Latest / AI Report / Marietje Schaake over de macht van AI + de vibe shift naar Codex + Googles AI-comeback

Transcript

Marietje Schaake over de macht van AI + de vibe shift naar Codex + Googles AI-comeback · AI Report

• 0:00
  Welkom bij AI Report, de Nederlandse podcast over kunstmatige intelligentie, waar we uitzoeken welke invloed AI heeft op ons werk, ons leven en de samenleving. Tegenover mij zit Wietse Hage. Hallo.
• 0:11
  En ik ben Alexander Kerkhofs en deze week gaan we het hebben over het belangrijkste Europese AI-lab, Mistral, waarvan de CEO deze week alarm sloeg.
• 0:20
  Europa heeft, zegt hij, nog twee jaar om te voorkomen dat het structureel aan de zijlijn komt te staan met onze economie.
• 0:28
  Google liet op zijn jaarlijkse ontwikkelaarsconferentie zien dat het weer serieus meedraait en lanceerde een vernieuwd zoekscherm.
• 0:34
  Een assistent die doorwerkt als jij pauzeert en een videomodel dat de wetten van de zwaartekracht kent. En Elon Musk verloor zijn juicy rechtszaak tegen OpenAI.
• 0:43
  Maar de inhoudelijke vraag of OpenAI zijn beloftes brak door niet meer een open source en non-profit bedrijf te zijn, blijft onbeantwoord. En daarnaast Marietje Schaake.
• 0:53
  Die vocht tien jaar lang in het Europees Parlement voor digitale vrijheden, werkte daarna in het hart van Silicon Valley aan de vraag wat AI doet met onze democratie.
• 1:01
  En ze heeft een boek geschreven waarin de stelling helder is: AI is een machtsovername. En wat we daarmee moeten, hoor je straks. Veel plezier.
• 1:11
  [muziek] Ik had toch weer zo'n, uh, eyeopener deze week, Wietse.
• 1:24
  Ik, uh, ben met een aantal mensen werk ik aan een projectje en daar moesten wij een website voor maken. En, uh, daar, mensen, informatie website waar mensen zich kunnen aanmelden.
• 1:35
  En we hebben een aantal meetings gehad en ik neem tegenwoordig eigenlijk alle meetings neem ik op met mijn plaid. Dat is zo'n Chinese microfoon [beiden lachen] en, uh, ik neem al die meetings, uh, op.
• 1:47
  Die transcribeert hij dan keurig en die doe ik dan in een Cloud Cowork project.
• 1:52
  En, uhm, mijn idee was op een gegeven moment: zou hij nou niet, want alles wat op die website moet komen te staan is in principe al een keer in die meetings voorbijgekomen.
• 2:01
  Kan ik dat ding nu vragen om alle meeting transcripties langs te lopen zodat hij de tekst schrijft voor de website? En dat kon.
• 2:09
  Hij maakte gewoon de sitemap met een soort van: wie zijn wij, waarom zijn we op aarde, wat gaan we doen? Al die keurig tekst en ook nog in de toon van hoe wij die meetings doen. Heel grappig.
• 2:17
  En ook alle gevoeligheden die ik in die meeting had besproken, die werden ook keurig in de tekst verwerkt. Als in: dat moeten we niet doen. Dat stond er dus niet in. En toen dacht ik: oké, grappig.
• 2:26
  Nou, dan ga ik aan allemaal mensen vragen commentaar te geven en dan gaat iedereen in Google Docs, weet je wel, archeren en dan van die tekstballonnetjes.
• 2:33
  Nou, ik weet niet of jij, als jij een tekst moet redigeren, dat heb je vast op, op werk ook. Dan hebben mensen commentaar gegeven. En het liefst heb ik altijd als mensen dan gewoon typen wat ze willen hebben.
• 2:42
  Maar in plaats daarvan gaan mensen van die tekstballonnetjes met: dit vind ik niet zo sterk, weet je wel, of zoiets. En dan moet je dat allemaal gaan fixen en dan moet je gaan bedenken en alles.
• 2:50
  En op een gegeven moment dacht ik: ja, maar ik kan natuurlijk ook aan die AI zeggen: verwerk al die commentaren en stuk voor stuk voor stuk waar die suggestie het ding deed echt supergoed.
• 2:59
  Dus opeens was er een website tekst waar ook nog eens een keer iedereen zijn plasje overheen had gedaan. En toen dacht ik: volgens mij kan dat ding nu een website maken, want er had iemand anders al een logo gemaakt.
• 3:11
  Alleen het logo. Dus toen heb ik Cloud Design geopend, het logo erin gesleept, gezegd: dit is de website tekst. Oké, er kwam iets uit. Wat HTML-bestand. Het was een mooie website, had hij gemaakt.
• 3:22
  En toen zei ik tegen het ding: oké, de rest ga jij zelf doen. Dit is de domeinnaam. Ik heb de inlogpaneel van mijn webhost er voor je geopend in Chrome. Kijk maar even of je erbij kan. Ja, ik kan erbij.
• 3:34
  Hier is de tekst, hier is het Cloud Design file. Jij gaat helemaal door totdat die website online staat. Ik spreek je eind van de middag wel weer. En ik ging naar deze website in mijn browser. Hij zei: ik ben klaar.
• 3:47
  Toen had hij dus bij Cloudflare shit ingesteld, DNS-wijzigingen gedaan, uh, ervoor gezorgd dat die domeinnaam gratis gehost werd door Cloudflare. Allemaal workers geïnstalleerd waardoor dat geüpload werd.
• 3:58
  Gewoon al die shite die je normaal gesproken zelf moet doen. Alles had hij zelf gedaan tot aan die, dat die site live was. Dat was openbaring nummer één in mijn hoofd.
• 4:09
  Ik heb nog nooit zo makkelijk zo'n mooie website gemaakt voor iets.
• 4:13
  Maar nu, wat helemaal chill is, is dat ik, nu hebben de mensen de hele tijd commentaar op die website en ik was dan gewend dat je dan in een of ander admin paneel moet je dan gaan dingen, a-aan te passen en zo.
• 4:23
  En dan ben ik degene die als een soort van Harry de hele tijd tussen zit om dan in dat CMS te gaan en dan de dingen aan te passen waarvan mensen zeggen: dat moet daar, dat moet daar.
• 4:34
  Dus toen dacht ik: ik kan gewoon die AI iedere dag die WhatsAppgroep laten lezen. Dus ik heb, gebruik Beeper. Dat is een, een messaging app. Die heeft een MCP waardoor die verbinding maakt met Cloud.
• 4:45
  Die leest gewoon iedere dag, er is een scheduler, keurig een soort van wat zijn de wijzigingen die mensen doorvoeren en die voert hij automatisch door.
• 4:52
  Gewoon knopjes die moeten verplaatsen, tekstwijzigingen, weet ik veel allemaal. Hij zoekt naar de consensus, voert dat door en dan stuurt hij een bericht terug naar de groep met allemaal groene vinkjes.
• 5:00
  Dit is wat ik allemaal heb aangepast vandaag. Ik doe niets, het gaat helemaal vanzelf.
• 5:05
  En heb je, want waar ik tegenaan liep, ik had op een gegeven moment een, een met, uh, toestemming van de groep iemand toegevoegd, een AI, aan een WhatsAppgroep waarin we een soort commissietje runnen voor het een en ander.
• 5:15
  Ja. En ik had gezegd: is het niet handig dat er dan een AI meedraait? Uh, ik had hem Leon genoemd. Nou, is goed. Leon. Doe Leon er maar bij. Nou, nummer gegeven op WhatsApp en zo.
• 5:24
  Avatar had je erbij gemaakt op this person does exist dot com. Weet je wel, al die dingen. Maar wel, iedereen wist hoe, dit had, ik, ik dacht: ik doe het netjes. Ik vraag dan aan iedereen of dat mag.
• 5:35
  En ik kondig ook aan: hij komt er maandagochtend in. Nou, het moment dat ik Leon erin zette werd het natuurlijk terror, hè. Oh, en mensen gingen met Leon praten. Allemaal trollen. Ja, precies.
• 5:43
  Dus ik, ik, dus ik vind het interessant aan jouw verhaal dat als je natuurlijk een groep hebt waarbij eigenlijk vragen gesteld kunnen worden die automatisch op die website komen.
• 5:52
  Want ik, ik, als ik jou zo hoor geloof ik helemaal dat dit werkt, want dat kunnen die modellen, da-, kunnen dat gewoon inmiddels. Ja. Die gaan ook net zo lang door tot het gelukt is. Ja.
• 5:59
  En, uhm, ik merkte dus dat, uh, dat heb ik nog mee zitten lezen, want na een paar uur kijk ik terug. Ik denk: oh, wat is er met Leon gebeurd? Weet je wel, wat hebben ze gedaan?
• 6:07
  Nou, er is allemaal, uhm, mensen in die groep dingen geprobeerd. DM'en naar me van: yo, wat, uh, ben je aan het doen? Kan je dit doen? Kan je dit opvragen, weet je wel.
• 6:14
  Maar ja, mijn API-keys hangen erachter, dus dat vind ik dan niet zo chill, weet je wel. Oh, ja. Maar goed.Ik zag dus dat, want ik had wel gewoon, het was het toen nog Opus, uh 4.5 erachter gehangen.
• 6:24
  Dat hij dus heel vaak had gezegd: nee sorry, dit vind ik echt een beetje raar. Dit is niet binnen de context van wat mijn opdracht is. [lacht] Dus op zich zat er al best wel een goeie. Ja.
• 6:32
  Maar dat is, uh, in jouw geval, zeg maar, is er nog weinig abuse en dit gaat eigenlijk gewoon heel goed. Ja, ja zeker.
• 6:39
  Nou en ik, als er abuse zou zijn, dan zou ik natuurlijk alles langs mij ha-- Dit zijn een groep mensen die ik heel veel vertrouw. Het vertrouwen zit bij de mensen. Ja.
• 6:46
  Maar ik zou ook gewoon kunnen zeggen: uh, geef mij een dagelijks overzicht en pas als ik ja zeg voer je door. Dat doe ik überhaupt heel vaak, dat ik aan dat ding vraag. Suggesties geef en die jij doet, dan zeg eens.
• 6:56
  Ik zeg eigenlijk: je moet het helemaal autonoom klaarzetten, zodat ik alleen nog maar ja hoef te zeggen, maar dan zit ik er in ieder geval wel nog tussen. Maar ik wil niet halfbakken resultaten van dat ding.
• 7:05
  Ik wil wel gewoon dat hij het helemaal checkt, uitvoert, kijkt of er ook mensen zijn geweest die het ermee oneens zijn en dan re, en dan zelf nadenkt om daar resolutie in te, in te vinden. Dat gaat echt heel goed.
• 7:17
  Maar ben je nu, want je, je klinkt voor mij bijna als een soort van, uh, AI astronaut, zeg maar, die, nee, maar ik bedoel daarmee [lacht] te zeggen dat, uh, je bent dingen aan het doen.
• 7:26
  Je, je houdt natuurlijk gewoon heel erg van experimenteren, ook hiermee. Dat je best wel ver gaat al, toch? Hij, hij is wel in mijn DNS settings beneden aan het rommelen, ja.
• 7:34
  Ja, nee, maar ik bedoel, en nog even los van de veiligheid, want dat weten mensen van mij inmiddels wel. Ik zit vooral te denken:
• 7:40
  uh, is het ook niet iets waar je, zou je het niet heel erg gaan missen als het niet meer kan? Honderd procent. Ja, maar ik, ik, ik. Het klinkt alsof je eigenlijk helemaal al hooked bent op dit proces.
• 7:50
  Ja, natuurlijk, maar het is ook de, er zijn heel veel elementen in mijn werk die ik heel stom vind. En DNS settings invoeren, dat, d-, ja, dat komt wel aan de kern. Dat is een beetje als een printer fixen.
• 8:00
  Dus, er, er is toch niemand op aarde die daarvan geniet? Nou, misschien wel. Er zijn vast allemaal DNS liefhebbers nu, die nu woedend zijn, maar sorry voor jullie.
• 8:07
  Maar ik ben heel blij dat ik dat niet meer hoef te doen en dat die browser bediend wordt door een AI die dit gewoon allemaal voor mij instelt zodat het eindresultaat is wat telt.
• 8:16
  Ja, ik, ik, ik vind het vooral gewoon bijzonder hoe we, want ik heb daar zelf in mijn eigen experimenten en dingetjes een soort last van, uh, dat ik, ik kon bepaalde dingen twee maanden geleden nog niet met AI. Ja.
• 8:29
  Die kan ik nu wel. Ja. En als ik het nu niet meer zou kunnen, zou ik dat al best balen vinden eigenlijk. Ja, natuurlijk. Maar, maar, ja, maar, [lacht] natuurlijk. Jij wil er even bij stilstaan dat dit aan de hand is.
• 8:38
  Nou ja, kijk, natuurlijk, als iemand zegt: oké, je vaatwasser is stuk en je staat weer je eigen kopjes te wassen. Dan is het evident.
• 8:44
  Ja, dan zeg je van: nou, ik hoop dat hij het snel weer doet, zodat ik het kan ontkalken. Uh, maar die introductie van die, uhm, gewenning en een soort van, uh, natuurlijk. Ja. Letterlijk het woord wat jij gebruikt.
• 8:56
  Dat gaat nu per week. Ja. Ja, het, jij zei net voor uitzending tegen mij: gebruik je wel Codex? Toen was ik een beetje geïrriteerd, want nee. Ja, dat voelde ik. Ik dit alles. Ik zit alles in Cloud Code te doen.
• 9:08
  Maar, en ik weet wel dat Codex beter, de vibe, de vibe change een beetje aan het, aan het veranderen, dat je weer Codex. Tering. Oké, dus nu moet ik Codex gebruiken.
• 9:16
  Nou ja, maar, het, het punt ervan is, ik zeg niet: je moet Codex gebruiken.
• 9:20
  Ik vroeg aan, ik vroeg het omdat ik, uh, merk dat, uhm, en dit gaat steeds sneller, uh, dit is wel zo een soort cliché in, uh, de hele AI report dat alles sneller gaat.
• 9:32
  Maar ik bedoel meer te zeggen: in december hadden we het Cloud Code moment. Ja. Iedereen had tijdens de kerst lopen rommelen.
• 9:38
  Veel van mijn software collega's e-mailden mij met: joh, inderdaad, het begint toch wel ergens op te lijken nu. Ja.
• 9:43
  Nou, de ne-, uh, daarna is OpenAI een beetje gaan meerennen, want Codex was ook nog een matig iets op de, op de terminal en werd ineens een eigen desktop app.
• 9:52
  En die app zag ik al een beetje, die begint wel heel goed te worden, die app. En inmiddels is eigenlijk OpenAI met hun Codex Cloud Code een beetje voorbij.
• 10:01
  Uh, ook een beetje voorbij omdat de computer use best wel slimmer ingebouwd is, hè. Dus de windows, die blijven gewoon op de achtergrond. Hij maakt een tweede cursor.
