Latest / Nie-winna Sztuka / 131. Artemisia Gentileschi: Jak piep***ła PATRIARCHAT?

Transcript

131. Artemisia Gentileschi: Jak piep***ła PATRIARCHAT? · Nie-winna Sztuka

• 0:00
  Cześć. Witam was w kolejnym niewinnym
• 0:02
  odcinku. Ja nazywam się marika szwal i
• 0:04
  dzisiaj moje drogie i moi drodzy opowiem wam o pewnej artystce,
• 0:09
  która była beds em no w czasach w których kobieta uznawana była
• 0:14
  za dodatek do mężczyzny, chociaż wydaje mi się, że to i tak
• 0:17
  delikatnie powiedziane artemizja gentleskim artystka, której
• 0:22
  prace widziałam niedawno we florencji w muzeum ufici.
• 0:26
  I tak mnie do siebie przyciągnęła.
• 0:28
  Zresztą wiecie, bo mówiłam o tym, ale no po prostu musiałam
• 0:31
  zrobić oni odcinek. Wiecie jak to jest?
• 0:34
  Nie czasami pośród setek, a wręcz 1000 obrazów przemawia do
• 0:38
  ciebie ten jeden jedyny, konkretny.
• 0:41
  No i tak też było w tym przypadku.
• 0:44
  Więc zacznijmy od początku bez zbędnego biedlenia znaczy nie no
• 0:49
  biadole nie będzie tutaj, nie ma co oszukiwać siedemnasty wiek
• 0:53
  powiedzmy jego początek, a na usta ciśnie mi się jedno zdanie
• 0:57
  powielane we wszystkich książkach, które przeczytałam do
• 1:00
  dzisiejszego podcastu, mianowicie czas w którym sztuka
• 1:04
  była domeną mężczyzn i zazwyczaj w takiej sytuacji mówię o
• 1:09
  zapomnianych artystkach o zepchniętych gdzieś tam na
• 1:12
  margines kuchennego przybytku. Wykreślonych tych kart historii
• 1:16
  sztuki prawda? Bo jak wiemy dopiero od niedawna
• 1:19
  panie ponownie zajmują zasłużone miejsce w dziedzinach, które tak
• 1:23
  często były im przedstawiane fill jako miejsce odpowiednie
• 1:26
  wyłącznie dla mężczyzn. No, sn nie w tym przypadku moi
• 1:31
  drodzy i zacznę ten odcinek cytatem, który na pewno znacie.
• 1:36
  Jeżeli lubicie i znacie tę artystkę, mianowicie.
• 1:40
  Powiedziała kiedyś artemizja takie zdanie pokażę wam co
• 1:44
  potrafi kobieta sn piękne, krótkie a konkretne.
• 1:49
  Artemizja urodziła się w mieście, do którego prowadzą
• 1:52
  wszystkie drogi, które jest jednym z najważniejszych miast w
• 1:56
  historii sztuki. Ponieważrzym to miejsce, które
• 1:59
  do dzisiaj czaruje i uwodzi. Kto był ten wie nawet tą wielką
• 2:04
  ilością turystów, bo tak naprawdę zachwyca od historii
• 2:08
  przez sztukę po jedzenie. No i przystojnych włoskich
• 2:11
  policjantów. No ale dobra, bo już lecenie w
• 2:14
  temat jak zwykle. Ojcem artystki był o ratio
• 2:18
  gentle ski, który był wybitny mi cenionym malarzem.
• 2:22
  Miał wielu mecenasów, w tym też medyceuszy, głównie pracował na
• 2:26
  zlecenie Watykanu jako freskant. Bardzo podoba mi się słowo
• 2:30
  freskant, hej, kim jesteś fresh kantem?
• 2:35
  Fajne nie. Dosyć zabawne, bo ostatnio
• 2:38
  czytałam całą książkę o michaleaniele robiłam przecież
• 2:41
  podcast o michaleaniele byłam we florencji ani razu przy nim nie
• 2:45
  spotkałam się z takim słowem jak freskant, więc no to jest do
• 2:49
  naszego art słowniczka od dzisiaj w każdym razie o rację
• 2:53
  stosował silny światłocień, czyli tenebryzm kolejne słówko
• 2:56
  do art słowniczka, czyli taki kontrast między światłem a
• 3:00
  cieniem bardzo prosta sprawa. Wszyscy w tamtych czasach to
• 3:04
  zazwyczaj stosowali i oczywiście jak inni.
• 3:07
  Mocno inspirował się stylem caravaggia, chociaż ugrał go
• 3:12
  oczywiście jakby. Ugrał to co tworzył karavaggio
• 3:17
  we własnym stylu był bardziej łagodny, elegancki niż to, co
• 3:22
  tworzył, który jednak lubił dramatyzować na na tych płótnach
• 3:27
  o ratio był jako osoba jako mężczyzna, bardzo autorytarny,
• 3:32
  dosyć trudny w obejściu, kłótliwy, zazdrosny i był też
• 3:36
  wyczulony. A propos swojej wielkości, jak
• 3:39
  zresztą oni wszyscy. Nie mamy co w ogóle się z tym
• 3:42
  kłócić. W skrócie po prostu był włoski
• 3:45
  malarzem epoki baroku związanym z nurtem.
• 3:50
  Jonizmu, ale to trudne słowo kawara kara wadzionizmu krawat
• 3:55
  dzianizmu tak wam mówię na wypadek, gdyby ktoś się was o to
• 3:58
  pytał, ale w to wątpię. Za to omami artemis i nie
• 4:02
  znalazłam zbyt wiele informacji, ponieważ zmarła jak artemis.
• 4:05
  Ja miała 12 lat, więc biedna została sama w gronie samych
• 4:10
  mężczyzn w domu. Mimo że rodzina gentle skich, no
• 4:14
  określana była jako dobra i ceniona, to prawda jest taka, że
• 4:19
  mimo renomy ojca, który naprawdę był rozpoznawalnym malarzem,
• 4:23
  jednak ta rodzina nie miała zbyt wiele pieniędzy i w źródłach
• 4:27
  pojawia się takie zdanie, że od najmłodszych lat pomagała ojcu.
• 4:31
  No ale ja nie do końca mogę się zgodzić z taką formą przekazu
• 4:36
  jej biografii. No bo pomaganie w mojej
• 4:39
  definicji jest z własnej woli tak, a ona po prostu nie miała
• 4:43
  wyjścia. Ponieważ nie tyle pomagała, co
• 4:46
  po prostu wykonywała obowiązki, które na nią spadły.
• 4:49
  Po śmierci mamy, która wcześniej to robiła i mimo młodego wieku
• 4:53
  była dziewczyną, a jak wiadomo dziewczyny zdaniem panów w
• 4:58
  siedemnastym wieku nadawały się do usługiwania.
• 5:02
  Tu była po prostu norma, musiała też opiekować się trójką
• 5:06
  młodszych braci, więc no szybko odebrano jej ten beztroski czas,
• 5:10
  skoro zrobiono z niej służbę. Myślę, że mimo wszystko jest to
• 5:15
  jednak jeden z powodów, dlaczego artemizja stała się.
• 5:18
  Taką kobietą i artystką, o jakiej dzisiaj wam opowiem.
• 5:22
  Poza oczywiście opieką nad rodzeństwem i tymi wszystkimi
• 5:25
  obowiązkami domowymi pomagała również wy pracowni ojca musiała
• 5:31
  rozcierać pigmenty, których on używał do malowania, więc jak
• 5:34
  widzicie, była to forma pracy, ale też Wielkiej nauki dla
• 5:39
  młodej dziewczyny, która była zajarana sztuką, bo w pracowni u
• 5:44
  ojca spędzała dużo czasu. Szkolił ją, bo widział w niej
• 5:48
  talent. Pozwalał nawet jej też robić
• 5:51
  później szkice pod jego obrazy, więc tutaj wiecie, to jest
• 5:55
  istotny fakt, bo kolej z wielkim ego, który był bardzo ceniony,
• 6:01
  pozwalał swojej młodej córce robić szkice do jego własnych
• 6:05
  obrazów, a szkic to jest, wiecie, no, szkielet
• 6:08
  wszystkiego, co potem powstanie? Niestety też, no w tym samym
• 6:11
  momencie w tym natłoku obowiązków i czasu spędzonym na
• 6:15
  malowaniu. Nikt nie zadbał o wykształcenie
• 6:18
  dziewczynki. Ponieważ ona nie potrafiła
• 6:21
  zachować się w towarzystwie klnęła, to strasznie była butna,
• 6:26
  nie umiała też czytać i pisać może na tamte czasy to czytanie
• 6:30
  i pisanie. No nie wiem, nie było jakieś
• 6:32
  dziwne, ale ona pochodziła z bardzo dobrej rodziny więc by
• 6:35
  się przydało wiele cech. Oczywiście tak mi się wydaje po
• 6:40
  przeczytaniu wszystkich książek wyniosło po prostu od ojca i
• 6:44
  braci. Więc to, że ona miała taki mocny
• 6:47
  charakter, to nie jest nic złego oczywiście.
• 6:50
  Ale brak podstawowej wiedzy jednak naprawdę powinien
• 6:53
  zawstydzić jej ojca. No ale dziewczynki, Kobiety
• 6:57
  zawsze były traktowane jako dodatek.
• 6:59
  Wiecie, no z takim brakiem szacunku po prostu z
• 7:02
  przyzwyczajenia, bo tak działał system, więc może nie wiem.
• 7:06
  Według ojca jego wychowanie córki było w porządku, no kto
• 7:10
  wie w książce historia sztuki bez mężczyzn jest taki fragment,
• 7:14
  który zawsze przyprawia mnie o gęsią skórkę.
• 7:17
  No bo w wielu opracowaniach o kobietach artystkach z tamtych
• 7:19
  czasów piszą podobnie. No ale tutaj konkretnie w
• 7:22
  nawiązaniu do artemizji jako kobieta nie miała prawa
• 7:26
  swobodnie zwiedzać zabytkowych budowli, kościołów ani miasta,
• 7:30
  ani rysować z żywego modela, więc studiowała i kopiowała
• 7:34
  sceny z obrazów ojca i zawsze po prostu mnie to mierzi.
• 7:38
  Słowa jako kobieta nie mogła, to jest dla mnie ohydny, w ogóle
• 7:43
  symbol patriarchalnego systemu wymyślonego przez mężczyzn, by
• 7:47
  im było. Dobrze i znacie moje zdanie jak
• 7:50
  nigdy nie zmienię i za każdym razem w każdym odcinku będę o
• 7:53
  tym mówiła fill, więc Przepraszam, że się powtarzam,
• 7:57
  ale dla mnie no to jest bardzo istotne, to musi jasno i głośno
• 8:01
  po prostu zostać wypowiedziane za każdym razem, bo najbardziej
• 8:05
  przerażającą rzeczą. Jest fakt, że czy ja czytam o
• 8:09
  siedemnastym wieku, czy o dwudziestym pierwszym naszym
• 8:12
  obecnym, to za każdym razem nie mogę się nadziwić jak bardzo
• 8:16
  świat technologia, nauka poszły jakby naprzód, ale system, w
• 8:21
  którym Kobiety czy mniejszości są stawiane na równi z rzeczą,
• 8:26
  które są tłamszone i wmawiane nam jest, że tak powinno być, bo
• 8:30
  to jest normalne ulubione słowo po prostu.
• 8:33
  A wcale tak nie jest i ja nie wiem czemu tak wielu się tego
• 8:37
  obawia, znaczy, no mogę domniemać, bo z każdym
• 8:40
  progresem. Ee oni, czyli konserwatyści już
• 8:44
  nie tylko mężczyźni, ale konserwatyści tracą swoją
• 8:47
  władzę, które jest taką przyjemnością, z której z taką
• 8:50
  przyjemnością po prostu korzystali.
• 8:52
  Przez 1000 lat. W każdym razie zwieńcze moją
• 8:56
  wypowiedź moim ulubionym powiedzeniem, czyli pieprzyć
• 8:59
  patriarchat. Ja Jestem pewna, że kiedyś
• 9:02
  wyryją mi to na nagrobku, a jak nie, to ktoś z was z młodszych,
• 9:06
  proszę mi tam doryć, jak będę miała jakiś nagrobek, zobaczymy.
• 9:11
  Jeszcze mam nadzieję dużo przed nami życia wspaniałego.
• 9:14
  Wiecie, po prostu dobra. Jeszcze chwila pociągnę temat,
• 9:16
  ale chodzi mi o to, że. Ja jako kobieta urodzona w
• 9:20
  wolnej Polsce pięknej Polsce ja uwielbiam nasz kraj, naprawdę
• 9:23
  czym Jestem starsza tym i więcej podróżuje, tym bardziej doceniam
• 9:27
  Polskę, mi nikt niczego nie zabraniał.
• 9:31
  Zostałam tak wychowana, że nawet nikt nie śmiał i bardzo bym
• 9:35
  chciała doczekać całkowitego upadku tego systemu, który
• 9:38
  poniża Kobiety, nie docenia ich je wykorzystuje, a z tego co
• 9:42
  obserwuję poza moją bańką no to jest tylko.
• 9:46
  Coraz gorzej wiecie nawet samo traktowanie.
• 9:50
  Mam, które tworzą dzieci, tworzą życia fill w momencie, gdzie
• 9:55
  naprawdę jest niż demograficzny. W wielu miejscach na świecie.
• 9:58
  No to można byłoby jednak z większym szacunkiem odnosić się
• 10:02
  do kobiet, które tak naprawdę tworzą ten świat, w którym
• 10:07
  żyjemy. I ja też wiem, jaki rodzaj
• 10:10
  ludzi, słuchanie winnej sztuki i Jestem po prostu z nas
• 10:13
  wszystkich bardzo dumna, bo mamy podobne wartości i pogląd na
• 10:18
  świat, które no szczerze wie. Że przez całe nasze życie
• 10:22
  sprawią, że będziemy z siebie bardzo dumni, że po prostu
• 10:25
  stoimy po dobrej, tej właściwej stronie historii.
• 10:28
  Jako ludzie wiecie pełni empatii i no i niezgody na krzywdę
• 10:33
  innych i dodam tylko, że ja bardzo często mówię o tych
• 10:36
  wartościach i fill. Często też spotykam się w
• 10:40
  internecie czy nawet na żywo z takimi opiniami, że przecież
• 10:44
  możemy gdzieś tam być znajomymi albo razem współdzielić życie,
• 10:48
  nawet jak nasze wartości się fill różnią.
• 10:51
  I wiecie, jeżeli to jest, nie wiem dyskusja.
• 10:54
  Propos, że ja wolę picassa, a ty wolisz gustawa klimta, albo ja
• 10:58
  wolę pizzę, a ty nie wiem, frytki, no to oczywiście w tym
• 11:02
  możemy się nie zgadzać, ale nie jeżeli fill rozmawiamy o
• 11:06
  podstawowych wartościach typu prawa człowieka, o ja sobie nie
• 11:11
  wyobrażam absolutnie fill takiej sytuacji.
• 11:15
  I moi drodzy, miałam kilka takich sytuacji.
• 11:18
  I to się nie sprawdziło po prostu.
• 11:21
  Jedyna, która się sprawdza to z moimi rodzicami, bo nie ma
• 11:23
  wyjścia i są fantastyczni mimo swoich poglądów.
• 11:26
  No wiecie, no inaczej tutaj nieistotne, bo trochę mnie tu
• 11:30
  poniosło, no ale zawsze jak przychodzi ten temat
• 11:32
  patriarchatu, no to ja tutaj muszę trochę po biadolić, ale
• 11:35
  spokojnie już wracamy do historii sztuki.
