Latest / Boekestijn en De Wijk / Amerika wordt in een hoek gedreven
Transcript
- 0:03Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekestein in de
- 0:09Speaker 2: Wijk. Hugo Rijtsma. Donderdag 26 maart. Welkom bij Boekestein in de Wijk.
- 0:14Speaker 2: Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Zoals Els ik elke
- 0:16Speaker 2: dinsdag en donderdag. Met vragen van onze luisteraars. Met misschien
- 0:23Speaker 2: maar weer eens de periodieke excuses. Dat we lang niet
- 0:25Speaker 2: alles kunnen beantwoorden. Maar het is heel leuk om te lezen.
- 0:29Speaker 2: Allemaal en de grote betrokkenheid te zien. Uit allerlei oorden.
- 0:33Speaker 2: Beginnend bij Hans uit Taipei. Vanuit Taiwan volg ik Trumps
- 0:40Speaker 2: oorlog in het Midden-Oosten met extra interesse. Wellicht ook vanwege
- 0:43Speaker 2: de mogelijk historische betekenis... voor de machtsverhoudingen in de wereld
- 0:46Speaker 2: en voor Taiwan in het bijzonder. Nu Trump probeert andere
- 0:49Speaker 2: landen mee te trekken in zijn oorlog... is het dan
- 0:52Speaker 2: wel of juist niet slim van Iran slash China... als
- 0:56Speaker 2: ze een vrije doorvaart deal maken met de rest of
- 0:59Speaker 2: the world... en Amerika daarmee nog verder isoleert
- 1:04Speaker 1: Ja, kijk, weet je... Alle dingen die daar gebeuren bij
- 1:07Speaker 1: de straat van Hormuz... hebben ook effect op de krachtsverhouding
- 1:11Speaker 1: in de wereld. Als Trump hier helemaal vast komt te zitten...
- 1:14Speaker 1: en daar hebben we veel over gesproken... dan betekent dat
- 1:17Speaker 1: gewoon dat de positie van China sterker wordt. En eigenlijk
- 1:21Speaker 1: is er al een soort deal... dat er sommige Chinese schepen,
- 1:25Speaker 1: laat ik het voorzichtig zeggen... en Thaise en Pakistanse en
- 1:28Speaker 1: Indiaanse schepen... daar doorheen kunnen gaan. Dat isoleert natuurlijk Amerika
- 1:34Speaker 1: nog verder. Ik denk ook dat eigenlijk wat Hans uit
- 1:41Speaker 1: Taipei hier eigenlijk zegt... dat zou ook negatieve consequenties kunnen hebben. Nou,
- 1:46Speaker 1: dat is misschien wel zo. Maar in ieder geval kan
- 1:49Speaker 1: als straks over een paar weken Xi naar Beijing gaat...
- 1:54Speaker 1: dan heeft Xi nog een troefkaart erbij. Dus behalve de
- 1:59Speaker 1: kritieke mineralen, ook nog die straat van Hormuz. Ik denk
- 2:03Speaker 1: zelf dat on-balance China hier sterker van wordt... Wat denk
- 2:06Speaker 1: jij Rob?
- 2:07Speaker 3: Dat denk ik ook. Maar het heeft dus niet zozeer
- 2:11Speaker 3: iets te maken met een vrije doorvaart deal met the
- 2:14Speaker 3: rest of the world. Zoals Hans uit de RP zegt.
- 2:17Speaker 3: Dat was er maar zo. Was het maar zo dat
- 2:19Speaker 3: de rest van de wereld met China zo'n deal zou
- 2:23Speaker 3: kunnen maken. Maar nu is het weer een verdeelde wereld.
- 2:25Speaker 3: Want China die probeert denk ik zijn eigen deals te maken.
- 2:28Speaker 3: Precies zoals je hebt uitgelegd. En ongetwijfeld zijn die discussies
- 2:32Speaker 3: ook achter de schermen aan de gang. Maar realiseer in
- 2:38Speaker 3: dat deel van de wereld waar China zit... zoals Japan, Nieuw-Zeeland, Australië...
- 2:45Speaker 3: maar ook veel Europese landen, ook Nederland zit erbij... die
- 2:48Speaker 3: hebben een verklaring ondertekend... waarin ze hun ongenoegen met de
- 2:51Speaker 3: gang van zaken... rond de straat van Omoes hebben uitgesproken.
- 2:55Speaker 3: En zijn dus nu bezig om op militair niveau te kijken...
