Latest / Türk Toraks Derneği Podcast Kanalı / Dört Duvar Arasında Nefes

Transcript

Dört Duvar Arasında Nefes · Türk Toraks Derneği Podcast Kanalı

0:05
Merhaba ben doktor Selin çakmakçı karakaya, tüm
0:09
dinleyicilerimize hoş geldiniz demek istiyorum çıktı.
0:12
Rockx derneğinin podcast t l'ne devam ediyoruz.
0:15
Bugün günlük hayatın içinde ama aslında da sağlık açısından
0:18
oldukça kritik bir soruyu konuşacağız.
0:21
Ev içi hava kalitesi ve sağlık etkileri nasıl önleyebiliriz,
0:24
kontrol yöntemle nelerdir? Bugünkü başlığımız dört duvar
0:28
arasında nefes. Çoğumuz dışarıdaki hava
0:31
kirliliğinden endişeliyor aslında ama aslında günümüzün
0:34
yaklaşık %90'ı biz kapalı alanlarda geçiriyoruz ve çoğu
0:37
zaman ev içi hava düşündüğümüzden daha fazla kirli
0:40
olabiliyor. Bugün çok değerli bir konuğum
0:43
var. Profesör doktor Mustafa zeki
0:45
yılmazoğlu, kendisi Gazi Üniversitesi makine mühendisi
0:48
bölümünde öğretim üyesi ve özellikle de enerji sistemleri
0:52
havalandırma ve iç ortam hava katis konularında çalışan
0:55
alanında çok yetkin bir uzman diyebilirim.
0:58
Bugün konuşacağımız konu ise dediğim gibi iç ortam hava
1:02
kalitesi bunun belirleyicileri. Biz peki bu iç ortam hava
1:06
kalitesinin nasıl insanihaya geçilebilir?
1:08
Sağlık açısından bunları konuşacağız zeki hocamla.
1:12
Geldiğinizdeki hocam. Hoş bulduk Selin hocam çok
1:15
teşekkür ediyorum. Güzel girişiniz için sağ olun.
1:18
Izninizle ben kısa bir giriş yapacağım.
1:20
Sizlere tanımak istediğim sorular için temel oluşturmak
1:22
istiyorum. Şimdi evi çaba kirleticileri
1:24
görmediğimiz ama soluduğumuz bir risk takdir edersiniz ki şöyle
1:28
düşünelim, dedim ki ben biraz önce %80 doksanını kapalı
1:31
ortamlarda geçiriyoruz. Hayatımızın, zamanımızın şu anda
1:34
bile aslında çoğumuz öyle değil miyiz?
1:37
Şimdi dışarıdaki hava kirliliğinden çok evimizin
1:39
içinde de hava kili olabiliyor ve çoğu zaman aslında şu
1:42
yanılgıya da hepimiz düşüyoruz. Ev temizse temizlenişsek havası
1:46
da temizdir ama bizim bilmediğimiz şey bilim bize şunu
1:50
söylüyor, ev içi hava çoğu zaman dış ortamdan daha kirli bile
1:53
olabiliyor. Peki ev içi kirleticiler
1:56
nelerdir diye baktığımız zaman ben bunu kabaca maruz kaldığımız
2:00
kirleticilere üç ana grupta düşünmeyi uygun gördüm.
2:03
Bugün kabaca şimdi parçacık maddeler bizim en çok bu aralar
2:07
başımız. Tam diyebilirim.
2:08
Bunlar iki buçuk 10 gir ve sıfır bir diye boyutlarına göre
2:12
bunları sınıflandırabiliriz ve bunların kaynaklarına bakacak
2:15
olursak ev içerisindeki faaliyetlerimizde yemek
2:18
pişirmeye, sigara dumanı, mum tütsü kullanımı, ısıtma
2:22
sistemlerini görüyoruz ve bu kaç çocuklar o kadar küçük
2:25
olabiliyor ki özellikle iki buçuk ve altındakiler akciğerin
2:29
en derin ve övgelerine kadar ulaşıp hatta oradan daha ileriye
2:33
kana kadar karışıp sisteme keskilere sebep oluyorlar.
2:36
Ve bu yüzden de hava kirliliğine bağlı sağlık etlerin en büyük
2:39
kısmı genellikle şu an daha çok popüler olan he ve iki buçuk
2:43
belki de bu konuda daha çok çalışılıyormasından da
2:45
kaynaklanabilir. Bu olduğu kabul ediliyor.
2:49
Bunun yanında parçacık maddedenin yanında böyle gaski
2:51
ileticiler var. Bunlar nitrojen dioksitler,
2:54
karbonmonoksit, karbondioksit de bunun içine alalım.
2:57
Uçucu organik bileşikler düşünebiliriz bunu.
3:00
Bunların kaynakları da gazlı ocaklar, temizlik ürünleri,
3:04
harfimler. Bazen çok sevdiğimiz o kokulu
3:07
mumlar mobilya yapı malzemelerinden oluşuyor.
3:10
Genellikle özellikle üçüncü organik bileşikler çok ilginç ki
3:14
ev içinde dış ortama göre 10 kat daha yüksek olabiliyor.
3:17
Bir diğer kirleticiler ise üçüncü alt başlığımız biyoloji,
3:22
kirletçiler, küf akarlar, evcil hayvan alerjenleri ki daha yeni
3:26
bu konuda podcastimiz oldu, onu da dinlemenizi öneririm.
3:30
Bakteriler ve virüsler yani aslında ev ortamı biraz zengin
3:34
gibi duruyor ve bu kirletçiler sağlığımızı etkileyebiliyor ve
3:38
sadece etkileri akciğerde sınırlı değil.
