Latest / Op hun eigen manier – Een podcast over neurodivergentie bij kinderen / OP HUN EIGEN MANIER: Doe normaal!

Transcript

OP HUN EIGEN MANIER: Doe normaal! · Op hun eigen manier – Een podcast over neurodivergentie bij kinderen

0:02
SPEAKER_00: Een label is niet het doel.
0:04
SPEAKER_00: Je kunt beter begrijpen wel.
0:06
SPEAKER_00: Is er een vermoeden van ADHD of ASS?
0:09
SPEAKER_00: Een psychodiagnostisch testonderzoek zorgt voor meer duidelijkheid.
0:13
SPEAKER_00: CM ondersteunt je met een terugbetaling tot 350 euro.
0:17
SPEAKER_00: Meer info op cm.be slash testonderzoek.
0:21
SPEAKER_00: CM, jouw gezondheidsfonds.
0:26
SPEAKER_00: Leef gerust.
0:28
SPEAKER_02: Hey ik ben Anke, mama van twee, een sleydochter van 11 en een bro zoon van 7.
0:34
SPEAKER_02: Dit is de podcast die ik zelf veel eerder had willen horen.
0:38
SPEAKER_02: Want een paar jaar geleden googlede ik mij suf: ADAD ADD A6.
0:43
SPEAKER_02: Of is het misschien gewoon een faseje?
0:46
SPEAKER_02: Waarom is mijn zoon zo vaak ongelukkig en wat doe ik mis als mama?
0:50
SPEAKER_02: Drie kleuterklasjes lang maakte ik me zorgen.
0:53
SPEAKER_02: En die onzekerheid wil ik jou besparen.
0:55
SPEAKER_02: Spoiler alert! Mijn zoon zit intussen in het tweede leerjaar en het is een zeer gelukkig mannekje.
1:03
SPEAKER_02: Welkom bij de podcast op hun eigen manier.
1:05
SPEAKER_02: In deze reeks van vijf neemt kinderpsycholoog Klaar Hammenekker je mee doorheen Neurodivergentie land.
1:12
SPEAKER_02: Wat hebben onze wonderlijke kinderen nodig om te groeien, bloeien en vooral zichzelf te mogen en kunnen zijn.
1:20
SPEAKER_02: En nu doen we die reis opnieuw met jou erbij, lieve ouder, grootouder of bondgenoot.
1:25
SPEAKER_02: Samen op Roadtrip recht het hoofd in van jouw grootste schat.
1:29
SPEAKER_02: Merpsychologen en mama van Drie, Klaar Haneker, als echte reisbegeleider.
1:35
SPEAKER_02: Klaar, jij zit vooraan in de bus de komende drie weken.
1:38
SPEAKER_01: Ja, heel graag, Anke.
1:40
SPEAKER_01: Ik ga heel graag mee met jou op een roadtrip.
1:43
SPEAKER_01: Ik ben ook absoluut overtuigd van het belang van dit reisje.
1:47
SPEAKER_01: Want man man, de vragen van ouders, de zorgen, de twijfels, niet weten wat er met een kind aan de hand is, of gewoon al de vraag: is er hier iets aan de hand?
1:58
SPEAKER_01: Ze zijn de laatste jaren enorm toegenomen, die vragen.
2:02
SPEAKER_01: En ik merk ook dat heel veel ouders echt zoekende zijn bij JatGPT, maar ik ben zo blij dat ze nu ook hier gewoon bij ons in die podcast terecht gaan kunnen.
2:13
SPEAKER_02: Jij begint het altijd bij een buikgevoel, klaar.
2:16
SPEAKER_02: Want bij mij gaat het specifiek over kind twee.
2:19
SPEAKER_02: Ik had al kind één.
2:20
SPEAKER_02: Totaal anders.
2:21
SPEAKER_02: Geen twee dacht ik: wat is mijn handleiding gebleven, dag en nachtversil.
2:26
SPEAKER_02: Komen mensen altijd met een buikgevoel bij jou terecht?
2:29
SPEAKER_01: Niet altijd.
2:30
SPEAKER_01: Niet altijd.
2:31
SPEAKER_01: Sommigen wel.
2:32
SPEAKER_01: Sommigen hebben, net als jij, en bij jou is het bijna letterlijk.
2:34
SPEAKER_01: Het was nog maar net uit je buik, denk ik, toen je al begon op drie moeden exact, voor dat er iets toch anders was.
2:42
SPEAKER_01: Het gebeurt.
2:42
SPEAKER_01: Sommige ouders zien het al heel vroeg, zeker als ze al een ouder kind hebben.
2:48
SPEAKER_01: Bij andere ouders is dat along the way, dat ze toch merken dat deed mijn vorig kind toch wel een beetje vlotter.
2:54
SPEAKER_01: Of dit is anders.
2:56
SPEAKER_01: Of plots, krijgen ze een melding van grootouders over een bepaald drama dat er geweest is en proberen ze dat te begrijpen.
3:03
SPEAKER_01: Maar er is toch ook nog altijd een hele grote groep ouders, die vooral vanuit de school meldingen krijgt.
3:10
SPEAKER_01: Ik krijg soms echt een mailtje die zegt van hey, de school had gezegd dat we met jou contact moesten opnemen, kunnen we een afspraak maken.
3:16
SPEAKER_01: en dan is er vaak geen benul of zo zelf bij hen dat er iets aan de hand is.
3:22
SPEAKER_01: Vaak zeggen ze dan ook van ja, we weten niet, je kan niet mee, hij is te traag, hij let niet op, hij zit te dromen.
3:29
SPEAKER_01: Hij moet altijd verder werken tijdens de speeltijd, terwijl alle andere kinderen al klaar zijn.
3:33
SPEAKER_01: Maar hoe komt dat dat dan thuis niet opvalt, klaar?
3:36
SPEAKER_01: Ja, ik denk dat daar ook weer verschillende redenen voor zijn.
