Latest / Macro met Boot en Mujagić | BNR / ‘Overheden moeten niet compenseren, maar innoveren’

Transcript

‘Overheden moeten niet compenseren, maar innoveren’ · Macro met Boot en Mujagić | BNR

• 0:03
  Speaker 1: Elke dag nemen we het economische nieuws door. En vandaag
• 0:05
  Speaker 1: doe ik dat met niemand minder dan Arnoud Boot. Goedemorgen.
• 0:08
  Speaker 2: Goedemiddag, Jochem. Volgens mij vanmiddag.
• 0:11
  Speaker 1: Het is net middag geworden. En wat er ook is
• 0:13
  Speaker 1: veranderd is dat jij een keer in de studio staat.
• 0:16
  Speaker 2: Nou, dat komt toch wel regelmatig voor. Nu moet ik
• 0:18
  Speaker 2: zeggen dat ik de volgende keer in New York ben.
• 0:20
  Speaker 2: Dus dat is weer een beetje tegenstrijdig
• 0:24
  Speaker 2: Maar volgende week gaat het weer lukken
• 0:26
  Speaker 1: Helder. Nou, we moeten naar het IMF, want die vergader
• 0:28
  Speaker 1: deze week... net als de Wereldbank allemaal in het zonnige Bangkok.
• 0:31
  Speaker 1: En Kristalina Georgieva, die is directeur daar... en zij haalde
• 0:34
  Speaker 1: in aanloop naar de vergadering deze week... met al haar
• 0:36
  Speaker 1: waarschuwingen ook nog even Game of Thrones aan. Winter is coming,
• 0:40
  Speaker 1: zei zij, met stijgende energieprijzen... die steeds harder drukken op huishoudens...
• 0:44
  Speaker 1: Maar jou viel een ander klein zinnetje op in het
• 0:46
  Speaker 1: persbericht van het IMF.
• 0:48
  Speaker 2: Ja, kijk, als ik het gewoon meteen even vertaal. Daar
• 0:51
  Speaker 2: staat gewoon... overheden moeten zorgen dat de prijssignalen blijven werken.
• 0:57
  Speaker 2: En dat klinkt heel abstract. Overheden moeten zorgen dat de
• 0:59
  Speaker 2: prijssignalen blijven werken... Maar wat daar staat is, we moeten
• 1:03
  Speaker 2: gewoon zorgen dat bedrijven, consumenten, zich aanpassen aan waar de
• 1:07
  Speaker 2: schaarste zijn. En schaarste komt tot uitdrukkingen prijzen. Dus als
• 1:11
  Speaker 2: we elke keer mensen gaan compenseren voor welke prijsstrijging dan ook,
• 1:15
  Speaker 2: dan past de economie zich niet aan
• 1:18
  Speaker 2: En we moeten zorgen dat de economie zich aanpast.
• 1:20
  Speaker 1: Want die draait op dit moment op volle toeren, hoor
• 1:22
  Speaker 1: ik eigenlijk in alle cijfers.
• 1:23
  Speaker 2: Ja, kijk, je hebt het mij horen zeggen. Jij was
• 1:27
  Speaker 2: de eerste daarna. Ja, je hebt mij horen zeggen. Ik
• 1:29
  Speaker 2: heb hier nog op Prinsjesdag gezegd... die economie loopt als
• 1:33
  Speaker 2: een tierenlier. Letterlijk als een tierenlier. Dat klinkt extreem. Maar
• 1:38
  Speaker 2: de Nederlandse economie, gezien wat er... natuurlijk, er zijn allerlei bedreigingen.
• 1:42
  Speaker 2: De winter is coming, je noemde dat net. Maar hoe
• 1:46
  Speaker 2: de Nederlandse economie zich op zichzelf gehouden heeft... en de
• 1:50
  Speaker 2: koopkracht van elke groep in de samenleving? Dat had niet
• 1:55
  Speaker 2: beter gekund. Zeker gegeven omstandigheden. We zitten dus in zekere
• 2:00
  Speaker 2: zin met een luxeprobleem. Want we hebben nog niet genoeg
• 2:03
  Speaker 2: druk om ons aan te passen. En we moeten ons
• 2:06
  Speaker 2: wel degelijk aanpassen. En daar kwam ik ook nog even
• 2:10
  Speaker 2: in datzelfde World Economic Outlook. Het is de grote tweejaardigste.
