Latest / Hạnh Phúc Đây Này! / Đường Xưa Mây Trắng (Phiên Bản 3) – Thiền Sư Thích Nhất Hạnh – Chương 64. Vòng Sinh Tử Không Có Bắt Đầu

Transcript

Đường Xưa Mây Trắng (Phiên Bản 3) – Thiền Sư Thích Nhất Hạnh – Chương 64. Vòng Sinh Tử Không Có Bắt Đầu · Hạnh Phúc Đây Này!

0:03
Chương 64, vòng sinh tử không có bắt đầu.
0:14
Một hôm đang ngồi ở vườn b sakala ở suzhou maragogi, mục
0:19
bảo các vị khất sĩ. Này các vị tôi muốn nói để các
0:24
vị nghe về 8 điều giác ngộ của các bậc đại nhân. 8 điều này đã
0:29
từng được đại đức anuruddha chiêm nghiệm và nói tới hồi tôi
0:33
gặp đại đức tại vườn tre xứ xe tiên nơi đại đức ẩn cư.
0:39
Đây là 8 điều mà những bậc giác ngộ có thể đem ra dạy dỗ và giáo
0:43
hóa để đưa người từ cõi mê lầm đến bờ giải thoát.
0:48
Điều thứ nhất là giác ngộ rằng vạn pháp là vô thường và vô ngã
0:53
quán sát về tính vô thường và vô ngã của vạn pháp thì tránh được
0:58
khổ đau và dần dần đạt tới giải thoát và an lạc.
1:02
Điều thứ 2 là giác ngộ rằng càng nhiều ham muốn thì càng nhiều
1:06
khổ đau giảm bớt ham muốn tức là làm cho đời bớt khổ.
1:11
Điều thứ 3 là giác ngộ rằng tri túc đêm tới an lạc, biết sống
1:16
đơn giản thì sẽ có thì giờ và tâm lực để tu đạo và để giúp
1:20
đời. Điều thứ 4 là giác ngộ rằng chỉ
1:24
có sự tinh cần mới đưa ta đến quả vị giác ngộ, lười biếng và
1:29
hưởng thụ, chỉ đưa đến sự đọa lạc vào thế giới của ma chướng
1:32
và phiền não. Điều thứ 5 là giác ngộ rằng sống
1:36
trong quên lãng và vô minh thì sẽ bị giam hãm đời đời trong cõi
1:40
sinh tử ràng buộc. Chỉ có đời sống chánh niệm và
1:44
tỉnh thức mới đưa tới sự thành tựu, trí tuệ giác ngộ và khả
1:48
năng giáo hóa. Điều thứ 6 là giác ngộ rằng bố
1:53
tý là một phương tiện quan trọng để độ người vì nghèo khổ mà phần
1:57
đông bị giam hãm trong oán hận và căm thù.
2:00
Do đó mà cứ tạo thêm nghiệp xấu, người hành động phải thực hiện
2:04
phép bố thí coi kẻ ghét người thương bằng nhau, bỏ qua những
2:08
điều ác mà người ta đã làm đối với mình và không đem tâm ghét
2:12
bỏ những ai đã vì nghèo khổ mà lở phạm vào tội lỗi?
2:17
Điều thứ 7 là giác ngộ rằng người hành đạo tuy vào đời để
2:21
hóa độ mà không bị chìm đắm trong cuộc đời người xuất gia
2:25
khi đi vào đời để cứu độ chỉ nên lấy y bắc làm vật sở hữu duy
2:30
nhất của mình luôn luôn sống nếp sống thanh bạch mà hành đạo giữ
2:34
phạm hạnh cho thanh cao và đem lòng từ bi mà tiếp xử với tất cả
2:38
mọi người và mọi loài. Điều giác ngộ thứ 8 là không chỉ
2:44
bo bo lo việc giải thoát cho riêng mình mà phải biết nỗ lực
2:47
phục vụ cho kẻ khác để tất cả cùng hướng về nẻo giác ngộ.
