Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: Trump pauzeert aanvallen op Iraanse energiecentra na indirecte gesprekken
Transcript
- 0:01Speaker 1: Blijf
- 0:02Speaker 2: scherp. BNR Nieuwsradio. Avondnieuws.
- 0:12Speaker 3: Dit is het nieuws om bij thuis te komen. Fijn
- 0:14Speaker 3: dat je luistert. President Trump schort zijn ultimatum aan Iran op.
- 0:18Speaker 3: De oliemarkt reageert opgelucht. Maar wat is er nou eigenlijk besproken,
- 0:21Speaker 3: als er al iets besproken is? Hoe reageert Europa? Een
- 0:25Speaker 3: duister-Israelisch-Amerikaans bedrijf wil klimaatverandering bestrijden... door een stof in de
- 0:29Speaker 3: stratosfeer te brengen. Onderzoekers waarschuwen nu voor de gevolgen. Maar
- 0:33Speaker 3: we beginnen natuurlijk in het Midden-Oosten.
- 0:36Speaker 4: Want Iran ontkent vandaag dat er gesprekken zijn gevoerd met
- 0:40Speaker 4: de Verenigde Staten. Terwijl eerder vandaag Trump nog zei dat
- 0:43Speaker 4: er productieve gesprekken zijn met het land. Volgens Trump wil
- 0:46Speaker 4: Iran binnen vijf dagen een deal met hem. Hij pauseert
- 0:49Speaker 4: daarom vijf dagen de aanvallen op Iraanse energieinfrastructuur. We gaan
- 0:53Speaker 4: erover praten met onze correspondent Tara Kenkhuis. Goedemiddag Tara. Goedemiddag. Ja,
- 0:59Speaker 4: wie spreekt er nou de waarheid? Want Iran zegt dus
- 1:02Speaker 4: dat er geen communicatie is met de VS. Ja.
- 1:05Speaker 5: Ja, precies. Dat weten we eigenlijk natuurlijk niet. Beide kanten
- 1:08Speaker 5: hebben heel veel belang bij hoe ze het contact of
- 1:11Speaker 5: het gebrek daaraan schetsen. Iran wil eigenlijk een beeld schetsen
- 1:14Speaker 5: dat ze niet capituleren. Dus dat ze niet onderhandelen met
- 1:16Speaker 5: degene die hun hebben aangevallen en blijven aanvallen. En Trump
- 1:20Speaker 5: wil het natuurlijk zo draaien dat hij uiteindelijk de overwinning
- 1:23Speaker 5: kan claimen. Maar ook dat hij laat zien dat Amerikaanse
- 1:25Speaker 5: betrokkenheid geoorloofd is en was. Zeker gezien het feit dat
- 1:28Speaker 5: de Amerikaanse burger eigenlijk helemaal niet op deze oorlog zat
- 1:31Speaker 5: te wachten.
- 1:33Speaker 4: Maar dan is er ook nog de Amerikaanse news site Axios.
- 1:35Speaker 4: Die meldt op basis van een Amerikaanse bron... dat Turkije,
- 1:38Speaker 4: Egypte en Pakistan de afgelopen dagen... berichten tussen de VS
- 1:42Speaker 4: en Iran hebben doorgegeven. Dus als een soort postduiven gefungeerd hebben.
- 1:47Speaker 4: Die drie landen zouden dan afzonderlijk gesprekken hebben gevoerd... met Witkoff,
- 1:50Speaker 4: de adviseur van Trump... en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken.
- 1:54Speaker 4: Weet jij daar iets over?
- 1:56Speaker 5: Ja, het verbaat me eigenlijk niks. En zo zijn ook
- 1:59Speaker 5: eerder onderhandelingen geweest, indirect. En het is natuurlijk ook Iran
- 2:03Speaker 5: die zegt formeel eigenlijk alleen... dat er geen directe dialoog
- 2:06Speaker 5: is geweest. Dus dat is een kleine woordspeling, als je
- 2:09Speaker 5: goed oplet... waarmee zij technisch kunnen blijven zeggen... dat er
- 2:12Speaker 5: inderdaad geen directe dialoog is geweest. Wat technisch waar is
- 2:15Speaker 5: als alles via Turkije, Egypte en Pakistan loopt. En ook
- 2:18Speaker 5: dat is voor hun een manier om hun achterban... de
- 2:20Speaker 5: revolutionaire garde, te laten zien dat ze niet buigen voor Trump...
