Latest / The Gardening School / #45 Tuinieren met kinderen: kleine zaadjes, grote lessen

Transcript

#45 Tuinieren met kinderen: kleine zaadjes, grote lessen · The Gardening School

0:07
Leuk dat je luistert naar de podcast van de garding School
0:09
van Mayan June. We maken de enorme hoeveelheid
0:12
informatie over de tuin eenvoudig en leuk door te praten
0:15
met experts en bekende tuiniers, zodat jij een echt goede tuinier
0:18
wordt. Ga je mee de tuin in?
0:26
Leuk dat je luistert naar een nieuwe aflevering van de
0:28
Gardaming School. Vandaag zit ik hier met lydion
0:30
van de moestuinschool. Lydion groeide op met
0:32
moestuinieren, maakte van haar passie haar werk.
0:35
Ze is opgeleid als Dramadocent, pedagogisch professional,
0:38
permacultuur, designer en moestuincoach.
0:39
Samen met haar gezin woont op de Veluwe, waar ze een voormalig
0:43
paardenweiland omtoverde tot een eetbare tuin van 2000 m² met
0:48
moestuinkast voedselbosje en boomgaard.
0:49
Een groot deel van het jaar levert ze het zelfvoorzienend
0:51
uit hun tuin. Nou, Dat is een hele uitleg,
0:54
maar fijn dat je er bent, Lilian.
0:55
Jawel. Welkom je noemt de moestuin jouw
0:58
tweede natuur kun je eens uitleggen hoe dat zit.
1:00
Nou, Ik denk dat ik dan even een gedichtje voor je ga voorlezen.
1:04
Dat staat aan de ja. Één van de eerste bladzijdes van
1:06
mijn boek, en dat schreef ik Toen ik naar een foto keek van
1:09
mijn dochter. Toen als peuter stond ze In de
1:13
tuinkas en stond ze met haar knuffeltjes en toen keek ze zo
1:15
om zich heen. En toen, nou ja, ik zag die foto
1:17
en toen heb ik een gedichtje geschreven.
1:20
Het liefst plant ik een zaadje in je hart en In de aarde.
1:24
Het Kiemt, groeit, bloeit, geeft oogst, geeft waarde waarde aan
1:29
wie We zijn aan wie wij geven aan hen die net ontdekken,
1:33
dansen, zingen, Spelen, het nieuwe leven kijken, verbazen
1:37
Samen, verbinden, voelen van oerkracht, graven speuren,
1:42
vinden niet wachten. Dus ik plant terwijl ik droom en
1:46
zing met handen In de aarde de kleine om me heen.
1:51
Dat geeft mijn leven zin. Dus Ik denk ik, ik las eenquote
1:56
van de week dat iemand zei, Weet je, tegenwoordig is
1:59
moestuinieren en met een eetbare tuin bezig zijn en met je
2:03
voedsel. Dat is tegenwoordig een passie
2:05
en een hobby. Terwijl vroeger was het gewoon
2:08
normaal, was het gewoon leven, was het gewoon leven en ik Toen
2:12
ik deze vraag nou hoorde, dacht ik, ja, weet je een tweede
2:16
natuur? Het is eigenlijk bijna een soort
2:17
de eerste natuur. Toen ik moeder werd, dat het
2:19
voor mij als een ja ik schreef als oerkracht als een oerding
2:23
voelde van, hé, Ik wil gewoon voor mijn kind de meest gezonde
2:27
voeding en Ik wil gewoon We zijn onderdeel van de natuur.
2:30
Ik wil met de natuur. Haar opvoeden.
2:34
Dus voor mij voelt het heel vanzelfsprekend en Daarom is het
2:37
een tweede of Misschien wel een eerste natuur om dit gewoon te
2:40
doen. Ja precies nou, vandaag gaan we
2:43
het hebben over die combinatie van kinderen, natuur en
2:45
moestuinieren. Maar ik Ik kan mezelf ook wel
2:48
voorstellen dat het net zo interessant kan zijn voor Mensen
2:50
die geen kinderen om hun heen hebben tartelen.
2:52
Dus er zitten vast heel veel raakpunten in die ook voor
2:55
volwassenen gelden. Dus Laten we er maar eens gewoon
2:57
induiken. Onlangs kwam je nieuwe boek
3:04
plant een zaadje uit waar je het gedicht net uit voorlas.
3:07
Waarin je opvoeders helpt om natuur en moestuinieren een
3:10
vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven te maken.
3:13
Voor wie heb je dit boek? Geschreven nou allereerst voor
3:17
al mijn vriendinnen die dan op het schoolplein stonden en
3:19
zeiden, ja, maar die doen wat jij doet, dat kan ik helemaal
3:23
niet. En dan kwam ik mijn dochter
3:25
ophalen bij hun kinderen en dan keek ik naar hun moestuin.
3:28
Bakje zo ergens In de hoek van de tuin en dan zag ik eigenlijk
3:31
altijd direct. De reden Waarom dingen niet
3:34
werkten en Er zijn Natuurlijk heel veel boeken geschreven voor
3:37
kinderen. Superleuke moest en boeken
3:39
waarin ze dan kunnen zeggen, nou, hé, vraag dit nog even aan
3:42
je ouders of ze je willen helpen?
3:44
Er zijn fantastische boeken voor volwassenen geschreven, Maar ik
3:47
miste als docent een pedagoog dat boek waarin het echt gaat
3:50
over hoe doe je het Samen? Ja, voor wie is het?
3:54
Ja voor Iedereen die met kinderen om zich heen leeft en
3:58
voor mij is dus opvoeders een heel groot begrip.
4:00
Ik heb het vaak over het gezin, Maar dat kan ook zijn dat het
4:03
een pedagogisch professional In de kinderopvang is een leraar,
4:06
opa en oma, de buurvrouw of jijzelf met je gezin.
4:10
En voor Iedereen die meer die verbinding wil maken met de
4:14
natuur, meer kinderen daarin mee wil Laten nemen meer mee wil
4:18
nemen. Om ja, Ik denk een soort
4:21
bewustwording van hoe mooi de aarde is mee te geven In de
4:25
opvoeding. En je zegt het net volgens mij
4:27
ook al. Het gaat dus niet Alleen maar om
4:29
een zaadje zaaien, maar om die verbinding zoeken.
4:32
Dus Het is meer dan Alleen Maar de praktische daad.
4:34
Absoluut voor mij is dat zaadje ik.
4:37
Ik schrijf ook in het boek en Dat is een beetje plant en
4:39
zaadje in hun hart en In de aarde.
4:43
Dus voor mij kijk het, Ik heb, We hebben het over kinderen,
4:46
Maar het gaat ook over onszelf, hè?
4:48
Het gaat ook over onze. Misschien wel kinderlijke
4:51
verbazing? Het eigen zaadje weer in ons
4:54
hart planten om gewoon te zien hoe mooi en waanzinnig de natuur
4:58
is waar wij onderdeel van zijn en op het moment dat je in die
5:03
moestuin gaat en dat je dat letterlijk Misschien dat zaadje
5:05
plant en aan kinderen kan Laten zien dat dat ons kind dat Het
5:08
gaat groeien en dat Het gaat bloeien en daarna weer afsterft
5:11
en weer terug In de aarde wordt opgenomen.
