Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / SHËRBËTORI QË GJETI NUSEN Bekimi i Providencës — Perëndia Punon në Hapat e Thjeshtë Zanafilla 24:1–67
Transcript
- Shërbëtori që gjeti nusen (Zanafilla 24) Le të lexojmë së bashku vargjet kyçe të kapitullit. Së pari, vargu 12: "O Zot, Perëndia e zotërisë tim, Abraham. Të lutem, bëj që sot të kem mundësinë të kem një takim të lumtur. Trego dashamirësi ndaj Abrahamit, zotit tim." "Aij s'kishte mbaruar së foluri kur ja, doli Rebeka me shtambën në shpatullën e saj. Ajo është e bija e Bethuelit, birit të Mikaelit, gruaja e Nahorit dhe vëllai i Abrahamit." Dhe vargu 67: "Dhe Isaku e futi Rebekën në çadrën e Sarës, nënës së tij, dhe e mori me vete. Ajo u bë gruaja e tij dhe ai e dashuroi. Kështu, Isaku u ngushëllua mbas vdekjes së nënës së tij." Kapitulli 24 është kapitulli më i gjatë i gjithë Zanafillës, 67 vargje. Dhe s'ka asnjë mrekulli, asnjë ëngjëll, asnjë zë nga qielli. Ka vetëm një shërbëtor besnik, disa deve, një pus dhe një vajzë që vjen të ujitë. Por Perëndia është i pranishëm në çdo hap, jo me spektakël, por me providencë të heshtur. Kjo është historia e dashurisë dhe mbi të gjitha e Perëndisë që i lidh njerëzit e duhur në vendin e duhur, në kohën e duhur. Konteksti historik dhe kulturor Abrahami tashmë ishte plak, i vjetër, i rritur në moshë (vargu 1). Isaku kishte rreth 40 vjeç dhe ende i pamartuar. Në atë kohë, martesa ishte shumë, po shumë e rëndësishme. Jo vetëm si çështje personale, por si çështje beslidhjeje. Kush do të barte premtimin? Me kë do të bashkohej fara e Isakut? Abrahami e dinte të saktë: jo me vajzat kananease. Pse? Sepse ata vinin nga kultura dhe besime të tjera dhe bashkimi me to do të rrezikonte besimin e brezave të ardhshëm. Prandaj urdhri ishte i qartë: "Shko në Haran, te familja ime, dhe gjej nusen atje." Shërbëtori — shumë studiues besojnë se ishte Eliezeri i Damaskut (Zanafilla 15:2) — u bë i ngarkuar me misionin më të rëndësishëm të jetës së tij dhe ai e mori shumë seriozisht. 10 deve, dhurata të shumta, udhëtim prej qindra kilometrash. Por gjëja e parë që bëri kur mbërriti në Haran: u lut. Jo strategji, jo biseda diplomatike, por vetëm lutje. Dhe lutja e tij është modeli i çdo lutjeje misionare: specifike, e besueshme dhe e lidhur me premtimin e Perëndisë. Të ndalemi së bashku tek 9 vargjet e para: Betimi i Abrahamit Abrahami i kërkon shërbëtorit të betohet duke vënë dorën nën kofshën e tij (vargu 2) — zakoni i lashtë i betimit solemn, ku në mënyrë simbolike lidhej fara e ardhshme si dëshmitare e fjalës. Betimi kishte dy kushte: Mos merr nuse nga kananenjtë. Mos e ço Isakun mbrapsht atje. Kushti i dytë është po aq i rëndësishëm sa i pari. Isaku duhet të mbetet në tokën e premtimit. Nusja do të vinte tek ai, jo ai tek ajo. Premtimi kishte adresë: Kanaan. Shërbëtori pyeti: "Po nëse vajza nuk do të vijë?" Dhe Abrahami ia sqaroi: "Zoti do të dërgojë engjëllin e vet para teje" (vargu 7). Besimi i Abrahamit: providenca do të hapte rrugën, detyra e shërbëtorit ishte vetëm të shkonte. Vargjet 10-27: Lutja te pusi Shërbëtori mbërrin në