- 2:59Speaker 3: Of zij in staat zijn om uiteindelijk, als er een
- 3:02Speaker 3: zakenvuur is... een bijdrage te kunnen leveren aan het openhouden
- 3:05Speaker 3: van die staat van Omoes. Dus ja, je ziet dus
- 3:09Speaker 3: een aantal bewegingen plaatsvinden. Maar ik denk dat die ruim 30 landen,
- 3:15Speaker 3: dat staat volledig los van... wat China aan het doen is.
- 3:19Speaker 3: En dat is op zich wel jammer, want je zou
- 3:21Speaker 3: dus eigenlijk verwachten... dat je nu gewoon één lijn zou
- 3:23Speaker 3: trekken tegen wat hier gebeurt. Maar dat gebeurt dus kennelijk niet.
- 3:26Speaker 3: Dus iedereen is toch weer van die grootmachten... Ja, die
- 3:32Speaker 3: gaan voor zichzelf. En China is natuurlijk dé grote uitdager
- 3:36Speaker 3: van de Verenigde Staten. Dus ik kan me dat ook
- 3:39Speaker 3: wel voorstellen dat die zegt van ik doe dat zelf wel.
- 3:42Speaker 3: En je ziet tegelijkertijd dat ruim 30 andere landen bezig is
- 3:46Speaker 3: om te gaan samenwerken... om die boel daar uiteindelijk open
- 3:48Speaker 3: te houden. En dat zijn in belangrijke mate dezelfde landen
- 3:51Speaker 3: die ook... bezig zijn in Oekraïne met een coalition of
- 3:56Speaker 3: the willing. Dus je ziet aan alle kanten dat er
- 3:59Speaker 3: dus wat gebeurt, maar uiteindelijk is het gewoon heel slecht
- 4:02Speaker 3: voor Trump. En dus voor Amerika, want dit betekent feitelijk
- 4:08Speaker 3: dat de rest van de wereld bezig is om zich
- 4:10Speaker 3: te verenigen met het doel om de schade die Amerika
- 4:15Speaker 3: aanricht te verkleinen... en om alternatieven voor Amerika te bedenken.
- 4:21Speaker 3: Uiteindelijk heeft dat enorme gevolgen voor de Amerikanen. Want ook
- 4:27Speaker 3: al is Amerika nog steeds een belangrijke supermacht... Als je
- 4:32Speaker 3: dit soort beleid gaat voeren... dan gaan vriend en vijand
- 4:36Speaker 3: jou de rug toekeren. En uiteindelijk moet je ook in
- 4:40Speaker 3: zo'n volatiele geopolitieke situatie... moet je ook proberen om landen
- 4:45Speaker 3: tevreden te houden. Dat is nou precies wat Trump niet doet.
- 4:48Speaker 3: En daar ga je een
- 4:49Speaker 1: prijs voor betalen. Op de lange termijn gaat Amerika er
- 4:51Speaker 1: ongetwijfeld een prijs voor betalen. En op de korte termijn... Kijk,
- 4:55Speaker 1: neem een land als Japan. Dat is voor 90% afhankelijk
- 4:59Speaker 1: van olie uit het Midden-Oosten... Die zit dus nu enorm
- 5:02Speaker 1: in de problemen. Nou, die probeert natuurlijk ook op een
- 5:05Speaker 1: of andere manier daarbij betrokken te zijn. Maar wij gaan
- 5:08Speaker 1: met z'n allen dus straks concurreren over die olietankers. Dus
- 5:12Speaker 1: we hebben dus geen eenheid dan
- 5:16Speaker 3: Nou ja, je ziet dus de hele discussie zie je
- 5:18Speaker 3: op dit ogenblik al veranderen. Dus veel westerse landen hadden
- 5:21Speaker 3: een begrip... voor wat Trump aan het doen is. Ik
- 5:25Speaker 3: vond dat nooit zo heel erg verstandig. Ik denk dat
- 5:28Speaker 3: je beter
- 5:29Speaker 1: je mond had kunnen houden
- 5:30Speaker 1: Ja, en je ziet ook dus dat de kritiek op
- 5:32Speaker 1: Mark Rutte enorm toeneemt. Want die was een beetje een
- 5:35Speaker 1: cheerleader van Trump geworden. Ja. En ook in de FT,
- 5:38Speaker 1: er wordt aan alle kanten voor die aangevallen. Wat stond
- 5:41Speaker 1: daar dan in, in de FT? Ja, de FT, allemaal
- 5:44Speaker 1: van die experts die zeggen... waar is de secretaris-generaal mee bezig?