3:41
Sonunun sistemi üzerinde solumsal şikayetlerin
3:43
artırımına. Astım girişimi alevlenmeler koah
3:47
için gene aynı şekilde akciğer enfeksiyon yani hastane
3:50
yatışlarında solun fonksiyon testinde fonksiyonel
3:54
kötüleşmelere yine interstel akciğer atıldı dediğimiz akciğer
3:57
sertleşmesinin alevlenmelerine zevk olabiliyor.
4:00
Özellikle biz biliyoruz ki parçacık maddeden istiyorum
4:03
dioksit maruziyetiyle beraber aslında ve alerjik hasta riski
4:07
artıyor. Yine kardiyo vasküler sistemde
4:09
çok ilginç ki hipertansiyon işte kalp krizi inme Atatürk yani
4:14
damar sertleşmesi ile ilişkili bulunmuş.
4:16
Bu hava kirletileri ve DS ö diyor ki hava kirliliği
4:20
hastalıklardan koah akciğer kanseri, iskemin kalp hastalığı
4:24
ve inme ile doğrudan ilişkili. Yani hani direkt risk arttırıyor
4:28
şeklinde değil. Doğrudan ilişki kanıtlanmış
4:30
durumda. Bunun dışında yine bir işsel
4:33
işlevlerimizde azalma, depresyon, anksiyete, bunlar
4:36
bile ilişkilendirilmiş durumda ve okusatif stres yaratıyor.
4:40
Bu kirletiler inflamasyon yaratıyor ve epigenetik
4:43
değişiklikler yaratıyor. Hiç de masum değiller.
4:46
Özellikle risk altında olan kişilere bakacak olursak da evde
4:50
daha çok vakit geçiren belki coğrafi olarak da değişebilir.
4:54
Bu çocuklar ve kadınlar, yaşlılar.
4:56
Astım ve koah hastaları yine gebeler bundan etkilenebiliyor.
5:01
Özellikle ben klinikte şunu gözlemliyorum aslında ve koah
5:04
hastalarında ev içi ortamın semptomlar üzerinde ne kadar
5:07
belirleyici olduğu aşikar. Kişi gününün büyük bölümünü
5:11
geçiriyor. Burada ve buradaki ilaç ders
5:13
olum semptomlarını etkileyebiliyor.
5:16
Ve çocuklarda meselag ile ilişkilendirildiği olmuş
5:20
çalışmalarda çok ciddi bir şekilde.
5:23
Semptomları tetiklediği bir fonksiyonları azalttığı
5:26
görülmüş. Yani demek istediğim ev içi hava
5:29
kirli sessiz bir maruz kalım, görmüyorsun, hissetmiyoruz ama
5:32
etkileniyoruz. En önemlisi bu maruz kalın
5:34
önlenebilir. Kaynak kontrolüyle iyi
5:37
havalandırma, doğru teknolojiler ile ciddi ölçüde azaltılabilir
5:41
ve diğer iç ortam hava kirleticisi tabii ki de dış
5:44
ortam hava kirleticileriyle kaynakta kontrol yapılma
5:47
noktasında başarılı olunabilirse keşke aslında bunların hiçbirine
5:50
başka herhangi bir eyleme de gerek olmayacak.
5:53
Özdeki hocam uzun ve giriş oldu fakat bunsuz da olmayacaktı diye
5:57
düşünüyorum. Bu noktada size birkaç soru
5:59
sormak istiyorum, ben açıkçası sizin de uzmanlık alanınız.
6:03
Özellikle bu iç ortam hava kalitesini iyileştirmek için en
6:07
etkili ilk basamak ne gibi mühendislik önlemleri alınabilir
6:11
ya da ne yapmak lazım? Yani doğal havalandırma için
6:14
pencere açsak yeterli mi? Hangi koşullarda bu durum
6:17
yetersiz ya da bir mekanik? Havalandırma sistemi ev
6:20
ortamında ne kadar uygulanabilir?
6:22
Bunları sizden rica ediyorum cevaplamanız teşekkür ederim.
6:26
Aslında gayet iyi özetlediğiniz konuyu burada.
6:29
Şimdi ilk etapta baktığımız zaman ilk ortam hava kalitesinin
6:33
iyileştirilmesinde dediğiniz gibi kaynakta kontrol en önemli
6:37
parametre olarak karşımıza çıkıyor.
6:39
Yani kirletici kaynağında yakalamak sağlığa etkilerini
6:42
minimize etmek adına en önemli atılacak adımlarda 6 tanesi ama
6:47
bunun dışında havalandırma çok önemli.
6:49
Bu havalandırmada dediğiniz gibi ilerleyen dakikalarda tek.
6:53
Detaylarına gireriz, doğal havalandırma ve mekanik
6:56
havalandırma yoluyla yapılabiliyor.
6:58
Yani doğal havalandırma deyince kastımız evet pencereleri açmak
7:02
gibi düşünülebilir. Bunun yanında mimari şunlarla
7:06
mekanların doğal havalandırmaya elleri işte haliyle getirilmesi
7:09
de bunun içerisinde salabilir. Mekanik havalandırmadan kastımız
7:13
burada şu an marifetiyle dış ortamdaki havanın temiz olduğunu
7:19
kabul ettiğimiz dış ortamdaki havanın binanın içerisine
7:22
verilmesi olarak düş. Tabii burada havanın az ya da
7:27
çok olması durumuna göre bir mühendislik operasyonu gerekmek.