2:53
Này các vị khất sĩ trên đây là 8 điều giác ngộ của các bậc đại
2:58
nhân, tất cả các bậc đại nhân đã nhờ tu tập theo 8 điều này mà
3:02
được giác ngộ khi đi vào đời, họ cũng đem 8 điều này để khai mở
3:07
và giáo hóa cho mọi người để cho ai nấy đều biết được con đường
3:11
đưa tới giác ngộ và giải thoát. Ừ, để tớ hít tôi, viện trúc lâm
3:22
ở da ga ha buộc được thông báo là vì khất sĩ và kali đang bị
3:26
bệnh nặng và rất trông mong được thấy mặt buộc trước khi qua đời.
3:31
Nghe buộc về tới trúc lâm thời đã gửi vị thị giả của thầy tới
3:35
để vấn an, buộc vì thị giá lại xuống 3 lạy rồi mới quỳ lên và
3:39
bạch bạch thế tôn thầy con hiểm đang ốm nặng, thầy con đang nằm
3:44
trên giường bệnh trong ngôi nhà của một người cư sĩ làm nghề đồ
3:48
gốm thời con dặn con tới thay thầy con để cung kính lại xuống
3:53
và cây đậu trên chân thế tôn 3 lần.
3:57
Bụng nói với thầy ananda. Chúng ta hãy đi thăm đại đức và
4:01
kali. Biết bộc đến đại đức vachali
4:05
gắng gượng ngồi lên nhưng thầy không ngồi lên nổi một đứa thời
4:09
nằm xuống trở lại. Bà nói và khalil đừng cố gắng
4:14
ngồi lên, cứ nằm xuống cho thoải mái.
4:17
Có mấy cái gí, có sẳn đây tôi và thầy ananda ngồi xuống được rồi.
4:22
Bục và thầy ananda ngồi xuống người hỏi thăm thầy vachali.
4:27
Tôi mong rằng tình trạng sức khỏe thầy không đến nỗi nào và
4:30
những cơn đau trong thân thể của thời có giảm bớt.
4:35
Bật thế tương tình trạng sức khỏe của con càng lúc càng tệ
4:40
còn khó chịu lắm. Những cơn đau trong cơ thể đã
4:43
không giảm bớt, trái lại còn cứ tăng dần.
4:47
Tôi mong rằng trong tâm thời không lo lắng gì và không ân hận
4:51
gì. Bật mí tương có trong lòng con
4:55
có lo lắng và có ân hận? Vậy tôi mong thầy không tự trách
4:59
gì mình về nếp sống tôi học phạm hạnh của thầy.
5:04
Không bận thiết, tôm còn không có trách móc gì con và không có
5:08
ân hận gì về đời sống phạm hạnh của con cả.
5:11
Vậy thì thầy lo lắng và ân hận về cái gì?
5:15
Còn chị lo lắng và ân hận là từ lâu nay còn rất muốn đi thăm bụt
5:20
mà vì yếu quá, con đã chẳng làm được việc ấy.
5:25
Bục của nhẹ nhàng thôi đi và kha ly lo lắng ân hận gì về chuyện
5:31
ấy. Thời đã sống xứng đáng, đời sống
5:33
phạm hạnh như thế thì thầy trò mình luôn luôn có mặt bên nhau
5:37
rồi. Cứ gì phải thấy mặt tôi mới gọi
5:40
là thấy bục. Cái hình hài này đâu phải là
5:43
quan trọng? Chính chánh pháp mới là thiết
5:46
yếu, ai thấy được chánh pháp tức là thấy bục thấy được hình hài
5:51
này mà không thấy được chánh pháp tức cũng như không thấy
5:54
được gì hết. Im lặng một lát bục hỏi.
5:59
Và kali thầy có thấy sắc thân là vô thường không?
6:03
Xác thân nơi thị cũng thế mà xác thân nơi tui cũng thế.
