Latest / Hạnh Phúc Đây Này! / Đường Xưa Mây Trắng (Phiên Bản 3) – Thiền Sư Thích Nhất Hạnh – Chương 65. Không “Có” Cũng Không “Không”

Transcript

Đường Xưa Mây Trắng (Phiên Bản 3) – Thiền Sư Thích Nhất Hạnh – Chương 65. Không “Có” Cũng Không “Không” · Hạnh Phúc Đây Này!

• 0:02
  Chương 65 không có, cũng không không.
• 0:08
  Sau buổi pháp thoại này. Đại đức thấy nhiều thầy có vẻ
• 0:13
  trầm ngâm riêng đại đức, đại đức thấy mình chưa nắm vững được
• 0:17
  những điều bụt dạy đại đức tâm niệm sẽ cố gần gũi các vị đại
• 0:22
  đức lớn để học hỏi thêm. Qua những lời luận đàm của họ
• 0:27
  trong buổi pháp thoại kế tiếp, đại đức ananda được phép đại
• 0:30
  diện các thời đặt lên những câu hỏi để buộc trả lời, đại đức
• 0:35
  nói. Bạch thế tôn thế nào là thế
• 0:38
  giới, thế nào là vạn hưởng? Ananda thế giới luca là sự tập
• 0:46
  hợp của tất cả những gì có tính biến chuyển và tàng hoài baloca
• 0:52
  vạn hữu tuy sớm la nhưng tất cả đều bao hàm trong 18 lãnh vực,
• 0:57
  đó là 6 căn 6 trần và 6 thức 6 căn.
• 1:02
  Như các vị đã biết là mất tai, mũi lửi thân và ý 6 trần là sắc
• 1:09
  Thanh Hương vị xúc và ý tưởng xấu, tức là cái thấy.
• 1:14
  Phải nghe cái ngửi cái nếm cái xúc chạm và cái ý ngoài 18 lĩnh
• 1:20
  vực đó mà ta gọi là thập bát giới không còn có gì nữa.
• 1:25
  Tất cả 18 cái ấy đều có tính sinh diệt và biến ngoài.
• 1:30
  Cho nên tôi đã định nghĩa thế giới là sự tập hợp của tất cả
• 1:34
  những gì có tính biến chuyển và tàn hoại.
• 1:38
  Ananda lại hỏi, thiết ương đã từng nói vạn pháp là không như
• 1:43
  thế nào gọi là vạn pháp không? Bởi vì bạn pháp không có tự thể
• 1:48
  riêng biệt cho nên gọi là vạn pháp 0 6 căn 6 trần cũng như 6
• 1:54
  thước không có pháp nào có tự thể riêng biệt.
• 1:59
  Thi tường có lợn con đã nghe thiết ông nói.
• 2:02
  Vị 3 cánh cửa của giải thoát là không vô tướng và vô tác.
• 2:07
  Có lần con cũng đã nghe thấy tung nói vạn pháp là không, thế
• 2:11
  giới là không còn, chưa thực sự hiểu được thế nào là không có
• 2:15
  phải bị vặn. Pháp có tính biến chuyển và tàn
• 2:18
  hoại, cho nên buộc nói vạn pháp là không, không?
• 2:23
  Ananda, quả thật tôi đã từng nói về không và phép quán về không
• 2:29
  phép quán chiếu về không là một phép quán chiếu mầu nhiệm có thể
• 2:33
  giúp người hành đạo vượt ra khỏi cổ ưu và sinh tử.
• 2:37
  Hôm nay tôi sẽ bị đại chúng mà nói về không quán.
• 2:43
  Ananda, tất cả chúng ta đều đang ngồi trong giảng đường lộc mẫu.
• 2:47
  Chúng ta biết rằng trong giảng đường này không có chợ búa,
• 2:50
  trâu, bò, làng xóm mà chỉ có các vị khất sĩ đang ngồi nghe pháp
• 2:55
  mà thôi. Cái gì không thì ta nói là không
• 2:59
  cái gì có thì ta phải nói là có. Trong trường hợp của chúng ta
• 3:04
  đây tức là trong trường hợp giảng đường lộc mẫu chợ búa,
• 3:08
  làng xóm, trâu bò là không nhưng các vị khác sĩ là có có phải như
• 3:14
  thế không? Bật thiết tương đúng như vậy.