- 2:24Speaker 5: terwijl ze achter hun schermen dus wellicht wel degelijk... via
- 2:27Speaker 5: die indirecte communicatie meeschrijven... aan die voorwaarden van die vijfdaagse
- 2:30Speaker 5: pauze
- 2:31Speaker 4: En eerder had Trump ook al gezegd dat hij de
- 2:33Speaker 4: energiecentrales in Iran... zou aanvallen als de straat van Hormuz
- 2:37Speaker 4: dinsdag niet open zou zijn. Nou ja, dat ultimatum stelt
- 2:40Speaker 4: hij nu dus uit. Vijf dagen wordt het pauze. Maar goed,
- 2:44Speaker 4: daar zal Iran hoe dan ook blij mee zijn, toch?
- 2:47Speaker 5: Zeker. Kijk, civiele infrastructuur valt niet onder militaire doelen. En
- 2:50Speaker 5: de afgelopen dagen werd er voor het eerst van beide
- 2:53Speaker 5: kanten eigenlijk openlijk gedreigd om dat soort civiele infrastructuur te
- 2:56Speaker 5: gaan raken. Iran heeft meteen ook teruggedreigd. Als jullie ons
- 3:00Speaker 5: energienetwerk raken, dan slaan wij terug in het Midden-Oosten, in
- 3:04Speaker 5: de Golfstaten bijvoorbeeld. Maar die infrastructuur van Iran is wel belangrijk.
- 3:08Speaker 5: Want die bestaat uit 130 centrales en spant 133.000 kilometer. Ontzettend groot.
- 3:13Speaker 5: Dat kunnen wij ons bijna niet voorstellen als klein landje.
- 3:16Speaker 5: De grootste daarvan, de grootste centrale, staat in Damavand. En
- 3:19Speaker 5: die bedraagt slechts 3,7 procent van de capaciteit. Dus zelfs als
- 3:23Speaker 5: je die zou raken, dan zou je eigenlijk nog heel
- 3:25Speaker 5: weinig effect hebben op het elektriciteitsnetwerk. Dus zo'n aanval is
- 3:29Speaker 5: technisch ook heel moeilijk. Je moet dan op heel veel
- 3:31Speaker 5: verschillende punten elektriciteitscentrales uitzetten. Daarnaast is ook belangrijk dat die
- 3:37Speaker 5: energieinfrastructuur in Iran al ontzettend verzwakt is de afgelopen tientallen
- 3:41Speaker 5: jaren door de sancties. Het is moeilijk om onderdelen te krijgen.
- 3:45Speaker 5: Het is moeilijk om alle productie die Iran heeft te
- 3:48Speaker 5: verkopen aan het buitenland allemaal door die sancties. En daardoor
- 3:51Speaker 5: zijn er al dagelijks drie tot vier uur blackouts in
- 3:54Speaker 5: grote steden, maar over het hele land. En dus die
- 3:58Speaker 5: aanval is én heel moeilijk om effect te hebben... en
- 4:00Speaker 5: als je dat dan zou doen, dan speel je ontzettend
- 4:02Speaker 5: in de hand... van de revolutionaire garde, want die kan
- 4:05Speaker 5: dan aan haar bevolking laten zien... kijk, ze verzwakken ons
- 4:07Speaker 5: al decennia door sancties... en nu gaan ze ook nog
- 4:10Speaker 5: de civiele infrastructuur bombarderen. Dus dat zou van Amerikaans en
- 4:13Speaker 5: Israëliërs kant eigenlijk helemaal geen slimme zet zijn.
- 4:16Speaker 4: Nee, dus Trump is misschien zelf ook wel even blij
- 4:18Speaker 4: met die vijf dagen pauze. Absoluut. Dan is er nog
- 4:21Speaker 4: een stem vandaag. De Omaanse minister van Buitenlandse Zaken uit Omaan.
- 4:27Speaker 4: Die heeft gezegd dat hij werkt aan de veilige doorgang
- 4:29Speaker 4: van schepen... door de straat van Hormuz. Hoe gaat hij
- 4:32Speaker 4: dat dan doen?
- 4:34Speaker 5: Ja, ook wel een bekende stem natuurlijk. Omdat Oman als
- 4:37Speaker 5: bemiddelaar werkte tussen Iran en de VS... voor de nucleaire
- 4:41Speaker 5: onderhandelingen tot vlak voor deze aanvallen. En wat Oman gaat proberen,
- 4:45Speaker 5: of zegt te proberen... is om die onderhandelingsrol in te zetten...
