Latest / Make Europe Great Again / Zo wil Brussel het Noordpoolgebied veiliger maken - 20 oktober 2026

Transcript

Zo wil Brussel het Noordpoolgebied veiliger maken - 20 oktober 2026 · Make Europe Great Again

• 0:05
  Speaker 1: Dit is een BNR-podcast
• 0:16
  Speaker 2: Welkom bij de podcast van BNR, waarin we je in
• 0:20
  Speaker 2: zo'n tien minuten bijpraten over de worstelingen in Europa. Ik
• 0:24
  Speaker 2: ben Michal van der Toorn, Europa-verslaggever bij BNR, en ik
• 0:27
  Speaker 2: lood ze vandaag langs het allerlaatste Europese nieuws. Het is
• 0:34
  Speaker 2: koud buiten vandaag, dus laten we het eens over het
• 0:37
  Speaker 2: Hoge Noorden hebben. De Europese Commissie presenteerde vandaag namelijk een
• 0:41
  Speaker 2: nieuwe strategie, of eigenlijk een geüpdatet strategie, voor het Noordpoolgebied.
• 0:46
  Speaker 2: Brussel wil zijn aanwezigheid in dat gebied namelijk versterken, waarom
• 0:50
  Speaker 2: het smelten van de poolkappen opent nieuwe handelsroutes. Zoals we
• 0:54
  Speaker 2: weten kunnen de geopolitieke spanningen mede daarom hoog oplopen, hebben
• 0:59
  Speaker 2: we natuurlijk gezien rondom Groenland. Zowel de Verenigde Staten, Rusland
• 1:03
  Speaker 2: als China hebben hun blik gericht op het Noordpoolgebied en
• 1:07
  Speaker 2: dus moet ook Europa haar positie versterken. Hoe moet dat?
• 1:11
  Speaker 2: De commissie pleit voor een gezamenlijke Europese aanpak. De commissie
• 1:15
  Speaker 2: wil onder andere nauwere samenwerking met gelijkgezinde landen buiten de Unie.
• 1:20
  Speaker 2: Canada dus, maar ook Noorwegen, lijkt me logisch, en het
• 1:23
  Speaker 2: Verenigd Koninkrijk. De vorige strategie stamt uit 2021. Die kwam
• 1:28
  Speaker 2: een paar maanden voor de oorlog in Oekraïne uit. En
• 1:33
  Speaker 2: dat kan je ook teruglezen in het document. Ze zetten
• 1:36
  Speaker 2: wel in op... dat heeft het namelijk wel over de
• 1:38
  Speaker 2: veiligheid van het gebied... maar zet ook opvallend veel in
• 1:41
  Speaker 2: op klimaat. Veel aanbevelingen gaan over milieu... en hoe we
• 1:46
  Speaker 2: daar bijvoorbeeld op een duurzame manier... kritieke grondstoffen kunnen winnen.
• 1:51
  Speaker 2: Verder gaat het... Verder schrijft dat document ook wel over
• 1:54
  Speaker 2: nieuwe scheepvaartroutes... toenemende geopolitieke spanningen. Maar de taal is best
• 1:58
  Speaker 2: wel anders dan het huidige document. Hoe wil Brussel dan
• 2:03
  Speaker 2: die aanwezigheid in dat gebied gaan versterken... in deze strategie?
