Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / LIGËSIA E NJERIUT DHE HIRI I PERËNDISË Zanafilla 6:1–8 Kur Ligësia Mbuloi Tokën, Noeu Gjeti Hir
Transcript
- ## Korrupsioni i Njerëzimit – Zanafilla, Kapitulli 6 Le të lexojmë së bashku disa vargje kyçe për kapitullin e gjashtë, që do të na ndihmojnë ne gjithashtu që ta kuptojmë këtë, këto vargje, këtë pasazh sa më mirë. Do të, do të studiojmë së bashku Zanafillën 6, vargjet 1 deri në 8. > "Kur njerëzit filluan të shtohen mbi faqen e dheut dhe u lindën atyre vajza, djemtë e Perëndisë panë që vajzat e njerëzve ishin të bukura dhe morën për gra të gjitha ato që i zgjodhën vetë." *(Vargjet 1 dhe 2 tek kapitulli i gjashtë)* Le të lexojmë vargun 5 gjithashtu: > "Dhe Zoti pa që ligësia e njerëzve ishte e madhe mbi tokë dhe që tërë synimet e mendimeve të zemrës së tyre nuk ishin gjë tjetër veçse e keqja në çdo kohë." *(Zanafilla 6:5)* > "Dhe Zoti u pendua që kishte krijuar njeriun mbi tokë dhe u brengos për këtë në zemër të vet. Por, Noeu gjeti hir në sytë e Zotit." *(Zanafilla 6, vargu 6 dhe 8)* Ky është një nga tekstet më të diskutuara të të gjithë Dhjatës së Vjetër, dhe njëkohësisht një nga më të rëndësishmit. Në tetë vargje na jepet diagnoza më e errët e zemrës njerëzore që gjendet në Bibël. Pamja më prekëse e zemrës së Perëndisë dhe fjala "Hir", për herë të parë në të gjithë Shkrimin. Do të, do të trajtojmë me ndershmëri edhe pjesën e vështirë: kush janë bijtë e Perëndisë? Por nuk do të lejojmë që misteri i vargut të dytë të na vjedhë mesazhin e qartë të vargut 8. ### Konteksti Historik dhe Kulturor Pasazhi ynë qëndron si urë mes dy botëve. Pas nesh, gjenealogjia e kapitullit 5 me dy linjat e saj: linja e Sethit që thërriste emrin e Zotit dhe linja e Kainit me këngët e Lamekut. Para nesh, përmbytja. Zanafilla 6, vargjet 1 deri në 8, shpjegon pse u desh gjykimi. Jo si tekat e një perëndie të zemëruar, siç e përshkruanin mitet e lashta të përmbytjeve – perënditë e tyre kapriçoze – por si përgjigja e dhimbshme e një Perëndie të pikëlluar ndaj korrupsionit që kishte arritur në palcë. Një fjalë e sinqertë para se të hyjmë në tekst: Vargu 2 është nga ato vende ku besimtarët të përkushtuar ndër shekuj kanë arritur në përfundime të ndryshme. Kjo nuk duhet të na trembë. Ka pyetje ku Bibla flet me zë të qartë dhe vetëm – hynia e Krishtit, shpëtimi me anë të besimit – dhe ka udhësi ku teksti lë hapësirë për lezime të ndryshme. Urtësia është t'i dallojmë të dyja: të qëndrojmë të palëkundur te të parat, dhe të mbajmë përulësi e dashuri në të dytat. Siç thoshin të vjetrit: *"Në thelbësoret unitet, në dytësoret liri, në gjithçka dashuri."* --- ### Shpjegimi i Tekstit #### Vargjet 1 dhe 2: Kush janë bijtë e Perëndisë? Kemi tri pikëpamje. * **Pikëpamja e parë: Ëngjejt e rënë.** Ky është leximi më i vjetër. Mbështetja: shprehja "bijtë e Perëndisë" tek Jobi 1:6, kapitulli 2 vargu 1, dhe kapitulli 38 vargu 7 përdoret pikërisht për qenie engjëllore. Dhe e dyta e Pjetrit kapitulli 2 vargjet 4 dhe 5, e Juda 6, i vendosin engjëjt që mëkatuan pranë ditëve të Noeut. Sipas pikëpamjeve që mëkatuan pranë ditëve të Noeut, sipas kësaj pikëpamjeje, kemi një përpjekje demonike për të ndotur farën njerëzore. Sulm i drejtpërdrejtë ndaj premtimit të Zanafillës 3:15. Kundërshtimi kryesor: Jezusi tha se engjëjt në qiell nuk martohen *(Mateu kapitulli 22, vargu 30)*. Megjithëse mbrojtësit përgjigjen se aty flitet për engjëjt besnikë në qiell, jo për të rënët. * **Pikëpamja e dytë: Linja e Sethit.