• 3:19
  Sau buổi dáng này, tất cả chúng ta đều sẽ đi ra khỏi giảng đường
• 3:23
  lộc mẫu và trong giảng đường sẽ không có một vị khất sĩ nào lúc
• 3:29
  đó giảng đường lộc mẫu không có chợ búa, không có làng xóm,
• 3:34
  không có trâu bò mà cũng không có các vị khất sĩ có phải thế
• 3:38
  không? Bà thúy tuông đúng như vậy, lúc
• 3:42
  đó trong giảng đường lột mũ không có gì hết.
• 3:46
  Ananda có luôn luôn nghĩa là có cái gì không?
• 3:51
  Luôn luôn nghĩa là không cái gì. Tính có và tính không tự chúng
• 3:57
  không có nghĩa gì cả. Xin thế tôn dạy rõ cho chúng
• 4:02
  con. Này nhé.
• 4:04
  Không bao giờ cũng là không một cái gì, ví dụ không chợ búa
• 4:09
  không trâu, bò không làng xóm, không các vị khất sĩ.
• 4:13
  Ta không thể nói không một cách suôn cục được.
• 4:17
  Có củng thế có bao giờ cũng là có một cái gì như có chợ búa có
• 4:22
  trâu bò có làng xóm, có các vị khất sĩ.
• 4:26
  Ta không thể nói có một cách run cục được vào giờ phút.
• 4:30
  Hiện tại, các vị có thể nói là trong loạt mẫu đường không chợ
• 4:34
  búa, không trâu, bò không xóm làng nhưng có các vị khất sĩ đó
• 4:40
  là trường hợp lọc máu đường. Còn trong trường hợp vạn pháp
• 4:44
  thì sao? Nếu ta nói vạn pháp có.
• 4:47
  Thì vạn pháp có cái gì? Nếu tập nói vạn pháp không thì
• 4:52
  vắng pháp không cái gì. Này các vị khất sĩ cái mà tôi
• 4:58
  gọi là không trong vòng pháp đó. Là cái ngã, nghĩa là cái tính
• 5:04
  chất thường tại và bất biến. Vạn pháp không nghĩa là vạn pháp
• 5:09
  không có ngã, nghĩa là không có tính chất thường tài và bất
• 5:14
  biến. Nghĩa căn bản của khung là như
• 5:17
  thế, các vị đã chấp nhận và đã biết rằng vạn pháp đều có tính
• 5:21
  biến chuyển và hoại diệt. Chính vì vạn pháp có tính cách
• 5:25
  biến chuyển và hoại diệt ấy, cho nên vạn pháp không có ngã, không
• 5:30
  hàm chứa một cái ngã vì vô thường, cho nên vạn pháp cũng là
• 5:35
  vô ngã. Tất cả các pháp đều không có ngã
• 5:38
  trong tự thân, cho nên vạn pháp được gọi là không này.
• 5:43
  Quý vị không có nghĩa là không có tự ngã.
• 5:50
  Này, các vị khác sĩ trong 5 uẩn không có uổng nào, có tính cách
• 5:54
  thường tại bất biến cả cả 5 yếu tố hình hài, cảm giác tri giác
• 5:59
  tâm 4 và nhận thức đều không có tự ngã đều, không có tính cách
• 6:04
  thường tại bất biến. Tính cách thường tại bất biến
• 6:08
  ấy, thường được gọi là cái ta đã không có ta thì làm gì có cái
• 6:13
  của ta đã không có ngã thì làm gì có ngã sở quán chiếu để thấy
• 6:19
  được sự không có mặt của cái ta và cái của ta trong vạn pháp,
• 6:24
  tức là quán chiếu về không vậy? Ananda hỏi.
• 6:31
  Vạn pháp không có ngã đó là điều mà chúng con đã hiểu và đã thấy.