7:30
Yani şöyle örnek vereyim, eğer bulunduğumuz binada hava azsa
7:35
yani doğal havalandırma ya da mekanik havalandırma yoluyla
7:38
havalandırma yapma şansına sahip değilsek ya da yapmıyorsak bu
7:42
durumda hasta bina sendromu dediğimiz bir yaklaşımla karşı
7:46
karşıya kalacağız. Bina burda tabii havanın çok
7:50
olması durumu da yine bir söz konusu olabilir.
7:53
Mekanik havalandırma sistemini gereğinden fazla çalıştırmak.
7:56
Burada en önemli parametre bu durumda da içerideki havayı
8:02
şartlandırdığımız için şartlandırmadan kastım şu, hem
8:06
sıcaklarını hem bağıl nemine istediğimiz değerlere getirip
8:10
mahal içerisine verdiğimiz durup düşündüğümüzde bu fazla hava
8:14
verilmesi durumunda sürekli olarak burada bir enerji
8:17
kaybından bahsedeceğiz. Dolayısıyla havalandırma
8:20
gerçekten optimizasyon gereken önemli bir konu.
8:24
Burada tabii birçok disiplinin mimarlık, disiplini, makine
8:27
mühendisliği, disiplinlerin bu konuda yapacağı çözümlerle
8:32
binaların doğal mekanik havaalanması konusu
8:35
değerlenmesine irdelenmesi gerekir.
8:37
Burada tabii havanın filitrasyonu da çok önemli.
8:41
Havayı temizleyebilmek için çeşitli filtre çıkmanlarından
8:44
geçirmemiz gerekiyor. Bunun detaylarını illerde
8:46
gireceğiz. Sanıpa filtre kısmına
8:49
dolayısıyla kirletici kaynağında yakalamak azaltmak,
8:52
havaalandırma filtreleme ve doğru tasarım ve işletme
8:56
yapabilmek, iç hava kalitesinin iyileştirilmesinde iç ortamda
8:59
binalarda oldukça önemli. Peki bu kaynak kontrolü yani
9:03
kaynağında yakalama işi için ne düşünmemiz gerekir?
9:07
Nasıl? Dinleyebiliriz gibi soruyla
9:10
karşılaşırsak burada şunu bir düşünebiliriz ya burada uçucu
9:13
organik birleşmişler dediğimiz organik birleşikler çok ön plana
9:17
burada tabii düşük uçucu organik şehrine sahip boya yapıştırıcam
9:21
mobilyaların kullanılması veya tercih edilmesi birinci öncelik
9:25
olarak da dikkate alınması gerekiyor.
9:27
E tabii sigara duman'e önemli bir etken gazlı cihazlar ha
9:31
burada kombi, ocak veya doğalgazın yanmasıyla mutfak
9:34
tarafında özellikle bir veyahut varsa banyo, balkon vesaire
9:39
buralarda konumlandırıldıysa bu tarz cıklar buradan gelebilecek
9:42
uçucu organik bileşiklerin önlenmesi, temizlik
9:45
kimyasallarının sınırlı kullanılması, bazen temizlik
9:49
kimyasalları her yere dökülebiliyor ve daha temiz ev
9:52
olsun diye ama tabi burada uçucu oranı bileşikler arttığı için
9:55
aslında baide yerine zarar sağlıyoruz.
9:57
Dolayısıyla. Küs de nem oluşumu çok önemli.
10:00
Eskiden yalıtımsız binalarda tabii binaların özellikle kuzu
10:04
yebakan cephelerinde bu küf ve nem oluşumuyla sıklıkla
10:08
karşılaşırdık. Binanın içerisinde bulunan nem
10:10
havada bulunan nem yapı elemanından dışarıya doğru
10:13
tasvir edeceğim. Soğuk bir yüzeyle karşılaştın
10:16
yoğuşmaya başı elemanının içinde yoğuşmaya başlayacak.
10:19
Eğer yıl boyunca yapacağımız bu yoğuşma ve buharlaşma etkisinde
10:26
yazın buradaki miktarı buharlaştır.
10:29
Geçecek kadar bir enerjimiz yoksa doğal kısıyla o yapı
10:32
eleman içerisinde sürekli olarak bir.
10:35
Su buhar yoğuşmuş vazilikte bulunmuş ve bulunuyor hale
10:38
gelecek. Dolayısıyla bu da ilerleyen
10:41
süreçte burada bir organik infalar için gayet güzel bir
10:44
yatak görevi görmekti ve burada mikroorganizma küfür vesaire
10:47
oluşması bir sorun olarak karşımıza çıkacak.
10:50
Bu da tabi sağlık açısından çok önemli.
10:52
Dolayısıyla artık binaların dış ortamdan dış taraftan
10:54
yalıtılmasıyla bu problem en azından bir nebze giderilmiş
10:58
olsa da yine küf ve nemin çok büyük bir sağlık açısından da
11:02
önemi var. Bunu mutlaka değinmemiz gerek
11:05
diye düşünüyorum. Şimdi ben şunu merak ediyorum,
11:08
aslında bizim dış ortam hava kalitesini de takip
11:12
edebileceğimiz hem bizim kendi çevre, şehir, iklim değişikliği
11:16
Bakanlığının da bir uygulaması var.
11:19
Internetten hani oradan da dış ortama en yakın bizim olduğumuz
11:23
yere yani yeşil sarı butonlar bizim hava kalitesi etrafımızda
11:28
fena değil demekle beraber bunlara tabi her gün bazı
11:32
uygulamalardan da bildirim gelecek şekilde de imkanlar var
11:36
ve böyle dur. Belki de evet, hani havanın dış
11:39
havayla bir devir daim olması, bir içe havanın temizlenmesi,
11:45
tazelenmesi için iyi olabilir. Fakat belki de şunu vurgulamak
11:49
lazım, burada bunun için erken saatlerin avantajı olabilir.
