Latest / Anlamak+ / Tanrı insanla konuşur mu? Tanrı insanla nasıl konuşur?

Transcript

Tanrı insanla konuşur mu? Tanrı insanla nasıl konuşur? · Anlamak+

0:00
Herkesi tekrar merhaba, bugün tanrıdan insanla nasıl
0:03
konuştuğunu birazcık tartışacağız.
0:05
Biliyorsunuz semavi dinler diyalektiğinde peygamberlerimiz
0:08
vardı. Islam'a göre 100 binden fazla
0:11
Musevi külliyatına göre tam 48 peygamberden bahsediyoruz.
0:14
Tabi ki bu hikayede bunu sorgusal kısmını, hep tanrıyı
0:18
merak eden insanlardan da ziyade özellikle eski ahit olarak kabul
0:23
ettiğimiz tevrat kökenindeki israiloğlu'nun kendisiyle
0:26
özdeşleşen, kendisini Kenan topraklarına götüren sürekli
0:29
koruyucu kollayıcı ol. Ve çoğu zaman sinirlenen bir
0:32
tanrıyla özdeşleştirmesi aslında insanoğlunun tek tanrının
0:36
buyruklarını bile tam anlamıyla anlayamadığını ve o günün beşeri
0:39
statüsüyle değerlendirerek kendince harmanladığı bir
0:42
sistemi inşa etmesine vesile oldu ve insanoğlu Hristiyan
0:46
teröristini ve islam teröristinde tamamen
0:48
evrenselliğe dönen anlayışı aslında insanın kolektif bilinci
0:51
olarak değerlendirdi. Charlie jung, biliyorsunuz
0:53
saykoloji kitabında çok önemli eserlere hitap eder ve aslında
0:57
bunun bir deneyimsel rutin olduğunu söyler.
0:59
Yani deneyimlere bağlar aslında. Ve deneyimler beraberinde birçok
1:04
beşeri kavramında sisteme dahil olmasını sağlar işte bu
1:08
senkronizm olabilirim, monunetreizm olabilir.
1:10
Bu terimleri bozca değerlendirdiğimiz için tekrar
1:13
tekrar anlatıp sade takipçilerimin kafasına şişirmek
1:17
istemiyorum. Peki gerçekten insan tanrıyla
1:19
konuşabilir mi veya tanrı insanla konuşabilir mi?
1:22
Bunun birçok farklı teolojik isimlerle değerlendirildiğini
1:26
biliyoruz. Ve gerçekten felsefenin ve
1:28
tasavvufun ilgilendiği konuların başında da bu fikir ortaya
1:31
çıkıyor. Her ne kadar nietzsche insanın
1:35
varlığını aramak için 10'a çıkart bir anlam at edebilmek
1:37
için tanrıyı yarattığını ve tanrıyı da kendi eliyle
1:40
öldürdüğünü düşünse de karliung gibi birçok isim halen daha
1:44
tanrığın varlığı üzerinden bir sistem inşa edip bir düzen
1:47
oluşturmaya çalışıyor. Düzen oldukça önemlidir ve
1:50
gerçekten platon'un oluşturduğu milattan önce beşinci
1:53
yüzyıllarda tamamen doktrinlerini inşa etti.
1:55
Eminasyon ve islam teröristine sudur teorisi yani zulmunu taşma
1:59
fikriyle ortaya çıkacak bu anlayış aslında sadece
2:02
neoplatonik düzenini. Etmekle kalmayıp aynı zamanda
2:05
insanoğlunun hakikate arayışındaki içsel bilgilerine
2:08
kadar önem vermesi gerektiğini de betimleyen bir tarif aslında.
2:11
Şimdi bunu tabii ki sadece platon söylemiyor.
2:14
Sadece platona atfedip de sanki platon üzerinden bir sistem
2:16
yürüyormuş gibi söylemekte zor. Ancak mesela senefanisin çok
2:20
önemli bir ifadesi var. Bu da aslında bizim tanrıyı
2:23
antropomorfik olarak anlamamız. Yani bir insan bütüncüllüğü
2:26
içerisinde değerlendirmemizin de önündeki bir engel gibi
2:30
görülebilir. Mesela milattan önce altıncı
2:32
yüzyılda yaşamış senefone şöyle bir şey söylüyor, eğer 2
2:35
yüzlerin ya da aslanların elleri olsaydı ve resim de
2:38
yapabilselerdi. Bunlar muhtemelen tanrılarında
2:41
kendilerine benzer bir şekilde çizerler deniyor.
2:44
Yani insanoğlunun sürekli tanrıyı insan sıfatıyla ve
2:47
fiziki metodlarıyla değerlendirdiği anlayışına çok
2:51
ciddi bir başkaldırı. Dolayısıyla buradaki fikri şuna
2:54
evriliyor insan tanrıyla konuşurken tanrı insanla
2:57
konuşurken aslında sadece konuşuyorlar mı yoksa zihin
3:01
zaten? Tanrının bir parçasını taşıyan
3:03
logosun kendisi mi işte geldik? Teolojik olarak tartışmanın
3:07
problemli olduğu yerlere tabii ki aristoteles mesela bununla
3:10
ilgili bir defter açıyor bizim için ve metafizik kitabında
3:14
tanrı düşüncelerin de düşüncesidir diyor.