• 6:36
  Nhưng bạch thế tôn có vạn pháp không?
• 6:40
  Bụng im lặng, nhìn xuống phía trước mặt người.
• 6:43
  Trước mặt buộc có một chiếc bàn nhỏ trên bàn có đặt một cái bát
• 6:48
  đầy nước trong để buộc giải khát.
• 6:51
  Chỉ vào bát nước trên bàn buộc họ hy đại đức ananda.
• 6:56
  Ananda theo thầy thì các bác này là bác không hay là bác đầy.
• 7:02
  Bà thiết ôm cái box này không phải là bác không nó là một cái
• 7:06
  bác đựng đầy nước trong. Ananda thời hãy cầm cái bát nước
• 7:13
  đầy này lên và đem đổ hết nước trong bát ra phía ngoài lột mũ
• 7:16
  đường. Đại đức ananda làm theo lời bụt
• 7:20
  dạy khi trở vào đại đức đặt chiếc bát không lên bàn cầm
• 7:25
  chiếc bát lên và úp miền bắc về phía dưới bục hỏi.
• 7:31
  Alanda cái bác này bây giờ đây là bác không hay bác đây bạch
• 7:36
  thế tôn cái bác này bây giờ đây không phải là cái bác đầy nước
• 7:39
  nữa mà là một cái bác không. Alanda thầy có chắc là cái bác
• 7:45
  này là cái bác không không? Bật thiết, tôm còn chắc chắn cái
• 7:51
  bác này là cái bác không? Ananda trong cái box này không
• 7:56
  có nước nhưng lại có đầy không khí.
• 7:59
  Cây bắp chỉ không có nước thôi chứ cái bác đang có đầy không
• 8:03
  khí, thầy đã quên rồi. Không luôn luôn nghĩ là không
• 8:08
  một cái gì có luôn luôn nghĩ là có một cái gì.
• 8:13
  Trong trường hợp này, thầy phải nói cái bác không có nước nhưng
• 8:18
  có đầy không khí. Bật thì ít ôm con đã hiểu.
• 8:24
  Vậy thì này ananda. Cái bác có thể là một cái bác
• 8:29
  không mà cũng có thể là một cái bác đầy cái không hay cái đầy ấy
• 8:35
  tùy thuộc vào sự có mặt của cái bác.
• 8:38
  Nếu không có cái bác thì làm gì có cái không hay cái đấy.
• 8:43
  Vậy nếu muốn không hay muốn đầy thì phải có cái bác đã.
• 8:47
  Như giảng đường, lộc mũ mà trong đó chúng ta đang ngồi đây giảng
• 8:52
  đường có thể không hay đầy nhưng muốn không hay đầy thì phải có
• 8:57
  giảng đường trước đã. Đại chúng ồ lên một tiếng.
• 9:02
  Đại đức ananda chấp tay. Bật thít ôm như vậy là có vàng
• 9:08
  pháp và vạn pháp có thực. Bụng mỉm cười.
• 9:15
  Ananda. Thầy đứng nên bị từ ngữ khống
• 9:18
  chế như thế, nếu vạn pháp có mặt như những hiện tượng không có
• 9:22
  ngã thì cái có đó không phải là cái có của tri giác thông thường
• 9:27
  cái có ấy cùng với cái không kia là một.
• 9:32
  Ananda lại chắp tay xin buộc khai thị thêm cho chúng con.
• 9:38
  Này ananda. Chúng ta vừa nói đến cái bát
• 9:42
  không và cái bác đầy chúng ta cũng vừa nói đến giảng đường
• 9:46
  không và giảng đường đầy. Tôi đã nói sơ lược về không.
• 9:50
  Bây giờ tôi sẽ nói sơ lượt về có.
