Latest / BNR Nieuws Vandaag / Avondnieuws: Jetten laveert tussen links en rechts om begroting te redden
Transcript
- 0:01Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Avondnieuws. Niels
- 0:10Speaker 2: Heidhuis en Liesbeth Staats. Het is donderdag 17 september en
- 0:14Speaker 2: dit is het nieuws om mee thuis te komen. We
- 0:16Speaker 2: horen zometeen een blije premier Carney die het idee toejuicht...
- 0:20Speaker 2: dat Canada de eerste associate member van de Europese Unie
- 0:23Speaker 2: kan worden. En tegenover die blijdschap staat dan weer de
- 0:26Speaker 2: turbulentie bij Calem. Het bedrijf bereidt het personeel voor op
- 0:31Speaker 2: verschillende scenario's... voor de nabije toekomst. Die zijn niet allemaal
- 0:35Speaker 2: heel rooskleurig... En van de lucht naar het water dan?
- 0:38Speaker 2: Er is grootschalig onderzoek gedaan naar de kwaliteit van ons
- 0:40Speaker 2: grondwater wereldwijd. Maar eerst naar Den Haag, naar de Algemene
- 0:45Speaker 2: Politieke Beschouwing.
- 0:47Speaker 3: Premier Rob Jetten zoekt naar steun voor de plannen van
- 0:49Speaker 3: het minderheidskabinet. Er is bij hem nog hoop op brede steun...
- 0:53Speaker 3: ondanks herhaaldelijke oproepen vanuit de Kamer.
- 0:55Speaker 4: Gaat de premier over links of over rechts
- 0:58Speaker 5: Neemt de premier de leiding, geeft hij richting aan... en
- 1:00Speaker 5: maakt hij een keuze welke richting hij op wil met Nederland?
- 1:03Speaker 6: Gaat u dat doen? Praat het met het linkse deel
- 1:06Speaker 6: van de Kamer of gaat u praten... met het rechtse
- 1:09Speaker 6: deel van de Kamer.
- 1:10Speaker 4: Links en rechts bij elkaar, dan ga je elkaar heel
- 1:12Speaker 4: veel pijn doen... en we gaan allemaal achteruit. Als u
- 1:15Speaker 4: niet kiest, dan voorspel ik u dat de verkiezingen aankomen.
- 1:19Speaker 4: En niet omdat ik een motie van wantrouwen indien... maar
- 1:21Speaker 4: omdat u zelf die auto keihard tegen de muur aanrijdt.
- 1:24Speaker 3: Ja, dat zijn de verschillende hoofdrolspelers in de Kamer. Repositief
- 1:27Speaker 3: verslaggever Lennart Beekman. Goedemiddag natuurlijk. Goedemiddag. Ja, nou, ze zeggen
- 1:33Speaker 3: het allemaal zo duidelijk dat je bijna denkt... misschien hebben
- 1:36Speaker 3: ze geen gelijk.
- 1:38Speaker 7: Nou ja, dat vindt Rob Jetten in ieder geval wel.
- 1:40Speaker 7: Want wat zegt Rob Jetten? Ik ga nog geen keuze maken.
- 1:43Speaker 7: En waarom wil hij geen keuze maken? Om nu een
- 1:45Speaker 7: keuze te maken, vindt hij, dan doen we het land tekort.
- 1:49Speaker 7: En hij hoopt toch wel de aankomende weken alsnog een deal,
- 1:53Speaker 7: een bredere deal, te kunnen sluiten met oppositiepartijen over de begroting.
- 1:58Speaker 7: Wij zeggen als
- 1:59Speaker 8: kabinet, langs de lijnen van de inhoud... zoeken we naar
- 2:02Speaker 8: die steun. En dan heeft het niet zoveel zin om
- 2:04Speaker 8: bij voorbaat... partijen daar helemaal van uit te sluiten. Terwijl
- 2:07Speaker 8: ook u gisteren in dat debat heeft aangegeven... er valt
- 2:10Speaker 8: met ons door te praten, er valt met ons te zoeken...
