Latest / Art Perspective – podcast o sztuce / Kradzież czterech Renoirów: dwa porzucili na trawie

Transcript

Kradzież czterech Renoirów: dwa porzucili na trawie · Art Perspective – podcast o sztuce

0:02
SPEAKER_01: Okej, ostrzegam,
0:03
SPEAKER_01: bo dzisiaj nagrywamy dość świeży odcinek i nie będzie już czasu na edycję niestety.
0:09
SPEAKER_01: Muszę to wypuścić dzisiaj,
0:10
SPEAKER_01: bo to akurat dzisiaj się dzieje,
0:12
SPEAKER_01: także chciałabym was poinformować o tym jak najszybciej.
0:17
SPEAKER_01: No co tu się odkrasnęliło dzisiaj, słuchajcie.
0:20
SPEAKER_01: 5.48 rano, 8 września, kanie sur mer.
0:26
SPEAKER_01: No piękne małe miasteczko na wzgórzu między Niceą a Cannes,
0:32
SPEAKER_01: jeszcze ciemno, a na stoku dom otoczony starym gajem oliwnym.
0:37
SPEAKER_01: W tym domu odzywa się alarm.
0:41
SPEAKER_01: System nazywa się Ramzes i działa dokładnie tak jak powinien.
0:46
SPEAKER_01: O 5.53 pod bramą stoi już policja.
0:51
SPEAKER_01: 5 minut od sygnału do radiowozu.
0:54
SPEAKER_01: Także naprawdę akcja była bardzo szybka,
0:57
SPEAKER_01: ale to wystarczyło,
0:58
SPEAKER_01: żeby dwóch ludzi uciekło przez ogród, zostawiając na trawie dwa obrazy Renoira.
1:06
SPEAKER_01: Nazywam się Dorota Szarnowska i chcę dziś opowiedzieć właśnie
1:10
SPEAKER_01: o tych dwóch płótnach leżących między drzewami.
1:14
SPEAKER_01: Nie o tych,
1:15
SPEAKER_01: które zniknęły, o tych,
1:17
SPEAKER_01: które ktoś wypuścił z rąk i pobiegł dalej, bo w tej historii to one są kluczem.
1:25
SPEAKER_01: Fakty najpierw,
1:26
SPEAKER_01: bo są ustalone i podane przez ratusz w Kanye,
1:31
SPEAKER_01: dwóch sprawców przecięło siatkę ogrodzenia od strony ogrodu,
1:36
SPEAKER_01: weszli przez oszklone drzwi na parterze.
1:40
SPEAKER_01: Mieli ze sobą narzędzie,
1:42
SPEAKER_01: które burmistrz Brian Masson opisał jako nóż elektryczny albo piłę do metalu
1:48
SPEAKER_01: i przecięli nim mocowania trzymające obrazy przy ścianie.
1:52
SPEAKER_01: Nie ramy, mocowania.
1:55
SPEAKER_01: To jest robota kogoś, kto wie, że rama zostaje, a płótno się zabiera.
2:01
SPEAKER_01: W muzeum wisi około 12 oryginalnych obrazów Renoira.
2:06
SPEAKER_01: Zdjęli cztery.
2:08
SPEAKER_01: Mason powiedział o nich zdanie, które warto zapamiętać na potem.
2:12
SPEAKER_01: Byli dobrze wyposażeni i najwyraźniej dobrze poinformowani.
2:17
SPEAKER_01: Cztery obrazy.
2:19
SPEAKER_01: Portret Madame Stéphane Pichon z 1895 roku.
2:23
SPEAKER_01: Młoda kobieta przy studni z 86.
2:24
SPEAKER_01: Coco Lisson, czyli Coco czytający z 1905.
2:27
SPEAKER_01: I...
2:35
SPEAKER_01: Portret Madame Colonna Romano, mniej więcej z 1910 roku.
2:42
SPEAKER_01: Ratusz podał wstępnie wartość całej czwórki na, no wycenił to na jakieś 9 milionów euro.
2:50
SPEAKER_01: Ta liczba prawie na pewno się zmieni,
2:53
SPEAKER_01: bo połowa wróciła jeszcze tego samego ranka,
2:56
SPEAKER_01: a wyceny podawane w takich komunikatach są szacunkiem rzuconym na gorąco,
3:01
SPEAKER_01: nie ekspertyzą rzeczoznawcy.
3:04
SPEAKER_01: Bo w ogrodzie zostały dwa obrazy.
3:07
SPEAKER_01: Portret Madame Pichon i Coco czytający.
3:11
SPEAKER_01: Kamery zarejestrowały moment,
3:13
SPEAKER_01: w którym dwie sylwetki biegną przez gaj oliwny i te płótna po prostu wypadają
3:18
SPEAKER_01: z akcji.
3:20
SPEAKER_01: Zabrali Madame Colonna Romano i kobietę przy studni.
3:25
SPEAKER_01: Tych dwóch obrazów nie ma do teraz.
3:29
SPEAKER_01: Muzeum zamknięto na czas nieokreślony,
3:31
SPEAKER_01: bo otóż ten dom był po prostu domem Renoira i był przekonwertowany w muzeum.
3:38
SPEAKER_01: Także muzeum jest zamknięte.
3:40
SPEAKER_01: Sprawę przejął francuski wydział do walki z przestępczością zorganizowaną,
3:45
SPEAKER_01: czyli ta sama jednostka, która zajmuje się gangami, a nie zwykłymi włamywaczami.
3:51
SPEAKER_01: Zabezpieczono odciski palców z porzuconych toreb.
3:55
SPEAKER_01: No kurczę, amatorka.
3:58
SPEAKER_01: I teraz pytanie, które chodzi mi po głowie od kilku godzin.
4:02
SPEAKER_01: Jeżeli ktoś planuje wejście do muzeum, tnie siatkę...
4:07
SPEAKER_01: Przynosi piłę i wie, gdzie dokładnie wisi to, po co przyszedł, to dlaczego wychodzi z połową?
4:14
SPEAKER_01: No i moim zdaniem, nie wiem jak wy myślicie, ale to była po prostu panika.
4:19
SPEAKER_01: Alarm był, policja jechała, trzeba było biec, więc odpuścili to, co niosło się najgorzej.
4:26
SPEAKER_01: To wyjaśnienie jest sensowne i całkiem możliwe, że prawdziwe, ale ono coś po cichu zakłada.
4:34
SPEAKER_01: Zakłada,
4:34
SPEAKER_01: że wszystkie cztery obrazy były dla nich warte tyle samo,
4:39
SPEAKER_01: że to był jeden łup, z którego odpadła przypadkowa połowa.
4:44
SPEAKER_01: Albo po prostu, no nie wiedzieli, tak?