• 9:55
  Cái bát trên bàn kia tuy là cái bác không còn nước, nhưng nếu
• 9:59
  đại chúng nhìn thật kỹ thì không phải như vậy, nâng cái bát lên
• 10:04
  bục nhìn ananda. Alanda trong những yếu tố nhân
• 10:09
  duyên đã đưa tới sự góp mặt của cái bác này có yếu tố nước
• 10:14
  không? Bạch thiết tum có nếu không có
• 10:18
  nước trộn vào đất sét thì người thợ gốm không thể nào biến đất
• 10:22
  sét thành cái bác. Đúng rồi ananda.
• 10:27
  Nhìn kỹ vào cái bác ta thấy có nước ở trong đó.
• 10:31
  Dù trong giờ phút hiện tại nó là một cái bác không có nước.
• 10:37
  Sự có mặt của cái bác chứng minh được sự có mặt của nước.
• 10:42
  Ananda, thầy có thấy yếu tố lửa trong cái bác này không?
• 10:47
  Bặt thí tôm còn có thấy nếu không có lửa thì đất trộn với
• 10:51
  nước không thể nào đưa tới sự góp mặt của cái bác?
• 10:55
  Nhìn sâu vào cái bác, con thấy sự góp mặt của hơi nóng của lửa.
• 11:01
  Nhìn sâu vào cái báp, thầy thấy gì nữa?
• 11:05
  Còn thấy không khí, nếu không có không khí thì lửa không cháy
• 11:09
  được và người thợ gốm cũng không sống được.
• 11:13
  Con thấy người thợ gốm. Còn thấy bàn tay khéo léo của
• 11:17
  người thợ gốm. Còn thấy tâm thức của người thợ
• 11:20
  gốm còn thấy lò gốm còn thấy củi chất trong lò con thấy rừng cây
• 11:26
  đã làm ra củi còn thấy mưa nắng đại địa đã làm cho rừng cây mọc
• 11:31
  lên tươi tốt. Bạch thế tôm còn thấy muôn vàn
• 11:35
  yếu tố nhân duyên đã cùng nhau hợp lại để đưa tới sự có mặt của
• 11:40
  cái bác này. Hay lắm ananda thụy đã thấy được
• 11:46
  sự góp mặt của những yếu tố nhân duyên đã đưa tới sự góp mặt của
• 11:50
  cây bắc khi quán sát về cái bác. Ananda những yếu tố ấy cũng có
• 11:58
  mặt đồng thời với cái bác và trong cái bác.
• 12:01
  Trong những yếu tố ấy có yếu tố tâm thức của thầy.
• 12:06
  Ananda nếu tự trong cái box này mà thầy lấy hơi nóng để trả về
• 12:11
  cho mặt trời. Lấy đất sét trả về cho đại địa,
• 12:16
  lấy nước trả về cho dòng sông lấy bàn tay người thợ gốm trả về
• 12:21
  cho cha mẹ người ấy lấy than củi trả về cho rừng cây thì cái bác
• 12:27
  sẽ còn có mặt không cái bác sẽ đi về đâu.
• 12:33
  Bạch thiết tuông cái bác sẽ không còn có mặt bởi vì những
• 12:37
  nhân duyên tạo nên cái bác đã trở về với vị trí nguyên thủy
• 12:41
  của chúng. Cái bác sẽ trở về với những yếu
• 12:44
  tố nhân duyên ấy. Ananda, nếu thầy đã quán chiếu 9
• 12:50
  chắn về đạo lý, nhân duyên, chắc chắn thời đã thấy rằng cái bác
• 12:54
  không thể tự riêng mình mà có mặt được cái bát chỉ có thể có
• 12:58
  mặt trong liên hệ nhân duyên với tất cả các pháp.
• 13:03
  Các pháp nương nhau mà sinh khởi có mặt và hoại diệt sự có mặt
• 13:08
  của một pháp kéo theo sự có mặt của tất cả các pháp.
• 13:13
  Sự có mặt của các pháp có thể được chứng minh nhờ sự góp mặt
• 13:17
  của một pháp. Ananda đó là nguyên lý tương
• 13:22
  nhập và tương tức. Ananda tương nhập, nghĩa là
• 13:30
  trong cái này có cái kia và trong cái kia có cái này.