3:39
SPEAKER_01: Soms dan als ik dat dan verken met hen, want die proberen aan de vertaalslag te maken van datgene wat men op school ziet, naar hoe dat zich thuis zou kunnen tonen.
3:48
SPEAKER_01: En dan zeggen ouders wel eens aar, ik leed die aans, als ik op hen moet wachten.
3:54
SPEAKER_01: O ze zeggen, de boekentas, die maak ik.
3:56
SPEAKER_01: Ja, die boder, dat heb ik gesmeerd.
3:58
SPEAKER_01: Ja, de zak voor te gaan voetballen.
4:00
SPEAKER_01: Ah, nee, die zit ik altijd op voorhand al klaar.
4:02
SPEAKER_01: Dus ze merken dan plot: ik neem heel veel over.
4:05
SPEAKER_01: Heb ik dat dan intuïtief toch misschien gedaan, omdat het moeilijk was.
4:08
SPEAKER_01: Of sommige ouders die vertellen mij, en dat vind ik ook vaak altijd zo'n heel zalig moment en zeggen die: ommer, is een probleem, wij zijn eigenlijk allemaal zo.
4:18
SPEAKER_01: Het komt ook ergens vandaan op, heel vaak is het erfelijk.
4:21
SPEAKER_01: Ja, en dan zitten die daar zo'n beetje zo op teuterd van oei, ik wist niet dat dit eigenlijk een dingetje was, of zo.
4:28
SPEAKER_01: En dan komt dat vaak van buitenaf, dat dat voor het eerst gemeld is: ja, dat is gewoon zo bij ons.
4:36
SPEAKER_02: Mijn vriendin, daar gaat het allemaal zo soepel en makkelijk thuis.
4:39
SPEAKER_02: Bij ons thuis niet.
4:41
SPEAKER_02: Dan ga je aan jezelf twijfelen als ouder.
4:44
SPEAKER_02: Die ouders komen ook bij jou terecht.
4:46
SPEAKER_02: En die denken van ja, bij ons in de familie, die nietjes en die neefjes, die doen niet zo als de boterham verkeerd gesneden is, of die gaan dit niet doen of whatever.
4:55
SPEAKER_01: Die komen ook bij jou terecht.
4:57
SPEAKER_01: Ja, en ik merk dat dat heel heftig is.
4:59
SPEAKER_01: Ik zie ouders vaak met heel veel zelf twijfel.
5:02
SPEAKER_01: Ook schuldgevoel is echt eigenlijk, zal niet eens meer twijfel, al overtuigd zijn.
5:06
SPEAKER_01: Ergens onderweg hebben wij de bal misgeslagen, is dit onze schuld.
5:11
SPEAKER_01: Ook vaak een heel eenzaam proces, zie ik daar.
5:14
SPEAKER_01: Zo bijna niet durven delen, hoe lastig en hoe moeilijk het is uit angst voor reacties of uit de overtuiging.
5:21
SPEAKER_01: Ja, het is waarschijnlijk onze eigen schuld, dus we moeten niet zeuren.
5:24
SPEAKER_01: Dus dat is echt wel vaak een eenzaam proces.
5:27
SPEAKER_02: Klaar, we zitten nog altijd in de bus.
5:29
SPEAKER_02: Tijd voor een rijspelje.
5:31
SPEAKER_02: Ik heb een bingokaart gemaakt met daarop clichés die altijd terugkomen als het gaat over anders zijn.
5:38
SPEAKER_02: Wat mensen die van toe te weten zeer goed opgaan in de comments op Facebook.
5:43
SPEAKER_02: Oké, kliche één.
5:44
SPEAKER_02: Vroeger had niemand ADHD en nu heeft iedereen het.
5:48
SPEAKER_02: Die leest je overal.
5:49
SPEAKER_01: Ja, heel herkenbaar.
5:51
SPEAKER_01: Vaak gehoord, vaak gelezen, vaak uitgesproken, maar puort niet waar.
5:56
SPEAKER_01: Waar komt het dan vandaan?
5:57
SPEAKER_02: Waarom denkt iedereen dat dan?
5:59
SPEAKER_01: Ja, gelukkig maar.
6:01
SPEAKER_01: Er zijn er niet meer.
6:02
SPEAKER_01: We kijken gewoon beter.
6:04
SPEAKER_01: Ik denk dat dat de beste manier is om het uit te leggen.
6:08
SPEAKER_01: Er wordt meer gediagnosticeerd, maar niet omdat er meer zijn.
6:12
SPEAKER_01: Als ik die commentaar hoor, dan zit ik nogal op mijn paard en dan werp ik heel vaak terug van oké, denk eens even na in jouw eigen klas vroeger.
6:21
SPEAKER_01: Wie waren daar?
6:23
SPEAKER_01: De kinderen die anders waren, die een beetje vreemd deden, waarvan gezegd werd dat die amputant waren, of druk of stout.
6:30
SPEAKER_01: En iedereen kan zich die kinderen herinneren.
6:33
SPEAKER_01: En tuurlijk, die hadden geen label, omdat in die tijd we nog niet op die manier keken.
6:38
SPEAKER_01: We hebben veel meer kennis ondertussen.
6:40
SPEAKER_01: Het voorschrijdend inzicht heeft ertoe geleid dat we sneller gaan detecteren, niet meer alleen bij zeer ernstige situaties of kinderen met een nog een bijkomende mentale beperking gaan we vermoeden dat er iets is.
6:51
SPEAKER_01: We zien het ook vaak al als er veel minder uitgesproken kenmerken zijn.
6:55
SPEAKER_01: Artsen zijn veel meer op de hoogte.
6:58
SPEAKER_01: Het testmateriaal is veel beter ontwikkeld dan vroeger.
7:01
SPEAKER_01: En dat is soms ook een beetje een moeilijke om te zien, maar het is wel heel belangrijk.
7:07
SPEAKER_01: Onze maatschappij is ook zodanig anders dat het gewoon sneller opvalt, dat die kinderen sneller door de mand vallen of tegen de muur botsen.