• 10:09
  Hij klikt supersnel, echt gewoon, nou, tussen iedere klik zit een halve seconde en gaat hij door dingen heen.
• 10:14
  Dat voelt heel anders dan een soort van, met alle respect, hoe ik gewend was van Cloud Coworking Code, dat hij computer used. Dus,
• 10:21
  en ik, uh, volg natuurlijk, uh, deze hele, uh, nou niet hele, want dat is te groot, maar ik probeer ook een beetje bij te blijven, anders word ik niet meer serieus genomen.
• 10:29
  Dus ik dacht: nou ja, dan, uh, ook al ben ik toch wat meer van, uh, Anthropic als het om hun tooling gaat, laat ik Codex maar weer een keer proberen. Want als ik dit allemaal moet geloven.
• 10:37
  Nou ja, en ik, ik, ik kan niet anders zeggen dat, uh, nou, waar heb ik het dan over?
• 10:42
  Los van computer use, de snelheid, uh, waarmee die, uh, kan programmeren, de kwaliteit dat het hem lukt om de eerste, soms tweede keer pretty much neer te zetten wat ik wil neerzetten en het doorgaan en doorgaan en doorgaan op een taak.
• 10:57
  Je kunt ook zeggen /goal en dan zeg je gewoon: hier heb je een einddoel, succes en dan kan je een dag later terugkomen. Uh, is best wel, ja, indrukwekkend op zijn minst. Wat heb je gemaakt?
• 11:07
  Ja, precies, want laat ik het iets concreter maken. Ik wist dat jij dat er natuurlijk weer naartoe wilde. Ik heb een, uh, bedrijf en daardoor heb ik ook een auto. Nou, die heb ik niet daardoor.
• 11:16
  Ik heb een auto en een bedrijf en daardoor moet ik nadenken over wanneer ik er zakelijk in rij of wanneer ik privé in die auto rij. En, uhm, nou ja, in, i-i-in alle eerlijkheid, ik ben zo'n chaotisch mens.
• 11:27
  Ik vind het echt moeilijk om te snappen welke dag het is en hoe laat het is, dat dat mij over het algemeen gewoon niet zo goed lukt. Dus. Dat bijhouden. Ja, dus wat betekent dat in mijn geval? Ik heb een privéauto.
• 11:37
  Er wordt weinig, er wordt weinig gedeclareerd, dus ik ben op zich niet iets aan het doen wat niet mag.
• 11:42
  Ik ben geld aan het mislopen, want ik ben al mijn zakelijke ritten niet aan het opgeven, dus ik rij gewoon heel veel, uh, zakelijk zonder dat ik dat opgeef.
• 11:49
  Nou heb ik daar natuurlijk al lang door de jaren heen allerlei appjes voor geïnstalleerd en er zijn wel twintig bedrijven in Nederland die allerlei tracking devices. Dat werkt allemaal niet. Niet zoals ik wil. Nee.
• 11:59
  Uh, want, uh, ik wil natuurlijk dat hij in mijn agenda kijkt om te zien waar ik was, zodat hij zelf beslist. Natuurlijk.
• 12:06
  En, uh, nou ja, ik wil dat hij, uhm, eigenlijk wilde ik in eerste instantie dat, ik was heel klein begonnen, voor mij dan klein. Ik dacht: ik wil gewoon een MCP hebben naar mijn auto.
• 12:16
  Uh, dat, dit is een grote stap die ik nu maak, misschien voor jou, maar wat ik al doeOké, één stapje terug nog, anders gaan mensen het niet meer begrijpen.
• 12:24
  Ik heb een aantal dingen die ik in, uh, Claude Cowork doe, waar ik bijvoorbeeld zeg: kijk even in mijn Moneybird naar mijn facturen. Kijk even in mijn agenda of ik nog lezingen moet geven.
• 12:35
  Staan voor alle lezingen netjes de facturen erin? Zo niet, sug-suggereer drafts. Zet ze klaar, kijk naar de afspraken in de mail, dat soort dingen. Dat doet ie. Dat doe ik al twee, drie maanden op die manier.
• 12:45
  En, uh, daarnaast heb ik, uh, uh, dacht ik: o, dus ik heb een soort van toegang vanuit Claude naar mijn boekhouding en naar mijn agenda. Ik wil ook gewoon kunnen zeggen: kijk waar mijn auto geweest is. Ja.
• 12:57
  Kijk in mijn agenda. Ja. Maak de pdf. Ja, natuurlijk. Ja, dus, da-, zo was ik begonnen. Nou, da-, dit, dit, uh, maar. Ik denk dat heel veel mensen dit nu willen. Ja dus. En ik dacht: oké, praat met mijn auto.
• 13:07
  Kan je zeggen: nou ja, die heeft misschien een boardcomputer of zo. Ik denk nee, ik moet het dan met een hardware. Dus ik had een dongeltje en zo en een g, en een gsm-ding.
• 13:14
  En ik, ik dacht heel de tijd: ik heb daar geen zin in, want dan moet ik die dongel en dan moet er een simkaart in, dan moet ik dat gaan programmeren via, via sms.
• 13:20
  Toen dacht ik: weet, dat hoeft natuurlijk allemaal niet meer. Dus ik heb die dongel besteld. Ik stop er een simkaart in. Ik zeg tegen Codex: yo, dit is de dongel, dit is het telefoonnummer. You do you.
• 13:31
  Nou, hij zo: hij moet op, neemt mijn iMessage over, gaat sms'jes sturen naar dat ding, configureert die volledige dongel zoals ik het wil. Gaat, gaat de prepaid site inloggen.
• 13:39
  Klikt het ding, haalt de access point informatie op. Dude, hij ging alles doen. Ja.
• 13:43
  Dus ik had na 3 minuten een dongel die begon te rapporteren naar een worker bij CloudFare waar die was, dus ik zei: dit gaat wel heel hard nu. En toen zei ik: ja, ik wil hier dan bij kunnen via MCP.
• 13:52
  Hij zei: o, ik snap wel waar je naartoe wil. Prrrroep. En ik denk dat ik in drie, vier stappen en twintig minuten had ik al mijn auto in Claude, namelijk: waar was mijn auto gisteren?
• 14:01
  Hij zei: nou, deze ritten heeft hij gemaakt. Ik zei: [lacht] wat? Ja. Uh, bizar. Tuurlijk wel de dongel in mijn auto gedaan. Ik heb geen humanoïd die die dongel in die auto heeft gedaan. Dat heb ik zelf gedaan.
• 14:09
  Voor de helderheid: je hebt zelf de dongel in de auto gedaan. Ja, want anders denken mensen: dat kan niet. Er zit een kastje in mijn auto, die heb ik er zelf aangesloten.
• 14:16
  Dat moest ik nog doen en voor de rest was het kastje voorgeprogrammeerd door Codex en die begint, uh, te zenden. En toen dacht ik: ja, maar dan wil ik er misschien ook wel gewoon een platform bij, et cetera.
• 14:25
  Uiteindelijk, lang verhaal kort, is er een heel ride tracking sharing platform voor mezelf, iPhone, Android en web. Ik heb het hele ding wat ik wilde al die jaren al.
• 14:33
  Oké, maar je moet dus Codex gebruiken in plaats van Claude. Ik denk dat het verstandig is om Codex weer eens te bekijken, zodat je een beetje kan zien hoe de wedstrijd nu loopt.
• 14:43
  Uhm, want het is best indrukwekkend allemaal. Ik hoor geen ja, maar ik hoor ook geen nee nu. Dus het is een beetje verwarrend. Ik moet het allebei gaan gebruiken. Of wat? Het is gewoon een programmeertool.
• 14:52
  Ik heb, ik heb er maar één nodig. Wij hebben een hele webinar gedaan over overstappen van ChatGPT naar Anthropic. Ja. Het ligt er een beetje aan waar je loyaliteiten liggen.
• 15:00
  Ik denk dat het- Mijn loyaliteiten liggen nergens. Ik wil gewoon het beste. Als jij een jongen zonder [lacht] enige vorm van loyaliteiten bent. Tuurlijk, hallo. Dan moet jij even naar Codex.
• 15:08
  Ja, kan ik je wel aanraden om eens te gaan kijken. Kun je een webinar gaan maken om, om, uh, om, uh, wisselen naar, uh. Nou ja, ik wil je alvast het voorbeeld. Uh, dit is het samenvattende verhaal rondom Codex.
• 15:18
  Daar is geen webinar weer voor nodig, want je spreekt gewoon in drie zinnen Nederlands je wens uit. Je drukt op een knop en hij komt echt ver. Ja. Hij komt echt heel ver.
• 15:27
  Ja, maar misschien is het dat, het, dat, je, je zegt Codex en ik denk dat veel mensen dan al afhaken omdat ze denken: dat klinkt als niet dat het voor mij is, maar het is, het is, het, het, het.
• 15:36
  Je zegt: het wordt eigenlijk zo makkelijk dat als je een idee hebt, dan, dan moet je alleen nog die idee verzinnen. Sterker nog, op het moment dat je Codex tegenwoordig opstart, dan krijg je een knop. Ga je programmeren?
• 15:44
  Of is het gewoon voor je leuke computergebruik? Want dat heet ook Codex tegenwoordig. Ja. Het is hun cowork ook. Ja, ja, ja. Dus er is meer aan de hand. Ja, ja, ja. Oké, we gaan naar het nieuws.
• 15:54
  Maar eerst een boodschap van onze sponsor Moneybird. [muziek] Hoi, ik ben Jeroen, product engineer bij Moneybird. Wij bouwen software voor ondernemers dat bankieren en boekhouden een stukje makkelijker maakt.
• 16:08
  Ik sta hier met Lisbeth, chef kennisbank. Hoe zetten jullie AI in om onze support aan klanten te verbeteren? Nou, we hebben een kennisbank met meer dan duizend artikelen.
• 16:17
  Uh, Moneybird is een hele uitgebreide applicatie en we ontwikkelen natuurlijk heel snel en daarom is het belangrijk dat de kennisbank up to date is. Al die artikelen die vormen de basis voor onze AI bot.
• 16:27
  En als iemand dan een vraag stelt, dan wordt alle informatie uit de hele kennisbank gebruikt om het juiste antwoord te geven.
• 16:32
  Het is belangrijk dat alles goed gestructureerd is en vooral natuurlijk begrijpelijk voor onze bot. En daar helpt AI ons nu bij. Wat doet AI dan voor je?
• 16:40
  We hebben onze AI tool precies uitgelegd hoe wij willen dat hij werkt. Hij is verbonden met onze kennisbank en hij kan factchecken op basis van de code in onze applicatie.
• 16:48
  Ik geef een opdracht en dan doet hij een check, uh, of het echt klopt met hoe de applicatie echt werkt.
• 16:52
  Zo blijft alles up to date, maar hij kan bijvoorbeeld ook informatie over een bepaald onderwerp verzamelen en structureren om zo te voorkomen dat, uh, informatie misleidend of dubbel is.
• 17:01
  AI is als een soort collega voor ons. Klanten hebben hiermee snel de informatie die ze zoeken en alles is up to date. Goed bezig! Dank je wel Lisbeth. Meer lezen over hoe wij AI inzetten? Kijk op Moneybird.nl/aireport.
• 17:12
  Meld je aan via de link en krijg 120 dagen gratis. [muziek] Een jury had minder dan 2 uur nodig om Musks veelbesproken rechtszaak tegen OpenAI af te wijzen.
• 17:27
  Niet per se omdat hij ongelijk had over wat hij claimde, maar omdat zijn bezwaar te laat was aangekaart. Dat is toch wel echt, uhm, hoe zeg je dat? Een downer, uh, dat, dat, dat, dat dat dan de ontknoping is.
• 17:40
  Soort vorm, vormfoutachtig iets. Jeetje.
• 17:43
  De vraag was of OpenAI zijn oorspronkelijke belofte breekt, want Musk claimt dat in de oprichtingsakte van OpenAI is gesteld dat het bedrijf een non-profit moet zijn en dat het veilige AI moet maken onderweg naar AGI, die de hele mensheid ten goede komt.
• 17:59
  Hoewel Musk in beroep gaat op het vonnis, lijkt het erop dat Open-OpenAI gewoon door kan gaan op de ingeslagen weg en dus ook een beursgang, uhm, voor elkaar gaat krijgen.
• 18:09
  Zowel Musk als Altman willen op korte termijn met hun bedrijven naar de beurs. Dus van dat hele idee van een non-profitIs helemaal niks over.
• 18:18
  Op zijn jaarlijkse ontwikkelaars conferentie liet Google deze week zien dat het weer serieus meespeelt in de AI race.
• 18:24
  Een miljard gebruikers zien vanaf deze week in Google Search een vernieuwd zoekscherm met allerlei nieuwe AI functies. En ook lanceerde Google een assistent die doorwerkt terwijl jij pauzeert.
• 18:33
  Een video model die allerlei natuurkundige verschijnselen kan stimuleren en dat geeft buitengewoon realistische beelden. We gaan het daar zo nog meer over hebben.
• 18:42
  Arthur Mensch, dat is de CEO van het Franse AI bedrijf Mistral, sloeg vorige week alarm voor het Franse parlement.
• 18:49
  Europa heeft nog twee jaar om te voorkomen dat het structureel afhankelijk wordt van Amerikaanse en Chinese AI, zei hij.
• 18:56
  Zijn redenering is als volgt wie de energie en rekencapaciteit controleert, controleert de AI en heeft daarmee een enorme economische en geopolitieke voorsprong.
• 19:07
  En dat dreigt zich allemaal binnen een periode van twee jaar te voltrekken, volgens Mensch. En daarmee is het voor Europa daarna te laat.
• 19:16
  Een redeneer model van OpenAI heeft een wiskundig vraagstuk opgelost dat al 79 jaar open stond. Het gaat om het zogenoemde zogenoemde unit distance probleem. Ja, dat heb ik ook altijd.
• 19:27
  Als ik, als ik die probeer te doen loop ik helemaal vast. Jij appte mij vanochtend: duurt eindelijk.
• 19:32
  Het bestaat uit de vraag hoeveel, blijf erbij Wietse, punten koppels in een vlak precies op een eenheidsafstand van elkaar kunnen liggen.
• 19:42
  De gangbare aanname onder wiskundigen was al decennia lang dat een bepaalde rooster configuratie het beste resultaat gaf. Iets, maar niets is minder waar. Het AI model bewees dat de gangbare aanname
• 19:54
  niet klopt en het leverde een constructie die structureel beter scoort. Een beroemde wiskundige noemt het een mijlpaal voor AI in de wiskunde.
• 20:02
  Figure AI liet afgelopen week drie humanoids zelfstandig pakketjes sorteren aan een transportband. Hun taak was simpel barcodes scannen, pakketje oppakken, pakketje omdraaien en terugleggen.
• 20:13
  Dat doen mensen normaal gesproken en ze deden het op de snelheid van een menselijke medewerker. Wat begon als een video van 8.00u groeide uit tot een livestream die door meer dan 10 miljoen mensen werd bekeken.
• 20:23
  En daarmee ging een deel van het publiek ook twijfelen aan wat ze zagen. Een robot die zijn hoofd aanraakte deed vermoeden dat er mensen op afstand mee stuurden via VR-headsets.