- 4:49Speaker 5: voor het specifieke issue van de straat van Hormuz... Hopende
- 4:53Speaker 5: dat daar de eerste stapjes in toenadering gezet kunnen worden.
- 4:56Speaker 5: En waar hij specifiek aan werkt is wat ze noemen
- 4:58Speaker 5: een safe passage arrangement. Dit gaat eigenlijk verder dan alleen
- 5:01Speaker 5: maar praten. En het gaat om hele technische afspraken over
- 5:04Speaker 5: welke schepen onder welke vlag en eventueel met welke escorte
- 5:08Speaker 5: wel door de straat mogen. Zonder dat de Iraanse marine
- 5:11Speaker 5: of Amerikaanse schepen ingrijpen.
- 5:13Speaker 4: Dankjewel, Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuys.
- 5:16Speaker 3: We blijven bij Iran, want hoe reageert Europa op dit plan...
- 5:19Speaker 3: of althans deze uitspraak van Trump? Europa-verslaggever Geert-Jan Haan is
- 5:23Speaker 3: bij ons. Geert-Jan, vertel maar, wat is de reactie? Wat
- 5:26Speaker 3: moet Europa hiermee?
- 5:29Speaker 6: Nou, in Europa wordt positief gereageerd. Als je kijkt naar
- 5:32Speaker 6: de beurzen, die schieten omhoog, Niels. Gas en olie was
- 5:34Speaker 6: nog nooit zo goedkoop. Keer Starmer reageert positief. En dan
- 5:37Speaker 6: kan je al de eerste reacties laten horen van Friedrich Merz,
- 5:40Speaker 6: Duitse bondskanselier. Die gaf zojuist een persconferentie vanwege deelstaatverkiezingen in Duitsland.
- 5:46Speaker 6: Daar komen we zo over te spreken. Maar even over
- 5:49Speaker 6: Merz en deze oorlog. Want Merz had van het weekend
- 5:51Speaker 6: ook met Trump al gebeld, zei hij. En toen gaf
- 5:54Speaker 6: hij aan, ik heb zelf aan Trump voorgesteld om niet
- 5:56Speaker 6: meer op die energiecentrales te schieten.
- 6:00Speaker 7: Wat betekent dit? Hij claimt eigenlijk de credits voor die
- 6:05Speaker 7: uitspraak van Trump?
- 6:28Speaker 6: Ja, eigenlijk wel, op deze manier. Maar Merts kan ook
- 6:31Speaker 6: een keer een succesje gebruiken, Niels.
- 6:33Speaker 3: Ja, precies. Betekent dit dat er ook een maritieme missie
- 6:36Speaker 3: naar de straat van Hormuz gaat? Jij was vorige week
- 6:38Speaker 3: in Brussel toen erover gesproken werd. Toen werd er eigenlijk gezegd,
- 6:41Speaker 3: de situatie moet wel wat afkoelen... voordat er Europese boten
- 6:45Speaker 3: die kant op gaan
- 6:47Speaker 6: Ja, en dat werd gelijk natuurlijk een vraag voor Merts.
- 6:49Speaker 6: Want als het aan Trump ligt, koelt de situatie af...
- 6:53Speaker 6: Maar er was vorige week al veel verwarring in Brussel
- 6:55Speaker 6: over het mandaat. Dus gaat zo'n missie dan wel of
- 6:58Speaker 6: niet in oorlogstijd? Wat is een afgekoelde situatie? Moet het
- 7:01Speaker 6: helemaal rustig zijn? En wie leidt dan zo'n missie? Nou,
- 7:04Speaker 6: Friedrich Mertz zei zojuist... het is een goed bericht van Trump,
- 7:08Speaker 6: maar dit betekent niet gelijk... dat de Europeanen en NAVO-partners
- 7:11Speaker 6: gelijk in de actiestand zijn.
- 7:13Speaker 7: Ja, je zei al, Duitsland, daar zijn verkiezingen geweest. Nu
- 7:17Speaker 7: weer in een deelstaat Rijnland-Vals. Er komt trouwens nog veel
- 7:21Speaker 7: meer aan. Er zijn ook al verkiezingen geweest. Ja, wat
- 7:24Speaker 7: was er allemaal te doen?
- 7:45Speaker 6: Er waren verkiezingen in Duitsland voor de deelstaat... in Frankrijk
- 7:49Speaker 6: voor de burgemeesters, in Slovenië voor het parlement... en in
- 7:52Speaker 6: Italië een referendum. Morgen krijgen we nog Denemarken met parlementsverkiezingen.