7:19
SPEAKER_01: Door dat de maatschappij zo prestatiegericht is en overprikkeling alle kanten.
7:25
SPEAKER_01: Die beide dingen, de overprikkeling, sowieso er komt veel meer informatie.
7:28
SPEAKER_01: En als je weet dat het echt wel gaat over een informatieverwerkingsissue.
7:33
SPEAKER_01: Dan, hoe meer informatie, hoe meer prikkels, hoe makkelijker je door de mand kan vallen, dat het je niet lukt om die te verwerken.
7:39
SPEAKER_01: En dan het prestatiegericht, het individualistische ook, maakt ook.
7:43
SPEAKER_01: Vroeger had je veel meer sociale cohesie, veel meer sociale controle.
7:47
SPEAKER_01: Kinderen die het lastig hadden, werden vaak ook gewoon met de hoop letterlijk meegenomen.
7:54
SPEAKER_01: En nu is ieder voor zich.
7:55
SPEAKER_01: Dus die mannen staan ook vaak heel alleen.
7:57
SPEAKER_01: Die voelen zich al vaak even eenzaam op momenten en even buitenbentje als hun ouders.
8:03
SPEAKER_01: Dus we kijken beter en gelukkig.
8:06
SPEAKER_01: Maar het taboe is ook veel minder.
8:08
SPEAKER_01: De drempel is lager.
8:10
SPEAKER_01: En ik als hulpverlener kan er alleen maar blij om zijn.
8:13
SPEAKER_02: Oké, cliche enes van de baan.
8:14
SPEAKER_02: Nummer twee, dat is mijn persoonlijke favoriet.
8:17
SPEAKER_02: Zeg niet mijn kind is lui en ambetant, maar zeg mijn kind heeft ADHD.
8:24
SPEAKER_02: Dat hoor je ook vaak klaar, dat mensen vroeger zeiden van ja, dan mocht je nog een kind lui noemen, maar nu heeft het ADHD.
8:31
SPEAKER_01: Er bestaan geen lui kinderen of ambetante kinderen.
8:34
SPEAKER_01: Er zijn wel kinderen die het lastig hebben of die tot niets komen omdat het niet gaat.
8:38
SPEAKER_01: En dan lijkt het al lui, maar die oordelen, die gaan we voor ons houden.
8:43
SPEAKER_02: Voilà.
8:44
SPEAKER_02: Weg ermee.
8:45
SPEAKER_02: Nog een cliché: gewoon streng en consequent zijn.
8:48
SPEAKER_02: Leg er nog wat eieren onder, die pampermaatschappij.
8:52
SPEAKER_02: Dat is je ook vaak.
8:54
SPEAKER_01: Bij mij zou het nu waar zijn.
8:56
SPEAKER_02: Vroegen ze er dan ook mee aan.
8:58
SPEAKER_02: Breng ze maar naar ons thuis.
8:59
SPEAKER_02: Het zal rap gedaan zijn.
9:01
SPEAKER_02: En anders een tik op de billen.
9:03
SPEAKER_02: Ik word er altijd heel moedeloos van, alsof wij slechte ouders zijn die onze kinderen niet opvoeden.
9:09
SPEAKER_02: Dat zijn ook mensen die jou dan zien als een kind krijgend op de vloer licht van de Carvour.
9:14
SPEAKER_02: En die eigenlijk op basis van die ene setting een heel oordeel vellen over hoe jij als ouder bent.
9:19
SPEAKER_01: Ja, en het straffe is dat er niemand zegt en men zegt van je moet strenger zijn.
9:24
SPEAKER_01: Men zegt niet, je moet zorgzamer, begripvoller of zachter zijn.
9:29
SPEAKER_01: En daar zit voor mij toch ook wel echt een hele sterke knoop los van neurodivergentie, dat nog altijd in onze maatschappij de overtuiging er is, na zoveel voorschrijdend inzicht dat we ondertussen hebben rond opvoeden en ontwikkelen.
9:44
SPEAKER_01: Streng zijn werkt niet.
9:47
SPEAKER_01: Toch niet als je streng zijn, interpreteert als doen gehoorzamen en zorgen dat je erboven staat en macht, en ze zullen wel luisteren.
9:57
SPEAKER_01: Daarvan weten we al lang.
9:59
SPEAKER_01: Het werkt niet.
9:59
SPEAKER_01: Ofwel krijg je een kind dat bang wordt van jou, want die heeft zoiets van die verandert in een of andere vreselijke monster als ik iets niet doe en die mag.
10:08
SPEAKER_01: Of je kind wacht op een ander moment om gewoon even al is het in het geniep, zijn ding te doen.
10:14
SPEAKER_01: Maar veel meer effect heb je daar niet mee.
10:18
SPEAKER_01: Integende, we weten uit opvoeden is ook een wetenschap.
10:24
SPEAKER_01: En daar weten we dat dat niet werkt.
10:25
SPEAKER_01: We weten dat hoe dichter je bij je kind bent, hoe meer je probeert begrip te tonen, afgestemd te zijn, uiteraard wel.
10:32
SPEAKER_01: Met structuur, orde en discipline.
10:35
SPEAKER_01: Niet in de militaire of autoritaire zin van het woord, maar wel in de voorspelbaarheid.
10:41
SPEAKER_01: Dat is helpend.
10:43
SPEAKER_01: Maar dat bedoelen ze niet, als ze zeggen dat je stringer moet zijn.
10:45
SPEAKER_01: Niemand bedoelt dat je voor structuur moet gaan.
10:48
SPEAKER_02: Ze bedoelen allemaal dat je jaren 60.
10:51
SPEAKER_02: Je gezag moet afdwingen.
10:53
SPEAKER_02: Oké, ik ben die bingokaart al beuklaar.
10:55
SPEAKER_02: Doei met de clichés en terug naar wat er echt toe doet.
10:58
SPEAKER_02: Zo wat elk kind smijt zichzelf alles graag melodramatisch op de grond in de supermarkt en wordt hysterisch als de banaan uit de schil wordt gehaald, want dat hoort zo niet.