• 20:33
  Oftewel dat niet echt een robot te zijn die het ding bestuurde, maar dat Ramon stiekem achter zat. Figure AI ontkent dat officieel.
• 20:39
  De livestream maakte wel mooi de verschillen tussen mens en robot duidelijk, want zodra de batterij leeg raakte werd de ene robot vervangen door de andere. En zo konden zij dag en nacht doorwerken.
• 20:50
  AI verandert de wereld van cybersecurity razendsnel op dit moment en doet dit voor zowel de good guys als de bad guys. Mozilla, de browsermaker, vond met behulp van AI modellen in één maand 423 bugs in Firefox.
• 21:05
  Een jaar eerder waren dat nog zo'n 31. Onder de gevonden kwetsbaarheden zat zelfs een fout die al vijftien jaar onopgemerkt in de code zat.
• 21:13
  Aan de aanvallers kant meldt cybersecurity bedrijf Experian dat 40% van de 5.000 datalekken die het in 2020 behandelde door AI werd aangestuurd.
• 21:22
  Phishing wordt persoonlijker, synthetische identiteiten overtuigender en verkenningswerk op zoek naar bugs sneller.
• 21:29
  Vroeger moest een aanvaller scripts schrijven of mensen inhuren en nu volstaat een agent die op schaal allerlei varianten uitprobeert om mensen erin te luizen.
• 21:38
  En tenslotte Apple werkt voor iOS27 aan een functie die extensions zou gaan heten. Daarmee kunnen gebruikers AI modellen van andere apps kiezen binnen de Apple Intelligence omgeving, zoals Siri en Schrijfhulp.
• 21:51
  Google en Anthropic worden getest als mogelijke opties. Over de toekomst van ChatGPT, momenteel het enige beschikbare model in iOS, bestaat nog onduidelijkheid. Strategisch past dit allemaal perfect bij Apple.
• 22:01
  Het bedrijf wil niet per se de beste AI zelf bouwen, maar de beste omgeving bieden om AI te gebruiken. Voordat we naar het hoofdonderwerp gaan eerst een boodschap van onze sponsor Rockstars.
• 22:18
  Ja, goedemiddag, Thijs van Team Rockstars IT hier! Vandaag schuift een van onze co-owners Simone van Erp bij mij aan met een hele stapel surveys onder de arm. Simone, van harte welkom! Ja, thanks Thijs!
• 22:28
  We delen in deze podcast natuurlijk elke week hele mooie projecten waardoor je bijna zou denken dat onze AI reis al helemaal uitgestippeld is. Maar de realiteit is dat we meer niet weten dan wel.
• 22:37
  En om antwoorden te vinden vraag ik heel graag onze 700 Rockstars naar hun ervaringen en advies op AI vlak. Ik heb net de analyses achter de rug. Nou, ik ben benieuwd! Wat geven ze aan?
• 22:45
  Dat werken met AI ons werkgeluk nu echt laat stijgen. Dus we leren nieuwe dingen. Vinden we heel cool. We zien onze prestaties ook verbeteren en we kunnen meer verschillende dingen. Tegelijkertijd hebben we zorgen.
• 22:54
  Hoe leuk gaan we onze baan straks nog vinden als we vooral agents aansturen? En hoe breinvriendelijk is werken met AI nou eigenlijk? Heel gaaf dat we zo'n survey doen, maar dan ben ik toch even benieuwd.
• 23:01
  Want hoe zet jij dat nou in? Of hoe gebruikt Team Rockstars IT als organisatie dit? Het heeft ons en mij echt geholpen om een bewustere routekaart te maken over onze AI inzet.
• 23:10
  Want je hebt zoveel wat technisch mogelijk is, maar wat willen we dan echt? En hoe brengen we dat op een goede manier in de organisatie naar voren?
• 23:15
  We dachten ook dit moet niet alleen bij ons blijven, maar dat willen we breder doen. Vandaar dat we de Nationale AI en Kennis Werk Monitor hebben opgezet. Dus je kan de monitor vanaf nu invullen.
• 23:23
  Ik hoop echt dat veel luisteraars van deze podcast hun mening willen geven. We delen alle details weer in een whitepaper. En Thijs, jij weet waar je de luisteraars kunnen invullen, toch?
• 23:30
  Jazeker, die kunnen ze vinden via de link in de shownotes of via Team Rockstars.nl/AI report.
• 23:35
  Vul daar zeker even in hoe AI jouw werk en jouw werkgeluk beïnvloedt, want dan klimmen we dus samen naar die nationale monitor toe. Dat is heel vet.
• 23:42
  En als kers op de taart sturen wij een benchmark toe na het invullen, want dan kan je even zien hoe je scoort ten opzichte van de rest van IT in Nederland. Dus ik zou zeggen invullen maar. En tot volgende week!
• 23:55
  Ja, groot nieuws uit het Google hoofdkwartier deze week, want twee jaar geleden leek Google de grote verliezer van de AI race. ChatGPT had de wereld net veroverd en Google leek te laat.
• 24:05
  Iedereen maakte grapjes over hoe slecht de AI van Google was, terwijl zij op dat moment al het grootste, de grootste dataschat ter wereld in huis hadden, namelijk de gebruikersdata.
• 24:14
  Heel veel gebruikersdata van al die Gmail, Google Drive en weet ik wat gebruikers.
• 24:19
  We hebben nog niet eens over search, maar op zijn jaarlijkse ontwikkelaars conferentie I/O liet het bedrijf deze week zien waarom dat voordeel nu eindelijk voor hen moet gaan werken.
• 24:28
  Er zijn een aantal grote aankondigingen gedaan.Ongeveer 8.000 als ik het goed begrijp. Nou, meer dan 20. [lacht] We gaan er een paar uitlichten.
• 24:37
  Eén is misschien de, degene die de meeste mensen direct zien, namelijk AI in Google Search. Er zit nu een, dat zit er al lang in dat er kleine AI, uh, reacties zijn op het moment dat je op iets zoekt.
• 24:49
  Dat model wordt nu, uh, beter en wordt nu voor iedereen standaard ingebakken. Wat verandert er dan voor jou concreet? Nou, je kan foto's, documenten en video's in de Google zoekbalk gaan slepen en er vragen over stellen.
• 25:01
  En die zoekmachine onthoudt vervolgens ook de context van het gesprek, zodat je niet iedere zoek, uh, opdracht die je ingeeft dat dat ding weer opnieuw begint als een soort goudvis.
• 25:11
  Nee, hij onthoudt wat je eerder ook gezocht hebt en dat gaat meewegen in hoe je antwoord krijgt.
• 25:16
  Maar de meest geavanceerde AI zoekfuncties worden pas deze zomer uitgerold en zijn aanvankelijk alleen beschikbaar in de Verenigde Staten. Uh, is het iets om onder, van onder de indruk te zijn Wytse?
• 25:25
  Behalve dat het, de schaal enorm is. Nou ja, ik, ik wil die schaal er wel even bij halen in, in cijfers, want ik, uh, heb de— oké, aantal dingen.
• 25:35
  Normaal kijk ik zo'n keynote nooit terug, maar kijk ik de summary terug en die is dan acht tot negen minuten. De summary was 27 minuten zag ik. Dacht ik ook. Tering, dit is een samenvatting.
• 25:47
  Die van Search was 35 minuten summary. Jeetje. Uhm, nou, dat, daar ben ik toch even doorheen gegaan. Dat zegt iets, want nou, het zegt iets over de hoeveelheid aankondigingen.
• 25:56
  Maar ook, en dit is een detail uit de keynote, ik ga ervan uit dat we de cijfers van Google, uh, kunnen geloven. Of in ieder geval, dit, deze komen vanuit Google.
• 26:05
  Uhm, we hadden een, een jaar geleden, even kijken hoor, 480 triljoen tokens, dus dat is het aantal- 480 triljoen tokens.
• 26:15
  Triljoen tokens die Google, Google moet genereren binnen het Google ecosysteem om AI antwoorden te geven. Voor de mensen. Ja, uh, en een jaar daarvoor 9.7 triljoen. Dus we zijn van 9.7 naar 480 gegaan.
• 26:26
  We zitten- Dat is wel een flinke ver-- ja, oké. We zitten nu op 3.2 quadrillion AI tokens monthly. En als je die grafiek ziet is dat gewoon- Geen idee wat dat is. Nee, ik ook niet, behalve dat het een parabool is.
• 26:37
  Dat kan ik je wel vertellen. Ja. En, uhm, waarom zeg ik dit? Omdat, uh, het soms moeilijk is om tussen alle hype en, uh, gedoe nog te begrijpen, uh, wat er allemaal waar is van al deze AI, uh, innovatie en gedoe.
• 26:54
  Google lukt het blijkbaar om AI op zo'n manier in al die producten te stoppen dat de vraag naar AI van Google eindgebruikers exponentieel aan het toenemen is. Ja. En dat is toch wel, uh, heftig.
• 27:09
  Daar bedoel ik mee heftig om meerdere redenen, want je moet die tokens ook daadwerkelijk kunnen produceren. En daarmee bedoel ik te zeggen- Ja, maar eerst even: wat kan je ermee? Nou.
• 27:19
  Dus die, er is een zoekbalk waar je dingen in kan slepen. Wat gaan we hiervan merken?
• 27:22
  Nou, de A-, de AI modus, zoals de eerste versie van AI in Google werd gelanceerd twee jaar geleden, zorgde ervoor dat mensen recepten kregen van pizza met benzine erin. Oh ja. En, uh, taart bakken met stenen erin.
• 27:35
  [lacht] Wa-dat was niet best. Dat was wel heel grappig. Ja, nou, wa-waarom?
• 27:39
  De modellen van Google waren niet zo heel erg denderend en dan moesten ze ook nog eens een soort goudvis versie van dat niet denderende model daar aanzetten. Want je kunt- Het is een heel dom model.
• 27:47
  Ja, want je kunt het gewoon niet serveren in- Op schaal. Op schaal. Ja.
• 27:50
  Nou, dus als je wel iets op schaal, uh, wil kunnen doen qua intelligentie kan je twee dingen doen: meer datacentra bouwen, hebben ze gedaan, en je modellen zoveel beter maken dat zelfs een destillaat van dat grote model, een kleine babygarnaal versie van je supermodel, intelligent genoeg is om interessante antwoorden te geven.
• 28:11
  Dat plus, want dat is eigenlijk wat we nu hebben, google.com, de klassieke zoekmachine en Gemini zijn aan het samenvoegen nu. Nice. Dus je krijgt nog steeds een input balk, maar dat wordt meer een gesprek.
• 28:23
  Zie het als de kracht van ChatGPT gecombineerd met klassieke Google Search met daarachter een model. Dat is één van de grote nieuwsitems, is Gemini 3.5 Flash. Waarom Flash?
• 28:34
  Dat is dus de kleine babygarnaal destillaat van het grote broertje of zusje. Maar?
• 28:39
  Maar die, uh, is uiteindelijk in combinatie met een betere interface dan voorheen, plus een steviger model, zorgt er dus voor dat het een beetje bruikbaar aan het worden is. Maar het is een heel goed model toch?
• 28:51
  3,5 Flash. Ze, ze plotten dat op een grafiek van intelligentie ook. Nou, dat is, wa-, ja, goed. En dan meet het zich aan- GPT 5.5. GPT 5.5.
• 29:00
  En dat is niet de mini, hè, dus, dus wat je krijgt uiteindelijk is een model dat én betaalbaar is voor Google om te schalen. Ja. En de intelligentie, want uiteindelijk is het- Wacht even.
• 29:08
  Dit is een model wat standaard de zoekbalk van Google ingaat, wat even slim is als, als ChatGPT 5.5.
• 29:14
  Het, het, het- Ja, ik zou zeggen, want ik heb de benchmarks wat, ben er wat dieper ingedoken, want ik schrok een beetje dat- Het was een beetje marketinggelul. Ja, ik dacht: dat is wel heel erg bizar.
• 29:23
  Het is niet helemaal marketinggelul. Je, je kunt zeggen dat 5.5, uh, tussen 5.5 mini en normaal, dus wat je als gratis gebruiker krijgt als je op denken aanzet, zeg maar, uh, in ChatGPT, dat dat nu ook in Google zit.
• 29:37
  Dus als het nieuws dan is, uh, waar mensen gewend zijn gratis in ChatGPT mee te kunnen kletsen, is nu trouwens by the way standaard ingebouwd in google.com, waar de meeste internetgebruikers nog steeds naartoe gaan.
• 29:48
  Dan zou je kunnen zeggen, zeker in de context die jij eerder schetste van Google had twee jaar geleden nog best wel [lacht] problemen, uh, dat dit eigenlijk deze aankondiging is.
• 29:58
  Het is Google gelukt voor hun op een betaalbare, schaalbare manier blijkbaar om de AI, uh, intelligentie van ChatGPT te integreren in de interface van google.com.
• 30:10
  Niet alleen maar qua visuele stijl en dat je een gesprekje kan voeren, maar ook nog eens dat ze het kunnen leveren en dat het ook nog slim genoeg is dat je er wat aan hebt.
• 30:18
  En dat is best wel een, uhm, je zou kun— ik denk dat er wel een champagnetje gepopt is binnen Google. We zijn bij. Mhm. Het is gelukt. Ja. Nu, nu zijn we op dat punt.
• 30:28
  Ja, en integreren het in, uh, in het, het meest gebruikte product van de wereld.Ja, en ik vind hem, uh, ook wel Namelijk Google Search. Ja, en ik, ik denk ook dat hij dus heel pragmatisch gekozen is.
• 30:39
  Want eigenlijk was blijkbaar intern de opdracht: hé, leuk dat jullie een, ook weer een frontier supermodel gaan trainen, hè, onze eigen Mythos Opus/uh, GPT5 vijf Pro.
• 30:49
  Het eerste wat jullie uit de oven gaan trekken is de allerkleinste versie die je kan, die zo snel mogelijk in google.com kan, want we verliezen gebruikers naar ChatGPT. Ja, ja, ja. Oké.
• 30:59
  Een ander ding wat ze introduceerden was Gemini Spark. Dat is een persoonlijke assistent die zelfstandig taken uitvoert met de belofte van een AI-medewerker die dus jouw, jouw hulpje is, die nooit stopt.
• 31:11
  De tool is voorlopig alleen beschikbaar in de Verenigde Staten. Dat is belangrijk om gelijk aan het begin erbij te zeggen, maar toch even.
• 31:17
  Het voordeel van Google ten opzichte van concurrenten als Anthropic en OPA, OpenAI is natuurlijk dat Google heel veel van die data in huis heeft.
• 31:23
  En dan niet alleen jouw zoekgedrag, maar ook nog jouw documenten, je e-mail, je agenda, et cetera, et cetera. Daarmee hoeft het geen integraties te bouwen met allerlei externe services.
• 31:33
  En Spark kan daardoor straks zelfstandig e-mails versturen en aankopen doen, zegt het bedrijf. Het belooft daardoor altijd, daarvoor altijd toestemming te vragen.
