Latest / De Top van Nederland / Tulpenkwekerij Ronico vertrouwt op robotisering en innovatie om uitstoot tegen te gaan

Transcript

Tulpenkwekerij Ronico vertrouwt op robotisering en innovatie om uitstoot tegen te gaan · De Top van Nederland

• 0:04
  Speaker 1: De top van Nederland. Nederland telt bijna 1800 kwekers van
• 0:11
  Speaker 1: snijbloemen en potplanten in kassen. En toch nemen de zorgen
• 0:14
  Speaker 1: over de uitstoot en het energieverbruik van deze kwekers gestaag toe.
• 0:17
  Speaker 1: Daarom zet het tulpenbedrijf Ronico vol in op innovatie en robotisering...
• 0:21
  Speaker 1: om het verbruik en die vervuiling omlaag te krijgen. Is
• 0:24
  Speaker 1: het genoeg? Ik ga het vragen aan Robert de Wit.
• 0:26
  Speaker 1: Hij is de topman en een van de eigenaren van Ronico. Welkom. Dankjewel.
• 0:30
  Speaker 1: Leuk dat ik er ben. Is de tulp per
• 0:32
  Speaker 2: definitie de mooiste bloem van het hele boeket? Ik vind
• 0:35
  Speaker 2: het van wel. Waarom? Omdat er verschrikkelijk veel verschillende kleuren zijn.
• 0:41
  Speaker 2: Het is echt een beleving. Als je een vaas tulp
• 0:42
  Speaker 2: bij je in huis krijgt en die zet je op tafel...
• 0:45
  Speaker 2: dan ziet hij er ieder uur eigenlijk anders uit. Dus
• 0:49
  Speaker 2: als je een bos rozen neerzet, die zet je neer.
• 0:51
  Speaker 2: En daar gebeurt eigenlijk heel weinig mee.
• 0:52
  Speaker 1: Nou, die kunnen ook verwelken of tot bloei komen.
• 0:54
  Speaker 2: Uiteindelijk verwelken ze wel. Maar die tulp gaat in beweging
• 0:57
  Speaker 2: en is ook een beetje soortafhankelijk natuurlijk. Maar ja, dat
• 0:59
  Speaker 2: vind ik wel heel mooi. Wel eens een dag dat
• 1:01
  Speaker 2: je denkt, ik kan geen tulp meer zien? Nee, dat
• 1:03
  Speaker 2: heb ik nog nooit gehad. Echt niet? Ik denk dat
• 1:04
  Speaker 2: dat
• 1:05
  Speaker 1: de dag wordt dat ik ga stoppen. En als je
• 1:08
  Speaker 1: een andere bloem mag noemen die enigszins in de schaduw
• 1:10
  Speaker 1: kan staan van die tulp, waar kom je dan op
• 1:12
  Speaker 1: uit
• 1:13
  Speaker 2: Ja, dat is echt verdomd lastig hoor. Ja, in Nederland
• 1:17
  Speaker 2: telen we nog irissen, maar dat gebeurt ook al meer
• 1:19
  Speaker 2: in het buitenland.
• 1:22
  Speaker 1: Het is de tulpen dan heel lang niks, begrijp ik. Ja,
• 1:24
  Speaker 1: vind ik eigenlijk wel. Nou ja, het is maar goed
• 1:26
  Speaker 1: dat je het zegt en dat je er nog altijd
• 1:28
  Speaker 1: enthousiast over bent. Want je bent samen met je broer
• 1:30
  Speaker 1: de derde generatie aan de leiding van het bedrijf. En
• 1:33
  Speaker 1: dat bedrijf, ik heb me geprobeerd zo goed en zo
• 1:35
  Speaker 1: kwaad als het gaat hierin te verdiepen. Maar is het
• 1:38
  Speaker 1: nu tulpen kweken, telen,
• 1:39
  Speaker 2: broeien? Het is eigenlijk alles, van het begin tot het eind.
• 1:43
  Speaker 2: Dus we zijn bollenkwijker. Dus we telen bij elkaar een
• 1:50
  Speaker 2: 325 hectare tulp. En dat doen we in Flevoland, voornamelijk Flevoland.
• 1:55
  Speaker 2: En er staat nu denk ik een 90 hectare in Groningen.
• 1:58
  Speaker 2: Van de bollen die we oosten, die komen we terug
• 2:01
  Speaker 2: naar Hemvenhuizen... waar we de bollen verwerken. En uiteindelijk maken
• 2:05
  Speaker 2: we van die bollen die we oosten bloemen. En dat
• 2:07
  Speaker 2: doen we zwinters in de broeierij. En dat heet
• 2:10
  Speaker 1: een broeierij? Ja, klopt. Ik dacht eerst, er staat hier
• 2:13
  Speaker 1: een medeklinker op te verklappen...
• 2:17
  Speaker 2: Dat klopt
• 2:18
  Speaker 2: ja
• 2:18
  Speaker 1: En was het altijd al zo, want ik zeg niet
• 2:21
  Speaker 1: voor niets derde generatie, dat de hele keten aan Ronico toebehoorde?
• 2:25
  Speaker 1: Dat jullie dachten, nou, we doen meer dan alleen maar
• 2:27
  Speaker 1: het begin of alleen het eind. We hebben alles daartussenin
• 2:29
  Speaker 1: ook
• 2:29
  Speaker 2: Ja, klopt. Mijn opa is in 1939 gestart. En dat
• 2:34
  Speaker 2: was echt nog een traditioneel bedrijf met groenten en ook
• 2:37
  Speaker 2: wat bollen. En uiteindelijk heeft mijn vader het overgenomen. En
• 2:40
  Speaker 2: die heeft zich echt gefocust op bollen. En in die
• 2:44
  Speaker 2: tijd waren dat dan tulpen, iris, gladiolen. En toen dat
• 2:48
  Speaker 2: wij erbij kwamen, van school af kwamen, toen werden het
• 2:51
  Speaker 2: alleen tulpen. En in 2004 hebben we het zaakje overgenomen.