11:08
SPEAKER_02: Maar hoe weet je, dit is normaal gedrag en dit is anders.
11:13
SPEAKER_01: Je begint je ook maar echt werkelijk zorgen te maken als dat systematisch gebeurt.
11:17
SPEAKER_01: En als je niet alleen een beetje gegrommel krijgt of een eyrol, als dat gebeurt, maar echt een kind dat blokkeert, dat uren krijgt, dan maak je je zorgen.
11:27
SPEAKER_01: Om op je vraag in te gaan.
11:29
SPEAKER_01: Ik niet zoiets met dat woord normaal, vind ik ook al een beetje moeilijk.
11:33
SPEAKER_02: Ja, I know, maar het zit er zo in gebakken.
11:35
SPEAKER_02: Ik heb het heel mijn jeugd gehoord.
11:37
SPEAKER_02: Doe normaal anken.
11:39
SPEAKER_02: En ik heb gezworen dat ik dat zelf nooit zou zeggen.
11:42
SPEAKER_02: Want het klinkt verschrikkelijk.
11:43
SPEAKER_02: Eigenlijk zeg je je mag jezelf niet zijn.
11:46
SPEAKER_01: Alternatieven voor jou.
11:48
SPEAKER_01: Ik probeer te spreken over standaard en anders.
11:51
SPEAKER_01: Oké.
11:53
SPEAKER_01: Check.
11:54
SPEAKER_01: Die probeer ik te gebruiken.
11:56
SPEAKER_01: En je hebt al onze breinen zijn verschillend.
11:59
SPEAKER_01: Dat we bedoelen met neurodiversiteit.
12:01
SPEAKER_01: Er is een diversiteit aan breinen en er zijn geen twee breinen hetzelfde.
12:05
SPEAKER_01: Maar binnen al die verschillende breinen zijn er sommigen toch meer standaard dan anderen.
12:10
SPEAKER_01: Wat wil dan standaard zeggen?
12:12
SPEAKER_01: Namelijk dat het die breinen meer lukt om in onze maatschappelijke context te functioneren.
12:19
SPEAKER_01: Bekijkt dat in Afrika bijvoorbeeld, je hebt een ander verhaal natuurlijk.
12:23
SPEAKER_01: Maar standaard binnen ons systeem lukt het om die breinen om te functioneren.
12:28
SPEAKER_01: En dan hebben de breinen die zodanig anders zijn dat die vastlopen.
12:33
SPEAKER_01: Die zijn zodanig anders.
12:35
SPEAKER_01: En dat zijn de neurodivergente breinen.
12:38
SPEAKER_01: En die standaardbreinen noemen we de Neurotypische.
12:40
SPEAKER_01: Dat is een groep die bij wie het lukt om die informatie te verwerken, die prikkels te verwerken, en zo voort.
12:45
SPEAKER_01: En bij die anderen merken we dat daar last op zit, dat daar obstakels zijn, dat dat niet standaard verloopt.
12:53
SPEAKER_01: En dat zijn die neurodivergenten.
12:55
SPEAKER_02: Dus ik val nog even samen, we hebben allemaal een ander brein.
12:58
SPEAKER_02: Dat vind ik wel heel fijn om te horen.
12:59
SPEAKER_02: We zijn allemaal dezelfde mensen met een ander brein.
13:03
SPEAKER_02: Maar je hebt standaard en anders.
13:07
SPEAKER_02: Oh, dat klinkt heel goed.
13:08
SPEAKER_02: Dat klinkt zoveel beter dan normaal en abnormaal.
13:12
SPEAKER_02: En je hoort ook altijd over de bedrading.
13:15
SPEAKER_02: Als je een ander brein hebt, dan is de bedraging anders.
13:18
SPEAKER_02: Maar kan je dat dan eens helder uitleggen wat daar exact mee bedoelt?
13:22
SPEAKER_01: Pas op, ik vind dat wel een leuke hoorde van die bedrading.
13:25
SPEAKER_01: Ik ben iemand, misschien ben ik ook wel neurodivergent.
13:27
SPEAKER_01: Ik heb altijd direct beeld.
13:28
SPEAKER_01: En ik zie dan zo'n hersenpan, waaronder er echt zo'n banen lopen en zo'n radarjes die daar elkaar dan moeten vormgeven.
13:35
SPEAKER_01: Trouwens, een neurodivergente jongen heeft dat ooit zo voor mij getekend, onder die hersenpan, een echte fabriek.
13:42
SPEAKER_01: En je zou kunnen zeggen, inderdaad, in de ene fabriek loopt dat smooth.
13:47
SPEAKER_01: En in die andere fabriek, wordt dat anders gemanaged.
13:51
SPEAKER_01: Ik gebruik soms, of vaak wel een ander soort van metafor.
13:55
SPEAKER_01: En dat is, ik vind die ook wel heel erg leuk, tussen een Android of een iPhone telefoon.
14:02
SPEAKER_01: Ik spreek dan over een besturingssysteem, namelijk, je hebt twee verschillende soorten besturingssystemen.
14:07
SPEAKER_01: En stel dat je met de standaard gsm, de Android, gewend bent om te werken.
14:13
SPEAKER_01: En die werkt voor u en die gaat goed, en dan draai je heel veel systemen op, en de helft van de wereld heeft die, of meer dan de helft.
14:18
SPEAKER_01: En dan heb je zo plots krijg je dan een iPhone, omdat je van job verandert ofzo, of omdat je kind die afdankt, of weet ik van wie je die krijgt.
14:26
SPEAKER_01: Ineens heeft je zoiets van voor iets?
14:29
SPEAKER_01: Dat werkt niet, dat ga niet.
14:31
SPEAKER_01: Wat voor iets tom is dat, daar kun je niks mee doen.
14:34
SPEAKER_01: Dat bedacht.
14:36
SPEAKER_01: Dus dat is anders.