4:47
SPEAKER_01: A ja chcę sprawdzić,
4:48
SPEAKER_01: czy to na pewno tak wyglądało,
4:50
SPEAKER_01: bo kiedy zaczniemy grzebać w tym,
4:51
SPEAKER_01: kto właściwie jest na tych płótnach, robi się dziwnie.
4:55
SPEAKER_01: Zacznijmy od tej, która zniknęła.
4:58
SPEAKER_01: Madame Colonna Romano to Gabrielle Dreyfus, urodzona w 1888 roku, zmarła w 1981.
5:04
SPEAKER_01: Aktorka tragiczna,
5:13
SPEAKER_01: Uczennica Sary Bernard.
5:16
SPEAKER_01: Od 1913 do 1936 roku Societeur Comedii Francuskiej.
5:22
SPEAKER_01: Czyli nie po prostu etatowa aktorka, tylko współwłaścicielka teatru z udziałem w zyskach.
5:28
SPEAKER_01: To był szczyt zawodowej drabiny we Francji.
5:32
SPEAKER_01: Grała też w niemym kinie, m.in. w Hamlecie z 1908 roku.
5:38
SPEAKER_01: Wyszła za Alfreda Edwardsa, magnata prasowego, właściciela dziennika Le Matin.
5:45
SPEAKER_01: Była jego szóstą i ostatnią żoną.
5:49
SPEAKER_01: Amen.
5:50
SPEAKER_01: Kurczę, chłopie, jak to zrobiłeś.
5:53
SPEAKER_01: A do domu Renoira trafiła nie przez Edwardsa,
5:57
SPEAKER_01: tylko dlatego,
5:57
SPEAKER_01: że była związana z Pierre Renoirem, najstarszym synem malarza, który został aktorem.
6:04
SPEAKER_01: A teraz ten, który został na trawie.
6:08
SPEAKER_01: Czytający Coco to jest po prostu Claude Renoir, najmłodszy syn Augusta, urodzony w 1901 roku.
6:17
SPEAKER_01: Na tym obrazie ma 4 lata i siedzi z książką.
6:21
SPEAKER_01: Ten sam Claude Renoir
6:23
SPEAKER_01: w 1960 roku sprzedał gminie Canciurmer całą posiadłość Le Colette,
6:30
SPEAKER_01: czyli dom, pracownię, ogród, drzewa.
6:34
SPEAKER_01: Bez tej transakcji nie byłoby muzeum,
6:36
SPEAKER_01: nie byłoby czego okradać i nie prowadziłabym dzisiaj z wami tej rozmowy.
6:42
SPEAKER_01: Czyli złodzieje Zostawili na trawie portret chłopca, któremu ten budynek zawdzięcza istnienie.
6:50
SPEAKER_01: Nie wiemy, czy ktokolwiek z nich miał o tym pojęcie.
6:54
SPEAKER_01: Prawie na pewno nie miał, ale to zestawienie jest tak dobre, że aż podejrzane.
7:00
SPEAKER_01: Zostawili też Madame Pichon.
7:03
SPEAKER_01: Jej mąż, Stephen Pichon, żył w latach 1857 do 1933 roku.
7:10
SPEAKER_01: Dziennikarz,
7:11
SPEAKER_01: potem dyplomata,
7:12
SPEAKER_01: potem trzykrotny minister spraw zagranicznych Francji,
7:17
SPEAKER_01: w tym w latach 1917 do 1920,
7:21
SPEAKER_01: więc w finale wojny i przez całą konferencję pokojową w Paryżu.
7:26
SPEAKER_01: Człowiek Clemenceau.
7:28
SPEAKER_01: Jego żonę Renoir malował w...
7:32
SPEAKER_01: W 1995, kiedy Piszą był jeszcze nikim ważnym.
7:36
SPEAKER_01: Aktorka, dziecko, żona przyszłego ministra i bezimienna dziewczyna przy studni.
7:42
SPEAKER_01: Dwa z tych obrazów pojechały dalej,
7:44
SPEAKER_01: dwa zostały w trawie i gdyby to był film,
7:48
SPEAKER_01: w tym miejscu wchodziłby prawdopodobnie kolekcjoner.
7:53
SPEAKER_01: I rzeczywiście wchodzi.
7:55
SPEAKER_01: Dosłownie, bo ten kolekcjoner ma metrykę, datę urodzenia i adres.
8:01
SPEAKER_01: Urodził się w kinie w październiku 1962 roku w pierwszym filmie o Jamesie Bondzie.
8:05
SPEAKER_01: O doktorze Noh.
8:12
SPEAKER_01: Jest scena, w której Bond schodzi na kolację do krajówki złoczyńcy i mija sztalugę.
8:17
SPEAKER_01: Na sztaludze, nie wiem czy pamiętacie, stoi obraz.
8:21
SPEAKER_01: Bond robi podwójne spojrzenie, takie klasyczne i patrzy na gospodarza z uznaniem.
8:27
SPEAKER_01: Na płótnie jest portret księcia Wellingtona Penzla Goyi z lat 1812 do 1814.
8:35
SPEAKER_01: Generał w czerwonym mundurze.
8:37
SPEAKER_01: Żart polegał na tym, że w dniu premiery ten obraz naprawdę był skradziony.
8:42
SPEAKER_01: Wisiał w National Gallery w Londynie i zniknął stamtąd 19 dni po tym jak trafił do zbiorów.
8:50
SPEAKER_01: Nikt nie wiedział gdzie jest.
8:52
SPEAKER_01: Scenograf filmu Ken Adam powiedział o tym wprost,
8:55
SPEAKER_01: że Nie widział powodu,
8:57
SPEAKER_01: dla którego doktor Noe miałby mieć zły gust i że uznali
9:02
SPEAKER_01: za zabawne dać mu skradzione dzieło, bo akurat to jedno wciąż było zaginione.
9:08
SPEAKER_01: Adam namalował kopię w jeden weekend z przezrocza wypożyczonego z National Gallery.
9:14
SPEAKER_01: Ta kopia potem posłużyła do zdjęć promocyjnych, a następnie sama zaginęła.
9:20
SPEAKER_01: Nikt nie wie, gdzie jest do dzisiaj.
9:23
SPEAKER_01: Więc mamy tak.
9:24
SPEAKER_01: Postać tajemniczego bogacza, który zamawia kradzieże arcydzieł i trzyma je dla siebie...
9:31
SPEAKER_01: Weszła do świadomości całego świata jako gag w filmie klasy B i trzymała się tam przez 60 lat.
9:39
SPEAKER_01: W literaturze kryminologicznej mówi się dziś o tym dosłownie w postaci hipotezy doktora Noe.
9:48
SPEAKER_01: Ludzie badający przestępczość przeciwko dobrom kultury muszą używać nazwiska postaci
9:53
SPEAKER_01: wymyślonej przez Iana Fleminga.