- 5:49Speaker 1: Het is helemaal niet zo dat... Europese landen achter deze
- 5:53Speaker 1: oorlog staan. Terwijl dus Rutte dat wel steeds suggereert in
- 5:58Speaker 1: zijn verhaal. Nou ja,
- 5:58Speaker 3: ik denk dat Rutte zijn boekje eruit is gegaan. Want
- 6:01Speaker 3: een secretaris-generaal hoort te spreken namens de lidstaten. Dat is
- 6:05Speaker 3: wat hij niet doet. Aanvankelijk was Sanchez het meest uitgesproken.
- 6:10Speaker 3: Dus de premier van Spanje. Die zei van ik moet
- 6:14Speaker 3: niks van die oorlog hebben. Dit is gewoon een onrechtmatige oorlog.
- 6:18Speaker 3: En ook een onnodige oorlog. En je ziet dus dat...
- 6:23Speaker 3: op dat punt... de eenheid binnen de NAVO er niet was.
- 6:26Speaker 3: En dan zou eigenlijk een secretaris-generaal... zich van commentaar moeten onthouden.
- 6:30Speaker 3: Dat heeft hij dus niet gedaan. Ik begrijp het wel waarom...
- 6:33Speaker 3: Rutte dat heeft gedaan, maar uiteindelijk zie je dus nu
- 6:36Speaker 3: dat de hele discussie aan het kantelen is in Europa.
- 6:38Speaker 3: Dus die hele discussie over, we hebben begrip voor deze operatie,
- 6:43Speaker 3: dat begint natuurlijk nu aan op de achtergrond te raken.
- 6:47Speaker 3: Om de dodenvoudige reden dat, je kunt wel begrip voor
- 6:51Speaker 3: een operatie hebben, maar op het moment dat die operatie
- 6:54Speaker 3: jou zelf raakt... en de economische fall-out... zo groot is
- 6:57Speaker 3: in eigen land... dat je met mannen mag proberen... om
- 7:00Speaker 3: compensatie te vinden voor de gemiddelde burger... die de energiereconomie
- 7:04Speaker 3: kan betalen... dan kun je... moeilijk spreken als politicus van begrip.
- 7:10Speaker 3: Dan verdwijnt dat begrip gewoon uit het politieke vocabulaire. Dat
- 7:13Speaker 3: is precies wat we op dit ogenblik aan het zien zijn.
- 7:16Speaker 3: En dan vervolgens zien we de G7. Eigenlijk de G7,
- 7:21Speaker 3: Minus Amerika, die zeggen van... deze hele operatie, deze hele
- 7:25Speaker 3: oorlog is onrechtmatig. Von der Leyen, die in... Australië heeft
- 7:30Speaker 3: gezegd van jongens, dit kan niet, hou hier zo snel
- 7:33Speaker 3: mogelijk mee op. Nee, er is echt wat op dit
- 7:36Speaker 3: ogenblik aan de hand. En uiteindelijk versterkt dat wat Hans
- 7:40Speaker 3: uit de AIP heeft geconstateerd. Dit versterkt gewoon de conclusie
- 7:45Speaker 3: dat Amerika uiteindelijk gewoon in een hoek wordt gedreven.
- 7:48Speaker 2: Ja, sowieso. Zou Hans vanuit Taiwan het ook zorgen moeten
- 7:52Speaker 2: baren wat Amerika er nu allemaal doorheen schiet in Iran
- 7:55Speaker 2: en waarmee het dus ook volgens mij nog jaren bezig
- 7:58Speaker 2: zal zijn om munitievoorraden weer op peil te krijgen en
- 8:01Speaker 2: dat dat ook de Amerikaanse troepen in Azië verzakt?
- 8:06Speaker 3: Absoluut. Die vrees is er al geweest toen bepaalde wapensystemen
- 8:11Speaker 3: uit Zuid-Korea zijn weggehaald. Om ze te kunnen verdedigen tegen Noord-Korea. Nee,
- 8:20Speaker 3: dat heeft allemaal met elkaar te maken. Die veiligheidssituatie. Dus
- 8:24Speaker 3: de situatie van Japan is nauw verbonden aan de veiligheidssituatie
- 8:28Speaker 3: van Zuid-Korea. Van Taiwan bedoel je? Nee
- 8:35Speaker 2: Nee, van Zuid-Korea. Nee, maar je zei van Japan aan... Ja, allemaal. Ja,
- 8:41Speaker 2: dat klopt. Gaan we naar Hal, die zegt... Eind jaren 80
- 8:47Speaker 2: werd voor een ieder duidelijk... dat de militaire slagkracht van
- 8:50Speaker 2: de Sovjet-Unie... toch heel anders in elkaar bleek te zitten...