5:13
En weer voeding wordt voor een volgend plantje, dan hebben we
5:16
het over leven. Dus Als je daar mee bezig bent,
5:19
ben je aan het verbinden voor mijn idee en Ik heb dat zelf ook
5:23
heel erg gemerkt dat. Eigenlijk doordat Alleen als een
5:26
baby peuterkleuter over alles. Wow, Wow, Wow Mama, kijk, wow,
5:31
wat is dit, weet je of een vlinder of die die verbazing en
5:35
verwondering dat op het moment dat je dat gaat doen ga je
5:38
verbinden, dus Daarom gaat moestuinieren voor mij of met de
5:42
natuurbeleving bezig zijn gaat over verbinden, want We zijn
5:45
natuur, dus wij herinneren ons altijd.
5:50
Verhalen avonturen van Van ook jij en ik ook van vroeger dat je
5:54
In de natuur was of doordat je iets ruikt of proeft of hoort of
5:57
ziet. Herinnert zelfs, ons lijf zich
6:01
dingen weer. Kun je eens een voorbeeld
6:03
noemen? Nou, Het is Misschien, We hebben
6:05
het nu over kinderen, Maar ik doe bijvoorbeeld ook
6:07
natuurbeleving voor ouderen met dementie.
6:09
En dan denken we heel vaak dat, ja, zij kunnen zich helemaal
6:12
geen dingen meer herinneren, hè? Een geheugen is heel slecht, dus
6:15
aanhalingstekens. Er zit een ziekte overheen, maar
6:19
op het moment dat ik iemand aan een stukje boomscoors laat
6:23
voelen of aan een hertengewi. Dan kunnen ze soms met hun hoofd
6:26
niet meer begrijpen dat het een hertenige wei is of wat voor
6:30
boom Het is. Maar nog eens komt er zo ergens
6:33
vanuit het binnenste nog een herinnering.
6:36
Mijn ouders hadden vroeger altijd dit zo op de schoorsteen
6:39
staan en dan was het zo lekker warm en dan ging mijn moeder
6:42
altijd een verhaal voor lezen. En dan heel even breek je daar
6:46
doorheen. Bijzonder dat dat zo op die
6:48
manier. Werkt inderdaad ik.
6:49
Had dus met muziek, of niet? Het is hetzelfde als muziekje.
6:52
Je lichaam heeft allerlei herinneringen.
6:54
Kijk, Wij hebben Natuurlijk in ons hele systeem.
6:56
We kunnen er patronen kijken In de natuur, maar die hebben we
6:59
allemaal zelf ook in ons lichaam.
7:01
En ik, nou ja, Ik heb vroeger de theateropleiding gedaan en Dat
7:05
was allemaal op basis van fysiek theater.
7:07
En Ik weet nog wat een docent altijd zei Van Als je tekst
7:10
leert, ga bewegen, doe de bewegingen erbij, want je
7:13
lichaam herinnert het zich dan weer en dat heb ik altijd
7:15
gedaan. Dus op het moment dat je dingen
7:17
gaat doen, gaat je lichaam geheugen maken, dus ook Als je
7:22
als kind eigenlijk direct al In de tuin bezig bent en je gaat
7:27
leren hoe het moest tuinieren werkt, dan zal dat later ook
7:30
terugkomen. Ik geloof zelfs dat wij.
7:32
Als we gewoon weer gaan, moest tuinieren als vanzelf weer bij
7:35
die oerkennis komen ja over hoe we het moeten doen Als je naar
7:39
je gevoel luistert, dan weet je het gewoon, dan weet je wat Je
7:43
moet doen, dan weet je dat je voor de aarde moet zorgen en
7:45
niet moet gaan spuiten met allerlei dingen.
7:47
En Dat is ja of je nou in ben of volwassenen of ouderen op het
7:53
moment dat we in aanraking komen met iets uit die natuur, dan
7:56
gaan we zintuigen aan en dan komt die herinnering weer en dan
7:59
hoeven we het soms niet eens te benoemen.
8:00
We kunnen niet eens benoemen hoe.
8:02
Mooi of geniaal een dahlia bol in elkaar zit, zeg maar die
8:07
blaadjes. Of de.
8:10
Wat het met je doet Als je een enorm groot edelhert ziet staan
8:14
of die bij opeens in een bloemetje ziet, ziet vliegen.
8:18
We kunnen dat soms niet eens benoemen, Maar we kunnen het wel
8:22
allemaal ervaren. En is het nou stel dat je
8:25
luistert, want Ik denk dat jij en ik al heel verschillend
8:29
zijnqua hoe we naar de dingen kijken dat en zo is een mens
8:31
Natuurlijk heel verschillend en je hebt het nu eigenlijk over
8:34
iets wat soort van intuïtief in je binnenste zit en waarvan je
8:37
een soort herkenning voelt met dat je in die tuin staat
8:40
bijvoorbeeld. De natuur staat, Er zijn vast
8:43
Mensen die denken wat lekker zweverig, maar wat ik van jou
8:46
hoor is dat er eigenlijk zeg maar los van het feit of dat je
8:50
nou vindt van jezelf dat je iemand bent die heel intuïtief
8:53
in het leven staat of zo. Het zit er of je het nou wil of
8:56
niet. En op het moment dat jij of je
8:58
of je nou gaat bosbaden, zeg maar of dat je dingen of je
9:01
zegt, Ik ga gewoon met de hond lopen in het bos en Dat is dan
9:03
ook al weet je wel dat de naam maakt dan uiteindelijk niet heel
9:06
erg uit. Het gaat gewoon puur over in die
9:08
natuur zijn en er verwondering voor hebben.
9:10
Zeker en daarin helpen de zintuigen en het grappige is.
9:15
We hebben deze podcast het ook over kinderen, kinderen zijn
9:18
echt onze leermeesters daarin die zijn je wordt Natuurlijk
9:22
gewoon helemaal open en onbevooroordeeld eigenlijk
9:24
geboren als kind hè, een soort ja, helemaal nieuwsgierig open
9:29
je kent alles nog niet en dan gaan wij langzamerhand betekenis
9:33
geven. Als opvoeders hebben we daar ook
9:34
heel veel. Invloed op en Ik denk naarmate
9:37
we ouder en ouder en ouder worden.
9:40
Hebben we zoveel meegemaakt en zijn er zoveel waarden en normen
9:43
regels dingen waar we ons aan moeten houden dat we bijna die
9:46
soort open blik en die verwondering ja kwijtraken.
9:50
En de één heeft dat meer dan de ander.
9:53
En Dat is juist ook in het boek, maar ook in alles wat ik doe.
9:56
Ook In de cursussen die ik geef dat ik eigenlijk Mensen probeer
9:59
te herinneren aan. We hebben allemaal die open blik
10:01
nog. We kunnen allemaal
10:02
onbevooroordeeld kijken. We kunnen allemaal nieuwsgierig
10:05
zijn en weer leren fouten te maken.
10:08
Ja, Ik denk dus echt van, ook al voel je het Misschien niet
10:10
helemaal niet elke dag. En klinkt dit Misschien heel
10:13
zweverig. Eigenlijk is het iets wat we
10:15
allemaal hebben en gaat het gewoon echt over weer met je
10:19
open ogen kijken en zien hoe mooi alles om je heen is en daar
10:22
aandacht aan besteden en even je telefoon wegleggen en even met
10:25
je kopje thee gewoon In de tuin zitten en eens kijken wat er
10:29
allemaal om je heen gebeurt en dat vraagt wel training.