11:52
Daha trafik başlamadan belki de gün doğduktan sonra güneş
11:56
doğduktan sonra o fotosentez oksijenizasyonun daha iyi olduğu
12:00
bir zamanda olabilir ama bu seferde de bazen alerjen yükü
12:03
açısından sıkıntımız olabiliyor ama alerjiyle de ilgili takip
12:07
edebildiğimiz. Yine aynı şekilde biz internet
12:10
sitesi mevcut. Yine çevre, şehircilik, iklim
12:13
değişikliği. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün
12:15
bunları da burada söylemiş olalım.
12:17
En azından ev içi hava kalitesi açısından şimdi sizinle de bu
12:22
konuda deneyimimiz oldu. Hocam hava değişim hızı, ac
12:26
kavramı var. Bunu da basitçe bir anlatmamız
12:29
mümkün müdür? Bu doğal havalandırmada herhalde
12:31
kullandığımız bir şey bu hedefimiz nedir iç ortam için
12:35
bunu bu sadece mühendislikle bakılabilen bir.
12:39
Midir yoksa bunun başka bir şekilde anlamak mümkün mü?
12:41
Mesela ev tipi takip cihazları olabiliyor.
12:45
Herbundaoksit için parçacık mantığı için de böyle bir şey mi
12:47
almak lazım? Nasıl yapabiliriz?
12:49
Acil aşk kavramı tam olarak şu aslında sahte kabuk girişim
12:52
sayısını gösteren 1'de burada bu işin hesabını yaparken o da
12:57
hacminin bu betr ekip bölü saatçisinden değeri bölünmesiyle
13:01
yani debi cinsine bölünmesiyle bir bölü saat cinsinden bir
13:06
birim elde ediyoruz. Bu aslında saati kafa değişim
13:08
sayısını. Söylüyor bulunduğumuz mahalle
13:11
kaç defa o havanın değiştiğini gösteren bir ifade?
13:15
Burada her ortam için farklı develler söz konusu.
13:20
Aşri burada 63'e bir standardında yaşanılabilir
13:24
ortamlar için bu hava değişim sayılarını belirtmiş vaziyette.
13:28
Ofisler için çeşitli değerler var.
13:31
Yaşam alanında için farklı yaşamlanlar için farklı değerler
13:34
alabiliyor. Dolayısıyla doğu ak.ch değeri
13:38
ortamdaki bulunan hava hacminin saatte kaç defa değiştiğiyle
13:43
ilgili bir sayısal değer bu mühendisliği uygulaması
13:47
gerektiriyor mu? Ya da neye göre bunu yapmamız
13:51
gerekiyor? Şimdi bu tabi için bu sefer
13:53
mühendislik boyutuna geçiyoruz. Şöyle genellikle karbondioksit
13:57
temelli bir havalandırma sistemi tesis edilmişse, bulunduğumuz
14:01
madde ve bir eklendirme ya da klima santrali varsa.
14:06
Zihindenserinden bahsediyorum. Bunlar daha büyük cihazlar.
14:10
Bu durumda karbondioksit temelli yaptığımız zaman içeride set
14:13
ettiğimiz karbondioksit değerine göre falan hızını artırıp
14:17
azaltmak suretiyle içerideki karbondioksit seviyesini bizim
14:21
set ettiğimiz değer arabada tutmaya çalışıyor.
14:23
Buradaki sitelerimiz genellikle yaklaşık 1000 1200 PM civarında.
14:26
Dış ortam da 450 PM karbondioksit oldukunu düşünecek
14:28
olursak böyle bir. Yaklaşım düşünebiliriz.
14:34
Bugün enteresan bir şekilde tam bu dersler tam da oraya
14:38
gelmişti. Konu ben de merak ettim.
14:41
Sınıftaki durum nasıl? Diye sınıf içerisinde bir öptüm
14:45
alma şansına sahip oldum. Bir saat bir ısı çevrede ısın
14:48
vardı. Bu ısıl çevredesinin
14:51
başlangıcında ölçüp aletimizi set ettikten sonra sınıfta zaten
14:56
bir havalandırıp olmadığı görülüyordu. 2700 PM civarında
14:58
bir karbondioksit seviyesiyle başladık 2500.
15:03
Yemin üstü aslında algının yavaş yavaş kapanmaya başladığı bir
15:07
değer dersin. Sonuna kadar biz de merak ettik.
15:10
Sınıfta yaklaşık 60 öğrencim vardı.
15:12
Hep beraber merakla beşer dakikalık periyotlarla süreye
15:17
baktık. Son dersi bitirmeye yakın artık
15:19
45 birinci dakikada sınıftaki değer tam olarak söyleyeyim size
15:23
buna gönderdiler. 5470 bpm ölçmüşüz.
15:27
Ve yani tabii bu küçük bir sınıf ve kalabalık bir sınıftı.
15:31
Dolayısıyla burada bu kadar yüksek bir karbondioksit
15:35
seviyesine çıkmış olmamız aslında çok bir şekilde
15:38
sorgulanması gerekiyor. Daha sonrasında bir pencere açıp
15:41
beşlik işte beklediğimizde bu değeri 2126 people kadar
15:44
düştüğünü bulduk. Bu aslında çok değerli yani
15:47
sınıflarda bile öğrencilerimizin zamanlarını geçirdiği derslerini
15:50
aldıkları. Ne bileyim hani ilkokul
15:55
düzeyinde üniversite düzeyine kadar burada ne?