- 7:56Speaker 6: Maar even het laatste nieuws, Niels. Italië. Er was een
- 8:00Speaker 6: referendum afgekondigd door Giorgia Meloni. Die wilde de rechtspraak gaan hervormen.
- 8:05Speaker 6: Italianen zijn normaal niet zo'n fan van referenda... maar kwamen
- 8:09Speaker 6: toch wel voor hun doen vrij actief naar de stembus...
- 8:14Speaker 6: Tegen de 60 procent. Maar het slechte nieuws is voor Meloni...
- 8:17Speaker 6: want de Italianen hebben dit referendum afgeschoten
- 8:21Speaker 3: Dus geen hervorming van de rechtspraak?
- 8:25Speaker 6: Nee, waarbij zij vooral wilde dat de rechtspraak... dus wat
- 8:29Speaker 6: minder links zou zijn en wat meer naar rechts zou overhellen.
- 8:32Speaker 6: Oftewel dat als zij haar anti-immigratieplannen zou doorvoeren... dat rechters
- 8:36Speaker 6: haar wat minder snel zouden terugfluiten. Een kras op haar
- 8:39Speaker 6: cv als premier, maar ze zal niet gelijk aftreden. Dit
- 8:43Speaker 6: is een voorbeeld van gegokt en verloren.
- 8:45Speaker 8: Dan even naar Parijs. Parijs heeft gekozen voor linksbeleid. Hij
- 8:48Speaker 8: is trouw gebleven aan zijn historie, zegt deze Emmanuel Grégoire.
- 8:52Speaker 8: Hij is de nieuwe burgemeester.
- 9:12Speaker 6: Ja, socialist, en dat is een uitslag die dan tegenvalt
- 9:16Speaker 6: voor rechts in Frankrijk. Die hadden er toch wel meer
- 9:19Speaker 6: van verwacht, hadden gehoopt dat ze grote steden in Frankrijk
- 9:22Speaker 6: zouden kunnen veroveren bij deze verkiezingen. Je moet je voorstellen,
- 9:25Speaker 6: er is over twee weekenden uitgesmeerd in 36.000 Franse gemeentes gekozen.
- 9:32Speaker 6: Na de eerste ronde was het bijna overal klaar, behalve
- 9:35Speaker 6: in 1500 steden, en dat waren vooral de grote steden. 1500 gemeenten,
- 9:39Speaker 6: vooral de grote steden. En Rassemblement National hoopte eigenlijk... dat
- 9:43Speaker 6: ze van die grote steden toch wel een paar er
- 9:45Speaker 6: zouden binnenharken. Maar dat is hem niet geworden. Alleen in
- 9:48Speaker 6: Nice heeft een partij gewonnen die aan hun gelieerd is.
- 9:51Speaker 6: En verder hebben ze niet gewonnen in Marseille, niet in Toulon,
- 9:53Speaker 6: niet in Nîmes. Dus dat is een tegenvaller. Maar zegt
- 9:56Speaker 6: het iets voor volgend jaar, voor de presidentsverkiezingen? Dat is lastig,
- 9:59Speaker 6: want dan moet de rest van de Franse politiek... toch
- 10:03Speaker 6: met een gezamenlijke kandidaat zien te komen... die de verbindende
- 10:07Speaker 6: politicus kan zijn.
- 10:08Speaker 4: En Geert-Jan, het zou in Marseille erom spannen, toch? Daar
- 10:10Speaker 4: had het Rassemblement National toch eigenlijk wel op gerekend?
- 10:15Speaker 6: Ja, daar hadden ze zeker op gerekend. Maar ze kwamen
- 10:17Speaker 6: daar toch van een koude kermis thuis. Ze hoopten toch
- 10:19Speaker 6: in het zuiden van Frankrijk op meer succes. Ze hebben
- 10:22Speaker 6: bijvoorbeeld in kleinere steden als Carcassonne en Perpignan wel gewonnen.
- 10:27Speaker 6: Maar de echte grote klapper hebben ze niet gemaakt. Dus
- 10:29Speaker 6: je kunt zeggen dat ze de kickstart in aanloop naar
- 10:31Speaker 6: die presidentsverkiezingen niet hebben meegekregen.
- 10:35Speaker 3: SPD heeft in Rijnland-Vals de deelstaatsverkiezing verloren aan het CDU.