• 2:54
  Speaker 2: En toen heb ik Niels, samen met Niels hebben we
• 2:57
  Speaker 2: het bedrijf overgenomen. En vanaf dat moment zijn we flink
• 3:00
  Speaker 2: gaan groeien
• 3:01
  Speaker 1: Oh ja, dus de broers die hebben het toch wel
• 3:03
  Speaker 1: echt een beetje uit een ander vaatje gehaald. Het is
• 3:05
  Speaker 1: veel sneller gegaan.
• 3:06
  Speaker 2: Ja,
• 3:06
  Speaker 1: zeker. Maar komt dat door? Want het is dus jullie verdienste,
• 3:08
  Speaker 1: mag je best zo zeggen.
• 3:10
  Speaker 2: Ja, we doen het natuurlijk samen met een heel team
• 3:12
  Speaker 2: van gepassioneerde medewerkers.
• 3:14
  Speaker 1: Ja, maar er is echt iets veranderd ten opzichte van
• 3:16
  Speaker 1: hoe je opa het deed, hoe je vader het aanpakte.
• 3:18
  Speaker 1: En nu zijn jullie er
• 3:19
  Speaker 2: Ja, dat klopt. Dat is een wereld van verschil.
• 3:22
  Speaker 1: Waar zit de versnelling in? Want je zegt, sindsdien zijn
• 3:24
  Speaker 1: we hard gaan groeien.
• 3:25
  Speaker 2: Ja, dat is toch wel markt geweest. Dat ik van
• 3:28
  Speaker 2: school af kwam. Toen ben ik naar Amerika aangeweest. En
• 3:31
  Speaker 2: daar heb ik ook bij een soortgelijk bedrijf gewerkt. En
• 3:34
  Speaker 2: die moesten zelf een afzet regelen. Die hadden niet het
• 3:36
  Speaker 2: traditionele veilingssysteem. Wat wij hier nog steeds hebben.
• 3:39
  Speaker 1: Als meer, dan kan je prima zonder. Blijkbaar, in Amerika. Ja,
• 3:43
  Speaker 1: dat ging
• 3:43
  Speaker 2: prima daar. En wij doen het in Nederland nu ook
• 3:45
  Speaker 2: al een jaar of tien. Dat we zonder afzet meer functioneren. Ehm...
• 3:50
  Speaker 1: Dan ben je dus verantwoordelijk voor je eigen afzet. Dan
• 3:53
  Speaker 1: moet je het zelf maar zien te rooien.
• 3:55
  Speaker 2: Ja, dat klopt. En er waren natuurlijk een heleboel schakels
• 3:58
  Speaker 2: die daar tussenuit zijn gegaan. Je moet je eigen voorstellen
• 4:00
  Speaker 2: dat mijn vader vroeger nog zaken deed. Die bloemen gingen
• 4:03
  Speaker 2: naar de veiling toe. Die werden gekocht door een groothandelaar.
• 4:06
  Speaker 2: Die verkocht ze aan een exporteur. En die verkocht ze
• 4:08
  Speaker 2: uiteindelijk aan een bloemist of een supermarktketen. En nu is
• 4:12
  Speaker 2: het eigenlijk gewoon rechtstreeks handel.
• 4:14
  Speaker 1: Maar je kan ook zeggen, die schakels waren er destijds
• 4:17
  Speaker 1: niet voor niets. Iedereen deed wat hij goed in was.
• 4:19
  Speaker 2: Ja,
• 4:19
  Speaker 1: maar niet goed genoeg. Nee, want je kunt zelf beter
• 4:22
  Speaker 1: die afzet regelen.
• 4:23
  Speaker 2: Ja, wij kunnen het beter en we kunnen het goedkoper.
• 4:26
  Speaker 2: En ik denk dat het product veel beter is geworden.
• 4:29
  Speaker 2: Doordat we die schakels er tussenuit hebben gehaald. Dus productkwaliteit
• 4:32
  Speaker 2: is veel beter geworden. Waardoor de consument uiteindelijk gewoon veel
• 4:35
  Speaker 2: beter en langer en mooier
• 4:37
  Speaker 1: krijgt. En waarom wordt een product er beter van als
• 4:39
  Speaker 1: je er schakels tussenuit haalt?
• 4:42
  Speaker 2: De houdbaarheid van zo'n tulp is voor mij part en week.
• 4:45
  Speaker 2: En als die schakels ertussen zitten, dan vraagt dat natuurlijk
• 4:50
  Speaker 2: veel tijd
• 4:51
  Speaker 1: Maar als jij bloemisje voor bloemisje moet zorgen... dat er
• 4:54
  Speaker 1: ook nog mensen jou tulpen willen, dan is dat ook
• 4:55
  Speaker 1: een fikse taak. Ja. Of doe je het niet bloemisje
• 4:59
  Speaker 1: voor bloemisje... en hoop je dat je de Lidl en
• 5:01
  Speaker 1: de Aldi zover krijgt... en ben je dan al voor
• 5:03
  Speaker 1: een belangrijk deel van je tulp
• 5:05
  Speaker 2: af? Wij doen eigenlijk alleen maar zaken met grote retailers.