• 13:35
  Ví dụ nhìn vào cái bác ta có thể thấy người thợ gốm nhìn người
• 13:40
  thợ gốm ta có thể thấy cái bác. Tương tức nghĩa là cái này là
• 13:46
  cái kia. Cái kia là cái này.
• 13:50
  Ví dụ sống là nước nước là sống alanda hiện lột mẫu đường không
• 13:56
  có chợ búa, trâu, bò và làng xóm.
• 13:59
  Nhưng kỳ thực, nếu không có chợ búa, trâu, bò và làng xóm thì
• 14:04
  không có được lộc mẫu đường. Nói trong lột mũ đường không có
• 14:08
  chợ búa, trâu, bò và làng xóm đó chỉ là một cách nói một lối nhận
• 14:14
  thức. Sự thực thì nếu không có chợ
• 14:16
  búa, trâu, bò và làng xóm thì chúng ta sẽ không bao giờ có lột
• 14:21
  mẫu đường. Nếu không có giáo đoàn của các
• 14:24
  vị khất sĩ thì cũng sẽ không có lộn mẫu đường.
• 14:30
  Vì vậy cho nên a nan đa khi nhìn giảng đường lộc mũ vào lúc rán
• 14:35
  đường trống vắng ta cũng phải thấy sự có mặt của chợ búa,
• 14:40
  trâu, bò, xóm làng và các vị khất sĩ.
• 14:43
  Trong đó không có cái này thì không có cái kia và ý nghĩa căn
• 14:48
  bản của không sinh na là cái này có thì cái kia có.
• 14:59
  Nói tới đây buộc im lặng dáng đường lộc mẫu im phăng phắc
• 15:03
  những lời bụng nói đã gây ấn tượng sâu sắc trong tâm trí
• 15:06
  người nghe. Một lát sâu bụng nâng cái bác
• 15:10
  linh không nói với đại chúng. Các vị khất sĩ cái bác này tự nó
• 15:17
  một mình, nó không thể có mặt được, nó chỉ có thể có mặt, đồng
• 15:22
  thời với tất cả những cái khác mà ta không gọi là bác như đất
• 15:27
  nước lửa, không khí, người thợ gốm.
• 15:32
  Tất cả các pháp trên thế gian pháp nào cũng thế, pháp nào cũng
• 15:36
  có mặt trên liên hệ nhân duyên trên nguyên tắc tương tức và
• 15:40
  tương nhập. Các vị khất sĩ.
• 15:43
  Nhìn vào cái box này ta thấy được tất cả vũ trụ vạn hữu vậy
• 15:48
  ta có thể nói cái bát chứa đầy cả vũ trụ vạn hữu chỉ có một cái
• 15:53
  không có mặt trong cái box này thôi, đó là tự ngã riêng biệt
• 15:58
  của cái bác. Tự ngã là gì?
• 16:03
  Tự ngã là tự mình có mặt, không cần đến một yếu tố nào khác.
• 16:08
  Trên thế gian không có pháp nào có thể tự mình có mặt mà không
• 16:13
  cần đến bất cứ một yếu tố nào khác.
• 16:17
  Vì vậy cho nên không có một pháp nào có tự ngã, đó là ý nghĩa căn
• 16:22
  bản của khung không nghĩa là không có tự ngã.
• 16:29
  Các vị khất sĩ 5 uẩn là 5 yếu tố của sinh mạng hình sắt không có
• 16:34
  tự ngã vì hình sắt không thể tự mình có mặt một cách riêng biệt
• 16:39
  trong huỳnh sắt có cảm thọ có tri giác có tâm 4 và có nhận
• 16:44
  thức cảm thọ cũng vậy. Cảm thọ cũng không có tự ngã bởi
• 16:50
  vì cảm thọ không thể tự mình có mặt một cách riêng biệt.
• 16:53
  Trong cảm thọ có hình sắc, có tri giác có tâm 4 và có nhận
• 16:59
  thức. Điều này đã được áp dụng cho các
• 17:02
  uống khác là tri giác tâm 4 và nhận thức.