- 8:53Speaker 2: dan voor die wende werd gedacht. Was het algemene idee
- 8:58Speaker 2: dat de USSR iets was om bang voor te zijn...
- 9:01Speaker 2: Hij zegt, ik zag regelmatig paddenstoelen in de wolken aan
- 9:04Speaker 2: de hemel. Bleek het beeld achteraf absoluut niet te kloppen.
- 9:09Speaker 2: Maken we, zegt hij tussen aanhalingstekens... op dit moment niet
- 9:13Speaker 2: dezelfde blunder over de kracht van Rusland... onder leiding van Poetin.
- 9:17Speaker 2: Je zou het bijna gaan denken... gelet op het militaire
- 9:21Speaker 2: getop van de Russen in Oekraïne
- 9:25Speaker 1: Maar ja, ze hebben wel echt kernwapens, hoor, dit land...
- 9:29Speaker 1: Dat schijnt wel echt waar te zijn
- 9:33Speaker 3: Kijk, ik vind het een goede vraag. Het probleem is,
- 9:38Speaker 3: wat voor antwoord moet je hier nou op geven? Kijk,
- 9:41Speaker 3: het is absoluut zo dat de kracht van de Russen in...
- 9:46Speaker 3: Tijdens de Koude Oorlog werd overschat. Toen dachten we allemaal
- 9:48Speaker 3: dat de gemiddelde rust 2,5 meter lang was en een meter breed.
- 9:53Speaker 3: Dat bleek zo niet te zijn. Ik kan me nog
- 9:55Speaker 3: herinneren dat aan het eind van de Koude Oorlog kwam
- 9:58Speaker 3: ik in Rusland. Ik ben altijd getroffen door de chaos
- 10:01Speaker 3: in dat land. Ze waren gewoon niet eens in staat
- 10:03Speaker 3: om mijn winkels te vullen. Met andere woorden, ik kon
- 10:07Speaker 3: me nooit voorstellen dat een land dat er zo puinhoop
- 10:09Speaker 3: van maakte... dat dat dan in staat zou moeten zijn
- 10:13Speaker 3: om een fantastische krijgsmacht op te bouwen die onwaarschijnlijk efficiënt
- 10:18Speaker 3: was en waarmee het arbeidsparadijs van dat was in die
- 10:21Speaker 3: tijd nog kon uitbreiden tot en aan de Noordzee binnen
- 10:24Speaker 3: no time. Daar heb ik nooit in geloofd. Het bleek
- 10:27Speaker 3: allemaal nog veel erger te zijn toen de... Koude oorlog
- 10:31Speaker 3: voorbij was. Er was echt gewoon een grote ellende en
- 10:34Speaker 3: een grote bende... omdat het hele communistische systeem gewoon is
- 10:37Speaker 3: ingezakt toen. Het had totaal geen legitimiteit meer. Op dit
- 10:40Speaker 3: ogenblik is het wel anders. En daar zit het hele
- 10:44Speaker 3: punt in. Poetin is in de oorlog begonnen. En toen
- 10:49Speaker 3: hij die oorlog begon, begon hij ook echt werk te
- 10:51Speaker 3: maken van de defensie in de seriële basis. Dus de
- 10:54Speaker 3: defensie is enorm sterk in Rusland. Er zijn eigenlijk twee krijgsmachten.
- 11:01Speaker 3: Een vrijwilligerskrijgsmacht die wordt ingezet in Oekraïne. En een dienstplichtige
- 11:07Speaker 3: krijgsmacht die wordt ingezet voor de verdediging van het land.
- 11:13Speaker 3: Russisch grondgebied tegen de NAVO. Maar verdediging kan ook betekenen
- 11:16Speaker 3: dat je daar meer aanval uitvoert... omdat die primitief zou
- 11:20Speaker 3: moeten zijn. We weten dus ook dat eigenlijk alles wat
- 11:23Speaker 3: er bijvoorbeeld helemaal in het noorden ligt... met Moerman als koalasgierijland,
- 11:27Speaker 3: dat dat gewoon er nog steeds is. Het grote deel
- 11:31Speaker 3: van de marine buiten de Zwarte Zee... dat functioneert er
- 11:34Speaker 3: gewoon nog. De luchtmacht functioneert in zijn geheel. De dienstplichtige
- 11:40Speaker 3: krijgsmacht functioneert ook nog. Dus ja, er is wel wat
- 11:45Speaker 3: aan de hand. Maar die militaire capaciteiten zijn nog steeds
- 11:49Speaker 3: enorm groot. En in tegenstelling tot wij... in dit deel
- 11:53Speaker 3: van de wereld hebben zij dus niet... de afgelopen decennia
- 11:57Speaker 3: bezuinigd op defensie. Dat is gewoon niet zo.