9:56
SPEAKER_01: Bo publiczność zna tylko taki model.
10:00
SPEAKER_01: A teraz najlepsze.
10:01
SPEAKER_01: To ukradł tego goje naprawdę.
10:04
SPEAKER_01: Cofnijmy się do sierpnia 61 roku.
10:08
SPEAKER_01: Obraz kupił na aukcji amerykański magnat naftowy Charles Breitzman
10:14
SPEAKER_01: za 140 tysięcy funtów i chciał go wywieźć do Stanów.
10:19
SPEAKER_01: Wybuchła awantura.
10:20
SPEAKER_01: Rząd brytyjski zablokował wywóz i wyłożył te 140 tysięcy z publicznych pieniędzy,
10:27
SPEAKER_01: żeby obraz został w kraju.
10:30
SPEAKER_01: 2 sierpnia zawisł w National Gallery.
10:35
SPEAKER_01: 21 sierpnia go już nie było.
10:38
SPEAKER_01: Dyrektor galerii Sir Philip Handy powiedział wtedy zdanie,
10:42
SPEAKER_01: które przeszło do historii muzealnictwa.
10:45
SPEAKER_01: Zapytany,
10:46
SPEAKER_01: jak się człowiek czuje,
10:48
SPEAKER_01: kiedy zgubi goję, odpowiedział, że czuje się jak kompletny idiota.
10:53
SPEAKER_01: Przez cztery lata nie było nic.
10:55
SPEAKER_01: Przychodziły listy z żądaniem okupu.
10:58
SPEAKER_01: Dziwne, źle napisane i policja uznała je za robotę oszołoma.
11:04
SPEAKER_01: W maju 65 roku obraz wrócił.
11:08
SPEAKER_01: Ktoś zostawił go w przechowalni bagażu na dworcu Birmingham New Street.
11:15
SPEAKER_01: 19 lipca na komisariat zgłosił się sprawca.
11:18
SPEAKER_01: Nazywał się Campton Bonten.
11:21
SPEAKER_01: Miał 61 lat.
11:23
SPEAKER_01: Emerytowany kierowca autobusu z Newcastle.
11:27
SPEAKER_01: Niepełnosprawny, żyjący za jakieś 8 funtów tygodniowo.
11:31
SPEAKER_01: Powiedział,
11:32
SPEAKER_01: że wszedł przez okno w toalecie galerii około 5.50 rano,
11:36
SPEAKER_01: kiedy alarmy były wyłączone na czas sprzątania i zdjął obraz ze ściany w holu.
11:43
SPEAKER_01: 5.50 rano w Londynie w 1961 roku.
11:44
SPEAKER_01: 5.48 w Canie we wrześniu 2026 roku.
11:46
SPEAKER_01: Ta sama godzina, ta sama luka, 65 lat różnicy.
12:00
SPEAKER_01: Może sklejam tutaj wątki, ale motyw Buntona nie miał nic wspólnego ze sztuką.
12:05
SPEAKER_01: Chodziło o abonament telewizyjny.
12:08
SPEAKER_01: W Wielkiej Brytanii trzeba było płacić za licencję na odbiornik.
12:13
SPEAKER_01: Zresztą do dzisiaj płacimy taką licencję, jeśli chcemy.
12:16
SPEAKER_01: I Bunton uważał, że emeryci powinni być z tego zwolnieni.
12:20
SPEAKER_01: I teraz są, już chyba po 70 nie muszą tego płacić.
12:23
SPEAKER_01: Przesiedział wcześniej 69 dni w więzieniu za odmowę płacenia.
12:29
SPEAKER_01: Kiedy zobaczył, że państwo wykłada 140 tysięcy funtów na jeden obraz, uznał to za skandal.
12:37
SPEAKER_01: W listach żądał,
12:39
SPEAKER_01: żeby te 140 tysięcy przeznaczyć
12:41
SPEAKER_01: na fundusz opłacający abonament najbiedniejszym plus amnestię dla złodzieja.
12:49
SPEAKER_01: Odmówiono.
12:50
SPEAKER_01: Proces w 65 roku skończył się orzeczeniem, które pracownicy analizują do dziś.
12:56
SPEAKER_01: Ława Przysięgłych uniewinniła go z zarzutu kradzieży obrazu,
13:01
SPEAKER_01: bo obrona wykazała,
13:02
SPEAKER_01: że nigdy nie zamierzał zatrzymać go na zawsze,
13:06
SPEAKER_01: a wtedy w brytyjskim prawie kradzież wymagała zamiaru trwałego przywłaszczenia.
13:11
SPEAKER_01: Skazano go za kradzież ramy wycenionej na 100 funtów, której nigdy nie odzyskano.
13:18
SPEAKER_01: Dostał 3 miesiące.
13:20
SPEAKER_01: Ta dziura w przepisach była tak krępująca, że parlament ją załatał.
13:25
SPEAKER_01: W akcie złodziei The Thief Act z 1968 roku jest artykuł 11,
13:33
SPEAKER_01: który dotyczy wynoszenia przedmiotów wystawionych publicznie.
13:38
SPEAKER_01: I powstał dokładnie z powodu Kemptona Buntona.
13:42
SPEAKER_01: I jeszcze jedno, na deser, w 2012 roku brytyjskie archiwum narodowe odtajniło akta sprawy.
13:52
SPEAKER_01: Wynika z nich, że w 69 do kradzieży przyznał się John Bunton, syn Kemptona.
14:00
SPEAKER_01: Prokuratura uznała,
14:01
SPEAKER_01: że po latach nie ma szans na skazanie i odpuściła,
14:05
SPEAKER_01: więc możliwe,
14:06
SPEAKER_01: że nawet ta historia, którą wszyscy znają, opowiada o niewłaściwym człowieku.
14:12
SPEAKER_01: Mamy tu przyznanie się jednego świadka,
14:15
SPEAKER_01: spisane w aktach,
14:16
SPEAKER_01: nigdy nie sprawdzone przed sądem,
14:19
SPEAKER_01: Zbierzmy teraz to wszystko do kupy, bo to jest dopiero fundament pod resztę.
14:25
SPEAKER_01: Najsłynniejsza kradzież obrazu w powojennej Europie została popełniona
14:29
SPEAKER_01: przez emeryta, który protestował przeciwko opłacie za telewizor.
14:34
SPEAKER_01: Wszedł przez okno w toalecie,
14:36
SPEAKER_01: obraz oddał na dworcu,
14:38
SPEAKER_01: a wizerunek genialnego kolekcjonera zamawiającego takie rzeczy powstał jako dowcip
14:44
SPEAKER_01: scenografa, który namalował kopię w weekend.
14:47
SPEAKER_01: I teraz pytanie za wszystkie pieniądze.
14:51
SPEAKER_01: Czy ten kolekcjoner w ogóle istnieje poza kinem?