10:31
Het is eigenlijk een soort mindfulness hè?
10:33
We zijn het mindfulness gaan noemen maar.
10:36
Eigenlijk is dat het gewoon. Goed, Het is eigenlijk gewoon
10:38
teruggaan naar je natuur eigenlijk wel of de natuur, maar
10:42
beide zeg maar intussen af te vragen van kijk, Ik ben
10:45
opgegroeid met een vader die ook tuinontwerper en hovenier is,
10:47
dus Ik ben heel erg opgegroeid met planten en dergelijke, dus
10:50
Ik denk dat ik bij uitstek dat niet zou moeten zijn verloren.
10:55
Die zeg maar die open blikken en de verwondering over wat er
10:57
groeit en dergelijke. En toch is er altijd een soort
11:00
van puberale break of zo weet je wel van Van als kind vind je het
11:04
allemaal mooi en fantastisch en daarna zet je je er tegen af,
11:07
want. Want Het is super ouderwets en
11:10
Het is super suf om je bezig te houden met met de natuur.
11:14
En dan worden we wat ouder en dan hebben we onze wilde jaren
11:17
een soort van achter ons gelaten.
11:18
En dan dan komen we weer terug en nu vinden we opeens een
11:20
vogeltjes kijken. Heel leuk.
11:21
Weet je wel gewoon? Dat is een beetje het cliché en
11:24
Ik ben heel benieuwd of dat ik bij mijn kinderen zeg maar zover
11:28
kan komen dat zij die break niet hebben.
11:29
Weet je wel dat er niet een soort van afzet periode is,
11:32
Misschien wel en Misschien gebeurt dat sowieso is dat
11:34
gewoon de weg die ze moeten afleggen ofzo maar.
11:37
Ja Er is altijd In de opvoeding. Moment waarop kinderen zich los
11:41
gaan weken van hun ouders en dan is één van de standaard dingen
11:46
die je kan doen, is alles wat zij leuk vinden.
11:48
Heel stom gaan vinden. Dat is Natuurlijk ook een
11:50
lastige periode waarin ze zeggen, ja, moestuinieren met
11:52
pubers kan dat dan? Weet je wel.
11:54
Ik Het is toch al verpest? Ze doen niks, er zei iemand van
11:57
de week nog tegen mij. Ik heb het niet goed gedaan.
11:59
Ik denk dan ook ook bij die pubers vertrek vanuit iets wat
12:03
zij heel tof vinden als zij helemaal aangaan op een shotje
12:06
wat Iedereen heeft en dat moet zij ook hebben.
12:09
Nou ga dan het EC even hebben over fast fashion en over
12:13
duurzaamheid erin en daar gesprekken over hebben of als ze
12:16
zich heel boos maken over iets. Ja ga Samen met ze op het
12:18
Malieveld staan was ze heel erg van koken eneten houden.
12:21
Nou, dan ga je een leuke workshop met ze daarover volgen,
12:24
maar echt vertrekken van iets wat vanuit hun motiveert en aan
12:28
de andere kant, dan moet ik wel even heel goed nadenken ik als
12:30
puber. Ja ik, Ik ben toch wel een
12:33
beetje fanatiek geweest. Ben ik bang met dieren en met
12:35
natuur, Maar ik denk ook juist Als je in die eerste jaren ze
12:40
zeggen, je je druk je je prent voor je leven.
12:43
De eerste 7 jaar van Van je leven zijn echt het
12:45
belangrijkste. Daar wordt echt jouw, jouw jouw
12:48
identiteit eigenlijk gevormd. En ja, alles wat jij bent, daar
12:51
doe je echt de basis, dus Dat is ook als opvoeder kun je dus in
12:55
die eerste 7 jaar heel veel doen en we beginnen vaak te
12:58
moestuinieren vanaf dat ze 8 9 zijn hè op school dat ze zeggen,
13:02
nou, dan vinden. Vind je dat leuk?
13:03
En Ik ben juist heel erg van, ja, maar die eerste 7 jaar daar
13:06
leg je de basis en Als het dan even kwijt zijn in die
13:09
puberteit, dan is het wel al in hun lichamelijk geheugen
13:13
opgeslagen. En als ze dan Misschien helemaal
13:16
gek worden van alle emoties die door hun hoofd razen, dan weten
13:19
ze ondertussen wel van. Oh, Misschien is het handig dat
13:21
ik even met de hond ga wandelen en buiten in het bos ga lopen om
13:24
die even te ontprikkelen. Dan kan ook dat de taak zijn van
13:28
de natuur. Ook al hebben ze dan Misschien
13:29
geen zin meer om even te zaaien. Ja precies ja wat, wat hoop je
13:34
dat Mensen anders gaan doen als ze het boek lezen?
13:37
We gaan het straks nog wat meer in diepte hebben van wat het
13:39
concreet betekent, maar wat hoop je dat ze meenemen?
13:43
Ik hoop inderdaad die open blik en het lef om gewoon op avontuur
13:48
te gaan en en al die zinnen van ja, Maar ik kan het niet en ik
13:53
snap dat toch niet en Dat is te moeilijk voor mij en Het gaat
13:55
toch niet voor ons werken dat ze dat allemaal In de GFT container
14:00
gooien en gewoon gaan proberen. Want ik geloof dat Iedereen kan
14:05
moestuinieren of een eetbare tuin kan maken.
14:07
Alleen dat de kunst is dat je gaat zoeken naar wat echt bij
14:10
jou past en dan is alles mogelijk en dat kan betekenen
14:14
van al is het maar in één pot eenaardbeienplant tot nou 2000
14:19
m² of zelfs meer. Ik zou er niet mee beginnen
14:21
overigens dat laatste. Nee.
14:24
Ik denk ook nog wel eens, Waarom ben ik hier aan begonnen?
14:28
Ja precies nou om om daarop in te zoomen hoe hoe creëer je dan
14:31
een methode of een moestuin die werkt voor jou?
14:33
Wat dus past bij jou? Dan lijkt me dat inderdaad iets
14:36
waar Mensen het meest tegenaan lopen.
14:38
Van hoe creëert nou iets wat werkt in mijn dagelijks leven?
14:42
Want vaak beginnen ze dus te enthousiast en dan lukt het niet
14:44
om het vol te houden in jouw boek beschrijf je eigenlijk 3
14:47
belangrijke stappen die daarmee helpen.
14:49
Observeren je omgeving je tuin jezelf en daarna het slim
14:52
indelen van je tuin in zones en uiteindelijk ontdekken welke
14:55
manier van moestuinieren bij je past.
14:57
Laten we daar eens eventjes doorheen gaan, want volgens mij
14:59
zitten daar heel veel concrete handvaten in die.
15:01
Nou ja, de luisteraar kan triggeren om een keuze te maken.
15:04
Stap één, is dat dat observeren. Je zegt dat het hier vaak mis
15:08
gaat, Waarom is dat? Ik denk Omdat toch algemeen
15:11
bedenken, hè? Van OK, We willen de moestuin,
15:14
dan zoek je op op internet. Zoek je nou, wat heb je nodig?
