Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: Den Haag kijkt gespannen naar onderhandelingen over Oekraïne
Transcript
- 0:00Speaker 1: Speelt en of
- 0:00Speaker 2: waarom? In de BNR-app. Luister je ook live naar onze programma's?
- 0:05Speaker 2: Download de BNR-app. En
- 0:06Speaker 3: blijf
- 0:07Speaker 4: scherp
- 0:09Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Avondnieuws.
- 0:16Speaker 5: Liesbeth Staat en Mark Beekhuis. Goedemiddag, het is dinsdag 10
- 0:20Speaker 5: november en dit is het nieuws om mee thuis te komen.
- 0:22Speaker 5: De ogen van de wereld zijn gericht op Abu Dhabi.
- 0:25Speaker 5: Voor het eerst in negen maanden wordt er weer gesproken
- 0:27Speaker 5: over een mogelijk einde van de oorlog in Oekraïne. Ja,
- 0:30Speaker 5: gevraag zo wel of Europa ook het woord in die
- 0:32Speaker 5: onderhandelingen krijgt. En bij monden van wie dan? Er is
- 0:35Speaker 5: nieuws voor huiseigenaren, want hoe onafhankelijk is de onafhankelijke woningtaxateur eigenlijk?
- 0:41Speaker 5: Volgens onderzoek van de Universiteit van Amsterdam ligt de taxatieprijs
- 0:44Speaker 5: voor huizen vaak verdacht dichtbij de uiteindelijke verkoopprijs. We spreken
- 0:50Speaker 5: zo een van de onderzoekers. En los van de waarde,
- 0:53Speaker 5: de huizen in Moerdijk kunnen misschien toch blijven staan. Het
- 0:57Speaker 5: hele dorp zou plaats moeten maken voor uitbreiding van de havens,
- 1:00Speaker 5: de Rotterdamse havens. Maar er gloert misschien toch weer hoop
- 1:03Speaker 5: voor de Moerdijkers. En een trend onder beleggers. Geen kwetsbare
- 1:07Speaker 5: AI-aandelen zijn populair, maar iedereen keert terug naar de veilige havens.
- 1:12Speaker 5: We beginnen in Den Haag.
- 1:15Speaker 1: In Politiek Den Haag kijken ze met spanning naar de vredesgesprekken...
- 1:18Speaker 1: tussen Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten. Maas van Landschot,
- 1:22Speaker 1: van Tweede Kamerlid voor het CDA... die verwacht helaas geen
- 1:25Speaker 1: snelle doorbraak.
- 1:26Speaker 6: Ik ben er niet heel optimistisch over. Want de intentie
- 1:30Speaker 6: om vrede te sluiten ontbreekt volledig aan Russische kant.
- 1:32Speaker 1: Van Landschot zei dat tegen politiek verslaggever Michiel Jurjens. Die
- 1:35Speaker 1: is nu bij ons. Goedemiddag, Michiel. Dag, Mark en Lisbeth. Goedemiddag.
- 1:38Speaker 1: Een beetje somber is Maas van Landschot. Is dat de
- 1:42Speaker 1: algemene
- 1:42Speaker 7: opinie? Nou, wel als het gaat bijvoorbeeld om de winter
- 1:47Speaker 7: die eraan komt. Het wordt snel kouder. Ondertussen die aanvallen
- 1:50Speaker 7: op energieinfrastructuur die doorgaan. Dus het wordt een zware winter
- 1:54Speaker 7: voor de Oekraïners. Verwacht nogmaals Maas van Landschot van het CDA.
- 1:58Speaker 6: Het ziet er wel naar uit en dat is ongelooflijk
- 2:00Speaker 6: zwaar voor Oekraïners. En daarom is het ongelooflijk belangrijk dat
- 2:03Speaker 6: wij hen blijven steunen. Niet alleen in Nederland, maar vanuit
- 2:05Speaker 6: ook Europa. En wij moeten gewoon ervoor zorgen dat ze
- 2:08Speaker 6: die winter sterk doorkomen. Dus de enige reden waarom Poetin
- 2:12Speaker 6: ook nu niet serieus is... omdat hij denkt dat na
- 2:14Speaker 6: de winter zijn positie verbetert... dat hij een betere deal
- 2:16Speaker 6: kan sluiten. En daar moeten wij niet toe staan.
- 2:18Speaker 7: Tegelijkertijd, er wordt wel gesproken deze dagen. Daar kun je
- 2:22Speaker 7: ook iets positiefs in zien, zegt bijvoorbeeld Queenie Rijkovski van
- 2:25Speaker 7: de VVD.
- 2:26Speaker 3: Het is altijd belangrijk dat er gesprekken plaatsvinden. Want als
- 2:29Speaker 3: er geen gesprekken zijn, dan kan er ook nooit een
- 2:31Speaker 3: oplossing komen. En als we willen zorgen voor vrede en stabiliteit,
- 2:35Speaker 3: dan moet er eerst gesproken worden.
- 2:37Speaker 7: Nou was het de afgelopen dagen natuurlijk wel zo... zonder
- 2:41Speaker 7: dat Europa aan die hoofdtafel zat. Nou, daar zijn ontwikkelingen
- 2:44Speaker 7: over terwijl wij elkaar spreken. Dus het is ook goed
- 2:47Speaker 7: dat ik er even bij zeg... ik sprak deze Kamerleden
- 2:49Speaker 7: nou een uur of twee geleden. Dat was ook nog
- 2:51Speaker 7: weer voor die laatste ontwikkelingen... waar jullie zo met collega
- 2:54Speaker 7: Michal nog even over verder praten.