** Bijtë e Perëndisë janë pasardhësit besimtarë të Sethit (linja e kapitullit 5, ata që përmendin emrin e Zotit), dhe bijat e njerëzve janë nga linja e Kainit. Mëkati atëherë është martesa përtej vijës së besimit. Populli i Perëndisë bashkohet me botën. Tërhiqet nga bukuria (*"panë që ishin të bukura"*) dhe zgjedh sipas syve (*"morën të gjitha ato që zgjodhën vetë"*), pa pyetur Perëndinë. Mbështetja: Konteksti i afërt i dy gjenealogjive të kapitujve 4 dhe 5 sapo na i kanë vënë përballë dy linjat. Kundërshtimi: shprehja "bijat e njerëzve" duket e përgjithshme, jo e kufizuar te linja e Kainit. * **Pikëpamja e tretë: Sundimtarë tiranë.** Në botën e lashtë, mbretërit e quanin veten "bij të perëndive". Sipas kësaj pikëpamjeje, kemi despotë që, si Lameku i kapitullit 4, marrin të gjitha ato që zgjodhën – poligami dhe grabitje pushteti. Mbështetja: gjuha e marrjes kujton pushtetin arbitrar. Kundërshtimi: lidhja biblike është më pak e drejtpërdrejtë se dy të parat. Dhe tani, gjëja më e rëndësishme: Vini re se ku bashkohen të tria pikëpamjet. Në secilin lexim, thelbi është i njëjtë: **kufijtë që Perëndia vendosi u shkelën.** Qofshin kufijtë mes qenieve engjëllore e njerëzve, mes linjës së besimit e botës, apo mes pushtetit e drejtësisë. Dëshira pa fre – *panë, morën, zgjodhën vetë* – jehonë e saktë e Evës në 3:6 (*pa, mori*), dhe shkelja e kufijve prodhojnë korrupsionin që përhapet si sëmundje. Cilëndo pikëpamje të mbash, mësimi për jetën tënde nuk ndryshon. #### Vargu 3: Afati i Hirit – 120 vjet > *"Frymë ime nuk do të hahet gjithnjë me njeriun... ditët e tij do të jenë 120 vjet."* Leximi më i natyrshëm në kontekst: jo kufiri i moshës së njeriut, por afati deri në përmbytje. Perëndia shpall gjykimin dhe menjëherë vendos 120 vjet hapësirë për kthim. Pikërisht në ato vite, Noeu ndërtonte arkën si predikues i drejtësisë *(2 e Pjetrit kapitulli 2, vargu 5)*, dhe durimi i Perëndisë priste *(1 e Pjetrit kapitulli 3, vargu 20)*. Edhe shpallja e gjykimit është ftesë pendimi. Perëndia nuk godet pa paralajmëruar dhe papritur. #### Vargu 4: Po Nefilimët? Vargu 4 përmend gjigandët, Nefilimët, njerëzit e famshëm të kohëve të lashta. Teksti është kursimtar me hollësitë dhe kjo vetë është mësim. Bibla nu ushqen kureshtjen tonë për sensacionale, por na tregon atë që na duhet për besim e bindje. Ajo që dimë me siguri: bota para përmbytjes kishte figura, forca dhe famë – trima të famshëm. Dhe pikërisht ky brez i të mëdhenjve ishte brezi që Perëndia gjeti të korruptuar në zemër. Fama dhe forca nuk peshojnë asgjë në peshoren e Perëndisë. Vargu tjetër, vargu 5, e tregon se ku shikon Ai: jo te emri i madh, por te synimet e zemrës. #### Vargu 5: Diagnoza e Zemrës Le ta lexojmë me ngadalë dhe me kujdes vargun 5, sepse çdo fjalë peshon: > *"Tërë synimet e mendimeve të zemrës së tyre nuk ishin gjë tjetër veçse e keqja në çdo kohë."* * Jo disa mendime – **të rëra**. * Jo pjesërisht të këqija – **veçse e keqja**. * Jo herë pas here – **vazhdimisht (në çdo kohë)**. Kjo është dëshmia biblike se mëkati nuk është dërvishje sipërfaqësore që rregullohet me edukim, por prishje që nis nga burimi, nga synimet e mendimeve të zemrës. Nga vetë fabrika ku prodhohen dëshirat. Jeremia do të përsërisë: *"Zemra gënjen më tepër se çdo gjë tjetër."