• 5:07
  Speaker 2: Onze tulpen gaan ook allemaal naar het buitenland. Wij doen
• 5:09
  Speaker 2: in Nederland helemaal geen zaken... Oh, wanneer? Nee, dus er
• 5:14
  Speaker 2: zijn natuurlijk in Nederland ook nog steeds bedrijven... die juist
• 5:17
  Speaker 2: wel gericht zijn op diplomisten. En die doen het hartstikke
• 5:21
  Speaker 2: goed hoor.
• 5:22
  Speaker 1: Maar die supermarkten die ik net noem... die zijn toch
• 5:25
  Speaker 1: ook behoorlijk aanwezig in Nederland? Daar zou je dan toch
• 5:26
  Speaker 1: ook van kunnen zeggen... we zijn een Nederlands bedrijf, bestaat
• 5:29
  Speaker 1: voor een zeker volume. Wees welkom
• 5:33
  Speaker 2: Toeval wil dat wij met Nederlandse supermarkten geen zaken doen.
• 5:38
  Speaker 2: Lidl is wel een grote klant bij ons... Ja, en
• 5:41
  Speaker 2: die ligt bij een andere partij. En die ligt daar
• 5:44
  Speaker 2: al jaren. Dus dat vind ik ook prima. Ik zou
• 5:48
  Speaker 2: het wel leuk vinden, overigens, om ook in Nederland te leven.
• 5:50
  Speaker 1: Maak het kenbaar via de radio. Misschien werkt het. Ja,
• 5:53
  Speaker 1: wie weet. Maar dan is het dus toch zo, ik
• 5:55
  Speaker 1: neem aan dat jij staat voor de kwaliteit van je
• 5:56
  Speaker 1: eigen product. Dat je de beste bloemen bij de supermarkt koopt? Ja,
• 6:00
  Speaker 1: dat vind ik wel. Ja, dat is niet iets wat
• 6:02
  Speaker 1: je meteen verinnerlijkt. Dat je denkt, nou, als ik echt
• 6:04
  Speaker 1: goede bloemen wil, dan ga ik naar de bloemist. Maar
• 6:06
  Speaker 1: dat is dus niet zo. Nee, ze is superves
• 6:08
  Speaker 2: Echt superves. En ik denk dat dat bij bloem is
• 6:10
  Speaker 2: soms wel eens wat anders is
• 6:12
  Speaker 1: Nog even naar hoe dat dan allemaal tot stand komt.
• 6:15
  Speaker 1: Want jullie winnen op dit moment prijs na prijs. Omdat
• 6:17
  Speaker 1: jullie kas State of the Art is. En iemand die
• 6:20
  Speaker 1: daar al van heeft kunnen genieten, dat is de koning.
• 6:22
  Speaker 1: Die komt niet elke dag op bezoek. Maar hij is
• 6:23
  Speaker 1: wel degelijk langsgekomen om een rondleiding te genieten. Die rondleiding
• 6:27
  Speaker 1: hier op de radio, dat wordt wat ingewikkeld. Maar wat
• 6:29
  Speaker 1: heeft hij daar gezien? Wat maakt het allemaal zo bijzonder?
• 6:31
  Speaker 2: Dat we die prijs hebben gewonnen. Dat komt hoofdzakelijk doordat
• 6:35
  Speaker 2: we een nieuwe kas hebben gebouwd. En die is energiezuinig. Ja,
• 6:43
  Speaker 2: hij is zeer efficiënt ingericht. En vooral dat energievraagstuk.
• 6:49
  Speaker 1: Laten we het toch maar even doen, want ik doe
• 6:51
  Speaker 1: daar de deur open. Ik ben in jouw gezelschap, dus
• 6:53
  Speaker 1: ik heb dan iemand die mij goed kan vertellen wat
• 6:56
  Speaker 1: ik daar dan zie. Hoe ziet dat eruit, zo'n super efficiënte,
• 6:59
  Speaker 1: moderne kas?
• 7:01
  Speaker 2: Dan kom je binnen en dan zie je meer lage
• 7:05
  Speaker 2: systemen in die kast staan. Vroeger hadden we één teeltlaag
• 7:08
  Speaker 2: en daar hebben we bij ons ook twee teeltlagen in
• 7:09
  Speaker 2: de kast. De nieuwste technieken hangen erin, dus ledverlichting onder
• 7:14
  Speaker 2: die tweede teeltlaag. We hebben koelinstallaties erin hangen om de
• 7:20
  Speaker 2: vocht in de kast goed te reguleren.
• 7:23
  Speaker 1: Dat was eerst niet zo?
• 7:24
  Speaker 2: Nee, vroeger houdt die tulp van een lagere vochtigheid. En
• 7:29
  Speaker 2: die bereik je door te ontvochtigen. En dat deden we
• 7:31
  Speaker 2: vroeger door middel van condensering. Dus dan ga je met
• 7:35
  Speaker 2: een hoge buistemperatuur in je verwarming... creëer je luchtstroom op
• 7:39
  Speaker 2: je glas, zeg maar. Warme lucht gaat omhoog en dat
• 7:42
  Speaker 2: condenseert op dat glas. En op die manier ontvochten je.
• 7:45
  Speaker 2: Maar dat deed je met de ramen open, omdat je
• 7:46
  Speaker 2: van die warmte af moest. Tegenwoordig hebben we eigenlijk een
• 7:49
  Speaker 2: gesloten kassiestein.
• 7:50
  Speaker 1: Het klinkt bijna prehistorisch, maar toen kon het niet anders.