Haran dhe u ndal tek pusi i qytetit — vend ku vajzat vinin të ujitnin në mbrëmje — dhe u lut me saktësi: "Zot, bëj sot që të ndodhë kjo: vajza të cilës do t'i meje 'më jep ujë të pi' dhe ajo do të thotë 'pi ti dhe do t'u jap ujë edhe deveve tua', le të jetë ajo që ke caktuar." (vargjet 12-14) Kjo ishte një shenjë shumë specifike, jo vetëm mirësjellje e zakonshme, por dhe provokative. Deri në 10 deve! Tani, 10 deve që të pinin ujë... ato pinin 20 deri në 30 litra ujë secila. T'u jepje ujë të gjithave do t'i kushtonte sforco shumë të madhe. Shenja nuk kërkonte vetëm mirësi, kërkonte bujari të jashtëzakonshme dhe lodhje të tejskaqshme. Ajo që ndodhi pastaj ishte gjëja e mrekullueshme: para se të kishte mbaruar së foluri, ja Rebeka vinte (vargu 15). Para se të mbaronte lutja, Rebeka kishte dalë nga shtëpia. Para se shërbëtori të mbërrinte, Perëndia kishte koordinuar lëvizjen e dy njerëzve në dy vende të ndryshme, pa e ditur asnjëri. Ishte vajzë e bukur, ende e pamartuar, dhe bëri pikërisht çfarë kishte kërkuar shërbëtori: ujë, pastaj pa u pyetur shkoi e u dha ujë edhe deveve. Shërbëtori e shikonte në heshtje (vargu 21). Kjo është tabloja e providencës: Perëndia në heshtje, njeriu në veprim dhe dy jetë që lëvizin drejt njëra-tjetrës. Vargjet 28-60: Një histori që ritregohet Labani, vëllai i Rebekës, i hap shtëpinë shërbëtorit. Vini re motivin e parë që regjistron teksti: Labani pa byzylykët e arit dhe varset te motra e vet (vargu 30). Labani fillon si një njeri i interesuar në pasuri — dhe këtë karakter do ta shohim sërish tek Jakobi. Por shërbëtori nuk hëngri para se të fliste: "Nuk do të ha derisa të them fjalët e mia" (vargu 33). Pastaj ritregoi të gjithë historinë nga fillimi. Po pse e ritregon? Sepse providenca e Perëndisë ia vlen të ritregohet. Kur Perëndia bën diçka të madhe, dëshminë e tregojmë plotësisht, jo me shkurtesa. Dhe Labani e Bethueli i dhanë përgjigjen e duhur: "Kjo erdhi nga Zoti, ne s'mund të mejmë as po, as jo" (vargu 50). Edhe familja pagane e njohu dorën e Perëndisë. Pyetja finale i drejtohet vetë Rebekës: "A do të vish me mua?" (vargu 58). Ata e pyetën atë, jo vendosën pa të. Dhe ajo u përgjigj me një fjalë: "Do të vij" (Lekh-Lekha — e saja, "shko ti vetë", e njëjta thirrje si e Abrahamit te Zanafilla 12:1). I njëjti guxim: lër vendin, familjen, shtëpinë dhe shko drejt së panjohurës, te një njeri që s'e ke parë kurrë, në një tokë që s'e njeh. Besimi i Rebekës kopjon besimin e Abrahamit. Familja e bekon Rebekën me fjalë profetike: "Motra jonë, u bëfsh mijëra mijëfisht dhe fara jote le të marrë portat e armiqve të saj" (vargu 60) — thuajse fjalë për fjalë bekimi i Abrahamit pas Moriahit (Zanafilla 22:17). Bekimi i Abrahamit po kalonte te nusja e birit. Fara vazhdon. Vargjet 61-67: Takimi i dashurisë Isaku kishte dalë në fushë të meditonte në mbrëmje (vargu 63). Fjala origjinale hebraike për "meditim" këtu është e rrallë dhe me diskutime, por kuptimi i përgjithshëm është: ai po ecte i qetë, i vetmuar, i menduar. Ndoshta po lutej, ndoshta po priste, ndoshta po mendonte për nënën e humbur. Çfarë