- 2:13Speaker 8: naar of brede steun of, zoals u zelf aangaf in
- 2:15Speaker 8: eerste termijn... als dat niet lukt, naar deelaanspraken... op een
- 2:20Speaker 8: groot deel van die begrotingen en het belastingplan. En daar
- 2:22Speaker 8: wil ik recht aan doen. En daarom zeker ook een
- 2:25Speaker 8: uitnodiging aan de fractie van Jaar 21... zodra het debat
- 2:28Speaker 8: is afgelopen
- 2:29Speaker 7: Dat was niet alleen een uitnodiging aan JA21... maar ze
- 2:32Speaker 7: hebben meer partijen uitgenodigd om mee te gaan praten. Pro, 50PLUS, Volt, ChristenUnie,
- 2:37Speaker 7: SGP en BBB. En de aankomende twee weken kunnen dan
- 2:43Speaker 7: heel belangrijk worden. Want over twee weken zijn de algemene
- 2:46Speaker 7: financiële beschouwingen. Dan wordt er echt over de financiën gesproken.
- 2:50Speaker 7: Dat zijn de algemene politieke beschouwingen. Dan kan het eigenlijk
- 2:52Speaker 7: overal overgaan. En het idee is om dan al langzaam
- 2:57Speaker 7: richting een kleine deal te gaan. En dan 12 november
- 3:01Speaker 7: moet er over het belastingplan gestemd worden. En dat is
- 3:03Speaker 7: dan de echte harde deadline. We hebben de afgelopen weken
- 3:06Speaker 7: in Den Haag gezien. Harde deadline. Ja, dat is leuk
- 3:09Speaker 7: om te zeggen. Maar deadline kunnen ook verschuiven. Waarom wil
- 3:13Speaker 7: de oppositie dat Jetten vandaag al kiest? Nou... omdat het
- 3:17Speaker 7: om een grotere vraag gaat, waar leg je de rekening neer?
- 3:21Speaker 7: En dan zegt links, dat willen we bij vermogen en
- 3:23Speaker 7: grote bedrijven neerleggen. En rechts zegt juist, nee, wij willen bezuinigen...
- 3:27Speaker 7: en of de overheid kleiner maken, dus minder ambtenaren en zo.
- 3:31Speaker 7: En we willen absoluut niet dat er lasten verzwaard gaan worden. Ja,
- 3:34Speaker 7: dan sta je toch wel fundamenteel lijnrecht tegenover elkaar. En
- 3:39Speaker 7: Joost Eerdmans zegt dan ook, ja, ook als we naar
- 3:41Speaker 7: het belastingplan kijken... dan moet er gewoon een keuze
- 3:44Speaker 4: vallen. Ik heb gisteren gezegd, je kunt niet pro en
- 3:46Speaker 4: ja in 2020 allebei tevreden houden. En dat kan op
- 3:49Speaker 4: heel veel thema's niet, maar zeker niet... inderdaad het thema
- 3:52Speaker 4: van belastingplan. Dat inderdaad als eerste voorlicht. We hebben die
- 3:56Speaker 4: gesprekken gevoerd met de minister van Financiën... over de lasten
- 3:59Speaker 4: in de miljoenennota. Dat gesprek is gestopt en er kwam
- 4:02Speaker 4: een miljoenennota die ons niet beviel.
- 4:04Speaker 7: Ja, nou hebben de beide partijen nog wel iets gemeen,
- 4:06Speaker 7: ja in 2021 en pro... Want beide willen dat de
- 4:09Speaker 7: rekening op één punt... ergens anders neergelegd wordt. En dat
- 4:13Speaker 7: gaat over de lastenverzwaring op arbeid. Dus in box 1.
- 4:17Speaker 7: Box 1, schijf 1, 2, 3. Daar is een flinke lastenverzwaring.
- 4:24Speaker 7: En zij willen dat dat ergens anders wordt geparkeerd. En
- 4:26Speaker 7: dan gaan we terug bij de vorige vraag. Maar bij
- 4:28Speaker 7: wie dan? Daar zijn ze het niet over eens. Maar
- 4:30Speaker 7: er gebeurde net zojuist iets interessants in het debat. Ook
- 4:34Speaker 7: Ruben Brekelmans van de VVD, daar hadden we het gisteren
- 4:36Speaker 7: al even over... de Partij van Werken Moet Lonen en
- 4:39Speaker 7: Rust in de Portemonnee van de Burgers... is net naar
- 4:42Speaker 7: Rob Jet toegelopen om te zeggen... hij is de fractievoorzitter
- 4:45Speaker 7: van de VVD... wij vinden eigenlijk ook dat we opnieuw
- 4:48Speaker 7: moeten kijken... naar de lastenverzwaring op arbeid.