6:09
Bật thiết tương con thuý rất rõ con thuý rất thân là vô thường,
6:14
sinh diệt và biến chuyển không ngừng, còn lại thấy cảm thọ cũng
6:18
vô thường. Những đau nhức cũng như những
6:21
vui mừng của conte cũng đam sinh việt và biến chuyển không ngừng
6:25
chì giác tâm 4 và nhận thức nơi con cũng chịu luật sinh diệt vô
6:30
thường ấy. Trước khi thấy tùng đến thăm con
6:34
đã quán chiếu nhiều về tính vô thường của 5 uẩn và con bắt đầu
6:38
thấy rõ ràng trong 5 dòng sinh diệt ấy, không có gì có thể gọi
6:42
là tượng gã. Hay lắm và kali tôi có đức tin
6:49
nơi thầy trong 5 uẩn ta không thấy được một cái gì gọi là tự
6:53
ngã, tự ngã không phải là một cái gì được nhốt kín trong 5
6:57
uẩn. Thời mở mắt ra nhìn đi đâu mà
7:01
không phải là vachali, cái gì không phải là vachali, sự sống
7:06
mầu nhiệm khắp nơi và kali xin việc không động được tới thầy
7:11
đâu, thầy mỉm cười đi mỉm cười ngay với cái thân tứ đại của
7:15
thời mỉm cười ngay với những đau nhức đang sinh diệt trong cơ thể
7:19
của thời. Hải mắc của đại đức và kali rơm
7:25
rớm ướt trên môi thị rõ rệt là có một nụ cười.
7:29
Bục đứng dậy cáo từ sau khi buộc và an ninh đa đã đi khỏi đại đức
7:35
vachali bảo, các bạn các bạn khiêng giùm tui khiến cả chiếc
7:39
giường đầy sinh khiêng tôi ra sườn núi isi geely, một người
7:44
như tôi mà nằm chết trong một căn phòng thì ngó sao được?
7:47
Tôi muốn chết trên sườn núi giữa mây trời cao rộng.
7:53
Các bạn tu của thầy liền xúm lại khiêng thầy lên sườn núi in
7:57
sigali. Đêm ấy, bụng ngồi thiền tọa cho
8:02
đến khuya. Sáng sớm, người đi ra và bảo mấy
8:06
vị bác sĩ cư trú gần người. Các thầy hãy đi thăm thầy
8:11
vachali đi và nhắn với vachali rằng thời ấy đừng nên e ngại, sợ
8:16
sợt cái chết của thầy sẽ bình an và vô tội.
8:20
Thời ấy cứ an tâm mà đi. Tôi có đức tin nơi thời ấy.
8:26
Các vị khất sĩ tìm ra sườn núi và gặp đại đức vachali, họ nói.
8:32
Đức thế tôn có điều muốn nhắn với thời.
8:35
Và cả lý nói nhờ các bạn khiến tôi xuống đất nằm trên giường
8:40
cao mà dẫn giáo chỉ của buộc thì còn ra gì nữa?
8:44
Tôi là ai mà dám nằm trên giường cao để tiếp nhận lời giáo huấn
8:47
của đức thế tôn. Người ta kiêng thời xuống nằm
8:52
trên một tảng đá rồi các vị khác sĩ lặp lại những lời của bụt
8:56
nhắn. Nghe xong thấy vachali chắp tay
9:00
lại khẩn khoảng. Xin các sư huynh về đánh lý bục
9:05
giúp cho tôi 3 lần và xin các sư huynh bạch với người như sau.
9:10
Thì tương khắc sĩ và kali đâu rất nặng và nhức nhối vô cùng.
9:16
Khất sĩ hy vachali xin dập đầu kính lạy thế tôn bác sĩ và kali
9:21
thấy rất rõ 5 uẩn là vô thường, là khổ là không là vô ngã và
9:28
khất sĩ và kali không bị ràng buộc vào 5 uẩn.
9:31
Cho đến giờ chót và kali cũng thấy rõ như vậy và không còn một
9:36
chút nghi ngại nào. Các vị bác sĩ nói.
9:42
Huỳnh cứ an tâm, chúng tôi sẽ về lại buộc và trình lại người
9:46
những điều sư huynh vừa nói. Các vị bác sĩ vừa đi khỏi thì vị
9:53
bác sĩ và kali từ trần. Chỉ hôm ấy bụng lên núi isshiki
9:58
với một số các vị khất sĩ bầu trời xanh trong chỉ có một gợn
10:02
khói bốc lên từ cuối chân trời, nhưng trong phút chốc gợn khói
10:07
cũng tan loãng trong không gian và biến mất.