ndodh tek ky varg është diçka shumë e bukur: Isaku, njeriu i premtimit, ai që mbajti drutë mbi supë në Moriah, tani ecën i qetë në fushë dhe pret. Nuk e di se kush po vjen, por ai mediton. Dhe ngre sytë lart — sërish kjo frazë e bukur — dhe pa devetë duke ardhur! Rebeka e pa, pyeti, mori velën dhe u mbulua (vargu 65) — një shenjë respekti ndaj dhëndrit. Shërbëtori ia tregoi të gjitha. Dhe Isaku e solli Rebekën në çadrën e Sarës, nënës së tij, e mori si grua dhe e deshi (vargu 67). Dashuria erdhi dhe ishte e vërtetë. Por teksti shton edhe diçka që të ngroh zemrën: Isaku u ngushëllua mbas vdekjes së nënës së tij. Tre vjet pas vdekjes së Sarës, Isaku ende mbante dhimbjen. Rebeka nuk zëvendësoi Sarën, por solli ngushëllim. Perëndia shëron dhimbjen me dashuri të re. Fjalët kyçe të kapitullit Mbarë / Mirësi (vargu 12) — Fjala origjinale Hesed: dashuri beslidhjeje, mirësi e palëkundur, besnikëri. Një nga fjalët më të pasura të Dhjatës së Vjetër. Shërbëtori u lut: "Shfaq Hesed-in tënd te zoti im." Kjo s'është thjesht fat i mirë, është karakteri i Perëndisë që vepron brenda historisë. Perëndia nuk na jep rastësi, na jep Hesed. Para se të mbaronte (vargu 15) — Fjala origjinale Terem Khilah, që do të thotë "para se të përfundonte", para fundit të fjalës. Perëndia kishte nisur përgjigjen ndërsa shërbëtori fliste. Isaia 65:24 e premtom këtë: "Para se të thërrasin, unë do t'u përgjigjem." Perëndia nuk dëgjon e pastaj planifikon; Ai planifikon edhe para se ne të pyesim. Do të vij (vargu 58) — Fjala origjinale Elekh. Do të shkoj, do të eci. Një fjalë me të njëjtën rrënjë me Halakh (ecja e Abrahamit, kap. 12:4). Rebeka tha "do të eci" njësoj si Abrahami. Besimi s'ka gjini dhe providenca s'ka kufij. E deshi (vargu 67) — Fjala origjinale Ahav: dashuri e thellë personale. Hera e parë në Bibël që kjo fjalë përdoret për dashurinë mes burrit dhe gruas. Dashuria biblike nuk ndahet nga angazhimi: Isaku e mori Rebekën si grua dhe pastaj e deshi. Sot bota thotë: "Nëse nuk e ndjen dashurinë, s'martohesh." Bibla thotë: dashuria rritet brenda angazhimit. Lidhja me Krishtin dhe Dhjatën e Re Këtu kemi një kapitull me pamje të bukura të Ungjillit: Shërbëtori është figura e Frymës së Shenjtë — i dërguar nga Ati me mision të qartë për të gjetur nusen e Birit. Mënyra si punon shërbëtori i ngjan mënyrës si punon Fryma: ai nuk flet për veten, flet gjithmonë për Abrahamin dhe Isakun ("Unë jam shërbëtori i Abrahamit, Zoti im e ka bekuar"). Jezusi tha: "Ai [Fryma] nuk do të flasë nga vetvetja, por do të thotë çfarë do të dëgjojë..." (Gjoni 16:13). Fryma nuk tërheq vëmendjen te vetja, e tërheq drejt Krishtit. Shërbëtori sjell dhurata para se Rebeka të takonte Isakun (vargjet 22, 53) — ashtu si Fryma u sjell dhunti besimtarëve (1 Korintasve 12) para ditës kur do ta shohim Krishtin faqe për faqe. Rebeka vendos me besim pa e parë ende Isakun — ashtu si ne besojmë pa e parë (1 Pjetrit 1:8). Dashurinë e ndiejmë para takimit të plotë. Takimi i vjetër: Isaku doli në fushë dhe erdhi drejt saj — ashtu siç Krishti do të vijë drejt nesh dhe besimtarët do të ngrenë