• 31:43
  Dus dat je niet zomaar aankopen gedaan krijgt zonder dat je het vraagt. Maar dat betekent ook dat je een assistent toegang geeft tot je inbox, je agenda, je documenten en je betaalgegevens.
• 31:52
  Dus dat is de, de negatieve kant van de medaille is dat je dus toegang geeft tot al die persoonlijke gegevens. En dat vergt nogal wat vertrouwen wat je moet hebben als Google, uh, van Google.
• 32:01
  Wat is die assistent Spark iets? Wat is een voorbeeld? Want ze zeggen aankopen doen. Dan denk ik altijd: dat wil ik helemaal niet. Wat, wat is de- Nou, ik denk de, de beste manier om deze te begrijpen.
• 32:12
  Want laten we het even framen als een soort Google is een beetje aan het inhalen op heel veel punten. Uhm, [slikt]
• 32:19
  wat we hebben meegemaakt sinds december is dat de coding tool Claude Code uit de hand gelopen is richting CoWork en inmiddels Anthropic een tool heeft die door individuelen, uh, door particulieren gebruikt wordt op hun computer om hun bonnetjes te verzamelen voor hun, uh, verjaardag.
• 32:34
  Uhm, dat OpenAI daarop gereageerd heeft met Codex, die, zoals wij eerder in deze aflevering bespraken, inmiddels voorbij alleen maar coding gaat.
• 32:43
  Als je hem start, zegt ie: ben je persoonlijk bezig of privé, uh, zakelijk? Ga je bouwen of ga je lekker op je computer rommelen?
• 32:49
  Daar had, uh, ook, uh, Google met hun Gemini ook een antwoord op nodig, want die hadden tot nu toe alleen maar Anti-Gravity gemaakt, wat hun antwoord was op Claude Code. Mhmm.
• 33:01
  En, en, i-, Anti-Gravity liep al helemaal achter. N-, dat hebben mensen een week gebruikt en toen weer in de kast gegooid. Spark is CoWork. Spark is Codex voor persoonlijk gebruik.
• 33:13
  Maar vraag jij dan aan mij: oké, boeien, ze doen een inhaaldrace, who cares? Maar bedoel je een tool die, uh, op bepaalde momenten routinematige taken voor je kan uitvoeren? Alles wat jij kent uit CoWork.
• 33:25
  Ja, wat, n-, hoe, hoe moet ik dit voor me zien? Is dit een app? Is dit een- Ja, het is een app. Uh, uhm, die, uh, app is een, uh,
• 33:32
  het in, unieke eraan is in dit hele slagveld, zeg maar, of in het speelveld zou ik moeten zeggen. En een beetje slagveld. Het is ook een slagveld. Absoluut.
• 33:39
  Is, uhm, je, je start deze app op, er staat een inputveld: wat wil je?
• 33:44
  En jij zegt bijvoorbeeld dat jij mij iedere zondagavond een pa, een podcast voor me maakt met de daily highlights van mijn agenda voor de ma, de week erop. Oh ja.
• 33:52
  Nou, leuk dat ie, dat ie toegang heeft om audio te maken, dat ie filmpjes en plaatjes kan maken, maar hij kan jouw computer ook besturen. Ik weet dat jij en ik dit inmiddels een soort van gewend zijn.
• 34:01
  Ik denk dat het voor heel veel mensen nog best wel nieuw is. Uhm, dan is de grote unique selling, sorry, twee unique selling points. Google heeft toegang tot al die data.
• 34:11
  Dus als jij zegt: stuur me een mailtje, dan kan hij dat, want Gmail. Bekijk dit document. Dat kan hij, want je zit in Google Docs. Even ervan uitgaande dat je geïnvesteerd bent in het Google-ecosysteem.
• 34:21
  En dan de, wat groot nieuws is, en dat lieten ze natuurlijk ook heel dramatisch zien: als jij je laptop dichtgooit, gooit, gaat het gewoon verder, want het draait allemaal bij Google. Mhmm.
• 34:31
  En dat is wel een groot ding, want, uh, voor CoWork moet je laptop aan blijven staan. Voor Codex moet je laptop ook bla-, pla-, aan blijven staan. En Google zegt: wij hebben zoveel van jou.
• 34:40
  Wat is dan een voorbeeld wat ze noemden? W-wa, je zegt net podcast genereren op basis van je agenda. Maar wat, wat waren voorbeelden die voorbij kwamen die- Reageren op e-mails zonder dat jij erbij bent.
• 34:49
  Uh, uh, uh, reageren op reacties op documenten en alvast commenten ernaast plaatsen. A, ja, jij zit al te glimlachen naar mij.
• 34:55
  Ik denk dat, uh, jij bent volgens mij, heb je best wel wat, wat van je data bij Google staan omdat je Android gebruiker bent.
• 35:01
  Ik denk: misschien moet je niet Codex gaan testen, maar Spark, uh, met een Europees, uh, trucje.
• 35:07
  Want uiteindelijk is, uh, de stap die Google nu zet om te zeggen: we betrekken al jouw data erbij en we, we voeren het uit op onze servers. Dat gaat een kwalitatief verschil maken.
• 35:19
  En als jij zegt van: wat kan je dan allemaal? Ik bedoel, ze kunnen websites voor je bezoeken.
• 35:23
  Dat kopen is trouwens wel waar, als in dat ze wel een pietatje kunnen kopen, wat de andere tools niet kunnen omdat Google onderdeel is van de A2A, Agent to Agent.
• 35:31
  Uh, oftewel er is een protocol afgesproken met bepaalde providers dat er wel aankopen gedaan mogen worden.
• 35:37
  Is het nu een losse app die mensen dus naast hun Gmail en naast hun, uh, Google Assistant of, of Gemini moeten gebruiken?
• 35:47
  Een van de, uh, grapjes na deze hele aankondigingen was van iemand, die had een soort van samenvatting gemaakt van: oké, dus voor dit moet ik, als ik ga programmeren ga ik naar Anti-Gravity, maar dan niet één maar twee, want die is net uit.
• 35:59
  En binnen Anti-Gravity kan ik ook mijn computer besturen, maar dat moet ik niet doen voor persoonlijke taken, dan moet ik Spark installeren. Maar als ik mijn Gmail wil, dan moet ik een agent aanmaken.
• 36:06
  Dat was een soort, nou ja, dus. Ja. Jij had dit grapje ook kunnen maken. Ja, het is weer Des Googles. Het is weer een, er is weer een pilaar bijgekomen.
• 36:14
  Waar i, waar Microsoft inmiddels wat meer in de, uh, convergeerfase zit, hè. Dus ze zijn eerst gaan bloeien binnen het bedrijf met, met 100 copilots en nu wordt het allemaal rustig drie copilots.
• 36:25
  Misschien uiteindelijk zelfs één. Google zit nog wat meer in de divergeerfase. Ja. Het is, het zijn heel veel teams. Ja.
• 36:32
  Die allemaal met elkaar concurreren en allemaal gezegd wordt: yo guys, Codex is nu echt heel goed, dat moeten wij ook hebben.
• 36:38
  En dan wordt het vlug gebouwd.Ik kan niet wachten tot deze tool anders gaat heten en, uh, weer op een andere manier aangeroepen moet worden. Maar tegen die tijd is hij misschien ook in Europa verkrijgbaar. Dus, hè,
• 36:50
  zo helpen we elkaar. Gemini Omni is het laatste wat we gaan bespreken. Dat is een nieuw groot model dat, uh, tekst, afbeeldingen, video kan begrijpen en kan maken. Ja, en dat is, dat heeft wel even uitleg nodig.
• 37:07
  Toen destijds GPT-4o uitkwam bij OpenAI stond die over Omni. Daar waren ze helemaal trots op, want het was hun geluk dat je er plaatjes in kon doen en plaatjes mee kon maken.
• 37:15
  En dat is de perfecte manier van over Omni nadenken om plaatjes te kunnen maken. Ja, nou ja, video is een stuk zwaarder en dat waren toen nog helemaal ter geveels met spaghetti video's in die tijd, hè, AI historie.
• 37:25
  Uhm, dit Omni model is dus ook, uh, kan in meerdere media en in meerdere modaliteiten, dus niet alleen maar tekst, niet alleen maar audio, maar ook beeld. En niet alleen maar, s-statisch beeld, maar ook bewegend beeld.
• 37:38
  Dingen maken, heen en weer, kijken naar, maken van, luisteren naar. Hij maakt er niet eerst tekst van voordat hij er een plaatje van maakt, maar hij kan echt van plaatje naar plaatje.
• 37:47
  Ja, eigenlijk hoe ik hem samenvat Omni, want ik bedoel: oké, fijn voor hun dat ze nu één Gemini model hebben die alles kan. Uh, die trouwens dus nog naast de Gemini serie gaat draaien waar de 3.5 Flash uit komt.
• 38:00
  Ja, het is een heel ander model. Ja, dus waarschijnlijk ook, uh, nou ja, ook meerdere teams aan het rennen. Ja. Wat is er nou nieuws aan dit hele feit?
• 38:07
  Anders hadden we het er natuurlijk niet over gehad, is dat we de Nano Banana Pro [gniffelt] ook vanuit Google. Dat is de plaatjesgenerator. De plaatjesgenerator.
• 38:18
  Wat daar zo interessant aan was toen het net, uh, gelanceerd werd, is dat het grounded is.
• 38:23
  Oftewel als jij vraagt: geef mij de huidige stand van de comp-, voetbalcompetitie op, uh, in spaghetti [gniffelt] op een grasveld, whatever, dan staan daar gewoon netjes die scores. Die, want die haalt hij even op.
• 38:36
  Hij kan het internet even op. Mhm. Uhm, ook tekst werd daar beter in, want hij snapt iets van lettertypen. Dus ja, we begonnen te zien, nou, al, al dat soort dingen.
• 38:44
  Je begon te merken: dit plaatjes, m-plaatjes maakt model, die is op de achtergrond nog even een beetje aan het reflecteren op zijn eigen huiswerk.
• 38:54
  Als je dat nou doet voor VIO, het video model van Google, dan krijg je Omni.
• 38:59
  Want wat Omni kan is langer nadenken en die is veel beter gegrond en heeft veel meer trainingsdata gehad om bijvoorbeeld een educatievideo te maken. Ik ga proberen dit concreet te maken.
• 39:12
  Ik kan je aanraden om het thuis te proberen.
• 39:14
  Omni is wel beschikbaar voor mensen, uh, binnen de Europese Unie, is dat je zegt: maak voor mij een korte video van een docent die op een krijtbord uitlegt, uhm, hoe water reageert op, uh, magnetische straling.
• 39:29
  Ik noem maar iets. Dit klinkt raar, maar je kan dus zeggen: maak een uitlegvideo voor mij. Absoluut.
• 39:33
  Ja, en- Wat, ik vind dat, want jouw ding klinkt nog een beetje abstract, maar je kan dus dat ding dingen laten uitleggen in videoformaat op een manier dat het begrijpelijk is voor— misschien kunnen we dat met die wiskunde.
• 39:45
  Ik ben heel erg benieuwd hoe dat nou daadwerkelijk zit. Ja, eigenlijk moet dat verhaal van die wiskunde wat jij net zo knap verteld hebt. Over die bepaalde roosterconfiguratie.
• 39:51
  Wij moeten die laten uitleggen, want voor, voor de luisteraar. Want wij doen natuurlijk een podcast in geluid, hè, dus we moeten nu jouw, uh, visuele cortex gaan stimuleren met woorden.
• 40:00
  Besef even dat de dingen, de, de meest indrukwekkende YouTube video's die je hebt gekeken tot nu toe, waarin iemand heel knap met beeld- Ja...uitlegt, iets heel abstracts, dat je dat nu zelf kan maken. Ja, over alles.
• 40:16
  Ja, en echt, want ik bedoel de voice-over is natuurlijk gewoon het goede model. Zie het als een soort Notebook LM podcast met beeld en dan nog veel beter. Ja, ja, ja, ja, ja. Ja.
• 40:27
  Ja, kost wel €22,50 per maand of €22 zeg ik per maand, uh, want dat is wat het nieuwe Omni model kost. Dus dit is gewoon onderdeel van hun, van hun betaalde tier. Het zijn letterlijk, uh, dure generaties.
• 40:38
  En waarom zou je het willen hebben? Omdat je dan video kan genereren, uh, die gegrond is in, uh, in zoekopdrachten op het internet.
• 40:46
  Ja, want ik, kijk, ik was, uh, over Sora destijds nog even los van de Sora app van OpenAI, maar gewoon Sora is vooral grappige meme-achtige kattenvideo content uitgekomen.
• 40:56
  Uhm, dit video model, omdat het gegrond is, kan serieus educatief materiaal genereren. Mhm.
• 41:03
  Uh, waar ik nu, ik had een paar dingen erin gegooid van mijn studie destijds, jaren geleden, die ik tot, tot dag van vandaag niet begreep. Mhm. Ik ging er lekker voor zitten en het was best wel goed eigenlijk.
• 41:12
  Dus, uhm, ik vind het een prettigere toepassing van videogeneratie naast alle slop die we tot nu toe hebben gezien. Ja, precies. Als in: hier hebben we misschien daadwerkelijk wat aan.
• 41:22
  Ik kan hier veel makkelijker aan mensen uitleggen dat het misschien toch wel handig kan zijn om over een exotisch onderwerp op het tempo dat bij jou past in de taal die jij kent.
• 41:29
  Het is wel grappig, want als je Sora video's ging genereren, die was, die was, dat was, zeg maar, dat is nooit echt, uhm, ja, doorgebroken. Ja.
• 41:38
  Om-omdat het, uhm, ja, het, het, het leek bijna geoptimaliseerd voor TikTok feeds. Dat is, was letterlijk de vormgeving van de app ook. Ja, portrait video's ook, hè.
• 41:48
  Ja, ik kon niet in Sora vragen: leg mij uit hoe, het was het unit distance probleem. Wij willen dit, hè.
• 41:54
  Ja, ik wil dat nu, maar de, we zouden niet aan Sora dat kunnen vragen, want dan had hij er een soort van fashion beauty video van gemaakt. En nu, dat is een voorbeeld uit het blog van Google. Ik heb er zelf mee gespeeld.
• 42:05
  Het kwam in de buurt, één van de stijlen. Want je hebt dus allemaal styles natuurlijk ook, net als in Nano Banana. Die worden dan gevonden door mensen.
• 42:11
  Uh, en je kunt werken met pluchen poppetjes of, uh, still mo-, still motion, dus dat is op foto's gemaakt. Claymotion. Ja, Claymotion, Wallace en Gromit. Uh, Pingu.
• 42:22
  Uh, nou ja, die [gniffelt] ik weet niet of je Pingu nog kent. Ja, ik ken Pingu. Ze hebben één van hun, uh, voorbeelden is dus voor mij uitleg over proteïn folding in Claymotion.
• 42:30
  Dude, die is echt superinhoudelijk en vormgoed.