14:55
SPEAKER_01: Bo jeżeli nie,
14:57
SPEAKER_01: to znaczy,
14:58
SPEAKER_01: że dwaj ludzie biegnący przez Gaj Oliwny w Canie nieśli pod pachą coś,
15:03
SPEAKER_01: czego nikt od nich nie kupi.
15:06
SPEAKER_01: Ktoś to sprawdził,
15:07
SPEAKER_01: nie dziennikarze,
15:08
SPEAKER_01: tylko badacze,
15:09
SPEAKER_01: którzy przekopali akta,
15:12
SPEAKER_01: Sprawdzili to ludzie, którzy nie mieli w tym żadnego interesu.
15:16
SPEAKER_01: Kryminolodzy, archeolodzy i śledczy z Interpolu.
15:20
SPEAKER_01: I tu robi się nieprzyjemnie, bo oni się kłócą.
15:25
SPEAKER_01: Zacznijmy od tych, którzy mówią, że dr Noe Nie istnieje i nigdy nie istniał.
15:31
SPEAKER_01: Karl Heinz Kind,
15:33
SPEAKER_01: przez lata koordynator zespołu do spraw dzieł sztuki w Interpolu,
15:37
SPEAKER_01: powiedział o kradzieżach na zamówienie krótko, że to jest po prostu mit.
15:43
SPEAKER_01: Jego kolega z Interpolu,
15:45
SPEAKER_01: Jean-Pierre Joany, stwierdził, Że w prawdziwym życiu to się nie zdarza.
15:51
SPEAKER_01: Holenderski kryminolog Antonius Tichus pisał,
15:55
SPEAKER_01: że dla tej hipotezy nie ma bazy empirycznej albo jest ona bardzo mała.
16:00
SPEAKER_01: Handlarz antykami Jérôme Eisenberg ujął to złośliwie,
16:05
SPEAKER_01: że taki kolekcjoner występuje głównie
16:08
SPEAKER_01: na stronach mało prawdopodobnych powieści kryminalnych.
16:12
SPEAKER_01: Ale nie wszyscy się z tym zgadzają i uczciwość każe to powiedzieć.
16:17
SPEAKER_01: Argentyński archeolog Daniel Schavelson badał kradzieże z muzeów w swoim kraju
16:24
SPEAKER_01: i uznał, że spora ich część była robiona na zamówienie.
16:29
SPEAKER_01: Marszałek włoskich karabinierów Sergio Bancelini opisywał grabieżców stanowisk
16:35
SPEAKER_01: archeologicznych pracujących pod konkretne zlecenie.
16:39
SPEAKER_01: Mujad Dameri,
16:41
SPEAKER_01: były dyrektor generalny irackich zabytków,
16:43
SPEAKER_01: oceniał, że część zrabowanych obiektów wyszła z kraju na zamówienie.
16:49
SPEAKER_01: A brytyjski badacz Sam Hardy zebrał w 2014 roku dokumentację
16:55
SPEAKER_01: z czterech kontynentów pokazującą, Że kradzież na zlecenie jednak działa.
17:01
SPEAKER_01: I to od co najmniej 40 lat.
17:05
SPEAKER_01: Więc kto ma rację?
17:06
SPEAKER_01: Obie strony tylko mówią o dwóch różnych rzeczach.
17:10
SPEAKER_01: Bo popatrzcie, o czym mówią ci, którzy zbierają dowody na zamówienia?
17:14
SPEAKER_01: Rzeźby ze świątyń w Indiach.
17:17
SPEAKER_01: Ceramika z irackich stanowisk, ikony z Cypru.
17:21
SPEAKER_01: Rzeczy, które nigdy nie zostały sfotografowane, opisane w katalogu, ani wpisane do żadnej bazy.
17:28
SPEAKER_01: Sieć handlarza Supasha Kapura,
17:31
SPEAKER_01: rozbita w Nowym Jorku,
17:32
SPEAKER_01: przewinęła przez rynek obiekty warte ponad 100 milionów dolarów właśnie dlatego,
17:38
SPEAKER_01: Że nikt nie mógł powiedzieć skąd konkretnie pochodzą.
17:43
SPEAKER_01: Taki przedmiot da się wyprać.
17:45
SPEAKER_01: Wymyślasz mu historię,
17:47
SPEAKER_01: dorabiasz papier, mówisz,
17:48
SPEAKER_01: że leżał od pokoleń w szwajcarskiej kolekcji i po dwóch latach wisi
17:52
SPEAKER_01: w porządnym muzeum.
17:54
SPEAKER_01: I teraz spójrz na to, co dwóch ludzi niosło przez Gaj Oliwny w Canie.
17:59
SPEAKER_01: Portret Madame Colonna Romano ma numer inwentarzowy.
18:04
SPEAKER_01: Ma reprodukcję w internecie.
18:07
SPEAKER_01: Ma wpis w bazie muzeów francuskich,
18:10
SPEAKER_01: wymiary, opis i zdjęcie w rozdzielczości, przy której widać spękania werniksu.
18:17
SPEAKER_01: Jest podpisany.
18:19
SPEAKER_01: W ciągu kilku godzin od kradzieży trafił
18:21
SPEAKER_01: do bazy skradzionych dzieł sztuki Interpolu,
18:24
SPEAKER_01: tej samej, do której poszły klejnoty koronne wyniesione z Louvre.
18:28
SPEAKER_01: Każdy dom aukcyjny,
18:29
SPEAKER_01: każdy poważny handlarz i każdy ubezpieczyciel na świecie ma do niej dostęp za darmo.
18:36
SPEAKER_01: Nie da się tego sprzedać.
18:38
SPEAKER_01: Nie chodzi o to, że trudno się to sprzedaje.
18:41
SPEAKER_01: Tego się po prostu nie sprzedaje.
18:43
SPEAKER_01: To jest niesprzedawalne.
18:45
SPEAKER_01: I stąd bierze się liczba, którą znajdziesz w każdym poważnym opracowaniu na ten temat.
18:51
SPEAKER_01: Skradziony obraz o znanym nazwisku wart jest
18:54
SPEAKER_01: w obrocie przestępczym mniej niż 10% swojej ceny aukcyjnej.
19:00
SPEAKER_01: Zwykle nawet dużo mniej.
19:02
SPEAKER_01: Nie jest towarem, tylko zastawem.
19:05
SPEAKER_01: Krąży między ludźmi jako zabezpieczenie transakcji narkotykowej albo jako coś,
19:11
SPEAKER_01: co się podrzuca w negocjacjach, kiedy trzeba pokazać, że się coś ma.
19:17
SPEAKER_01: To ustalenie powtarza się u badaczy i śledczych od lat 90.