velën (një nderim me njëri-tjetrin) dhe do të hyjnë në çadrën, në shtëpinë e Atit (Gjoni 14:2-3). Aplikimi për ne sot Njerëzit, kur nisim diçka të rëndësishme — punë, udhëtim, martesë — kanë zakon e thonë "Në dashtë Zoti", jo si formulë, por si rrëfim: "Unë nisem, por Ai drejton." Shërbëtori i Abrahamit e jetoi saktësisht këtë: nisi udhëtimin, por la hapat e tij në duart e Perëndisë. Nga ky kapitull mësojmë: Lutu para se të planifikosh. Shërbëtori kishte 10 deve, dhurata dhe plan, por para se të bënte ndonjë hap, ai u lut. Dhe lutja e tij ishte specifike: jo "më beko udhëtimin", por "më trego shenjën sot". Perëndia nderon lutjet specifike sepse saktësia tregon besim real, jo fjalë të përgjithshme. Para vendimeve të mëdha — punës, martesës, shërbesës — lutu me saktësi. Trego dëshminë e plotë, pa shkurtesa. Shërbëtori i ritregoi gjithë familjes çdo hap, çdo shenjë, çdo udhëzim. S'u mundua të bënte blerësin e mirë me argumente bindëse, thjesht tregoi çfarë kishte bërë Perëndia. Kur dëshmon, trego historinë e plotë; njerëzit ndryshojnë nga historitë, jo nga argumentet. "Kjo erdhi nga Zoti" — njohja e drejtë e providencës. Labani dhe Bethueli (paganë) e panë dhe panë: "Kjo erdhi nga Zoti." Sa shpesh ne besimtarët e humbasim providencën e Perëndisë duke e quajtur rastësi, fat apo punë njerëzish? Mëso ta lexosh jetën si shërbëtori: shiko, njoh dhe falëndero. Perëndia punon edhe kur s'e shohim, por ata me sytë e hapur e shohin më shumë. Do të vij edhe kur s'e ke parë destinacionin. Rebeka po shkonte tek një njeri që s'e kishte parë kurrë, në një tokë që s'e njihte. Besimi shpesh të çon drejt së panjohurës. Kur Perëndia të thërret, pyetja e parë nuk është "Çfarë do të gjej atje?", por "Kush më dërgon?". Nëse Ai dërgon, mjafton. Nxitosh, por mos ngurro. Familja e Rebekës i tha shërbëtorit: "Le të rrijë 10 ditë" (vargu 55). Ai këmbënguli: "Mos më vonesa!" (vargu 56). Providenca ka ritmin e vet dhe nganjëherë, kur Perëndia e ka bërë të qartë, vonesa nuk është kujdes, por frikë. Kur Perëndia ka folur qartë, lëviz! Dashuria rritet brenda angazhimit. Isaku e mori Rebekën dhe pastaj e deshi, jo e kundërta. Sot kultura thotë: "Ndjeje dashurinë, pastaj angazhohu." Bibla thotë: "Angazhohu me ndershmëri dhe dashuria rritet." Kjo vlen jo vetëm për martesën, vlen edhe për kishën, për miqësinë, për shërbesën. Dashuria e thellë lind nga angazhimi i qëndrueshëm, jo nga emocionet e para. Çfarë mësojmë nga ky kapitull? Zanafilla 24 na tregon shërbëtorin besnik që u lut para se të vinte planin në jetë; Rebekën tek pusi para se të kishte mbaruar lutjen; dëshminë e plotë të ritreguar; "Do të vij" e Rebekës si Lekh-Lekha e saj; dhe Isakun që e deshi gruan e vet dhe u ngushëllua. Perëndia s'ka nevojë për spektakël. Punon me deve, puse dhe vajza që vijne të mbushin ujë — dhe ndryshon jetët. Mbaj mend këtë varg: "Se ti kishte mbaruar së foluri, ja, Rebeka vinte." — Zanafilla 24:15 Perëndia kishte nisur të vepronte ndërsa shërbëtori po fliste. Ndoshta edhe për lutjen tënde Ai ka nisur tashmë. Paqja dhe hiri i Perëndisë qoftë me ju. Zoti ju bekoftë!