• 7:52
  Speaker 2: Ja, zeker. Dat kon toen niet anders. En nu zijn
• 7:55
  Speaker 2: er nog steeds verschrikkelijk veel kassen... die op die manier functioneren...
• 7:58
  Speaker 2: En ja, dat hebben wij nu anders ingericht.
• 8:01
  Speaker 1: Maar tweelaag, ik ga me misschien vergissen in hoe je
• 8:03
  Speaker 1: dit allemaal moet noemen. Maar dan is toch niet iedere
• 8:06
  Speaker 1: tulp op hetzelfde moment even ver in het proces of
• 8:10
  Speaker 1: even rijp. Want ik kan me voorstellen dat je denkt, nou,
• 8:12
  Speaker 1: een beetje tulp wil op de bovenste laag staan. Dan
• 8:14
  Speaker 1: heb je misschien meer zonlicht, dan heb je een betere positie.
• 8:17
  Speaker 1: En die tweede laag, ja, die moet het doen met
• 8:19
  Speaker 1: de schaduw.
• 8:20
  Speaker 2: Ja, nou
• 8:21
  Speaker 1: Is dat
• 8:21
  Speaker 2: zo of niet? Nou ja, dat is misschien wel zo.
• 8:23
  Speaker 2: Maar we hebben natuurlijk licht, kunstlicht hebben we in die
• 8:26
  Speaker 2: kars hangen onder die tweede teeltlaag. Maar het proces gaat
• 8:29
  Speaker 2: als volgt. Die tulp komt de kas in. Het proces
• 8:33
  Speaker 2: duurt ongeveer drie weken. Dus eerst een week gaat hij
• 8:35
  Speaker 2: naar de bovenlaag toe. En dan groeit hij een centimeter
• 8:39
  Speaker 2: of tien. En dan gaat hij door naar de achterlaag.
• 8:41
  Speaker 2: Dan gaat hij naar beneden. En uiteindelijk, als hij klaar is,
• 8:44
  Speaker 2: komt hij naar voren toe. En de tulpen die klaar
• 8:46
  Speaker 2: zijn om geplukt te worden... of bijna klaar zijn om
• 8:48
  Speaker 2: geplukt te worden... die staan onder die tweede teeltlaag. En
• 8:50
  Speaker 2: daar kunnen we het klimaat echt perfect reguleren. Dus gedurende
• 8:53
  Speaker 2: drie weken zijn er een paar interne verhuizingen? Juist, ja.
• 8:57
  Speaker 2: Het is eigenlijk een groot roltafelsysteem wat in die kast staat.
• 9:00
  Speaker 2: En je kan het zo sturen als je het hebben wil.
• 9:03
  Speaker 2: Dus je kan er gewoon voor zorgen dat die container
• 9:05
  Speaker 2: het eigenlijk over de kast
• 9:07
  Speaker 1: Maar die tweede laag, dat is niet zomaar voor even erbij.
• 9:09
  Speaker 1: Dat zijn niet de afdankertjes. Dat is dus eigenlijk nog
• 9:11
  Speaker 1: een verdubbeling van de productie. Of moet je accepteren dat
• 9:14
  Speaker 1: dat niet helemaal opgaat? En dat je niet zegt, nou
• 9:16
  Speaker 1: we hebben nu twee lagen, dus de productie ook keer
• 9:18
  Speaker 1: twee
• 9:19
  Speaker 2: De productie gaat letterlijk keer twee. Dan zou je hem
• 9:21
  Speaker 2: helemaal voldoen. En het
• 9:24
  Speaker 1: energieverbruik ging dan weer niet keer twee?
• 9:27
  Speaker 2: Nee, die is gehalveerd. Dus we zijn in omzet, op
• 9:30
  Speaker 2: die locatie zijn we omhoog gegaan. Dan zijn we eigenlijk
• 9:32
  Speaker 2: gewoon verdubbeld. En uiteindelijk met de helft van de energie
• 9:35
  Speaker 2: die we vroeger gebruikten. Dus dat is fantastisch. Dus
• 9:39
  Speaker 1: minder energie, dat betekent dat je je afhankelijkheid misschien wel afbouwt.
• 9:42
  Speaker 1: Maar als je het hebt over ledverlichting en over zaken
• 9:45
  Speaker 1: die toch nog binnen die kas weer moeten veranderen... enorm
• 9:49
  Speaker 1: de hoogte ingeschoten.
• 9:50
  Speaker 2: Ja, dat klopt. Ja, die
• 9:51
  Speaker 1: is gigantisch omhoog gaan. Want vroeger
• 9:52
  Speaker 2: verwarmden we natuurlijk dus gewoon met gas. Met een normale verwarmingsketel.
• 9:58
  Speaker 2: Tegenwoordig doen we dat nog steeds. met gas in verband
• 10:01
  Speaker 2: met netcongestie.
• 10:02
  Speaker 1: Ja, want daar wilde ik... Je zag me natuurlijk al
• 10:04
  Speaker 1: van een kilometer aankomen. Je ziet een andere kwetsbaarheid dan,
• 10:08
  Speaker 1: denk ik. Ja, dat klopt
• 10:10
  Speaker 2: We hebben stroom nodig. En dat maken we nu met WKK's.
• 10:14
  Speaker 2: Dat draait... In principe wel efficiënt, want de warmte die
• 10:16
  Speaker 2: uit die motor vandaan komt... die gaat ook weer het
• 10:18
  Speaker 2: net in, dus die is niet weggegooid. Maar ik had
• 10:22
  Speaker 2: het liever anders gezien.