• 11:41
  No chociaż dodam tylko, że Jestem pewna, że artemizja by
• 11:45
  razem z nami pieprzyła ten patriarchat także.
• 11:48
  No tyle mam do powiedzenia i też szczerze uważam, że to, że ona
• 11:52
  była taka charakterna i butna. A co już wiemy, to uważam, że to
• 11:58
  był jeden z powodów, dlaczego tak bardzo ona mnie do siebie
• 12:02
  przyciągnęła. No zdecydowanie samej obrazy też
• 12:07
  bardzo mocno to wszystko wyrażają bez słów, ale jeszcze
• 12:10
  dodając do tego jej biografię życiorys, ludzie mówiono o niej,
• 12:15
  że była przepiękną kobietą. Oczywiście nie musimy.
• 12:20
  Zdawać się tylko na suche fakty, bo artemisja w wielu swoich
• 12:23
  dziełach była własną modelką, więc w wielu portretach widzimy
• 12:27
  jej rysy. Jej miedziane loki.
• 12:30
  Z tego co wiem, to jej ojciec, żeby ją chronić przed napalonymi
• 12:35
  amantami wolał, żeby większość czasu spędzała w jego pracowni
• 12:38
  niż gdziekolwiek indziej. Plus był taki, że już w wieku 16
• 12:43
  lat była świetną malarką, więc po prostu sama nie chciała
• 12:46
  wychodzić z tej. Pracowni jak zobaczyłam jej
• 12:49
  obraz pod tytułem Zuzanna i starcy, który namalowała właśnie
• 12:52
  mając 16, może 17 lat. No to byłam w absolutnym szoku i
• 12:57
  chyba tu się na chwilę zatrzymam, bo obraz jest dosyć
• 13:00
  proroczy i mroczny. Powstał w 1610 roku.
• 13:04
  To jest 170 cm na chyba 120, więc spory widzimy na nim nagłą
• 13:10
  dziewczynę, która odpycha od siebie 2 starców, starców,
• 13:12
  dziadów, po prostu starych, którzy ewidentnie chcą zrobić
• 13:17
  jej krzywdę. Jeden ma palec na ustach tak
• 13:20
  jakby pokazywał, że cicho nie mów nikomu, a drugi po prostu
• 13:24
  szepce mu coś do ucha. Na pewno coś zwyrodniałego.
• 13:30
  Patrząc na ten obraz, od razu myślimy o tym.
• 13:33
  Co może się zaraz wydarzyć? Szczególnie.
• 13:35
  No wiecie, ja jako kobieta jest to po prostu obrzydliwe od razu
• 13:40
  wiesz co nastąpi po tym obrazku, no ale wiecie, to jest tylko
• 13:45
  taka pierwsza reakcja. Refleksja, kiedy patrzymy na
• 13:48
  zuzannę i starców, bo jeżeli się już zagłębiamy, a w niewinnej
• 13:53
  sztuce zawsze po prostu im głębiej, tym lepiej.
• 13:56
  Zuzanna, to jest biblijna bohaterka z trzynastego
• 13:59
  rozdziału księgi Daniela. Pewnie się zastanawiacie skąd ty
• 14:03
  marika zdasz rozdziały Biblii, moi drodzy.
• 14:07
  No wiecie, byłam tresowana przez kilkanaście lat na yy taką
• 14:11
  legitną chrześcijankę nie no tak naprawdę znaczy to jest prawda.
• 14:17
  Niestety już po po na szczęście tresowaniu, ale moi drodzy ja
• 14:22
  zamawiając różne biografie książki związane z artemizją
• 14:26
  zamówiłam książkę. Która została napisana przez
• 14:30
  księdza o serio, ja tego nie zauważyłam i ktoś mi na naszym
• 14:35
  kanale nadawczym na Instagramie napisał, że no marika to jest
• 14:39
  książka napisana przez księdza. I byłam w szoku, bo wiecie,
• 14:44
  czytam sobie, czytam jeszcze bez tej wiedzy, a tu nagle jeb.
• 14:48
  Cytat Jana Pawła drugiego i tak sobie myślę co jest grane, nie
• 14:52
  po co w ogóle autor cytuje papieża w książce o sztuce o
• 14:56
  artystce, która ewidentnie stała się symbolem feminizmu, którego
• 15:00
  kościół jednak no nie uznaje i już chciałam sobie ją darować.
• 15:06
  Bo no, cytaty Jana Pawła drugiego gdzieś tam wiecie, obok
• 15:10
  on też mówił, że ona była ponętna, coś tam bardzo się to
• 15:13
  gryzło. Ee w moim mniemaniu, ale
• 15:17
  stwierdziłam, że może nie bez powodu ta książka trafiła w moje
• 15:21
  ręce, więc po prostu poczytam sobie jeszcze trochę i przyznam,
• 15:25
  że pan ksiądz zrobił robotę, bo dowiedziałam się kilku istotnych
• 15:29
  informacji z życia artemisji, które na przykład pominęły
• 15:33
  wszystkie wydania, które są dużo popularniejsze na rynku, no i
• 15:37
  pisane wyłącznie w ujęciu feministycznym takim mocno
• 15:41
  współczesnym, więc. Myślę, że to było dobre zagranie
• 15:45
  przypadkowe z mojej strony, że mogłam mieć też totalnie inne
• 15:49
  fakty. Niż tylko te książki, które wy
• 15:53
  czytaliście. Na pewno większość z was czytało
• 15:56
  suknia i sztalugi, bo to taka popularna, tam jest tylko
• 16:00
  rozdział o artemizji, więc no mamy tutaj też spostrzeżenie,
• 16:04
  więc trochę się dowiemy co tam nie no żartuję i nie będziemy
• 16:07
  odwoływać się praktycznie w ogóle do do kościoła jeszcze
• 16:11
  mnie nie powaliło, w każdym razie jak omijałam te cytaty
• 16:15
  papieża to nie było tak źle i tutaj muszę wam tę przypowieść z
• 16:19
  Biblii po prostu przytoczyć. Wydaje mi się, że to jest
• 16:21
  ciekawe, bo na pewno nigdy bym się do niej nie dokopała sama
• 16:25
  Zuzanna codziennie po południu lubiła wybrać się na spacer po
• 16:29
  ogrodzie. Była to dla niej taka forma
• 16:31
  odpoczynku. Chciała pobyć sama ze sobą.
• 16:33
  Wszyscy to znamy nie i pewnego dnia naszła ją ochota na kąpiel,
• 16:38
  bo było bardzo gorąco, a w książce Słownik mitów i tradycji
• 16:42
  kultury Władysława kopalińskiego.
• 16:46
  On stwierdził, że historia zuzanny jest jedną z pierwszych
• 16:48
  opowieści detektywistycznych świata.
• 16:51
  Kiedy dziewczyna wiecie, no kąpała się, nie przeszkadzając
• 16:54
  nikomu gdzieś w zaułku w pięknej pewnie marmurowej wannie nagle
• 16:59
  zjawiło się 2 starych dziadów sędziów i byli podekscytowani
• 17:04
  widząc nagą młodą zuzannę, postanowili ją zaszantażować.
• 17:09
  Że albo im się odda, albo rozpowiedzą wszystkim, że
• 17:14
  przyłapali ją na cudzołóstwie z jakimś młodzieńcem?
• 17:17
  Wiecie, no nie dość, że byli sędziami.
• 17:20
  Czyli naprawdę szanowany zawód do dzisiaj to jeszcze byli
• 17:24
  mężczyznami, czyli szanowana płeć.
• 17:26
  Jakby płeć ponad Kobiety, szczególnie w siedemnastym
• 17:30
  wieku. No więc dziewczyna się
• 17:31
  przestraszyła, nie ma co się dziwić, ale ona nie miała
• 17:35
  zamiaru zgodzić się na seks z tymi z dziadami, więc niestety
• 17:39
  panowie dotrzymali słowa i przed wszystkimi oskarżyli ją o
• 17:42
  cudzołóstwo, a zuzannę skazano na śmierć przez ukamienowanie.
• 17:47
  Rozumiecie to? I z racji, że to jest fragment z
• 17:51
  Biblii, to oczywiście Zuzanna zaczęła się modlić i prosić
• 17:55
  boga, że no przecież on wie jak było naprawdę, przecież to oni
• 17:59
  oszukują. Pomóż mi boże, no i wtedy zjawił
• 18:03
  się młody prorok Daniel, obrońca ubogich, który wziął w obroty
• 18:08
  tych starych sędziów, przesłuchał ich i okazało się,
• 18:11
  że byli tacy hop siup do przodu, że nawet nie dopracowali zeznań.
• 18:15
  No tacy lotni byli. Każdy z nich widział zuzannę
• 18:19
  uprawiającą nierząd z innym nie może nie z innym młodzieńcem,
• 18:23
  ale przy innym drzewie, o więc to się nie zgadzało.
• 18:27
  No i Daniel tym sposobem pokazał ich kłamstwo i uratował zuzannę.
• 18:32
  Pewnie Daniel, wiecie, to to jest metafora boga, bóg jej
• 18:36
  pomógł, że zesłał tego Daniela. To jest absolutnie nieistotne.
• 18:40
  Ale ciekawe w kontekście tego obrazu, to przyznaję, ale
• 18:43
  wyobraźcie sobie, że jak to bywa w życiu, no dzięki temu
• 18:47
  przesłuchaniu. Okazało się, że ona nie była
• 18:50
  pierwszą osobą, ponieważ te stare dziady często molestowały
• 18:54
  inne dziewczyny, które no w większości przypadków godziły
• 18:57
  się na seks z nimi, żeby tylko nie stracić swojego honoru.
• 19:01
  Dziadów skazano na śmierć za składanie fałszywych zeznań.
• 19:04
  Tak mnie też to zszokowało, że kłamstwo jest wyżej w hierarchii
• 19:09
  Biblii niż molestowanie czy gwałcenie dziewczyn.
• 19:11
  I myślę, że no, geneza tej sceny jest istotna, chociaż sam obraz
• 19:15
  jest tak wymowny, że moglibyśmy. Totalnie obyć się bez niej, ale
• 19:19
  zawsze lepiej wiedzieć, niż nie wiedzieć, prawda.
• 19:22
  I teraz tak powiedziałam, że jest to bardzo proroczy obraz,
• 19:26
  tylko różne źródła mówią różne fakty, większość, że został on
• 19:32
  namalowany przed tragicznym wydarzeniem artemizji, a kilka,
• 19:36
  że już po nim, więc czuję się po prostu zobowiązana, by wam o tym
• 19:40
  powiedzieć, bo. Jest to dosyć istotne,
• 19:43
  aczkolwiek. No przeczytałam z jakiejś 6
• 19:47
  książek kilka artykułów, więc niektóre niuanse się bardzo
• 19:53
  różnią i one nie są aż tak istotne czy przed czy po to tam
• 19:56
  wiecie. Była kwestia kilku miesięcy roku
• 19:59
  fill, ale tak wam mówię fill na przyszłość, bo jak przeczytasz
• 20:02
  jedną książkę, no to nie widzi się tych wszystkich różnic o jak
• 20:05
  ja przeczytałam o tym samym, ale w każdej coś się różniło.
• 20:09
  No to ja wtedy już Jestem taka zirytowana boże, jakie mam o tym
• 20:12
  wam powiedzieć sn, żeby to było 100% legitne, no ale.
• 20:15
  Jest, nie martwcie się dobrze, jeżeli chodzi o sam obraz, to
• 20:19
  wielu do dzisiaj zastanawia się, czy to możliwe, żeby
• 20:22
  szesnastolatka mogła mieć tak dobrze opanowane podstawy, czy
• 20:26
  czasami ojciec jej nie pomagał namalować tego obrazu i to jest
• 20:31
  niesamowite, że nawet teraz, bo to są wiecie.
• 20:34
  Zdania obecnych specjalistów ujmuje się kobiecemu talentowi
• 20:40
  no. Ale często prace artemisi brano
• 20:42
  za pracę ojca fill do dzisiaj. Myślę, że fill nadal jest wiele,
• 20:47
  które są podpisane, powiedzmy jako fill, jaką się tam nazywał
• 20:52
  oraz jo. Zamysł artemizja często też oni
• 20:57
  tworzyli wspólnie, ale no podpisywał się głównie ojciec,
• 21:01
  więc widzicie w żadnym momencie po prostu Kobiety nie miały
• 21:05
  łatwo. Nie ma co ukrywać, a przez to,
• 21:07
  że razem z ojcem się uczyła. No to też bardzo dużo tego jego
• 21:11
  stylu gdzieś tam sobie zachmęciła, ale też przypomniało
• 21:15
  mi się, że jak byłam w Barcelonie teraz to patrząc na
• 21:18
  obraz picassa, który namalował też w wieku 16 lat, to ja stojąc
• 21:23
  przed nim nie mogłam się nadziwić.
• 21:25
  I w pewnym momencie nawet wyciągnęłam kalkulator, bo ja
• 21:28
  musiałam sprawdzić czy ja na na pewno dobrze liczę jego wiek, bo
• 21:32
  to było aż niewiarygodne, żeby tak realistyczny, dopracowany
• 21:36
  wymizany obraz namalował Picasso.
• 21:39
  Znaczy, no wiedziałam, że Picasso był.
• 21:41
  Wiecie kocurem, jeżeli chodzi o realistyczne malarstwo, kiedy
• 21:45
  był młody, ale i tak mnie to bardzo zszokowało, a jeszcze nie
• 21:50
  było odcinka o Barcelonie, więc no.
• 21:53
  Dlatego nie wiecie co mam na myśli, ale spokojnie jeszcze
• 21:56
  trochę nie będzie, bo chcę teraz więcej sztuki, a wycieczki będę
• 22:00
  wam wiecie dozować, żebyście się nie znudzili.
• 22:03
  W każdym razie wracając do naszej artystki, oczywiście, że
• 22:06
  ojciec maczał swoje zdolne paluchy w tym, jaką artystką się
• 22:11
  stawała, uczył córkę, ale no nie wykonywał za nią obrazów ich
• 22:16
  style, tak jak powiedziałam, naturalnie były podobne.
• 22:19
  W ogóle. Wszyscy w tamtych czasach bardzo
• 22:20
  podobnie tworzyli nawet te same tematy.
• 22:23
  Macie jeden tytuł i macie pełno fill innych nazwisk są tylko
• 22:28
  inne ujęcia, trochę inny sznyt, o rację był.
• 22:32
  Dużo lepszy w tamtym momencie technicznie tutaj nawet nie ma
• 22:36
  co dyskutować od artymizji, no bo w końcu on malował całe swoje
• 22:40
  życie, ona dopiero rozpoczynała tę przygodę i w pewnym momencie,
• 22:44
  kiedy zobaczył, jak wielki talent ma jego córka i to bardzo
• 22:48
  szybko. Jak jest pojętą uczennicą, jak
• 22:51
  jest zafascynowana tym światem sztuki, to on trochę się
• 22:54
  przestraszył. Prawda jest taka, że córka nie
• 22:58
  córka, no ale znamy wielu artystów czy artystek z różnych
• 23:01
  czasów, no i wiemy, że ego to ich najsłabszy punkt, a rodzina
• 23:06
  rzadko kiedy bywała priorytetem o rację.