- 11:59Speaker 1: Dus...
- 12:00Speaker 3: Nee, het is nog steeds sterk. Maar het is wel
- 12:03Speaker 3: heel moeilijk in te schatten hoe sterk die dan is.
- 12:07Speaker 3: En wat dat gaat betekenen voor de Europese veiligheid. En
- 12:11Speaker 3: dan heb je natuurlijk onmiddellijk de discussie van... zijn we
- 12:14Speaker 3: ons in staat om ons te verdedigen tegen zo'n Rusland? Nou,
- 12:20Speaker 3: als je naar de Baltische Staten gaat, dan zijn die... Ja,
- 12:25Speaker 3: dan zijn die twijfels wel groot, moet ik zeggen. Maar
- 12:27Speaker 3: dan praat je over een klein deel van het NAVO-grondgebied.
- 12:30Speaker 3: En daar zijn inderdaad de gevaren groot voor. Maar voor
- 12:34Speaker 3: de rest van het NAVO-grondgebied weer niet. Voor Polen kan
- 12:37Speaker 3: niet veroverd worden door Rusland. Finland kan niet worden veroverd
- 12:41Speaker 3: door Rusland. Dus het is maar net waar je zit
- 12:43Speaker 3: in het NAVO-grondgebied... om hier een goed antwoord op te
- 12:46Speaker 3: kunnen
- 12:46Speaker 2: geven. Ja, ik snap het. Mark Gene die zegt, nu
- 12:54Speaker 2: Trump samen met Israël ook duizenden doden veroorzaakt in Iran
- 12:58Speaker 2: en duidelijk ook regelmatig burgerdoelen treft, waarom zou Oekraïne zich
- 13:03Speaker 2: nog inhouden in Rusland? Ze hebben de laatste vier jaar
- 13:06Speaker 2: zich gericht op energie en infrastructuur. Maar waarom zouden ze
- 13:08Speaker 2: ook zich niet richten op burgerdoelen in Moskou en Sint-Petersburg?
- 13:12Speaker 2: Een paar raketten of drones op een luxe warenhuis. In
- 13:16Speaker 2: de nacht, zegt Mark er dan wel netjes bij. Een
- 13:20Speaker 2: bekend museum of iets dergelijks. Om de oorlog een beetje
- 13:24Speaker 2: thuis te brengen bij de Russen. Is de angst voor
- 13:27Speaker 2: nucleaire vergelding. En of Trump dat niet apprecieert. dat Trump
- 13:34Speaker 2: niet erg consequent is, weten we al jaren. Zou dit
- 13:38Speaker 2: een overweging kunnen zijn voor Oekraïne?
- 13:40Speaker 1: Tja, ik denk dat... Behalve dat het niet netjes is.
- 13:44Speaker 1: Ik denk ook dat het verstandig is dat je probeert...
- 13:46Speaker 1: voor zover je dus lange afstandsraketten hebt... en die hebben
- 13:50Speaker 1: ze zelf, maar de tomahawks hebben ze nooit gekregen... dan
- 13:53Speaker 1: zou ik het doen, datgene wat ik heb zou ik doen...
- 13:56Speaker 1: op wapenfabrieken en al dat soort dingen, dingen van militaire waarde...
- 13:59Speaker 1: Om je nou zelf te verlagen tot het breken van
- 14:02Speaker 1: de moraal van het Russische volk... dat heeft ook militaire waarde,
- 14:07Speaker 1: maar ik weet niet of dat... Dat is nog
- 14:08Speaker 3: nooit gelukt. Ja, de moraal van de bevolking, dat breek
- 14:11Speaker 3: je toch niet, waarschijnlijk. Sterker nog, als je dat gaat doen,
- 14:14Speaker 3: dan wordt het de moraal van de bevolking... of de
- 14:16Speaker 3: moreel van de bevolking, is het toch? Moraal is toch
- 14:19Speaker 3: bij wil?
- 14:19Speaker 2: Ja, moreel. Ja, nee
- 14:22Speaker 3: wilredden hebben we het altijd over het maal. Wij hebben
- 14:29Speaker 3: het over het moreel. Dus
- 14:31Speaker 2: het
- 14:31Speaker 3: moreel van de bevolking, die breek je daar niet mee.