• 10:23
  Speaker 1: Dus jij zou eigenlijk gas geheel en al in de
• 10:27
  Speaker 1: band doen
• 10:27
  Speaker 2: Ja, dat zou wel kunnen. Als dat probleem is opgelost,
• 10:31
  Speaker 2: als we genoeg stroom beschikbaar hebben... dan kunnen we alles
• 10:32
  Speaker 2: met warmtepompen gaan verwarmen
• 10:35
  Speaker 1: En ik begrijp dat jullie de uitstoot die er dan
• 10:37
  Speaker 1: toch nog resteert... nu per stil... Kunnen meten.
• 10:41
  Speaker 2: Ja, de CO2 footprint. Die zijn we nu al twee
• 10:45
  Speaker 2: jaar in beeld aan het brengen. Die hebben we redelijk
• 10:47
  Speaker 2: in beeld. En daar kan je dus ook echt duidelijk
• 10:49
  Speaker 2: in zien dat die uitstoot enorm naar beneden gaat.
• 10:52
  Speaker 1: Die heb je redelijk in beeld. Maar je belooft feitelijk
• 10:55
  Speaker 1: dat je dat per steel kunt berekenen. Ja, klopt. En
• 10:59
  Speaker 1: wil jij dat graag? Of zeggen die grote klanten van jou,
• 11:03
  Speaker 1: omdat ze dat nu helemaal gezien in duurzaamheidsrapportage verplicht zijn,
• 11:06
  Speaker 1: dat zij dat willen weten en ben je daarin meegegaan?
• 11:09
  Speaker 2: Ja, de vraag komt wel uit de markt. En daar
• 11:11
  Speaker 2: hebben wij natuurlijk slim op ingespeeld. Dus ja, ik denk
• 11:15
  Speaker 2: dat we dat als sector ook gewoon in beeld moeten brengen.
• 11:19
  Speaker 2: En uiteindelijk moet je daarin mee. En als je daar
• 11:21
  Speaker 2: niet in mee kan gaan, dan denk ik dat het
• 11:24
  Speaker 2: voor je ophoudt. In ieder geval bij de retail.
• 11:26
  Speaker 1: Ja, want als je het niet doet, dan vinden ze
• 11:28
  Speaker 1: voor jou wel een ander
• 11:30
  Speaker 2: Ja, zo groot is de concurrentie wel op dit moment.
• 11:33
  Speaker 2: Want
• 11:33
  Speaker 1: jij bent de grootste toch in Nederland? Tenminste als je
• 11:35
  Speaker 1: kijkt naar wat er in kassen gebeurt. Zeker
• 11:37
  Speaker 2: ja. De bollenteel zijn er wel meerdere bedrijven die in
• 11:40
  Speaker 2: onze omvang zitten. Maar in de broeierij zijn wij de grootste. Aantallen,
• 11:43
  Speaker 2: hoeveel tilpen gaan er per jaar zo ongeveer uit
• 11:46
  Speaker 1: de kassen
• 11:47
  Speaker 2: Wij broeieren dit jaar 214 miljoen geloof ik.
• 11:51
  Speaker 1: Kan er ook een miljoentje
• 11:52
  Speaker 2: naast zitten. Ja, dat gaat zomaar, ja
• 11:56
  Speaker 1: Want ik begrijp ook wel, ook al is het dan
• 11:59
  Speaker 1: in die kassen vooral te doen... dat je goede en
• 12:01
  Speaker 1: slechte jaren hebt. En dit is niet het beste jaar
• 12:05
  Speaker 2: Nou ja, vorig jaar hebben we eigenlijk wel een minder
• 12:08
  Speaker 2: jaar gehad. Over het algemeen gaat het wel goed door
• 12:10
  Speaker 2: met de sector. Maar waar komt dat dan door? Wanneer
• 12:12
  Speaker 2: is iets een minder
• 12:13
  Speaker 1: jaar
• 12:14
  Speaker 2: Nou, we hadden eigenlijk een hele goede bollehuis vorig jaar.
• 12:17
  Speaker 2: En daar hebben de supermarkten... Die hebben daar handig op ingespeeld...
• 12:23
  Speaker 2: door ons eigenlijk min of meer een beetje uit te spelen.
• 12:25
  Speaker 2: Dus ja, dan krijg je slechte prijzen. Daarnaast hadden we
• 12:29
  Speaker 2: ook een hele grote...
• 12:29
  Speaker 1: Ook jouw klanten, ook jouw al langdurig loyale klanten... hebben
• 12:33
  Speaker 1: toch een zwelletje gespeeld.
• 12:35
  Speaker 2: Ja, maar zo werkt dat nou eenmaal. Dat is de
• 12:37
  Speaker 2: business waar we in zitten.
• 12:39
  Speaker 1: Die supermarktonderhandelingen zijn berucht.
• 12:42
  Speaker 2: Ja,
• 12:42
  Speaker 1: dat komt zo. En jij hebt niet de beste kaart
• 12:45
  Speaker 1: in handen op dat moment...
• 12:47
  Speaker 2: Nee, dat doen we met z'n allen natuurlijk. Dus ja,
• 12:52
  Speaker 2: dat is de markt waar we in ons bereven.
• 12:55
  Speaker 1: Maar jij hebt mega geïnvesteerd in een hypermoderne kas. Ja.
• 12:59
  Speaker 1: Als familiebedrijf. Ook in dat geval gaat de kost voor
• 13:02
  Speaker 1: de baat uit. Zeker. Stel ik me zo voor, dan
• 13:05
  Speaker 1: komt er nog een minder jaar overheen. En het traditionele
• 13:09
  Speaker 1: spel met de supermarkten. Ja. Wordt dat dan nog ergens
• 13:13
  Speaker 1: een serieuzer probleem?