3:17
Yani düşünme eyleminin kendisini dahi tanrının birleşmesine dahil
3:22
ediyor ve bu da insanoğlunun zihninin halen logosu eşlinik
3:26
değerlendirilmesi gerektiğini en önemli.
3:29
Basamaklarından biridir. Isa'nın öğretilerinde logos
3:31
terimi yohanna da özellikle söz kelimesiyle veya kelam
3:36
ifadesiyle çevrilmiştir ve bu çeviri aslında tanrının sözü
3:41
anlamına gelen dominyon, yani sokrates'in ifadesiyle 10'a
3:44
çıkart denk düşer. Tanrı insanla evet konuşur.
3:47
Sokrates'e göre ve hatta kendi kitabında platon tarafından onun
3:51
adına bahsedilen, onun söylediği varsayılan kitabında da.
3:55
Bir şey yapmak isterim. Yani yanlış bir şey yaptığım
3:57
zaman tanrı bana bunu yapmamam gerektiğini hep söyler der.
4:00
Yani burada aslında tanrıyla bir.
4:03
Sürekli iletişim hâli gibi bir anlayış değerlendirilebilir.
4:07
Tabii ki bu sadece antik Atina düşünürleri üzerinde sistem inşa
4:11
edilmiş bir sistem değil, daha farklı ifadelerde var.
4:14
Mesela skolastik düşüncelerin en önemli temsilerinden biri
4:17
olanlar gittiğini milattan sonra dördüncü yüzyılda konfesyons
4:21
dediğimiz eserinde 6 Taksim 10 birde üçüncü ciltte yer alan
4:25
ifadesinde tanrıyı dışarıda aramak o içindedir.
4:28
Hatta senden daha içeridedir der.
4:30
Yani aslında özüne dönmek ve kendini bil ifade.
4:34
Tokritesin buradaki hikayenin en önemli paylaşımı duruyor.
4:38
Insanın sessizlikle işte pisagor okullarında 5 yıl sessiz kalmak
4:42
veya inzivaya çekilenlerin maddi alemin getirdiği handikapları bu
4:46
dışa dönük varsayımları minimalize etmek için içsel
4:50
yolculuğu tercih etmek amacıyla sessizliğe bürünmesi en yaygın
4:54
anlayışlardan bir tanesidir. Daha sonrasında kapsamlı
4:57
değerlendireceğimiz basamaklardan biri olması için
4:59
sadece özet geçtiğim ibni sina ise.
5:02
Zorunlu varlığının aklın zorunlu olarak varsaydı bir hakikat
5:05
olduğunu söylüyor ve bu da yine aynı şekilde oldukça önem
5:08
atfeden bir değer. Ibnarabiden bahsedeceğiz çok
5:11
önemli. Çünkü bu konuda verwrena
5:13
decarttan bahsedeceğiz. Rena dekart'ta tanrı fikri bende
5:17
benliğimden daha önce vardı der. Dolayısıyla vardıshuşun temel
5:20
zorunlu varlığını tanrıyla özdeşleştiren temel filozofların
5:24
görüşlerine ciddi şekilde katkı yapar.
5:28
Barut sypinoza ise döneminin çok dışında gibi görülen bir
5:31
anlatıyla tanrı ya da doğa der etikada tanım altıda yer alır.
5:36
Birinci bölümde olması gerekiyor.
5:38
Buradaki ifade de tanının doğadan ayrı bir varlık
5:41
olmadığını ve zorunlu taşmadan müteveli dünyanın yeryüzünün her
5:45
yerindeki bütün yansımaların, tanrının bir tecellisi ve
5:48
zorunlu taşmasından doğan bir hakikat olduğunu söyler.
5:52
Imanuel kant ise hepsinden farklı bir şekilde.
5:55
Tanrının varlığının akıllı ispatlanamayacağını, onun
5:58
yalnızca pratik aklın bir gerekliliği olduğunu saf
6:02
aklından eleştirisi adlı kitabında yer verir.
6:05
Lodwich ise soyadını söyleyemiyorum, çok olur çünkü
6:08
Hristiyan özü kitabında 1.841 yılında yayınlanan kitabında ise
6:13
tanrı insanın özünün yüceltilmiş halidir der.
6:16
Aslında bu çok radikal bir cümle bakın ifade ettiğiniz cümle 19.
6:19
Yüzyıldayız. Halen daha ortada.
6:21
Çay geçtik ama çok da modern olmayan anlayışların Hristiyan
6:25
teorisi içerisinde yer aldığı bir dönemden bahsediyoruz şimdi.