15:16
Waar moet de plek aan voldoen, dan is het altijd 6 uur
15:19
zonlicht. En weet je, en wat is je
15:21
grondsoort? En dan heb je een beetje een
15:23
aantal basisdingen wat Je moet afvinken en dan wordt het een
15:26
succes dat je een bakje neer Alleen wat we eigenlijk vergeten
15:29
is dat als jij een moestuin neerzet, ergens doe je eigenlijk
15:33
al een ingreep in het bestaan. Stukje natuur het wordt
15:35
Natuurlijk onderdeel van het grotere geheel, je hebt, je hebt
15:39
jouw tuin. En dan heb je ook nog buiten
15:42
jouw tuin en daar groeit ook van alles en de natuur is 1 grote
15:45
soort. Ja, verbinding, verbinding met
15:49
elkaar, want dat vogeltje komt van heel ver, ook uiteindelijk
15:52
in jouw tuin en die worm gaat Misschien ook naar de buren.
15:54
Dus Als je naar mijn idee succesvol een moestuin wil
15:59
integreren in jouw stukje natuur, dan zul je dus heel goed
16:04
eerst moeten gaan observeren. Wat groeit er allemaal In de
16:08
omgeving? Dus buiten je tuin, wat leeft er
16:11
allemaal buiten je tuin? Zijn er al egeltjes, zijn er al
16:15
slakken, is er een sloot, wat leeft daar dan allemaal?
16:18
Wat groeit er allemaal wat ook superhandig is, want Als je dit
16:21
heel goed gaat observeren en in kaart gaat brengen, kom je er
16:23
vaak achter dat er buiten jouw tuin al zoveel eetbaars is dat
16:27
Als je nog even stress krijgt van de moestuin heb je daar al
16:30
allemaal eetbare dingen, dus Dat is echt superhandig.
16:32
Heb je hier vlierboezemsiroop kun je maken en Je kunt een
16:35
wilde salade maken, maar doordat heel goed in kaart te brengen
16:39
weet je al meer over je omgeving, wat er goed groeit en
16:42
Misschien ook wat je dus niet in je tuin hoeft te planten zoals.
16:45
Boezemstruik en de tweede stap is dan om echt te gaan kijken
16:48
naar je tuin wat werkte in je tuin en dan heb je vaak, hè?
16:51
Dan heb je Natuurlijk schaduw en vaste objecten die er al staan,
16:55
maar ook hoe erg waait het, maar ook hoe beweeg jullie In de tuin
16:58
Als je ook kinderen altijd dwars over dat grasveld rennen met de
17:01
hond is het gewoon niet zo'n heel slim idee om daar dan je
17:04
moest aan bakken, ook al zou ja Dit is echt de meeste zon zet ik
17:06
hem daar neer, maar dan blijven die kinderen en die hond straks
17:10
door je moestuinbedden heen rennen.
17:12
Want dat zijn gewoon olifantenpaadjes, dus Het is ook
17:14
heel goed om. Je tuin ze zeggen, zelfs In de
17:17
permacultuur een jaar lang te observeren.
17:19
Nou, daar heb ik echt geen geduld voor.
17:21
Dat vind ik ook echt super moeilijk.
17:23
Ik blijf wel continu observeren en ik pas ze soms echt dingen
17:26
aan. Maar gewoon is goed in die tuin
17:29
te staan en is een tijdje er doorheen te bewegen met.
17:31
Waar voel ik me fijn, waar zitten we graag, waar spelen we
17:34
om daarin dan te kijken? Waar zou zo'n moestuinbak het
17:37
beste passen of waar willen we eigenlijk wat schaduw en kunnen
17:40
we een mooie boom eraan leggen? En dan die laatste stap en die
17:43
is eigenlijk het aller. Nou ja, Ik weet niet of dat het
17:45
allerbelangrijkste is, maar die vergeet die niet.
17:48
Zeg ik, dan is jezelf goed te observeren en Dat is iets dat
17:53
Mensen zeggen. Oh, Wauw, Ik wil dit ook, hè?
17:55
Dan kijken we naar een tuin, kijk ik naar jouw tuin heb ik
17:57
heel vaak. Dan kijk ik naar jouw tuin en
17:58
denk ik, oh, die Borders, Ik wil dit ook.
18:02
Maar nou ook die moeders op het schoolplein zeggen, want jij
18:04
wil, dat wil ik ook. Maar wees is heel realistisch.
18:08
Hoeveel tijd heb je? Waar word je superblij van?
18:13
Moet jij een plek hebben waar je lekker kan experimenteren of wil
18:16
jij zelfvoorzienend leven en heb je heel veel ruimte?
18:19
Nou, dan moet je dat heel goed indelen, zodat je er ook heel
18:21
veel eten uit kan halen. Dus Het is ontzettend belangrijk
18:24
om te kijken waar word je blij van en wat heb je nodig In de
18:27
tuin en welke tuin past dan dus ook bij jou?
18:29
En Als je danantwoord gaat geven op die 3 onderdelen voelt een
18:33
beetje als zo'n hoe noem je dat? Zo'n soort dat je allemaal van
18:36
die vraagjes? Ja, wil je dit?
18:37
Nee, dan ga je naar het volgende vraag.
18:40
Een keuzeboom, dan kom je volgens mij.
18:42
Dat is uiteindelijk het doel. Wat ik ook in mijn boek heb.
18:44
Ik ga me niet vertellen hoe je het moet doen, Maar ik ga je
18:46
helpen door die keuzeboom heen te komen, waardoor je hopelijk
18:49
uiteindelijk een moestuin krijgt die ook bij jou past.
18:54
Want in mijn boek zijn ook 3 gezinnen.
18:56
Ja, de één hebben een stadstuin en die hebben heel weinig tijd,
18:58
heel weinig kennis en die doen het gewoon in bakjes.
19:01
In één van die moestuinbakken op poten en het andere gezin.
19:04
En Dat is een soort samengesteld gezin van twee moeders met
19:07
gescheiden met twee nieuwe partners.
19:09
En die staan ongeveer met 6 gezinnen in die tuin met met 17
19:12
kinderen. Die kreeg je helemaal niet op de
19:13
foto, maar ja die die willen gewoon klooien met die kinderen
19:17
buiten, dus die zijn wel ook beginnend nog dus die doen nog
19:21
aan wisselteelt en. En die en een beetje combinatie
19:24
tot nou. Zo heeft Iedereen zijn zijn
19:25
methodes, weet je wel. En uiteindelijk is er ook een
19:27
gezin wat ik gefotografeerd heb die heel weinig tijden hebben,
19:29
maar een hele grote tuin die ze gewoon helemaal met vaste
19:32
planten hebben gedaan, Omdat ze heel erg voor de biodiversiteit
19:35
gaan. En heel graag koken dus gewoon
19:38
unieke bomen erin waar heel veel kruiden.
19:40
Heel veel vaste, eetbare planten, waardoor zij op hun
19:43
manier ook moesten nieren en zo is elke tuin anders, want elke
19:47
situatie en elk gezin is anders en Dat is de kunst.
19:50
Dus We gaan onderzoeken wat echt uniek bij jullie past.