14:37
SPEAKER_01: En je denkt, ja, nee, daar kun je niks mee aanvangen.
14:41
SPEAKER_01: Totdat je stap voor stap leert kennen, dat ontdekt en merkt, en ineens ziet van, dat heeft extra features die eigenlijk nog wel cool zijn.
14:49
SPEAKER_01: En je kunt daar andere dingen mee doen.
14:51
SPEAKER_01: En je kunt daar heel veel dezelfde dingen doen, maar soms op een andere manier, soms simpeler, soms sneller, soms iets complexer.
14:58
SPEAKER_01: Dat heeft features dat mijn Android gewoon niet heeft.
15:01
SPEAKER_01: En plots krijg je begrip en herkenning en dankbaarheid en vind je dat zelfs cool.
15:05
SPEAKER_01: En dat is zo'n beetje hoe ik daar soms ook aan naar kijk.
15:08
SPEAKER_01: Die dat naast elkaar gaan zetten, als een beetje een ander soort besturingsysteem.
15:14
SPEAKER_01: Nog veel coolere, gsm eigenlijk.
15:16
SPEAKER_01: Ja, maar dat is ook zo.
15:18
SPEAKER_01: Maar dat geldt ook zo als je neurodivergente kinderen leert kennen, dan zeg je.
15:22
SPEAKER_01: Ah, die heeft echt wel een gewoon een tegik brein.
15:24
SPEAKER_01: Ik zou daar zo graag eens in gaan kamperen.
15:28
SPEAKER_01: Want dat is wel een beetje hoe we dat moeten zien eigenlijk.
15:31
SPEAKER_01: Aan kinderen leggen dat op een hele leuke manier uit.
15:34
SPEAKER_01: Wat aan neurodivergentie is, anders is dan neurotypisch.
15:38
SPEAKER_01: Ik zeg dan in uw brein zitten helpers.
15:40
SPEAKER_01: Zeg ik tegen kinderen.
15:41
SPEAKER_01: En dat zijn helpers die ervoor zorgen dat jij bijvoorbeeld je boekentas kunt maken.
15:45
SPEAKER_01: En bij neurotypische breinen die zitten mooi te wachten om te doen wat ze moeten doen, die werken dat af.
15:49
SPEAKER_01: En in uw brein zijn er die aan het staken, er zijn er die een doetje aan het toen van die helpers, er zijn er die er gewoon niet zijn, er zijn die veel te traag werken, er zijn er die een hele uitleg klaar hebben.
16:01
SPEAKER_01: En daardoor kom je er soms niet toe om dat af te ronden.
16:04
SPEAKER_01: En dan heb je nieuwe spullen bij, of dan kriebelen je kleren, of dan blokkeert op een verandering, of dan gerakte niet in je bed, of niet uit je bed.
16:14
SPEAKER_01: Omdat die helpers eigenlijk, dat management raait daar een beetje vierkant zouden kunnen zeggen.
16:20
SPEAKER_01: Maar het is er wel allemaal.
16:21
SPEAKER_01: Ja, we hebben natuurlijk al eens een meeting gehad voor deze podcast klaar.
16:24
SPEAKER_02: En ik vond het zo fijn om te ontdekken bij jou.
16:27
SPEAKER_02: Dat je zo positief kijkt naar neurodivergentie.
16:30
SPEAKER_02: Je ziet het bijna als een superkracht mag ik dat zeggen.
16:34
SPEAKER_02: Want veel mensen zijn allergisch voor dat woord wel.
16:38
SPEAKER_02: Maar ik ben ook een ouder die vooral zag van ja, geen aandacht in de klas.
16:41
SPEAKER_02: Of oh weer de turnzak vergeten.
16:44
SPEAKER_02: Omdat die helpertjes in staking zijn.
16:47
SPEAKER_02: Maar met wat houden die helpertjes zich dan bezig terwijl ze op het ene vlak staken, wat is het goed?
16:54
SPEAKER_02: Wat zien wij te weinig als ouders, als leerkrachten?
16:57
SPEAKER_01: Ik denk dat mijn positieve ingesteldheid pas op: ik zie ook lijden.
17:00
SPEAKER_01: Voor alle duidelijkheid.
17:02
SPEAKER_01: Ik werk elke dag opnieuw met kinderen en hun gezinnen.
17:05
SPEAKER_01: En ik zie ook lijden en ik zie ook last.
17:07
SPEAKER_01: Die kinderen moeten geholpen worden natuurlijk.
17:10
SPEAKER_01: Maar ik merk ook als je echt met een bepaalde bril op kijkt en met bepaalde oren luistert.
17:17
SPEAKER_01: Ik vind dat fantastisch, wat die te vertellen hebben om op jouw vraag te antwoorden.
17:23
SPEAKER_01: Die dat aan het staken zijn of die daar niet willen ambitieus zijn.
17:27
SPEAKER_01: Ik heb bijvoorbeeld zo'n jongen en die kan zeer goed zwemmen, een zeer intelligente jongen die zeer goed kan zwemmen.
17:32
SPEAKER_01: Maar die wil geen groene badmuts meer.
17:34
SPEAKER_01: De groene badmutsen mogen in het grote bedbaandje strekken.
17:38
SPEAKER_01: Maar hij wil dat niet meer.
17:40
SPEAKER_01: Want hij vindt dat mega saai.
17:42
SPEAKER_01: Hij wil terug zijn blauwe badmuts, want dan mag je in het instructiebad spelletjes doen, zo ondergaan en je gezicht duwen en elkaar onderduwen.
17:50
SPEAKER_01: Dus hij wil niet meer mee gaan zwemmen, tenzij hij terug een blauwe badmuts krijgt en dan denk ik, wat een fantastische oplossing dat hij bedacht heeft.
18:00
SPEAKER_01: En in de school wordt gezegd dat is niet ambitieus.
18:03
SPEAKER_01: Hoe kan dat nu?
18:04
SPEAKER_01: En hij wil niet voor zijn brevette gaan en die heeft zoiets wat.