• 2:15
  Speaker 2: Elk half jaar komt het uit, de IMF. World Economic
• 2:17
  Speaker 2: Outlook is net gisteren uitgekomen. Ik kwam nog een ander
• 2:21
  Speaker 2: voorbeeld tegen. Waarom is die economie, want het geldt breder...
• 2:25
  Speaker 2: Duitsland doet het veel beter dan verwacht...
• 2:29
  Speaker 1: Nederland ook
• 2:30
  Speaker 2: Nee, absoluut. Duitsland zat natuurlijk in de slop. En daar
• 2:36
  Speaker 2: is een gigantische aanpassing. Ook iets wat ik gezegd heb.
• 2:39
  Speaker 2: Duitsland uiteindelijk past zich altijd aan. Duitsland is geen Frankrijk.
• 2:44
  Speaker 2: In Duitsland kan uiteindelijk economisch beleid gevoerd worden. Dus we
• 2:48
  Speaker 2: zijn te negatief over Duitsland. Want er was natuurlijk allerlei
• 2:50
  Speaker 2: redenen waarom Duitsland in de slop zat. Zij hadden de
• 2:53
  Speaker 2: meeste last van de energiecrisis. Van al dat gedoe met
• 2:56
  Speaker 2: Oekraïne en Rusland
• 2:59
  Speaker 2: Ja, en natuurlijk, ze hadden een oude industrie... die zich
• 3:01
  Speaker 2: niet tijdig had aangepast. De auto-industrie, denk daarover. Maar zowel
• 3:06
  Speaker 2: Nederland als Duitsland in de laatste cijfers... zijn aangepast met
• 3:10
  Speaker 2: wel een half procent punt economische groei. Wat een gigantisch
• 3:14
  Speaker 2: percentage is. Het is wel zo dat het IMF te
• 3:17
  Speaker 2: negatief was over Nederland. Het Centraal Planbureau en eerdere prognoses...
• 3:20
  Speaker 2: waren eigenlijk beter dan wat het IMF voorzien had. Ja.
• 3:24
  Speaker 2: Maar Jochem, terug naar die prijsbrekkels. Ik kwam een heel
• 3:27
  Speaker 2: mooi voorbeeld tegen. Het zal me niet in het hele
• 3:29
  Speaker 2: land in dank worden afgenomen... maar het ging over de
• 3:35
  Speaker 2: landbouw in de Verenigde Staten. En wat was het voorbeeld?
• 3:40
  Speaker 2: Het staat in hetzelfde wereldrekening. Er
• 3:43
  Speaker 1: staan heel veel dingen
• 3:44
  Speaker 2: in. Maar haal de essentiële dingen eruit. Laat je niet
• 3:49
  Speaker 2: in de war brengen door te veel woorden. Dat ging
• 3:53
  Speaker 2: over de Amerikaanse landbouw. Hoe die zich aangepast heeft de
• 3:56
  Speaker 2: afgelopen paar jaar. Die heeft zich geweldig aangepast aan de
• 4:00
  Speaker 2: fossiele energieproblemen. Die is andere crops, hoe noem je dat? Gewassen.
• 4:05
  Speaker 2: Andere gewassen gaan maken. Dat werd genoemd als één van
• 4:10
  Speaker 2: de vijf redenen... waarom de economie in het algemeen en
• 4:13
  Speaker 2: de wereldeconomie in het algemeen... alles, tot nu toe alle tegenslagen,
• 4:17
  Speaker 2: veel beter heeft verwerkt. Gewoon die
• 4:19
  Speaker 1: veerkracht laten uitwerken en niet te veel compenseren, zeg jij.
• 4:22
  Speaker 2: Ja, niet te veel compenseren. En dan hebben we het
• 4:24
  Speaker 2: dus niet alleen over de landbouw... maar landbouw is natuurlijk Europa.
• 4:27
  Speaker 2: Denk aan Nederland-Europa. Het is alsof... Op Europees niveau is
• 4:31
  Speaker 2: de landbouw altijd al de helft van de Europese begroting,
• 4:33
  Speaker 2: of 40 procent. Landbouw is qua aantal mensen minuscuul wat
• 4:40
  Speaker 2: daar werkt, letterlijk.
• 4:42
  Speaker 1: Dat is ook een grote productiviteitswinst geweest in de laatste
• 4:44
  Speaker 1: honderd jaar.
• 4:45
  Speaker 2: Absoluut. Maar waarom zou je het dan de helft van
• 4:49
  Speaker 2: de Europese begroting aan besteden
• 4:51
  Speaker 2: Waarom in Nederland, in plaats van dat de landbouw zich aanpast...