19:23
SPEAKER_01: Choć trzeba uczciwie dodać,
19:25
SPEAKER_01: że sama liczba 10% to reguła kciuka wyprowadzona z doświadczenia,
19:32
SPEAKER_01: a nie wynik policzony na zbiorze danych.
19:36
SPEAKER_01: Nikt nie prowadzi statystyk czarnego rynku.
19:39
SPEAKER_01: Efekt tego wygląda tak, że aż trudno uwierzyć.
19:43
SPEAKER_01: W Dulwich Picture Gallery na południu Londynu wisi mały portret Rembrandta.
19:48
SPEAKER_01: Jacob de Guin III, 29x25 cm, czyli mniej więcej rozmiar kartki A4.
19:56
SPEAKER_01: Ukradziono go cztery razy.
19:58
SPEAKER_01: To rekord świata i obraz ma z tego powodu przezwisko.
20:02
SPEAKER_01: Rembrandt na wynosł.
20:06
SPEAKER_01: Sylwester 1966.
20:09
SPEAKER_01: Ktoś wyjmuje panel z drzwi i wynosi 8 obrazów, w tym dwa Rembrandty odzyskane.
20:15
SPEAKER_01: 1973.
20:18
SPEAKER_01: 24-latek wkłada portret do plastikowej torby, wsadza do koszyka roweru i odjeżdża.
20:25
SPEAKER_01: Zostaje złapany.
20:27
SPEAKER_01: W 1981 dwóch mężczyzn,
20:30
SPEAKER_01: jeden odwraca uwagę obsługi,
20:31
SPEAKER_01: drugi zdejmuje obraz ze ściany,
20:34
SPEAKER_01: wraca po miesiącu po operacji z tajniakami i fałszywymi przelewami bankowymi.
20:40
SPEAKER_01: I 1983
20:44
SPEAKER_01: złodzieje przystawiają drabinę, tłuką świetlik w dachu i wyważają obraz.
20:50
SPEAKER_01: Alarm działa.
20:51
SPEAKER_01: Policja jest na miejscu w niecałe pięć minut.
20:53
SPEAKER_01: Sprawcy uciekają.
20:56
SPEAKER_01: Alarm zadziałał, policja przyjechała w 5 minut, no ale sprawcy uciekli, tak?
21:01
SPEAKER_01: To zdanie o Dulwich w 1983 i zdanie burmistrza Kanye we wrześniu 2026 są praktycznie identyczne.
21:11
SPEAKER_01: 43 lata różnicy.
21:13
SPEAKER_01: Rembrandt znalazł się w 1986 w przechowalni bagażu na dworcu w Münster w Niemczech.
21:21
SPEAKER_01: 3 lata w skrytce na dworcu i to nie jest wyjątek, tylko wzór.
21:25
SPEAKER_01: Charlie Hill,
21:26
SPEAKER_01: przez ponad 20 lat oficer Wydziału ds.
21:29
SPEAKER_01: Sztuki w Scotland Yardzie,
21:30
SPEAKER_01: zmarły w 2021, odzyskał w 2002 roku odpoczynek w czasie ucieczki do Egiptu Tiziana.
21:39
SPEAKER_01: Obraz leżał w plastikowej reklamówce na przystanku autobusowym w Londynie.
21:44
SPEAKER_01: Vermeer, którego Hill odzyskał w 1993, czekał na niego na parkingu w Belgii.
21:50
SPEAKER_01: Widzicie już ten schemat?
21:52
SPEAKER_01: Obrazy warte dziesiątki milionów kończą w skrytkach dworcowych,
21:55
SPEAKER_01: na parkingach, pod ławkami i w reklamówkach.
21:59
SPEAKER_01: Nie w klimatyzowanych salach, bez okien.
22:02
SPEAKER_01: Bo ten, kto je ma,
22:04
SPEAKER_01: w pewnym momencie orientuje się,
22:06
SPEAKER_01: że trzyma w rękach rzecz absolutnie bezużyteczną,
22:09
SPEAKER_01: na którą poluje policja czterech krajów.
22:13
SPEAKER_01: Więc wracamy do pytania,
22:15
SPEAKER_01: skoro tego nie da się sprzedać,
22:17
SPEAKER_01: to po co dwóch ludzi tnie siatkę o w pół do szóstej rano
22:20
SPEAKER_01: i ryzykuje kilka lat więzienia?
22:23
SPEAKER_01: Bo istnieje ktoś, kto zapłaci, tylko nie za obraz, za jego zwrot.
22:30
SPEAKER_01: Za zwrot płaci się dużo,
22:31
SPEAKER_01: znacznie więcej niż ktokolwiek chciałby przyznać publicznie i mamy
22:36
SPEAKER_01: na to jeden przypadek udokumentowany od środka,
22:39
SPEAKER_01: bo człowiek, który za tym stał, napisał o wszystkim książkę.
22:44
SPEAKER_01: 28 lipca 1994, Frankfurt.
22:50
SPEAKER_01: W Sierne Kunsthalle trwa wystawa.
22:54
SPEAKER_01: Wiszą na niej dwa obrazy Williama Turnera z 1843 roku, wypożyczone z londyńskiej Tate.
23:03
SPEAKER_01: Światło i kolor oraz cień i ciemność,
23:06
SPEAKER_01: para płócien o potopie,
23:07
SPEAKER_01: jedne z najważniejszych rzeczy,
23:09
SPEAKER_01: jakie Turner namalował,
23:11
SPEAKER_01: Obok wisi Nebelswaden, Kaspara, Dawida, Friedricha z Hamburger, Kunschale.
23:19
SPEAKER_01: Wszystkie trzy znikają jednej nocy.
23:21
SPEAKER_01: Ubezpieczyciele wypłacają odszkodowania.
23:24
SPEAKER_01: Tate dostaje od syndykatów Lloyds 24 miliony funtów.
23:29
SPEAKER_01: I tu normalna historia by się skończyła.
23:32
SPEAKER_01: Muzeum ma pieniądze, obrazy ma złodziej.
23:35
SPEAKER_01: Ubezpieczyciel ma stratę i wszyscy idą dalej.
23:39
SPEAKER_01: Tyle, że w Tate ktoś zaczyna liczyć,
23:42
SPEAKER_01: bo wypłata odszkodowania oznacza, że własność obrazów przechodzi na ubezpieczycieli.
23:48
SPEAKER_01: Gdyby tenery kiedykolwiek wróciły, należałyby do Lloyd's, nie do muzeum.
23:55
SPEAKER_01: W 1998 Tate robi ruch, który wtedy wygląda na kompletnie szalony.
24:01
SPEAKER_01: Płaci ubezpieczycielom 8 milionów funtów za odkupienie prawa własności do obrazów,
24:08
SPEAKER_01: których nikt nie widział od 4 lat i które mogą już nie istnieć.
24:14
SPEAKER_01: Zostaje więc 16 milionów funtów w kasie i tytuł prawny do dwóch zaginionych płócien.