18:08
SPEAKER_01: Ik ben geen zwemmer, dat boeit mij niet, die brevetten, maar in dat instructiebad vind dat heerlijk.
18:14
SPEAKER_01: Diezelfde jongen die zei op een bepaald moment van ik vraag mij soms af klaar hoe het is om iets te zijn dat niet leeft.
18:21
SPEAKER_01: Bijvoorbeeld die secondewijzer van jouw klok die daar hangt.
18:24
SPEAKER_01: En ik heb met hem een heel filosofisch gesprek gehad over existentiële en over zijn en over hun ziel hebben en dan denk ik.
18:32
SPEAKER_01: Heerlijk, en dat heb ik zo vaak met kinderen over hun brein spreken, is heerlijk.
18:38
SPEAKER_01: Ik heb een jongen die zegt van niemand van mijn vrienden is beste vriend met zijn grote broer.
18:45
SPEAKER_01: Want al die tieners willen geen kleine snotneus als beste vriend.
18:49
SPEAKER_01: Maar mijn broer heeft autisme.
18:51
SPEAKER_01: En daarom ben ik zijn beste vriend.
18:53
SPEAKER_01: Want hij vindt geen anderen.
18:55
SPEAKER_01: En dan denk ik maar, kijk eens.
18:58
SPEAKER_01: Wat mooie dingen dat die zeggen.
19:00
SPEAKER_01: En dan geloof ik echt in.
19:02
SPEAKER_01: In ja, als we echt heel goed luisteren, kunnen we daar heel veel mee doen.
19:07
SPEAKER_01: Ik ben ook overtuigd.
19:08
SPEAKER_01: We zien ook heel veel volwassenen in de volwassen wereld die gekke dingen doen met hun neurodivergent brein.
19:13
SPEAKER_01: Alleen moeten die schatjes, we moeten die door die lagere school krijgen.
19:16
SPEAKER_01: We moeten die ook nog eens door die secundaire school krijgen.
19:19
SPEAKER_01: Maar als dat gelukt is, dan ligt de wereld aan die hun voeten.
19:23
SPEAKER_01: En dan kunnen die al hun talenten, hun creativiteit, hun humor.
19:28
SPEAKER_01: Dan kunnen die gekke ideeën waar die toe komen, dat extreem rechtvaardigheidsgevoel.
19:33
SPEAKER_01: Dat die uren kunnen discussiëren en debatteren.
19:38
SPEAKER_01: Ik zie ze al in al die maatschappelijke rollen voor mij, die figuren.
19:42
SPEAKER_01: Dus dan denk ik, ja, we moeten nog door een lastige tijd.
19:45
SPEAKER_01: Ik ga dat niet minimaliseren.
19:47
SPEAKER_01: Maar daar kunnen we toch samen wel doorgeraken.
19:50
SPEAKER_01: En dan ja.
19:51
SPEAKER_02: We moeten allemaal met die bril kijken.
19:53
SPEAKER_02: Want dat doen wij te weinig.
19:55
SPEAKER_02: En ik snap het ook wel, want ik had die bril eerst ook niet.
19:58
SPEAKER_02: Ik vind dat een heel rauw proces.
20:00
SPEAKER_02: Als je denkt van ah, mijn kind is.
20:03
SPEAKER_02: Hoe zij het weer?
20:04
SPEAKER_02: Anders.
20:05
SPEAKER_02: Ja, niet standaard anders.
20:07
SPEAKER_02: Want je wil gewoon dat je kind gewoon door het leven hubbelt.
20:12
SPEAKER_02: En als er dan van die hordes zijn die moeten genomen worden, je wilt dat niet voor je kind.
20:16
SPEAKER_02: En ook ja, de hele wereld is afgestemd op een standaard brein.
20:21
SPEAKER_02: Dus dat moeten ze eigenlijk veranderen.
20:23
SPEAKER_02: Dus dat is een rauw proces om dat aanvaarden ten eerste, om niet toch proberen dat te forceren van doe maar gewoon zoals iedereen.
20:32
SPEAKER_02: Maar hoe denk jij dat die wereld gaat evolueren?
20:36
SPEAKER_02: Want nu bijvoorbeeld, mijn man heeft heel vaak gezegd van ja, maar ja, we moeten toch niet te zeer meegaan in dat anders zijn.
20:43
SPEAKER_02: Want later komt hij toch in een maatschappij terecht die bekelhard is.
20:48
SPEAKER_02: En nu moeten we ons kind al voorbereiden op een wereld die eigenlijk niet afgestemd is op zijn brein.
20:54
SPEAKER_02: Dat is toch ook eentje van de bingokaart.
20:57
SPEAKER_01: Als ik dat zeg, dan zegt hij veel vol.
21:00
SPEAKER_01: Voor mij is dat ook echt eentje voor de bingokaart.
21:03
SPEAKER_01: Ja, maar later en de wereld.
21:05
SPEAKER_01: Ik ben het daar eigenlijk niet mee eens.
21:07
SPEAKER_01: Ik merk echt.
21:10
SPEAKER_01: En ik durf dat echt wel zeggen, ik heb honderden kinderen zien passeren, bij mij in de praktijk.
21:15
SPEAKER_01: Ik merk dat op het moment dat ze als jong volwassenen, volwassenen echt hun eigen keuzes kunnen maken.
21:20
SPEAKER_01: En wij hebben hen sterk genoeg gemaakt om dat te durven en te voelen wat die eigen keuzes zijn, dan merk ik dat die echt hun weg wel vinden.
21:28
SPEAKER_01: Het is die fase ervoor die moeilijk is, waar er inderdaad heel veel standaard onderwijs is en standaard georganiseerde vrije tijdsbesteding, de standaard muziekscholen bijvoorbeeld.
21:39
SPEAKER_01: We zien heel vaak dat kinderen met een heel specifiek muzikaal talent bijvoorbeeld helemaal vastlopen op die uren noen te leren.