• 23:09
  Oczywiście był dumny ze swojej córki, ale no najzwyczajniej się
• 23:13
  bał, że ona przerośnie jego dokonania i to również było
• 23:17
  prorocze myślenie. Rzym, w którym mieszkali, był
• 23:21
  obfity w wybitnych artystów, więc nie ma co się dziwić, że
• 23:25
  każdy chciał być najlepszy. To wiązało się z wieloma
• 23:28
  profitami. Nie tylko wiecie zleceniami,
• 23:30
  czyli pieniędzmi, ale też podziwem i docenienie ma jednak
• 23:34
  łych tanie ego jest wpisane w bycie artystą i jak pokaże nam
• 23:39
  czas niewiele się pomylił w tych swoich obawach, ale to o tym się
• 23:44
  jeszcze przekonacie, bo taka mała dygresja, ale tak sobie
• 23:48
  pomyślałam, że to jest bardzo ciekawe zagadnienie, bo ja nie
• 23:51
  Jestem rodzicem i nie będę, więc nie wiem.
• 23:55
  Czy jak rodzic i dziecko robią to samo, czyli tutaj w tym
• 24:00
  przypadku malują? Tak robią sztukę to czy rodzic
• 24:04
  może być faktycznie zazdrosny o to, że jego dziecko?
• 24:07
  Przerasta, yy jego osiągnięcia w danej dziedzinie, jakby odnosi
• 24:13
  większy sukces, bo to musi być straszne uczucie i dla jednego i
• 24:18
  dla drugiego tak naprawdę tak od razu też sobie pomyślałam tu
• 24:22
  randomowo, ale. Przyszło mi do głowy sytuacja
• 24:26
  naszego polskiego kompozytora jimka nie wiem czy kojarzycie
• 24:29
  radzimir, który ostatnio grał koncert ze stóp dogiem on w
• 24:32
  ogóle tam na całym świecie jest bardzo rozpoznawalny,
• 24:35
  fantastyczne rzeczy tworzy nie pierwszy raz grał zresztą ze
• 24:38
  stóp dogiem. Czy z jakim jakimś wielkim
• 24:40
  nazwiskiem. Ale był taki jakiś czas temu
• 24:45
  Wywiad z jego ojcem, również kompozytorem krzesimirem dębskim
• 24:49
  i on się wypowiadał z taką wielką pogardą o tym, co robi
• 24:52
  jego syn, że to tak właściwie nie jest sztuka, tylko bardziej
• 24:56
  jakaś reinterpretacja i to jest naprawdę taka luźna myśl.
• 25:01
  No bo skoro ktoś pokroju krzesimila wypowiada takie słowa
• 25:04
  publicznie o własnym synu, no to.
• 25:07
  Faktycznie musi tak myśleć. Pewnie jak to bywa z rodzicami,
• 25:11
  po prostu miał jakieś inne plany wobec swojego syna.
• 25:16
  To tylko taka luźna myśl na dłuższą dyskusję.
• 25:18
  Myślę, że ją ogarnę z moimi przyjaciółmi.
• 25:22
  Może wy też będziecie mieli ochotę, więc piszcie mi na
• 25:25
  diemach co wymyśliliście, ale teraz już poważnie, bo
• 25:29
  przechodzimy do najstraszniejszego wydarzenia w
• 25:31
  życiu artemizji jak już wiemy, jej ojciec był zajęty i całe
• 25:36
  dnie spędzał w kwirynale, czyli najwyższym z 7 wzgórz Rzymu.
• 25:41
  On miał tam zlecenia na freski, ponieważ był freskantem, prawda?
• 25:45
  Ekologiczne, ale to co jest najgorsze to, że w tym samym
• 25:49
  momencie o dziwo, kiedy ojca nie było w domu, zainteresował się
• 25:54
  nią pożal się boży przyjaciel. Jej ojca.
• 25:57
  Nie jest to dokładnie opisane, ale no wynika to wiecie z
• 26:00
  dedukcji, jesteśmy ludźmi inteligentnymi, tak, potrafimy
• 26:04
  logicznie myśleć, że przez to, że o rację spędzał całe dnie
• 26:08
  poza domem pracował. Więc jego przyjaciel wpadał
• 26:12
  czasami do pracowni pod pretekstem szkolenia artemisi,
• 26:16
  bo faktycznie. Jest w wielu źródłach, że on ją
• 26:19
  przyuczał jakichś tam konkretnych, nie wiem czy
• 26:22
  architektonicznych klimatów czy coś tam uczył ją na pewno za
• 26:26
  zgodą ojca. No i ten typ nazywał się
• 26:30
  agostino task. Sorry, agostino nie przeczytał
• 26:36
  tego. Nie no żartuję agostino tassi,
• 26:39
  czyli malarz, który określany był jako malarz iluzji, ale my
• 26:44
  zaraz go przebrandujemy naprawdę i ten konkretnie generalnie
• 26:48
  postać kontrowersyjna, ponieważ. Ale ja miałam tutaj czytane po
• 26:54
  prostu jednym z faktów, do których dotarłam.
• 26:58
  To fakt, że zapłacił mordercy. Tak dobrze słyszycie, zapłacił
• 27:05
  mordercy za za sztyletowanie swojej byłej żony i to był
• 27:10
  właśnie przyjaciel orackiego, który skrzywdził artemizję, ale
• 27:15
  posłuchajcie od początku jej ojciec wziął fill też w tamtym
• 27:19
  momencie na współlokatorkę pewną dziewczynę o.
• 27:23
  Entuzjazm tuzia, która po prostu w zamian za pomoc w domu, mogła
• 27:27
  liczyć na dach nad głową. Wiecie, no o racjowi się
• 27:32
  przydała kolejna kobieta do pomocy pomógł jej też, skoro
• 27:36
  miała gdzie mieszkać prawdopodobnie niektóre źródła,
• 27:39
  ale tak tak wiecie troszkę delikatnie i pruderyjnie po
• 27:43
  prostu wspominają napominają o tym, że ona mogła sypiać też z
• 27:48
  oracją. Już nie będziemy w to wnikać.
• 27:52
  To nie jest chyba tak istotne, ale artymizja, jeżeli oni
• 27:55
  sypiali, to na pewno o tym nie wiedziała.
• 27:57
  Dziewczyny się zaprzyjały pomagały sobie i no wydaje mi
• 28:02
  się, że spędzały sporo czasu wspólnie, skoro razem wypełniały
• 28:06
  wszystkie obowiązki. Artemizja no nie miała też mamy,
• 28:10
  więc wy tej tuzi troszkę tę matkę znalazła, dbały o siebie.
• 28:15
  Wiecie i kiedy ojca nie było w domu tuzia wpuściła agostino do
• 28:20
  środka znając go przecież no to był znajomy ojca, tak często
• 28:24
  tutaj bywał, uczył artemizję malarstwa, więc w sumie nic
• 28:28
  szokującego jak na razie, ale w wielu opracowaniach jest takie
• 28:32
  dziwne nacechowanie jakby tuzia zrobiła to z premedytacją, że
• 28:35
  ona go potajemnie wpuściła wiedząc co on.
• 28:38
  Zrobić bądź co bądź ewidentnie ten stary cep to zaplanował, bo
• 28:45
  kiedy wszedł do pokoju artemizja, w którym ona
• 28:49
  tworzyła, malowała od razu, zamknął drzwi i kiedy ona stała
• 28:54
  przy sztaludze, to najpierw jej wyrwał pędzel, rzucił na
• 28:57
  podłogę, włożył kolano między jej nogi, a usta zatkał chustką,
• 29:02
  którą miał w ręce, żeby nie było słychać, jak krzyczy i wtedy.
• 29:06
  Brutalnie ją zgwałcił właśnie w wielu źródłach też jest podane,
• 29:10
  że tuzia, czyli ta lokatorka. Którą artemis ja traktowała jako
• 29:15
  przyjaciółkę jako nie wiem, substytut matki to, że tuzia
• 29:20
  słyszała, jak dziewczyna próbowała się bronić, ale nic
• 29:23
  nie zrobiła. Moi drodzy, tutaj jak zwykle po
• 29:25
  prostu zwala się winę na wszystkich, tylko nie na oprawce
• 29:29
  jakby nawet nie będę wnikać. Oczywiście mogła jej pomóc,
• 29:32
  jeżeli słyszała, ale pewnie się bała, że on też jej zrobi
• 29:35
  krzywdę. To też były inne czasy, kiedy
• 29:37
  kobieta nie miała nic do powiedzenia, no nie wiem.
• 29:40
  Różne mogły być tam motywy, mogła być po prostu
• 29:43
  przestraszona tym, co się dzieje w tamtym momencie.
• 29:46
  I to w ogóle jeszcze nie jest najgorszy moi drodzy, bo
• 29:49
  wszystkie szczegóły gwałtu znamy z zeznań sądowych samej
• 29:53
  artemizji, więc nie jest to wymysł literacki, nikt nic nie
• 29:57
  dopowiedział, tylko to są słowa ofiary gwałtu.
• 30:00
  Opisała je dokładnie i dodała, że kiedy skończył ją gwałcić i z
• 30:05
  niej zszedł, ona wyjęła z szuflady nóż, przystawiła do
• 30:09
  niego i powiedziała, że go zabije za to, co jej zrobił, że
• 30:12
  zhańbił jej osobę. I Jestem pewna, że gdyby ona
• 30:15
  mogła dosięgnąć tego noża w trakcie gwałtu, to ona by go po
• 30:18
  prostu zabiła. Ale no niestety, bo teraz tak
• 30:22
  musimy pamiętać nadal cały czas, kiedy ja wam opowiadam o tym, że
• 30:26
  to były inne czasy tak, czyli siedemnasty wiek.
• 30:30
  I tutaj oczywiście nienawidzimy stwierdzenia.
• 30:34
  To były inne czasy, ale tutaj was naprowadzam do informacji o
• 30:38
  tym, że błona dziewicza Kobiety dosłownie uznawana była za
• 30:43
  kapitał Kobiety. A te, które ją utraciły zhańbiły
• 30:47
  honor rodziny, co było oczywiście równoznaczne z
• 30:50
  degradacją społeczną. Rodziny no szczególnie ojca.
• 30:54
  Wiadomo, że jak ktoś zgwałcił ci córkę, to ważniejszy był ojciec
• 30:57
  niż ta w ogóle skrzywdzona dziewczyna.
• 31:00
  A jak widzicie no siedemnasty czy dwudziesty pierwszy wiek?
• 31:03
  Najważniejsze co się liczy, to jest opinia kurwa, sąsiadów i
• 31:06
  innych ludzi, za przeproszeniem, Przepraszam za przeklnięcie, ale
• 31:10
  to nadal nie jest koniec bezczelności gwałciciela, bo był
• 31:14
  sposób, by ukryć. Tę hańbę i uniknąć tej
• 31:18
  degradacji rodziny, czyli małżeństwo, więc gwałciciel
• 31:22
  agostino tasi zaproponował jej małżeństwo i dzięki temu.
• 31:26
  On przez kolejne 9 miesięcy mydląc jej oczy tym małżeństwem,
• 31:31
  czyli jakby rozwiązaniem tego problemu, o którym nikt nie
• 31:34
  wiedział. Oficjalnie przychodził do niej
• 31:36
  do jej sypialni, uprawiał z nią seks.
• 31:38
  Ona się na to godziła, myśląc, że no nie ma wyboru, bo niebawem
• 31:42
  zostanie żoną. Ile ona miała lat 17, 18, ale
• 31:47
  wiecie, co? Okazało się, że ten putas jakby
• 31:50
  powiedziała mama krysia, to on już miał żonę?
• 31:53
  Więc ojciec artemizji się wkurzył, bo ona dopiero po tych
• 31:56
  9 miesiącach mu o tym powiedziała przyznała się do
• 31:59
  tego, co jego przyjaciel jej zrobił.
• 32:01
  No i trochę to brzmi, że wiecie, ojciec ojca nie denerwował fakt,
• 32:06
  że z jego córka została zgwałcona, tylko bardziej się w
• 32:10
  zirytował. Jeżeli chodzi o tę hańbę, jaka
• 32:13
  miała paść na jego rodzinę. No i wtedy napisał po prostu
• 32:16
  wystosował list do papieża, że pozywa gwałciciela córki nie
• 32:21
  tylko ze zhańbienie jej, ale też za kradzież obrazów.
• 32:24
  Wiecie, ile stron liczyły akta tej sprawy?
• 32:27
  300 300 stron i artemisja zdecydowała się zeznawać.
• 32:32
  Jak wspominałam, co już było wielkim aktem odwagi z tego, co
• 32:35
  można zaobserwować z tych chorych czasów, ale mimo
• 32:39
  wszystko wtedy najważniejszą rzeczą było udowodnienie, że ona
• 32:43
  wtedy była naprawdę dziewicą, że ona miała tę błonę dziewiczą.
• 32:47
  O którą, która jak już ustalili mężczyźni była największym
• 32:51
  kapitałem Kobiety, a kobieta, która jej nie miała, po prostu
• 32:54
  też nie miała prawa głosu, bo była ladacznicą od razu, czyli
• 32:59
  jeżeli kiedyś kobieta została zgwałcona i udowodniono, że nie
• 33:02
  miała tej błony już potem, no to nikt nawet nie pytał, czy ktoś
• 33:06
  ją skrzywdził tylko od razu była uważana za ladacznicę, no.
• 33:11
  I jak ona miała to udowodnić? Ja wam już mówię, bo to jest
• 33:15
  kolejna strasznie szokująca sprawa.
• 33:19
  Po pierwsze zbadano artemizja ginekologicznie praktycznie
• 33:23
  publicznie, bo przed wielką ilością ludzi co było no
• 33:27
  niesłychanym upokorzeniem, szczególnie po tym, jak odebrano
• 33:31
  jej taką sprawczość, bo odebrano jej bezpieczeństwo.
• 33:36
  I dziewictwo, a z tego co czytałam, no to naprawdę wiele
• 33:40
  ofiar gwałtu do końca życia już czuję, że ich ciało to nie jest
• 33:45
  ich ciało, że to zostało im odebrane właśnie po tych
• 33:49
  badaniach była poddawana torturom, które wtedy traktowane
• 33:53
  były jak taki. No mogłabym to określić
• 33:56
  współczesny odpowiednik wykrywacza kłamstw.
• 33:58
  Ta metoda nazywała się sibilla. Wiązano wtedy kobiecie, no
• 34:03
  tutaj. W tym przypadku artemis i palce
• 34:05
  sznurem i zaciskano z całych sił przy pomocy kołowrotka było to
• 34:10
  tak nieludzkie, że nie dość, że miażdżono jej te palce, to
• 34:14
  jeszcze często prowadziło to do amputacji palców, więc no nie
• 34:19
  wiem co to za metoda, jak po prostu ludzie z bólu pewnie
• 34:22
  przyznawali się do czegokolwiek, czego nie zrobili, żeby tylko
• 34:25
  przestali ich krzywdzić. No i w tym przypadku artemizja
• 34:29
  znowu pokazała swój mocny charakter i no nie wiem jakąś
• 34:34
  niesamowitą ponad ludzką siłę, ponieważ ona wytrzymała całe to
• 34:38
  okrucieństwo i ból. Mówiąc przy tym na głos, że mówi
• 34:42
  prawdę tam ona chyba musiała powtarzać, że to prawda.
• 34:44
  To prawda, to prawda, za każdym razem jak oni podkręcali ten
• 34:48
  kołowrotek, no i te tortury powtórzono 3 razy, więc cud w
• 34:53
  ogóle, że ona nie została kaleką, to bardzo często jest
• 34:56
  właśnie. Przytaczane w różnych
• 34:58
  biografiach, że całe szczęście, że jej żaden palec się nie
• 35:02
  odciął, nie zmiażdżyli, no bo ona była malarką, tak jakby w
• 35:07
  ogóle nie byłoby tego odcinka, gdyby to się wydarzyło.