- 2:56Speaker 1: Zeker. Toch even nog in Den Haag blijven, want... Hoe
- 2:59Speaker 1: kijkt Den Haag naar Europa? Dat in een apart kamertje zat,
- 3:03Speaker 1: naast de kamer waar gesproken wordt. Hoe kijken ze naar
- 3:06Speaker 1: de Europese rol van die gesprekken
- 3:09Speaker 7: Dat vroeg ik bijvoorbeeld aan Hanneke van der Werf van
- 3:11Speaker 7: D66
- 3:13Speaker 8: Europa zit daar niet aan de hoofdtafel, maar zit wel
- 3:15Speaker 8: aan een zijtafel. De Amerikanen zeggen wel dat ze dit
- 3:20Speaker 8: in een soort driehoeksverhouding doen. En Europa is een van
- 3:22Speaker 8: die partijen. Ik hoop ook dat dat heel goed in
- 3:26Speaker 8: samenspraak is gegaan. Maar we zullen ook afwachten wat er
- 3:29Speaker 8: uit die top komt... en wat er daadwerkelijk over wordt gezegd.
- 3:32Speaker 8: Want het is voor ons van groot belang... dat we
- 3:35Speaker 8: daar Zelensky in Oekraïne ook maximaal in kunnen steunen. En
- 3:38Speaker 8: wat we de afgelopen maanden natuurlijk vanuit de Amerikanen... hebben
- 3:42Speaker 8: gezien en gehoord, dat was eigenlijk niet om aan te zien.
- 3:46Speaker 8: Nu heeft de Amerikaanse president vorige week... natuurlijk wel een
- 3:49Speaker 8: behoorlijk pak rammel van de kiezer gekregen... Ik kan me
- 3:53Speaker 8: voorstellen dat dat er ook weer toe noopt dat er
- 3:56Speaker 8: toch op internationaal terrein, ook op het gebied van de
- 4:01Speaker 8: oorlog met Oekraïne, dat er misschien nog een mooi succes
- 4:04Speaker 8: wordt geboekt. Maar dat succes kan niet zijn zo snel
- 4:08Speaker 8: mogelijk onderhandelen. Dat succes moet zijn een zo goed mogelijke
- 4:12Speaker 8: uitkomst voor Oekraïne en daarmee Europa.
- 4:14Speaker 7: Ja, maar dan moet Europa dus wel aan tafel zitten,
- 4:17Speaker 7: zegt ook de VVD.
- 4:18Speaker 3: Als je echt voor een duurzame vrede en stabiliteit wil gaan...
- 4:22Speaker 3: in Europa en ook dus aan de oostkant van Europa...
- 4:24Speaker 3: dan moet uiteindelijk toch echt Europa en Oekraïne aan tafel komen.
- 4:29Speaker 3: Dus dat zal uiteindelijk zeker moeten gebeuren. En tot die
- 4:31Speaker 3: tijd kunnen we daar gewoon niet van spreken. Maar ik
- 4:34Speaker 3: vind het goed dat er gesprekken plaatsvinden. Stap voor stap,
- 4:36Speaker 3: zou ik het dan maar zeggen.
- 4:38Speaker 1: Hoe kijken ze in Den Haag eigenlijk naar Amerika? Hebben
- 4:40Speaker 1: ze vertrouwen in Amerika in dit proces? Oog voor het
- 4:44Speaker 1: Europese belang en het Nederlandse belang daarmee ook?
- 4:47Speaker 7: Nou, dat vroeg ik bijvoorbeeld aan Maas van Landschot van
- 4:49Speaker 7: het CDA. Nou, en hij niet echt.
- 4:51Speaker 6: Die zullen voornamelijk focussen op de Amerikaanse belangen. En dan
- 4:55Speaker 6: is ook maar de vraag hoe breed ze die interpreteren.
- 4:57Speaker 6: En om je eigen belangen te kunnen vertegenwoordigen... moet je
- 5:00Speaker 6: gewoon zelf aan tafel zitten. Dus daar zullen we ook
- 5:02Speaker 6: voor blijven pleiten.
- 5:03Speaker 7: Maar goed, als je datzelfde dan bijvoorbeeld aan de VVD voorlegt...
- 5:06Speaker 7: dan hoor je daar toch positievere geluiden over de Amerikanen.
- 5:09Speaker 7: Dat is wel interessant.
- 5:10Speaker 3: Uiteindelijk heeft denk ik de VS, vooral het VS van Amerika...
- 5:13Speaker 3: bovenaan een prioriteitenlijstje staan. Maar Amerika is wel ook een
- 5:17Speaker 3: bondgenoot van veel landen binnen Europa. Zij zijn ook voor
- 5:21Speaker 3: hun economie voor een groot deel afhankelijk van Europa. De
- 5:24Speaker 3: Europese Unie is een afzetmarkt. Dus wij staan misschien niet
- 5:26Speaker 3: bovenaan een prioriteitenlijstje... maar Trump is ook een zakenman. Die
- 5:30Speaker 3: maakt graag deals, die verdient graag geld. Die heeft het
- 5:32Speaker 3: ook echt wel door dat hij de Europese Unie ook
- 5:34Speaker 3: niet zomaar kan negeren. En we hebben ook gewoon een
- 5:36Speaker 3: historische relatie. Dus dat zal hij niet vergeten.
- 5:39Speaker 7: Dat zegt Queenie Rijkowski dus van de VVD.
- 5:42Speaker 1: Oké, dankjewel. Politieke verslagen van Michiel Jurjens. En op dit
- 5:44Speaker 1: ogenblik begint grofweg het debat over het belastingplan. Als ze
- 5:48Speaker 1: zich aan hun eigen agenda houden. Bijna nooit is dat.