• 2:06
  Speaker 2: Onder andere door een soevereine en veilige onderzeese kabelverbinding... tussen
• 2:10
  Speaker 2: Groenland en het Europese vasteland te ontwikkelen. Dat zou deel
• 2:14
  Speaker 2: uitmaken van een groter project, een pan-Arktisch kabelproject... dat ook Canada,
• 2:18
  Speaker 2: Japan en Zuid-Korea met elkaar moet verbinden. Daarnaast werkt de
• 2:23
  Speaker 2: EU aan satellietverbindingen voor het Noordpoolgebied... via Iris Square, het
• 2:28
  Speaker 2: Europese antwoord op Starlink. En verder wijst de commissie op
• 2:31
  Speaker 2: de Russische dreiging in de regio... De nieuwe strategie wijst
• 2:35
  Speaker 2: bijvoorbeeld op drone-aanvallen... en sabotage van onderzeese kabels. Die moeten
• 2:39
  Speaker 2: dus beter beveiligd worden. En daarnaast wil de EU de
• 2:42
  Speaker 2: gegevensuitwisseling verbeteren... om de Russische schaduwvloot beter te volgen. Daarnaast
• 2:48
  Speaker 2: wil Europa de vloot van ijsbrekers uitbreiden... En de EU
• 2:54
  Speaker 2: gaat mogelijkheden onderzoeken om samen met bondgenoten... poolvaartuigen gezamenlijk aan
• 2:58
  Speaker 2: te schaffen, te beheren en te delen. In de plan
• 3:02
  Speaker 2: staan ook nog investeringen in de hernieuwbare energie... en projecten
• 3:05
  Speaker 2: rond kritieke grondstoffen. Gaan we een klein stukje naar het zuiden,
• 3:14
  Speaker 2: want de Amerikaanse gezant Steve Witkoff reist vandaag naar Oslo
• 3:18
  Speaker 2: om deel te nemen aan gesprekken met de Oekraïnse president
• 3:21
  Speaker 2: Zelensky en de leiders van Noorwegen en Finland. De andere
• 3:26
  Speaker 2: Amerikaanse gezant Jared Kushner sluit digitaal aan bij het overleg,
• 3:30
  Speaker 2: zegt de Noorse regering. Eerder werd al bekend dat Zelensky met...
• 3:35
  Speaker 2: de Noorse premier Steuren en de Finse president Alexander Stoep overlegt...
• 3:40
  Speaker 2: over de oorlog in zijn land. Hij ontmoette ook de
• 3:44
  Speaker 2: Noorse koning en bezoekt het Noorse parlement. Nu schuiven dus
• 3:48
  Speaker 2: de twee Amerikanen aan. En vanochtend zei Zelensky via X
• 3:52
  Speaker 2: dat hij een constructief... en inhoudelijk gesprek heeft gehad met
• 3:56
  Speaker 2: de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio... Zelensky heeft in het gesprek
• 4:01
  Speaker 2: aangekaart dat hij luchtafweerraketten nodig heeft en ook weer waarschuwingen
• 4:06
  Speaker 2: voor Russische ballistische raketaanvallen. Ook zei hij dat het satellietinternet
• 4:10
  Speaker 2: van Starshield, de militaire versie van Starlink, moet worden hersteld.
• 4:15
  Speaker 2: Volgens Zelensky was dit gesprek dus constructief en gaan ze
• 4:18
  Speaker 2: binnenkort weer contact hebben. Zelensky, Stoep en Steuren houden later
• 4:23
  Speaker 2: vandaag een persconferentie en daar zal je ongetwijfeld morgen meer
• 4:27
  Speaker 2: over horen. Het Europees Parlement vergadert deze week in Straatsburg.
• 4:34
  Speaker 2: En een belangrijk debat gaat over het internationaal strafhof in
• 4:38
  Speaker 2: Den Haag. President Trump heeft nieuwe sancties tegen het strafhof aangekondigd.
• 4:43
  Speaker 2: En de EU kan die sancties tegenhouden door het zogenoemde blokkeringsstatuut.
• 4:49
  Speaker 2: Op die manier kunnen gesanctioneerde rechters bijvoorbeeld gewoon over hun
• 4:52
  Speaker 2: eigen geld beschikken. De 66-euro-parlementariër Raquel Garza Hermida van der
• 4:58
  Speaker 2: Wallen roept buitenlandvertegenwoordiger Kaya Callas op om dit blokkeringsinstrument klaar
• 5:03
  Speaker 2: te zetten voor als het nodig is. Zegt ze in
• 5:06
  Speaker 2: het gesprek met onze buitenlandredacteur Michaël Roelen.