• 35:11
  No bo jednak jej ręce były jej narzędziem pracy.
• 35:14
  No ale też sobie myślę, że to tak naprawdę nieistotne, czy ona
• 35:17
  była malarką czy nie, no, bo ręce w życiu każdego są ważnym
• 35:21
  elementem do. Życia i znowu muszę poolczyć, no
• 35:25
  ale słuchajcie, bo z tego co wiem to jej oprawcy
• 35:28
  gwałcicielowi i mordercy i żony i złodziejowi nikt go nie
• 35:35
  poddawał torturom. Nigdzie nie natrafiłam, żeby go
• 35:38
  też sprawdzali coś naprawdę z tym światem od zawsze jest nie
• 35:42
  tak to musicie mi przyznać. W każdym razie artemizja była
• 35:47
  bed esem silną, młodą dziewczyną, która jeszcze w
• 35:50
  trakcie w ogóle pocisnęła swojego gwałciciela, krzycząc
• 35:54
  coś tam do niego tutaj nawet nie będę cytowała, bo to pewnie nie
• 35:58
  mogłabym tego ocenzurować. Ten proces trwał aż 7 miesięcy.
• 36:03
  Tak jak wspominałam, to był długi proces i poza tym, że ten
• 36:07
  putas gwałcił artemizję, to jeszcze zlecił morderstwo żony
• 36:11
  cudzołożył ze szwagierką miał dzieci z nieprawego łoża.
• 36:15
  I na koniec na odchodne okradł też ojca artemis obrazów i
• 36:21
  powiedzcie mi, bo specjalnie o tym mówię.
• 36:24
  Jak myślicie jaką karę dostał? No nieadekwatną tak sn tu chyba
• 36:30
  nas nie zszokuje za gwałt i morderstwo zaproponowali mu
• 36:34
  uwaga do wyboru 2 kary pierwsza 5 lat więzienia tak 5 lat
• 36:39
  więzienia, a druga dożywotnie wygnanie z Rzymu.
• 36:44
  Rozumiecie to już tych dziadów z Biblii przecież skazano na karę
• 36:49
  śmierci. Czemu tutaj tej Biblii nie
• 36:51
  interpretowali tak jak powinni dosadnie dosłownie.
• 36:54
  On oczywiście wybrał sobie opcję numer 2, ale i tak nigdy nie
• 36:59
  poniósł konsekwencji nie wyjechał z Rzymu, znaczy, no w
• 37:02
  zależności od źródeł, tak jak ja mówię, że raz wyjechał, raz nie
• 37:06
  wyjechał, w każdym razie nawet jak wyjechał tu na chwilę i
• 37:08
  wrócił. Fill, ponieważ fill no został w
• 37:12
  tym Rzymie. Tak czy siak fill kara była
• 37:15
  śmieszna, żenująca nie tylko dlatego, że no był mężczyzną,
• 37:19
  prawda, ale on po prostu miał też znajomości, on miał
• 37:23
  wpływowych protektorów, którzy korzystali na tym, że on został
• 37:26
  w mieście, tworzył im pewnie sztukę i fill.
• 37:30
  Opierałam jakieś muzea za przeproszeniem, a najważniejszą
• 37:34
  osobą, która go po prostu chroniła był sam papież, co
• 37:38
  jeszcze bardziej jest komiczne w perspektywie tego, że czytałam
• 37:41
  książkę z cytatami papieża, wiecie po procesie?
• 37:46
  Całym ten morderca mścił się na artemizji za to, że ona w ogóle
• 37:51
  śmiała go zaciągnąć przed ten sąd.
• 37:53
  Wynajął nawet ludzi, którzy dosłownie tutaj Cytat z książki
• 37:57
  sukni sztalugi suknia i sztalugi, którzy rozpowiadali w
• 38:02
  mieście, że artemizja jest kłamliwą suką i sypia z kim
• 38:05
  popadnie, a nawet zapłacił za tworzenie ulotek z tymi samymi
• 38:10
  hasłami. Pomówieniami.
• 38:12
  Żeby jeszcze bardziej upokorzyć i żeby jak najwięcej ludzi się o
• 38:16
  tym dowiedziało, Zero wstydu miał ten typ naprawdę.
• 38:20
  Słuchajcie, jak ja o tym czytałam w kilku książkach to
• 38:24
  dosłownie no zaciskał mi się nóż w kieszeni, ja wyciągałam ten
• 38:28
  nóż z tej komódki, z której ona go chciała wyciągnąć nie tylko z
• 38:32
  powodu tego jak artemisja została potraktowana, ale po
• 38:35
  prostu. Tech tak mi było smutno, bo od
• 38:39
  tego siedemnastego wieku zbyt wiele się nie zmieniło i bardzo
• 38:43
  często to ofiary są szykanowane, więc nic dziwnego, że aż 90%
• 38:49
  ofiar w ogóle gwałtu w Polsce. Tego nie zgłasza na policję,
• 38:54
  rozumiecie? Ja sprawdziłam specjalnie
• 38:55
  statystyki jak zobaczyłam 90% ofiar gwałtu.
• 39:00
  Naprawdę byłam w szoku. Oczywiście te statyki styki są
• 39:03
  różne, takie starsze z Polski to było 95% chore a niektóre no bo
• 39:10
  to w zależności pewnie od od czegoś były się od 70 do 90%,
• 39:15
  ale nadal jaki to jest to jest prawie 100% osób, które są
• 39:19
  gwałcone i nigdy tego nie zgłaszają.
• 39:21
  Bo potem, czy to dwudziesty pierwszy wiek czy siedemnasty,
• 39:24
  to mówią, że o, bo ona była tak ubrana, to ona prowokowała.
• 39:28
  Nie, nie, nie, że to jednak jest problem wy mężczyznach, którzy
• 39:33
  zazwyczaj gwałcą. Fill swoje ofiary, chora akcja,
• 39:38
  chory świat w ogóle za każdym razem ja tutaj mam robić
• 39:41
  podcast. Wiecie pięknej sztuce artystce,
• 39:44
  a potem wchodzą takie tematy, gdzie sn.
• 39:46
  Ja się dowiaduję, że 90% sn ofiar gwałtu w Polsce nie
• 39:49
  zgłasza tego sn. My nieraz z moimi
• 39:51
  przyjaciółkami. Wiecie, no już teraz nie robimy
• 39:53
  takich baylandu, ale jak wspominamy dawne czasy sn, no to
• 39:57
  ja zawsze powtarzam, że jak całe szczęście, że my fill.
• 40:01
  Zawsze wracałyśmy jakoś bezpiecznie do domu, że to się
• 40:03
  udało, a w różnym stanie wracałyśmy jako sn fill gdzieś
• 40:06
  tam młodsze dziewczyny mocno upojone, więc chociaż taki plus,
• 40:11
  no ale przerażające to jest naprawdę wiecie teraz najlepszym
• 40:15
  fill przykładem jest sprawa epsteina, nikt przez tyle lat
• 40:19
  nie wierzył ofiarom zwyroli, mimo że one mówiły o tym na
• 40:23
  głos, one się bały o swoje życie.
• 40:25
  No bo to wiecie, to są sn, panowie wysoko postawieni, ale i
• 40:29
  tak to robiły, a nikt im w to nie wie.
• 40:32
  Nawet teraz, kiedy dosłownie są dowody oficjalnych służb,
• 40:36
  wiecie, to są oficjalne akta służb Stanów Zjednoczonych.
• 40:40
  Nie jakieś pomówienia, jakieś biadolenie na tiktoku, tylko
• 40:44
  realne, rzetelne zeznania pod przysięgą są nadal ludzie i to
• 40:48
  ogromna część, którzy bronią Trumpa, epsteina i tych
• 40:51
  wszystkich innych gwałcicieli. Zwrotialców to, no mi się to w
• 40:56
  głowie nie mieści. W jakich w ogóle żyjemy fill
• 40:59
  czasach? To, że to oni to robili, to w
• 41:02
  ogóle jest jedna sprawa, ale druga, że ludzie nie wierzą tym
• 41:05
  kobietom. Moi drodzy, ja się tu znowu
• 41:10
  odniosę do art. Wycieczki do florencji, ponieważ
• 41:15
  no to tam się zakochałam w artemis i zobaczyłam na żywo
• 41:20
  obraz hepicki obraz pod tytułem judyta odcinająca głowę holo
• 41:25
  fermysowi i teraz zastanawiam się nie wiem czy przytaczać ten
• 41:29
  mit judyty czy nie, no bo wiem, że nie wszyscy słuchają odcinków
• 41:33
  po kolei więc. Może wypada jednak go
• 41:36
  przypomnieć, bo wiedzy nigdy nie za wiele.
• 41:39
  Przeczytam go tak samo jak poprzednim odcinku, że dawno
• 41:43
  dawno temu, kiedy świat już był zły, a siła była ważniejsza od
• 41:47
  sprawiedliwości, holo fernande zgromadził potężną armię, która
• 41:51
  niszczyła każde napotkane miasto, mordował ludzi, brał i w
• 41:55
  niewolę plądrował świątynie nie szanował ani mieszkańców, ani
• 41:59
  ich bogów zmuszą wszystkich, by to jemu oddawali cześć.
• 42:04
  Wierzył, że nikt nie jest mu równy, nikt nie będzie na tyle
• 42:06
  odważny, by się mu przeciwstawić.
• 42:09
  Pił dużo wina, organizował bailando, a ludzi traktował jak
• 42:13
  swoje zabawki. Wszyscy drżeli, co jeszcze
• 42:16
  przyniesie los, aż pewnego razu, gdy przybył do miasta, które
• 42:20
  sąsiadowało z innym, w którym mieszkała.
• 42:22
  Pewna bohaterska kobieta. Wszystko się zmieniło.
• 42:26
  Judyta nie miała ani armii, ani nawet miecza, lecz była sprytna,
• 42:30
  inteligentna, miała wielką wiarę w to, że jej determinacja
• 42:33
  wystarczy, by pokonać zła, jak jej siał.
• 42:36
  Arogancki holoferness ubrała się w najlepszy szaty, odmówiła
• 42:40
  modlitwę i wyruszyła do miejsca, w którym stacjonował ludzki
• 42:43
  potwór. Wykroczeniu bram zachwyciła go
• 42:46
  swoją urodą i weszła z nim do namiotu.
• 42:49
  Gdy holo fernandes zasnął, zaspokojony, biesiadą i innymi
• 42:54
  przyjemnościami. Judyta chwyciła za jego miecz
• 42:57
  ten dosłowny i odcięła mu głowę. Pomogła jej w tym jej służąca
• 43:01
  abra, która po wszystkim zapakowała nonszalancko głowę
• 43:05
  tyrana do worka i wyruszyła z judytą do domu, a następnego
• 43:10
  dnia na murach betuhli powieszono głowę holo fernesa.
• 43:14
  Gdy jego żołnierze to zobaczyli, uciekli w popłochu, bojąc się,
• 43:17
  że i ich dopadną. Dzięki odważnej judycie i miasto
• 43:21
  i mieszkańcy byli bezpieczni i już nie musieli żyć w strachu.
• 43:25
  Kocham naprawdę tę przypowieść, ludzie, ten obraz to jest chyba
• 43:29
  najpiękniejsze odkrycie tego roku.
• 43:31
  Ja wiem, że dopiero jest luty, ale ja już byłam w tylu
• 43:34
  miejscach i widziałam tyle sztuki, że mogę taki ranking
• 43:37
  sobie zrobić i tak sobie pomyślałam, że każdy ma swoją
• 43:41
  judytę, nie. Myślę, że niejedna z was i nie
• 43:44
  jeden z wasłucha playlisty czterdziestoletni rozwódki
• 43:48
  judyty o dobra to nie jest w ogóle.
• 43:53
  Co jak gadam, ale jest moi drodzy, późno jest prawie
• 43:55
  pierwsza w nocy artemis. Ja namalowała 2 obrazy w tej
• 43:59
  tematyce. Jeden z nich znajduje się w
• 44:01
  Neapolu i ten datuje się na 1611 albo dwunasty, czyli musiała go
• 44:06
  namalować w trakcie procesu o gwa odbyła bardzo młoda, no a
• 44:10
  drugi ten, który ja widziałam, znajduje się we florencji w
• 44:13
  galerii ufici i powiem wam, że no nic dziwnego, że od razu
• 44:18
  łączymy jakby te 2 sprawy, że artemizja chciała wziąć odwet na
• 44:22
  tym marnym. Się w sposób, który.
• 44:26
  No był jej najbliższy, czyli tworzenie sztuki, skoro on
• 44:31
  tanimi kłamstwami ją ośmieszał i jakby zmusił do wyjechania z jej
• 44:37
  miasta rodzinnego, to ona zrobiła to epicko, ponieważ do
• 44:41
  dzisiaj możemy podziwiać jej talent i kunszt, a o nim jako
• 44:44
  artyście. Myślę, że no ewentualnie
• 44:46
  słyszeli jacyś starzy historycy sztuki, bo ja nie mam zamiaru go
• 44:49
  promować. Już w ogóle zapomniałam jego
• 44:51
  nazwisko i wy też nie, nie pamiętajcie, albo pamiętajcie.
• 44:54
  Żeby nie oglądać jego obrazów, mogą być takie różne wersje.
• 44:59
  Ale wiecie ja też sobie myślę, że poza tym, że była to forma
• 45:03
  zemsty, to na pewno ja. Kaś forma rozliczenia się z
• 45:07
  traumą, jakiej ona doznała, a nie ukrywajmy, że no to było coś
• 45:13
  przeokrutnego dosłownie ona mordowała go na tym obrazie.
• 45:18
  Zresztą no nie tylko tym jednym jak wspominałam, bo na wielu
• 45:23
  obrazach dochodziło do takich niecnych czynów wykonanych przez
• 45:29
  Kobiety na mężczyźnie. No ale tak też sobie myślę, że
• 45:32
  Kobiety są absolutnie wspaniałe. Tu mogłabym postawić kropkę, bo
• 45:37
  my mamy w sobie taką siłę, której.
• 45:40
  Ten typ mężczyzn, bo wiecie jak ja tutaj używam słowa mężczyźni
• 45:44
  to nie mam na myśli wszystkich, tylko tych konserwatywnych,
• 45:47
  którzy po prostu ujmują kobietom.
• 45:50
  To oni od zawsze się obawiali tej siły, więc do dzisiaj nam
• 45:54
  wmawiają jakieś idiotyczne teorie, że nie wniesiemy pralki
• 45:57
  na czwarte piętro, stary no zarabiamy na tyle dużo, żeby
• 46:02
  ktoś nam pomógł wnieść tę pralkę, bo.
• 46:06
  Panowie też sami nie wniosą w pojedynkę, no ale dobra to jest
• 46:08
  głupia, a nie istotna rozkmina, bo chodzi mi o to, że.
• 46:12
  Oni wmawiają, że Kobiety są słabe i nieporadne, a przez lata
• 46:16
  Kobiety po prostu musiały udawać, że takie są, bo nie
• 46:20
  miały wyboru i Kobiety teraz wiedzą fill mają wielką wiedzę,
• 46:25
  są wykształcone, niezależne i mają pełną świadomość, że nikt
• 46:29
  im tego nie odbierze, że nie muszą już kłamać, bo są dobrze
• 46:33
  wykształcone, zarabiają często dużo więcej niż faceci, więc
• 46:37
  mogą robić dokładnie to, na co mają ochotę.