- 5:51Speaker 1: Daar gaan we een uur over een uurtje meer over horen.
- 5:54Speaker 5: En wij praten snel door met Europa-verslaggever... Michal van der Toorn,
- 5:57Speaker 5: ook over die gesprekken in Abu Dhabi. En Michal, volgens
- 6:00Speaker 5: de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken... en gezant Steve Witkoff...
- 6:03Speaker 5: mag Europa bij de volgende vredesonderhandelingen... echt aan tafel zitten.
- 6:07Speaker 5: Wat is dat voor toezegging? Hoe weeg jij die?
- 6:10Speaker 9: Ja, we hebben het alweer eerder besproken op deze zender.
- 6:14Speaker 9: De rol van Europa nu in Abu Dhabi is gering.
- 6:17Speaker 9: Ze zijn er, we hoorden net Queenie Rakoski zeggen... aan
- 6:20Speaker 9: een zijtafeltje. Ja, dat klopt. Maar we horen wel, dus
- 6:26Speaker 9: er zijn wel allemaal functionarissen uit Europa. Er is een
- 6:29Speaker 9: gezant van de NAVO onder andere. Daar in Abu Dhabi.
- 6:33Speaker 9: Maar we horen dus vandaag van bijvoorbeeld Steve Whitcove dus...
- 6:37Speaker 9: de Amerikaanse gezant, dat... Zij willen dat Europa een grotere
- 6:41Speaker 9: rol krijgt. Maar dat is dan dus in de volgende
- 6:46Speaker 8: ronde. Dus
- 6:47Speaker 9: niet vandaag, niet morgen. Wat die functionarissen dan nu wel doen...
- 6:50Speaker 9: want er zijn dus heus wel Europeanen bij... is luistervinken,
- 6:54Speaker 9: zou ik willen zeggen. Ze zitten aan die zijtafel. Ze
- 6:58Speaker 9: zijn de ogen en oren van hun bazen. Van Macron,
- 7:02Speaker 9: van Meloni, van Mark Rutte, van Van der Leyen. Mandaat
- 7:04Speaker 9: hebben ze niet. Ze spreken wel van tevoren... met Oekraïne
- 7:09Speaker 9: en met de VS, maar ze spreken niet met Rusland.
- 7:12Speaker 9: Maar goed, als het dus aan Kushner en Witkoff ligt...
- 7:14Speaker 9: dan is dat de volgende ronde dus anders. Ze willen
- 7:17Speaker 9: het tempo van de gesprekken lijkt opvoeren. En dus zeggen ze,
- 7:21Speaker 9: Europa moet er dan ook bij. Want inderdaad, Europa moet
- 7:24Speaker 9: dan ook aan tafel zitten... om hun eigen belangen te verdedigen.
- 7:28Speaker 9: Dat zou wel betekenen dat de Europese Unie snel moet
- 7:30Speaker 9: beslissen wie er dan aan tafel gaat zitten. Tot nu
- 7:33Speaker 9: toe komen de lidstaten daar niet uit. Maar ja, dat
- 7:37Speaker 9: moeten ze dus nog verder bespreken. En naar verwachting gebeurt
- 7:39Speaker 9: dat in Dublin. Want daar komen ze vrijdag bijeen voor
- 7:42Speaker 9: een informele bijeenkomst.
- 7:43Speaker 5: Maar is dat inderdaad zo ingewikkeld wie je dan stuurt?
- 7:45Speaker 5: Want je zou zeggen Kaya Callas, die gaat over het buitenland.
- 7:48Speaker 5: Dat is ingewikkeld.
- 7:49Speaker 9: Want heel veel lidstaten in Europa vinden dat Callas niet
- 7:54Speaker 9: genoeg mandaat en niet genoeg gezag heeft. Je hebt von Leyen,
- 7:59Speaker 9: maar wie Poetin luistert nou niet bepaald naar haar. Dus
- 8:03Speaker 9: daar is wel degelijk veel discussie over en over geweest.
- 8:06Speaker 9: Wie moet je sturen? En uiteraard zitten we dan ook
- 8:08Speaker 9: weer met een probleem Dat er 27 lidstaten zijn. Dus
- 8:12Speaker 9: dat is nog niet zo makkelijk als je zou denken.
- 8:15Speaker 5: Het lijkt me een slechte omhandelingspositie... als je niet eens
- 8:17Speaker 5: weet wie je moet sturen, als dat niet eens duidelijk is.
- 8:20Speaker 5: Tot slot, Kort, wat weten we nog verder over die
- 8:22Speaker 5: gesprekken vandaag?
- 8:22Speaker 9: We weten dat die Amerikaanse, Oekraïnse, Europese functionarissen... vooraf bij
- 8:28Speaker 9: elkaar zijn gekomen om hun strategie te bespreken... of om
- 8:31Speaker 9: hun standpunt een beetje af te stemmen. En dan gaat
- 8:34Speaker 9: het dus over hoe we na een einde van de oorlog...
- 8:38Speaker 9: kunnen voortborduren op Europese bestaande veiligheidsinstellingen... en structuren, bijvoorbeeld de NAVO... Veiligheidsovereenkomsten.
- 8:46Speaker 9: Dus ja, zo'n duurzame vrede. Hoe dat binnen de bestaande
- 8:50Speaker 9: structuren kan worden gepast. Maar ja, er is morgen nog
- 8:54Speaker 9: een dag.
- 8:55Speaker 5: Dankjewel. Europa-verslaggever Michael van der Toorn.