19:54
Bij de plek bij de omgeving bij jezelf, zodat je een moestuin
19:57
krijgt die ook echt werkt. En daarmee Omdat hij ook
20:01
aansluit bij de plek Omdat hij ook aansluit bij de omgeving,
20:03
gaat hij. Beter functioneren.
20:06
En dus kan je het veel duurzamer op de plek integreren, maar dus
20:10
ook In de opvoeding om het dagelijks.
20:12
Leven, Ik denk in het algemeen dat Mensen op het moment dat ze
20:14
zich bedenken. Ik wil dit dat ze het eigenlijk
20:17
vandaag nog willen en dan meteen naar het tuincentrum rennen om
20:21
een bak te halen en wat zaadjes of wat steetjes wat.
20:24
Gooien we het erin. En dan gooi je het erin en dan
20:26
na een paar weken vergeten we het en dan staat er een hele
20:30
zielige bak In de hoek van de tuin.
20:31
Er staan er 4 4 van die boerenkoolplantjes in één zo een
20:34
klein vakje. En, Maar dat is niet het ritme
20:37
van de natuur. Nee, Maar het is.
20:39
Het is Natuurlijk wel. Het is een goede reminder om om
20:42
je eerst heel even een stap terug te doen.
20:44
Het is heel lastig, Maar het gaat je uiteindelijk juist tijd
20:47
schelen, Omdat het daardoor beter gaat werken.
20:50
En, hoe betrek je je kinderen dan hier?
20:51
In, Ik heb dus bijvoorbeeld in het boek hele leuke zoekkaarten
20:54
gemaakt en dat je ik noem het dan op safari gaan in In de
20:58
omgeving en In de eigen tuin. Dus ga naar buiten en met de
21:01
kinderen dan bijvoorbeeld alle Basten van de bomen proberen te
21:05
herkennen. Wat voor bomen groeien daar dan
21:07
en? Dan kan je Natuurlijk, je hebt
21:08
ook zo'n determineerapps, dan kan je gaan kijken.
21:10
Is het eetbaar? Is het niet eetbaar?
21:12
Ga lekker met het schepnetje In de sloot en ga eens diertjes
21:15
zoeken. Wat leeft er dan allemaal?
21:17
Dat is superleuk, Dat is superleuk.
21:19
Ik noem dat op safari gaan. Ik bedoel, je hoeft maar een
21:20
steen op te tillen en er zit een wereld onder hè, daar hoef je
21:23
geen tijgers tijgers te hoeven zijn, nee, want je hebt gewoon
21:28
een tijgerslak in je eigen tuin super vet weet je wel en die eet
21:30
gewoon andere slak op, dus die moet je houden dus super cool en
21:34
een pissebed is gewoon een dino hè weet je hoe lang die al
21:36
bestaan super vet. Dus met kinderen daar ook echt
21:40
op avontuur mee te gaan. En ja, wat ik bijvoorbeeld, doe
21:43
ook over jezelf in beeld brengen kan Natuurlijk vragen wat
21:45
kinderen graag willen doen, maar bijvoorbeeld ook allerlei
21:47
tijdschriften te pakken en lekker gewoon zo een moodboard
21:50
te maken met het gezin van. Hé, Dit is wie Wij zijn, hier
21:52
worden we blij van en daar kan je kinderen onwijs goed in
21:54
betrekken dat observeren. Het wordt dan ook echt wel een
21:56
gezamenlijke onderneming. Ja, en Natuurlijk is het ook Als
21:59
je gaat observeren met een peuter.
22:00
Die gaat niet stilzitten, dus die gaat heel andere dingen zien
22:04
en dan kan je zeggen, nou, Ik ga zelf straks nog even met mijn
22:06
kopje koffie opnieuw doen voor mezelf.
22:08
Maar ja, ze kunnen dat echt supergoed.
22:10
Ze vinden het echt heel leuk om te doen.
22:12
En nou gaan We gaan we eens even op onderzoek.
22:14
Wat voor dieren leven allemaal? Nou en dan na dat observeren
22:17
komt dan dus het indelen. Kan je me wat meer vertellen
22:20
over die zones die je beschrijft en hoe dat zou helpen bij het
22:23
aanleggen van je moestuin. Ja, ik vond het dus echt geniaal
22:26
Toen ik zelf mijn permacultuuropleidingen deed
22:28
permacultuur design course. Toen leerde ik het begrip
22:31
sonering kennen. Misschien nog heel even
22:32
tussendoor voor wie het begrip permacultuur nog niet kent.
22:35
Ja, wat is permacultuur? Ik zie het meer als een soort
22:38
filosofie of een visie op hoe we zouden kunnen moestuinieren of
22:42
eetbare tuin kunnen aanleggen. Wat een permacultuur staat voor
22:46
mij als een soort werken naar een permanente cultuur in je
22:51
tuin waarin alles met elkaar samenwerkt.
22:54
Dus waarin je heel erg werkt aan dat de dieren dat jij samenwerkt
22:59
met de dieren, dat je dus aan de biodiversiteit werkt, maar ook
23:02
dat je zorgt voor de aarde, dat dat je de grond lekker met rust
23:05
laat, zodat al die schimmeldraden netwerken van
23:07
jouw boompje uiteindelijk ook kunnen verbinden met die kool
23:09
die in jouw bed staat. En, Ik vind dat een hele mooie,
23:13
inspirerende visie. Want permacultuur heeft er
23:16
eigenlijk bij mij voor gezorgd. Zelfs dat ik ook veel bewuster
23:19
werd van alle seizoenen van de natuurbeleving van
23:22
seizoensbeleving van verbinden met de natuur dus.
23:25
Toen je die opleiding deed, daar heb ik je.
23:26
Onderbroken toen leerde ik het begrip sonering kennen en Ik heb
23:30
het ook beschreven in mijn boek, want toen dacht ik, ja, hier zit
23:32
ook zo'n ding. Sonering betekent eigenlijk dat
23:35
je je je tuin indeelt in verschillende zones en Er is
23:39
echt geen. Hoe neemt de rechter die zegt,
23:42
dit hoort bij zone één. Dit hoort bij zonne 5, maar waar
23:44
je aan moet denkt, is grof gezegd zijn er 5 zones.
23:47
Waarvan één eigenlijk zeg je zon één is echt heel intensief, heel
23:51
intensief beheer waar je veel moet zijn.
23:53
Waar het veel In de gaten moet houden.
23:54
Dus denk bijvoorbeeld, mijn kip heb ik in zone één, maar ook
23:59
soms heb ik ook een deel van mijn snijbloemen in zone één.
24:01
Want Je moet toch even hè die oude bloemen eruit halen en
24:03
kijken of je iets moet knippen vandaag, maar ook je moestuin
24:06
kan zone één zijn zone twee. Nou bij mij is dat ook een deel
24:09
Moestuin en tuinkas Zonder 3 is dan meer de vaste eetbare
24:13
beplant waarin meer periodiek komt eigenlijk waar je wat
24:16
minder komt, dus je klimt fruit, je je fruitstruiken, mijn
24:20
composthoop, mijn kraamkamer, Dat is waar ik al mijn stekjes
24:23
zet. Dan heb je zonne 4 is al nog wat
24:26
verder weg, dus bij mij is dat een beetje mijn hoogstam bomen.
24:29
Gildes bomengildes eigenlijk dat je om de bomen heen nog allerlei
24:32
beplanting zet, want die plant ik nooit Alleen een boom, daar
24:35
zijn we een beetje mijn bomen gildes en de grote vijver de.