• 17:06
  Trong 5 uẩn không có uống nào có tự tính riêng biệt, 5 uống nương
• 17:11
  vào nhau mà thành lập, vì vậy 5 uẩn là không.
• 17:19
  Các vị khất sĩ 6 căn 6 trần và 6 thức là không mỗi căn mũi trần,
• 17:25
  mỗi thức đều phải nương vào các căn các trận và các thức khác mà
• 17:30
  được thành lập không có căn trần và thức nào có tự tính riêng
• 17:35
  biệt. Các vị khác sĩ 12 nhân duyên là
• 17:39
  không, mỗi nhân duyên phải nương vào các nhân duyên khác mà được
• 17:43
  thành lập không nhân duyên nào có tự tính riêng biệt.
• 17:48
  Các vị khất sĩ tôi muốn nhắc lại để quý vị cùng nhớ cái này có
• 17:53
  cho nên cái kia có các pháp vị nương vào nhau mà có mặt, cho
• 17:58
  nên các pháp được gọi là không. Không ở đây nghĩa là không có tự
• 18:06
  ngã, không có một sự hiện hữu riêng biệt và độc lập.
• 18:13
  Đại đức ananda bạch thế tôn có những nhà trí thức bà la môn
• 18:18
  cũng như một số các vị lãnh đạo các giáo phái nói rằng.
• 18:22
  Sa môn gotama chủ trương thuyết hư vô đoạn diệt shamoon gutetama
• 18:26
  dẫn dắt người ta tới sự tiêu diệt mọi hình thức của sự sống.
• 18:31
  Thế tôn có phải vì thế tôn nói vạn pháp không?
• 18:34
  Cho nên người ta hiểu lầm như thế hay chăng?
• 18:38
  Bụt nói. Ananda những nhà trí thức bà lớp
• 18:43
  môn kia, những vị lãnh đạo giáo phái kia không nói đúng sự thật.
• 18:49
  Tôi không bao giờ chủ trương thuyết hư vô thúy hoại diệt tôi
• 18:53
  không chủ trương dẫn dắt đến sự hoại diệt mọi hình thức của sự
• 18:57
  sống. Ananda trong số các tà kiến có 2
• 19:03
  tạ kiến lớn mà nhiều người đã vướng phải đó là chấp có và chấp
• 19:08
  không. Tiếp có là những kí ức vạn sự
• 19:11
  vạn vật như những gì thường tại và có tự thể riêng biệt.
• 19:16
  Chấp không là nhận thức vạn sự vạn vật như một mạng áo thuộc
• 19:21
  của thần linh. Kẹt vào tà kiếm nào trong 2 tà
• 19:25
  kiến ấy cũng không có cơ hội thấy được sự thật.
• 19:30
  Ananda có lần khất sĩ kakaran na hỏi tôi, thế tôn thế nào là
• 19:36
  chánh kiến thế nào là cái thứ chân thực tôi đã trả lời.
• 19:42
  Kakaran a chánh kiến là thứ nhận thức vượt thoát 2 luận chấp có
• 19:47
  và không khi ta đã thấy được tự tính chân thật của thực tại rồi
• 19:51
  thì ta không còn bị ràng buộc bởi 2 tạ kiến ấy nữa.
• 19:55
  Người có tà kiến thấy được quá trình phát sinh và hoại diệt của
• 20:00
  các pháp và vì vậy không bị lay chuyển bởi các ý niệm có và
• 20:05
  không. Khi khổ đau phát sinh, người có
• 20:09
  chánh kiến biết là khổ đau đang phát sinh khi khổ đau tàn huậy.
• 20:14
  Người có chánh kiến biết là cổ đau đang tàn huậy, sự phát sinh
• 20:19
  và tàn hoại của vạn pháp không lay chuyển được người có chánh
• 20:22
  kiến chấp có là một thái cực chấp không cũng là một thái cực
• 20:27
  khác. Nhận thức duyên sinh vượt ra
• 20:29
  ngoài 2 thái cực đó và an trú ở trung đạo.