15:58
Öğrencilerin sınıflarda 45 50 dakika minimum bir ders saati
16:01
boyunca durması durumunda 5000 GM karbondioksite maruz
16:04
kalmaları çok ciddi bir sorun. Burada da dünya sağlık örgütünün
16:08
de yanlış hatırlamıyorsam karbondioksitle ilgili 1'ya da
16:11
limit değeri vardı. 5 bpm gibi bir şey aklımda kalmış,
16:14
gördüğünüz gibi hani bu 5 BPM çok kısa sürede
16:17
yakalayabiliyoruz? Dolayısıyla havalandırma çok çok
16:18
çok önem taşıyor ama bir. Tam da sistemlerinde doğru
16:27
işletilmesi gerekiyor. Şimdi tekrar doğal havalandırma
16:30
veya mekanik havalandırmaya dönecek olursak, doğal
16:32
havalandırma da evet pencereyi açmak, az akış hava
16:35
sağlayabilmek adına önemli. Bu şekilde bir yöntemle
16:38
havalandırma işin sağlayabiliriz.
16:40
Gün içerisinde düzenli hava değişiminde sağlayabiliriz
16:43
dediğiniz gibi tıpkı yetkililerinin olmadığı az
16:46
olduğu saatlerde bu iş yapılırsa çok daha değerli olacaktır.
16:51
Mekanik havalandırma sistemlerinde ise bir
16:53
filitrasyon sürecinden geçtiği için hani çok böyle.
16:56
Türkiye'ye ihtiyacımız olmuyor. Dolayısıyla bir huwak sistemi
16:59
dediğimiz sistemler üzerinden ısı geri kazanımı da yapmasına
17:02
en çembererek enerjiyle viyadırı koruyarak karbondioksit uçucu
17:06
organik bir işler ve partiküllerin seyreltilmesi
17:09
hedefi oradaki filtreler konusuna gidip gidip duruyorum.
17:14
Özellikle bu filitreler kısmında iki farklı sınıflandırma var
17:19
diyelim. Burna'nın birinci Amerikan
17:22
standardına göre bir tanesi de isto standartlarına göre ya da
17:25
Avrupa standart. Göre yapılmış olan claslar bu
17:29
sınıflandırmada önem kazanıyor. Burada hep of filtre cihazlar,
17:34
özellikle partikül maddelikçi buçuk kişinin oldukları etkili
17:38
diğer filtrelere göre ve aktif karbon filtreler, özellikle
17:42
uçucu, organik, birleşikler ve kokular için çok ön plana
17:45
çıkmakta. Dolayısıyla hedefimize göre ya
17:48
hani biyos c ya da uçucu organik bileşik ya da koku için bir
17:52
filtreleme yapacaksanız burada aktif karbonhidride
17:54
kullanabilirsiniz. Partikül madde tut.
17:57
Yönelik olarak baktığımız zamanda hep ofislere cihazlar
18:00
kullanılabilir. Burada tabii covid zamanında
18:03
ultraviolet sistemler de çok ön plana yapılmıştı.
18:06
Burada da hatırlarsanız birçok farklı cihazla bunlar sağlamaya
18:10
çalışıldı. Daha hastaneler içerisinde biz
18:12
de çeşitli uygulamalar yaptık. Dolayısıyla burada mikro
18:15
organizma kontrolü için video sistemlerin kullanılması da gene
18:19
kritik bir olarak karşımıza çıkmak.
18:23
Bu nemle beraber sıcaklık da çok etkili bir kontrol yöntemi
18:28
dolayısıyla nemin çok düşük ya da çok yüksek olması sağlık
18:31
açısından da bir risk taşıyor. Nemi dolayısıyla böyle %40 %60
18:37
arasında tutabilmek, sıcaklığı da mevsim koşullarına göre 20 26
18:42
derece arasında tutabilmek. Kışın 20 dereceler civarında,
18:45
yazın ise 26 dereceler civarında tutabilmek.
18:48
Konfor şartlarının sağlanmasında oldukça önemli.
18:52
Dolayısıyla bunların hepsine baktığımız zaman hem mağara
18:56
açıdan hem malzeme seçimi açısından hem de mühendislik
18:59
açısından cihaz seçimiyle burada doğal malzemelerini düşük
19:03
emisyonlu malzemeleri kullanılması biyosiyet açısından
19:07
organik birleşmişler açısından emisyon sertifikalı hükümler
19:10
var. Onların tercih edilmesi halı
19:12
yerine sert zemin veya toz tutmayan şeylerini tercih
19:15
edilmesi ve hava sızdırmaz ama kontrollü havalandırma
19:19
tasarımının yapılması. Çok önem pişiyor.
19:23
Tabii biraz daha büyük böyle ofis sahne vesaire gibi yerlerde
19:27
çeşitli sensörler bu tarz mekanik avukatlandırma
19:30
sistemlerinin kontrolünde. Karbondioksit sörleri, uçucu
19:33
organik birleşik sensörlü PMC 1002 buçuk veya PM 10 gibi
19:37
ölçümlerle akıllı bina sistemleri üzerinden bu
19:41
havalandırma otomatik olarak yapılabilir.
19:43
Böylece enerji optimiz. Sağlanabilir diyeyim şimdi size
19:48
bırakayım sözü. Şimdi birkaç benle konuda siz
19:52
bunları anlattıkça kafamda sorular canlandı.