• 46:40
  Nie muszą już usługiwać nikomu, chyba że.
• 46:43
  Na to ochotę, no to jest takie proste, naprawdę ja kocham
• 46:47
  totalnie silne i charakterne Kobiety, jak gdzieś mnie
• 46:51
  widzicie w jakimś towarzystwie na imprezie gdziekolwiek, to ja
• 46:55
  zawsze stoję obok takich kobiet, bo to dla mnie jest miłe
• 46:59
  spędzanie czasu, a nie biadolenie o pierdołach.
• 47:02
  No ale dobra jeszcze nawiązując do tego drugiego obrazu, czyli
• 47:07
  właśnie. Judyta odcinająca głowę holo
• 47:09
  fernandesowi, którego który ja widziałam w uficicji, który
• 47:13
  namalowała w 1600 chyba dwudziestym roku.
• 47:16
  No to nie chyba na pewno. No to nie ma co ukrywać, że.
• 47:22
  Jak patrzy, bo ten obraz wisiał w tej samej sali co obrazy krawa
• 47:27
  i ona często jest określana jako spadkobierczyni caravaggia i
• 47:31
  tylko w taki no nie wiem kobiecej odsłonie i to jest
• 47:34
  bardzo chyba dobre określenie. Jeżeli tak mogę powiedzieć, bo
• 47:40
  no dla mnie to oczywiście jest dużo bardziej intensywne, ale o
• 47:43
  k on był mistrzem, z którego korzystali wszyscy artyści wtedy
• 47:47
  no do dzisiaj pewnie korzystają. I nie tylko caravaggio i
• 47:50
  artemizja malowali tę scenę w tamtych czasach akurat wszyscy
• 47:53
  robili te samemu tematykę. W tym samym stylu tylko z innymi
• 47:58
  niuansami. No ewidentnie nie lubili się
• 48:01
  wyróżniać. Jak ja wpisywałam tytuły
• 48:03
  niektórych obrazów, to po prostu musiałam zawsze wpisywać imię i
• 48:06
  nazwisko artymi, bo mi się pojawiało.
• 48:09
  Wiecie 10 innych artystów z z Rzymu czy z florencji.
• 48:13
  W tamtych czasach i caravaggio w obrazie o tym samym tytule tak,
• 48:18
  czyli judyta odcinająca głowę holo fernesowi.
• 48:21
  No to on przedstawił judytę która morduje holo fernesa, ale
• 48:26
  ona jest taka, stoi bardzo daleko od niego jest
• 48:29
  przestraszona, niepewna. To jest taka kobieta, która wie,
• 48:33
  że musi to zrobić, ale widać, że ona się boi, że ona nie chce, że
• 48:37
  jest taka nieporadna, że to zadanie jest po prostu dla niej
• 48:40
  zbyt ciężkie. Ona jest taka taką kobietką
• 48:43
  delikatną, za to na obrazie artemizji, który podejmuje
• 48:48
  dokładnie ten sam temat. Tutaj zacytuję nasze niewinne
• 48:52
  przysłowie, czyli judyta, po prostu robi pis de ogień, tak.
• 48:56
  Ona morduje bezwzględnie tego pacana i jeszcze na dodatek
• 49:00
  pomaga mu w tym jej służące kolejna kobieta.
• 49:03
  To totalnie ma inny wydźwięk i ja pisząc te słowa jak
• 49:08
  przygotowywałam ten podcast, to ja miałam te 2 obrazy przed
• 49:11
  sobą, żeby porównać, żeby zobaczyć i jakby wiecie, no
• 49:15
  obraz caravaggio, a też jest wspaniały, ale nie ma w ogóle
• 49:19
  porównania do tego artemizji, więc proszę teraz sobie
• 49:23
  zobaczyć. Ja oczywiście wstawiam w post na
• 49:25
  Instagramie, żebyście sobie porównali, więc mam nadzieję,
• 49:29
  że. Że zobaczycie dokładnie to co ja
• 49:32
  albo zobaczycie to co wy chcecie tutaj.
• 49:35
  Ja nie przymuszam nikogo i artemizja na prawie wszystkich
• 49:39
  swoich obrazach przedstawiała Kobiety, które dotychczas
• 49:42
  malowane były jako bezbronne, albo były bardzo mocno seksu
• 49:47
  realizowane były wręcz uprzedmiotowienia ne.
• 49:50
  Artemis ja oddaje im ich sprawczość.
• 49:53
  To jest coś obłędnego i to nie jest tylko jedyny obraz właśnie
• 49:57
  na większości obrazów tak jest szczególnie.
• 50:00
  Że tak jak powiedziałam wielu malarzy w tamtych czasach
• 50:02
  podejmowało te same tematy, ale oni redukowali postać Kobiety do
• 50:07
  obiektu seksualnego. Do ładnej po prostu dziewczyny
• 50:10
  na obrazie i wiem, że poleciałam tutaj grubo z tymi obrazami, a
• 50:15
  ja jeszcze nawet nie dokończyłam całej historii o procesie, więc
• 50:18
  wróćmy do tego na chwilę, żeby historia jednak płynęła.
• 50:22
  Panta rey czy jak to tam się. Mówi dobrze, że nie memento mori
• 50:28
  dobra z racji, że artemizja nie miała lekkiego życia w Rzymie,
• 50:31
  no to wiecie, no przez te wszystkie pomówienia od tego
• 50:34
  gwałciciela, który on rozgłaszał, to ona jakby, no nie
• 50:38
  ona jej postanowiono znaleźć męża, domniemam, że tatuś
• 50:42
  postanowił, to był rok 1612. Ten pan chłopak nazywał się
• 50:48
  Piotr Antonio. Stiatessi na pewno z takim
• 50:53
  akcentem włoskim to się czyta i oni w w biografiach opisują go
• 50:59
  jako syna krawca i moje ulubione lichego malarza komiczne, czyli
• 51:05
  cię moim mężem jest syncrawca i lichy malarz, no ale nie dziwię
• 51:10
  się, że lichy, skoro był uczniem gwałciciela artemizji
• 51:14
  rozumiecie, no w ogóle chore chore akcje.
• 51:16
  Naprawdę ten życiorys jeentiles ky jest obfity w zwroty akcji.
• 51:22
  Oczywiście no ona nie poślubiła go Z miłości, ani on jej Z
• 51:27
  miłości. Nikt z nas nie jest tak naiwny,
• 51:29
  żeby w to wierzyć. Ona nawet nie była dobrą
• 51:32
  kandydatką w mniemaniu mężczyzn. Wiecie na żonę, bo po tym
• 51:36
  wszystkim, o co ją oskarżano. No to jednak fill raczej mało
• 51:41
  kto chciałby się z nią ożenić, po prostu mu zapłacono za ten
• 51:44
  ślub i wtedy razem wyjechali do florencji, z czego artemizja się
• 51:49
  cieszyła, bo właśnie. Fill tam urodził się jej ojciec
• 51:53
  fill albo w pizie się urodził. No ale to rzut beretem od
• 51:58
  florencji tak czy siak, podobno pierwsze lata ich małżeństwa
• 52:02
  były naprawdę udane. Nie wiem czy nie wchodzili sobie
• 52:06
  po prostu w drogę, czy to były no niskie oczekiwania, ale ich
• 52:10
  związek właśnie w taki sposób był określany ten na początku we
• 52:15
  florencja temizja oczywiście nadal malowała.
• 52:18
  Wtedy właśnie miała jakieś 18 19 lat.
• 52:21
  Tak wam mówię, żebyśmy mogli wiedzieć, w którym momencie jej
• 52:24
  życiu takiej życiowej osi jesteśmy.
• 52:26
  Ja to zawsze bardzo lubię, szybko stała się oczywiście
• 52:30
  sensacją, bo była cholernie zdolna, ale też dlatego, że była
• 52:34
  kobietą. Artystką co byłorzadkością, no
• 52:37
  ale też się dowiedziałam podczas riserczu, że ona nie była wcale
• 52:41
  pierwszą kobietą artystką, która tworzyła, co też jest bardzo
• 52:45
  pocieszające, bo poznałam nowe nazwiska i okazało się, że.
• 52:50
  Znaczy no ja tak sobie myślę, że po prostu takich hardych babek w
• 52:53
  świecie sztuki i nie tylko w świecie sztuki było bardzo dużo,
• 52:57
  tylko one były tłamszone, albo właśnie nie wpisywano ich do
• 53:00
  kart historii, więc nie o wszystkich wiemy, ale w tym
• 53:04
  momencie nie chcę za bardzo się wiecie, no rozgałęziać na inne
• 53:08
  tematy, tylko po prostu chciałam wspomnieć, że naprawdę miło się
• 53:11
  czyta, że jednak istniały Kobiety, które nie dawały sobie
• 53:14
  w kaszę dmuchać. Ale dzisiaj stosuję dużo tych
• 53:17
  powiedzonek, skąd ja je znam, moi drodzy.
• 53:20
  W życiu ich na codzień nie używam, nieważne, w każdym razie
• 53:23
  we florencji miała spokój, mogła malować, szybko, została też
• 53:28
  doceniona. Oczywiście dlatego, że miała
• 53:31
  wielki talent nie tylko dlatego, że była kobietą.
• 53:34
  Po prostu tworzyła wybitne dzieła i to, co też dla mnie
• 53:38
  ważne. No to fakt, że nadrobiła braki w
• 53:40
  edukacji w etykiecie. To był czas, kiedy ona bywała na
• 53:44
  ważnych wydarzeniach, chodziła na imprezki do arystokratów i
• 53:48
  ważniaków. Wszystko to złożyło się na
• 53:52
  wysokie zarobki i mam tu na myśli bardzo dobre pieniądze, bo
• 53:56
  było ich stać na piękny dom ze służbą i wygodami.
• 54:00
  Znalazłam jakiś fragment, żona dostała tam za obraz 34
• 54:04
  floriany. No to tyle to dostawał.
• 54:06
  Wiecie, Michał, anioł naczelny w ogóle malarz florencji, a to
• 54:10
  była jakaś tam kilkukrotność fill rocznych fill zarobków
• 54:14
  fill? Przeciętnego człowieka fill, ona
• 54:18
  wpadała też wypinrzona, bo bardzo lubiła się pindżyć na
• 54:21
  dwory dostawała zlecenie dzięki temu, bo wiadomo sieć znajomości
• 54:26
  działała, więc naprawdę życie w końcu było dla niej łaskawe i
• 54:30
  wydaje mi się, że ona na na pewno była z siebie dumna.
• 54:34
  Znalazła też 2 ciekawych psiapsi fill.
• 54:37
  Jednym z nich był Michał anioł, ale Junior.
• 54:41
  To mnie zawiodło, czyli bratanek albo jakiś tam krewniak Michała
• 54:44
  anioła fill, co oczywiście też było istotne fill, jeżeli chodzi
• 54:49
  o wejście na salony o kolejne zlecenia.
• 54:52
  Które on też jej załatwiał, a drugim psiap sił był galileusz.
• 54:56
  O tym chyba wspominałam w poprzednim odcinku, bo galileusz
• 55:00
  przecież urodził się w pizie, od której zaczęła się nasza
• 55:03
  wycieczka styczniowa, więc jak widzicie towarzystwo miała
• 55:07
  przednie zdolnych inteligentnych, dobrze
• 55:10
  wykształconych, no tutaj ziomków, więc też miała od kogo
• 55:14
  się uczyć tego wszystkiego i muszę przyznać, że całe jej
• 55:18
  życie nie było takim typowym schematem kobiecego losu.
• 55:22
  Ponieważ no to ona była w tym przypadku głową rodziny.
• 55:25
  Mąż był tylko na papierze. No i bardzo mu to odpowiadało,
• 55:29
  bo mu się podobał fakt, że żona dużo zarabia, bo on nie musiał
• 55:33
  pracować, on nie musiał nic robić tam oficjalnie, tylko była
• 55:36
  wersja, że on szukał jej zleceń, a resztę czasu spędzał na
• 55:40
  trwonieniu hajsu zarobionego przez żonę.
• 55:43
  Zero skrupułów naprawdę, ale chociaż nie zawracał jej dupki,
• 55:47
  no artymi zie to nie przeszkadzało, bo ona po prostu
• 55:52
  chciała malować, chciała być coraz lepsza pod względem
• 55:55
  techniki stylu, chciała szukać sobie inspiracji nowych tematów,
• 55:59
  nikt jej po prostu nie zawracał gitary.
• 56:02
  To, co było dla mnie fascynujące.
• 56:04
  Kiedy zaczęłam zagłębiać się w stricte jakby w jej sztukę, to
• 56:08
  fakt, że. Wiele postaci biblijnych miało
• 56:10
  jej twarz, jak na przykład te wymienionych wyżej, które
• 56:14
  opisałam obrazach, ale też na przykład w ekstazie Marii
• 56:17
  Magdaleny. Naprawdę taki zmysłowy, piękny
• 56:20
  obraz, ale jak szukałam trochę więcej informacji na jego temat,
• 56:25
  no to wyczytałam, że po pierwsze obraz był zaginiony na wiele
• 56:29
  wiele, wiele lat. I znaliśmy go jedynie z czarno
• 56:32
  białego zdjęcia, które gdzieś tam zostało kiedyś zrobione,
• 56:35
  więc chyba po ponad 10 latach, kiedy znowu trafił na rynek, to
• 56:40
  został zbadany przez znawców. No i pierwotnie to też takie
• 56:45
  ciekawe, bo artemis ja chciała by był chyba bardziej
• 56:48
  prowokujący, ale widać, że zakryła jedną pierś Marii
• 56:52
  Magdaleny, takim śliwkowym palto i tam też jakieś kosmyki włosów
• 56:57
  opadały. Ja wtedy się zaczęłam
• 56:59
  zastanawiać czy. To dlatego, że jej się koncepcja
• 57:02
  zmieniła. Czy na przykład to było na
• 57:04
  zamówienie dla kogoś, kto stwierdził, że oj za dużo
• 57:07
  ramionka odkrytego. No tak, może być nie, bo wiecie
• 57:12
  też jak ja zaczytuję się w biografiach artystów, no to
• 57:17
  nagle ląduje w dziwnych zakamarkach fanatyków sztuki tak
• 57:21
  często bywa. No i zwróciłam uwagę, że na
• 57:24
  przykład ramię Magdy Magdaleny Marii Magdaleny sorry jest lekko
• 57:28
  odkryte, jakby tak za bardzo i że to takie dosyć kontrowersyjne
• 57:33
  w tym kontekście. No ale nie pomyślałabym, że
• 57:37
  bardziej seksualnym elementem jest jej drugie ramie, gdzie tam
• 57:41
  się ramię styka z piersią. No dosłownie widać pachę, która
• 57:47
  gdzieś tam jest otulona koronkami i że to jest zbyt
• 57:51
  erotyczne i że na to zwracają znawcy uwagę.
• 57:54
  No gdyby zobaczyli co w obecnych czasach jest kontrowersyjne, to
• 57:58
  by się ci wszyscy wiecie w swoich włoskich grobach
• 58:01
  poprzewracali. Ci co z nią wtedy tworzyli w
• 58:05
  tamtych czasach. Jest wiele naprawdę niuansów,
• 58:09
  takich, w których można się zaczytać, które są ciekawe, ale
• 58:12
  wiecie, że ja osobiście nie lubię interpretacji obrazu, w
• 58:15
  sensie ja nie chcę wam narzucać interpretacji mnie to irytuje,
• 58:19
  że patrzymy na obraz przez pryzmat czyichś domniemań i ja
• 58:23
  wiem, że wy też na sztukę czasami patrzycie przez pryzmat
• 58:26
  tego, co ja opowiadam, jakby, no to jest absolutnie naturalne,
• 58:29
  ale też wiecie, no, nie będę wam mówić, że no tutaj.