24:39
En dan zonne 5 is eigenlijk een stuk waar je zo min mogelijk
24:42
beheer doet als josel. Is dat niet een voedselbos, want
24:45
daar oogst je ook dingen uit, maar bij mij voelt dat een
24:47
beetje zo achterin mijn mijn tuin heb ik het voedselbosje
24:51
waar ik zo min mogelijk beheer doe en waar dingen ook gewoon
24:54
helemaal in gang kunnen Laten gaan.
24:55
En dat kun je ook in een hele kleine stad zijn doen.
24:57
Je kan gewoon een kleine rommelhoekje maken waar je niks
24:59
doet. Daar komt echt het meeste leven.
25:00
Dat is namelijk heel interessant waar de natuur het zelf even mag
25:03
bepalen. Dat is je zonne 5 maar door je
25:06
planten. Echt in die zones in te delen,
25:08
heb je focus? Dus op het moment dat jij weinig
25:11
tijd hebt, denk je, oh ja, ik moet even naar mijn zone één.
25:13
Ik ga even naar mijn moestuin en ik moet en tuinkassen heeft nog
25:16
meer zorg nodig dan een moestuin door de microklimaat.
25:18
Oh dan ga ik even mijn tuinkast in.
25:19
Vandaag heb je meer tijd, dan denk je, Ik ga eens eventjes nu
25:23
bij mijn fruit struiken kijken of Ik ga nu eens eventjes in dat
25:25
hoekje lekker mijn kopje koffie bij dat zonne 5 drinken en eens
25:28
observeren daar dus het helpt enorm in focus Als je veel of
25:32
weinig tijd hebt om dan keuzes te maken en wat ik heel veel zie
25:36
is Als ik In de moestuin. Dat is één van de dingen die ik
25:38
me dan opviel, hè, wat gaat er dan mis?
25:41
Alles door elkaar staat en dan krijg je ook ja, Ik weet gewoon
25:44
niet waar ik moet beginnen en ik zie overal werken.
25:47
En ja, ik ik, Ik weet niet waar waar ik nu naartoe moet.
25:51
Ik weet niet wat ik nu moet doen.
25:52
Ja, dat snap ik, want je hebt echt alles door elkaar staan.
25:55
Dus Als ik dat concreet voor me zie, dan heb je zeg maar je tuin
25:59
deel je op, dus je hebt linkjes zonne één rechts je zonne twee
26:01
bijvoorbeeld. Ja, het kan Natuurlijk en dat
26:03
haal je soms maar als voorbeeld wat je zegt is die zone één zet
26:06
je zo dicht mogelijk bij je huis dat je daar ben je het vaakst.
26:08
Maar dan kan je dus ook zeggen, ik zet.
26:10
Mijn moestuin zo dicht mogelijk bij terras, daar zijn we vaak,
26:12
dus dan kan ik ondertussen een beetje wie dit terwijl ik lekker
26:14
aan het kletsen ben met de buurvrouw en mijn bomen gildes
26:17
of een klein bomen gildetje, een klein klein appelboomtje zet ik
26:20
wat verder achterin de tuin. Want daar hoef ik niet zo heel
26:23
veel zorgen aan te doen, Maar het kan ook betekenen dat jij
26:26
dus voor jezelf zegt, Hé, Als we terugdenken, dan heb je veel
26:28
weinig tijd. Ik heb eigenlijk heel weinig
26:30
tijd, Maar ik wil wel iets met moestuinen doen.
26:32
Is dan vooral dingen uit zone 3, dus doe lekker vaste, vaste,
26:36
eetbare beplanting. Zet bij die zandbak bij je kids,
26:38
zet daar lekkeraardbeien neer en zet tegen de schutting dan nog
26:41
frambozen en bramen neer en dan kunnen zij ondertussen terwijl
26:44
ze spelen, komen ze elke keer mee in aanraking kunnen ze
26:46
lekker van snoepen. Zet de kippen daar neer, dus dat
26:48
ze ook contact maken met de dieren.
26:51
En op die manier kun je ik zeg altijd in eerste instantie
26:54
voordat je een teeltplan gaat maken.
26:55
Maak dus even een vlekkenschets en zet het dus in zones in je
26:59
tuin. Nou heel concreet voorbeeld
27:01
inderdaad dan naar die naar die derde stap in dat proces van je
27:05
je eigen manier vinden is, is het daadwerkelijk een soort van?
27:09
Nou ja, kader geven Misschien aan de manier die bij je past en
27:13
Er zijn er zo ontzettend veel. Hoe voorkom je dan dat je
27:16
overweldigd raakt door alle verschillende manieren Als je
27:19
wil starten of je nou een ouder bent of een medewerker van een
27:23
kinderdagverblijf of pedagogisch medewerker, wat dan ook, nou
27:26
koop mijn boek. Nee, maar wat ik in mijn boek
27:29
heb gedaan, is bijvoorbeeld gewoon even helemaal gewoon.
27:32
Al die methodes even naast elkaar gezet en Dat is
27:35
Natuurlijk van monocultuur waar je Alleen maar mais ofaardappels
27:37
op één veld zet tot polycultuur waar je alles door elkaar zet.
27:42
En ik geloof ook weer dat het hier is van waar voel jij je
27:45
comfortabel bij? Waar wil je mee beginnen, wat
27:47
snap je, waar word je blij van en dan ga je gewoon stapjes
27:50
maken van eigenlijk totaal niet biodivers naar heel biodivers
27:54
en. Ik heb één methode, die vind ik
27:56
echt super fijn, ook vooral met kinderen of Als je net begint
27:59
met moestuinieren om heel goed de plantenfamilies te leren
28:02
kennen. De plant als tanden te leren
28:04
kennen om een beetje meer kans op succes te maken en Dat is de
28:09
vlakverdeling van 30 keer 30. Dat komt uit de Squarefood
28:11
Gardening. Origineel maar wat ik heel vaak
28:13
doe ook op zorginstellingen of scholen waar ik dan een moestuin
28:17
aanleg is een moestuinbak verdelen in vakjes van 30 keer
28:21
30 de meeste groenten kunnen erop groeien, niet grote kolen
28:24
en pompoenen palmpko trouwens wel, Maar de meeste groentes
28:28
kunnen daarin groeien, mits je een laagje van 15 tool.
28:31
Nou ja, zeg 18 tot 20 cm. En dan kan je per vakje kun je
28:35
gewoon zeggen nou 16 worteltjes en dan kan een kind gewoon 16
28:38
gaatjes maken. Zou je daar worteltjes in hoef
28:40
je ook veel minder uit te dunnen en wat de regel eigenlijk is
28:43
heel simpel. Als je één vakje hebt met een
28:45
bepaalde plantenfamilie, dus bijvoorbeeld zijn wortelgewassen
28:48
familie, dan probeer je In de vakjes daar omheen zoveel
28:50
mogelijk andere plantenfamilies te zaaien.