- 8:57Speaker 1: En terwijl wij zitten te praten houdt Zelensky een kleine
- 9:00Speaker 1: persconferentie in. Die zegt dat het constructieve en inhoudelijke gesprekken
- 9:03Speaker 1: zijn geweest. Vandaag? Op dit moment. Voor wat het waard was.
- 9:12Speaker 1: Er loort weer een heel klein beetje hoop voor het
- 9:13Speaker 1: dorp Moerdijk. Het kabinet schrijft in een brief aan de
- 9:16Speaker 1: Tweede Kamer... dat ze erover denken dat het dorp toch
- 9:18Speaker 1: gered zou kunnen worden. Afgelopen zomer kwam staatssecretaris Johannes de Bat...
- 9:22Speaker 1: van het Klimaat en Groene Groei al met het bericht...
- 9:24Speaker 1: dat hij de plannen voor de regio wil afschalen. En
- 9:27Speaker 1: nu schrijft hij dat hij denkt dat dat ook haalbaar is.
- 9:30Speaker 1: Jorik Simonides is natuurlijk verslaggever bij BNR. Onder andere maakte
- 9:33Speaker 1: hij de BNR-podcast Moerdijk, dorp van de rekening. Goedemiddag, Jorik. Goedemiddag, Mark.
- 9:39Speaker 1: Het dorp is nog niet gered, als ik het zo lees.
- 9:42Speaker 1: De aankondigheid denkt dat het misschien wel kan.
- 9:45Speaker 2: Ja, klopt. Begin deze zomer kwam de staatssecretaris in één
- 9:49Speaker 2: keer met het bericht... misschien dat die plannen die er
- 9:51Speaker 2: in dat gebied zijn... ook wel met minder ruimte kunnen.
- 9:54Speaker 2: En nu zegt hij, ik denk inderdaad dat het met
- 9:56Speaker 2: minder ruimte kan. Hij acht het aannemelijk, hij weet eigenlijk
- 9:59Speaker 2: wel zeker... dat het lukt. Tegelijkertijd zijn er ook nogal
- 10:01Speaker 2: wat dingen liggen open. Onder andere wat voorwaarden die de
- 10:04Speaker 2: gemeente heeft gesteld. Daar is nog niet echt duidelijkheid over
- 10:07Speaker 2: of ze dat kunnen waarmaken. Dat loopt allemaal nog wel,
- 10:09Speaker 2: maar het is dus nog niet klaar.
- 10:10Speaker 5: Maar als ik dan dit hoor van de staatssecretaris... er
- 10:13Speaker 5: is zoveel onrust geweest, zoveel onzekerheid. Ik bedoel, je hebt
- 10:16Speaker 5: er een hele podcastserie over gemaakt. Had hij dat dan
- 10:19Speaker 5: niet iets eerder kunnen berekenen? Dat het met minder ruimte
- 10:22Speaker 5: ook wel toe kan, die uitbreiding van de havens.
- 10:24Speaker 2: Ja, nou ja, we hebben het hem zelf gevraagd deze zomer.
- 10:27Speaker 2: En dan is zijn antwoord, ja, toen zat ik er
- 10:28Speaker 2: nog niet. Waar hij in principe gelijk in heeft. Maar
- 10:31Speaker 2: dit is wel wat heel veel bewoners natuurlijk ook vinden.
- 10:33Speaker 2: Morgen is het op de kop af een jaar geleden...
- 10:35Speaker 2: dat de gemeente bekendmaakte dat het dorp weg moet. Dat
- 10:39Speaker 2: zeiden ze toen en zeggen ze nog steeds. Dat deden
- 10:41Speaker 2: we met de informatie die we toen hadden. En er
- 10:43Speaker 2: werd ons verteld vanaf het Rijk, vanaf boven... dat het
- 10:46Speaker 2: niet anders kon. Dat dit eigenlijk de enige optie was...
- 10:50Speaker 2: de enige wenselijke optie. Het alternatief dat er lag was
- 10:53Speaker 2: om die dorpen heen... maar dan zou iedereen industrie in
- 10:55Speaker 2: de achtertuin hebben. Dat was op basis van die 450
- 10:59Speaker 2: hectare in dat hele gebied. De staatssecretaris zegt nu dus...
- 11:02Speaker 2: het kan door de helft, het kan ook met 200 al.
- 11:04Speaker 5: Dat is nogal een verschil
- 11:05Speaker 1: Maar daar hebben ze dus een jaar lang over vergaderd...
- 11:13Speaker 1: voordat er een mogelijk kunnen we het dorp toch laten bestaan...
- 11:16Speaker 1: eventueel naar buiten komt
- 11:18Speaker 2: Ja, een jaar geleden zat er ook een ander kabinet.
- 11:21Speaker 2: Die hebben het toen uitgesteld. Dat was minister Sofie Hermans
- 11:24Speaker 2: toen nog... van Klimaat en Groene Groei destijds. Toen werd
- 11:27Speaker 2: het voorjaar. Toen begon deze staatssecretaris, Johannes de Bad. Hij
- 11:30Speaker 2: is ook al maanden en maanden bezig,
- 11:32Speaker 1: toch? En het ministerie, zoals we
- 11:33Speaker 2: verwachten, werkt gewoon door. Ja, zeker. Dat zou je zeggen, ja.
- 11:35Speaker 2: Die kwamen in mei voor het eerst met het bericht...
- 11:37Speaker 2: of eigenlijk in juni, in mei leek er het uit,
- 11:39Speaker 2: in juni bevestigde hij het... dat het waarschijnlijk met minder
- 11:42Speaker 2: ruimte kan. Heeft hij dan nu wel concreter gemaakt. En
- 11:45Speaker 2: er moet wel bijgezegd worden, heel veel plannen die er
- 11:47Speaker 2: in dat gebied waren... kwamen we ook achter tijdens het
- 11:49Speaker 2: maken van die podcast... die waren ook nog niet uitgewerkt.