6:29
Tabii ki rönesans kavramı çok önemli.
6:31
Rönesans'ta biliyorsunuz geçen bahsetmiştim.
6:33
Michelangelo'nun eserinde işte the laci jerdmanda olur diğeri
6:37
de olur. Tanrının nisa'yla parmak
6:39
dokuşturması ve epifiz bezi içerisinde tanrının varlığının
6:42
üstüne edilmesinin temel mekanizmasında tanrının insanın
6:46
aklıyla bütünleşik bir yorumlaması olduğunu
6:49
söylemiştik. Bu oldukça önemli bir şey.
6:51
Hatta işte o single dedikleri her şeyi gören gözün app'i biz
6:54
beze olduğuyla ilgili. Ve bu bezin zaman içerisinde
6:57
köreldiği ve insan zihnine tanrısal vasıftan sıyrılıp,
7:01
belki de antikatina toplumlarındaki yarı tanrı yarı
7:04
insan formuna eriştiği gibi bir varsayım gibi komplo teorisi
7:08
üzerine şekillenmiş bir düşüncenin de
7:10
değerlendirilebileceğini söyleyebiliriz.
7:12
Şimdi carl jung işte tanrı bir düşünce değil, deneyim derken
7:15
aslında hem bektaşilik gibi başta birçok dini fraksiyonların
7:19
hem de ezoterik kapalı cemiyetlerin her mertebe
7:23
üzerindeki bir standardizasyon çabası olarak ritüellerle ve.
7:27
Sembolizma üzerinden sistemi anlatmaya çalıştıkları bir
7:29
düşüncenin de temel diyalektiğini anlatıyor aslında.
7:32
Çünkü deneyimlemek, düşünmekten daha erdemli bir eylemdir.
7:36
Deneyimlemek her zaman cesaret gerektirir.
7:38
Düşünmek ise çoğu zaman evet çok ciddi bir cesaret gerektirse de
7:42
deneyimleyebilmek düşünceyi oldukça kudretli bir oluşumdur.
7:46
Dolayısıyla kalyonun saykoloji enrejin kitabındaki yer verdiği
7:50
ifade oldukça önemlidir. Bazı şeylere inisî olmadan o
7:53
mertebeleri görmeden anlatmak veya deneyimlemek oldukça
7:56
zordur. Yani japonya'da yaşamamış çok
7:59
basit olduğu için bu şekilde anlatmak istiyorum.
8:01
Japonya'da yaşamamış veya asya'nın herhangi bir yerinde
8:03
yaşamamış birine avrupalıya asya'ya ne kadar anlatırsanız
8:06
anlatın. Kendi gittiğinde gördüğü ve
8:08
tecrübe ettiği şeyin bambaşka olduğunu size gönül rahatlığıyla
8:12
ifade edebilecektir. Şimdi geldik.
8:15
Tekrar aynı ifadelere sokrates'te ne demiştik?
8:18
Platon'un bir eseri vardı apple acele dedi.
8:20
Özür dileriz herhâlde doğru çevirisi o olur mu emin değilim
8:24
içimde bir ses var bana neyi yapmamam gerektiğini söylüyor
8:27
derken bu ses sizin anladığınız işte sürekli sohbet eden,
8:31
sanrıyla konuşan bir sesten bahsetmiyor.
8:33
Aslında bahsetmeyi çalıştığı şey bilinç düzeyinin logoslu
8:37
özdeşleştirmesi, logos naap eminasyon ne zorunlu taşma ne
8:41
şudur, ne ne. Evrenin bir enerji bütünlüğünden
8:45
fazlalığından dolayı yaratıldığıyla ilgili bir
8:48
varsayım var. Birçok filozof da bu yaratım
8:50
sonrasındaki sürece tanrının doğrudan müdahil olmadığına
8:53
ifade ediyor. Bu ifadeler genelde deist
8:56
anlayışı. Çünkü peygamberler kısmı biraz
8:58
flu kalmaktadır. Hal böyle olunca bu yaradılıştan
9:01
sonra tekrar ben niye dönme fikri duvana kavuşmak platon'un
9:06
fikri de birlikte dirlik ifadesi.
9:09
Aslında deistlerin ifade etmeye çalıştığı bir bütünsel anlatı
9:13
peygamberleri tam anlamıyla barındırmaması ve tanrının bazı
9:16
konularda reaktif yaklaşım oluşturmasından dolayı kuşku
9:20
düşürülen bu yaklaşım aynı zamanda insanın tanrıdan bir
9:24
parça taşıması gibi ulvi bir vasfa da kavuşmasına vesile
9:27
oluyor. Bunu da şert konması gereken
9:29
konu tabi ki evrenin her yerde dış mekanizma spinozanın
9:33
birazcık açıklayarak kurtulduğu bir basamak olan.
9:36
O zaman hayvanda da tanıdığım bir parçası var.
9:38
Toprakta da tanrının bir parçası var.