• 20:38
  Ananda có và không thực ra chỉ là những ý niệm không phù hợp
• 20:43
  với thực tại thực tại, vượt ra ngoài khuôn khổ của những ý niệm
• 20:47
  ấy, kẻ giác ngộ là người đã vượt thoát ý niệm có và không?
• 20:53
  Ananda không những có và không đều, không mà xinh và dì cũng là
• 20:59
  không xinh và diệc cũng chỉ là những ý niệm sinh diệt cũng là
• 21:04
  không. Đại đức ananda hỏi.
• 21:10
  Bạn đức trí tuông nếu sinh diệp là không thì tại sao thế?
• 21:14
  Tôn thường nói, vạn pháp vô thường, luôn luôn sinh diệt.
• 21:24
  Ananda. Đứng về tục đế, ta có thể nói
• 21:29
  vạn pháp có sinh và có diệt nhưng đứng về đệ nhất nghĩa đấy.
• 21:35
  Ta cần thấy được tính cách bất sinh và bất diệt của vạn pháp.
• 21:41
  Xin thế tôn chỉ dạy thêm cho chúng con.
• 21:44
  Này ananda cây bồ đề mà thầy trồng ở trước lọc máu đường cây
• 21:50
  bồ đề ấy đã được sinh ra từ lúc nào và thế tôn cây bồ đề ấy sinh
• 21:56
  ra từ 4 5 nay vào giờ phút mà hạt bồ đề bắt đầu nước ngầm
• 22:00
  trong đất. Ananda vị trước khi cây bồ đề ấy
• 22:06
  sinh ra, nó đã có chưa? Thiết tương trước khi nó sinh ra
• 22:11
  cây bồ đề chưa có. Vậy thì cây bồ đề có thể từ
• 22:16
  không mà trở thành có hay sao? Thầy đã thấy một pháp nào từ
• 22:20
  không mà trở thành có hay chưa? Đại đức ananda im lặng.
• 22:27
  Bụng nói. Ananda trong vũ trụ không có một
• 22:34
  pháp nào đã từ không mà trở nên có nếu không có hạt giống bồ đề
• 22:39
  thì không thể có cây bồ đề. Cây bồ đề là từ hạt bồ đề mà có
• 22:45
  cây bồ đề chỉ là sự tiếp nối của hạt bồ đề trước khi hạt bồ đề
• 22:50
  nước mầm cây bồ đề đã có sẳn trong hạt bồ đề.
• 22:55
  Một pháp đã có sẳn thì cần gì sinh ra nữ?
• 22:59
  Vì vậy, cho nên cây bồ đề có tính cách bất sinh.
• 23:04
  Bụt lại hỏi a nan đa. Ananda sau khi hạt bồ đề nẩy mầm
• 23:10
  thành cây bồ đề hạt bồ đề có gì không?
• 23:15
  Bật thí tung hạt bồ đề có dịp thì cây bồ đề mới sinh ra được.
• 23:22
  Ananda, hạt bồ đề không diệt diệt tức là tự có mà trở thành
• 23:28
  không thấy có thấy trong vũ trụ này có một pháp nào từ có mà trở
• 23:33
  thành không được không? Một chiếc lá, một hạt bụi, một
• 23:38
  làn hương cũng không thể tự có mà trở thành không được.
• 23:43
  Các pháp ý chỉ có thể biến chuyển để trở thành những pháp
• 23:47
  khác. Hạt bồ đề cũng thý hạt bồ đề
• 23:51
  không việc mà chỉ biến chuyển thành cây bồ đề hoặc bồ đề cũng
• 23:55
  như cây bồ đề đều là những pháp bốc sinh và bất diệt.
• 24:00
  Ananda không những hạt bồ đề và cây bồ đề là những pháp bất sinh
• 24:04
  bất diệt mà tất cả các pháp, trong đó có tôi có thời có các
• 24:10
  vị khất sĩ có lột mẫu đường có chiếc lá có hạt bụi có làng
• 24:15
  hương, tất cả đều bất sinh bất diệt.
• 24:22
  Ananda, tất cả các pháp đều bất sinh và bất diệt, sinh và diệt
• 24:28
  chỉ là những ý niệm của nhận thức mà thôi.