- 10:39Speaker 3: Nu een roep om een leiderschapswissel bij de Sociaaldemocraten
- 10:44Speaker 6: Ja, er moeten koppen rollen. Zo wordt dat dan gezien
- 10:47Speaker 6: bij de Sociaaldemocraten... die totaal geen profiel meer hebben, nergens
- 10:50Speaker 6: eigenlijk succes op kunnen boeken. En er is één man
- 10:53Speaker 6: die eigenlijk de partij zou kunnen redden... omdat hij nou
- 10:55Speaker 6: eenmaal bekend is, en dat is Boris Pistorius. Dat is
- 10:58Speaker 6: de minister van Defensie... Alleen Defensie en SPD, dat is
- 11:02Speaker 6: niet zo lekker samen. Want ja, Defensie en Sociaaldemocraten, zeker
- 11:06Speaker 6: in Duitsland... dat ligt nog altijd gevoelig. Sociaaldemocraten houden nog
- 11:09Speaker 6: steeds tegen... dat bijvoorbeeld Friedrich Merz met zijn CDU... Taurus-raketten
- 11:14Speaker 6: naar Oekraïne zou kunnen sturen. Dus ze trappen op de rem.
- 11:17Speaker 6: En dan krijgt zo'n Boris Pistorius eigenlijk geen kans. Die
- 11:20Speaker 6: zou op persoonlijke titel best wel wat stemmen kunnen binnenharken.
- 11:23Speaker 6: Alleen ze zijn bang dat dan geen traditionele SPD-stemmers zijn.
- 11:27Speaker 6: Maar ja, er is wel wat aan de hand, want
- 11:28Speaker 6: ze hebben dik verloren.
- 11:30Speaker 3: Tot slot, er waren ook parlementsverliezen in Slovenië. Je vertelde
- 11:33Speaker 3: vanochtend al, collega Van Robjet, een groene liberaal... die is
- 11:37Speaker 3: daar de grootste geworden, maar heeft geen meerderheid. Het is
- 11:40Speaker 3: een coalitieland. Evenal met alle, Geertje en Haan. Dus daar
- 11:43Speaker 3: weten we nog niet hoe dat helemaal afloopt. Maar wat
- 11:46Speaker 3: betekent al deze uitslagen nou eigenlijk voor Europa als geheel?
- 11:49Speaker 3: Kun je daar nog iets over zeggen?
- 11:52Speaker 6: Nou, dat het overal een strijd is, wat ik vanochtend
- 11:54Speaker 6: ook zei... tussen pragmatische politiek en populisme. Je zou op
- 11:59Speaker 6: basis van deze dagen kunnen zeggen... dat het populisme nog
- 12:03Speaker 6: niet helemaal is doorgebroken. Maar dan kun je ook zeggen
- 12:05Speaker 6: dat we in Europa... als je geen fan bent van
- 12:07Speaker 6: het populisme... dat je blij mag zijn met de vele
- 12:10Speaker 6: coalitiesystemen die we kennen... dat als er dus roepende minderheden zijn...
- 12:17Speaker 6: dat de stille meerderheid nog altijd ook kan winnen... als
- 12:19Speaker 6: je daarvan houdt. Dat is denk ik een beetje de
- 12:22Speaker 6: gemene deler van deze verkiezingen... waarbij we bij Slovenië nog
- 12:25Speaker 6: steeds benieuwd zijn... of de premier die in Brussel in
- 12:29Speaker 6: de Europese Raad komt te zitten... of dat inderdaad de
- 12:31Speaker 6: liberale collega Van Ropjetten is... of een MAGA- en Orbán-fan.
- 12:35Speaker 6: Dat kan wel weer dan het spel opnieuw op de
- 12:38Speaker 6: wagen brengen.
- 12:39Speaker 3: Dank je wel, Geert-Jan Haan. De podcast Make Europe Great
- 12:42Speaker 3: Again met meer Europees nieuws... die staat
- 12:43Speaker 2: online
- 12:49Speaker 4: De ACM, de Autoriteit Consumentenmarkt, gaat meer onderzoek doen... naar
- 12:53Speaker 4: de overname van bouwbedrijf Volkel Wessels. Tenminste, de Nederlandse activiteiten dan.
- 12:58Speaker 4: En die overname zou gedaan worden door investeerder Hal. Maar
- 13:02Speaker 4: volgens de ACM zijn er risico's rondom concurrentie... en daarom
- 13:05Speaker 4: mag Hal nog geen uitsluitende zeggenschap krijgen... over de grond-, weg-
- 13:09Speaker 4: en waterbouwactiviteiten...