9:40
Varsayımı ve tanrının nasıl anlaşıldığıyla ilgili temel
9:44
hakikat şimdi sevmiyorum. Sevmediğimi de söylemiştim.
9:47
Bir önceki podcast birkaç önceki podcastimde Mevlana ise hiç
9:50
güzel bir şey söyleyecek. Mesnevi'nde birinci cildinde
9:54
şöyle bir ifadeden bahsedecek, diyecek ki tanrı seninle hep
9:57
konuşur ama sen hep başkası seri dinliyorsun der.
10:02
Dolayısıyla dışa dönük yaşantıyı yani sürekli dışsal yorumlamayı
10:05
dünyevi hayatın getirdiği ihtirası, şeyhhi işte arzuları
10:11
önceleyip tanrısal bilgiden noksan kalmanın bir ilstral hile
10:17
olduğuna da doğrudan bir atıfta bulunmuştur.
10:20
Mevlana burada. Dekartın düşünüyorum, öyleyse
10:24
varım sözü öyle zannettiğiniz gibi işte hep düşünüyorum.
10:28
Zihnimin bir yerinde insanlık iyiye gitsin diye değil, kendi
10:31
içsel yolculuğunun temel pragmatik yaklaşımını anlatır
10:35
aslında. Tanrı bilincinin ilk
10:37
keskinliğini de ifade eden bu yaklaşımda kesin bilgi
10:40
arayışındaki iç sesi takip etmeyi öncelediğini söyler.
10:43
Dekart aslında oturup kitap okumaktan bahsetmiyor.
10:46
Yani anlayacağınız kendi hikayesine dönüşü, kendi içsel
10:49
arayışını tarifliyor. Tanrının sessizlikle
10:52
konuşabileceği ifadesi ise iman sıçramasıyla yani sürekli olarak
10:58
bu iş üzerine yoğunlaşmakla ve gerçekten kendini maddi manevi
11:03
bu düzene alıştırıp bu düzen içerisinde bir sistem inşa
11:06
edebilmekle var olduğunu ifade ediyor şimdi.
11:13
Kendi içindeki tanrı fikri aslında vuku bulan hikâye
11:17
oluyor. Yani insanın konuştuğu kendisi
11:19
mi yoksa konuşurken kendisiyle muhatap olan tanrı mı işte
11:24
hikayenin kırıldığı nokta bu. Dolayısıyla insanın tanrıyla
11:27
tanrının insanla konuşabileceği varsayımı hikayes olarak bu
11:31
örüntüyle eşleşiyor ve Charlie jung'un şunu tekrar başka bir
11:37
şekilde ifade etmek gerekirse. Tanrıya arayanın kendi ruhunun
11:42
merkezini aradığı ile ilgili varsayımı önemli.
11:45
Şimdi mesela carlok ne diyecek encek rüyaları görüyorsanız bu
11:48
bilinç altında dışa dönük tecrübelerinizin
11:51
inisiyatlarınızın aslında sonucu olarak.
11:54
Dış dünyada gördüğünüz hafızanın kolektif bir bilincidir ama
11:57
bilinç düzeyinde görüyorsanız bu aslında hakikate giden
12:00
yolculuktaki kendi içsel yüzleşmenizle özdeştir diyecek
12:04
şimdi. Antikatina toplumlarında platon
12:07
kadar önemli bir isim daha var. Aslında soylu statüde bir
12:10
aristokrat olmasından dolayı hep platondan sonra bahseder ama
12:14
gerçekten de platon değersel manası ve insanoğluna
12:16
katkılarını düşündüğümüz zaman bu birazcık da haksız değildir.
12:20
Heraclitos ise insanın içinde logos vardır der ve burada
12:24
tanrının özüyle özdeşleşen logos terimine gelir.
12:28
Bizim hayatımıza çok güzel bir şekilde nakş eder aynı dönem
12:32
içinde. Stoacılar ise doğayla uyum
12:35
içinde yaşamanın tanrıyla bir olma fikrine doğrudan sadakat
12:39
göstermenin bir parçası olduğunu gönül rahatlığıyla epik tetos
12:43
dedikleri el kitabında ifade ederler ve dolayısıyla Hristiyan
12:48
mistizmindeki agristianus'un tanrı için değil ama ben hep
12:51
dışarıda aradım sözü de bu açıdan oldukça önemlidir.
12:54
Ibn arabinin burada çok önemli bir parametresi var.
12:57
Vahdi'de vücut ekolüyle çok özdeşleşen anlatılır.
12:59
Oluşturan ibna abi islam tasavvufu kadar dünya diyalek.