• 24:31
  Các pháp không có 0 0, 0 sinh không diệt, không dơ, không
• 24:36
  sạch, không thêm 0 bớt không tới, không đi 0, 1 0 nhiều.
• 24:42
  Tất cả các ý niệm có không sinh diệt dơ sạch, thêm bớt tới đi
• 24:47
  một nhiều đều là những ý niệm phân biệt.
• 24:51
  Nhiều quán chiếu về tự tính không của các pháp, các vị có
• 24:54
  thể vượt thoát những ý niệm phân biệt ấy để chứng nhập được thực
• 24:58
  tại của vạn hữu. Alanda thực tại của vạn hữu là
• 25:06
  không có cũng 0 0 0 sinh cũng không diệt không thành cũng
• 25:11
  không huậy, nếu không có thực tài ấy làm cơ bản thì làm gì có
• 25:16
  cái thế giới có sinh, có diệt, có có, có không, có thành có
• 25:21
  hoại của nhận thức phân biệt. Nếu không có thực tài ấy thì làm
• 25:26
  gì có lối thoát cho thế giới sinh diệt có không và thành
• 25:30
  hoại? Ananda.
• 25:36
  Có khi nào đứng trên bờ biển, thầy nhìn ngắm những đợt sóng
• 25:39
  nhấp nhô sinh diệt trên mặt đại dương không?
• 25:44
  Thực tài bất sinh bất diệt có thể đem so sánh với nước trong
• 25:47
  đại dương và thế giới sinh diệt có thể được đem so sánh với
• 25:52
  những đợt sóng lô nhô trên mặt biển.
• 25:55
  Ananda sống thì có cao, có thấp, có lớn, có bé, có sinh, có diệt,
• 26:02
  nhưng nước trong đại dương thì không cao, không thấp, không
• 26:05
  lớn, không bé, không sinh, không diệt.
• 26:09
  Nếu không có nước thì làm sao quá sống và sống đi về đâu, nếu
• 26:14
  không là trở về với nước? Ananda.
• 26:21
  Sống là nước nước là sống sống tuy quá xinh quá diệt nhưng một
• 26:27
  khi sống nhận biết được rằng mình chính là nước thì tự khắc
• 26:31
  sống vượt thoát được sinh diệt và không còn sợ hãi âu lo và cổ
• 26:35
  đau vì sinh diệt. Các vị khất sĩ tiếp quán chiếu
• 26:40
  về từ tính không của vạn pháp là một phép quán chiếu muộn dịm, có
• 26:44
  thể đưa các vị vượt thoát sợ hãi, vượt thoát, lo lắng, vượt
• 26:48
  thoát, khổ đau. Phép quán chiếu này có thể đưa
• 26:51
  quý vị vượt thoát thế giới của sinh tử.
• 26:55
  Các vị hãy nỗ lực mà thực tập phép quán chiếu này.
• 27:03
  Nói tới đây buộc là nghiêmh người đã chấm dứt pháp thoại.
• 27:09
  Buổi pháp thoại hôm nay làm xôn xao cả đại chúng.
• 27:13
  Đại đức vatika chưa bao giờ được nghe bụt, nói những điều sâu sắc
• 27:17
  và màu nhiệm như hôm nay. Đại đức thấy các thầy lớn, thầy
• 27:21
  nào nét mặt cũng dạng dở. Vẻ sung sướng hiện rõ trong cái
• 27:26
  nhìn và trong nụ cười của họ, spastica có cảm tưởng mình hiểu
• 27:31
  được những điều buộc nói nhưng thời nghĩ có thể là mình chưa
• 27:35
  thấy hết được chiều sâu của buổi pháp thoại này.
• 27:39
  Thầy biết thế nào? Mai 1 đại đức ananda cũng sẽ
• 27:42
  trùng tuyên lại bài thuyết pháp hôm nay và thầy sẽ có dịp học
• 27:46
  hỏi thêm qua những cuộc pháp đàm do các thầy lớn tổ chức.