• 13:15
  Speaker 2: Ja, we zitten op dit moment ook weer in diezelfde
• 13:17
  Speaker 2: onderhandelingen voor het komende seizoen. Dus onze tulpenproductie begint eind december. Ja,
• 13:23
  Speaker 2: je ziet wel dat supermarkten gaan wachten. En die hopen
• 13:26
  Speaker 2: uiteindelijk dat er iemand ja zegt tegen de prijs die
• 13:30
  Speaker 2: ze roepen. En dan moet je eigenlijk als sector met
• 13:32
  Speaker 2: die prijs mee. En dat is hoe het spel werkt
• 13:35
  Speaker 1: Niet voor jij wel eens als eerste met je ogen?
• 13:36
  Speaker 2: Nou, zeker niet.
• 13:38
  Speaker 1: Nou
• 13:39
  Speaker 2: vertel. Jij
• 13:40
  Speaker 1: bent een
• 13:41
  Speaker 2: tough cookie. Ja, nee, serieus. Ik ben niet bang. En
• 13:48
  Speaker 2: ik ga niet beneden mijn kostprijs verkopen. Zeker
• 13:52
  Speaker 1: niet. Maar ja, ik ken het speelveld, maar jij bent
• 13:55
  Speaker 1: een van de grotere natuurlijk.
• 13:56
  Speaker 2: Ja, en als ik naar de markt kijk voor het
• 13:58
  Speaker 2: komende seizoen, dan zie ik het ook helemaal zitten. Want
• 14:00
  Speaker 2: iedereen kijkt altijd naar de dagprijzen die gemaakt worden op
• 14:03
  Speaker 2: de veiling. Ja, en als je nu naar de tulpenprijzen kijkt,
• 14:06
  Speaker 2: die zijn hartstikke goed op dit moment. En ik zie
• 14:09
  Speaker 2: eigenlijk tot en met week twaalf helemaal geen reden dat
• 14:13
  Speaker 2: het goedkoop gaat
• 14:13
  Speaker 1: Tot en met week twaalf? Dan kijk je naar het
• 14:15
  Speaker 1: nieuwe jaar?
• 14:16
  Speaker 2: Ja, precies. Dus we beginnen in week één vol hard
• 14:19
  Speaker 2: te produceren. En na week twaalf is het de paasweek
• 14:22
  Speaker 2: dit jaar. En ik verwacht dat er echt veel te
• 14:24
  Speaker 2: kort tulpen zijn... tot en met de paas.
• 14:26
  Speaker 1: Dus nu heb jij wel de beste kaarten?
• 14:28
  Speaker 2: Ja, ik vind van wel. Dat is gewoon het spel...
• 14:31
  Speaker 2: waar die retailer en ik... en wij als sector in zitten.
• 14:38
  Speaker 1: En over die investering... want die hypermoderne kast komt er
• 14:41
  Speaker 1: niet voor niets. Hoe doe je dat als familiebedrijf... en
• 14:45
  Speaker 1: ook nog met je broer... mede aan het roer? Wanneer
• 14:50
  Speaker 1: besluit je... we gaan hiervoor, ook al mag het wat kosten...
• 14:53
  Speaker 2: Ja, dat zijn lange gesprekken geweest hoor. Met de broer
• 14:56
  Speaker 2: en samen met ons MT. Ik had zelf het idee,
• 14:59
  Speaker 2: we moeten meer naar de consument toe. Dus die kast
• 15:01
  Speaker 2: kun je natuurlijk in Hem van Huizen gaan bouwen. Maar
• 15:03
  Speaker 2: die kunnen ook naar het buitenland toe. Mijn broer is
• 15:06
  Speaker 2: iemand die echt hoe zal ik dat eens even goed formuleren,
• 15:11
  Speaker 2: niet zo graag van het dorp afgaat. Dus die wilde
• 15:13
  Speaker 2: die kast gewoon vlak bij huis hebben. En uiteindelijk is
• 15:17
  Speaker 2: hij wel degene met de groene vingers bij ons. En
• 15:19
  Speaker 2: die hebben Daardoor hebben we besloten om hem dus ook
• 15:23
  Speaker 2: gewoon in Van Huizen te bouwen
• 15:24
  Speaker 1: Maar, initieel tegen jouw zin, jij had het liever anders gezien.
• 15:28
  Speaker 2: Ja, ik ben er nu overigens wel blij mee hoor,
• 15:31
  Speaker 2: dat hij er staat. Want het heeft ons ook onwijs
• 15:33
  Speaker 2: veel gebracht
• 15:33
  Speaker 1: natuurlijk. Maar klanten in het buitenland, je doet überhaupt geen
• 15:35
  Speaker 1: zaken meer met grote afnemers potentieel in Nederland. Ja, is
• 15:40
  Speaker 1: het dan inderdaad zo gek om te denken, dan moet
• 15:41
  Speaker 1: de kas ook... op een andere plek komen te staan?
• 15:44
  Speaker 2: Nee, natuurlijk niet. We
• 15:45
  Speaker 1: doen de discussie
• 15:46
  Speaker 2: gewoon nog even vrolijk over, hoor. Nee, het idee is goed.