• 42:33
  Waar Sora dus eigenlijk bleef hangen daarin- Ja...is dit misschien de overs-, de soort van overgang die we mee hebben gemaakt naar Nano Banana die zoGoed volgde wat je vroeg in plaats van heel creatief zat proberen te zijn, zo goed volgde wat je vroeg dat het opeens op een heel andere manier relevant wordt.
• 42:51
  En dan is het belangrijk dus dat het ding kan op, opzoeken op het internet of goed tekst kan, uh, renderen.
• 42:56
  Dat zijn allemaal kleine stapjes die maken dat blijkbaar, ondanks dat Sora heel knap was, het was heel knap om te zien hoe realistisch het beeld was wat het, g-, genereerde, uiteindelijk in, in de cultuur of de manier waarop we het gebruiken toch geen deuk in een pakje boter sloeg.
• 43:12
  En je zegt eigenlijk, misschien is dit wel er één die wel cultureel gezien blijft hangen bij mensen omdat het zo goed is in ingewikkelde dingen uitleggen.
• 43:21
  Misschien is dit wel de, de, de, de crux naar succes voor dit model.
• 43:25
  Ja, en ik denk ook dat, ik liet wel eens, uh, ik laat wel tijdens mijn lezingen voorbeelden vanuit Sora zien en Vio, uhm, dat dan mensen tegen me zeiden: ja, dus deepfakes. Ja, precies. Dus stop.
• 43:36
  Eigenlijk zeggen mensen dus: so what? Ja, waarom moeten we hier- Ja, why do I give a shit? kolencentrales voor bouwen? Ja, ja, ja.
• 43:42
  En nou ja, als je dan een video clay motion uitgelegd krijgt, dan denk je in clay motion vorm, uh, iets over proteïnevolding, denk je: ha, dit is eigenlijk best wel van kwaliteit. Mhm.
• 43:52
  Uh, dus het was voor mij ook de eerste keer, want ik ben over het algemeen wel zenuwachtig over video modellen van: hé, dit, dit is nou educatief gezien. Waar ben jij zenuwachtig over?
• 44:00
  Uh, omdat ik eigenlijk, uh, veel meer negatieve toepassingen zie van, uh, video modellen dan positieve toepassingen.
• 44:06
  Jij ziet ze gelijk, uh, met een wapen, een, een, een humanoid be-besturen met een, met een machinegeweer in zijn handen. Eerlijk, daar was ik nog niet eens. [lacht] Ik had het meer over de infopocalypse.
• 44:16
  Gewoon het feit dat je niks meer op een scherm kan vertrouwen. Ja, propaganda slop noemen we het tegenwoordig. Ik, ik ben niet verdrietig over het feit dat de Sora-app er niet meer is. Nee. Laat ik het wel zo zeggen.
• 44:27
  Nee. Ja. Jij vindt, [lacht] het was, was een leuke tijd even. Het was wel heel grappig ja. Ik denk er toch ook wel, wa-, met, uh, met, maar goed, gemengde gevoelens denk ik op terug. Doe mij maar saaie clay motion.
• 44:36
  Goed, ik zei al dat de CEO van het Franse Mistral zich zorgen maakt over Europa's positie op het internationale speelveld als het gaat over AI. Hij zegt: we hebben nog twee jaar.
• 44:47
  Iemand anders die zich ook nogal zorgen maakt, is Marietje Schaake en die is hier vandaag te gast.
• 44:51
  Tien jaar lang zat ze namens Nederland in het Europees Parlement en daarna werkte ze op Stanford, in het hart van Silicon Valley, uh, om aan de vraag te werken wat AI met onze democratie doet.
• 45:00
  Vorige maand verscheen haar pamflet De machtscode, uitgegeven bij De Correspondent. En haar these is: AI is geen slimme software, het is een machtsovername. En haar oplossing is harder reguleren.
• 45:11
  Een Europese stresstest, AI testen als een geneesmiddel. Wij vragen ons af of dat snel genoeg gaat. Welkom Marietje. Dank je wel. Is mijn samenvatting oké of ging dit wel heel snel?
• 45:21
  Nou, ik miste het bouwen eigenlijk wel, want eigenlijk is dat nu het enige wat ik nog, uh, als oplossing adviseer.
• 45:27
  Namelijk dat we in Europa veel meer alternatieve bedrijven moeten laten ontstaan en meer keuze moeten creëren, dat, van bedrijven die binnen ons eigen rechtsgebied vallen.
• 45:35
  Zodat we dus veel minder, niet alleen geld weggeven aan Amerika of China of waar dan ook verder, vooral Amerika, uh, maar dat we ook loskomen van de greep die Amerikaanse wetten zoals de Cloud Act, FISA hebben, uh, via Amerikaanse bedrijven op ons.
• 45:52
  En natuurlijk de manier waarop Trump AI en andere tech echt expliciet als geopolitiek machtsinstrument inzet. Ja, ja, laten we daar zeker over, hè, maar, je, je raakt Europa aan en je zegt: we moeten meer bouwen.
• 46:04
  Wat, kun je het schetsen hoe AI in Europa nu eruit ziet? Wat is nu het speelveld in, in Europa? En wat, w-wat hebben we om ons aan vast te houden als we het hebben over een alternatief tegen Amerikaanse of Chinese macht?
• 46:18
  Nou, ik denk dat, wat we in Europa altijd zien is dat er op allerlei verschillende plekken iets gebeurt, maar dat er veel minder krachten gebundeld worden. En in Amerika heb je dat meer.
• 46:27
  Er is natuurlijk een heel diep ecosysteem rondom tech, financiering, creatie, hoger onderwijs in Silicon Valley.
• 46:35
  En dat soort van hubs hebben we ook in Nederland natuurlijk, hè, Eindhoven, Amsterdam, München, andere plekken, uh, in Europa. Alleen is die verdieping wat minder omdat we het op meer plekken hebben. Mhm. Dat is één.
• 46:46
  Twee is dat, uh, Silicon Valley wordt heel vaak gezien als een hub van innovatie, maar het is vooral ook een hub van geld. Ja. En dan vooral van durfkapitaal.
• 46:55
  En, uh, echt zolang ik me al kan herinneren, en ik begrijp ook echt niet waarom dat niet sneller kan worden opgelost, maar is er behoefte bij scale-ups, dus niet zozeer bij start-ups, maar snelgroeiende, uh, ook techbedrijven, aan toegang tot dat durfkapitaal.
• 47:08
  En dat is ook echt de diagnose dat dat een groot probleem is. Want als je die durfkapitaal niet in Europa kan krijgen, ga je sneller naar Silicon Valley, want daar is het wel beschikbaar. Mhm.
• 47:16
  En ze zitten natuurlijk ook te scouten in Europa van: welke bedrijven kunnen we gaan financieren? Uhm, en daardoor lekt er talent weg. En als die bedrijven groeien, groeien ze niet hier, maar daar.
• 47:27
  Dus dat lijkt me een hele belangrijke voorwaarde die opgelost moet worden. En verder denk ik dat we nu het momentum echt kunnen aangrijpen om een heel agressief, en daarmee bedoel ik ambitieus, talent-,
• 47:39
  uh, programma uit te rollen in Europa, omdat we voor het eerst zien dat er meer tech-talent uit Amerika naar Europa komt dan van Europa naar Amerika gaat. Oké. Nou, dat zegt iets. Dus dat ondanks- Wat zegt dat?
• 47:52
  Precies, dat ondanks die aantrekkingskracht van Silicon Valley voor wat betreft geld, uh, ophalen, investeringen, maar ook weer goede mensen aannemen en groeien, er mensen besluiten
• 48:04
  of terug te komen naar Europa omdat ze zien, ja, dat ons sociale contract ook iets waard is, uh, dat er hier interessante bedrijven ontstaan, maar ook dat ze gewoon niet mee willen bouwen aan tech die wordt ingezet voor onderdrukking, voor massasurveillance van Amerikanen, het uitsluiten van, uh, of oppakken van ongedocumenteerde migranten, nou, oorlogsvoering, noem het maar.
• 48:25
  Dus dat er met die groei, uh, van grote AI en andere techbedrijven ook keerzijden zijn waar mensen gewoon niet meer aan mee willen doen. Wat hebben wij nu in Europa?
• 48:35
  Als je nu het Europese AI-landschap tekent, wat is, wat geeft je dan reden om, uh, om, uh, er, om in te geloven, in het Europese AI-project?Ik weet ook niet of het een Europees AI-project is, als wel dat ik denk dat er ook een heleboel succesvolle bedrijven her en der gewoon bezig zijn.
• 48:52
  Je ziet rondom München natuurlijk heel veel snijvlak van robotica en AI, omdat daar ook die auto-industrie sterk is. Veel geld, dus die willen ook innoveren.
• 49:02
  Je ziet toegepaste AI in Europa veel meer, dus, uh, niet zozeer het kopiëren van die hele, nou ja, data hongerig kapitaal, hongerige elektriciteits hongerige platforms waarbij dus ook de klanten.
• 49:16
  Dus stel jij bent een, uh, een bank en je zou, uh, generatieve AI willen, dan lekt ook jouw data, jouw intellectueel eigendom en, uh, kan je je heel goed voorstellen dat er vragen zijn rondom compliance.
• 49:28
  Er zijn heel veel bedrijven die gewoon aan strenge regels moeten voldoen. Die kunnen het zich niet veroorloven om maar te hopen dat Anthropic of AI dat snapt of dat die bots goed genoeg zijn. M-hm.
• 49:38
  Dus dat je veel meer toegepast gaat werken. Dus AI voor, voor de medische wereld, AI voor defensie. Nou ja, drones is natuurlijk ook iets wat in Nederland, in Oekraïne, uh, steeds meer op de voorgrond komt.
• 49:51
  Dus ik denk dat we vooral moeten zoeken naar. Ik vraag het ook omdat we een beetje pessimistisch natuurlijk zijn. We zien Amerikaanse- Tuurlijk. Bedra-bedrijven met enorme bedragen, uhm, wetenschappers binnentrekken. Ja.
• 50:05
  Uhm, en als ze niet naar, uh, naar Amerika gaan, dan is het wel, dan, dan zijn ze wel in China. Uhm, we, we hebben daar niet zo heel veel tegenover te zetten.
• 50:13
  Niet alleen in kapitaal waar je het net over had, maar, maar ook niet aan grote foundational labs. We hebben er eigenlijk één, voor zover ik het op een hand kan tellen.
• 50:23
  Uhm, en daarnaast is er ook nog eens een groot tekort aan, aan energie. Wij hebben een vraagstuk hier wat ze in Amerika en China gewoon niet hebben. Ja, dat is ook allemaal niet fijn.
• 50:30
  Nee, dus, maar het klinkt alsof je best-- begrijp ik het verkeerd dat je hier best optimistisch over bent? Nou ja, goed, je vraag was: schets het landschap in Europa eens.
• 50:39
  Toen ging je allemaal positieve dingen zeggen, dus daarom was ik even in de war. Nou, dat, dat komt denk ik door een paar dingen. Dus ik ben ook vrij, uh, hè, uh, bezorgd en, uh, wil graag het tij keren.
• 50:50
  Maar ik denk dat je het tij niet keert door alleen maar bezorgd te blijven, maar ook door de energie aan te wakkeren die echt heel erg leeft in de samenleving. Hoe kunnen we hier meer soevereine opties bouwen?
• 50:58
  Maar ik denk ook dat het politiek gewoon eigenlijk niet kan om met een, uhm, agenda van zorgen en, uh, dreiging verandering in gang te zetten.
• 51:07
  Dus ik denk dat we ook moeten zien hoe, hoe dit een kans is voor Europa en het ook zo moeten omarmen. Dus het is, voor een deel, uh, zie ik ook gewoon lichtpunten.
• 51:15
  Voor een ander deel denk ik dat we het moeten presenteren en omarmen als kans, omdat we anders gewoon niet genoeg beweging krijgen. Maar
• 51:24
  ja, het is zo dat die frontier labs in Amerika zijn, dat er knallend veel geld in wordt gestopt. Ik bedoel honderden miljarden alleen al dit jaar. Uh, maar er zit ook heel veel risico ingebakken.
• 51:34
  Uh, er worden ongelooflijk grote beloftes gedaan door deze AI-reuzen, waarvan er heel veel vragen zijn, ook bij AI-experts, maar ook, uh, bij, uh, financiers. Of die beloften uit zullen komen, of die bubbels al barsten.
• 51:49
  En, uhm, het helpt mij zelf en daar heb ik ook in de Machtscode wat over geschreven om te denken in scenario's. Dus stel nou dat al die beloften uitkomen. M-hm.
• 51:57
  Heel veel efficiëntiewinst, uhm, klimaatprobleem opgelost, uh, wetenschappelijke doorbraken, een oplossing voor kanker.
• 52:05
  Dan ga je nog tussen nu en het uitkomen van al die beloftes heel veel, ja, hobbels op de weg, uh, ombuiging van, uh, nou ja, je sociale contract, uh, het veranderen van werkgelegenheid, uh, vragen over, hè, de standaard en norm van wetenschappelijke ontdekkingen en zo tegenkomen.
• 52:25
  Dus het is niet zo dat er dan alleen een rooskleurig, uh.
• 52:28
  Nee, je zegt als, fantastisch natuurlijk dat er een medicijn voor kanker komt, maar dat betekent waarschijnlijk ook dat het makkelijker wordt om biochemische wapens te maken. Dat krijg je er gratis bij. Bijvoorbeeld.
• 52:37
  Dus bij al die dingen hebben een andere kant van de medaille, bedoel je te zeggen. En daar moet je wel mee dealen. Ja, maar ook niet alleen een directe andere kant van de medaille.
• 52:44
  Dus bijvoorbeeld ook stel je hebt veel meer efficiëntie of hele innovatieve nieuwe medicijnen, dan moet je ervan uitgaan dat de winsten als we doorgaan zoals we nu gaan, namelijk afhankelijk van Amerikaanse platforms, ergens anders gemaakt zullen worden.
• 52:57
  Ik bedoel, het is, het is natuurlijk leuk om te zeggen we gaan nieuwe medicijnen ontwikkelen, maar daar gaat patent op worden aangevraagd. En op dit moment is de farmaceutische industrie sterk in Europa.
• 53:06
  Dus je moet ook bedenken welke ontwrichting dat oplevert. Zelfs als je zou kunnen beargumenteren dat er soort van onder een hele grote macro-economische streep een plus zou staan. M-hm.
• 53:15
  Als de beloften niet uitkomen, dus als er te veel financieel risico wordt genomen, 61% van het wereldwijde durfkapitaal gaat nu in AI zitten. Nou, dat, dat gaat dus ook niet in andere innovaties.
• 53:27
  Het is gewoon een hele grote gok. M-hm. Dus ik vind dat AI-bedrijven een gok nemen met die, uh, met die investeringen, maar ook met de maatschappij. M-hm. Want ze vragen ook heel veel van ons.
• 53:37
  Ja, en wa-wat voor verantwoordelijkheid ligt dat bij politici in Europa?
• 53:41
  Ver-ver-vervolgens, want dat vind ik het, het, het ingewikkelde aan de, aan de discussie vaak dat we, dat er in, uh, in, dat politici heel veel oog hebben voor verantwoorde AI.