* Dhe Jezusi do të thoshte: *"Nga zemra dalin mendimet e mbrapshta." (Mateu 15:19)*. #### Vargu 6: Zemra e Pikëlluar e Perëndisë > *"Zoti u pendua që kishte krijuar njeriun... dhe u brengos për këtë në zemër të vet."* Si mund të pendohet Perëndia që di gjithçka që në fillim? Bibla vetë na jep çelësin: *"Perëndia nuk është njeri që të gënjejë, as bir njeriu që të pendohet." (Numrat 23:19)*. Pra këtu, gjuha është ajo e zemrës. Shkrimi flet njerëzisht që ne të kuptojmë hyjnisht. Ajo që na thuhet nuk është se Perëndia u befasua, por diçka shumë më prekëse: mëkati ynë nuk i shkakton Perëndisë thjesht zemërim, i shkakton dhimbje. Fjala "u brengos" është nga e njëjta rrënjë si dhimbjet e gruas (3:16) dhe mundimi i burrit në mallkimet e kapitullit 3. Dhimbja që mëkati solli me njeriu kthehet si dhimbje në zemrën e Krijuesit. Perëndia ynë nuk është gjykatës i ftohtë; është Atë me zemër të thyer. #### Vargjet 7 dhe 8: Por Noeu Gjeti Hir Vargu 7 shpall gjykimin e drejtë. Dhe pastaj vjen fjala më e bukur e pasazhit, një **"POR"** që ndryshon gjithçka: > *"Por Noeu gjeti hir në sytë e Zotit."* Tani, kjo është hera e parë që fjala "Hir" shfaqet në Bibël. Dhe vini re me kujdes renditjen e tekstit: Hiri vjen para se të na thuhet që Noeu ishte i drejtë (te vargu 9). Noeu nuk e fitoi hirin me drejtësinë e tij; drejtësia e tij ishte fryt i hirit që gjeti. Ashtu ka qenë gjithmonë: *"Me anë të hirit jeni të shpëtuar, nëpërmjet besimit... jo nga veprat." (Efesianëve 2:8-9)*. Në brezin më të korruptuar të historisë, hiri gjeti një njeri. Dhe një njeri me hir mjaftoi që historia të vazhdojë. --- ### Fjalë Kyçe të Tekstit 1. **Hir (vargu 8):** Fjala origjinale përshkruan favorin e pamerituar që një më i madh i jep një të vogli. Jo pagë, jo shpërblim, por dhuratë e lirë. Që përdorimi i saj i parë në Bibël të vijë pikërisht në çastin më të errët të njerëzimit, është vetë Ungjilli në miniaturë. Hiri shkëlqen më fort aty ku mëkati është më i thellë *(Romakët 5:20)*. 2. **U brengos (vargu 6):** E njëjta rrënjë fjale si dhimbjet e lindjes (3:16) dhe mundimi i punës (3:17) tek Zanafilla. Dhimbja që rrethef nga mëkati nuk mbetet vetëm te njeriu; ajo ngjitet deri në zemrën e Perëndisë. Pali do të na porosisë: *"Mos e trishtoni Frymën e Shenjtë." (Efesianëve 4:30)*. Mëkati ynë ende pikëllon Atë që do. 3. **Synimet e mendimeve (vargu 5):** Fjala origjinale për një synim vjen nga zanati i poçarit. E njëjta rrënjë si "formoi" në 2:7. Zemra jonë është poçari i brendshëm; formon mendimet, dëshirat, gjithë ditën. Pyetja nuk është *a formon*, por *çfarë forme u jep*. 4. **Gjeti (vargu 8):** Noeu nuk fitoi dhe as meritoi. Gjeti, ashtu siç gjen dikush një thesar që s'e ka prodhuar vetë. Hiri ekzistonte në zemrën e Perëndisë para se Noeu ta gjente. Kërkimi ynë është vetëm hapja e duarve ndaj asaj që Ai ka përgatitur. --- ### Lidhja me Krishtin dhe Dhjatën e Re Jezusi vetë mori këtë pasazh dhe e ktheu në pasqyrë për brezin e fundit: > *"Por ashtu siç qe në ditët e Noeut, kështu do të jetë edhe në ardhjen e Birit të njeriut. Sepse ashtu si në ditët përpara përmbytjes njerëzit hanin edhe pinin, martoheshin dhe martonin, derisa Noeu hyri në arkë, dhe nuk kuptuan asgjë, derisa erdhi përmbytja dhe i fshiu të