• 4:56
  Speaker 2: moeten ze nu gaan uitkopen omdat de landbouw zich niet
• 5:00
  Speaker 2: heeft aangepast. En dan kun je niet de landbouw daar
• 5:03
  Speaker 2: alleen de schuld van geven. Het is natuurlijk ook gedoogbeleid
• 5:05
  Speaker 2: geweest van opeenvolgende kabinetten.
• 5:08
  Speaker 1: Ja, je neemt aan wat je krijgt geboden natuurlijk.
• 5:10
  Speaker 2: Ja, maar waar het om gaat is dat je aanpast
• 5:13
  Speaker 2: aan prijsprikkels. Ik denk als jij met de ondernemers straks praat...
• 5:17
  Speaker 2: Als die marktopportunities zien omdat het ene tegen hem gaat werken...
• 5:22
  Speaker 2: dan gaat die expanderen ergens anders. Die gaat
• 5:25
  Speaker 1: minder energiezuinige machines verkopen... als er geen aanpassing nodig is
• 5:29
  Speaker 2: natuurlijk. Dat, maar als er een knelpunt op een andere punt...
• 5:32
  Speaker 2: een structureel knelpunt, dan ga je je aanpassen
• 5:35
  Speaker 2: En dat betekent dus ook met de energiekosten... Ik heb
• 5:38
  Speaker 2: altijd gezegd met de energiekosten... het is mensen die echt
• 5:42
  Speaker 2: klem zitten. Die moet je natuurlijk compenseren. Want we willen
• 5:44
  Speaker 2: niemand dat mensen onder water raken. Die moet je compenseren.
• 5:48
  Speaker 2: Maar uiteindelijk help je mensen natuurlijk ermee... dat ze in
• 5:51
  Speaker 2: een energiezuinige woning zitten. Want dan hebben ze het heft
• 5:54
  Speaker 2: weer in eigen handen.
• 5:55
  Speaker 1: Maar stel nou Arnoud, tot slot nog eventjes, en laten
• 5:58
  Speaker 1: we dat enigszins kort houden, want ik moet ook jouw
• 6:00
  Speaker 1: olietanker een keer keren. Maar ik zat even verder te
• 6:02
  Speaker 1: lezen de berichten van het IMF en daar zie je
• 6:04
  Speaker 1: dat ze wel heel veel schrijven over verschillende vormen van steun.
• 6:06
  Speaker 1: Dus stel dat de politiek op een gegeven moment toch
• 6:07
  Speaker 1: de werkloosheid wat ziet omhoog gaan. En dat er vervolgens
• 6:12
  Speaker 1: niet genoeg woningen zijn die meteen aangepast kunnen worden, enzovoort, enzovoort.
• 6:14
  Speaker 1: Men wil toch steunen, men voelt zich politiek gedwongen daartoe.
• 6:18
  Speaker 1: Wat is dan de beste manier om het wel te doen?
• 6:20
  Speaker 2: We hebben tekort aan alles. Dus werkloosheid oplopen. Hadden we
• 6:24
  Speaker 2: maar werkloosheid
• 6:25
  Speaker 2: We hebben geen werkloosheid. Dus alles wat je stimuleert. Betekent
• 6:29
  Speaker 2: dat je mensen weghaalt waar ze nu zitten. Dus zet
• 6:34
  Speaker 2: die mensen in op een wijze waarop je de economie
• 6:36
  Speaker 2: mee helpt. En dat bedoel ik bijvoorbeeld voor duurzame woningen.
• 6:40
  Speaker 2: Bijvoorbeeld voor investeren. Nieuwe bedrijven hebben mensen nodig. Dus als
• 6:43
  Speaker 2: je bestaande bedrijven uit de wind houdt met allerlei subsidies...
• 6:48
  Speaker 2: dan betekent dat dat je ook die mensen daar vasthoudt...
• 6:51
  Speaker 2: en dat nieuwe bedrijven geen kans hebben. Dus dat is
• 6:54
  Speaker 2: de boodschap. En dat is de boodschap van het IMF.
• 6:58
  Speaker 2: Neem prijsprikkels serieus.
• 7:00
  Speaker 1: En daarmee moeten we het maar doen, beste politiek. Arnoud Boot,
• 7:03
  Speaker 1: dank je wel. Wil je geen enkel economisch inzicht missen...
• 7:06
  Speaker 1: abonneer je dan op de podcast van Macro met Boot
• 7:08
  Speaker 2: en Moejekietj