19:54
Hocam da şöyle bir şey var, pencere açmak varken Pekin neden
19:58
hava temizleyicisi kullanayım? Sorusunu tekrar bir yöneltmek
20:02
istiyorum. Yani burada hastalara en azından
20:05
yol çizmek açısından 1'de bu hava temizleyicileri nasıl
20:08
çalışıyor? Yani bu cihazlar havaya
20:11
gerçekten temizliyor mu, yoksa belli ki kirleticileri tutup
20:14
azaltma özelliği mi var? Onu sormak istiyorum mesela
20:18
parçacık madde iki buçuk filtrasyon özelliği ya da bunun
20:22
altındaki killeşiler açısından hep o filtreler, özellikle
20:26
bahsettik. Bundan hem bildiğim kadarıyla
20:28
bakteriyel birer durumuna kireticileri de filtre edebilen
20:32
özelliği açısından yine ön planım çıkıyor ama ultra ince
20:35
parçacıklar için etkinlik düzeyi acaba nasıl diye insanın
20:39
kafasına soru işareti oluşturuyor ve bu cihazların
20:42
performansı acaba gerçek ev ortamında nasıl mesela
20:46
kullanacağını aynı. Pencereyi açısından doğal
20:48
havalandırma beraber mi? Bunu kullansın, nereye
20:51
konumlandırsın? Tedar adarcısı olanlar mesela
20:54
kullansınlar. Çünkü kediler de şu an evimizin
20:57
vazgeçilmez varlıkları haline geldi.
20:59
Kendimin de üç kedisi var biliyorum da etrafımda çok fazla
21:02
olduğunu sen önce kedi olarak da söylemek istemiyorum ama bu tarz
21:06
şeyler için gerçekten yakınlaşmalar da var.
21:09
Evde bu şekilde fitre edici cihazlarla beraber semptomların
21:14
azaldığı gösterilen çalışmalar da var.
21:16
Bunu sormak istiyorum hocam size.
21:19
Böyle izah edeyim Selin hocam şimdi doğal havalandırma ve
21:22
mekanik havalandırma yani pencereyi açsam yeterli.
21:25
Evet pencere açsınız yeterli aslında doğal havalandırma ama
21:28
doğal havalandırma hangi şartlarda bağlı?
21:31
Ona bir bakmamız lazım. Doğal havalandırma ve dış ortam
21:34
koşullarının halk kalitesi hava temizliği açısından beraber
21:38
değerlendirilmesi gerekiyor. Şimdi doğan havalandırmada
21:41
havalandırmayı bina içerisinde yani havayı bina içerisine
21:44
sokmaya yarayan itici güç de aslında basınç farkıdır.
21:47
Dolayısıyla bu basınç farkı ve sıcaklık farkının etkisiyle
21:50
hahaha dış ortamdan hiç ortama da hiç ortamdan dış ortama da
21:54
doğru influrasyon ya da exfilitasyon dediğimiz.
21:57
Yöntemle bir şekilde geçecektir. Yapı elemanı içerisinde cireyi
22:01
açmakta bulunan tam bir tanesi ya da çatlaklar üzerinden bir
22:04
şekilde binanın içerisine girmesi durumu söz konusu.
22:07
Peki pencereyi açtığınız zaman dışarı kava kirliyse o kirli
22:11
havayı direkt dışarı direkt iç ortamı alacaksınız.
22:14
Dolayısıyla her filmrasyon işlemi ben geçiriyorsunuz,
22:18
geçirmediği için işlemine abi tutulmamış.
22:21
Havadaki partikül madde miktarı yüksek olabilir ya da farklı
22:24
kirleticiler olabilir. Dolayısıyla bu kirleti direkt
22:27
olarak. Maruz kalacağınız anlamına
22:29
gelecektir. Hava temizleme cihazları
22:32
üzerinde nasıl çalışır diye düşünecek olursak aslında bunlar
22:35
çok basit cihazlardır. Genel yapıları itibariyle bir
22:38
fan vardır. Fan havayı filtre katmanlarından
22:41
geçirir. Üreticiler filtrelerde tutulur,
22:44
temizlenmiş hava ortama tekrar verilir.
22:46
Burada herhangi bir ısıtma soğutma uygulamasından
22:49
bahsetmiyorum. Sadece hava temizlemenin
22:51
cihazlarında bir. Hapvan virüasyon işlemek,
22:54
üreticilerden filitrelerde tutulması durumu ve temiz hava
22:58
da tekrar verilmesi söz konusu. Peki burada hangi tip filitleri
23:03
vardır olursak bir ön filtre ya da bu önfiteyi şöyle
23:06
düşünebiliriz, büyük parçacıkları tutmamıza yarayan
23:09
tolst saç gibi parçacıkların tutulmasına imkan sağlayan
23:13
filitreler ön fülütle olarak bak internetlendirilebilir.
23:16
Daha sonraki filtre grubumuz hep AF litre büyük bir ihtimalle.
23:19
Yani bu hep apilitelerden geçiriyor.
23:21
Cihazların büyük çoğunluğu hep apilice kullanıyor.
23:24
Burada dikkat etmemiz gereken şey piyasada bazı üreticiler hep
23:27
benzeri yani ingilizce temle hep allikee gibi bir.
23:32
Idare olmuş vaziyetlere böyle bir filtreleme sistemi yok.
23:35
Yani hepa filtre hep afilitredir, hep afe filtre de
23:39
hep app benzeri hepa'ya yakın gibi ifadeler görürsem o tarz
23:43
halkçı ilecilerden biz zaten uzak durmanızı tavsiye
23:46
edebilirim. Burada hep afilterilerde küçük
23:49
partikülleri yakalamaya imkan sağlıyor.
23:52
Burada şöyle bir şey var, sıfır üç mikron partiküller için
23:55
yaklaşık %99 nokta, 90 yedilik bir tutma verimi.