10:10
Nhìn bầu trời bao la bục nói với các vị bác sĩ.
10:15
Và kali đã giải thoát không một ma chướng nào, không một pháp
10:20
hữu vi nào có thể kìm hãm và giam giữ được vachali.
10:28
Bụng lại lên đường đi nalanda rồi vesali tại tu viện trùng cáp
10:34
trong rừng ma ha va na một hôm bục dạy các vị bác sĩ.
10:42
Này các vị sống ở trên đời ai mà không ít nhiều phải gánh chịu
10:47
khổ đau. Tuy nhiên, những ai có tu có
10:51
học, có đạt được trí tuệ thì khổ đau rất ít so sánh với khổ đau
10:56
của người không tu không học, không có trí tuệ.
11:01
Lúc ấy trời còn nắng lớn nhưng bục đang ngồi với các thị trong
11:05
bóng mát. Những cây sala bục nhạc lên bục
11:08
hoàng đất nhỏ, cầm nó giữa ngón tay cái và ngón tay trỏ đưa lên
11:13
cao và hỏi. Này các vị khất sĩ hoàng đất
11:17
trong tay tui so với núi tượng đầu cái nào lớn hơn?
11:22
Bạch đức thế tôn cố nhiên so với núi tượng đầu phần đất trong tay
11:27
thế tôn không có nghĩa gì. Cũng như thế đó, các vị đối với
11:32
người có tu có học có đạt đến trí tuệ thì tuy có đau khổ mà
11:37
đau khổ ấy sánh với đau khổ của người không tu không học, không
11:41
có trí tuệ thì không có nghĩa gì.
11:45
Hi vọng làm cho đau khổ to lớn gấp bụi.
11:49
Này các vị ví dụ có người bị trúng một mũi tên người ấy cảm
11:54
thấy đau nhức nhưng đều một mũi tên thứ 2 tới cắm đúng vào chỗ
11:59
vết thương thì cái đau nhức ấy chắc chắn lớn hơn bội phần.
12:03
Và nếu một mũi tên thứ 3 bay tới bắn trúng ngay vào cùng chỗ đó
12:09
thì sự đau nhức lại còn lớn lao gấp trăm ngàn lần hy vọng cũng
12:14
như mũi tên thứ 2, mũi tên thứ 3 và những mũi tên khác, nó làm
12:18
cho cái khổ tăng gia gấp bội. Nhờ trí tuệ nhờ hiểu biết con
12:25
người có học có tu và có giác Ngộ Không làm cho cái khổ gia
12:29
tăng nơi mình và nơi người khác khi có một khổ thọ.
12:33
Dù là cổ thọ về thân xác hay là cố thọ về tâm ý người có trí
12:39
không sầu muộn không than van khóc lóc không đập ngực, bứt tóc
12:43
không đầy đọa thân thể và tâm hồn không ngã lăn ra bất tỉnh.
12:48
Người ấy bình tĩnh quán chiếu và biết khổ thọ chỉ là một cảm thọ.
12:54
Người ấy biết người ấy không phải là cảm thọ, không kịp vào
12:58
cảm thọ, cảm thọ, không còn trói buộc được người ấy khổ đau,
13:02
không còn trói buộc được người ấy.
13:07
Khi có một hố thọ về thân thế, người ấy biết có một hố thọ về
13:11
thân thế người ấy không hoảng hốt, không lo sợ, không trách
13:15
cứ, không u sầu. Vì vậy, Phú Thọ ấy vẫn chỉ là
13:19
một khổ thọ về thân thể mà không trở nên một khổ thọ lớn lao, có
13:24
thể làm chìm đắm tự thân. Cũng vì thế này, quý vị khất sĩ
13:29
quý vị nên tu tập nên quán chiếu để đạt tới trí tuệ và để không
13:34
bị cố đau giằng buộc sinh lão bệnh tử sẽ không còn khống chế
13:39
được quý vị. Này các vị khất sĩ khi sắp mệnh
13:47
chung việc người khất sĩ nên làm là quán chiếu thân thể cảm thọ
13:52
tâm ý và đối tượng tâm ý mỗi 4 thế.