24:22
SPEAKER_01: A potem zaczyna się rzecz, o której przez lata nie wiedział prawie nikt.
24:28
SPEAKER_01: Sandy Narnie,
24:29
SPEAKER_01: wtedy dyrektor do spraw programowych w Tate,
24:32
SPEAKER_01: później przez 13 lat dyrektor National Portrait Gallery,
24:36
SPEAKER_01: prowadzi 8 lat tajnych negocjacji.
24:39
SPEAKER_01: Operacja miała kryptonim Cobalt.
24:42
SPEAKER_01: Narnie opisał ją w 2011 roku w książce Art Thief and the Case of the Stolen Turners.
24:50
SPEAKER_01: I to jest praktycznie jedyne źródło,
24:53
SPEAKER_01: które pokazuje takie rozmowy od środka napisane przez uczestnika,
24:57
SPEAKER_01: nie przez dziennikarza.
24:59
SPEAKER_01: Pośrednikiem był frankfurski adwokat Edgar Librox,
25:04
SPEAKER_01: adwokat od spraw karnych, czyli człowiek, który zawodowo zna ludzi z tamtej strony.
25:10
SPEAKER_01: Po drugiej stronie stał ktoś opisywany w aktach jako Stivio,
25:15
SPEAKER_01: wskazywany przez postać z jugosławskiej struktury przestępczej we Frankfurcie.
25:21
SPEAKER_01: Rozmowy trwały latami i pieniądze płynęły.
25:24
SPEAKER_01: W lipcu 2000 roku wraca pierwszy Turner, W okolicach Bożego Narodzenia 2002 wraca drugi.
25:32
SPEAKER_01: Przy czym w relacjach mówi się o dwóch milionach euro za jedno płótno.
25:37
SPEAKER_01: W sierpniu 2003 roku wraca Friedrich za 250 tysięcy euro,
25:42
SPEAKER_01: które Librux wyłożył z własnej kieszeni.
25:46
SPEAKER_01: Potem musiał pozwać Hamburger Konczale, żeby te pieniądze odzyskać.
25:51
SPEAKER_01: Wygrał w 2006, dostał swoje 250 tysięcy plus 20 tysięcy kosztów.
25:58
SPEAKER_01: Łącznie Tate wydała na tę operację według podawanych relacji około 3 milionów funtów.
26:05
SPEAKER_01: Ta kwota bywa podawana różnie i pochodzi z komunikatów wokół sprawy,
26:10
SPEAKER_01: nie z opublikowanego bilansu, więc traktujcie ją jako rząd wielkości.
26:18
SPEAKER_01: A teraz zróbcie rachunek razem ze mną.
26:21
SPEAKER_01: 24 miliony odszkodowania,
26:24
SPEAKER_01: minus 8 milionów za odkupienie własności,
26:28
SPEAKER_01: minus jakieś 3 miliony na negocjacje i honoraria,
26:32
SPEAKER_01: dostaje 13 milionów funtów, plus dwa ternery z powrotem na ścianie.
26:38
SPEAKER_01: Kradzież skończyła się dla muzeum dodatnim wynikiem finansowym.
26:42
SPEAKER_01: Powiem to jeszcze raz,
26:43
SPEAKER_01: bo to jest moment, w którym cała ta historia przewraca się na drugą stronę.
26:48
SPEAKER_01: Instytucja,
26:49
SPEAKER_01: która padła ofiarą kradzieży dwóch arcydzieł po 90 latach miała je z powrotem i była
26:55
SPEAKER_01: na plusie o kilkanaście milionów funtów.
26:59
SPEAKER_01: A teraz pytanie, którego nie da się ominąć.
27:02
SPEAKER_01: Czy to był okup?
27:05
SPEAKER_01: Tate konsekwentnie mówiła, że nie.
27:08
SPEAKER_01: Że to były opłaty za informacje ponoszone w porozumieniu
27:11
SPEAKER_01: z niemieckimi prokuratorami, a nie pieniądze przekazane przestępcom za towar.
27:18
SPEAKER_01: Naprawdę ta różnica jest realna.
27:21
SPEAKER_01: Praktycznie ludzie po drugiej stronie dostali gotówkę i oddali obrazy.
27:26
SPEAKER_01: Narni w swojej książce sam wraca do tego dylematu i nie udaje, że ma na niego czystą odpowiedź.
27:33
SPEAKER_01: Problem polega na tym, co taki precedens robi z rynkiem.
27:37
SPEAKER_01: Jeżeli w środowisku wiadomo,
27:39
SPEAKER_01: że duże muzeum jest w stanie zapłacić kilka milionów za odzyskanie płótna,
27:44
SPEAKER_01: to obraz w ramie przestaje być tylko obrazem.
27:48
SPEAKER_01: Staje się instrumentem finansowym z określonym kursem wykupu.
27:53
SPEAKER_01: Nie da się sprzedać, ale da się oddać za pieniądze i to jest jedyna cena, jaką naprawdę ma.
28:01
SPEAKER_01: Zobaczmy teraz,
28:01
SPEAKER_01: jak to wygląda,
28:02
SPEAKER_01: kiedy przedmiot da się jednak sprzedać,
28:04
SPEAKER_01: bo mamy świeży przykład i on jest przerażający.
28:08
SPEAKER_01: 19 października 2025 roku zdarzyło się coś obrzydliwego w Luwrze.
28:16
SPEAKER_01: W pół do dziesiątej rano muzeum otwarte dla zwiedzających,
28:19
SPEAKER_01: sprawcy podjeżdżają pod nośnikiem do mebli,
28:22
SPEAKER_01: wjeżdżają na balkon pierwszego piętra,
28:24
SPEAKER_01: tną szybę,
28:25
SPEAKER_01: przecinarką tarczową i wchodzą do galerii Apolla,
28:28
SPEAKER_01: gdzie leżą klejnoty koronne Francji.
28:30
SPEAKER_01: Cała akcja trwa niecałe 8 minut,
28:33
SPEAKER_01: w środku byli chyba 4, wynieśli 8 obiektów o wartości 88 milionów euro.
28:42
SPEAKER_01: Diadem, naszyjnik i kolczyk z kompletu szafirowego królowej Marii Amalii i królowej Hortensii.
28:49
SPEAKER_01: Naszyjnik szmaragdowy i kolczyki cesarzowej Marii Ludwiki.
28:54
SPEAKER_01: Diadem, wielką broszę gorsetową i relikwiarzową broszę cesarzowej Eugenii.
29:00
SPEAKER_01: A dziewiąty przedmiot upuścili na ulicy.
29:04
SPEAKER_01: Amatorzy.
29:05
SPEAKER_01: To była korona cesarzowej Eugenii.
29:08
SPEAKER_01: Podniesiono ją mocno uszkodzoną, bez złotego orła i bez dziesięciu diamentów.