- 13:10Speaker 3: Vorig jaar maakte Hal samen met dochterbedrijf Boscalus bekend... dat
- 13:13Speaker 3: het de Nederlandse activiteit op het gebied van bouw, vastgoed...
- 13:16Speaker 3: en infrastructuur zou overnemen van investeerder Reggeborg. De ACM zegt
- 13:21Speaker 3: dat door de overname een concert ontstaat... met grote bouwbedrijven
- 13:24Speaker 3: die een belangrijke rol spelen... in de infrastructuur van Nederland.
- 13:28Speaker 3: Publieke opdrachtgevers hebben tijdens het onderzoek... hun zorgen geuit over
- 13:31Speaker 3: de keuzemogelijkheden... en mogelijke prijsverhogingen bij grote bouwprojecten... als die
- 13:36Speaker 3: overname doorgaat.
- 13:38Speaker 4: En andere grote bouwbedrijven zijn bezorgd dat zij, na de overname,
- 13:42Speaker 4: minder mogelijkheden hebben om samenwerkingen aan te gaan, zegt de ACM.
- 13:46Speaker 4: Wanneer er een definitief eindoordeel volgt, dat is nog niet duidelijk.
- 13:51Speaker 2: De
- 13:55Speaker 4: Israëli's Amerikaanse start-up Stardust heeft 60 miljoen dollar opgehaald... met een
- 14:00Speaker 4: plan om de opwarming van de aarde tegen te gaan.
- 14:03Speaker 4: En dat willen ze doen door zonlicht in de straat
- 14:05Speaker 4: of sfeer... op een hoogte van circa 12 tot 50 kilometer... te
- 14:09Speaker 4: blokkeren met stofdeeltjes. Wetenschappers hebben nog zorgen over de transparantie...
- 14:15Speaker 4: en ook het toezicht op het plan. Bij ons is
- 14:17Speaker 4: Herman Ruschenberg, klimaatwetenschapper aan de TU Delft. Goedemiddag
- 14:21Speaker 9: Goedemiddag
- 14:22Speaker 4: Stardust heeft grote ambities. Het bedrijf zegt wij kunnen dus
- 14:25Speaker 4: zonlicht tegenhouden... al in de stratosfeer en zo de temperatuur
- 14:29Speaker 4: op de aarde verlagen. Klinkt als een vrij ideale oplossing.
- 14:34Speaker 4: Hoe werkt dat dan?
- 14:36Speaker 9: Nou, ideaal is het niet helemaal, maar in principe zou
- 14:39Speaker 9: het kunnen, ja. Als je met vliegtuigen of met raketten
- 14:43Speaker 9: of ballonnen... kun je stof naar de stratosfeer brengen. Dat
- 14:46Speaker 9: laat je daaraan los, dat blijft daaraan hangen. En al
- 14:49Speaker 9: die stof deelt in het Amerikaanse zonlicht. Het zonlicht dat
- 14:52Speaker 9: niet op de aarde komt, warmt de aarde ook niet op.
- 14:55Speaker 9: Dus de aardekoelte gaat grosso modo een beetje eraf.
- 14:57Speaker 4: Ja, maar ik hoor een maar in uw stem. Want
- 15:00Speaker 4: zijn er dan ook nog wat nadelen aan dit plan?
- 15:03Speaker 9: Ja, kijk, er zijn heel veel onbegrepen factoren nog. Je
- 15:08Speaker 9: hebt voordelen. De temperatuur gaat omlaag. Dat wil je bereiken.
- 15:12Speaker 9: Maar tegelijkertijd kan je ook al een nadeel hebben... van
- 15:15Speaker 9: weerspatronen die gaan veranderen.
- 15:17Speaker 4: En hoe
- 15:18Speaker 9: die gaan veranderen, dat weten we nog niet. Dus het
- 15:21Speaker 9: is allemaal nog voorbarig wat ze dan willen. Bij Stardust...