13:03
Çok önemli katkılar sunmuştur. Tanrının her yerde tecelli
13:06
edebileceği ve kendisine başredilen bütün isimlerin
13:10
yeryüzünde karşılığı olduğunu varsa eğer ve insanoğlunun
13:13
ayağını sabite dediğimiz içsel ve hiçbir zaman öğrenemeyeceği
13:17
gerçekliğiyle beraber tanrının kelamına yel yüzünde bir şekilde
13:22
vuku buldurduğunu söyler ve bu diyalektikle aynı zamanda
13:25
kötülük vasfını yani tanrıyla özdeşleşme işlemesi mümkün
13:28
olmayan. Platon'un tanrının mutlak iyilik
13:31
ve mutlak akılla özdeşleşen fikrini ekarte eden bir
13:35
anlayışla kötülüğünle iyiliğin varlığı için gerekli olması
13:38
gereken bir düzen içerisinde tanrının kelamı olduğunu dolaylı
13:43
yoldan ifade eder ve tecelli'yi de bu şekilde çok sistematik bir
13:47
sistem içerisinde inşa eder. Dolayısıyla mesela junga göre
13:53
arketipler insanlığın ortak bilinç dışında bulunan ilkesel
13:57
imgeleri ve anlam kalıpları bu okey yani insan bir bilinç, 6
14:01
düzeyde veya bilinç düzeyinde bir takım kümülatif sonuçlar
14:05
elde ediyor ve bu genetik aktarım olabilir.
14:07
Kültürel miras olabilir ve zihni şekillenmesiyle beraber
14:11
insanlığın ortak mirasına dönüşmüş olabilir.
14:13
Ancak. Tanrı hakikaten eşi
14:16
içerisindeyse kendiliğinden bu fikirler üretir ve dolayısıyla
14:20
tanrıyı biz yaratmıyoruz. Aslında bencil bir hayal değil
14:23
aslında ama duamızın zorunlu bir dışa vurumu ve insanın tanrıyı
14:27
tanıması gerektiğini karliung çok iyi ifade ediyor.
14:30
Burada baktığınız zaman şimdi spinoza'nın tanrı eşittir doğa
14:35
demesi, doğadaki her şeyi anlamanın tanrıyı anlamak demek
14:38
olduğunu, varsayması ve aslında tanrıya dair ne kadar çok
14:42
parçaya sahipseniz o kadar rahat bir.
14:46
Inisiyatına sahip olduğunuzu söylemesi.
14:48
Evet, belki çok basit bir şekilde.
14:53
Bir sistem içerisinde inşa edilebilir ancak bence tanrıdan
14:56
zorunlu yaratmasının sonrasında insanoğluna bahşettiği
15:01
kendisinden bir parçanın 10'a çıkart kavuşmak için bir
15:04
metaforik anlatı da özüne dönme fikrini biz peki nasıl
15:08
işleyeceğiz? Yani aslında tanrı ile konuşmayı
15:11
nasıl yapacağız, işte buradaki hikayenin kırıldığı nokta bu.
15:15
Şimdi tanrıyla konuşmanı biliyorsunuz.
15:17
Birçok yolu var gibi varsayanlar var, meditasyon yapanlar var
15:20
mesela doğayla senkronize bir şekilde.
15:24
Işte tanrının bütün benliğini anlamaya gayret eden insanlar
15:28
var. Buna haksız demiyorum, işte
15:30
çakralar var yok adam mesela işte bu hikayelerin hepsini
15:34
örüntülediğiniz zaman aslında kendini tanıma ve fırsat verme
15:39
pragmatizminin bir sonucu gibi değerlendirebiliriz.
15:42
Yani bir Hristiyan nasıl ibadet ediyorsa bir Musevi nasıl ibadet
15:45
ediyorsa bir Müslüman nasıl bir ibadet ediliyorsa bir budist bir
15:49
hindu nasıl ibadet ediyorsa buğda farklı bir ritüel değil
15:54
aslında. Insanın kendisini tanıması için
15:57
tanıdığı bir zaman aralığı bu. Dolayısıyla meditasyonda maddi
16:01
dünyadan ayrılıp tamamen kendi zihnine yoğunlaşma karidesi öyle
16:06
kolay sağlanabilecek bir şey değil.
16:08
Yani otururken akşam ne yiyeceğiz acaba?
16:10
At diye bilme olasılığınız her zaman mutludir ve hazırda bu
16:14
arayışın çok dinamik ve gün içinde yayılan bir
16:17
seremonisinden dolayı böyle olması gerektiğinden dolayı.
16:21
Sürekli olarak düşsel olarak kendinizi geliştirmek ve
16:24
gerçekten de gerçekten de insanın loadwic diyelim soyadını
16:29
söyleyemediğim kişinin kendisinin en iyisini ortaya
16:33
çıkarabilmek Kamil insan olabilme fikrini işleyebilmesi
16:36
oldukça önem arz ediyor. Bir kere şunu kabul etmemiz
16:40
lazım. Tanrı bir düzenin bir parçası.
16:42
Orada o kaos dediğim hikayenin bir örtüsü aslında ve düzeni
16:46
bozan sistem düşen varlık zaten insan.