28:52
En de andere regel is oogst je. Een vakje leeg, dan zet ik daar
28:57
weer een andere plantenfamilie in, dus dan zaai ik een andere
29:00
plantenfamilie en wat je op dat moment doet eigenlijk met dit
29:02
systeem super simpel. Is je doet eigenlijk al een
29:05
wisselteelt, want je doet verschillende plantenfamilies In
29:07
de vakjes achter elkaar. Je doet een combinatieteelt,
29:09
want er zitten er ook gewoon bloemen in en We hebben allerlei
29:12
soorten plantfamilies met elkaar.
29:14
Dus we doen al aan combinatieteelt en eigenlijk is
29:17
het een polikultuur maar MEGA georganiseerd.
29:18
Dus alle methodes die je die die goed zijn, die heb je gewoon in
29:22
één en je hoeft er veel minder over na te denken.
29:24
Dus Ik vind dat echt geniaal en dat werkt super overzichtelijk
29:28
het je bakt staat ook vol, je hoeft minder onkruid te Wieden,
29:30
dus met 5 minuten per dag kan je het gewoon bijhouden.
29:32
Ja precies en een dan een een onderwerp.
29:35
Wat uiteindelijk denk ik, de kern raakt van waar we het aan
29:37
het begin ook over hadden is, is kinderen en een stukje
29:40
natuurbeleving. Want hoe zorg je er nou voor dat
29:42
kinderen niet Alleen maar buiten zijn, maar zich ook echt
29:44
verbonden voelen met wat ze aan het doen zijn met de natuur?
29:47
Daar schrijf je ook heel uitgebreid over in je boek niet
29:50
Alleen wat Je kunt doen, maar vooral ook hoe je als opvoeder
29:52
die nieuwsgierigheid en verwondering kunt aanwakkeren.
29:53
Dus op het moment dat je met zo'n squarefood gunning methode
29:56
aan de slag zou gaan met je kinderen.
29:58
Jij zegt het al heel simpel, 16 gaatjes voor een worteltje, Hoe
30:01
ga je dat nou aanwakkeren bij zo'n kind?
30:03
Nieuwsgierigheid. Ja, Ik heb daar een beetje 6
30:07
vaardigheden. Nou, ik zou zeggen ontwikkeld,
30:10
maar een soort methode ontwikkeld, vind ik zeggen zijn
30:12
6 vaardigheden die je kan aanwakkeren bij jezelf als
30:16
opvoeder om die kinderen te enthousiasmeren en één van die
30:20
vaardigheden is zich altijd. Ja, Judith, altijd.
30:25
Ik weet niet of ik daar ja vertel, vertel ik sta.
30:28
Helemaal open, want Dat is dus het ding dat je denkt.
30:30
Ja, dat doen we dus niet altijd en Dat is supermoeilijk.
30:32
Maar wil je ze in die moestuin krijgen?
30:34
Zeggen ja tegen hun aanbod. En dan bedoel ik bijvoorbeeld,
30:37
je kind komt de moestuin in. Mama mag ik sla oogsten en jij
30:40
zegt, nee, nee, nee, weeten vanavond worteltjes, We gaan de
30:42
wortels oogsten, dan sla je hun aanbod eigenlijk.
30:46
OK nou laat Maar ik ga wel weer even spelen of bijvoorbeeld mijn
30:50
dochter die is nu 9 nou, die vindt het ook niet.
30:53
Die wil ook niet meer helemaal zaaien, terwijl ze vroeger
30:55
altijd wilde helpen. Natuurlijk, als peuter doe je
30:57
dat heel erg, dan ga je lekker je ouders nabootsen.
30:59
Nu wil ze haar eigen ding, dus wel luisterboeken luisteren,
31:01
maar als zij dan in die tuin komt met schreeuwende
31:04
luisterboek waarvan ik dan denk, oh kortsluiting in mijn hoofd.
31:07
Ik was heel zen bezig, maar dan denk ik, oh, ze komt In de
31:09
moestuin, zeg ja. Zeg, ik, weet je, wat heb je zin
31:12
om luisterboek lekker op het bankje In de kast zet een bankje
31:14
in je kast echt geniaal of ergens In de tuin.
31:17
Kunnen ze daarop chillen en dan ga ik terwijl ik buiten bezig
31:20
was, laat ik alles uit mijn handen vallen en dan ga ik In de
31:22
kas iets doen. En dan ondertussen kletsen we
31:24
iets over school, weet je wel? En dan ben ik per spotjes aan
31:27
het maken opeens, zegt ze. Dan mag ik ook perspotjes maken
31:29
en dan laat ze opeens dat luisterboek liggen.
31:31
En dan gaat ze als een malle perspotjes maken waar ik me dan
31:34
ook helemaal niet mee mag bemoeien.
31:35
Zij beslist ook alles wat erin gezaaid moet worden Als ik op
31:38
het moment dat zij binnen kan met die ipad In de tuin had
31:41
gezegd, ja nou, superleuk, Ik ben even hier bezig, komt straks
31:44
wel of. Nou kan je even dat zachter
31:46
zetten of kun je even ergens anders heen met het lawaaierige
31:48
ding, dan ben ik er kwijt. Dus hoe moeilijk ook ja, zeggen
31:52
tegen het aanbod, ook Als je peuter alles overhoop haalt, of
31:57
dan kwam ik zo In de tuinkast en dan had ze allemaal aarde In de
31:59
gieter gedaan en zei ze, Maar ik maak nota pasta, weet je wel?
32:03
Dacht je echt, oh nee, maar dan. Oh, wow, lekker notenpasta, wat
32:08
fijn dat we hun aanmoedigen, Dat is het eigenlijk.
32:13
En ja, de andere vaardigheden. Ik bespreek ze Natuurlijk
32:15
uitgebreid in mijn boek, maar ook Dat is het nieuwsgierig
32:17
zijn, Dat is ook fouten, durven maken gewoon lekker gaan.
32:21
Op avontuur gaan plezier hebben daarin.
32:26
Ik denk dat dat dat de kern is eigenlijk.
32:28
Wat ik hoor is vooral dat ik mezelf nog een beetje mag
32:32
bewegen richting loslaten. Nou, kijk, Het is een stukje ook
32:36
kijk Natuurlijk, zorg voor jezelf hè?
32:38
Dus Het is ook dat je soms wel even Alleen met je eigen
32:41
podcastje op In de tuin bezig gaat en ook dat je die ruimte
32:45
geeft aan kinderen om met je mee te gaan en te ontdekken.
32:49
En dan zal niet alles goed gaan en dan.
32:51
Saai is alles verkeerd en dan loopt ze toch over dat bed heen
32:56
of dan valt die gieter om en dan gaat al het water over je bed
33:00
adem in adem uit. Denk aan wat we in het begin van
33:03
het gesprek zeiden, We zijn zo gevormd in ons leven over wat
33:07
wel en niet mag, hè? Over alle regels, We willen geen
33:10
fouten meer maken. We zeggen heel vaak, nee van
33:11
nee, doe maar niet, nee, Dat is niet handig.
33:13
Nee, dat vinden anderen ook geen goed idee.
33:15
We zijn niet zo nieuwsgierig meer.
33:18
Stel je voor dat er iets nieuws gebeurt, dan hebben we niet
33:20
onder controle. Ik heb ook maar even heel even
33:21
tijd vanmiddag. Maar daarmee mis je wel de fun
33:25
en mis je vooral de verbinding en ook met je kind.
33:28
Ik ik bedenk me nu inderdaad dat ik heel dat ik in mijn hoofd heb
33:31
hoe het moet en Ik heb weet je wel, Ik heb mijn zaaiplan en ik.