• 53:54
  Voor, uh, dat het juist getraind is op het juiste materiaal. Dat er, uhm, uh, dat er serieus nagedacht moet worden over de, de soevereiniteit die we in Europa hebben ten opzichte van Amerikaanse AI-bedrijven.
• 54:07
  Dat daar een Europees alternatief tegenover moet staan. Een, een beetje, ja, soms krijg ik het idee een beetje vilifying van Amerikaanse techbedrijven en dat dat leidt tot een beetje een,
• 54:18
  ja, ik, om het even heel plat te slaan een populistische anti-AI-houding.
• 54:23
  En tegelijkertijd denk ik: we willen juist niet dat al die voordelen die in een van die scenario's uitkomen allemaal bij die Amerikanen of bij die Chinezen terechtkomen.
• 54:33
  Dat wij ver-vervolgens afhankelijk worden van tokens en dat wij blij mogen zijn dat wij hun tokens mogen, uh, krijgen.
• 54:41
  En soms heb ik het gevoel, het is een beetje een soort van luxepositie waarin wij nu nog in Europa met elkaar praten over: ja, het moet wel, we moeten wel goed nadenken over de nadelen van die, van al die, uhm, van al die, uh, AI, al die AI-toepassingen.Terwijl ik ergens denk ja, je moet nu doorschakelen, volle gas vooruit, zet het hele land vol met datacentra, want dat is de enige manier waarop we nog, nog gaan concurreren in een economie die volledig is afhankelijk van, die volledig afhankelijk is van tokens.
• 55:10
  Hoe-- is dit nou te, te simplistisch gedacht van mij dat, dat de enige oplossing voor, uh, voor, voor die, voor dat Amerikaanse denk, uh, ja denkmentaliteit dat dat is acceleration, accelerationism.
• 55:25
  Nou, jij zegt: ik hoor daar heel veel politici over praten. Was het-- ja, ik hoor dat niet, dus ik wil graag dat het daar meer over gaat. Uh, maar ik denk dat.
• 55:34
  Ik hoor weinig politici zeggen: laat, we, we zetten inderdaad het hele land vol met datacentra, want we gaan, en, en energie, uh, we gaan energie opwekken voor AI-datacentra. Nee, dat hoor ik ook niet. Om de autonomie.
• 55:45
  Nee. Nee. We hebben natuurlijk wel heel veel aandacht voor het Wendingplan gehad en dat was echt een economisch voorstel.
• 55:50
  Dus ik vind ook dat als je kijkt naar wat wel politieke aandacht krijgt, dat het vaak gaat om verdienvermogen, hè, om, om innovatie, maar veel minder om een soort maatschappijbrede definitie van succes.
• 56:01
  Want kijk, de reden waarom zoveel mensen enthousiast zijn over AI is omdat ze minder mensen nodig hebben dan. Zo, ja, plat is het vaak wel. Dus daar moet je ook over nadenken als je vanuit politiek denkt.
• 56:12
  Het is toch ook pas iets wat je kan, je kan al die, die voordelen kan je toch pas of die, die, die, de verantwoorde manier en de maatschapp-, maatschappijbrede voordelen kun je toch ook pas krijgen op het moment dat je een economie hebt die heel erg goed draait?
• 56:25
  Het is geen privi- Jawel, zeker. Maar ik denk dus dat je als Europa ook kan zeggen: wij gaan onze niche vinden in veel betrouwbaardere AI of veel veiligere AI.
• 56:35
  Dus dat het niet blijft hangen bij kritiek op wat een ander bouwt. Want dat snap ik aan je punt, hè, dat het gewoon, ja. Ja. Je komt er zelf niet mee vooruit door het beter te weten dan anderen, bij wijze van spreken.
• 56:45
  Maar dat je wel kan zeggen: er is een markt voor veel betrouwbaardere en ook gereguleerde AI. Ik denk dus dat dat echt, mijn inschatting is, hoe meer ik erover nadenk, uh, dat de,
• 56:57
  uh, populaire weerstand tegen AI, tegen datacenters, tegen baanverlies, tegen, uh, mentaal welzijn van jongeren, uh, gebruik in wapens.
• 57:07
  Dat die weerstand zo groot wordt dat het echt niet lang duurt voordat we AI-bedrijven de grootste pleitbezorgers horen zijn van wetgeving in Amerika.
• 57:14
  Deze stelling durf ik aan, want ik denk dat het alternatief is: agressieve, uh, protesten. Ik hoor nu ook, in Amerika is deze discussie ineens echt een versnelling aan het nemen.
• 57:25
  Ik sprak vorige week een, uh, hooggeplaatst voormalig Republikeinse politicus en die zei: de volgende verkiezingen gaan over AI. En dat geldt voor de Democraten net zozeer als voor de Republikeinen. Dus, uh, die.
• 57:37
  Want werkgelegenheid of want datacentra. Allemaal. Allerlei. Kijk, nu is het nog een gefragmenteerde beweging. Omdat inderdaad sommige mensen zich richten op die datacenters.
• 57:46
  Wat ook echt voor grote problemen zorgt, uh, voor baanverlies, voor het gebruik in, uh, autonome wapensystemen, voor discriminatie van zwarte Amerikanen, nou, vrouwen, allerlei, uh, mensen.
• 57:59
  Maar op het moment dat die verschillende, zeg maar componenten van weerstand tegen een onderdeel van AI zich gaan verenigen, en dat is denk ik een kwestie van tijd.
• 58:07
  Juist ook omdat de federale overheid zegt: deze bedrijven zitten op de voorste rij, letterlijk, en die krijgen alle ruimte. Die krijgen zelfs ook publieke financieringen en, uhm, en alle medewerking.
• 58:17
  Dat, uh, de bevolking gaat zeggen: nee. En dat dan bedrijven gaan denken: wacht even.
• 58:22
  Gegeven dit landschap, waarbij dus niet iedereen staat te juichen met wat, over wat wij komen brengen, is een discussie over herverdeling van welvaart, uh, heel relevant.
• 58:31
  Is een discussie over het, uh, terugdringen van risico en het, het daarvan overstromen in de samenleving heel relevant. Dus ik denk dat, even terug naar je vraag, het inzetten op zogenaamd verantwoorde AI.
• 58:42
  Dan moeten we denk ik meer handen en voeten aan geven wat dat betekent. Maar dus veiliger, uhm, hè, gecontroleerdere ontwikkeling van AI, dat dat ook gewoon een unique selling point kan zijn.
• 58:51
  Ja, want als ik je goed begrijp is het, uhm, uh, ik hoor eigenlijk Alexander zeggen: het is mooi als we allerlei idealen, regels, waarden, hekjes willen plaatsen rondom deze technologie.
• 59:03
  We zitten in een geopolitieke strijd. Deze luxe hebben we eigenlijk niet op dit moment. We zullen wat moeten los gaan laten.
• 59:10
  We moeten, als zij zich niet aan de regels houden, hoeven wij dat, moeten wij dat misschien ook niet meer doen.
• 59:15
  Waarop jij eigenlijk zegt: hmm, ik weet niet hoe lang zij zich nog niet aan die regels hoeven houden, hoe lang je dat nog kan doen om op zo'n agressieve manier als het ware die technologie uit te rollen in je samenleving.
• 59:26
  Dat er op een gegeven moment backlash komt. Die voel je al, die onderstroom.
• 59:30
  En dat je zegt: als wij daar nou binnen Europa, binnen Nederland een antwoord op hebben en zeggen: wacht even, die gaan we niet, uh, naïef erin, wij gaan die hekjes al plaatsen, want uiteindelijk kan je ook nog meedoen wereldwijd met hekjes.
• 59:45
  Uh, hoeven we ons niet zo zorgen te maken dat we een soort van met twee handen achter onze rug, wordt wel eens gezegd, hè, dat we moeten boksen met de handen achter onze rug of met een bal van regulatie aan ons been moeten meelopen in een wereldwedstrijd.
• 59:58
  Zit ik een beetje, uh, ga, ga ik de goede kant op met hoe ik je begrijp? Ja, ik denk het wel, maar ik kan het ook nog op een andere manier uitleggen.
• 1:00:04
  Kijk, uh, die, die hele grote succesvolle AI-bedrijven waar wij nu allemaal de producten van gebruiken.
• 1:00:10
  Dat zal heel moeilijk zijn om dat in te halen, hè, zoveel infrastructuur te bouwen, zoveel investeringen te doen, zoveel data te verzamelen. Maar dit is niet de laatste ontwikkeling in AI.
• 1:00:21
  Er gebeurt nog zoveel en, uh, ik denk dat we, dat we nu nog een beetje in een soort eerste hype zitten. Dat bijvoorbeeld heel veel mensen denken dat AI een chatbot is, uh, dat iedereen een LLM nodig zou hebben.
• 1:00:33
  Ja, ik denk dat dat allemaal niet, uh, waar zal blijken, ten eerste. En ten tweede is innovatie belangrijk, is concurrentievermogen belangrijk. Maar we moeten ook niet ons laten verleiden tot een race naar de bodem.
• 1:00:44
  Want alle industrieën tot nu toe, hoe succesvol ook, ook in Europa, hebben uiteindelijk kaders, uh, om zich heen gekregen.
• 1:00:52
  Niet omdat politici denken: ha, nou, wat zullen we vandaag weer eens even gaan reguleren, we hebben nog niks te doen.Maar omdat er vragen uit de samenleving komen zoals: nou, ik wil niet vergiftigd worden als ik een pilletje neem of als ik koffie drink.
• 1:01:04
  Of ik wil niet dat we hier stikken omdat we maar blijven produceren met, uh, verouderde, hè, productieprocessen of auto's, uh, verbrandingsmotoren.
• 1:01:13
  Of ja, we willen, we willen iets doen aan, uh, eerlijk gedrag van bedrijven zelf. Nou, noem het maar. Die regels hebben ook wel een reden. Dat is één.
• 1:01:21
  Twee: Europa is helemaal teruggekomen op zijn wetgevings-, uh, ambities. Dus een paar jaar geleden hoorde je in Brussel: ja, we're a super regulator. Wij willen graag heel erg vooroplopen in regels rondom technologie.
• 1:01:32
  Dat tij is totaal gekeerd. Uh, het gaat nu alleen nog maar om dereguleren. Dat wordt dan versimpeling genoemd, maar het is gewoon dereguleren.
• 1:01:39
  Dus ik denk dat dat ook het soort mantra wat ik ook heel erg uit het Nederlandse bedrijfsleven hoor van: o, die regels, o, die regels, dat is ook, ja, dat is eigenlijk gewoon niet meer aan de hand.
• 1:01:48
  Maar zou je, want ik denk dat wat ik veel hoor bij de organisaties waar ik kom, is: er is een behoefte aan kaders.
• 1:01:53
  Ik praat ook graag over kaders met organisaties, maar tegelijkertijd zeggen ze tegen mij: ja, we zijn heel bang dat in deze fase, het gaat heel vaak over de fase, een soort van bloeifase aan het begin en in de, tijdens de bloei moet je niet kaderen, want dan kom je niet mee.
• 1:02:07
  Als het op een gegeven moment redelijk stabiliseert, dan kunnen we kaderen. Je bent te vroeg met je kaders. Je bent te vroeg. Hoe, hoe reageer je daarop als iemand tegen jou zegt: wacht nog maar even met je kaders.
• 1:02:16
  Sorry, het is even geen tijd voor kaders nu.
• 1:02:18
  Ja, dan, dan, uh, denk ik weer bijvoorbeeld aan wat we recent hebben gezien met de, uh, ontwikkeling van het model Mythos, wat kwetsbaarheden in software kan opzoeken waar regeringen, banken, allerlei bedrijven over de hele wereld van dachten: mijn hemel, een bedrijf ontwikkelt een product wat
• 1:02:36
  nationale veiligheids- en criminaliteits-, uh, consequenties heeft. Kan zowel voor- als nadelen hebben, maar het hangt er heel erg van af hoe het gehanteerd wordt.
• 1:02:45
  Uh, Europeanen voelden zich daarbij helemaal buitenspel staan. Nou, ik, ik was vorige week in Japan. Daar was een vergelijkbare discussie als bij ons.
• 1:02:51
  Een soort: ja, jeetje, hoe komen we hier aan en hoe zorgen we ervoor dat we niet nog verder achteropgesteld worden omdat bijvoorbeeld ook Amerikaanse inlichtingendiensten nu, uh, deze toegang kunnen, kunnen eisen.
• 1:03:04
  Zie je ook, denk ik, momentum ontstaan, ook in Amerika, gewoon vanuit ander bedrijfsleven dan AI-bedrijven van: wacht even, ja, moet dit wel? Moeten die bedrijven wel zoveel macht hebben?
• 1:03:12
  En dan gaat het nu over cyberveiligheid, maar dan gaat het morgen misschien weer over, uh, verdienvermogen van de toekomst of over beslissingen over burgerrechten, dat soort dingen.
• 1:03:20
  Ja, vind het wel boeiend, hoor, want het doet me ook wel denken aan in technologische distributie-evolutie dat je, uh, bedrijven hebt, die gaan dan heel snel, hè, dus sec de technologie.
• 1:03:30
  Zeg, uh, de netbookhype met minilaptopjes destijds en de inbouw van AI in alles.
• 1:03:34
  En dan een bedrijf als Apple die de hele tijd op de bank blijft zitten en de hele tijd niet meedoet en de netbookhype voorbij heeft laten gaan.
• 1:03:39
  Nou, ze hebben nu net hun eerste kleine laptopje, [gniffelt] zeven jaar later of zo. AI ingebouwd, toch maar weer teruggetrokken, want oeps. Uh, die eigenlijk daar laten zien als bedrijf in het bedrijfsleven.
• 1:03:50
  Je kunt ook wat langer blijven zitten, kijken wat er gebeurt en niet blijven zitten en niets doen, hè, voor de duidelijkheid.
• 1:03:55
  Maar je bent je focus aan het leggen op: hoe gaan we dit integreren, hoe gaan we het goed doen? Om vervolgens later op een iets doordachtere manier mee te gaan doen.
• 1:04:03
  Ik, ik, ik moet zeggen, want daarin zit dus de aanname dan om hem toch nog eventjes samen te vatten en plat te slaan. Er komt een roep vanuit de samenleving om kaders in de brede zin van het woord kaders en samenleving.
• 1:04:16
  Je kunt wachten op die roep en daarop gaan reageren.
• 1:04:20
  Of je kunt vanuit Europa proactief zijn op die roep en zeggen: we gaan al kaderen, want wacht maar, op de lange termijn ga je daarmee, uh, als je uitzoomt, meer vo-voor mekaar krijgen. Zeg ik dat goed?
• 1:04:32
  Nou, ik vind dat je het wel goed zegt, maar ik denk dat het om een ander punt gaat. Dus heel even één ding breed misschien als je naar China kijkt. Ze reguleren zich kapot en innoveren zich kapot.
