Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / FUNDI I NJË EPOKE DHE FILLIMI I NJË TJETRE Vdekja e Abrahamit dhe Lindja e Jakobit Zanafilla 25:1–34
Transcript
- Vdekja e Abrahamit dhe Lindja e Jakobit Zanafilla 25 Vargjet Kyçe të Kapitullit "Dhe Abrahami ndërroi jetë dhe vdiq plot ditë, i vjetër dhe i ngopur me jetë, dhe u mblodh te populli i tij. Isaku dhe Ismaeli, bijtë e tij, e varrosën në shpellën e Makpelës."— Vargjet 8-9"Dhe Zoti i tha: 'Dy kombe janë në barkun tënd... dhe i madhi do t'i shërbejë të voglit.'"— Vargut 23"Esau i tha Jakobit: 'Të lutem, më lër të ha nga ajo supë e kuqe, sepse jam i raskapitur.' Dhe Jakobi tha: 'Shit më parë sot të drejtën e të paralindurit.' Kështu Esau e poshtëroi të drejtën e të paralindurit."— Vargjet 30, 31, 34 Hyrje: Kapitulli i Kalimeve Ky kapitull (Kapitulli 25) është kapitulli i kalimeve: Abrahami mbyll jetën e tij. Ismaeli mbyll faqen e tij. Isaku del në qendër. Dy fëmijë të rinj hyjnë në skenë duke u grindur që para se të lindin. Ky kapitull na mëson diçka shumë të rëndësishme: Historia e premtimit nuk ndalet me vdekjen e bartësit të saj. Perëndia vazhdon dhe vazhdon me njerëz po aq të papërsosur sa ata që i kaluan stafetën. Konteksti Historik dhe Kulturor Kapitulli fillon me diçka surprizë. Pas vdekjes së Sarës, Abrahami u martua sërish me Keturën dhe pati gjashtë fëmijë të tjerë (Vargjet 1–4). Abrahami ishte ende i gjallë dhe aktiv, dhe jeta e familjes vazhdonte. Perëndia kishte rigjallëruar trupin e tij (Romakëve 4:19). Ky rigjallërim nuk i mori fund me lindjen e Isakut. Por gjëja më e rëndësishme është se Abrahami e mbajti të qartë vijën e premtimit: Ai i la gjithçka Isakut (Vargut 5). Ndërsa bijve të tjerë u dha dhurata dhe i dërgoi larg Isakut. Hiri i Perëndisë kishte adresë: Isakun (e njëjta qartësi si te Kapitulli 21). E Drejta e të Paralindurit Duke kuptuar mirë botën e lashtë, i paralinduri merrte dy herë pjesën e trashëgimisë (2/3 kur ndahej pasuria). Por te familja e Isakut, e drejta e të paralindurit kishte peshë edhe më të madhe: Bartte beslidhjen dhe premtimin me Zotin. Ishte vendi special si krye i linjës së premtimit. Ajo që Esau e shiti për një pjatë supë nuk ishte thjesht porosi e dyfishtë e pasurisë; ishte pozita e bartësit të premtimit të Perëndisë. Ky është shkaku pse Hebrenjtë 12:16 e quan Esaun "profan": jo se kishte uri, por se nuk i dha asnjë vlerë gjësë më të çmuar që kishte. Studimi i Tekstit 1. Vdekja e Abrahamit (Vargjet 7–11) "Abrahami ndërroi jetë dhe vdiq plot ditë, i vjetër dhe i ngopur me jetë." Tri shprehje bashkë: plot ditë, i vjetër, i ngopur. Nuk ka ankesë në këtë vdekje. Abrahami vdiq i kënaqur—jo sepse çdo gjë kishte shkuar sipas planit të tij, por sepse kishte parë mjaftueshëm nga besnikëria e Perëndisë. Bibla shton diçka të ëmbël: "U mblodh tek populli i tij" (Vargu 8)—shprehje e lashtë hebraike për bashkimin me të vdekurit e familjes, duke sugjeruar se maturia e besimit kishte një anë tjetër. Pajtimi te varri: Isaku dhe Ismaeli bashkë—dy vëllezërit e ndarë, bijtë e dy nënave të ndryshme me destinacione të ndryshme—u bashkuan pranë varrit të atit. Vdekja sjell bashkim, dhe ata e varrosën pikërisht aty ku kishte kërkuar Abrahami: te shpella e Makpelës, tek Sara. Shihni çfarë thotë teksti menjëherë pas varrimit: "Mbas vdekjes së Abrahamit, Perëndia bekoi Isakun, birin e tij." (Vargu 11) Bekimi nuk varet nga prania e bartësit të tij. Perëndia e kalon direkt te brezi tjetër. Kur humbasim njerëz të mëdhenj besimi, mund të duket sikur bekimi humbet bashkë me ta, por Ai që bekoi Abrahamin e di adresën e brezit tjetër. 