21:45
SPEAKER_01: Die snappen ook absoluut het nut daar niet van soms, maar die zijn zo, dat zijn virtuozen.
21:51
SPEAKER_01: En op een moment komt dat daar wel uit en ontwikkelen die dat dan wel sowieso.
21:56
SPEAKER_01: Dus ik ben dat daar eigenlijk niet helemaal mee eens, dat die volwassen wereld.
22:00
SPEAKER_01: Dat het zo veel harder is.
22:01
SPEAKER_01: Ik merk dat heel veel van die breinen net hun weg eindelijk kunnen vinden.
22:05
SPEAKER_02: Maar je kan je niet vergelijken met.
22:07
SPEAKER_02: ik was heel slecht een wiskunde in de middelbare school.
22:11
SPEAKER_02: Dus ik kies op mijn achttiende een richting waar ik wiskunde nooit meer moet zien of horen.
22:15
SPEAKER_02: Je snapt dat fantastisch dat je gewoon eigenlijk de dingen omzeilt en dat je gewoon je pad eigenlijk kiest, en dat voor je brein geschikt is.
22:23
SPEAKER_01: En dat je als ouder, als volwassene.
22:26
SPEAKER_01: Vertrouwen hebt dat die wegger is, en je ziet die nu misschien nog niet.
22:31
SPEAKER_01: Dat is ook niet zo raar.
22:32
SPEAKER_01: Maar mijn ervaring is dat die zich wel ontvouwt along the way, dat je dat wel ontdekt, dat je kind ook wel ontdekt waar die goed in is en wat die interesses zijn.
22:41
SPEAKER_01: En soms vinden we dat ook lastig, want er zijn bijvoorbeeld neurodivergente profielen zoals ISS, waar ze die echt op sessies kunnen hebben en dan gaat die er blauw en het gaat weer over vliegtuigen, of het gaat weer over cijfers, of het gaat weer over voetbaluitslagen, of weet ik veel wat.
22:56
SPEAKER_01: Maar je merkt soms wel dat dat al kleine voorbodens zijn van een bepaald talent of een bepaalde interesse, dat die dan later verder gaan ontwikkelen.
23:06
SPEAKER_01: En dat vind ik wel.
23:09
SPEAKER_01: Steve Jobs, volgens mij ook absoluut neurodivergent, die zei altijd, you can only connect dots, looking backwards, not looking forwards.
23:17
SPEAKER_01: En dat vind ik hier ook heel erg belangrijk, dat je op bepaald moment zeggen dat oké, het heeft geleid tot dit en dat vertrouwen moeten wij hebben.
23:26
SPEAKER_01: Met ondertussen dan afstemming, zorg, zorgen dat ze er niet alleen voor staan, altijd hun back hebben.
23:33
SPEAKER_01: Want dat is nodig in deze wereld dat wij hun bek hebben.
23:37
SPEAKER_01: Dat hebben zij nodig.
23:38
SPEAKER_01: Want als wij hem niet hebben hun back op die lastige momenten, als de school zegt ja, maar zicht ja toch allemaal een beetje te traag, dan moeten wij er zijn die zeggen.
23:46
SPEAKER_01: Dat kan.
23:47
SPEAKER_01: Maar op die en op die manier kan die wel dat tempo halen.
23:51
SPEAKER_01: Maar moet hij dat ook werkelijk allemaal doen?
23:53
SPEAKER_01: Is het nodig om veertig van dezelfde oefeningen te maken, enzovoort.
23:58
SPEAKER_02: Terug naar het gehele concept neurodivergentie.
24:02
SPEAKER_02: Dat is heel veel.
24:03
SPEAKER_02: Je hebt een spectrum in grote of kleine mate dat symptomen voorkomen.
24:10
SPEAKER_02: Maar er zijn zoveel verschillende labels, ADAD, ADD, hoogbegaafdheid.
24:16
SPEAKER_02: Leerproblemen vallen daar ook onder.
24:18
SPEAKER_02: Ik kan het niet bijhouden.
24:19
SPEAKER_02: Het is too much voor mij.
24:21
SPEAKER_01: Ja, dat snap ik.
24:22
SPEAKER_01: Dat is ook zo.
24:24
SPEAKER_01: En neurodivergentie is eigenlijk wat wij noemen een paraplubegrip.
24:28
SPEAKER_01: En een paraplubegrip wil eigenlijk zeggen, daar valt van anders onder.
24:32
SPEAKER_01: Kleine vergelijking, zoogdieren is ook een Paraplubegrip.
24:35
SPEAKER_01: En wat zit daarin, daar zitten neushorenzin, morvengoed, konijnen en zelfs een dolfijn.
24:40
SPEAKER_01: En dus onderling heel erg verschillend, maar toch ook wel een gemeenschappelijke basis.
24:45
SPEAKER_01: En zo is dat eigenlijk een beetje ook met neurodivergentie.
24:48
SPEAKER_01: Die verschillende dingen, zoals wat zit daaronder, ADHD.
24:52
SPEAKER_01: Vroeger sprak men over ADD.
24:54
SPEAKER_01: Meer en meer laten we dat weg.
24:55
SPEAKER_01: We zeggen ADAD in zijn verschillende vormen.
24:59
SPEAKER_01: IS, dat is het autisme in zijn verschillende vormen binnen het spectrum.
25:04
SPEAKER_01: Daar zit hoogbegaafdheid onder.
25:06
SPEAKER_01: Dan alle DISE, zoals ik die noem, de dyslexie, de dyspractie, de dysortografie, de dyscalculie, dat zijn dan meer de leerstoornissen.
25:14
SPEAKER_01: In grosso modo kun je zeggen dat dat twee grote groepen zijn, die dan meer met ontwikkeling te maken hebben, met emotie, met functionele processen, hoe je ontwikkelt.
25:25
SPEAKER_01: En daar zit dan vooral ADHD, ASS, oogbegaafdheid en zo.
25:28
SPEAKER_01: En dan heb je eigenlijk op de manier waarop je tot leren komt.