- 11:52Speaker 2: Dus wat er sowieso komt, is allerlei energieinfrastructuur. Dat is
- 11:55Speaker 2: ook concreter geworden de afgelopen tijd. Inmiddels ligt er een
- 11:58Speaker 2: vrij concreet plan voor een hoogspanningstation... Dat gaat om enkele
- 12:01Speaker 2: tientallen hectare, dus nog steeds maar een fractie van die
- 12:03Speaker 2: 450 waar het over ging. En een heel groot deel,
- 12:07Speaker 2: dat waren eigenlijk ambities, dat waren wensen. Dus de industrie
- 12:10Speaker 2: die er zit zou moeten uitbreiden. Nu staat echt in
- 12:12Speaker 2: die brief, dat gaat gewoon niet door. Allerlei andere plannen,
- 12:16Speaker 2: die kunnen misschien ook wel ergens anders in het land.
- 12:18Speaker 2: Sommige dingen gaan dan wel door, maar die kunnen dan
- 12:21Speaker 2: met minder ruimte, denken ze. En heel veel van die
- 12:23Speaker 2: ambities die vorig jaar nog keihard waren... en ook naar
- 12:26Speaker 2: de gemeente gepresenteerd werden als dit gaat gebeuren... daarvan zegt
- 12:29Speaker 2: de staatssecretaris nu, ja, we gaan het niet doen. Maar
- 12:32Speaker 2: dat is toch
- 12:32Speaker 5: eigenlijk ongelooflijk?
- 12:33Speaker 2: Het is ongelooflijk. Je zal er
- 12:34Speaker 1: maar wonen
- 12:36Speaker 1: De gemeenteraad had de boel al opgegeven. Die hadden gezegd,
- 12:40Speaker 1: nou oké, laten we dan maar gewoon het dorp opheffen.
- 12:43Speaker 1: Want dan kunnen we de andere delen van de gemeente Moerdijk...
- 12:46Speaker 1: een beetje ruimte geven. Wat gaat de gemeenteraad nu
- 12:49Speaker 2: doen? Ja, dat is de grote vraag. Die moeten er
- 12:52Speaker 2: sowieso nog wat van vinden. Want de staatssecretaris kan dit
- 12:55Speaker 2: aan de Tweede Kamer schrijven... maar de gemeenteraad heeft daar
- 12:58Speaker 2: ook een zegje over. De wethouder die erover gaat, die
- 13:01Speaker 2: heeft een jaar geleden... mandaat opgehaald voor, ik zeg het
- 13:05Speaker 2: even onnibielig... maar dat is wel waar het op neerkomt,
- 13:06Speaker 2: voor het opheffen van het dorp...
- 13:08Speaker 1: Er werd aan de gemeenteraad gevraagd, mag ik dit gaan uitvoeren?
- 13:11Speaker 1: En de gemeenteraad zei, oké, laat maar doen.
- 13:12Speaker 2: De gemeenteraad heeft toen gezegd, ik moet erbij zeggen... dat
- 13:14Speaker 2: willen ze heel graag benadrukken, hebben we met pijn in
- 13:15Speaker 2: het hart gedaan. Ze zeggen eigenlijk, we hadden eigenlijk geen
- 13:17Speaker 2: andere keus. Het alternatief
- 13:19Speaker 1: was nog
- 13:20Speaker 2: met de kennis van toen... moesten we maar instemmen met
- 13:22Speaker 2: het verdwijnen van het dorp. Maar dat betekent dus dat
- 13:23Speaker 2: deze wethouder toestemming heeft... om het dorp op te heffen.
- 13:26Speaker 2: Hij heeft nog geen toestemming om het dorp te redden. Nee,
- 13:30Speaker 2: maar die
- 13:30Speaker 5: hele gemeenteraad en die wethouder... en het hele college, denk
- 13:33Speaker 5: ik daar, die moeten toch ook gek worden? Ja.
- 13:35Speaker 2: Ja, nou ja, we hebben nog geen uitgebreide reactie van
- 13:38Speaker 2: de gemeente gehad. Wel een brief van het college aan
- 13:40Speaker 2: de gemeenteraad. Die kwam kort daarna. En die is inderdaad...
- 13:45Speaker 2: Ze kijken een beetje de kat uit de boom, kun
- 13:47Speaker 2: je wel zeggen. Ze zeggen, het zou positief zijn als
- 13:49Speaker 2: het dorp kan blijven. Maar er is ook heel veel
- 13:51Speaker 2: nog niet uitgewerkt. Wat zij sowieso willen is dat die discussie,
- 13:55Speaker 2: die dus vaak terugkomt... klaar is hiermee tot 2050. De
- 13:59Speaker 2: staatssecretaris heeft eerder wel gezegd... oké, ik wil graag onderzoeken
- 14:02Speaker 2: of we dat juridisch kunnen borgen. Dat herhaalt hij vandaag
- 14:04Speaker 2: in die brief. Maar dat kan hij nog niet toezeggen.
- 14:06Speaker 2: Dus dat is iets waar de gemeente nog wel veel
- 14:08Speaker 2: vragen over heeft. Oké, hoe gaan we dat dan vastleggen?
- 14:12Speaker 2: En zij hebben natuurlijk ook nog steeds wel veel vragen.
- 14:13Speaker 2: We hebben altijd gehoord, nog ver voordat we dit in
- 14:17Speaker 2: november uitspraken... hebben we altijd gehoord, het kon niet anders.