13:56
Mỗi động tác cần được đặt trong chánh niệm.
13:59
Mỗi cảm thọ đều được soi sáng bởi chánh niệm.
14:02
Người sắp mệnh chung quán chiếu tự tánh vô thường và duyên sinh
14:06
của thân thể và của cảm thọ để không còn bị vướng mắc vào thân
14:11
thể và cảm thọ. Dù là lạc thọ, khổ thọ hay xả
14:16
thọ. Nếu có một cơn đau phải đem hết
14:19
toàn thân ra chịu đựng thì người ấy quán chiếu.
14:23
Đây là một cơn đau tại đêm huyết toàn thân ra chịu đựng cơn đau
14:27
này không phải là ta ta không phải là cơn đau này, ta không
14:32
kịp vào cơn đau này thân thể và cảm thọ như là một ngọn đèn đang
14:37
cạn dầu và hết bấc. Ánh sáng do nhân duyên làm tóa
14:42
lộ mà cũng do nhân duyên làm tìm phục ta không bị ràng buộc bởi
14:46
nhân duyên và như thế sẽ có lắng dịu sẽ có giải thoát.
14:57
Khi những trận mưa đầu mùa đổ xuống làm dịu bớt cái nóng mùa
15:00
hạ, người lên đường về tu viện c tavana 5 nay các thầy và các ni
15:05
sư về an cư ở các trung tâm tu học tại savatthi đông lắm.
15:10
Tại giảng đường lột mũ một hôm bục giảng dạy thêm về đạo lý
15:14
duyên sinh, một vị khất sĩ đứng lên bạch.
15:18
Thí tương người đã dạy thức là cơ sở của danh sách như vậy có
15:23
nghĩa là vũ trụ vạn hữu trong thế giới đều phát sinh từ tâm
15:26
thức, có phải thế không? Bụt nói.
15:31
Đúng như vậy, danh là tâm nhận thức sắt là đối tượng nhận thức,
15:37
chủ thể, nhận thức và đối tượng nhận thức là 2 mặt của cùng một
15:40
thực tại không thể nào có những thức nếu không có đối tượng nhận
15:45
thức không thể nào có đối tượng nhận thức, nếu không có nhận
15:49
thức. Danh và sắc không thể tồn tại
15:52
riêng biệt vì chủ thể, nhận thức và đối tượng nhận thức không thể
15:56
rời nhau mà có mặt, cho nên cả 2 đều phát xuất từ cơ sở tâm thức.
16:01
Chính vì vậy nên tôi đã nói rằng thức là cơ sở của danh sách.
16:08
Bạch thế tôn, nếu danh sách phát sinh từ thức thì quả thực tức là
16:12
nguồn gốc của vũ trụ vạn hữu ta có thể tìm hiểu vì sao có tâm
16:16
thức hay không và tâm thức có từ lúc nào.
16:20
Có thể nói đến một sự bắt đầu của tâm thức hay không?
16:25
Này, các vị khất sĩ. Ý niệm về bắt đầu và ý niệm về
16:30
chung cuộc cũng là những ý niệm phát sinh từ tâm thức.
16:34
Thực ra không có cái bắt đầu mà cũng không có sự chung cuộc do
16:39
vô minh cho nên ta mới có ý niệm về thí và trung do vô minh mà
16:45
người ta mới đi vòng trong cõi luân hồi sinh tử cái vòng luân
16:49
hồi, sinh tử không có thuỷ cũng không có chung.
16:54
Nếu vòng luân hồi sinh tử không có thỉ mà cũng không có trung
16:57
thì làm sao ta chấm dứt được? Luân hồi sinh tử sinh và tử cũng
17:02
là những ý niệm phát sinh từ tâm thức vô minh thoát ra được những
17:06
ý niệm về sinh tử và thí chung. Đó là thoát ra khỏi luân hồi.
17:14
Các vị khất sĩ, hôm nay tôi chỉ nói chừng ấy quý vị hãy về thực
17:19
tập quán chiếu hôm khác, chúng ta sẽ trở lại vấn đề này.