- 15:26Speaker 4: Maar goed, die effecten op weerpatronen en het klimaat. Je
- 15:31Speaker 4: zou zeggen, als er een plan is om die stofdeeltjes
- 15:34Speaker 4: in de ruimte te brengen... dan hebben ze daar ook
- 15:36Speaker 4: over nagedacht
- 15:38Speaker 9: Nou, ik denk het nog niet. Dit is heel sterk
- 15:41Speaker 9: technologie gedreven. Dus heel sterk vanuit de gedachte van technologie
- 15:46Speaker 9: lost al je problemen op. Dus als we stof brengen,
- 15:49Speaker 9: koelt de aard af... en dan is het probleem van
- 15:50Speaker 9: klimaatverandering weg. Maar als je kijkt naar alle andere wetenschappers
- 15:55Speaker 9: die hiermee bezig zijn... en kijkt naar de consequenties hiervan...
- 15:58Speaker 9: dus met klimaatmodellen simuleren wat er zou kunnen gebeuren... dan
- 16:01Speaker 9: zie je dus dat er eigenlijk nog helemaal geen goed
- 16:03Speaker 9: inzicht is... in wat de consequenties hiervan zouden kunnen zijn
- 16:06Speaker 9: op langere termijn.
- 16:08Speaker 4: En dat
- 16:08Speaker 9: doet Stardust ook niet aan. Die zit niet in die wereld.
- 16:11Speaker 4: Nee. Oké, er zijn dus nog heel veel mitsen en maren,
- 16:14Speaker 4: haken en ogen. Wat wij ons nog afvroegen, dit gaat
- 16:17Speaker 4: over activiteit in de stratosfeer. Kan een bedrijf dat zomaar doen?
- 16:21Speaker 4: Want van wie is die ruimte
- 16:24Speaker 9: Nou, dat is op zich interessant. Want er is geen
- 16:26Speaker 9: goede wet en regelgeving voor. Dus een land zou dat
- 16:31Speaker 9: kunnen doen. Een land of een bedrijf. Ze zeggen Elon Musk,
- 16:35Speaker 9: die heeft toch geld genoeg... Hij doet het ook al
- 16:37Speaker 9: aan Starlink, dat heeft hij ook al zelf opgetuigd. Het
- 16:40Speaker 9: zou kunnen. Dus ik denk ook dat de overheden veel
- 16:46Speaker 9: proactiever zouden moeten zijn... zowel in het ontwikkelen van deze technieken...
- 16:50Speaker 9: want je moet die kennis wel in huis hebben... voor
- 16:52Speaker 9: het geval dat je het nodig hebt... als ook voor
- 16:55Speaker 9: het opzetten van regulering en de juridische kant van de zaak.
- 17:00Speaker 9: Want als je dit gaat toepassen... En je krijgt dan
- 17:03Speaker 9: te maken met positieve en negatieve effecten. Hoe ga je
- 17:05Speaker 9: dan om met de negatieve effecten? Hoe
- 17:07Speaker 4: ga je
- 17:07Speaker 9: om met de ethische kant van de zaak? De overheden
- 17:10Speaker 9: lopen een beetje achter de feiten
- 17:11Speaker 4: aan. Want Elon Musk ging zich met zijn Starlink-satellieten... ook
- 17:16Speaker 4: bemoeien met geopolitieke zaken, de oorlog in Oekraïne bijvoorbeeld
- 17:19Speaker 9: Precies.
- 17:20Speaker 4: Maar goed, is er dan ook een risico dat in
- 17:22Speaker 4: dit geval dan Stardust... één commerciële partij, te veel macht
- 17:26Speaker 4: krijgt straks... over klimaatinterventie, die dan de hele planeet raakt?
- 17:30Speaker 4: Eh
- 17:32Speaker 9: Als overheden nu niet zelf actiever worden hier in dit veld...
- 17:36Speaker 9: dan zou dat kunnen, ja. Want de partijen hierachter zijn
- 17:40Speaker 9: dus de mensen die heel veel geld hebben. En ook
- 17:43Speaker 9: denken dat technologie de antwoord op al je problemen is. Ja,
- 17:47Speaker 9: dan kan dat gebeuren.
- 17:48Speaker 3: Maar van de Amerikaanse overheid valt het op dit terrein
- 17:51Speaker 3: misschien niet te verwachten
- 17:53Speaker 9: Nee, de overheid zelf is verdeeld, hè. Er zijn Amerikaanse staten,
- 18:00Speaker 9: die hebben ook expliciet al wetten aangenomen... of die behandelen
- 18:03Speaker 9: nu wetgeving om het te verbieden. En dat was sterk
- 18:06Speaker 9: gedreven vanuit de evangelische invalshoek. Want je zal niet met
- 18:11Speaker 9: de schepping van de heer rommelen. Die gedachte zit erachter.
- 18:15Speaker 9: Maar je hebt ook een sterke drijfveer vanuit Silicon Valley.