25:32
SPEAKER_01: En daar zitten dan meer die leerstoornissen onder.
25:34
SPEAKER_01: En die zitten allemaal onder dat paraplu begrip.
25:38
SPEAKER_01: En die overlappen met elkaar.
25:40
SPEAKER_01: Soms komen die ook samen voor.
25:42
SPEAKER_02: Ja, want heel vaak heb je toch symptomen van dit en weer kenmerken van dat.
25:47
SPEAKER_01: Ja, de symptomen die overlappen, en dat is niet zo raar.
25:49
SPEAKER_01: Als we kijken die helpertjes waar ik daar net over had.
25:52
SPEAKER_01: Noemen we dat executieve functies.
25:54
SPEAKER_01: Dat zijn de mentale processen die we nodig hebben als we een opdracht uitvoeren.
25:59
SPEAKER_01: Die zijn bij al die verschillende labels en die gehypothequeerd zijn management loopt niet goed, ik heb dat er straks uitgelegd.
26:07
SPEAKER_01: En dat is natuurlijk het gedeelde draagvlak.
26:11
SPEAKER_01: En dat komt bij allemaal terug.
26:12
SPEAKER_01: Vandaar dat het symptomen herkenbaar is, die kan zich niet concentreren, maar die kan zich ook niet concentreren, bijvoorbeeld.
26:19
SPEAKER_01: Maar soms is er voldoende argumentatie om echt over twee labels te spreken.
26:24
SPEAKER_01: Om te zeggen, iemand heeft en dyslexie en ADHD of iemand heeft ADHD en ASS, waar nu het nieuwste woord voor ontwikkeld, is de oude DHD bijvoorbeeld.
26:34
SPEAKER_01: Dus het is een weerwaar, het is een clue.
26:38
SPEAKER_01: Het zijn er veel, ze overlappen.
26:40
SPEAKER_01: Er komen er soms bij in de ontwikkeling, worden verfijnd, zegt men aan nee, dan misschien is het toch meer dat.
26:45
SPEAKER_01: Dat moeten we erbij nemen.
26:47
SPEAKER_01: En dat is soms lastig voor ouders.
26:49
SPEAKER_01: Wen je zou zo heel graag hebben dat er één ding helder was dat je dat kunt vastnemen.
26:53
SPEAKER_01: Je weet wat we kunnen doen en hop en oplossen.
26:55
SPEAKER_01: Ouders vragen dat ook soms.
26:56
SPEAKER_01: Klaar, oké, en hoe gaan we dat dan oplossen?
26:59
SPEAKER_01: Snap ik.
26:59
SPEAKER_02: Ik heb het ook letterlijk zo tegen onze kindertje gezegd.
27:02
SPEAKER_01: En ik begrijp dat ook absoluut.
27:04
SPEAKER_01: Maar als je nu die uitleg een beetje kent, dan weet je dat dat veel subtieler ziet.
27:09
SPEAKER_01: En dat het eigenlijk heel vaak is met een heel goed afgestemde omgeving, een heel goede afstemde onderwijs, met een goede aanpak, dan zien we ook gewoon symptomen veel verminderen, dat heb jij ook gezien.
27:20
SPEAKER_01: Een jongen zei ooit tegen mij, klaar, als ik gelukkig ben, dan heb ik precies geen autisme.
27:26
SPEAKER_01: En dat vond ik heel mooi gezegd.
27:28
SPEAKER_01: Als alles klopt, als ik op mijn gemak ben en als de omgeving e toelaat om mij comfortabel te voelen, dan vallen mijn symptomen grotendeels weg.
27:39
SPEAKER_01: En ik denk dat dat is het model waar ik van vertrek.
27:42
SPEAKER_01: En dat maakt ook dat ik positief kan zijn, omdat ik daar ook heel erg in geloof dat we zo het verschil kunnen maken voor die kinderen.
27:49
SPEAKER_02: Wat wil je dat ouders onthouden van deze eerste aflevering, ouders die aan het begin van zo'n traject staan, dat het lastig is.
27:57
SPEAKER_01: Die erkenning moeten ze zeker krijgen, dat is ook zo.
28:01
SPEAKER_01: Dat het waarschijnlijk ook nog even moeilijk zal zijn.
28:04
SPEAKER_01: Maar dat ze er niet alleen voor staan en dat we samen wel heel veel kunnen, dat ze ook niet alleen zijn.
28:09
SPEAKER_01: Dat hoop ik echt ook dat hier blijkt.
28:12
SPEAKER_01: En dat ze dat ze durven stappen te zetten naar ondersteuning en hulp.
28:16
SPEAKER_01: En dat ze echt bereid zijn en de energie vinden en de moed om te blijven geloven dat ze heel veel kunnen betekenen en dat er echt wel heel veel mogelijk is.
28:25
SPEAKER_01: Misschien geen oplossing in de klassieke zin van het woord, maar wel heel veel verandering.
28:29
SPEAKER_01: Da geloof ik in.
28:30
SPEAKER_02: Oké, wat is voor de volgende aflevering.
28:32
SPEAKER_02: De volgende halte in onze reis.
28:34
SPEAKER_02: Dan nemen we je helemaal mee in het brein van je kind.
28:37
SPEAKER_02: Want oké, wij zien die ontploffing na een lange schooldag thuis.
28:41
SPEAKER_02: Maar wat ging daaraan vooraf?
28:42
SPEAKER_02: Hoe werkt dat hoofdje?
28:44
SPEAKER_02: Waarom knettert het daar zoveel en zo vaak en soms zo onverwacht?
28:48
SPEAKER_02: En vooral hoe kunnen we ons kind helpen?
28:50
SPEAKER_02: Wat heeft ons kind nodig?
28:53
SPEAKER_02: Je luisterde naar Op Hun Manier, een podcast van Mama Baas.
28:58
SPEAKER_02: Wil je nog veel meer weten over neurodivergentie bij kinderen?
29:01
SPEAKER_02: Haal dan ook het op hun eigen manier boek in huis.