• 58:33
  Ta dłoń po prawej stronie oznaczała coś tam, coś tam to
• 58:36
  mnie nie nie jara w ogóle ja lubię jak my znamy biografię.
• 58:40
  Wiemy kiedy dlaczego powstał ten obraz i wtedy możemy sobie na
• 58:43
  niego spojrzeć z daną wiedzą, a nie, że powiemy, że ten kolor
• 58:47
  oznaczał to czy tamto. Oni w ogóle nie wiedzą, czy tak
• 58:50
  było. To jest jakaś odgórna
• 58:51
  interpretacja. Nie jesteśmy już wiecie w
• 58:54
  liceum, gdzie nam każą pod klucz odpowiadać.
• 58:56
  Znaczy, no pewnie niektórzy moi słuchacze i słuchaczki są w
• 58:58
  liceum, więc sorry za to jednak wracamy to co ważne i często
• 59:04
  powiela się przy twórczości artemizji to porównanie jej do
• 59:07
  krawadzie to już zrobiliśmy. Wiadomo malowali te same tematy,
• 59:12
  ale to jej dzieła zbliżają nas bardziej do tej postaci.
• 59:16
  Kobieta jest najważniejsza, jest człowiekiem, jest tematem, a nie
• 59:21
  tylko z dobą, albo jakąś tam zahukaną panienką jak na
• 59:25
  obrazach. To coś, co mnie mocno uderzyło,
• 59:28
  jak porównywałam sobie ich pracę, wy albumach w ogóle
• 59:33
  powiem wam, że ja bardzo lubię ten moment, kiedy mam już
• 59:36
  przeczytane książki. Znam historię biografię danego
• 59:40
  artysty artystki i wtedy sobie siedzę w pracowni i przeglądam
• 59:43
  albumy. One wszystkie są rozłożone,
• 59:45
  porównuje niuanse, o których czytałam, no i wiem na co
• 59:50
  zwracać uwagę. Jest to trochę takie uczucie,
• 59:53
  jak otulenie się ciepłym kocykiem z kocimi kłaczkami
• 59:57
  oczywiście na nim. No wiecie nie o co mi chodzi i
• 1:00:00
  ja Jestem daleka od ekscytowania się realizmem czy naturalizmem,
• 1:00:05
  ale to wszystko w połączeniu z jej życiorysem naprawdę
• 1:00:07
  sprawiło, że zbliżyłam się do niej jako Kobiety jako artystki,
• 1:00:12
  bo jak zawsze powtarzam, ja nie oddzielam biografii od sztuki.
• 1:00:17
  Wiemy to wszyscy według mnie się nie da, a życiem artystów jest
• 1:00:22
  sztuka i nie da się po prostu tego odciąć.
• 1:00:24
  No ale ogólnie motyw, który od razu przychodzi mi na myśl,
• 1:00:29
  kiedy myślę o właśnie artemis, no to jest mszczenie się na
• 1:00:32
  mężczyznach i ona naprawdę bardzo często go podejmowała.
• 1:00:36
  I wiem, że może ciężko to sobie przełożyć na tamte czasy, bo
• 1:00:40
  nasze w teorii są inne, ale wtedy baba artystka, która
• 1:00:45
  malowała takie sceny, że kobieta była ważniejsza niż mężczyzna.
• 1:00:52
  No dlatego dla mnie ten obraz judyty jak morduje holo wernesa
• 1:00:55
  to jest esencja i definicja artemizji i mam nadzieję, że
• 1:00:59
  wszyscy kiedyś zobaczą po prostu go na żywo w tej florencji.
• 1:01:03
  Mhm mówię wam, ja stałam przed tym obrazem w ufficji, ja czułam
• 1:01:08
  taką moc, no i byłam taka you go girl.
• 1:01:13
  I mimo, że obok wisiały obrazy caravaggio, którym artemis ja
• 1:01:17
  przecież się inspirowała, to jej dzieło wywarło na mnie dużo
• 1:01:20
  większe wrażenie, a jej życiorys jeszcze wtedy nie do końca mi
• 1:01:24
  znane, bo tak bardzo powierzchownie.
• 1:01:26
  Oni wtedy wiedziałam cokolwiek. No to też sprawił, że po prostu
• 1:01:30
  była ciekawsza niż kara vario. Dajcie spokój, on był porywczy i
• 1:01:34
  kogoś zamordował. I był draniem, a ona wspaniały
• 1:01:40
  przykład dla kobiet. Ej trochę ran domowa
• 1:01:43
  ciekawostka, ale kojarzycie panią gilde, którą poznałam w
• 1:01:47
  livorno, która się opiekuje, no domem modlili, a niego, no to to
• 1:01:51
  była pierwsza osoba, której ja się zapytałam, jak wypowiadać
• 1:01:55
  imię i nazwisko artemisji, żeby było poprawnie po włosku i ona
• 1:02:00
  mi na whatsappiku nagrała głosóweczkę, bo ją poprosiłam.
• 1:02:04
  Artemizja gentless. Piękny dzięki gilda.
• 1:02:10
  Ale ja jeszcze chciałam wam wspomnieć o czymś bardzo kul,
• 1:02:13
  ponieważ artemis ja kiedy była nastolatką tak kiedy tworzyła u
• 1:02:17
  swojego ojca w pracowni, to ona wtedy poznała caravaggio.
• 1:02:21
  On po prostu wpadał do jej ojca do pracowni, z tegoco wiem, no
• 1:02:26
  to oczywiście oni się znali, ale on wpadał, pożyczać różne
• 1:02:29
  elementy, które mógł potem fill namalować na swoich płótnach i
• 1:02:33
  wyczytałam, że z pewnością wiele razy pożyczał jakieś anielskie
• 1:02:37
  skrzydła. Wydaje mi się, że to jest bardzo
• 1:02:39
  kul, to no dosłownie, tak jakby do moich rodziców padał.
• 1:02:44
  Nie wiem jeff kuns, bo żyjący nie chociaż do nich, to pewnie
• 1:02:48
  bardziej Kaczyński sn. O to szczęście, że go nie znają,
• 1:02:53
  chociaż czym dłużej w ogóle myślę o tej znajomości albo
• 1:02:56
  znajomościach o rację, no to wydaje mi się, że jej ojciec
• 1:03:01
  miał za przyjaciół czy znajomych samych morderców i wykole
• 1:03:05
  jeńców. No bo caravagży też był
• 1:03:06
  mordercą, prawda tak jak fill, ten gwałciciel jego córki, więc
• 1:03:12
  no nie dziwię się trochę, że artemizja stała się tak silną i
• 1:03:17
  niezależną kobietą, musiała jakoś ich przecież ogarnąć.
• 1:03:21
  W każdym razie artemizja poza robieniem kariery, urodziła też
• 1:03:26
  czwórkę dzieci, ale ten okres jej życia nie jest jakoś
• 1:03:30
  dogłębnie rozpisany. W biografiach tak naprawdę
• 1:03:33
  bardzo powierzchownie tyle, co ja wam tutaj mówię.
• 1:03:37
  Wiem, że przeżyła tylko córka z małżeństwa z mężem, bo potem
• 1:03:41
  urodziła kolejną, ale o tym opowiem później.
• 1:03:45
  Też już wiecie po tej mojej czy naszej wycieczce do florencji,
• 1:03:49
  że najważniejszymi ludźmi w mieście jak nie w kraju.
• 1:03:53
  Byli medyceusze i oni również byli nią zachwyceni.
• 1:03:57
  A wiecie jak medyceusze cię docenią to i hajs się zgadza,
• 1:04:02
  więc miała grube ryby jako mecenasów swojej sztuki dobre
• 1:04:06
  zlecenia, chociaż wspominałam też o tym w poprzednim odcinku,
• 1:04:11
  że medyceusze nie płacili jej tak ochocze ochoczo i w terminie
• 1:04:15
  jak na przykład no michałowi aniołowi.
• 1:04:19
  Ale galileusz się za nią wstawił i rozwiązał te problemy.
• 1:04:22
  Zresztą tutaj dygresja a propos galileusza, bo ja wyczytałam
• 1:04:27
  pewną ciekawostkę, a nawet 2. Po pierwsze oczywiście artemizja
• 1:04:31
  przyjaźniąc się z galileuszem korzystała z jego wiedzy w
• 1:04:35
  swoich obrazach, co uważam za ekstremalnie ciekawe.
• 1:04:41
  Może nie wiem czy tak ciekawe dla nas, ale może dla jakichś
• 1:04:44
  freaków których się jarają astronomią, ale krew
• 1:04:48
  holofernesa, która spływała w odpowiedni sposób właśnie na
• 1:04:52
  obrazie, gdzie judyta go mordowała.
• 1:04:55
  No to ja też nie wiedziałam, że to wszystko miało.
• 1:04:57
  Wiecie, było malowane zgodnie z prawami fizyki.
• 1:05:01
  Ale był też taki obraz, by trzeba i tam artemis.
• 1:05:05
  Ja nawiązywała do harmonijnego połączenia 4 postaci kobiecych z
• 1:05:10
  czarnym lasem, podczas gdy był nów księżyca i to jest trochę
• 1:05:15
  jak w życiu, że korzystamy z wiedzy i zdolności naszych
• 1:05:19
  bliskich. Wiecie z takiej wiedzy, która
• 1:05:21
  jest tam totalnie odległa, albo bardzo skomplikowana?
• 1:05:26
  Mafinka właśnie zaskoczyła zdrapaka i nie ma miejsca, bo
• 1:05:28
  stoi pełno książek na stole i się potknęła.
• 1:05:31
  Te książki ma fen, wszystko w porządku.
• 1:05:35
  Obraziła się, boże się z niej śmieje.
• 1:05:37
  No i też o tych wszystkich jakby połączeniach ich przyjacielskich
• 1:05:41
  i fakcie, że w ogóle się znali. Byli blisko, świadczy list albo
• 1:05:47
  kilka listów, kiedy już nasz drogi galileusz był w areszcie
• 1:05:52
  domowym, to był 1635 rok. On trafił do tego aresztu,
• 1:05:56
  ponieważ zmuszono go, żeby się wyrzekł swoich poglądów.
• 1:06:01
  Garyleusz przeczytał dzieło stworzone 50 lat wcześniej przez
• 1:06:04
  Kopernika naszego polskiego osobistego.
• 1:06:08
  Zatytułowane o obrotach sfer niebieskich i postanowił
• 1:06:12
  udowodnić, że to nie ziemia jest środkiem wszechświata.
• 1:06:15
  Jak powszechnie przyjmowano. Wiecie, ja wam o tym mówię, no
• 1:06:18
  bo to jest bardzo przekorne, nie jakby galileusz korzystał z
• 1:06:22
  naszego. Zdolnego naukowca i tak naprawdę
• 1:06:27
  obaj panowie przecież podważyli dotychczasowe poglądy kościoła
• 1:06:33
  na budowę całego świata, a wiadomo, że jak podważy się w
• 1:06:37
  końcu poglądy związane z religią, która niszczy cały
• 1:06:42
  świat, no to wtedy można przejść do budowy czegoś lepszego.
• 1:06:48
  Także no to jest niesamowita rewolucja naukowa i mnie to
• 1:06:51
  super ekscytuje. Mimo że ja nie mam pojęcia o
• 1:06:54
  takich rzeczach. Ale naprawdę ciekawie się o tym
• 1:06:57
  czyta. Jeszcze wam chwilkę tylko powiem
• 1:07:00
  tak to co się dowiedziałam przełożone na wiecie na mój
• 1:07:04
  prosty język, że on chciał właśnie udowodnić podążając za
• 1:07:08
  dorobkiem Mikołaja Kopernika, że ziemia porusza się na 2 sposoby.
• 1:07:12
  Jednocześnie okrąża jakby słońce, ale też obracając się
• 1:07:18
  jednocześnie wokół własnej osi, czym jego zdaniem, chociaż tutaj
• 1:07:22
  akurat się mylił. Dawało się wyjaśnić następstwo
• 1:07:25
  dnia i nocy lata zimy. Oraz zmieniający się piękno
• 1:07:29
  gwiezistego nieba, no i on w tym celu skonstruował sobie
• 1:07:32
  teleskop, dzięki któremu zaczął obserwować niebo i kwestionować
• 1:07:37
  dotychczasową teorię arystetologia.
• 1:07:39
  Nie wiem, jak to wymówić teorie arystoteles owską.
• 1:07:43
  O ludzie, dobrze, że mówię o sztuce, a nie o astronomii.
• 1:07:48
  Teoria arystoteles owska ok na temat wszechświata, ale dopiero
• 1:07:53
  kiedy zaczął korzystać z tej swojej lunety, która powiększała
• 1:07:56
  o 300 razy jakby 300 krotnie powiększała daną rzecz, którą
• 1:08:01
  obserwował. No to on doszedł do wniosku i
• 1:08:03
  zapisał to w dziele, którego nie umiem również wymówić, że
• 1:08:08
  heliocentryczna teoria Kopernika jest prawdziwa i to odkrycie
• 1:08:12
  przyniosło mu ogromną. I popularność do tego stopnia,
• 1:08:16
  że on został mianowany filozofem, matematykiem,
• 1:08:20
  wielkiego księżyca toskanii. Z tego co wiem, to też
• 1:08:23
  wszystkich podjarał fakt, że on zapisał te teorie po włosku, a
• 1:08:26
  nie w łacinie, że to był większy dostęp.
• 1:08:29
  Więcej ludzi mogło to przeczytać, no i galileusz
• 1:08:32
  stwierdził, że ziemia i szczęście układu słonecznego i
• 1:08:35
  wszechświata w związku z tym ludzie i wszelkie zjawiska na
• 1:08:39
  ziemi podlegają uniwersalnym prawom przyrody, które no może
• 1:08:43
  opisać matematyka i fi. Wiem, że to jest absolutnie nie
• 1:08:47
  da temat, ale no to jest takie ciekawe, tym bardziej że.
• 1:08:53
  To dzisiaj, no jest tak wiele ludzi, którzy wierzą, że ziemia
• 1:08:56
  jest płaska. Ja powiedziałabym dosyć
• 1:08:59
  delikatnie, że to jest wielki Wstyd tak myśleć, bo już sam
• 1:09:03
  pitagoras w szóstym wieku uwaga przed naszą erą, czyli wpis
• 1:09:08
  dudawno sugerował, że ziemia na bank nie jest płaska, no a co
• 1:09:13
  dopiero w ogóle w dobie tak rozwiniętej nauki, gdzie mamy
• 1:09:17
  dosłownie zdjęcia, filmy do wody.
• 1:09:21
  Ach, to jest interesujące. Kiedyś w ogóle słyszałam taką
• 1:09:23
  randą taki randomowy komentarz, że no jak wierzyć nauce, skoro
• 1:09:29
  ona cały czas się zmienia i te teorie się zmieniają i ta
• 1:09:32
  poprzednia była na przykład zła. To chyba są ludzie, którzy nie
• 1:09:36
  wiedzą czym jest jakikolwiek progres czy rozwój.
