oosten van Duitsland
- 22:06Speaker 9: echt grote successen te boeken, de AFD. En wat krijg
- 22:09Speaker 9: je dan, Bas, dat CDU en SPD, die ook in
- 22:11Speaker 9: Berlijn in een coalitie zitten, nu in Rijnland-Vals samengaan, maar
- 22:16Speaker 9: zich wel afvragen, ja, hoe moet dat nou? Hoe houden
- 22:18Speaker 9: we ons eigen profiel vast? En die AFD zit ons
- 22:21Speaker 9: zo op de hielen, inmiddels ook in West-Duitsland. Hoe gaan
- 22:23Speaker 9: we aan ons verhaal werken? Met name de SPD zal
- 22:26Speaker 9: misschien er de grootste moeite mee hebben vanwege het grote verlies.
- 22:29Speaker 2: Dan tenslotte een referendum in Italië. Twee na grootste economie
- 22:33Speaker 2: van Europa. Meloni schreef hem uit, want ze wilden rechtspraak
- 22:36Speaker 2: gaan hervormen. Italianen zijn altijd kritisch op dat soort dingen.
- 22:40Speaker 9: Ja, die houden niet zo van referenda, maar de opkomst
- 22:43Speaker 9: is wel hoog. Zit al op 47 procent. En vandaag wordt
- 22:47Speaker 9: er ook nog gestemd. De stembussen zijn tot drie uur
- 22:49Speaker 9: vanmiddag open. En Maloney hoopt eigenlijk op persoonlijke titel met
- 22:53Speaker 9: haar populariteit... de rechtspraak te kunnen hervormen, daar een mandaat
- 22:57Speaker 9: voor te krijgen.
- 22:57Speaker 6: Sommigen zeggen
- 22:58Speaker 9: ja, je wilt die rechtsstaat, die rechtspraak... afbreken. Dat is
- 23:02Speaker 9: maar hoe je er naar kijkt. We weten vanmiddag hoe
- 23:05Speaker 9: dit uitpakt, maar precies wat je zegt, Bas, doorgaat zijn
- 23:07Speaker 9: Italianen er niet heel erg fan van. De eerste verwachtingen zijn,
- 23:11Speaker 9: het valt toch net tegen voor Meloni, maar dat weten
- 23:14Speaker 9: we nog niet zeker.
- 23:15Speaker 2: Nou, dan heel even rust. Morgen kunnen we naar de
- 23:17Speaker 2: parlementsverkiezingen met Denemarken.
- 23:20Speaker 9: Ja, een doldwaze deze dinsdag krijgen we ook nog. Nee,
- 23:22Speaker 9: dat valt wel mee. Het wordt denk ik een eitje
- 23:24Speaker 9: voor met de Frederiksen... die in Denemarken met dank aan
- 23:26Speaker 9: Donald Trump en zijn Groenland-rel... waarschijnlijk haar succes weer kan verzilveren.
- 23:32Speaker 9: Maar het is bijna niet bij te houden. Het lijkt
- 23:33Speaker 9: wel een rondje eredivisie, Bas, op deze manier. Zeker
- 23:36Speaker 2: dank je wel. Europa-verslaggever Gert-Jan Haan. Als je meer wilt
- 23:38Speaker 2: weten over de impact van de verkiezingen... straks Make Europe
- 23:41Speaker 2: Great Again, de podcast van Gert-Jan. Rond vier uur vanmiddag
- 23:45Speaker 2: verschijnt die favoriete podcast-app. Ik vind het toch knap gedaan.
- 23:48Speaker 2: Vier verkiezingen in vier minuten.
- 23:50Speaker 3: We gaan kijken naar wat er in de kranten staat.
- 23:52Speaker 3: In de Telegraaf. Fixekorting zorgpremie, kopt de krant. Plannen van
- 23:56Speaker 3: het kabinet om het eigen risico te verhogen... leiden uiteindelijk
- 23:58Speaker 3: tot een lagere zorgpremie. Blijkt uit een doorrekening van het CPB...
- 24:03Speaker 3: of termijn valt de premie zo'n 300 euro per persoon per
- 24:05Speaker 3: jaar lager uit.
- 24:06Speaker 2: Dan het FT-CO2-opslagproject. Arm is het snel klanten nodig te benodigen.