- 14:20Speaker 2: De vraag die jij net ook had, wat is er
- 14:21Speaker 2: dan veranderd... die speelt daar natuurlijk ook wel
- 14:24Speaker 1: Dankjewel, Jorik Simonides, maker van de BNR-podcast... Moerdijk Dorp van
- 14:29Speaker 1: de Rekening. En zoek hem vooral even op als je
- 14:31Speaker 1: nog niet geluisterd hebt... in je favoriete podcastapp.
- 14:34Speaker 5: Mark, ik weet eigenlijk helemaal niet of jij in een
- 14:39Speaker 5: huurhuis of een koophuis woont.
- 14:40Speaker 1: Ik woon in mijn tweede koophuis. Dus ik heb er
- 14:42Speaker 1: twee keer eentje gekocht en een keer eentje verkocht
- 14:45Speaker 5: Oké, dan heb je ook te maken gehad met een taxatie.
- 14:48Speaker 5: Ja
- 14:48Speaker 1: weet je wat die als eerste vragen? Voor welk bedrag
- 14:51Speaker 1: ga je het kopen? Ja, dan weet je een beetje
- 14:54Speaker 1: hoe onafhankelijk
- 14:55Speaker 5: het is. Taxateurs zijn van groot belang voor hypotheekverstrekkers... om
- 14:59Speaker 5: onafhankelijk de marktwaarde van het huis te bepalen, zo
- 15:02Speaker 1: hoort het
- 15:03Speaker 5: Maar daarvoor moeten ze wel onafhankelijk werken... en zich niet
- 15:05Speaker 5: aantrekken van die verkoopprijs van een huis. al helemaal op
- 15:08Speaker 5: een oververhitte markt. Maar dat gebeurt, zoals Mark al net
- 15:11Speaker 5: een beetje schetst, niet altijd. Een groot deel van de
- 15:14Speaker 5: taxaties hangt samen met de verkoopprijs. Te vaak ook om
- 15:18Speaker 5: onafhankelijk te kunnen zijn. En dat kan grote gevolgen hebben
- 15:21Speaker 5: voor de hele economie. Dat blijkt uit onderzoek van de
- 15:24Speaker 5: Universiteit van Amsterdam. Ramon de Plunder is een van de onderzoekers.
- 15:27Speaker 5: En bij ons, welkom.
- 15:28Speaker 10: Dankjewel
- 15:29Speaker 5: Ja, die onafhankelijkheid van taxateurs is al langer onderwerp van gesprek,
- 15:34Speaker 5: begrijp ik. Vorig jaar werd een convenant opgesteld en ondertekend
- 15:37Speaker 5: door de branche zelf. Maar dat werkt dus niet echt,
- 15:40Speaker 5: zo'n convenant?
- 15:42Speaker 10: Klopt, klopt denk ik helemaal. Dat onderzoek was eigenlijk naar
- 15:45Speaker 10: aanleiding van de statistieken van de DNB. DNB had gezien
- 15:49Speaker 10: dat in heel erg veel van de gevallen... je veel
- 15:51Speaker 10: te dicht bij de transactieprijs zit. En dat is niet
- 15:54Speaker 10: de bedoeling als je uitgaat van onafhankelijkheid. Toen heeft de
- 15:58Speaker 10: minister daarmee aan de slag gegaan. Er is een confidant
- 16:00Speaker 10: opgesteld om die onafhankelijkheid te bewerkstelligen. Maar we zien nu,
- 16:04Speaker 10: heel recent onderzoek... dat de kans dat het onafhankelijk... daadwerkelijk
- 16:09Speaker 10: tot stand komt, praktisch nul is. Praktisch nul? Ja, 0,00
- 16:14Speaker 10: en dan nog wat 0,01. We zijn voor het eerst
- 16:16Speaker 10: ook statistisch aan de slag gegaan. Dus je zag heel
- 16:19Speaker 10: veel interessante histogrammen. We begonnen ons onderzoek ook mee. 41%
- 16:23Speaker 10: is ongeveer een exacte kopie. De kans dat je dan
- 16:25Speaker 10: een onafhankelijke situatie hebt... is, nou ja, voel je al
- 16:28Speaker 10: aan je water bijna nul... Maar omdat we de hele
- 16:31Speaker 10: verdeling hadden van de marktwaarde... konden we een soort Monte
- 16:34Speaker 10: Carlo-toets doen. Kun je de simulaties doen. En dan kun
- 16:36Speaker 10: je hertrekkingen doen. Dus omdat je weet met zoveel procent
- 16:39Speaker 10: kans was het dit geworden... met zoveel procent kans was
- 16:40Speaker 10: het dat geworden... kun je hertrekken. Kun je net doen
- 16:43Speaker 10: alsof er meerdere mensen hetzelfde huis gingen kopen... En aan
- 16:46Speaker 10: de hand daarvan kun je ook daadwerkelijk een statistische uitspraak doen.
- 16:49Speaker 10: En dat is ook het vernieuwende van dit onderzoek. En
- 16:51Speaker 10: dan kom je dus ook echt op de statistische p-waarde.
- 16:53Speaker 10: En die ligt ver onder de 0,01. Dus dan verwerpen
- 16:56Speaker 10: we de hypothese dat het onafhankelijk
- 16:57Speaker 1: is. Ja, en dat kan dus. Want als de eerste
- 16:59Speaker 1: vraag is, voor hoeveel ga je het kopen? Dan is
- 17:01Speaker 1: het kennelijk het gegeven waar de taxateur naar kijkt
- 17:04Speaker 10: Ja, precies. Hij wordt iets te veel meegenomen. En dat
- 17:06Speaker 10: komt omdat de incentives, de prikkels, die zijn er ook toe...