29:15
SPEAKER_01: Upuścili koronę na bruk, dokładnie tak jak w Cannes upuszczono dwa renuary na trawę.
29:22
SPEAKER_01: Kontrola przeprowadzona po włamaniu pokazała,
29:24
SPEAKER_01: że kamerami objęte było 39% sal Louvre,
29:29
SPEAKER_01: że kamera w galerii Apolla patrzyła w złą stronę i że hasło
29:33
SPEAKER_01: do systemu nadzoru brzmiało Louvre.
29:38
SPEAKER_01: Także tu się wszystko zgadza.
29:41
SPEAKER_01: Do listopada zarzuty postawiono pięciu osobom.
29:44
SPEAKER_01: A klejnoty?
29:45
SPEAKER_01: Klejnotów dalej nie ma.
29:47
SPEAKER_01: W lutym 2026 roku wciąż ich nie było i nikt poważny nie liczy już,
29:52
SPEAKER_01: że wrócą w całości i na tym polega różnica, która tłumaczy wszystko o czym mówimy.
29:59
SPEAKER_01: Diadem można rozkuć,
30:00
SPEAKER_01: kamienie się wyjmuje,
30:01
SPEAKER_01: złoto się przytapia,
30:02
SPEAKER_01: a po dwóch tygodniach nie ma dowodu, tylko surowiec z ceną giełdową.
30:07
SPEAKER_01: Obrazu nie da się przetopić.
30:09
SPEAKER_01: Renoir pocięty na kawałki jest wart zero.
30:13
SPEAKER_01: Więc kiedy pytacie, co się stanie z tymi dwoma płótnami w Canie, odpowiedź jest paradoksalna.
30:19
SPEAKER_01: Mają większą szansę wrócić niż korona z Louvre.
30:22
SPEAKER_01: Właśnie dlatego, że są całkowicie bezwartościowe dla każdego, kto je trzyma.
30:28
SPEAKER_01: Zostaje jednak pytanie, od którego zaczęliśmy.
30:31
SPEAKER_01: Dlaczego akurat te dwa, nie tamte dwa?
30:34
SPEAKER_01: Nie wiemy i chcę to powiedzieć wprost zamiast zmyślać.
30:38
SPEAKER_01: Francuska policja nie podała czym się kierowali sprawcy i pewnie długo nie poda,
30:44
SPEAKER_01: bo śledztwo trwa, to jest bardzo świeże.
30:48
SPEAKER_01: Nie opublikowano wymiarów tych czterech płócien ani ich wagi w ramach,
30:52
SPEAKER_01: więc nie mogę wam powiedzieć, że zabrali mniejsze albo lżejsze, nie wiem tego.
30:56
SPEAKER_01: Najprostsze wyjaśnienie jest takie,
30:58
SPEAKER_01: że biegli w ciemności przez gaj oliwny z czterema płótnami pod pachą,
31:04
SPEAKER_01: słysząc syreny i dwa im się po prostu wysunęły.
31:08
SPEAKER_01: Ta wersja nie jest efektowna,
31:11
SPEAKER_01: jest za to zgodna ze wszystkim,
31:12
SPEAKER_01: co wiemy o tym, jak takie kradzieże wyglądają naprawdę.
31:16
SPEAKER_01: Jedyny oficjalny trop to zdanie burmistrza,
31:19
SPEAKER_01: że byli dobrze poinformowani,
31:22
SPEAKER_01: ale to zdanie może znaczyć tylko tyle,
31:24
SPEAKER_01: że wiedzieli, którędy wejść
31:26
SPEAKER_00: i o której zmienia się ochrona.
31:28
SPEAKER_01: Każdy, kto mówi Ci dziś, że zna motyw i wie, dla kogo to leciało, zgaduje.
31:35
SPEAKER_01: Za to na pytanie,
31:35
SPEAKER_01: dlaczego w ogóle warto o tym mówić,
31:38
SPEAKER_01: odpowiedź jest dużo pewniejsza i ona nie dotyczy złodziei.
31:43
SPEAKER_01: 9 milionów euro to nie jest cecha tych obrazów.
31:47
SPEAKER_01: To liczba wyprodukowana przez rynek ubezpieczeniowy i podana
31:51
SPEAKER_01: w komunikacie ratusza kilka godzin po włamaniu.
31:55
SPEAKER_01: W chwili,
31:56
SPEAKER_01: w której płótno zostało wycięte z mocowań i wyniesione przez dziurę w siatce,
32:00
SPEAKER_01: ta liczba przestała istnieć.
32:03
SPEAKER_01: Nie spadła, po prostu zniknęła.
32:06
SPEAKER_01: Renoir w rękach człowieka uciekającego przez ogród jest wart tyle,
32:10
SPEAKER_01: ile ktoś zapłaci za jego oddanie.
32:13
SPEAKER_01: Czyli w praktyce nic, dopóki ten ktoś się nie znajdzie.
32:18
SPEAKER_01: Wartość tych obrazów nie siedziała w farbie niej.
32:21
SPEAKER_01: Siedziała w tym,
32:22
SPEAKER_01: że wisiały na ścianie w budynku z adresem,
32:25
SPEAKER_01: z numerem inwentarzowym,
32:27
SPEAKER_01: w bazie danych i pod okiem ludzi, którzy mogli wejść i popatrzeć.
32:31
SPEAKER_01: Wyniesienie ich z tego budynku było operacją, która niszczy dokładnie to, co się kradnie.
32:37
SPEAKER_01: I teraz chcę wrócić na to wzgórze, bo ten dom nie znalazł się tam przypadkiem.
32:43
SPEAKER_01: W czerwcu 1907 roku Auguste Renoir kupił posiadłość Le Colette w Canier-sur-Mer.
32:51
SPEAKER_01: Miałam wtedy 66 lat.
32:53
SPEAKER_01: Powód, który podają jego biografowie i samą muzeum jest taki,
32:57
SPEAKER_01: że na tej ziemi rósł stary gaj oliwny i pojawiły się plany,
33:02
SPEAKER_01: żeby go wyciąć pod uprawę.
33:05
SPEAKER_01: Renoir kupił kawałek wzgórza, żeby drzewa zostały.
33:09
SPEAKER_01: Zaznaczam tutaj,
33:10
SPEAKER_01: że ta wersja opiera się w dużej mierze na przekazie rodzinnym
33:13
SPEAKER_01: i późniejszych opracowaniach,
33:15
SPEAKER_01: więc nie jest to zachowane w akcie notarialnym z uzasadnieniem.
33:20
SPEAKER_01: Bo nikt by raczej nie wpisał do aktu, że kupuje ziemię z sympatii do drzew.
33:24
SPEAKER_01: Budował tam nowy dom, gotowy w listopadzie 1908 roku.