- 24:10Speaker 2: Nodig de subsidies om de bouw ervan te starten. Die
- 24:12Speaker 2: moeten dit jaar worden aangevraagd. Maar deelname van een groot
- 24:14Speaker 2: aantal klanten is nog onzeker. Het kabinet ziet CO2-opslag als
- 24:18Speaker 2: cruciaal om onze klimaatdoelen te halen... en wil daarom een
- 24:21Speaker 2: groot tweede opslagproject onder de Noordzee. Dat waar hem is.
- 24:24Speaker 2: Ander project Portos wordt nog dit jaar in bedrijf genomen.
- 24:26Speaker 2: En tot slot in
- 24:27Speaker 3: trouw, Indiase varianten van Ozempix... zijn flink goedkoper, koopt de krant.
- 24:31Speaker 3: Omdat het patent op de werkzame stof in die afslankmedicatie...
- 24:34Speaker 3: dit weekend verliep, zijn er meteen allerlei betaalbare varianten... uit
- 24:38Speaker 3: bijvoorbeeld India op de markt gekomen. En dus gaan allerlei
- 24:41Speaker 3: mensen zelf hun slag slaan... door dat op internet te
- 24:43Speaker 3: bestellen en dan zelf te injecteren. Schijnt het alle gevolgen van? Ja.
- 24:48Speaker 3: Hoe vaak horen wij niet hier op BNR, ook robots
- 24:50Speaker 3: gaan ons werk overnemen. Nou, in China zijn ze daar
- 24:53Speaker 3: al aardig mee bezig. McDonald's test in Shanghai met allerlei
- 24:56Speaker 3: humanoïde robots... die klanten begroeten en eten serveren. Ik heb
- 25:00Speaker 3: je een filmpje ervan gestuurd. In de vestiging in Shanghai
- 25:03Speaker 3: lopen en staan de robots tussen het personeel... en nemen
- 25:06Speaker 3: ze ook een deel van het werk over. Ze dragen
- 25:08Speaker 3: de bekende rood-gele McDonald's uniforms... en sommige machines zijn vermomd
- 25:12Speaker 3: als dieren... waar dan vooral kinderen op afkomen... Het is
- 25:16Speaker 3: een soort robot-orgie. Ik vind het ook een beetje een
- 25:18Speaker 3: dystopisch beeld. Je moet je een beetje inbeelden, al die
- 25:21Speaker 3: bekende tweebenige robots... de Optimussen en de Peppers en Sophia
- 25:25Speaker 3: en al dat soort figuren
- 25:26Speaker 3: dit loopt er allemaal door elkaar. Heel creepy. Die robots
- 25:30Speaker 3: zijn ontwikkeld door een Chinees bedrijf... en maken dus deel
- 25:32Speaker 3: uit van een proef. Het idee is om te kijken
- 25:35Speaker 3: hoe technologie het werk in die restaurants kan ondersteunen. Waarschijnlijk
- 25:38Speaker 3: wil McDonald's uiteindelijk gaan inzetten... op een soort mix van
- 25:41Speaker 3: mens en machine... waarbij mensen nodig blijven voor het echte werk...
- 25:45Speaker 3: en robots het wat simpelere werk kunnen oppakken. Het opeten
- 25:47Speaker 3: van de spullen. Ja, of het eerst wegbrengen en vervolgens
- 25:50Speaker 3: opeten als de klant het niet opeet. Geen idee, inderdaad,
- 25:52Speaker 3: opruimen ook misschien. China speelt bovendien de kwestie dat personeel
- 25:56Speaker 3: vinden lastig kan zijn... terwijl tegelijkertijd veel jongeren zonder werk
- 25:59Speaker 3: thuis zitten. Dus dan krijgen we binnenkort een situatie dat
- 26:01Speaker 3: het werk door robots wordt gedaan...
- 26:03Speaker 2: en dat die jongeren
- 26:04Speaker 3: zitten binnenkort werkloos thuis. Ja, oké. Nou, voorlopig dus een experiment...
- 26:09Speaker 3: De leukste reactie las ik op Facebook. Daar schrijft iemand, ja,
- 26:12Speaker 3: allemaal leuk dit... maar de ijsmachine is nog steeds kapot.
- 26:15Speaker 3: Misschien moet daar maar eens een keer een reparatiehobot op af.