- 14:35Speaker 3: Dat weten we. Sterker nog, als jij ineens burgerdoelen gaat aanvallen...
- 14:39Speaker 3: dan werkt dat waarschijnlijk contraproductief. Want dan begint het moreel
- 14:43Speaker 3: van de bevolking te veranderen... veel meer tegen de Oekraïners
- 14:48Speaker 3: dan het nu het geval is. Maar bovendien, en dat
- 14:52Speaker 3: is al het belangrijkste... alles wat hij hier noemt, dat
- 14:55Speaker 3: doen eigenlijk onbeschaafde staten... die oorlog aan het voeren zijn.
- 14:59Speaker 3: Wil Oekraïne zich toch blijven positioneren in de ogen van
- 15:04Speaker 3: het Westen... althans van Europa, bij de beschaafde staten... Dan
- 15:08Speaker 3: moet je vooral niet, laten we zeggen, musea en voedselfabrieken
- 15:13Speaker 3: en luxe warenhuizen gaan bombarderen. Dat is geen enkel doel.
- 15:16Speaker 3: Burgendoelen worden wel degelijk geraakt. Maar dan moet je denken
- 15:19Speaker 3: aan vliegvelden, waar het vliegen onmogelijk is. Dus dat geldt
- 15:24Speaker 3: voor de vliegvelden van Moskou, die vaag genoeg plat komen
- 15:28Speaker 3: te liggen. Dat treft de burgerluchtvaart direct
- 15:30Speaker 2: af. Belgerot, ook die stad in Zuid-Rusland, daar doet de
- 15:35Speaker 2: stroom het vaak niet meer. Zeker
- 15:39Speaker 3: Het wordt wel getroffen, maar als je dit soort typische
- 15:42Speaker 3: doelwitten gaat... gaat bestrijden, dan heb je wel echt een
- 15:46Speaker 3: geweldig probleem. Want het mag niet volgens de internationale rechten.
- 15:49Speaker 3: Het mag niet volgens het humanitaire oorlogsrecht. Kortom, doe dit
- 15:53Speaker 3: nou niet. Want je plaatst je gewoon helemaal aan de
- 15:55Speaker 3: verkeerde kant van de lijn. En militair gezien heeft dat
- 16:00Speaker 3: totaal geen zin.
- 16:03Speaker 1: Die ik maak. Dat is eigenlijk een anglicisme. Moral zeg
- 16:06Speaker 1: je in het Engels. Maar dat is natuurlijk moreel in
- 16:09Speaker 1: het Nederlands
- 16:10Speaker 3: Volgens mij hou je het in ieder geval van
- 16:13Speaker 2: Wilgen. Ja. Heb ik hier nog Patricia van de Wetering.
- 16:19Speaker 2: Die luistert met veel interesse. Dagelijks naar onze podcast. En. Hoewel.
- 16:27Speaker 2: Wat zij vooral waardeert. Is hoe jullie actuele gebeurtenissen. Plaatsen
- 16:31Speaker 2: in het bredere geopolitieke speelveld. En daarmee scherp maken welke
- 16:34Speaker 2: belangen en machtsverhoudingen op de achtergrond spelen. Dat brengt haar
- 16:38Speaker 2: op de vraag die zij zou willen voorleggen. Stel dat
- 16:43Speaker 2: jullie in de periode 1936, 1940 deze podcast zouden maken. Ik vind
- 16:49Speaker 2: het een stimulerende gedachte. Hoe zouden jullie destijds de geopolitieke
- 16:53Speaker 2: ontwikkeling hebben geduid... Waar zouden jullie destijds misschien te optimistisch
- 16:57Speaker 2: of juist te somber zijn geweest? Welke parallellen zien jullie?
- 17:00Speaker 2: Of wat gaat er misschien mank in het trekken van parallellen? Nou,
- 17:04Speaker 2: stel dat wij deze podcast in 1936 zaten te maken, jongens.
- 17:11Speaker 1: Hoe
- 17:11Speaker 2: hadden jullie daar tegenaan? Toen had je de militarisering van
- 17:14Speaker 2: het Rijnland, zouden we het dan over hebben gehad. Hoe
- 17:17Speaker 2: hadden jullie dat
- 17:18Speaker 1: bekommentarieerd? Dat is een ontzettend leuke vraag. Ik heb geen
- 17:22Speaker 1: idee hoe ik toen zou hebben gedacht. Ik kan je
- 17:25Speaker 1: wel vertellen hoe wetenschappers of historici... of politicologen in die
- 17:29Speaker 1: tijd daarnaar keken. En waar ik altijd enorm van schrik
- 17:34Speaker 1: en waar ik ook heel erg bescheiden van word... is
- 17:36Speaker 1: dat het helaas zo is dat wetenschappers ook een onderdeel
- 17:39Speaker 1: zijn van de tijdgeest. En ook vaak heel politiek opereren.