• 1:09:39
  No ale dobra. Wracając jednak do naszej
• 1:09:42
  dzisiejszej gwiazdy, w 1616 roku została przyjęta jako pierwsza
• 1:09:47
  kobieta do Akademii zenio, czyli taka elitarna instytucja
• 1:09:53
  florencka, która skupiała najwybitniejszych artystów i
• 1:09:57
  uczonych. A dodam, że kobiet się nie
• 1:10:02
  przyjmowało wtedy na jakiekolwiek uczelnie, więc jest
• 1:10:05
  to big deal bardzo imponujące i dzięki temu temu członkostwu w
• 1:10:11
  tej Akademii, mając tylko 28 lat, stała się całkowicie
• 1:10:15
  niezależna od męża i w ogóle od jakiegokolwiek innego mężczyzny,
• 1:10:19
  bo ona wtedy mogła. Wiem, to jest.
• 1:10:22
  No niesamowite, jak ja to teraz na głos powiem, ale.
• 1:10:25
  Dokonywać transakcji finansowych bez jego wiedzy.
• 1:10:28
  Mogła kupować też nieruchomości na własność i to wszystko brzmi
• 1:10:32
  dosyć komicznie. W moim mniemaniu wiecie, no
• 1:10:35
  jakby w obliczu tego, że to ona zarabiała na rodzinę przez całe
• 1:10:39
  ich życie, a nie on przyzmacie, no ale takie były czasy he he,
• 1:10:45
  nasze ulubione powiedzenie, ona konkurowała też z własnym ojcem,
• 1:10:50
  nie ma co ukrywać, że to był taki trochę wątek poboczny, ale
• 1:10:55
  cała przez całe ich życie. Gdzieś tam w tej biografii się
• 1:10:59
  przewijał, bo ona no dosyć szybko go przeskoczyła i oni tam
• 1:11:03
  mieli różne dramy. Powiecie no Zazdrość to
• 1:11:07
  Zazdrość, szczególnie ojciec kontra córka, ale też z innych
• 1:11:12
  ciekawych rzeczy. To ona, żeby podkreślić swoją
• 1:11:15
  niezależność i może bardziej taką przynależność do tego
• 1:11:19
  świata sztuki. No to możemy zobaczyć na wielu
• 1:11:23
  obrazach, że ona podpisywała się artemitia lomi to trochę też się
• 1:11:29
  wiązało właśnie z. Tą dramą z jej ojcem, dlatego że
• 1:11:33
  lomi to było nazwisko jej wuja, jakby takie w cudzysłowie powiem
• 1:11:38
  panieńskie, chociaż to nie jest adekwatne, to było nazwisko jej
• 1:11:42
  wuja, który był bardzo cenionym artystą we Włoszech, nawet
• 1:11:46
  często bardziej niż nazwisko rodziny gentilskiej, więc myślę,
• 1:11:51
  że to była taka spora przekora wobec ojca, ale wiecie co, ja
• 1:11:56
  też zapomniałam wam. Powiedzieć o jednej ciekawostce.
• 1:12:00
  Bo. Jej ojciec, no nadał jej imię
• 1:12:04
  artemizja to znaczy arte mi zja co można przetłumaczyć sama
• 1:12:10
  Jestem sztuką tylko z tego co się dowiedziałam to jest taki
• 1:12:14
  bardziej wolne tłumaczenie czyli jakieś takie słowotwórstwo albo
• 1:12:17
  gra słów. Ja nie znam włoskiego, ale kto
• 1:12:20
  zna to może nam tutaj to w komentarzu wyprostować, ale tak
• 1:12:24
  było właśnie w jednej biografii, że właśnie to znaczy sama Jestem
• 1:12:29
  sztuką i bardzo mi się to spodobało.
• 1:12:31
  No come a. Ale dosłownie tak się tego nie
• 1:12:35
  tłumaczy, żeby nie było, ale wiecie, to tak samo jest trochę
• 1:12:37
  z niewinną sztuką. Jak ja tłumaczę komuś po
• 1:12:39
  angielsku, jak się nazywa mój podcast i mówię, że to jest ino
• 1:12:44
  sand art, no to to nie ma takiego samego wydźwięku jak
• 1:12:47
  niewinna sztuka, bo niewinna sztuka powstała totalnie z
• 1:12:51
  innych słów, mimo że oficjalnie to jest niewinna sztuka, więc
• 1:12:55
  musiałam się dużo naprawdę na kombinować w Barcelonie, jak
• 1:12:59
  każdy się pytał, co oznacza mój nazwał mojego podcastu no.
• 1:13:04
  Dałam radę. Ale wiecie, że ja też lubię się
• 1:13:08
  zagłębiać w takie rzeczy, które no nie wiem, nie zawsze są dla
• 1:13:11
  kogoś ciekawe, ale jeżeli chodzi o same podpisy.
• 1:13:14
  No to. Do dzisiaj odkrywa się jej
• 1:13:18
  zaginione dzieła, no z których ktoś ją okradł i podpisywał się
• 1:13:22
  swoim nazwiskiem. Oczywiście, że to byli
• 1:13:25
  mężczyźni, kto inny, ale dzisiaj na przykład odkrywa się ukryte
• 1:13:30
  przez nią podpisy, co jest bardzo fascynujące, bo już
• 1:13:34
  podczas tworzenia ona musiała wiedzieć, że znajdą się kiedyś
• 1:13:37
  takie putasy, które będą próbowały okraść ją z jej
• 1:13:40
  dorobku, więc nawet jeżeli jej oficjalny podpis gdzieś został
• 1:13:44
  zamalowany. Wydrapany, no to potem kiedy
• 1:13:48
  czyszczono te obrazy, okazywało się, że gdzieś za kamieniem albo
• 1:13:52
  gdzieś na mieczu gdzieś na jakieś rękojeści były
• 1:13:55
  umieszczone właśnie podpisy, w sensie jej imię i nazwisko, żeby
• 1:13:59
  każdy wiedział, kto był autorką danego dzieła.
• 1:14:03
  Bardzo potrafiła przewidzieć ruchy innych ludzi, kilka kroków
• 1:14:08
  naprzód i też właśnie trochę zagłębiając się w to pomyślałam
• 1:14:12
  sobie, że trochę rozumiem, dlaczego tak mało jest dzieł w
• 1:14:15
  obiegu, które zostały stworzone przez Kobiety, skoro faktycznie
• 1:14:19
  mogło tak być, że dużo dzieł było malowane przez autorkę, a
• 1:14:25
  wystawiane przez malarza jakiegoś jako jego własne
• 1:14:29
  dzieło. Od razu mi przychodzi do głowy.
• 1:14:32
  Pewna artystka margaretki. Która właśnie miała męża i to
• 1:14:37
  ona malowała obrazy, a on robił karierę, udając, że to on
• 1:14:41
  namalował. Te obrazy jest nawet taki film
• 1:14:43
  bardzo popularny nazywa się big eyes, czyli wielkie oczy.
• 1:14:47
  No i reżyserem jest tim barton. Więc jak macie ochotę, to sobie
• 1:14:51
  zobaczcie, a ja pamiętam, że kilka lat temu na pewno robiłam
• 1:14:54
  o margaretki tej całej historii, bo ona jest taka dosyć, no
• 1:14:58
  nieprzewidywalna kryminalna. Odcinek na niewinnej sztuce, ale
• 1:15:02
  zostając jeszcze w tym 1616 roku, który był naprawdę obfity
• 1:15:06
  w sukcesy na polu zawodowym. No to niestety wydarzyło się coś
• 1:15:11
  strasznego, bo jak wam powiedziałam artemizja urodziła
• 1:15:15
  kilkoro dzieci, ale zmarło 2 synów.
• 1:15:19
  Artemizy w tamtym czasie i tutaj znowu nie ma zbyt wiele
• 1:15:23
  informacji na ten temat, ale był to zdecydowanie ogromny cios
• 1:15:27
  zarówno dla niej i dla męża. Wtedy też w tym roku urodziła
• 1:15:32
  córkę o imieniu prudencja, ale tak jak podają źródła nawet to
• 1:15:37
  nie uratowało ich małżeństwa. Takie było zdanie, że nawet to
• 1:15:40
  nie uratowało ich małżeństwa i wydaje mi się, że no to chyba
• 1:15:44
  nie jest jakakolwiek strata dla artemizji, bo.
• 1:15:48
  Wątpię, by ona w ogóle kochała tego męża też nie było jakoś
• 1:15:51
  pomocny. Wydaje mi się też, że to był
• 1:15:55
  moment, w którym artemisja przewartościowała swoje
• 1:15:58
  podejście do życia, no bo straciła synów, co musiało być
• 1:16:01
  niewyobrażalnym ciosem i stratą dla mamy.
• 1:16:05
  Była wtedy niezależna i nie musiała już nosić rozrzutnego i
• 1:16:08
  zazdrosnego męża. A Jestem pewna, że no pod tym
• 1:16:12
  suchym zdaniem z biografii w cudzysłowie zazdrosny mąż
• 1:16:16
  skrywał się zwyczajnie człowiek, który był zazdrosny o ogromne
• 1:16:19
  sukcesy własnej żony. Wiecie nawet jak mu było
• 1:16:23
  wygodnie żyć na jej garnuszku, no to on nie mógł znieść
• 1:16:26
  sukcesów takich ogromnych, bo ona cały czas była coraz lepsza,
• 1:16:30
  coraz bardziej rozpoznawalna. Straszne jest to uczucie
• 1:16:33
  zazdrości, prawda? Jakby tego człowiek nie umie z
• 1:16:36
  siebie. Wyplewić wiecie to nie wyglądało
• 1:16:39
  tak jak w przypadku takiej nieodpłatnej pracy w domu żony
• 1:16:43
  nie. Gdzie żona zazwyczaj sprząta,
• 1:16:47
  opiekuje się dziećmi, dba o dom o wszystko on nic z tych rzeczy
• 1:16:52
  nie robił, nie sprzątał, nie opiekował się dziećmi, bo oni
• 1:16:54
  mieli tyle pieniędzy, że tym zajmowali się ludzie wynajętych
• 1:16:59
  wynajęci przez żonę, więc jakby nawet jeżeli byłaby to piękna
• 1:17:04
  miłość, jakiś ogień pomiędzy nimi, wiecie o czym mówię, ale
• 1:17:10
  to nie było nic. Wtedy był mężem tylko dlatego,
• 1:17:13
  żeby artemisia jako kobieta mogła bez problemu gdzieś tam
• 1:17:16
  podbijać świat zbudowany dla męszczyz trochę tak jak u
• 1:17:20
  tamaryłempickiej przecież jej mąż też był potrzebny, tylko
• 1:17:24
  żeby legalnie wchodzić na salony, no bo bez męża nie
• 1:17:27
  wypadało, w ogóle nie mogła to wejście na salony to nie jest
• 1:17:31
  dosłowne, nie chodzi o to, żeby robić dobre.
• 1:17:34
  I być częścią bohemy artystycznej, więc wydaje mi
• 1:17:37
  się, że tutaj w przypadku artyzji było bardzo podobnie.
• 1:17:40
  No i żeby ją uchronić przed tą hańbą fill po zgwałceniu wtedy
• 1:17:45
  artemizja postanowiła zabrać córkę i wyprowadziły się z
• 1:17:49
  powrotem do Rzymu. Po tylu latach wynajęła tam
• 1:17:52
  piękny dom i chciała zacząć w ogóle od początku artemizja
• 1:17:57
  bardzo dbała o swoją córkę, dawała jej wszystko, czego sama
• 1:18:00
  nigdy nie miała w domu. Dużo uwagi oczywiście, bo to
• 1:18:03
  najistotniejsze najlepsze wykształcenie przyuczała ją też
• 1:18:08
  malarsko, no bo to było bardzo naturalne fill w ich rodzinie
• 1:18:12
  żyło im się wspaniale, spokojnie.
• 1:18:14
  Jej sukces był coraz większy, a dużo zarabiała.
• 1:18:18
  Bywała też na dworach jako taka wielka, zdolna i ceniona
• 1:18:21
  artystka. No tak naprawdę czego chcieć
• 1:18:24
  więcej? Mawiano nawet w kuluarach, że
• 1:18:27
  łatwiej zazdrościć artemizji, która jest cudem malarstwa niż
• 1:18:30
  ją naśladować i uważam, że to jest przepiękny komplement.
• 1:18:35
  W każdym razie moi drodzy, kiedy już nie było obok jej męża, to w
• 1:18:40
  końcu mogła skorzystać trochę z uciech tego padołu zwanego
• 1:18:43
  życiem, wdawała się w romanse, oczywiście z panami z wyższych
• 1:18:48
  sfer tak trzeba się szanować. Będąc tak wielką i wspaniałą
• 1:18:52
  artystką i tutaj nie mogę zaliczyć jej do grona lafirynt,
• 1:18:56
  bo mam za mało informacji, ale no tak napominam, no bo.
• 1:19:00
  No wiecie, Jestem rzetelną art reporterką naszą niewinną, tak
• 1:19:05
  był taki pan Fernando Enrique a fander ribera, trzeci książę
• 1:19:11
  alcalá i wicekról na polu. To jest wszystko jeden tytuł,
• 1:19:14
  jeden typ, nie Fernando. On był jednym z jej kochanków i
• 1:19:20
  ojcem drugiej córki. Znowu nie omieszkam.
• 1:19:24
  Powiedz you go girl. Rozumiecie jak już to wiecie,
• 1:19:29
  księcia no dobra, była druga córka nazywała się franczeska
• 1:19:33
  bardzo ładnie artemizja miała wtedy 34 lata, ale no są takie
• 1:19:39
  źródła, które mówią, że ona oddała swoją córkę do wynajętej
• 1:19:42
  rodziny, żeby ją wychowali. Ale jak już nauczyliśmy się z
• 1:19:46
  podróży do livorno, takie rzeczy faktycznie były dozwolone i
• 1:19:50
  nikogo nie dziwiły przez te wszystkie wieki istnienia
• 1:19:54
  artystów, o których opowiadam w sensie potem ta córka pojawiła
• 1:19:58
  się w jej życiu, więc to było tylko na jakiś czas.
• 1:20:01
  Nie ma o tym zbyt wiele informacji, więc jedyne co mogę
• 1:20:04
  domniemać, że oni mieli do któregoś momentu życia tej
• 1:20:08
  córeczki, ją wychować i potem ona wracała do artemizji.
• 1:20:11
  Ona jej nie porzuciła. To jest najistotniejsze, tylko
• 1:20:14
  to było takie. Powiedzmy przedszkole, wiedzę
• 1:20:16
  jakby mieszkała z dziadkami, a wydaje mi się, że to zrobiła.
• 1:20:20
  No po pierwsze była samotną mamą, a po drugie bardzo dużo
• 1:20:23
  wtedy podróżowała. w Wenecji wdała się w romans z
• 1:20:27
  kapelmistrzem angielskiego króla nicolasem larnierem, który
• 1:20:32
  pośredniczył w zakupie na królewski dwór arcydzieł
• 1:20:35
  malarstwa europejskiego, więc potrafiła się ustawić.
• 1:20:40
  Ale on bardzo ją kochał, on się naprawdę mocno w niej zakochał.
• 1:20:43
  Chciał, żeby ona została jego żoną i żeby zamieszkała z nim i
• 1:20:46
  z jej córkami w Londynie. Tyle że artemizja jednak już
• 1:20:51
  wtedy wiedziała, że jakiekolwiek uczucia niestety wadzą jej w
• 1:20:54
  tym, co dla niej najważniejsze, czyli w tworzeniu sztuki, bo
• 1:20:58
  kiedy z nim była może i było wspaniale.