• 1:04:40
  Dus die tegenstelling hoeft helemaal niet zo hard te zijn. Ja. En het is ook soms een beetje een karikatuur. Twee: er wordt niet gereguleerd met alleen het idee: wat doet het met de markt?
• 1:04:49
  Er wordt gereguleerd om gewoon excessen van allerlei orde tegen te gaan. En zelfs als je nul techwetgeving zou hebben, heb je ook gewoon andere regels. Waar zijn we bezig om te kijken hoe moet je die handhaven?
• 1:05:00
  Hoe moet je dat toezicht organiseren ten tijde van AI? Dus laten we bijvoorbeeld non-discriminatiebeginsel nemen.
• 1:05:05
  Het zit in de Amerikaanse grondwet, zit in onze grondwet, zit eigenlijk in bijna elke grondwet van een democratie, zo niet elke.
• 1:05:12
  Dus het idee is: je mag niet oneerlijk behandelen op basis van geslacht, kleur, leeftijd, religie, enzovoort.
• 1:05:19
  Uhm, dan kom je bij een hotel en heb je het idee dat je wordt afgewezen omdat je, nou, noem eens wat, homo bent. Uh, dan weet je hoe je dat kan aanvechten. Kan er misschien ook getest worden.
• 1:05:31
  Misschien kunnen er mystery guests naar al die hotels gaan om te kijken hoe dat gaat.
• 1:05:35
  Als je dat wil bewijzen voor AI, heb je een veel ingewikkeldere klus als burger, want morgen krijg je weer een ander resultaat dan vandaag.
• 1:05:42
  En als jij gaat zoeken dan zie je iets anders dan als ik ga zoeken, want we zijn ook anders. Maar we hebben ook andere zoekgeschiedenis, ander profiel van data.
• 1:05:48
  Dus als je dan, uhm, discriminatie waakhond bent, moet je je echt gaan bezinnen op: hoe gaan mijn non-discriminatiebeginsels in algoritmes eigenlijk überhaupt ontdekken?
• 1:05:58
  En ja, hoe gaan we dan een straf opleggen aan een, uh, bedrijf wat ergens, hè, aan de andere kant van de wereld opereert? Dus wat ik probeer te zeggen is: AI-bedrijven opereren ook in Amerika in een gereguleerde context.
• 1:06:09
  De vraag is inderdaad wat daar eventueel bovenop zou moeten. Maar die vraag wordt niet per se ingegeven door, uh, wat doet het met innovatie, maar met gewoon: wat hebben we in de samenleving nodig?
• 1:06:20
  Dit is misschien ook wel om je bij te vallen een onderdeel van, uh, je boek, uh, uh, de mafcode die ik ingewikkeld vond aan het begin omdat ik dacht: oké, we gaan reguleren, het is allemaal spannend.
• 1:06:31
  Ik sla het even helemaal plat, hoor. Je, je legt het veel mooier uit, maar ik dacht: oeh, oeh, oeh, oké, ja, maar ik, ik, ik dacht: oké, hier gaat niet meer gebouwd worden. Dat dacht ik.
• 1:06:39
  Gaat, nu gaat er niet meer gebouwd worden en dan lees ik door. Maar wat dan nu?
• 1:06:42
  Nou, dus ik dacht: ik hoor regels en, uh, we zitten straks allemaal, uh, i-ik hoorde al het cynisme in mezelf ook, hè, want ik ben iemand die absoluut voelt in, in, in heel mijn lijf, uh, dat er wel gereguleerd [lacht] moet worden, dat we kaders nodig hebben, laat ik het zo zeggen.
• 1:06:56
  Maar ook denk: ja, maar er moet ook gebouwd worden, want we hebben wel, uh, iets nodig binnen Europa. En dan lees ik je boek door en dan kom ik, dacht ik: huh, wat krijgen we nou? We gaan ook bouwen.
• 1:07:04
  [lacht] Dus ik vond het, maar ik, ik merk dus, ik wil alleen maar tegen je zeggen dat die-Tegenstelling innoveren reguleren die jij net zo beschrijft, uhm, die haaks op elkaar lijken te staan.
• 1:07:15
  Dat jij iemand bent in ieder geval, dat haal ik uit, uit, uit je boek en uit ons gesprek die zegt reguleren en bouwen, dat kan. Tuurlijk kan dat. Dat is best een, een, een, uh, dat is makkelijk om zo even te zeggen.
• 1:07:26
  Maar dan, dan, dat is best wel pittig om uit te leggen. Hoe werkt het in een scenario waarbij, uhm, die bedrijven in, in de Verenigde Staten en in China blijven doorgroeien op het tempo waarop zij dat nu doen.
• 1:07:36
  En wij blijven doorgroeien op ons tempo. En wij zitten nu te kijken naar je cloud Codex en Cloud coach. Ze shippen iedere twaalf tot 00.00 uur nieuwe features die zes maanden geleden nog onmogelijk waren.
• 1:07:49
  De, uh, kans op, uh, recursief zelfverbetering, dus dat die modellen zichzelf gaan verbeteren, uh, wordt steeds realistischer dat dat, uh, dat dat gaat gebeuren.
• 1:08:00
  We, we, we, we, we kunnen met een beetje fantasie, uh, fantaseren over, uhm, grote advocatenkantoren of andere bedrijven die belangrijk zijn voor onze economie.
• 1:08:10
  Die hele delen van hun werk wat nu door mensen gedaan wordt, door een computer kunnen laten doen waarvan wij nu allemaal afhankelijk zijn van Amerikaanse tokens. Waarvan ik, als ik jou goed begrijp, jij zegt:
• 1:08:22
  in Europa hebben wij toegepaste AI bedrijven die kunnen delen van dat werk gaan doen, maar dat is wel, weet je, uitgegaan van de huidige capaciteiten van Amerikaanse technologie.
• 1:08:33
  Terwijl over twee jaar, ja, ik, ik, ik, ik denk, ik denk dan, we, we gaan volledig verslaafd zijn aan die Amerikaanse tokens. En daarmee is de, de, weet je, Trump is dan nog steeds president van dat land.
• 1:08:48
  Die gaat op een gegeven moment gewoon dreigen dat hij die knop uitdraait. En als jij dan zegt: ja, we hebben hier in, in, in Amerika of in, in Europa nog wat toegepaste AI bedrijven.
• 1:08:55
  Ja, ik moet maar zien dat dat op, dus op hetzelfde niveau gaat zijn van die Amerikaanse bedrijven. Ik ga heel makkelijk mee in die retoriek dat het een, een, een wedloop is inderdaad.
• 1:09:07
  En dat we niet de luxe hebben om dan eerst een equivalent van een medicijn, uhm, agentschap ernaar te laten kijken voordat we zeggen nou is oké, hier mogen we mee door. Ja. Is het dat jij denkt
• 1:09:18
  die, wij, wij kunnen dat wel bijbenen. Is het dat jij denkt: ik denk dat die Amerikanen, uh, kleiner gehouden gaan worden doordat, uh, een maatschappij in opstand komt door regels.
• 1:09:28
  Waar zit hem in dat jij hier niet zenuwachtig van wordt? Jawel, ik word er wel zenuwachtig van. Laat ik dat voorop stellen. Dus die analyses die jij leest, lees ik ook en ik deel ook wat je nu schetst.
• 1:09:37
  Dus ik vind dat we moeten bouwen. Maar misschien nog om een beetje het contrast te verhelderen.
• 1:09:42
  Kijk, als wij niks doen, dus als wij niet gaan bouwen en niet op onze eigen manier AI gaan vormgeven in ons eigen belang, dan accepteren we eigenlijk de Amerikaanse wetgeving over ons. M-hm.
• 1:09:53
  Want het is dus niet waar dat er geen wetgeving is in Amerika. Bovendien intervenieert Trump heel direct in bedrijven op allerlei manieren. Nee, dat willen we niet. Ja, dat gebeurt al. Ik wou zeggen om je aan te vullen.
• 1:10:05
  We importeren technologie. Die technologie bevat macht, dus we importeren macht. Ja, ik zie het eigenlijk op vier niveaus. Dus één is gewoon hoe de technologie werkt.
• 1:10:13
  De meeste AI die we nu gebruiken zijn platforms uit Amerika. Daar geven we data en intellectueel eigendom aan. Die bedrijven worden bestuurd door CEO's en investeerders met een eigen politieke agenda.
• 1:10:24
  Vaak anti-democratisch, anti-Europees, soms zelfs fascistisch. Dan heb je Amerikaanse wetgeving die buiten de grenzen van Amerika gelden. Dus de Cloud Act is daar denk ik het meest bekend van.
• 1:10:35
  Omdat het nu ook, hè, vanwege DigiD en zo allemaal weer in het nieuws is, uh, hoeveel macht Amerikanen al hebben over onze data op bijvoorbeeld Amerikaanse servers, maar kan ook een server die in Zeewolde staat zijn.
• 1:10:48
  En de vierde component is de politieke macht van een president in Amerika. Dat is nu Trump. En Trump laat zien dat hij die macht maximaal voor eigen gewin wil inzetten en heel erg wil inzetten tegen Europa.
• 1:11:00
  En dat is natuurlijk de grote verandering waarom we misschien überhaupt hier over praten. Omdat we lange tijd juist heel erg die Amerikaanse weg gevolgd hebben.
• 1:11:07
  Ik denk dat we daar nu spijt van hebben, omdat het economisch niet slim was, omdat het democratisch niet slim was, omdat het onze veiligheid niet ten goede is gekomen.
• 1:11:15
  Maar het is dus niet een keuze tussen wel of niet reguleren. Het is een keuze tussen wie laat je ons reguleren en je moet bouwen om AI binnen je eigen rechtsgebied te krijgen.
• 1:11:26
  Maar uiteraard gelden er binnen elk rechtsgebied in Amerika, in China, in Europa ook regels. Dus ik vind het onverstandig om dat regels nou als een soort belemmering omhoog te houden.
• 1:11:36
  Omdat bijvoorbeeld, komen we weer even terug naar dat toegang tot kapitaal vraagstuk wat echt de meeste bedrijven, start-ups, scale-ups, techbedrijven, uh, noemen als het grootste probleem. M-hm.
• 1:11:48
  Als je een kapitaalmarkt unie wil maken, heb je wetgeving nodig. Dus om de belangrijkste wens van het bedrijfsleven te honoreren, moet je nieuwe wetten aannemen.
• 1:11:58
  Dus het is niet zo handig om te doen alsof een wet altijd de vijand is. Dat is eigenlijk een beetje mijn punt. Kijk bijvoorbeeld ander voorbeeld naar elektrische auto's.
• 1:12:05
  Ik zat in het Europees Parlement toen daar allerlei beslissingen over moeten worden genomen.
• 1:12:09
  De Duitse auto-industrie heeft willens en wetens gelobbyd tegen eisen aan versnelling van de invoer van elektrische auto's in Europa. Kijk waar we nu zijn.
• 1:12:19
  En ik, ik denk misschien dat wat, dat krijg ik nu wat helderder door naar dit gesprek te luisteren, is dat de aanname van veel van ons is dat de reden dat wij alleen maar Mistral hebben op dit moment, die op plaats 28 staat in de Intelligence Index van Frontier Models, komt door regulatie.
• 1:12:36
  Dus als jij tegen ons zegt: jongens, ik wil ook dat we gaan bouwen, ik zie ook dat we een positie moeten hebben en dan daarna zegt reguleren dat dat ergens niet, dat het stoort of zo in ons hoofd van: huh, maar wacht even, dat is toch waarom we het niet hebben?
• 1:12:50
  En jij zegt eigenlijk wacht even, een hele simplistische lezing van regels zorgen voor anti innovatie. Er zijn aan te wijzen redenen waarom wij alleen maar Mistral hebben en verder geen Frontier labs.
• 1:13:02
  Daar moeten we absoluut aan werken. Onderdeel daarvan is regulatie, zelfs, hè, van de financiële markten, toegang tot kapitaal.
• 1:13:09
  En laten we niet, niet te bang zijn om kaders te bepalen, want zelfs binnen kaders kan er nog iets gebeuren.
• 1:13:15
  Maar het is een, het is een grote vraag die je aan ons stelt, omdat ik denk dat, ik spreek even voor Alexander en mij, we ons ook gewoon oprecht een beetje zorgen maken. Ja, maar ik heb die zorg ook.
• 1:13:24
  Dat is ook de reden waarom ik een boek ben gaan schrijven. Ik wilde eigenlijk een sabbatical nemen en ik had ook al vrij kort daarvoor een boek geschreven.
• 1:13:29
  Likte niet, sabbatical.Nou, ik kon het eigenlijk niet laten om de politiek in Nederland op te roepen om hier met veel meer serieuze aandacht en prioriteit naar te kijken. Om te zorgen voor dat bouwen.
• 1:13:38
  Om ervoor te zorgen dat we snappen dat het dus niet alleen gadgets zijn en grappige bots met discussies op het werk of je die nou wel of niet mag gebruiken en waarvoor, maar dat het echt de allerhoogste politieke aandacht verdient omdat het gaat om nationale veiligheid, omdat het gaat om toekomstig verdienvermogen, omdat het gaat om burgerrechten, omdat het gaat om ons milieu, enzovoort, enzovoort.
• 1:13:57
  Dus ik zie absoluut de systemische impact van deze technologie. Maar ik zie ook, en dat komt ook omdat ik een tijd in Silicon Valley heb gewoond, ook omdat ik zie wat er nu aan excessen eigenlijk zich manifesteren,
• 1:14:11
  denk ik niet dat de weg ook van de meest succesvolle bedrijven nu een lineaire zal zijn.
• 1:14:16
  Dus daarom denk ik ook laten we onszelf niet in de put praten, want ik vind zelf dat bijvoorbeeld de reactie op Mythos best een eyeopener is. Heel veel mensen zijn ervan geschrokken, ook in Amerika.
• 1:14:24
  Dat heeft ook iets van de glans juist van die AI bedrijven afgehaald. Als Anthropic zegt wij ontslaan, wat was het?
• 1:14:31
  Of nee, sorry, als Cloudflare zegt sorry, wij ontslaan een percentage van onze medewerkers, duizend of meer medewerkers. Cloudflare is ook een techbedrijf uit Amerika. Dan gaat de beurswaarde omlaag.
• 1:14:44
  Dat is gek, want je zou ook kunnen denken: hé, ze omarmen AI op een slimme manier. Bespaart geld, cashen. Nee, het tegenovergestelde gebeurt.
• 1:14:51
  Steeds vaker zien we dat er ongekende investeringen worden gedaan in nog meer AI-infrastructuur en dat de beurzen omlaag gaan. De beurswaarde van deze bedrijven. Dus er zit zorg in over een bubbel.
• 1:15:04
  Er zit zorg in over maatschappelijke gevolgen. En er zullen denk ik allerlei incidenten volgen.
• 1:15:10
  Niet zozeer Mythos, maar dan weer iets anders, waardoor mensen gaan denken: hmm, is die groot, groter, grootst, snel, sneller, snelst ongereguleerd met overheidsinvesteringen weg nou goed voor ons allemaal of niet?