- 17:43Speaker 1: Ik zal je twee voorbeelden geven. Dat heel veel mensen
- 17:46Speaker 1: die dus dat Rijnland bezet zagen worden... Die hoopten dan
- 17:50Speaker 1: ook van, ach weet je, dan zal Hitler daar wel
- 17:53Speaker 1: genoegen mee nemen. En dan kunnen we op die manier
- 17:56Speaker 1: appeasement doen. Alleen Churchill later was de man die zei van,
- 18:00Speaker 1: dit gaat niet goed. Al die nieuwe fabrieksschoorstenen in Duitsland...
- 18:04Speaker 1: zijn eigenlijk kanonslopen gericht op Londen. En hij had natuurlijk gelijk.
- 18:08Speaker 1: En het tweede is, wat ook heel veel mensen deden
- 18:10Speaker 1: in die tijd... was dat ze het gevaar van het
- 18:13Speaker 1: Russische communisme... groter achten dan het gevaar van Hitler. Ja.
- 18:20Speaker 1: ook de intellectuelen niet helemaal brandschoon door die geschiedenis heen gaan.
- 18:26Speaker 1: En dat zou misschien ook wel voor mij gegolden hebben
- 18:28Speaker 1: in die
- 18:30Speaker 3: tijd. Helaas. Ik zou het ook niet goed kunnen beantwoorden.
- 18:33Speaker 3: Het is een fantastische vraag. Wat ik wel heel erg
- 18:37Speaker 3: mooi vind is het compliment dat we krijgen... dat wij
- 18:40Speaker 3: proberen scherp te maken welke belangen en machtsverhoudingen... aan geopolitiek spelen.
- 18:44Speaker 3: En dat is nou ook precies wat wij proberen te doen... Ja,
- 18:50Speaker 3: mijn continue probleem met heel veel van de duidingen van
- 18:53Speaker 3: wat er allemaal gebeurt, is dat dat nou juist niet gebeurt.
- 18:56Speaker 3: Dus de consequenties van wat er allemaal gebeurt, die hebben
- 19:01Speaker 3: mensen niet scherp voor ogen, waardoor het eigenlijk ook een morele...
- 19:09Speaker 3: inschatting wordt van wat er gebeurt. Vind je het goed
- 19:11Speaker 3: of vind je het slecht wat er gebeurt? En dat
- 19:13Speaker 3: is echt onvoldoende. Je moet ook gewoon kijken wat er
- 19:16Speaker 3: nog meer speelt. Dat kon je eerlijk gezegd in die
- 19:19Speaker 3: tijd van de jaren 30, 40 ook doen. Ik geef één voorbeeld.
- 19:26Speaker 3: De tijd van het gebroken geweertje. Die hadden wij in Nederland.
- 19:29Speaker 3: Dus wat we de afgelopen decennia hebben gezien... Dat is
- 19:33Speaker 3: een herhaling van wat we in de jaren dertig hebben gezien.
- 19:36Speaker 3: Dus een verwaarlozing van defensie. En dat is eigenlijk een
- 19:41Speaker 3: constante in de Nederlandse geschiedenis. Iedere keer als er een
- 19:44Speaker 3: dreiging was. En een echte concrete dreiging was. Dan begonnen
- 19:50Speaker 3: we te investeren in defensie. Maar we waren altijd te laat.
- 19:52Speaker 3: En dat is nu ook weer het geval. Dat idee
- 19:56Speaker 3: is nu wel overgenomen moet ik zeggen. Ook door landen
- 19:59Speaker 3: als Nederland. Duitsland, die eigenlijk ook net zoals wij... de
- 20:04Speaker 3: defensie totaal verwaarloosd hebben... en nu gewoon in de problemen
- 20:06Speaker 3: zijn gekomen met Rusland. Had ik in die tijd mij
- 20:12Speaker 3: geschaard achter de mensen die zeiden... kijk een beetje uit
- 20:15Speaker 3: met die tijd van het gebroken geweertje. Want dat is
- 20:20Speaker 3: moeilijk te zeggen. Want mijn kennis is natuurlijk gewoon opgebouwd...