2. Ismaeli e Mbyll Jetën me Dinjitet (Vargjet 12–18) Para se të kalojë te Isaku, kapitulli ndalon për Ismaelin: 12 bij, 12 princa sipas premtimit (Zanafilla 17:20). Ismaeli vdiq 137 vjeç; edhe mosha e tij regjistrohet si e Sarës. Ai banoi nga Havilah deri në Shur përpara Egjiptit: toka të gjera, fëmijë të shumtë, jetë e plotë. Perëndia e mbajti fjalën edhe për fëmijën e ejshes (shërbëtores). Çdo premtim i Perëndisë mbahet, edhe për ata që nuk janë fëmijë të beslidhjes kryesore. Pastaj teksti shton: "Banoi përpara fytyrës së të gjithë vëllezërve të tij" (Vargu 18), duke jehuar fjalët e engjëllit te Zanafilla 16:12 ("përballë gjithë vëllezërve"). Ismaeli e mbajti karakterin e tij: ai ishte i lirë. 3. Dy Fëmijë, Dy Kombe (Vargjet 19–26) Rebeka ishte shterpë. Sërish e njëjta provë e Sarës, sërish lutja e burrit, sërish hapi i Perëndisë (Vargu 21). Isaku u lut përpara Zotit për gruan e tij dhe Zoti e pranoi lutjen. Rebeka mbeti shtatzënë, por me një shtatzëni të dhimbshme: dy fëmijë që ziheshin brenda barkut. Rebeka shkoi të pyeste Zotin—një hap i guximshëm, ajo nuk priti, por pyeti. Dhe Perëndia i foli: "Dy kombe janë në barkun tënd... i madhi do t'i shërbejë të voglit." (Vargu 23) Premtimi thyen rendin e zakonshëm: jo i madhi mbi të voglin, por i vogli mbi të madhin. Perëndia nuk lidhet me bindjet njerëzore mbi statusin e lindjes. Kur lindën, dallimi ishte i dukshëm menjëherë: Esau: i kuq dhe leshator si dizofë (pelerinë prej gëzofi). Jakobi: duke mbajtur thembrën e vëllait. Emrat tregojnë karakteret: Esau: leshator / i trashë. Jakob: nga Akev (thembër)—ai që kap nga thembra, me kuptim të dyfishtë: mashtrues ose ai që rrëzon. Dy emra, dy destinacione. Perëndia kishte folur para lindjes. 4. Pjata e Supës (Vargjet 27–34) Dy djemtë u rritën ndryshe: Esau: gjahtar, njeri i fushës, i dashur nga i ati (për shkak të gjahut). Jakobi: njeri i qetë, banues i çadrave, i dashur nga e ëma. Pastaj erdhi dita e supës. Esau u kthye nga gjahu i raskapitur dhe pa supën e Jakobit: "Më jep nga ajo e kuqja!" (Vargu 30). Jakobi pa çastin: "Shitma sot të drejtën e të paralindurit" (Vargu 31). Esau u përgjigj me fjalët më të lehta dhe më të rënda njëkohësisht: "Ja ku jam duke vdekur, çfarë do të bëj me të drejtën e të paralindurit?" (Vargu 32) Uria e çastit ia poshtëroi gjithë horizontin: pa shitjes nuk sheh as nesër, as brezin tjetër, as premtimin—vetëm supën. Jakobi mori betimin, dha supën; Esau hëngri, u ngop, u ngrit dhe iku. Teksti e mbyll me fjalinë gjykuese: "Kështu Esau e poshtëroi të drejtën e të paralindurit." (Vargu 34) Nuk thotë "e shiti" apo "e humbi", por "e poshtëroi". Fjala origjinale do të thotë ta trajtosh si të parëndësishme, ta shpërbësh. Esau nuk hëngri vetëm supë; ai hëngri të ardhmen e vet. Mendja e shkurtër që sheh vetëm ushqimin e çastit do të vuajë nga zgjedhja e vet për jetë. Fjalët Kyçe të Kapitullit I ngopur me jetë (Vargu 8) — Fjala origjinale Sava: i ngopur, i mbushur, i kënaqur. E njëjta fjale përdoret për ngopjen nga ushqimi, por këtu për jetën e tërë. Abrahami vdiq si një njeri që hëngri drekën e plotë dhe u ngop. Ky është caku i besimtarit: jo shumë vjet, por jetë e mbushur me kuptim, dashuri dhe besnikëri. Jakobi — Emri origjinal Ja'akov (nga Akev = thembër). Emër me dy kuptime: ai që kap nga thembra që nga barku, dhe mashtrues i munshëm. Emri tregon karakterin, dhe historia e Jakobit do t'i vërtetojë të dyja. Por Perëndia nuk e hodhi poshtë Jakobin për emrin e tij; Ai e riemëroi më vonë (te Kapitulli 32:28). Poshtëroj (Vargu 34) — Fjala origjinale Bazah: të përtëmosh, të trajtosh si të parëndësishme. Hebrenjtë 12:16-17 e citon këtë çast dhe e quan Esaun profan—një njeri që nuk di të dallojë mes të shenjtës dhe të zakonshmes. Profania nuk është vetëm mohimi i Perëndisë me fjalë; është jeta e jetuar sikur të mos kishte asgjë përtej të sotshmes. E drejta e të paralindurit (Vargjet 31–34) — Fjala