• 5:09
  Speaker 3: Wij gaan het internationale strafhof verdedigen steen voor steen. En
• 5:13
  Speaker 3: de Europese Unie heeft een heel belangrijke rol daarin te spelen.
• 5:16
  Speaker 3: Dat instrument, de blocking statute heet dat, dat moet geactiveerd worden.
• 5:20
  Speaker 3: En daar moet het Europees Parlement en de nationale regeringen
• 5:24
  Speaker 3: daarmee akkoord gaan. En dat gaan we zeker doen als
• 5:27
  Speaker 3: de tijd zo ver is. Dat wij dat nu niet
• 5:29
  Speaker 3: aan doen is omdat het best een nucleaire optie is.
• 5:31
  Speaker 3: En wij hebben natuurlijk wel een hof dat ook internationale
• 5:35
  Speaker 3: bescherming van andere landen verdient. En wij willen daar niet
• 5:39
  Speaker 3: in gevaar brengen.
• 5:40
  Speaker 2: De Europarlementariër benadrukt dat ze het liefst zou willen dat
• 5:43
  Speaker 2: we tot een diplomatieke deal met de Verenigde Staten kunnen komen.
• 5:48
  Speaker 2: Maar als dat niet lukt, moeten de Europese landen Trumps
• 5:51
  Speaker 2: grillen wat haar betreft voor lief nemen en de gevolgen
• 5:54
  Speaker 2: van het activeren van die blokkeringsmaatregel accepteren.
• 5:58
  Speaker 3: Wij moeten allemaal als Europese Unie achter het hof staan.
• 6:01
  Speaker 3: En als dat betekent dat wij de blokkingstatuut moeten activeren...
• 6:05
  Speaker 3: wetende dat misschien de grilligheid van Trump zich gaat laten merken...
• 6:09
  Speaker 3: dan moeten we dat gewoon doen. Want whatever it takes
• 6:12
  Speaker 3: betekent whatever it takes
• 6:13
  Speaker 2: Als het Europese parlement bij elkaar is in Straatsburg... dan
• 6:17
  Speaker 2: weet je er gaat veel gestemd worden... Zo heeft bijvoorbeeld
• 6:20
  Speaker 2: het Europees Parlement vandaag met een grote meerderheid ingestemd met
• 6:24
  Speaker 2: voorstellen voor het verminderen van de administratieve lasten voor het MKB.
• 6:29
  Speaker 2: Op het gebied van milieu gaat het dan om. Het
• 6:32
  Speaker 2: gaat hierbij om het eenvoudiger maken van regels rond afval,
• 6:35
  Speaker 2: bijvoorbeeld verpakkingen van producten en batterijen. De voorstellen kwamen van
• 6:40
  Speaker 2: CDA-europarlementariër Ingeborg Terlaak. En zij legt uit waar kleinere ondernemers
• 6:46
  Speaker 2: tegenaan liepen.
• 6:47
  Speaker 1: Bijvoorbeeld je bent een boekwinkel en je wil je boeken verkopen.
• 6:50
  Speaker 1: Dit is een voorbeeld wat ik echt concreet in mijn
• 6:52
  Speaker 1: mailbox had vanuit Berlijn. Die verkoopt boeken naar Nederland, naar België,
• 6:56
  Speaker 1: naar Frankrijk. En opeens moesten ze aan allerlei administratieve handelingen voldoen.
• 7:00
  Speaker 1: Dus in ieder land een vertegenwoordiger hebben... Deze voorstellen horen
• 7:02
  Speaker 1: bij de reeks omnibussen die de regels moeten vereenvoudigen.