• 1:21:00
  Wiecie, dobry seks romantyczne randki, ale ona mało malowała i
• 1:21:05
  na dodatek robiła to dużo gorzej.
• 1:21:07
  W jej mniemaniu taka smutna prawda ale jak widzicie no
• 1:21:11
  powielana przez wielu artystów i artystek, o których tutaj
• 1:21:14
  opowiadam, więc coś w tym musi być, nie, że oni za każdym razem
• 1:21:19
  wybierali dokładnie taką drogę, że ta miłość była gdzieś
• 1:21:22
  naprawdę na bocznym torze, musieli się skupić na sztuce, a
• 1:21:26
  nie da się trzymać kilku srok za jeden ogon.
• 1:21:30
  No ale odrzuca. Odrzuciła.
• 1:21:31
  Oczywiście jego propozycję i zamieszkała w Neapolu.
• 1:21:35
  Dużo jest tych wszystkich pobocznych historii, bo na
• 1:21:37
  naprawdę mieszkała w wielu włoskich miastach.
• 1:21:40
  I też źródła się trochę rozjeżdżają, nie nie jakoś
• 1:21:43
  mocno, ale na przykład w jednej książce było powiedziane, że że
• 1:21:46
  obie i córki z nią mieszkały, no nie, nie wnikajmy to rozkmini.
• 1:21:50
  My jeszcze chwilę później w każdym razie wy neopolu
• 1:21:54
  odwiedził ją brat, który przywiózł list do ojca i ona
• 1:21:57
  miała kontakt z braćmi, ale z ojcem nie miała.
• 1:22:01
  I tak w gwoli wyjaśnienia dodam, że ona oczywiście z ojcem się
• 1:22:06
  obserwowali, może bardziej obserwowali rozwój swoich
• 1:22:09
  karier. Ojciec nadal był zazdrosny, oni
• 1:22:12
  byli pokłóceni z różnych względów, ale potrzebował pomocy
• 1:22:16
  przy freskach i tutaj znowu inne źródło mówi, że to jakiś tam
• 1:22:21
  król w Anglii. Czy ktoś ważny z Anglii poprosił
• 1:22:24
  ją, żeby ona przyjechała i pomogła ojcu, a w wielu jest
• 1:22:28
  właśnie, że to ojciec wystosował do niej list, żeby mu pomogła
• 1:22:31
  przy tych freskach i wydaje mi się, że on wtedy nie czuł się na
• 1:22:36
  siłach, a chciał dokończyć to zlecenie.
• 1:22:39
  I wiedział, że nikt poza jego córką nie ma takiego talentu.
• 1:22:43
  Więc artemizja się spakowała i popłynęła do Anglii do ojca, by
• 1:22:47
  mu pomóc, zabrała ze sobą młodszą córkę francesca i
• 1:22:51
  widzicie ja tutaj na przykład wykminiłam, że może to już wtedy
• 1:22:56
  był czas, kiedy franczeska została odesłana od tych ludzi,
• 1:22:59
  no i mogła mama ją w końcu wychowywać.
• 1:23:02
  To ma jakiś sens, prawda? Przez 2 lata w każdym razie
• 1:23:05
  pracowała artemisia ze swoim ojcem.
• 1:23:08
  Nie ma w ogóle informacji, czy było fajnie czy nie, czy się
• 1:23:11
  kłócili, czy były dramy, czy po prostu idealnie im się pracowa.
• 1:23:14
  Bo w co wątpię, jeżeli przez większość życia byli skłóceni,
• 1:23:18
  ale chwilę po zakończeniu tego zlecenia, czyli po po tych 2
• 1:23:23
  latach jej ojciec zmarł i było to ich ostatnie wspólne dzieło,
• 1:23:28
  ale w Londynie namalowała jeden z najwspanialszych obrazów
• 1:23:31
  autoportret alegoria malarstwa. Mam nadzieję, że kiedyś uda mi
• 1:23:35
  się go zobaczyć na żywo. Mam nadzieję, że w tym roku, no
• 1:23:38
  ale kto to wie? Oczywiście, że mówi się o tym,
• 1:23:41
  że jest to pewna taka prowokacja, manifestacji,
• 1:23:44
  poczucia własnej wartości, no bo jest to autoportret, ale goria
• 1:23:48
  malarstwa. Wiecie, ma złotą keto na szyi z
• 1:23:52
  jakąś czaszką, piękna niewiasta z rysami artemizji wiadomo, bo
• 1:23:56
  to autoportret, ale kto jej zabroni?
• 1:23:58
  Moi drodzy, kto i tego zabroni? Pięknie odnalazła się w tym
• 1:24:02
  męskim świecie. Wielu w ogóle przerastała swoim
• 1:24:04
  talentem nie tylko dlatego, że była kobietą tylko dlatego, że
• 1:24:09
  była przez Dolnym człowiekiem i w zachowanych listach nawet są
• 1:24:13
  fragmenty, kiedy ona pisała do przyjaciół, że płeć wpływa na
• 1:24:16
  odbiorcę i twórczość. Że imię Kobiety budzi
• 1:24:19
  wątpliwości, zanim w ogóle ujrzy się jeszcze jej pracy?
• 1:24:23
  Dlatego tak dużo kobiet po prostu podpisywało się tylko
• 1:24:27
  pierwszymi literami, albo miały swoje alter ego męskie.
• 1:24:30
  Wiadomo, ale też w rozmowie z jednym ze swoich mecenasów
• 1:24:34
  powiedziała. W kobiecej duszy kryje się Duch
• 1:24:37
  cezara i to, co ciekawe, to w języku włoskim pitura jest
• 1:24:42
  rodzaju żeńskiego. Co więcej, ponieważ postaci
• 1:24:45
  alegoryczne były wówczas wyobrażone jakby.
• 1:24:49
  Łącznie jako Kobiety to mężczyzna malarz nie mógł się
• 1:24:52
  sportretować jako uosobienie sztuki, tak jak zrobiła to
• 1:24:55
  artemizja w autoportrecie metaforycznie, jakby
• 1:24:59
  udowadniając, że malarstwo i sztuka wyzwolona jest i będzie
• 1:25:03
  wolna bez względu na płeć. Także widzicie, wykorzystała
• 1:25:06
  bycie kobietą jako atut, a nie tak jak mężczyźni.
• 1:25:10
  Zawsze próbowali je wmówić, że no to jest po prostu największa
• 1:25:15
  i wada i teraz już przychodzi taki okres w jej życiu, że te
• 1:25:19
  dalsze losy artemisi nie są tak dobrze udokumentowane, jak te, o
• 1:25:24
  których dotychczas wam opowiadałam.
• 1:25:26
  To do czego dotarłam, to wiem, że pisywała listy do przyjaciół
• 1:25:30
  pisała im, że jest chora. Że na przykład zbankrutowała, że
• 1:25:35
  jest bankrutką, ale no prawda jest taka, że akurat apropo
• 1:25:38
  hajsu to artymizja zawsze lubiła sobie szastać hajsem.
• 1:25:41
  Bo nigdy jej tego nie brakowało, więc może wtedy yy z jakiś
• 1:25:44
  powodów zdrowotnych nie miała już tyle siły, żeby tworzyć tak
• 1:25:48
  dużo obrazów i dużo zarabiać. W 1654 roku przyjęła ostatnie
• 1:25:53
  oficjalne zamówienie i prawdopodobnie zmarła 2 lata
• 1:25:57
  później. No bo tak się domniema, ponieważ
• 1:26:00
  wtedy w Neapolu panowała zaraza dżuma, z tego co wiem, która
• 1:26:05
  spustoszyła całe miasto, no i w tym momencie zakończyła się
• 1:26:09
  historia. Komisji gentle ski, ale też wam
• 1:26:14
  powiem jeszcze kilka moich przemyśleń, bo w wielu
• 1:26:18
  opracowaniach artemis ja jest symbolem feminizmu, siły kobiet,
• 1:26:23
  nie chociaż znalazły się też takie głosy i to damski w ogóle
• 1:26:27
  szokujące, że była wyłącznie dobrą artystką, w sensie była
• 1:26:30
  wybitną, ale wcale nie miała zamiaru być ikoną kobiet.
• 1:26:34
  Albo my nie powinniśmy jej. Plasować właśnie na miejscu tej
• 1:26:38
  ikony kobiet, że powoływanie się na jej traumę po gwałcie, która
• 1:26:42
  miała wpłynąć na jej sztukę. Przedstawiała postacie kobiet
• 1:26:47
  jako silne władcze wkurzone, no to to jest duże wyolbrzymienie i
• 1:26:52
  że nie powinniśmy skupiać się na tym jednym wydarzeniu z jej
• 1:26:56
  życia. No ja sobie tak to czytam i
• 1:26:58
  wiecie co? No nie chce mi się wierzyć, żeby
• 1:27:01
  gwałt, który odbiera kobiecie poczucie bezpieczeństwa i
• 1:27:04
  poczucie tego, że jej ciało należy tylko do niej nie wpłynął
• 1:27:08
  na to, jakim stała się człowiekiem i artystką.
• 1:27:11
  Oczywiście niech każdy sobie interpretuje jej sztukę jej
• 1:27:14
  życie jak chce, bazując na tym, co co co otrzymaliśmy od
• 1:27:19
  ekspertów. No ale dla mnie moim zdaniem
• 1:27:23
  takie wydarzenie traumatyczne ma ogromny wpływ i absolutnie
• 1:27:27
  zachwycające jest stawianie artemizji.
• 1:27:30
  Jako przykładu feministycznej ikony po prostu.
• 1:27:33
  To ikony kobiet i tutaj nie trzeba wymyślać i biadolić po
• 1:27:37
  prostu jakiś dziwnych teorii, no bo tak miała jak każda kobieta w
• 1:27:41
  tamtych czasach trudniejszą drogę na szczyt, tylko z takiego
• 1:27:45
  powodu, że była kobietą jej koledzy w ogóle nie mieli tylu
• 1:27:49
  przeszkód, a i tak o wielu dzisiaj nikt z nas nie słyszał,
• 1:27:52
  nie była tylko malarką, ale też własną muzą.
• 1:27:56
  Dlatego przy wielu portretach widzimy jej rysy.
• 1:27:59
  No dodam od razu, że też była samotną matką.
• 1:28:01
  Wiecie, ona zarabiała, ona była. Kobietą, która potrafiła
• 1:28:06
  zarządzać swoim życiem, wiele razy też podważyła mit, że w
• 1:28:10
  patriarchalnym świecie sztuki tylko mężczyzna może coś
• 1:28:13
  osiągnąć. Bardzo chciałabym też poznać w
• 1:28:16
  ogóle to jest niemożliwe. Już, ale opinia artystów, którzy
• 1:28:19
  żyli w jej czasach, którzy ją znali.
• 1:28:22
  Co oni wtedy myśleli? Patrząc na jej obrazy na jej
• 1:28:24
  sukcesy i te zachwyty, które wzbudzała jej sztuka w całym
• 1:28:28
  kraju. Wiecie sobie myśleli?
• 1:28:30
  Boże baba i maluje lepiej niż ja na bank to bolało ich ego.
• 1:28:36
  No ale takie ciekawsze zarzuty, do których dotarłam, to też, że
• 1:28:39
  właśnie nie powinna być ikoną feminizmu, bo te przedstawienia
• 1:28:44
  silnych takich sensualnych kobiet to był zwyczajnie ich
• 1:28:47
  chwyt marketingowy. Rozumiecie to, że dzięki tej
• 1:28:51
  autopromocji po prostu zwracała uwagę mecenasów i kolekcjonerów.
• 1:28:55
  No bo wiadomo, że no to jest coś, co przykuwa uwagę i jakby
• 1:28:59
  wiadomo, że wiele artystek stosowało już wtedy takie
• 1:29:02
  metody. No to wiecie, dla mnie nie jest
• 1:29:05
  nic dziwnego. Trzeba korzystać no ze
• 1:29:08
  wszystkich kart jakie nam rozdał los czy jak to tam się mówi.
• 1:29:12
  Ale czy jest w ogóle coś w tym złego, by ze swojej kobiecości
• 1:29:15
  uczynić atut? No to wyłącznie pokazuje nam,
• 1:29:19
  jak inteligentną była kobietą przebiegłą sprytną wiedziała w
• 1:29:23
  ogóle, jak grać z mężczyznami, a myślę, że wiele kobiet nie miało
• 1:29:27
  o tym pojęcia, bo były zbyt zahukane w tym całym
• 1:29:30
  patriarchalnym systemie i uważam, że po dziś dzień jej
• 1:29:34
  sztuka to jest jawny sprzeciw wobec.
• 1:29:37
  Mężczyzn, którzy mieli i nadal chcą mieć władzę nad kobiecymi
• 1:29:41
  ciałami. Przyznam, że piękna to była
• 1:29:44
  przygoda, chociaż ja nadal mam wiele pytań, a naprawdę
• 1:29:47
  przeczytałam sporo literatury do tego odcinka, ale jak widzicie,
• 1:29:50
  po prostu jest sporo dziur w jej biografii, bo to było bardzo
• 1:29:53
  dawno, ale mam nadzieję, że wam się podobało.
• 1:29:57
  Dajcie znać, czy widzieliście kiedyś jej obrazy na żywo i
• 1:30:00
  wydaje mi się, że teraz w muzeum sztuki Nowoczesnej w Warszawie
• 1:30:03
  są 2 wystawy, kwestia kobieca i miasto kobiet i że na którejś z
• 1:30:08
  nich można zobaczyć właśnie obraz.
• 1:30:11
  Gentilski i mam nadzieję, że niedługo wpadnę do Warszawy i
• 1:30:13
  sama się o tym przekonam. No ale teraz moi drodzy idę
• 1:30:18
  robić post na Instagrama o artemis, ostatnio wolę taką
• 1:30:22
  formę niż reese, w których. No jednak muszę się ograniczyć
• 1:30:25
  czasowo i takie tam, więc po prostu moim patronom wstawię to
• 1:30:30
  na naszą tajną grupę na Facebooku albo wyślę w art.
• 1:30:34
  Newsletterze, za który też się dzisiaj wieczorem zabiorę, więc
• 1:30:38
  oczywiście jak ktoś z was ma ochotę.
• 1:30:41
  Zbierać niewinną sztukę i dołączyć do naszej art.
• 1:30:43
  Rodzinki to zapraszam do zostania patronem.
• 1:30:46
  Mam trochę nowych pomysłów. A propos tego patronajta, więc
• 1:30:50
  wpadnijcie, poczytajcie zobaczycie co tam fajnego się
• 1:30:54
  dzieje. Mam nadzieję Jeszcze raz, że wam
• 1:30:56
  się podobał ten odcinek, ja za tydzień będę we Wrocławiu, bo
• 1:30:59
  mam współpracę z Muzeum Narodowym we Wrocławiu, więc no
• 1:31:03
  nie mogę się trochę doczekać, bo Jestem bardzo ciekawa i wystawy
• 1:31:06
  i Wrocławia. No i spotkam się w końcu z moimi
• 1:31:09
  patronami z tego pięknego miasta.
• 1:31:11
  No bo tak stwierdziłam, że jak będę już w tym Wrocławiu, to
• 1:31:14
  możemy pójść na małe spotkanko po po tym moim wernisażu, a my
• 1:31:19
  moje drogie moi drodzy słyszymy się już za 2 tygodnie w kolejny
• 1:31:23
  czwartek. Jeszcze raz dziękuję za
• 1:31:25
  słuchanie i pa. Tak małe źródeł o artemis, ja
• 1:31:32
  pewnie z 2 godziny podcastu wyjdą szokujące.