• 15:49
  Speaker 2: En we kijken nog steeds ook wel een beetje om
• 15:51
  Speaker 2: ons heen. Oh,
• 15:52
  Speaker 1: wat betekent dat
• 15:54
  Speaker 2: Concreet vind ik Amerika een mooi markt. Daar zijn we
• 15:59
  Speaker 2: nu aan het kijken of daar misschien iets mogelijk
• 16:01
  Speaker 1: is. Heb je last van Amerika en wat er nog
• 16:04
  Speaker 1: mogelijk is... met importheffingen, producten van buiten? Zeker,
• 16:08
  Speaker 2: ja. Ja, we zijn twee jaar terug begonnen in Amerika...
• 16:13
  Speaker 2: Het eerste jaar zijn we naar de samenwerking gestart. Even
• 16:15
  Speaker 2: in
• 16:15
  Speaker 1: de microfoon blijven praten. Het wordt net interessant
• 16:19
  Speaker 2: We deden veel zaken in Rusland. Doordat Rusland natuurlijk allemaal
• 16:23
  Speaker 2: lastiger werd
• 16:24
  Speaker 2: zijn we gaan kijken, wat kunnen we dan gaan doen.
• 16:26
  Speaker 2: En toen is de focus meer naar Amerika toe te gaan.
• 16:30
  Speaker 2: En toen hebben we het eerste jaar 17 miljoen tulpen
• 16:34
  Speaker 2: verkocht in Amerika... en een paar partijen. En uiteindelijk, afgelopen seizoen,
• 16:38
  Speaker 2: zijn er 43 miljoen die kant op gegaan... Ja, en
• 16:42
  Speaker 2: dat proeft naar meer. En uiteindelijk lijkt het mij supergaaf
• 16:48
  Speaker 2: om daar ook een locatie neer te zetten. Maar je
• 16:51
  Speaker 2: bent al aan het scouten, zo klinkt het. Ja
• 16:54
  Speaker 1: Het is bijna een koopovereenkomst voor een kast. Nee, dat
• 16:57
  Speaker 1: nog niet. We gaan nog even dichter bij huis eindigen
• 17:01
  Speaker 1: met een Haagse discussie. Als je wil kiezen in dit
• 17:03
  Speaker 1: dilemma heel graag, dan mag je dat achteraf toelichten. Het
• 17:05
  Speaker 2: dilemma.
• 17:09
  Speaker 1: De geplande btw-verhoging op Siertilt moet worden teruggedraaid. Of gezien
• 17:13
  Speaker 1: de broodnodige overheidsinvesteringen... in bijvoorbeeld zaken als infrastructuur... waar ik
• 17:17
  Speaker 1: ook baat heb als ondernemer... is die verhoging pijnlijk, maar
• 17:20
  Speaker 1: ook begrijpelijk. Ik vind hem niet begrijpelijk. Grootbedrijf in de tulpen,
• 17:30
  Speaker 1: want we hebben het hier niet voor niets over. Er
• 17:32
  Speaker 1: wordt al tijden discussie gevoerd en ook een stevige lobby tegengevoerd.
• 17:35
  Speaker 1: Een btw-verhoging van 9 naar 21 procent voor de sierteelt.
• 17:39
  Speaker 1: Niet begrijpelijk, waarom niet? Nou, omdat het niet
• 17:43
  Speaker 2: goed bedacht is. Ik snap dat er geld moet komen.
• 17:45
  Speaker 2: Maar ze hebben het over een opbrengst van 305 miljoen.
• 17:51
  Speaker 2: Wij hebben zelf als sector een berekening laten maken. Die
• 17:56
  Speaker 2: gaat niet hoger dan een 200 miljoen. Komt niet hoger
• 17:59
  Speaker 2: dan een 200 miljoen. Het kost verschrikkelijk veel banen. Tussen
• 18:02
  Speaker 2: de 2200 en de 2800 banen. Ze hebben het over
• 18:08
  Speaker 2: 14 tot 17 procent minder verkoopt.
• 18:13
  Speaker 1: En hoeveel banen zeg je? Ik zag in een filmpje
• 18:16
  Speaker 1: over jouw kast dat er inderdaad nog mensen actief zijn.
• 18:18
  Speaker 1: Maar jij bent ook natuurlijk op het pad geslagen van
• 18:21
  Speaker 1: de robotisering en de digitalisering. Er zijn zo meteen ook
• 18:24
  Speaker 1: minder mensen nodig
• 18:25
  Speaker 2: Ja, klopt. Maar die 2200 tot 2800 banen die het
• 18:30
  Speaker 2: gaat kosten, die komen niet alleen uit de productie vandaan.
• 18:35
  Speaker 2: Want weet je wat het is? Die productie die gaat
• 18:37
  Speaker 2: gewoon door hè. Dus kijk, wij exporteren al onze bloemen...
• 18:41
  Speaker 2: en op de korte termijn zullen wij er weinig last
• 18:45
  Speaker 2: van hebben
• 18:45
  Speaker 1: Ik praat hier met iemand die in Nederland... toevallig staat
• 18:49
  Speaker 1: zijn bedrijf er... maar voor de rest heb je er
• 18:50
  Speaker 1: qua handel niks mee te maken
• 18:51
  Speaker 2: Dat is niet waar, want indirect heeft het natuurlijk wel consequenties.
• 18:54
  Speaker 2: Want die bloemen die dus minder verkocht gaan worden in Nederland...
• 18:56
  Speaker 2: die komen wel op de markt en die moeten ergens naartoe.
• 18:59
  Speaker 2: Dus dat raakt mij ook. En daarnaast hebben we nog
• 19:02
  Speaker 2: een dingetje... want Nederland heeft toch een voorbeeldfunctie binnen Europa...