16:49
Insanın düştüğü için tanrıdan özür dilemesi, tanrıyı
16:52
anlayabilmeye çalışması ve tanrının buyrukları ama bugünün
16:56
anlayışıyla işte şunu yap, bunu yap değil, daha içsel bir buyruk
17:00
mekanizmasıyla tanrıyla. Özdeş onun emirleriyle eşlik bir
17:05
şekilde hareket etmesi gerekiyor ve bu içsel arayışta ibnar
17:09
abinin işte vahderi vücut varlıkta birlik hesabı aslında
17:14
hem ne platonik bir yorum olması hasebiyle hem de bence en güzel
17:18
ve en sistematik olarak geliştirmiş mantık olması
17:22
hasebiyle ciddiye alınması gereken bir fikir.
17:25
Peki yani şunu söyleyebilir miyiz anlamak artık ayağını,
17:27
sabiteyi bulamıyorsak hakikate erişemeyecek miyiz hiçbir zaman
17:32
ama hakikati arayan bulmuş şey arayan olmuş da bulan olmuş mu
17:36
diye sormak lazım. Dolayısıyla bu yolculuk
17:38
esnasında yakınsamak fikri bile aslında sizde heyecan
17:42
uyandırması lazım. Anlamak artık analının en önemli
17:44
olayı budur zaten anlamak artık kanalı hiçbir zaman leblebeler
17:48
leblebi anlayanların kanalı değildir.
17:50
Leb deyince neler çıkabileceğini sürekli sorgulayanların
17:53
kanalıdır ve an. Bu yaratmaya çalıştığım konsepti
17:58
itibariyle tanrıyla konuşmak aslında insanın kendi benliğini
18:02
daha iyi tanıması ve kendine nakşedilen değeri kendine
18:06
verilen atfedilen değeri daha iyiyi anlaması üzerine
18:09
kurgulanmış bir sistemden ibarettir.
18:12
Dolayısıyla seninle konuşan sensin ama aslında odur derken
18:17
Mevlana mesnevi de 1.210 dörtlü yıllarda yazdığı eserde kendi
18:21
içinizdeki konuşma, kendi iç dünyanızla olan mücadeleniz
18:26
aslında tanrının sizle konuşmasının bir mekan.
18:29
Yani siz düşüncelerinizi şekillendirerek, geliştirerek ve
18:33
olgunlaştırarak belki de beşeri bir alemden soyutlayarak.
18:38
Maddi dünyanın karanlığından kurtararak tanrıya birazcık daha
18:41
yakınlaşmış oluyorsunuz. Peki abla bak artık gene güzel
18:46
konuştun felsefe mezhep'e ama ne yani sonuç ne yine bu tarz işte
18:51
bektaşilik olsun. Masonluk olsun işte.
18:54
Ne bileyim iliminati olsun fark etmez önemli değil.
18:57
Gül haç kardeşliği olsun. Tatile sayabileceğiniz tuğla
19:01
güzel şafta olsun it daha terakki olsun.
19:04
Bunların hiçbirinde arkadaşlar size şöyle bir bilgi paylaşımı
19:09
olmaz, yani bir sır nowaliç dediğimiz heren noolduç
19:13
diyebileceğimiz belki gizli bir sırrın paylaşılması fikri zaten
19:17
hep tartışma alır. Peki orada ne yapılan şey nedir?
19:20
Bir kere insanın en ulvi görevi bulunduğu çağı ve ondan önce
19:25
uygulanan yanlış prensipleri anlamasından dolayı müthiş yakın
19:30
bir iyi insan figürü ortaya koyabilme prensibiyle çalışır.
19:34
Hepsi dolayısıyla iyi insan olabilmenin ve tanrıyla
19:38
özdeşleşebilmenin temel pragmatik yaklaşımı aslında
19:42
insanın daha önceki olaylardaki muhakeme yeteneğini
19:46
geliştirmesiyle başlar. Yani rönesans neden olduğu
19:50
reform neden ol. Osmanlı neden yıkıldı?
19:52
Iddia terakki neden kuruldu? Kavimler göçü neden yaşandı?
19:57
Türkler orta asya'da nasıl doğdu, nasıl avrupa'ya geldi,
20:00
Ermeniler nasıl büyük bir devletken yıkıldılar, şu anda
20:03
işte zorluk çekiyorlar işte Ruslar tarih boyunca hangi
20:08
devrimleri gerçekleştirdi? Amerika nasıl kuruldu, ingiltere
20:12
nasıl sekülerleşti? Protestan akımı nasıl oluştu?
20:15
Falan derken ortak ciddi bir kolektif akıl ortaya koymanız
20:19
gerekiyor. Şimdi bu tarz mertebelerdeki
20:22
olayların temel diyalektiği aslında dünyayı anlayabilmeniz
20:25
için geçmişten ciddi referanslar barındırmanız gerekir.
20:29
Mustafa Kemal atatürkün ciddi bir lider olabilmesinlerin
20:33
arkasındaki en önemli sır perdesi.