24:00
Olması gerekmekte, eğer alacağınız cihazla böyle bir
24:03
değerli yoksa ya da getirmemişse bağlı bu olmadığı ya da hepa
24:07
benzeri gibi bir ibaret kullanılıyorsa hani bu büyük bir
24:10
ihtimalle daha tutma verimi çok daha düşük bir filitroya denk
24:14
gelecektir. Hep o filtreden sonra gazları ve
24:17
kokuları tutmak için aktif karbon filtre.
24:19
Merhaba yerleştirilebilir seçeceğiniz opsiyona bağlı
24:23
olarak yine mikro organizmalardan da temin et
24:26
istiyorsanız, havayı burada da ultraviyolev sistemler
24:30
kullanılabilir. Iyonez teknolojileri
24:32
kullanılabilir ama yönizlerle ilgili bir parantez açmam
24:36
gerekmekte. Bu arada bonlaşma, ozonla yapıl,
24:40
çin hiç ortamdaki ozon bir miktarının da bir önemi var.
24:44
Dolayısıyla burayı da dikkatle irdeleriz.
24:47
Belki ilerleyen sorularınız da yine bir.
24:50
Daha açabiliriz filtrelerle biz genellikle PM iki buçuk pvon
24:55
büyüklüğündeki parfük maddeleri, tolst polen, evcil hayvan tüyü,
25:00
sigara dumanı, partikülleri, küp sporları gibi çok şey
25:03
tutabiliyoruz. Dolayısıyla bakteriler yine bu
25:07
büyüklüğün üstünde kaldığı için rahatlıkla tutulabiliyor.
25:10
Virüsler konusunda yine covid zamanında elde ettiğimiz tecrübe
25:14
bağlı olarak eğer hava içerisinde taşınan damlacıklarla
25:18
beraber giderliyorduk da buradaki virüsler bun.
25:21
Biliyoruz ama daha küçük aerosol düzene gelmiş ve hava
25:25
dışarıcında asılı kalmış olan partiküllerse bunlar partiküller
25:29
demiyeyim artık buna virüsleri tamamen yok edemiyoruz ve
25:32
dolayısıyla bel burada virüs altında daha küçük oldukları
25:35
için bir gene soru işaretiyle karşı karşıyayız.
25:38
Orada da yine uyuyup ki teknolojisi ya da buradaki
25:42
mikroorganizmaları yok etme şansına sahibiz.
25:45
Burada hava temizleme cihazlarının etkili olmadıkları
25:49
maddeler neler diye bakacak olursak.
25:51
Karbondioksit karbonmonoksit ne ve radon gibi zararlı gazlar
25:57
için bir önlem yok. Bunları mutlaka taze havayla
26:01
değiştirmemiz gerekiyor. Dolayısıyla içeride hava
26:04
temizleme cihazı olsa bile karbonhidrat seviyesinin sürekli
26:08
arttığını görebiliriz. Bu nedenle bu cihazlarda mutlaka
26:12
bunları irdelememiz gerekmek oda temizleyicilerin de.
26:17
Etkinlik neye bağlı olarak diye düşünecek olursak burada biraz
26:21
önce settiğim temiz hava sağlam miktarı ya da kılayıp air dali
26:26
dediğimiz c adre değeri çok büyük önem taşıyor.
26:31
Odanın büyüklüğü tabii odanın büyüklüğüne göre de buradaki.
26:35
Değişmesi gerekmekte hep afefir litritleri olan cihazlar.
26:39
Evet daha düşükleri daha yüksek verimlerle tutabildikleri için
26:44
önemli ve bunların da aslında sürekli çalışılması gerekiyor
26:47
yani. Hem sürekli çalıştırma ve diğer
26:50
etkenlerle beraber buradaki cihazların daha yüksek
26:54
miktarlarda parkülleri veya diğer istenmeyen gazları
26:57
tutabildiğini söyleyebiliriz. Peki hocam bu cihre kavramını
27:02
basitçe anlatırsanız ve yine bu değerleri nasıl yorumlamak
27:05
gerektiğini söylerseniz, eğer onu da madem girmişken bu konuya
27:09
böyle çok kısa kısa ben sizden rica ediyorum.
27:12
Tabii şu CHD kavramı aslında tekrar clein eylülde taze hava
27:18
vermeyen miktarı olarak türkçeye çevirebiliriz.
27:21
Bir hava temizleyicinin ne kadar hızlı temiz hava üretebildiğini
27:26
gösteren değerdir. Yani burada belirtilmiş
27:29
olduğunuz eğer gör baktığımız cihazın saat ne kadar tüm tava
27:34
vereceğini bu değere bakarak anlayabiliriz.
27:37
Şimdi bir oda düşünelim, oda hacmi 30 m köy olsun.
27:40
Tavan yüksekliğiyle beraber 75 m.
27:43
Bir hacimden bahsedeyim. Burada bir koyacağımız o oda
27:47
temizleme cihazını chaderi değerinin yaklaşık 300 m tüp
27:51
bölü saat olduğunu düşünecek olursak bu durumda bir odadaki
27:55
oda temizleme cihazı bir saatte odadaki hava 4 kez
28:00
temizleyebilir sonucunu çıkarabiliriz. 30 metrekare
28:03
alanımız var. Oda eksikliğiyle beraber 75
28:07
metrik bir hacmimiz var. Eğer cihazımızın cade'ye değeri
28:11
300 m tip saatse. Odadaki hava 4 kez
28:16
temizlenebilir ama tekrar ediyorum.
28:18
Karbondioksit performanoksit gibi değil.
28:20
Radyonun ve diğerleri gibi değil.
28:22
Bunlar için mutlaka taze gerekiyor.
28:25
Onun dışında tols particül vesaire bütün sıkıntılı şeyler
28:29
için bu bunu rahatlıkta belirtebiliriz.