origjinale Bekhorah: e drejta e lindjes, privilegji i të parit. Për Esaun ishte pasuri materiale; për Jakobin dhe Perëndinë ishte diçka tjetër: vendi i bartësit të beslidhjes, linja e premtimit. Lidhja me Krishtin dhe Dhjetën e Re Tri lidhje të mëdha me Besëlidhjen e Re dalin nga ky kapitull: 1. Zgjedhja e Perëndisë (Romakëve 9) Pauli te Romakëve 9:11-12 përdor historinë e Jakobit dhe Esaut si dëshmi të hirit: "Përpara se të lindnin dhe përpara se të kishin bërë ndonjë të mirë ose të keqe, që të qëndronte qëllimi i Perëndisë sipas zgjedhjes... iu tha asaj: 'I madhi do t'i shërbejë të voglit.'" Zgjedhja erdhi para veprave, para karakterit, para çdo merite. Kjo do të thotë se shpëtimi ynë nuk nis me veprat tona; nis me fjalën e Perëndisë ashtu si te Rebeka para lindjes. 2. Paralajmërimi ndaj Profanisë (Hebrenjtë 12) "Kujdesuni që të mos jetë ndonjë njeri profan si Esau, i cili për një vakëf ushqim shiti të drejtën e të paralindurit. Sepse e dini se më pas, kur dëshiroi të trashëgonte bekimin, u hodh poshtë..."— Hebrenjtë 12:16–17 Mesazhi s'është se Perëndia nuk fal, por se disa zgjedhje kanë pasoja të parikthyeshme. Esau qau më vonë, lotët e tij ishin të vërtetë, por ato s'mund ta kthenin çastin e shitjes. Rregulli i Esaut: Mos e shit sot për supë atë që do ta kërkosh me lot nesër! 3. Krishti – I Madhi që u bë i Vogël Krishti vetë ishte i Madhi që mori vendin e të voglit. Ai erdhi si shërbëtor: "Biri i njeriut nuk erdhi për t'u shërbyer, por për të shërbyer."— Mateu 20:28 Ai u lartësua pikërisht nëpërmjet shërbimit dhe kryqit. "I madhi do t'i shërbejë të voglit" u zbatua plotësisht te Biri i Perëndisë. Aplikimi për Ne Sot Gjyshërit tanë kishin një thënie të mençur: "Shiko nëpër gishtat e ditës, mos shiko nëpër fytin e supës." (Mos e gjyko ditën nga çast sot, gjuko nga çfarë mbjell për nesër). Në këtë kapitull marrim këto mësime praktike: Jeto i ngopur, jo i ngordhur: Abrahami vdiq i ngopur me jetë—jo i zhgënjyer, jo me lista dëshirash të pambaruara. Kjo vjen nga të jetuarit me qëllim çdo ditë. Pyete veten: Nëse do të vdisje sot, a do të vdisje i ngopur? Trashëgimia shpirtërore kalon me vendim: Bekimi kaloi nga Abrahami te Isaku jo automatikisht, por me vendime të qarta (Abrahami ia la gjithçka Isakut; Isaku u lut për gruan). Çfarë po u kalojmë fëmijëve tanë: besim real apo thjesht traditë të zbrazët? Mos e shit të ardhmen për supën e sotme: Uria e Esaut ishte reale, por zgjodhi rrugën e shkurtër. Sa herë shesim besimin për aprovim shoqëror, famë apo rehati të çastit? Zgjidhni beslidhjen mbi supën! Dallo të shenjtën nga e zakonshmja: Defekti i Esaut ishte paaftësia për të parë se çfarë kishte në dorë. A e dallon të shenjtën në jetën tënde—kohën me Perëndinë, bashkësinë e kishës, mundësinë e shërbesës? Lutu për brezin tjetër para se të lindë: Perëndia i foli Rebekës para lindjes së fëmijëve. Ky është modeli: mos nis të lutesh për fëmijët vetëm kur kanë probleme, por lutu sot! Perëndia punon edhe me "Jakobët": Jakobi nuk ishte i pastër (emri i tij do të thoshte mashtrues), por Perëndia e zgjodhi, e mekoi, e sfidoi dhe e riemëroi. Nëse ndiehesh si Jakobi me karakter të papjekur, kjo histori të kujton se Perëndia nuk kërkon të pastërtit, por të gatshmit. Përmbledhje Zanafilla 25 na dha mbylljen e epokës së Abrahamit (i ngopur me jetë), vazhdimin e premtimit te Isaku, dhe nisjen e epokës së re me dy fëmijët që luftojnë. Na vendos përballë dy pamjeve kundërthënëse: Abrahami: i ngopur nga besimi. Esau: i uritur dhe profan, që shet të ardhmen për një pjatë supë. "Abrahami ndërroi jetë dhe vdiq plot ditë, i vjetër dhe i ngopur me jetë."— Zanafilla 25:8 Ky është caku: jo sa gjatë, por sa plot! Jeto sot me atë qëllim. Paqja dhe hiri i Perëndisë qoftë mbi ju! Zoti ju bekoftë!