• 7:18
  Speaker 2: Maar dat wil volgens Ter Laak niet zeggen dat door
• 7:20
  Speaker 2: deze voorstellen... de milieuregels voor bedrijven worden afgezwakt.
• 7:24
  Speaker 1: De milieudoelstellingen en het recyclen van materiaal... en voorzichtig zijn
• 7:29
  Speaker 1: met weestafvalstromen... dat blijft gewoon knijterhard overeind staan. Alleen die
• 7:33
  Speaker 1: administratieve handelingen die je daaraan moet voldoen... door een vertegenwoordiger
• 7:37
  Speaker 1: in ieder lidstaat aan te vragen... daar hoef je je
• 7:40
  Speaker 1: op dit moment niet meer aan te voldoen.
• 7:42
  Speaker 4: Maar hoe kan je dan controleren of iemand zich wel
• 7:44
  Speaker 4: gewoon netjes houdt... aan die regels en die doelen?
• 7:48
  Speaker 1: Ze moeten het in eigen land doen, dus daar hebben
• 7:49
  Speaker 1: ze hun productie... en daar hebben ze het al geregeld.
• 7:52
  Speaker 1: Dus we gaan ervan uit dat die paar boeken die
• 7:54
  Speaker 1: over de grens gaan... ook aan die regels voldoen.
• 7:56
  Speaker 2: Tot slot, ja, het lekkerste voor het laatst. Want collega
• 7:59
  Speaker 2: Donner Bakker volgde vandaag een briefing... van de Europese Rekenkamer
• 8:03
  Speaker 2: over het corona-herstelfonds. Nou, Donner, dat was vast heel enerverend.
• 8:10
  Speaker 5: Dat was het zeker, Michal. Oké, even zonder gekkigheid. De
• 8:13
  Speaker 5: rekenkamer heeft gekeken of geld dat bedoeld is... voor het
• 8:15
  Speaker 5: hervormen van het openbare bestuur goed is besteed. De conclusie
• 8:19
  Speaker 5: van het verslag is dat het uitgekeerde geld... niet vaak
• 8:22
  Speaker 5: het gewenste effect heeft opgeleverd. Het gaat hier om een
• 8:24
  Speaker 5: pot geld van zo'n 49 miljard euro. Dat is een
• 8:27
  Speaker 5: relatief klein bedrag binnen het gehele corona-herstelfonds. Maar toch maakt
• 8:31
  Speaker 5: de rekenkamer zich zorgen. Want het gebrek aan doelmatigheid ziet
• 8:34
  Speaker 5: de rekenkamer... op meer plekken binnen het herstelfonds terug... Dat
• 8:38
  Speaker 5: is zorgwekkend, want de aankomende EU-begroting tussen 2028 en 2034
• 8:43
  Speaker 5: is grotendeels gebaseerd op dat corona-herstelfonds. Daarom roept de Rekenkamer
• 8:47
  Speaker 5: opnieuw op. Zorg dat doelen op voorhand duidelijker worden geformuleerd
• 8:52
  Speaker 5: en achteraf worden gecontroleerd. Dan zorgt een investering ook echt
• 8:56
  Speaker 5: voor de gewenste hervorming, want dat was de afgelopen zes
• 8:59
  Speaker 5: jaar maar weinig het geval.
• 9:02
  Speaker 2: Dit was Make Europe Great Again, de aflevering van 20
• 9:05
  Speaker 2: oktober 2026. Dank voor het luisteren. Vind je ons leuk,
• 9:09
  Speaker 2: dan weet je ons te vinden. Je kunt ons vinden
• 9:11
  Speaker 2: in je favoriete app, bijvoorbeeld de BNR-app. Je kan daar
• 9:15
  Speaker 2: ook opmerkingen, vragen of suggesties achter laten. Lezen we graag
• 9:19
  Speaker 2: en heel graag tot morgen. Dan zijn we er weer
• 9:21
  Speaker 2: met een korte update over het laatste Europese nieuws.