20:35
Bu tarz bütün varsayımların neredeyse hafızasında yer
20:39
edinmesi ve ciddi yaptığı okumalarla bunların derinliğini
20:43
sağlayıp. Aslında konuyu da kendi içinde
20:46
özümseyebilmesi ve bunla beraber aslında askeri bir hakikat
20:50
özünde liderlik bir liderlikle özgü bir hakikatin özündeki
20:54
kavrulan Mustafa Kemal Atatürk gelişebilmiş içsel hakikat
20:58
konusu farklı. Şimdi bunları öğrenince ya şimdi
21:01
ya kardeşim bak güzel anlattığım rönesans'ta ne alakası var?
21:05
Içsel rönesans döneminde göreceğiniz bütün düşünsel
21:09
akımları eğer değerlendirirseniz michelangelo'yla örneğe
21:12
emmasıdir. Sistin şapeli'nde yer alan the
21:15
laz jemand'daki bu posta paket eskatolojik ifadenin o fresskin
21:20
aslında ne ifade ettiğini, ne derinlikler barındırdığını,
21:23
oradan bir parça alacaksınız. Platon'dan bir parça
21:26
alacaksınız. Spartalılardan bir parça
21:28
alacaksınız türklerden Almanlar. Fransız'dan derken kendi
21:32
kolektif hafızanızı oluşturacaksınız.
21:34
En önemli içsel huzur bu. Peki şimdi burada da şöyle bir
21:37
itiraz çıkacak ya ben tanrıyla konuşma fikrine sıcak bakıyorum,
21:43
tamam okuyalım ama sen dedin ki dışa dönerken içsel huzuru
21:46
kaçırırsın, içsel huzur mertebesine 10 yaşındayken
21:49
ulaşamazsınız, içsel huzur mertebesine ulaşabilmek için 40
21:54
50 yıl deneyimlemeniz gerekir. Yani 40 50 yıl bilimsel basamak
21:57
değil tabii ki. Ama bu süre zarfında kendinizi
22:00
geliştirirseniz bu şey gibi düşünün hani mesela pokemonın
22:03
yapımcısına demişlerdi ya 3 dakikada zengin oldum. 5
22:06
dakikada zengin oldu ne dedi? 25 yıl artı 5 dakika çok önemli.
22:09
Yani siz buradaki kolektif hafızayı bilinç düzeyinizi
22:12
geliştirdiğiniz zaman ve gerçeklikte içsel huzurla ilgili
22:15
hakikatinizin arayışınızı devam ettirdiğiniz süre zarfında kendi
22:19
düşüncenizi ne kadar zenginleştiğini ve dünyayı ne
22:22
kadar daha iyi bir perspektifle anladığınıza.
22:26
Daha net anlayabileceksiniz yani spinoza'nın mesela bir eserinde
22:30
etikada gene ifade ettiği bir yer var.
22:32
Bölümünü bilmiyorum ama ararsanız bulursunuz.
22:34
Muhtemelen zihin tanrıyı ne kadar çok anlıyorsa.
22:38
O kadar çok tanrı da Yaşar. Şimdi ııı tanrılı yaşamak
22:42
ifadesi. Bu arada size çarpıcı gelmesin,
22:44
yani tanrıyı katında tanrı belleğinde yaşamaktan
22:48
bahsediyoruz. Spinodan dolayısıyla sürekli
22:50
düşünme üzerinde öğütleri bu açıdan oldukça önemli.
22:55
Ay dediğim gibi antropomorfik olarak tanrıyla konuşmuyoruz.
22:58
Belleğimiz zaten bizim tanrıdan aldığımız belki de bir logos,
23:03
bir bahşedilen bir değer ve bu aklı kullanıp maddi benlikten
23:07
sıyrılıp kümülatif olarak bir hafızayla insanoğlunun
23:11
getirdiği, kazandığı bütün değerleri kendi zihnimize
23:15
nakşedebildiğimiz zaman. Aslında kendimizde taşıdığımız
23:19
tanrısal parça yapabileceğimiz en büyük yatırımı yapıyoruz.
23:23
Ibadetler bu işi çalış mesela şey olur ya ders çalışırsanız
23:27
akşam yatarsınız. Yatana kadar dersiniz ki her şey
23:29
çorba oldu. Bildiğim her şeyi unuttum
23:31
dersiniz ama yattıktan sonra kalkınca dersiniz ki her şeyi
23:35
hatırlıyorum gibi düşünün. Aslında bu ibadetlerin temel
23:38
prensibi de hayat boyu hem soyut hem somut manada edindiğiniz
23:42
bütün deneyimleri karngun anlattığı üzere.
23:45
Bir inisiyatonla bilinç düzeyinizde kolektif dediğimiz o
23:50
herkesin katkı sunduğu tanıdığınız, tanımadığınız,
23:53
gördüğünüz işittiğiniz, duyduğunuz herkesin katkı
23:56
sunduğu bir üst takım mertebesine eriştirebilmek ve
23:59
burada da işte lodwich'in insanın üst akitip olduğuyla
24:02
ilgili varsayımı önemli tabii ki tabii ki.