33:34
Vandaag moet ik deze soorten zaaien en dan is het gewoon niet
33:37
handig als er een kind komt helpen.
33:40
Want ja, weet ik veel. Ik heb Misschien maar één zakje
33:43
van die zaan en als ze hem Laten vallen, dan ben ik ze kwijt en
33:45
dan moet ik dat in mijn geval terug rijden.
33:47
Hier naar een kantoor en een ander zakjes aanhalen maar.
33:50
Het Het is inderdaad meer in mijn hoofd zit gewoon heel vaak.
33:52
Het is onhandig. Ja, en Het is dus een hele mooie
33:55
vraag en ik herken hem hè Judith volledig.
33:58
Is de vraag is, wat willen we onze kinderen meegeven?
34:02
Willen we ze meegeven dat heel belangrijk is om heel strak een
34:05
plan te volgen en alles precies zo te doen en bijna een soort
34:08
Misschien wel krampachtig te zorgen dat je nu in die twee uur
34:10
alles gezaaid hebt? Of wil je hun meegeven dat het
34:14
zo fijn is om buiten te zijn en Samen dingen te doen en met je
34:17
moeder een gesprekje te hebben over hoe de dag is geweest en
34:20
dat je dan op dat moment je even verwondert over iets moois wat
34:23
je gaat ontdekken in die tuin, want er gaat vast iets gebeuren
34:26
wat jullie ontdekken Als je met je handen in die aarde zit.
34:29
En dat je even mag vertragen en zelfs dat er een zakje zaad om
34:32
mag vallen en dat alles even helemaal mislukt, want Dat is
34:36
volgens mij een prachtige levensles die We kunnen geven
34:40
aan onze kinderen. Toch waarin al zoveel perfectie
34:44
is online. Wat ze allemaal tegen gaan
34:46
komen. Ik hou mijn hart nog vast over
34:48
mijn eigen dochter. Denk er zoveel perfectie, zullen
34:51
we ze alsjeblieft Laten zien dat het leven imperfect is?
34:55
Ja. Nou, Dat is dan Misschien nog
34:56
wel meteen een hele goeie. Herinnering voor onszelf
34:59
inderdaad dat we ook niet met haast en met een tijdsdruk In de
35:02
tuin moeten gaan staan. Want Dit is mijn to do vandaag
35:05
en die moet ik afkrijgen. Ik heb twee uur om te zaaien wat
35:08
jij zegt. Ik herken mezelf er wel een
35:09
beetje. Ja, Ik denk ook eigenlijk dat ik
35:12
Toen ik begon met permacultuur, maar ook gewoon steeds
35:14
intensiever ging moestuinieren. Toen ik ook moeder werd dat ik
35:18
eigenlijk er Alleen maar achter kwam dat het mij heel erg ook
35:20
heel erg hielp. Weet je toen zij zo klein was
35:23
die verwondering en het verbazen en gewoon overal een bende van,
35:27
maak er maar zo. Zo in verbinding zijn met als er
35:31
een druppel op haar hand weet je kijk naar kinderen als er een
35:33
druppel op hun hand valt. Als er sneeuw uit de lucht valt
35:36
als. Dus uiteindelijk een rup zien
35:38
als Wij zijn dat kwijt, dus door door haar weer naar haar te
35:41
kijken en eigenlijk zelf die eigenschap in onszelf aan te
35:45
wakkeren, komen we zelf ook weer meer in die verbinding.
35:48
Want ja, daar zijn wij denk ik veel altijd uit ontgroeid door
35:52
alles wat we meegemaakt hebben. Misschien is dat ook wel met het
35:56
boek, hè? Uiteindelijk is planten zaadje
35:58
gaat dan over moestuinieren met kinderen, Maar het werk.
36:01
Het is een wisselwerking, dus uiteindelijk of je nou wel of
36:05
geen kinderen hebt Als je op die manier weer naar de wereld gaat
36:07
kijken, word je Misschien zelf ook wel weer een beetje.
36:10
Een leuker mens. Ja en Misschien ook wel weer een
36:12
beetje meer dat kind in jezelf en en dan wordt het leven ook
36:15
weer wat luchtiger en leuker en wonderbaar.
36:19
Lekker. Ik vind dat heel vet Als je ziet
36:21
hoe mooi de wereld is, dan groei ik vanuit daar echt het respect
36:25
en dan willen we het beschermen en dan willen we er goed voor
36:28
zorgen. En Ik denk dat de aarde dat
36:29
ontzettend nodig heeft en wij uit op termijn ook anders dan
36:32
typen. Een keer van dieaardbol af.
36:35
Laten we eindigen gewoon een positieve noot.
36:38
Wat zou jij zeggen dat één kleine stap is gewoon in één
36:41
zin, wat is een kleine stap die we vandaag kunnen zetten?
36:46
Één hele lange zin. Ik zou Als je één stap die je
36:51
kan zetten. Ik zeg er twee is met dat kopje
36:54
thee of koffie naar buiten te gaan en is te gaan kijken.
36:58
Kies een plek uit in je omgeving of in je tuin.
37:01
Of denk eens even, ja, wie ben ik eigenlijk zelf?
37:05
Wat wil ik in het leven om daar eens te bij stil te staan?
37:08
Dat is goed te observeren en een andere stap is plant.
37:12
Dat staatje en stop een zaadje In de aarde en kijk wat er
37:17
groeit en bloeit. En dat ja, dat hoeft er maar één
37:18
te zijn om het te hebben over ja, het leven an sich Natuurlijk
37:23
en ga gewoon lekker op avontuur. Dankjewel.
37:26
Ridio voor dit inspirerende gesprek.
37:27
Het is altijd heerlijk als jij los gaat over dit onderwerp, dan
37:30
weet je gewoon. Er komt heel veel uit en Dat is
37:32
fantastisch. En voor Iedereen die luistert,
37:34
Misschien is dit wel het moment inderdaad.
37:35
Om zelf een zaadje te planten. Leuk dat je weer luisterde en
37:38
vergeet de garding spoel niet te volgen op Spotify, zodat je geen
37:41
aflevering mist en geniet je van de aflevering, dan help je ons
37:44
ook enorm door de podcast te beoordelen, want zo krijgen nog
37:46
meer Mensen de podcast onder hun huis.
37:48
Dankjewel Leon en tot de volgende keer graag gedaan.
37:54
Op. 19 en 20 juni 2026 organiseren we gardenvest, een
37:58
festival voor een nieuwe generatie tuinliefhebbers door
38:01
inspiratie op in onze showtuinen volg lezingen en workshops
38:04
ontdek nieuwe bijzondere merken en makers.
38:06
Luister naar optredens en eet je een slag In de rondte bij de
38:09
food trucks, tickets en meer informatie vind je
38:11
garden-vest.com. Je luisterde naar de garding
38:17
school, een podcast van Maya June in onze webshop vind je
38:20
alles wat nodig is om van je tuin een groene tuin te maken
38:22
van biologische zaden tot vaste planten tools, zoals het beste
38:25
tuingereedschap en de mooiste potten en gieters.
38:28
Koop ook ons magazine dat 4 keer per jaar uitkomt voor nog meer
38:31
kennis en inspiratie.