- 18:20Speaker 9: Wij kunnen alles oplossen zonder overheid. En we kunnen er
- 18:23Speaker 9: geld mee verdienen.
- 18:25Speaker 3: Het is een beetje de omgekeerde wereld. Niks doen aan
- 18:27Speaker 3: de klimaatverandering zelf... maar dan weer een chemische oplossing bedenken
- 18:30Speaker 3: om het te dempen... zoals iedereen ook aan de OZEMPIC gaat,
- 18:33Speaker 3: in plaats van minder te eten
- 18:35Speaker 4: Dat is een hele andere
- 18:36Speaker 3: discussie. Maar het lijkt er wel
- 18:38Speaker 4: op. Dank voor de toelichting. Herman Ruschenberg, klimaatwetenschapper aan de
- 18:41Speaker 4: TU Delft.
- 18:43Speaker 3: Ja, Lisbeth, hou jij ook zo van een heerlijk ontbijtbuffet
- 18:47Speaker 3: na een hotelovernachting
- 18:49Speaker 4: Ja, plastic plakjes kaas kan ik erg waarderen, ja.
- 18:51Speaker 3: Plastic plakjes kaas, dan zit je in het goedkopere segment
- 18:54Speaker 3: natuurlijk
- 18:54Speaker 4: Zeker,
- 18:55Speaker 3: nou ja. Laten we even kijken naar een luxe ontbijt.
- 18:59Speaker 3: Heel veel mensen zijn er dol op. En er is
- 19:01Speaker 3: een nieuwe, vrij vreemde trend ontstaan in Amerika. Zo'n geheten buffetbuffet.
- 19:07Speaker 3: die sluipen hotels binnen, dus die hebben daar niet overnacht...
- 19:09Speaker 3: en gaan dan genieten van een gratis ontbijt. Sommigen posten
- 19:13Speaker 3: daar dan zelfs filmpjes van op social media, zoals deze vrouw.
- 19:16Speaker 1: I just snuck in this hotel for some free breakfast...
- 19:19Speaker 1: and that's the best thing I done did. I'm gonna
- 19:21Speaker 1: sit right here on this bench and enjoy it. En
- 19:24Speaker 1: ik ga terug voor een seconde. We zijn hier. We
- 19:29Speaker 1: gaan terug voor een seconde. Ze gaat voor nog een
- 19:31Speaker 3: keer gratis. Mensen nemen soms ook bakjes mee. Ze zegt,
- 19:35Speaker 3: ze maken het zo makkelijk om een gratis hotelontbijt te krijgen.
- 19:39Speaker 3: Het is maar één voorbeeld van de trend. Amerikaanse nieuwszender
- 19:42Speaker 3: Fox News schrijft erover. Sommige buffetcrashers gaan op hun gemakje zitten.
- 19:47Speaker 3: Naast welbetalende gasten om vervolgens ook nog met bewerbakjes... Dit
- 19:51Speaker 3: waren
- 19:52Speaker 4: geen Nederlandse toeristen?
- 19:54Speaker 3: Deze mevrouw was... Hoewel, je zou het de Nederlanders eerder toedichten, toch?
- 19:58Speaker 3: Ja
- 19:58Speaker 4: die gierige knierte
- 19:59Speaker 3: Ik ken wel iemand die het brood van tafel at...
- 20:01Speaker 3: van de couverts die dan op terrasjes in Zuid-Frankrijk neer
- 20:06Speaker 3: waren gezet. Maar goed, daar berok je niet zoveel schade mee.
- 20:09Speaker 3: Want dat is gewoon eten wat niet opgegeten is. Maar...
- 20:14Speaker 4: Mijn ervaring is bij hotels, als je dan bij het
- 20:16Speaker 4: hotel ontbijt... doe ik liever buiten de deur trouwens... maar
- 20:19Speaker 4: als je daar dan bent, dan staat er iemand in
- 20:21Speaker 4: die vraag naar je kamer.
- 20:22Speaker 3: Ja, ik vind dit ook best vreemd
- 20:24Speaker 4: Maar misschien in die grote Amerikaanse hotels dat het veel
- 20:26Speaker 4: massaler is.
- 20:27Speaker 3: Ja, of je gokt een kamernummer en dan hoop je
- 20:29Speaker 3: dat het nog niet vergeven is. Als je vroeg gaat,
- 20:32Speaker 3: heb je wel kans dat er nog weinig ontbijters zijn geweest.