28:32
Yani gördüğümüz kadarıyla hava temizliklerinin bile
28:35
yapamayacağı şeyler var zaten ve bu iyonez teknolojiler açısından
28:39
da ben burada bir şey söylemek isterim.
28:42
Yani ozan üreten cihazlara bir. Bence bir değindiniz.
28:46
Özellikle burada bizim için ozon çok yüksek.
28:49
Yani düzeyde oksidasyon yarattığı için biz buna bu
28:55
yüzden hani çok sıcak bakmamalıyız diye düşünüyorum.
28:58
Özellikle de uzun biz astım nezdinde kuah nezdinde
29:03
alevlenmeleri de arttırdığını biliyoruz.
29:05
Özellikle bu hasta grubunda bu tarz cihazlar en azından
29:09
kullandığım tarzında olan çalışmalar bunlar sağlık
29:13
yetkililerini gösteren çalışmalar.
29:14
Dede bu haftaları bu konuda uyarmak gerekiyor diye
29:18
düşünüyorum. Yine şunu da söylemek isterim,
29:21
belki de biraz eski kafalılık ama mümkünse doğal
29:25
havalandırmayla yine sağlayabildiğimizi gösterdiğimiz
29:28
çalışmalar var. Iç ortamında çok iyi bir
29:30
havalandırma, bir tarzı hava dönmesini.
29:32
Evet bazen yetersiz doluyor. Bazı durumlarda da iç ortam her
29:36
zaman bazı kirletirler arasından daha yüksek risk de oluyor.
29:40
Dış ortamı göre belki de bunlar için bu cihazlar bir pencere
29:44
olabilir. Ama şunu da vurgulamak lazım.
29:47
Burada bunların her birinin de aslında bir kaynak da
29:50
kontrolünden yan yolları olarak görülmesini de aslında şahsen
29:56
çok da bunları sıcak bakamıyorum ama böyle hastalarımız varken de
30:00
sebepler de deneyken iç ortama hava kirleticileri de varken.
30:05
Böyle de bir ihtimal olduğuna dair bugün pencere açmak
30:08
istedik. Çok da merak edilen bir konuyu
30:10
da aslında bugün çok da güzel bilgiler öğrendik.
30:13
Çok sağ olun, tek göreceğim. Ben kapanışı yine aynı şekilde
30:18
bunları vurgulayarak yapmak istiyorum.
30:20
Bizim kendi hasta profillerimizde iç ortadan hava
30:23
kalitesine çok dikkat etmek gerektiğini söylemek istiyorum.
30:26
Dış ortan hava kalitesi kireticileri kadar bunları
30:29
kontrol altına almak için yine buradan vurgulamak istediğim şey
30:33
bu kirleticileri karşı olan. Başınızı tekrar hatırlatmak
30:37
istiyorum. Biz istiyoruz ki bu kin
30:39
neticeler hiç olmasın. Biz bunları azaltmak için farklı
30:42
yan yollar düşünmeyelim. Kaynak kontrolü dediğim gibi her
30:46
zaman hem iş ve sakatlıklarında da hem de akciğer sağlığı ile
30:50
ilgili bizim için öncelenmesi gereken durum olmuştu.
30:53
Bununla alakalı son sözleri zeki hocam size bırakıyorum.
30:58
Umarım çok keyif dolu, en azından bir ufak açıcı polatkes
31:02
olmuştur dileklerini sunuyorum. Hocam çok teşekkür ediyorum.
31:06
Ben sadece ufak bir iki hatırlatma yapmak istiyorum.
31:09
Aslında hep o filipler konusu önemli.
31:11
Orada belki sıfır üç mikrondaki o %99 97 tutma verimine belki
31:17
biraz değinmemiz gerekiyor. Bu aslında en kötü senaryo olana
31:21
karşımıza çıkıyor. Yani sıfır üç mikronun altındaki
31:24
veya üstündeki partiküller farklı tutma mekanizmalarıyla
31:28
beraber filtreler özellikle tutulabiliyorken sıfır üç
31:31
mikrofon en kritik artik boyutu dolayısıyla bu en kötü senetlere
31:36
göre %99 nokta, 90 yedilik bir tutma veriminden bahsediyorsak
31:41
aslında 1000 part üç yüzden saat üç tanesi hep afha filtreden
31:44
geçebiliyor anlamına gelmekte. 1'de yine iyonizler cihazlarla.
31:49
Diğerlerini karşılaştıracak olursak diğer eyüp'a filtre
31:52
aktif karbon veya diğer oda hava krem izleyicileri konusunu
31:55
karşılaştıracak olursak PM iki buçuk çok önemli.
31:59
Ya burada iyonizler cihazla PM iki buçuk üzerinde herhangi bir
32:02
şey yok, bir seyran yapmıyor aslında.
32:05
Dolayısıyla elektrik yüküyle parçacıkları çöükmeye yarayan
32:08
bir cihaz, sen diğer filtre filizdasyon seçenekleriyle
32:12
buradaki partikül maddeleri pollendos alerjen uçucu organik
32:16
bileşikler, koku gibi virüs, bakteri gibi bir şeyi
32:21
tutabiliyor. Ancak karbondioksit dediğim gibi
32:24
çok önemli bir sorun. Hiçbir şekilde ne hep afildre,
32:27
ne yönizler cihaz tarafından değil kesinlikle dış ortamdan,
32:31
mekanik ya da doğal yollarda taze hava alınması suretiyle.
32:36
Verebilir, ben de nazik davetiniz için çok teşekkür
32:39
ediyorum. Benim için de çok keyifli bir
32:40
potste oldu. Umarım faydalı olmuştur.
32:43
Tekrar teşekkür ederim, sağ olun.