- 20:25Speaker 3: aan de hand van een hele hoop... en inzichten die
- 20:30Speaker 3: in de afgelopen honderd jaar zijn opgebouwd... door alle oorlogen
- 20:37Speaker 3: en crisis die we de afgelopen anderhalve eeuw zijn doorlopen
- 20:41Speaker 3: met elkaar. Dus dat is heel erg moeilijk te zeggen,
- 20:45Speaker 3: want hoe je dan had opgesteld. Maar gezegd moet wel
- 20:50Speaker 3: worden dat in die tijd er ook heel veel mensen
- 20:53Speaker 3: zijn geweest... die verafschuwden dat er gewoon niet werd geïnverseerd
- 20:59Speaker 3: in defensie. En die hebben gezegd van als dit gebeurt...
- 21:01Speaker 3: en je krijgt een revanchistisch Duitsland... waar dus ook alle
- 21:05Speaker 3: mogelijkheden toe waren dat dat aan werk zou gebeuren... dan
- 21:08Speaker 3: hebben we een probleem. En die mensen hebben gewoon gelijk gekregen.
- 21:11Speaker 3: Maar eigenlijk net als nu is dat een hele kleine
- 21:14Speaker 3: groep geweest. Dus ik zou niet durven te zeggen of
- 21:17Speaker 3: ik in die tijd ook bij die groep heb gehoord.
- 21:21Speaker 3: Met de kennis die ik nu heb... Zeker wel, maar
- 21:25Speaker 3: met de kennis die ik toen had gehad, dat weet
- 21:28Speaker 3: ik gewoon niet. Misschien had ik toen een andere afweging gemaakt.
- 21:32Speaker 3: Maar mede op grond van die ervaringen die we toen
- 21:35Speaker 3: hebben gehad als Europa, dat heeft natuurlijk ook mijn positie
- 21:40Speaker 3: gekleurd die ik nu heb. En we weten nu heel
- 21:43Speaker 3: erg veel meer over hoe internationale betrekkingen functioneren. En er
- 21:47Speaker 3: is een enorme hoeveelheid. ook in die tijd is ontstaan...
- 21:53Speaker 3: en waar ik dus nu wat mee kan. Kortom, een
- 21:56Speaker 3: hele omslachtige manier... om te zeggen van... Ik weet niet
- 22:01Speaker 3: goed hoe ik me toen had opgesteld.
- 22:04Speaker 1: Weet je wat in die tijd ook wel erg speelde?
- 22:06Speaker 1: Dat de mensen geloofden dat de afzijdigheidspolitiek... de neutraliteitspolitiek, dat
- 22:11Speaker 1: die ons wel buiten de oorlog zou houden. Dat had
- 22:14Speaker 1: ons ook buiten de Eerste
- 22:14Speaker 2: Wereldoorlog
- 22:15Speaker 1: gehouden in Nederland.
- 22:16Speaker 2: Ja, exact. Dat is een goed punt. Het
- 22:20Speaker 3: zou dus best kunnen zijn inderdaad... dat wij hadden gezegd,
- 22:23Speaker 3: een neutraliteitspolitiek zal ons... nu ook weer heel goed van
- 22:27Speaker 3: pas komen.
- 22:28Speaker 2: En dat we hadden gezegd, laten we... die her-Hitler is
- 22:32Speaker 2: toch wel redelijk... en misschien een buffer tegen die enge communisten...
- 22:36Speaker 2: dat had ook deze podcast kunnen
- 22:37Speaker 1: bereden. Dat zou kunnen. We hadden misschien kunnen zeggen, gaat
- 22:40Speaker 1: u maar rustig slapen.
- 22:41Speaker 2: Net
- 22:41Speaker 1: als Corlijn
- 22:42Speaker 2: En dan had ik de hele tijd flauwe grappen gemaakt...
- 22:44Speaker 2: dat als je met jullie praat, dat je dan altijd uitkomt...
- 22:46Speaker 2: bij de Tweede Wereldoorlog.
- 22:47Speaker 1: Totdat we dan op een gegeven moment...
- 22:51Speaker 2: op een gegeven
- 22:51Speaker 1: moment
- 22:52Speaker 2: ineens dagelijkse updates zouden moeten gaan maken. Ergens halverwege 1939. Zoiets.
- 22:59Speaker 2: Zoiets dus, ja. Nou, interessant gedacht. Dank vooral aan Patricia
- 23:07Speaker 2: voor die stimulerende historische vraag
- 23:09Speaker 3: Leuke vraag
- 23:10Speaker 2: Dank jullie voor de antwoorden. En tot
- 23:12Speaker 3: morgen. Tot morgen.