- 17:10Speaker 10: dat iedereen gewoon wil dat die verkoop doorgaat. Dat ik
- 17:12Speaker 10: mijn huis kocht... wilde iedereen ook gewoon, inclusief mijzelf, dat
- 17:15Speaker 10: het doorging. Maar ja, als het straks wat slechter gaat
- 17:17Speaker 10: met de economie... en ik heb dat huis voor veel
- 17:20Speaker 10: te veel gekocht... dan staat het huis verkeerd in de boeken.
- 17:22Speaker 10: En dan leidt dat uiteindelijk tot een groot probleem, ook
- 17:25Speaker 10: voor mij persoonlijk.
- 17:26Speaker 5: Ja, maar je zegt eigenlijk is het nog veel groter,
- 17:30Speaker 5: het effect. Op de hele economie heeft dat effect
- 17:33Speaker 10: Ja, zeker. Dus aan de eerste zijde zit er een
- 17:35Speaker 10: soort spiraaleffect. Dus stel je voor dat huizenprijzen zijn nu
- 17:38Speaker 10: lang gestegen... waardoor je ook niet een direct... groot resultaat
- 17:41Speaker 10: of een effect ziet in de Nederlandse economie hiervan. Maar
- 17:44Speaker 10: stel je voor, wat we nu een beetje merken... het
- 17:46Speaker 10: komt tot stilstand of het gaat zelfs naar beneden... dan
- 17:48Speaker 10: krijg je dat, zeg maar, die bias die je in
- 17:51Speaker 10: je eigen... een taxatierapport hebt gekregen, namelijk ver boven de marktwaarde...
- 17:55Speaker 10: die lost niet meer op. Het wordt juist alleen maar erger,
- 17:57Speaker 10: laten we ook in het onderzoek zien. En dan staat
- 17:59Speaker 10: jouw huis onder water. Wanneer wil ik mijn huis verkopen?
- 18:01Speaker 10: Misschien als het economisch niet zo goed met mij gaat.
- 18:04Speaker 10: En dan krijg je een soort domino-effect voor jou persoonlijk...
- 18:06Speaker 10: en dat aggregeert.
- 18:07Speaker 1: Het klinkt als 2011, die kant uit. Nee, wanneer was het?
- 18:10Speaker 1: De financiële crisis. Terugdenken
- 18:13Speaker 10: aan de big short. Daar begon het inderdaad ook met
- 18:16Speaker 10: gewoon mortgages, met hypotheken... die verkeerd in de boeken stonden.
- 18:19Speaker 10: Dat speelde nog wel veel meer spannende effecten. Dat begon
- 18:22Speaker 10: natuurlijk in Amerika. Maar ja, het is wel zo dat deze...
- 18:28Speaker 10: met de verkeerde sticker in de boeken staan bij banken
- 18:31Speaker 5: Maar een huis is altijd meer dan de vier muren
- 18:36Speaker 5: en het dak. Want het is altijd de locatie. Of
- 18:41Speaker 5: de toekomst van de omgeving waar dat huis staat. Dus
- 18:44Speaker 5: het is toch altijd heel variabel. En een taxateur neemt
- 18:47Speaker 5: dat toch ook mee?
- 18:49Speaker 10: Precies, dat is heel goed. Dus ook als je op
- 18:51Speaker 10: Voena kijkt, dan elke huis is helemaal anders. Dat maakt
- 18:53Speaker 10: het ook zo leuk om dat te browsen. Maar daar
- 18:56Speaker 10: conditioneren we op. Dus wij gebruiken zelf het model van
- 18:58Speaker 10: Slim Bieden. Die conditioneren we op 1653 karakteristieken. Inclusief welke
- 19:02Speaker 10: tijd het is, wat de postcode is. Wat de plannen
- 19:05Speaker 10: zijn voor het
- 19:05Speaker 5: gebied, ja.
- 19:06Speaker 10: Ja, ook wat de huidige inflatie is. Alles. Dus echt
- 19:09Speaker 10: ongelooflijk veel karakteristieken. En gegeven dat, dus zeg maar ketere sparibus,
- 19:14Speaker 10: dat dat allemaal vaststaat. Bekijken we of er een onafhankelijke
- 19:17Speaker 10: trekking tot stand komt.
- 19:19Speaker 1: En
- 19:20Speaker 10: dit is slecht voor de economie. Maar is het een
- 19:22Speaker 10: gevaar voor banken? Is het een gevaar voor de economie? Nou,
- 19:25Speaker 10: wat nog wel speelt is, kijk, banken die hebben een
- 19:27Speaker 10: heel portfolio. Die hebben niet één huis. Dus daar agregeert
- 19:29Speaker 10: het effect. Maar als je kijkt naar ons histogramma waar
- 19:31Speaker 10: het mee begint, dan zie je dat taxateurs geneigd zijn
- 19:35Speaker 10: meer naar boven te afronden dan naar beneden. Dus we
- 19:38Speaker 10: hebben ook een soort directieve bias. Die groep is ongeveer
- 19:40Speaker 10: anderhalf keer groter. Dus ook in het aggregaat. gaat dit
- 19:43Speaker 10: niet helemaal goed. Al is dat wel een minder groot
- 19:45Speaker 10: effect dan puur de onafhankelijkheid. Het
- 19:47Speaker 5: is wel overtuigend dat het niet goed gaat. Dank je wel.
- 19:50Speaker 5: Raymond de Plunder, onderzoeker bij de Universiteit van Amsterdam.