• 1:15:24
  Ja, en daarmee natuurlijk ook het politiek draagvlak. En ik denk dat dat, dat is waarom het zo interessant is om met jou hierover te spreken.
• 1:15:30
  Naast dat je buitengewoon veel van technologie weet, ook nog eens een keer de academische wereld kent. Ook nog eens een keer snap je wat politieke opportuniteit inhoudt.
• 1:15:38
  Hoe zorg je ervoor dat dit onderwerp op de kaart komt te staan, uhm, in Nederland op een manier dat dit, dat het mes aan twee kanten snijdt?
• 1:15:46
  Want eigenlijk zeg je: we moeten dit op een manier doen dat we het reguleren, uhm, omdat anders de mensen in opstand zullen komen. Dat is eigenlijk gewoon, je, je verwacht opstand tegen datacentra.
• 1:15:57
  Je verwacht opstand tegen de macht van grote Amerikaanse techbedrijven. Niet alleen in Amerika, maar ook in Nederland. Dat is gewoon een, een verwachting die je uitspreekt.
• 1:16:06
  Uhm, en tegelijkertijd zeg je: we moeten ook bouwen, want we kunnen niet afhankelijk worden, uh, van die Amerikaanse bedrijven.
• 1:16:14
  Daar zit volgens mij ook iets in dat je denkt: dit is allebei tegelijkertijd nodig, anders dan wordt het politiek nooit, uhm, opportuun, wordt het niet, maken we het op een slechte manier politiek.
• 1:16:27
  Dat weet ik eigenlijk niet. Nee, want kijk, de status quo is nu dat er in Brussel een dereguleringswind waait. Er wordt niet gereguleerd, er wordt wetgeving geschrapt.
• 1:16:37
  Dus bijvoorbeeld in de tijd dat er Mistral opkwam, was er gewoon helemaal geen AI-wet, hè. Dus ja, welke wet zit hen dan zo in de weg, vraag ik me af.
• 1:16:49
  Ik denk dat het er vooral in zit dat we in Europa nog te veel eilanden van landen zijn.
• 1:16:52
  We zijn wel op papier een interne markt, maar daar heeft Mario Draghi, uh, ook heel goed over geschreven in zijn, uh, hè, vaak aangehaalde rapport over ons concurrentievermogen in Europa.
• 1:17:04
  Het voorbeeld heeft hij nog uitgewerkt toen Trump zijn handelsoorlog tegen Europa begon en dus heffingen begon op te leggen, 25%. Daar schrok iedereen zich, uh, een hoedje van.
• 1:17:13
  En toen zei Mario Draghi: als wij de barrières tussen onze landen weghalen, dan levert ons dat meer op dan wat de heffingen van Trump ons kosten.
• 1:17:21
  Met andere woorden we belasten eigenlijk onszelf door niet goed samen te werken. En dat weten bedrijven ook heel goed. Dat gaat om faillissementsregels. Het gaat om het erkennen van diploma's.
• 1:17:30
  Het gaat om allerlei, nou ja, regels die te maken hebben met wat je nodig hebt om voorspelbaar zaken te kunnen doen of gewoon eenvoudig zaken te kunnen doen. Dus we hebben heel veel werk te doen.
• 1:17:40
  Als je mij nu zou vragen wetgeving of bouwen, zeg ik bouwen. Misschien nog even explicieter maken, maar ik, ik wil ook, uhm,
• 1:17:50
  zeg maar de, de zwart-wit schets tussen het Amerikaanse succes en het Europese falen wel echt nuanceren.
• 1:17:56
  En ik wil de legitimiteit van democratische wetgeving in het belang van de mensen en de samenleving in brede zin echt hoog houden. En dat betekent ook dat ik dus, uh, accepteer dat er wetten komen die ik bagger vind.
• 1:18:09
  Dat heb ik natuurlijk vaak genoeg meegemaakt toen ik in het Europees Parlement zat. Er is niet zoiets als voor of tegen wetgeving, want de ene wet vind jij leuk, de andere vind jij leuk.
• 1:18:17
  Hoe denk je dat je het politiek opportuun krijgt om te gaan bouwen?
• 1:18:20
  Ja, door die hele, uh, de, het belang, ons eigen belang wat er op het spel staat als Nederland, als Europa, uh, te erkennen en te zien dat wij in Nederland fantastische bouwstenen hebben om een voorloper in Europa te zijn.
• 1:18:34
  Ja, maar dit hoor ik al heel lang en dat is geen reden om datacentra te gaan bouwen. Nou ja, we bouwen wel datacentra, maar- Of om stroom te regelen. Nee, we bouwen ze voor anderen. Ja, maar.
• 1:18:43
  Dat is nog de ironie van alles. Maar, maar er kunnen überhaupt geen hyperscalers bij, want we kunnen het in het stroomnet niet aan. Nee, dat is ook een probleem. Ja. We moeten natuurlijk de infrastructuur aanpassen. Ja.
• 1:18:51
  Maar dan moeten we denk ik ook gaan nadenken: hé, als we soevereiniteit willen, hebben we dus meer datacenters nodig. Ja. Hoe kunnen we mensen daarin meenemen? Want die zijn nu al tegen en nog meer tegen. Ja.
• 1:19:01
  Omdat ze datacenters met big tech associëren. En dat is tot nu toe ook zo geweest. Datacenters van wie, voor wie? Jazeker.
• 1:19:07
  Want ik, ik zit ook nog wel te denken, die, er zit een soort, uh, matige tegen, tegenstelling tussen innovatie en regels. Die hebben we inmiddels uitgepakt. We zien dat die te, te makkelijk is.
• 1:19:17
  Ik hoor nu veel meer iets van een tussen economie en samenleving die- Ja. In, die enorm met elkaar verbonden zijn, maar tegelijkertijd, hè, Alexander zou zeggen, ik leg ze even in je mond, Alexander.
• 1:19:27
  Ja, leuk als je een, een, een prettige samenleving hebt, maar zonder economie is die hele samenleving er sowieso niet. Dus let op je economie, want anders kan je niet meedoen.
• 1:19:35
  Waarop jij hem dan waarschijnlijk omdraait en zegt: let je ook op je samenleving als je zo druk met je economie bezig bent?
• 1:19:41
  Dus die lijken nu in een soort overleving van die economie, maar ook de welvaart met de hoofdletter W van de samenleving, de mentale gezondheid, noem ze allemaal maar op.
• 1:19:50
  En daarin dat je toch zou hopen dat wij dat dan als Europeanen, ik ga dan een beetje trots doen nu, dat wij die wel met elkaar weten te vermengen op een, op een, op een gezonde manier.
• 1:19:59
  Maar ik denk dat-Dat dat Alexander en ik daar op een bepaalde manier cynischer over zijn geworden omdat we denken ja, maar wa-wa-waar zijn die zeven Mistrals dan? En waarom is het ons dan niet gelukt?
• 1:20:10
  Jij zei net er waren geen regels voor Mistral, dus er is iets anders aan de hand. Maar ik denk dat er
• 1:20:15
  een verwarring zit ook, dan spreek ik weer voor mezelf, tussen regelgeving, tussen bureaucratie, tussen een verlies van zelfvertrouwen, tussen een, uh, bepaald karakter van, van, van, van entrepreneurial spirit die je ook op een bepaalde manier moet hebben.
• 1:20:27
  Dat heeft meer met een mindset te maken dan regelgeving. Uhu. En dat we, ja, dat je bijna een soort analyse nodig hebt, een diepere, die jij ook deels in je boek doet, van: waarom gebeurt het dan niet?
• 1:20:37
  En is de enige oplossing inderdaad: jongens, jullie krijgen nu allemaal een brief. Iedereen mag alles doen, [lacht] er zijn geen regels meer. En dat het dan binnen tien jaar automatisch tussen haakjes opgelost zou zijn.
• 1:20:49
  Ja, dat geloof ik niet. Ik denk, ik denk een paar dingen. Uh, één moet je denk ik ook heel goed kijken naar wie welke rol heeft.
• 1:20:55
  Dus, uh, bedrijven, uh, die willen natuurlijk groot worden en innoveren, maar een regering en een politiek heeft een andere verantwoordelijkheid, dus die hebben bij uitstek die maatschappijbrede verantwoordelijkheid.
• 1:21:07
  Uhm, maar ik denk ook dat je, dat je veel meer kan kijken naar hoe je, uh, kapitaal op andere manieren kan inzetten.
• 1:21:13
  Dus niet alleen hoe dat makkelijk van land A naar B kan vloeien en hoe er meer durfkapitaal, uh, tot stand komt, maar ook, nou, hoe kunnen bijvoorbeeld burgers die investeringen hebben makkelijker in, uh, Europese techbedrijven investeren?
• 1:21:25
  Wat gaan institutionele investeerders doen? We zagen ABP een miljard dollar uit Palantir halen. Nou, dat is fijn. Waar gaat het dan naartoe?
• 1:21:33
  Weet je, kunnen we prikkels bedenken waardoor zij ook die soevereiniteitsagenda gaan, uh, gaan omarmen?
• 1:21:39
  Uhm, dus ik denk dat er, dat er nog heel veel mogelijk is en dat het gevoel van urgentie nog nooit zo groot is geweest. Er staat in ons regeerakkoord dat we soeverein moeten worden.
• 1:21:49
  De stad Amsterdam gaat zich, uh, over de tijd, uh, loskoppelen van buitenlandse, uh, tech-aanbieders.
• 1:21:55
  Bij allerlei organisaties, op scholen, op universiteiten, in ziekenhuizen, bij politieke partijen, bij media wordt er gesproken over loskomen van de afhankelijkheid van big tech.
• 1:22:04
  Het leeft gewoon heel erg, dus dat doet mij ook geloven dat er iets aan het veranderen is. En daarbij gaan dus Amerikaanse investeerders massaal in Europese tech investeren. Nou, massaal, [lacht]
• 1:22:15
  dat is niet helemaal waar toch? Massaal, dat, dat is een beetje- Zij zijn optimistischer dan wij, laten we het zo zeggen. Ja, ja, ja, ja, ja, dat is een mooie manier om het te zeggen.
• 1:22:22
  Zegt The Financial Times, niet ikzelf. En heb, heb jij dan nog, want ik ben wel benieuwd. Alexander en ik doen, uh, hier wekelijks over AI praten.
• 1:22:29
  Dat is op een bepaalde manier ook spannend, want wij voelen natuurlijk ook hartstikke aan dat mensen het ook niet allemaal leuk vinden, dat het spannend is en dat het spannender gaat worden voor iedereen.
• 1:22:38
  Dus daar, uh, kunnen we elkaar volgens mij hartstikke goed in vinden. Maar tegelijkertijd doen wij een webinar over hoe je Copilot kan gebruiken, uh, en een webinar over hoe je andere tools kan gebruiken.
• 1:22:47
  Omdat we ook allebei voelen: ja, uh, het is wel handig dat je een beetje snapt hoe AI werkt, hè, dus. Maar, da-dat voelt ook altijd een beetje dubbel.
• 1:22:55
  We maken wel eens afleveringen waar we letterlijk net een heel verhaal hebben gedaan over een spannende memo van, uh, uh, Dario Amodei van Anthropic en dan daarna gaan we naar het volgende item uitleggen hoe de nieuwe versie van [lacht] ChatGPT eruit ziet.
• 1:23:07
  Dus wij mixen ook als het ware hele praktische toepassingen met hele grote waarschuwingen. Ja. Hoe zie jij dat voor jezelf? Want jij doet ook een mix.
• 1:23:16
  Nou ja, ik, ik doe iets minder how to, uh, maar ik zie mijn rol echt als een andere.
• 1:23:21
  Ik kies ervoor om te focussen op het behoud van onze democratie, op een gezonde manier, of van onze rechtsstaat en van onze Europese kracht. Dus, j-ja, ik zie mijn rol door een andere lens gewoon.
• 1:23:34
  Dus ik heb denk ik iets minder dat soort van pure enthousiasme over de technologie.
• 1:23:39
  Uh, bij mij wordt juist mijn enthousiasme ook ingedempt door de maatschappelijke zorgen die ik heb en de democratische zorgen die ik heb.
• 1:23:45
  En, ja, ik kies ook wel een beetje met discipline voor die lens, want ik denk er zijn al heel veel mensen die juist met heel veel bewondering of, uh, nou, soms ook zonder al te veel kennis bezig zijn met al die AI omdat ze het gewoon op hun werk voorgeschoteld krijgen.
• 1:24:00
  Of, hè, denken dat ze anders, uh, een minder goede beoordeling krijgen dan hun collega of zo. Dus ja, ik zie het dan als mijn rol om door die democratische lens te kijken.
• 1:24:08
  En ik hoop ook dat dat ondanks het belang van verdienvermogen en innovatie ook iets is waar we ons allemaal verantwoordelijk voor voelen.
• 1:24:16
  Uh, en zeker hoop ik dat, uh, deze regering veel meer gaat doen om het bouwen te ontketenen, omdat ik ook denk dat we op dit punt het bouwen nodig hebben om de democratie te behouden.
• 1:24:27
  Hoe dat allemaal in zijn werk gaat kun je lezen in de Machtscode. Dat wordt uitgegeven bij De Correspondent. Ligt werkelijk op ieder station, kun je het krijgen. Het is goed, uh, Ja, zeker.
• 1:24:34
  het ligt goed in de, in de, in de Handels. De Correspondent doet dat goed. Ja, precies. Dank dat je hier wilde zijn. [muziek] We danken onze sponsoren Moneybird en Rockstars.
• 1:24:46
  Sam Hangeveld, als je luistert, voor de edit en Pankras voor de vormgeving. Wietse Hage geeft ook lezingen. Wist u dat? Nou, dan weet u het nu. Als je nou een lezing wil van Wietse, [gelach]
• 1:24:56
  hou het niet kort, daar houdt hij niet van. Hij wil het liefst een uur of drie, vier praten. Dat is een beetje zijn sweet spot. Het kan ook in een uur. Uh, als je dat wil, dan mail je lezing@aireport.email.
• 1:25:09
  En, uh, een lezing van mij kan ook. Als je op de hoogte wil blijven van het laatste AI-nieuws, twee keer per week, tips en tools, tips en tricks, dan, uh, abonneer je op onze nieuwsbrief via aireport.nl.
• 1:25:22
  Wietse, heb je nog stichtelijke woorden aan het eind van deze uitzending? Nee, hè? Het is allemaal wel gezegd. We hebben ook de grote onderwerpen wel besproken. Ja. Het zat er allemaal in vandaag.
• 1:25:34
  Ik ga een uitlegvideo maken over, uhm. Clay Motion. Ja, over dat, uh, wiskundige probleem. Kan je nog één keer zeggen hoe het heet? Ja, dat is geen probleem. Dat is het unit distance probleem.
• 1:25:44
  Over, uh, hoeveel punten koppels in een vlak precies de, op eenheid afstand van elkaar kunnen liggen. Ik ben zo blij dat dit nu opgelost is. Ik had zulk verkeerd idee daarover. Bleek heel anders in elkaar te zitten.
• 1:25:55
  Tot volgende week. [lacht] Wat een gelul.
• 1:26:03
  [muziek]