• 19:07
  Speaker 2: En je hoort nu ook België, Frankrijk en zelfs Duitsland
• 19:10
  Speaker 2: praten over B2E-verhoging. Als het lukt in Nederland, als het slaagt,
• 19:14
  Speaker 2: dan worden we natuurlijk niet
• 19:15
  Speaker 1: vooral ervan accepteren. Vanuit de branche hoor ik vooral een
• 19:17
  Speaker 1: voorbeeld vanuit Spanje overwaaien, waar dit is doorgevoerd en weer
• 19:21
  Speaker 1: eens teruggedraaid.
• 19:21
  Speaker 2: Ja, nou ja, laten we hopen dat ze dat dan
• 19:23
  Speaker 2: ook gaan doen. Dat moet wel door de Eerste en
• 19:25
  Speaker 2: de Tweede Kamer
• 19:26
  Speaker 1: Maar het komt ook ergens vandaan, want dat lagere BTW-tarief...
• 19:29
  Speaker 1: dat is een tijdje terug geëvalueerd. Dat geldt niet alleen
• 19:31
  Speaker 1: voor de CIT, maar ook voor talloze andere sectoren. En
• 19:35
  Speaker 1: de conclusie was toen, inderdaad, bloemen zijn relatief goedkoop. Dat
• 19:38
  Speaker 1: is fijn, want er kunnen veel mensen daarvan genieten. Maar
• 19:40
  Speaker 1: uiteindelijk zijn het vooral de mensen met hoge inkomens die profiteren. Conclusie,
• 19:45
  Speaker 1: dit kost geld, uiteindelijk, dat lagere BTW-tarief. Want we zouden
• 19:48
  Speaker 1: er ook een hoger BTW-tarief voor kopen... kunnen rekenen. Dat
• 19:52
  Speaker 1: het nu vooral terechtkomt bij mensen met een hoger inkomen...
• 19:54
  Speaker 1: leidt tot de vaststelling dat het niet zo doelmatig is.
• 19:57
  Speaker 1: Dus dat we er ook zonder kunnen. Daar ben ik
• 19:58
  Speaker 1: het ook niet mee eens. Als je kijkt naar het
• 20:00
  Speaker 1: doel in het algemeen...
• 20:02
  Speaker 2: Ja, bloemen in het algemeen zijn natuurlijk vrij koosbaar. Maar
• 20:05
  Speaker 2: tulpen is nog steeds het allergoedkoopste product... wat we hebben
• 20:07
  Speaker 2: in Nederland. Dus juist voor die doelgroep waar we het
• 20:10
  Speaker 2: nu over hebben... dus mensen die minder te besteden hebben...
• 20:12
  Speaker 2: is het een fantastisch product
• 20:14
  Speaker 1: om van te genieten. Dan praat je nu specifiek over
• 20:16
  Speaker 1: wat jullie op de markt brengen... terwijl deze btw-verhoging natuurlijk
• 20:20
  Speaker 1: geldt voor de hele sector. Klopt,
• 20:21
  Speaker 2: ja. Dat is waar.
• 20:23
  Speaker 1: Wat vind je van de lobby? Want ik heb een
• 20:26
  Speaker 1: pagina grote advertentie in de Telegraaf gezien. Er was de
• 20:28
  Speaker 1: afgelopen week nog een bijeenkomst in het perscentrum Nieuwspoort met
• 20:32
  Speaker 1: lege vazen. Er komt nog een actie voor de deuren
• 20:35
  Speaker 1: van de Tweede Kamer. Zie ik jou nog ergens op
• 20:38
  Speaker 1: de barricade
• 20:39
  Speaker 2: springen? Nou, dat zal je niet zien. Maar ik doe
• 20:42
  Speaker 2: hier mijn best. Ik vind het gewoon heel onverstandig.
• 20:46
  Speaker 1: Het is niet je lievelingsbezigheid, hè? Public affairs en media optredens. Nee,
• 20:52
  Speaker 1: nog niet. Dit is mijn eerste radio optreden. Blij dat
• 20:56
  Speaker 1: je zo meteen weer terug de kast in kan. Maar
• 20:58
  Speaker 1: ik vind eigenlijk dat het wel lekker loopt. Ja, ik
• 21:00
  Speaker 1: vind het ook bijna droevig dat het voorbij is. Maar
• 21:02
  Speaker 1: het is wel de realiteit. Meen je niet, jongens? Zijn
• 21:04
  Speaker 1: we in Rotterrein? Wat had je nog willen zeggen? Dat
• 21:08
  Speaker 1: is een goede vraag. We hebben het meeste wel een
• 21:09
  Speaker 1: beetje besproken, denk ik. Nou, dan zijn we het toch
• 21:12
  Speaker 1: eens met elkaar. Robert de Wit, hij is de topman
• 21:14
  Speaker 1: en een van de eigenaren... van het familiebedrijf Ronico, grootste
• 21:17
  Speaker 1: tulpenkweker van Nederland. Succes nog, ook in de onderhandelingen met
• 21:20
  Speaker 1: de supermarkten. Dank je wel. Wil je meer gesprekken luisteren
• 21:23
  Speaker 1: met de top van het bedrijfsleven... of andere leiders van
• 21:25
  Speaker 1: dit moment? had het gesprek dat ik gisteren had met
• 21:28
  Speaker 1: Manula Gersen. Hij is de topman van het openbaar vervoerbedrijf Transdev...
• 21:32
  Speaker 1: over stakingen in het streekvervoer en bussen uit China. Abonneer
• 21:36
  Speaker 1: je dan op de Top van Nederland. Dan hoef je
• 21:37
  Speaker 1: geen aflevering te missen.