gjithë..." (Mateu 24:37-39)* Vini re çfarë thekson Jezusi: jo krimet spektakolare, por përditshmërinë e verbër. Hanin, pinin, martoheshin. Jetë të tëra të mbushura me gjithçka veç Perëndisë. Deri në ditën kur u bë vonë. Paralelja me kohën tonë s'ka nevojë për koment. Por ashtu si atëherë, edhe sot ekziston një arkë. Arka që Perëndia priste me durim ndërsa po ndërtohej – arka në të cilën pak vetë shpëtuan. Dhe Pjetri u lidh drejtpërdrejt me shpëtimin në Krishtin *(1 e Pjetrit 3:20-21)*. Krishti është arka jonë. Gjykimi ra mbi Të, që ne, të strehuar në Të, të kalojmë të sigurt përmes ujërave. Dhe zemra e pikëlluar e vargut 6? Ajo mori trup dhe emër kur Jezusi pa Jeruzalemin dhe qau mbi të *(Luka 19:41)*. Kur u trondit para varrit të Llazarit *(Gjoni 11:35)*. Bota pa me sy atë që Zanafilla 6:6 e kishte thënë me fjalë: mëkati dhe vdekja jonë ja thyejnë zemrën Perëndisë. Dhe ajo zemër e thyer nuk u tërhoq nga ne; u tund mbi kryq që hiri që gjeti Noeu të bëhet hir që na gjen ne. Hiri i Perëndisë u shfaq për të gjithë njerëzit *(Titit 2:11)*. --- ### Zbatimi Praktik Mjekët thonë se sëmundjet më të rrezikshme janë ato pa dhimbje të hershme: presioni i lartë, sheqeri – vrasësit e heshtur. I sëmuri ndihet mirë, ha, pi, bën plane, ndërsa brenda diçka po shkatërrohet. Kështu e përshkruan Jezusi brezin e Noeut: hanin, pinin, martoheshin; të shëndetshëm në dukje, të sëmurë për vdekje në zemër. Zanafilla 6 është kardiograma që zbulon të vërtetën, dhe bashkë me diagnozën jep edhe rrugën e shërimit. 1. **Ruaj kufijtë në lidhjet më të afërta.** Cilëndo pikëpamje të mbash për bijtë e Perëndisë, mësimi praktik është i njëjtë: bashkimet që lidhen me sy dhe pa Perëndinë sjellin rreziqe për brezat. Pali e thotë hapur për besimtarët: *"Mos hyni në një zgjedhë bashkë me të pabesët." (2 Korintasve 6:14)*. Nëse je duke zgjedhur bashkëshort, zgjidh me lutje, jo vetëm me sy. Bukuria pa besim ndërton shtëpi mbi rërë. 2. **Merre seriozisht diagnozën e zemrës.** Vargu 5 nuk është për "ata të këqijtë"; është për zemrën njerëzore, edhe timen, edhe tënden. Ai që e di se zemra e tij është burim i rrezikshëm, e ruan atë më tepër se çdo gjë tjetër *(Fjalët e Urta 4:23)*. E mbush me Fjalën dhe nuk i beson verbërisht dëshirave të veta. 3. **Mos e pikëllo zemrën që të do.** Mëkati ynë nuk thyen thjesht një rregull; trishton një person *(Efesianëve 4:30)*. Kjo e ndryshon gjithë motivin e bindjes. Nuk shmangemi mëkatit nga frika e policit qiellor, por nga dashuria për Atin që brengoset. Fëmija që e do atin, nuk do t'ia shohë kurrë lotët për shkakun e vet. 4. **Jeto brenda afatit të hirit.** 120 vjet zgjati afati atëherë. Sa zgjat i yti? Nuk e di askush. *"Ja, tani koha e pëlqyer, ja tani dita e shpëtimit." (2 Korintasve 6:2)*. Nëse ka një kthim që po e shtyn, një rrëfim që po e vonon, një pajtim që po e lë për më vonë – bëje sot. Dera e arkës qëndron hapur, por jo përgjithmonë. 5. **Bëhu Noeu i brezit tënd.** Një njeri me hir mjaftoi në brezin më të korruptuar. Mos thuaj "koha është shumë e keqe për të jetuar me besim". Pikërisht kohët e këqija i japin hirit skenën më të ndritshme. Në shkollë, punë, lagjen tënde, ti mund të jesh dëshmia se ende gjendet hir për këtë botë. > *"Por Noeu gjeti hir në sytë e Zotit." (Zanafilla 6:8)* Mbajeni mend këtë varg. Zoti ju bekoftë, Zoti ju dhëntë paqe, Zoti ju dhëntë hir!