33:30
SPEAKER_01: Neoprowansalski, z dwiema pracowniami.
33:33
SPEAKER_01: Wypas.
33:35
SPEAKER_01: Trzecią dostawiono później w ogrodzie.
33:37
SPEAKER_01: No to już w ogóle bogactwo.
33:41
SPEAKER_01: Nigdy go nie namalował.
33:42
SPEAKER_01: Malował za to starą farmę i te oliwki w kółko przez lata.
33:48
SPEAKER_01: A jego ciało w tym czasie się zamykało.
33:51
SPEAKER_01: Reumatoidalne zapalenie stawów,
33:53
SPEAKER_01: choroba, w której układ odpornościowy niszczy własne stawy, deformowało mu dłonie.
33:59
SPEAKER_01: Około 1910 potrzebował już specjalnej ruchomej sztalugi,
34:05
SPEAKER_01: na której płótno przesuwało się do niego.
34:08
SPEAKER_01: Bo on nie mógł przesunąć się do płótna.
34:11
SPEAKER_01: Po powrocie z monachią w tym samym roku przestał chodzić.
34:16
SPEAKER_01: Do końca życia poruszał się na wózku.
34:19
SPEAKER_01: Ten wózek stoi dziś w tym domu razem z jego sztalugą i można go tam zobaczyć.
34:24
SPEAKER_01: I wtedy dzieje się rzecz, która wygląda jak metafora.
34:28
SPEAKER_01: Tylko nią nie jest, bo to fakt z dokumentów.
34:32
SPEAKER_01: W 1913 roku marszant Ambroise Vollard uznał, że Renoir powinien rzeźbić.
34:39
SPEAKER_01: Renoir nie miał czym.
34:40
SPEAKER_01: Vollard chciał do tego namówić Mailola,
34:44
SPEAKER_01: ale ostatecznie przywiózł do Kanye młodego katalońskiego rzeźbiarza Richarda Guino
34:50
SPEAKER_01: i płacił mu z własnej kieszeni.
34:52
SPEAKER_01: Guino miał być parą rąk.
34:55
SPEAKER_01: Renoir mówił i pokazywał kijkie.
34:57
SPEAKER_01: Guino lepił.
34:59
SPEAKER_01: Pracowali razem od 1913 do 1918 roku.
35:04
SPEAKER_01: Najpierw w SOI, potem tutaj.
35:07
SPEAKER_01: Przez pół wieku te rzeźby sprzedawano jako renuary.
35:11
SPEAKER_01: Guigno walczył o uznanie autorstwa do końca życia.
35:16
SPEAKER_01: W 1971 roku paryski sąd uznał go za współautora.
35:17
SPEAKER_01: W 1973 potwierdził to sąd kasacyjny.
35:26
SPEAKER_01: Guigno umarł w lutym 73.
35:30
SPEAKER_01: W tym samym roku kilka z tych rzeźb stoi w Canie na dolnym poziomie domu
35:35
SPEAKER_01: i dziś podpisuje się je dwoma nazwiskami.
35:39
SPEAKER_01: Renouard umarł w tym domu 3 grudnia 1919 roku.
35:45
SPEAKER_01: W 1960 jego najmłodszy syn Claude,
35:49
SPEAKER_01: ten terolatek z książeczką z porzuconego obrazu, przedał całą posiadłość gminie.
35:56
SPEAKER_01: Dom, pracownię, wózek, sztalugę, drzewa.
36:01
SPEAKER_01: I popatrzcie jak to się wszystko teraz domyka.
36:04
SPEAKER_01: Ojciec kupił kawałek ziemi po to, żeby przestała być towarem, który się wycina i sprzedaje.
36:10
SPEAKER_01: Syn sprzedał ten kawałek ziemi po to,
36:12
SPEAKER_01: żeby przestał być prywatną własnością i żeby wpuszczono tam ludzi.
36:17
SPEAKER_01: Dwa ruchy w przeciwnych kierunkach i ta sama intencja.
36:22
SPEAKER_01: Wyjąć coś z obiegu, w którym rzeczy mają cenę i wstawić w obieg, w którym mają publiczność.
36:28
SPEAKER_01: To działało 119 lat, ale dzisiaj 8 września 2026 o 5.48 rano
36:37
SPEAKER_01: Dwóch ludzi z piłą do metalu spróbowało odwrócić ten ruch.
36:42
SPEAKER_01: Wynieśli cztery obrazy i po pięciu minutach zostali z dwoma przedmiotami,
36:47
SPEAKER_01: których nikt nigdy od nich nie odkupi.
36:51
SPEAKER_01: A na trawie między drzewami,
36:52
SPEAKER_01: które Renoir kupił,
36:54
SPEAKER_01: żeby ich nie ścięto, leżały portret chłopca i portret pani ministrowej.
37:00
SPEAKER_01: Te dwa nadal były coś warte,
37:02
SPEAKER_01: dokładnie dlatego, że wciąż leżały tam, gdzie każdy mógł je znaleźć.
37:08
SPEAKER_01: Jeżeli ta historia gdzieś się dla ciebie skończy,
37:11
SPEAKER_01: to Niewka nie skończy się w momencie,
37:13
SPEAKER_01: w którym ktoś w Marsylii,
37:15
SPEAKER_01: Antwerpie albo Belgradzie otworzy skrytkę na dworcu i Zorientuje się,
37:19
SPEAKER_01: że trzyma w rękach coś, czego nie da się nikomu wcisnąć.
37:23
SPEAKER_01: Statystycznie to jest moment, w którym obrazy wracają.
37:27
SPEAKER_01: Trwa zwykle od kilku miesięcy do kilkunastu lat.
37:32
SPEAKER_01: Będę tę sprawę śledzić i jeżeli te dwa płótna wrócą, opowiem Wam jak i za ile.
37:39
SPEAKER_01: Jeżeli podobał się Wam ten odcinek,
37:41
SPEAKER_01: zasubskrybujcie Art Perspective, bo dzięki temu docieram do kolejnych osób.
37:46
SPEAKER_01: Napisz mi w komentarzu,
37:48
SPEAKER_01: co według Ciebie stanie się z tymi obrazami,
37:50
SPEAKER_01: bo szczerze mnie to ciekawi,
37:53
SPEAKER_01: a Wy macie czasem lepsze wyczucie i intuicję niż eksperci.
37:58
SPEAKER_01: I jeżeli znasz kogoś,
38:00
SPEAKER_01: kto lubi takie historie,
38:02
SPEAKER_01: wyślij mu ten odcinek, to najprostsza rzecz, jaką możesz dla tego kanału zrobić.
38:07
SPEAKER_01: Dziękuję bardzo, że byliście dzisiaj ze mną i do usłyszenia już za dwa dni.
38:11
SPEAKER_01: Cześć!
38:38
SPEAKER_00: muzyka