- 19:54Speaker 1: Consumptiegoederen, gezondheidszorg en nutsbedrijven... daar steken steeds meer beleggers hun
- 19:58Speaker 1: geld in. En nu zij zich zorgen beginnen te maken
- 20:01Speaker 1: over de toekomstige winsten... in de technologie-sector is dat vooral,
- 20:04Speaker 1: schrijft vandaag de Financial Times. Zo zouden beleggers in grote
- 20:07Speaker 1: getale aandelen kopen... waarvan ze verwachten dat die bescherming bieden...
- 20:11Speaker 1: tijdens een neergang op de beurs. Zogenoemde defensieve aandelen. Gaan
- 20:15Speaker 1: we even praten met Jean-Paul van Heusden... oud-Heusden, beleggingsexpert bij eToro. Jean-Paul. Goedemiddag, Mark.
- 20:22Speaker 1: Heb jij dit ook een beetje? Dat als je nu
- 20:24Speaker 1: je geld ergens insteekt... dat je dan denkt, is het
- 20:26Speaker 1: defensief genoeg?
- 20:30Speaker 4: Nee, dat vind ik een beetje te ver gaan. Maar
- 20:33Speaker 4: er is in de huidige markt wel weer wat te kiezen.
- 20:36Speaker 4: Het is zonder meer zo dat technologieaandelen... die eigenlijk de
- 20:40Speaker 4: eerste negen maanden van het jaar heel populair zijn geweest...
- 20:43Speaker 4: nu onder druk liggen en dat de andere sectoren weer
- 20:45Speaker 4: worden
- 20:45Speaker 1: opgezocht. Ja, want is dit een positieve keuze? Dat mensen denken, nee,
- 20:49Speaker 1: maar mensen moeten altijd blijven eten. De supermarkten, daar kan
- 20:51Speaker 1: je in investeren. Of is het angst, vooral aan de
- 20:54Speaker 1: AI-kant bijvoorbeeld... dat die bubbel een keer zal knappen?
- 20:58Speaker 4: Nou ja, kijk, aan de AI kant, daar begint het.
- 21:03Speaker 4: Want dat was gewoon mateloos populair. Dat is eigenlijk een
- 21:07Speaker 4: beetje opeenstapeling van factoren. Mensen zijn kritischer geworden over de
- 21:13Speaker 4: enorme investeringen die die bedrijven doen. Er zijn het hele
- 21:16Speaker 4: jaar al hoge verwachtingen. Ja, en nu de laatste tijd
- 21:19Speaker 4: komt daar toch bij... dat die rente maar hardnekkig hoog blijft...
- 21:23Speaker 4: door die inflatie die niet naar beneden wil. En sinds
- 21:26Speaker 4: vorige week natuurlijk ook nog een stukje extra politieke onzekerheid. Ja,
- 21:30Speaker 4: en dat maakt dat in ieder geval een deel van
- 21:32Speaker 4: de beleggers denkt... nou ja, dan kan ik toch beter
- 21:34Speaker 4: in een andere sector gaan kijken. En dan ga je
- 21:36Speaker 4: inderdaad naar sectoren waarvan je denkt... nou ja, die maken producten,
- 21:40Speaker 4: die hebben mensen altijd wel nodig.
- 21:41Speaker 1: Ja, wat voor bedrijven moet je dan aan denken aan Unox?
- 21:46Speaker 4: Ja, als
- 21:47Speaker 1: je bij de
- 21:48Speaker 4: consumptiegoederen... Een consumptiegoeder is bijvoorbeeld een bedrijf... wat het heel
- 21:52Speaker 4: goed doet, is Coca-Cola. Die staan in de buurt van
- 21:55Speaker 4: een hoogste koers ooit. Dus dat is wel opvallend. En
- 21:58Speaker 4: bij gezondheidszorg heb je Eli Lilly... die ook van die
- 22:02Speaker 4: afslankmedicijnen maken. Maar bijvoorbeeld ook Philips... die medische apparatuur levert
- 22:06Speaker 4: voor de gezondheidszorg. Het zijn allemaal aandelen die het de
- 22:09Speaker 4: laatste tijd behoorlijk goed gedaan hebben.
- 22:12Speaker 1: En het artikel van de Financial Times waardoor wij op
- 22:14Speaker 1: dit gesprek kwamen... dat meldt ook de glans is er
- 22:17Speaker 1: een beetje vanaf bij de technologie sector. Dat zou ik
- 22:20Speaker 1: zelf nog niet durven zeggen. Denk jij dat wel?
- 22:23Speaker 4: Nee, daar ga ik ook niet in mee. Dat is
- 22:26Speaker 4: denk ik een wat ongelukkige keuze. Wat er vooral verdwijnt
- 22:32Speaker 4: is niet zozeer de glans... maar dat is de bereidheid
- 22:36Speaker 4: om voor elk aandeel... wat ook maar iets over AI zegt,
- 22:39Speaker 4: een hele hoge waardering te betalen. Dus er wordt nu
- 22:42Speaker 4: meer gekeken van... wordt er nou echt winst gemaakt nu
- 22:46Speaker 4: of anders toch wel zeer binnenkort? En zo niet, dan
- 22:49Speaker 4: is de markt gewoon wat strenger. Met name die aandelen
- 22:52Speaker 4: liggen wat meer onder druk.
- 22:53Speaker 1: Eigenlijk heel verstandig als je het zo vertelt.
- 22:55Speaker 4: Dankjewel
- 22:56Speaker 1: Jean-Paul van Oudhuis, de beleggingsexpert bij eToro... en oprichter van
- 22:59Speaker 1: Markets for Everywhere.