24:06
Tanrı tarihte kendi bilincine varan ruhtur diye bir ifade var.
24:10
Biliyorsunuz hegel'in tanrısında burada tanrı artık kişisel
24:14
değil. Hem tarih, hem bilinç, hem
24:16
kültür süreçlerinde kendi farkındalığına ulaşan varlığın
24:20
ta kendisi aslında. Şimdi burada da bambaşka bir
24:23
perspektif açılacak bize. Yani tanrı hecele göre tırnak
24:27
içinde affınıza sığınıyorum biziz aslında.
24:29
Ama gelişim halindeki farkındalık kazanan yanımızdan
24:33
bahsediyor. Köhne insandan bahsetmiyor,
24:36
bütün gün sağda. Gezen işte karşı cinse
24:39
münasebete girmeye çalışan işte maddi dünyanın hırslarıyla
24:43
yoğrulan işte esnafsa 3 kağıtın peşinde koşan doktorsa hilenin
24:48
peşinde koşan avukatsa adaleti tecelli ettiremeyen insandan
24:52
bahsetmiyor. Hakikati arayıp farkındalığa
24:55
ulaşabilmiş kimselerden bahsediyor.
24:57
Bu farkındalık kısmı ve ahlaki zorunluluk kantın anlattığı
25:00
ahlaki zorunluluk, pratik aklına eleştirisi kitabında.
25:04
Oldukça önemli. Yani dinler aslında ahlakın
25:06
mümkün olabilmesi için var. Ve burada tanrının eee bir
25:10
antropomorfik varlıktan öte etik bir kavram olması fikrine
25:13
doğrudan benimsememiz lazım. Yani aslında günün sonunda çok
25:17
da konuşmadan 25 26 dakikalara gelmişiz.
25:20
Yine kendimizin en iyi halini elde etmek zorundayız.
25:24
Taşımızı yontmak zorundayız. Kendimizi traşlamak zorundayız
25:27
ve müthiş bir heykel ortaya koymak zorundayız.
25:30
Ve bu belleği yaratırken de aslında hep bu törpülenmesi
25:36
gereken yerlerimizi törpülemek zorundayız.
25:39
Platon'un söylediği gibi egolarımızdan arınmak
25:41
zorundayız. Dünyevi bilgilerin her zaman
25:44
tasdiklenebilir olmadığını bilmemiz gerekir.
25:47
Sürekli değişim ve devinim içerisinde bulunduğumuz çağa
25:50
uyumlanabilir şekilde ve teolojik manada da derinlik
25:54
kazanacak. Anlatılara sarılmak zorundayız.
25:56
Bunlar bizim hakikat arayışımızda içe dönmeden önce
25:59
yapmamız. Gökhan dış dün.
26:01
En önemli kazanımlar ve sonrasında kendimizi dinleyip
26:05
kendi en iyimizi yaratarak aslında bize başredilen tanrısal
26:08
doktrinin o maksimum repitasyonunu logos bilgeliğine
26:12
erişmek zorundayız. Bunu sağlayabilmek için de
26:15
dediğimiz gibi sürekli okuma, sürekli dinleme, sürekli
26:18
gözlemlemek zorundayız ve hepsinden de önemlisi tüm
26:23
bunları yaparken de susmayı ve karşıdakini dinlemeyi de bilmek
26:27
zorundayız. Sen sus bilmiyorsun demek doğru
26:30
bir çözüm değil. Dinle gör sus, bunu hiçbir zaman
26:33
unutmayın. Dinlemek çok iyi bir
26:36
tanıklıktır. Deneyimli deneyimdir.
26:38
Görmek, hakeza ve susmak da aslında olayın tanıklığına ve
26:42
olayın akışı içerisine müdahale etmeden kendi zihnimizi oraya
26:46
nakşe etmeden edinebileceğimiz bir şey varsa kazanıma
26:49
dönüştürmemizin en iyi yoldur. O yüzden bu doktrinleri
26:52
unutmadan hayatınıza mücadelenize devam ettiğiniz bir
26:55
anlayış ııı ümit ediyorum. Çok uzun ve karmaşık bir konu
26:59
oldu. Dilimin döndüğü kadarıyla
27:01
anlatmaya çalıştım. Felsefe poliçesinde genelde çok
27:04
soyut kavramları üzerinden ilerleme gibi bir prensip var
27:07
onu ekart etmeye çalıştım. Ancak ben doğu hataya düşmüş
27:10
olabilirim. Eğer düştüysem kusuruma bakmayın
27:13
mailli yoluyla bana bunları bildirebilirsiniz.
27:15
Daha iyi fikirleriniz varsa onları da beni de paylaşıp en
27:19
azından benim ruhani yolculuğunda bana destek olmuş.
27:22
Beni dinlediğiniz için çok teşekkür ederim.
27:25
Herkese iyi haftalar dilerim.