- 4:53Speaker 3: Die
- 4:53Speaker 7: gewone werkende man. Waarbij Rob Jetten zei eigenlijk, met een
- 4:57Speaker 7: heel kort antwoordje, ja... daar kunnen we nog naar gaan kijken. Aha.
- 5:01Speaker 3: Nou, dat is wel iets gebeurd. Maar
- 5:04Speaker 7: dan zou je ook kunnen zeggen, het is een makkelijke toezegging...
- 5:06Speaker 7: want je moet of bij A21 zijn of bij Pro.
- 5:09Speaker 7: Zij vinden het ook allebei helemaal niets. Dit moet je
- 5:11Speaker 7: dus in het belastingplan gaan regelen. En als de VVD
- 5:15Speaker 7: dat hoort, dat de oppositie daar ook geen steun aan geeft...
- 5:18Speaker 7: dan is het ook wel een makkelijk toezeggen voor steun...
- 5:23Speaker 7: Je hebt er geen steun voor. Er is gewoon geen
- 5:25Speaker 7: meerderheid voor.
- 5:26Speaker 2: Nee, maar dan is het probleem nog niet opgelost, Leendert.
- 5:28Speaker 2: Want als je dan zegt, oké, we gaan opnieuw kijken...
- 5:31Speaker 2: of we die extra belastingen op werk weg kunnen halen... ja,
- 5:34Speaker 2: het moet dan toch ergens anders vandaan komen. En dan
- 5:36Speaker 2: sta je alsnog weer lijnrecht tegenover elkaar.
- 5:40Speaker 7: Precies. En daarom willen ze de komende tijd dus toch
- 5:43Speaker 7: nog gaan kijken... wat kunnen we gaan doen. Alleen Jesse
- 5:46Speaker 7: Klaver gelooft er niet in dat het op kort termijn
- 5:48Speaker 7: gaat lukken. Want hij zegt... De tijd. Het is gewoon tekort.
- 5:52Speaker 5: U zegt nu, rondom de algemene beschouwingen... zouden we kunnen
- 5:55Speaker 5: gaan landen. Daarmee zegt u, we hebben een week... om
- 5:59Speaker 5: met zeven partijen aan tafel te gaan. En dat zou
- 6:03Speaker 5: dan moeten uitdestilleren tot een totaalakkoord... over al die plannen
- 6:07Speaker 5: volgende week. Voorzitter, deze premier heeft geen plan.
- 6:12Speaker 7: De premier heeft geen plan, dat is het gevoel bij
- 6:14Speaker 7: de oppositie. Er gaat alsnog gepraat worden. Er zal veel
- 6:18Speaker 7: onderhandeld worden de aankomende weken. Dus voorlopig weten we nog
- 6:21Speaker 7: niet hoe de begrotingen voor volgend jaar... en het belastingplan
- 6:24Speaker 7: eruit gaan zien. Maar dat er gesleuteld en verbouwd gaat worden...
- 6:28Speaker 7: daar kunnen we in ieder geval makkelijk ja op zeggen.
- 6:31Speaker 3: Dank je wel, politiek verslaggever Leendert Beekman.
- 6:38Speaker 2: De Canadese premier Mark Carney is blij. Die verwelkomt het
- 6:43Speaker 2: voorstel van de EU... om het eerste geassocieerde lid te
- 6:46Speaker 2: worden van de
- 6:52Speaker 9: EU.
- 7:00Speaker 2: Tijdens zijn toespraak in het Europese parlement vandaag... zei Carney
- 7:03Speaker 2: dat Europa en Canada niet alleen mooi weerbondgenoten zijn... En
- 7:07Speaker 2: buitenland-redacteur Luc de Klerk was bij die speech van Carney
- 7:11Speaker 2: in Straatsburg. Goedemiddag Luc
- 7:13Speaker 10: Goedemiddag
- 7:14Speaker 2: Gisteren was het dat Ursula von der Leyen in haar
- 7:17Speaker 2: State of the Union... dat geassocieerde lidmaatschap aan Canada heeft aangeboden.
- 7:23Speaker 2: Was hij zo blij dat hij meteen zei, ja en
- 7:25Speaker 2: waar kan ik tekenen?
- 7:27Speaker 10: Nee, dat niet. We hoorden hem net inderdaad zeggen, hij
- 7:30Speaker 10: verwelkomt het. En eigenlijk al meteen toen hij überhaupt dat
- 7:33Speaker 10: hele woord lidmaatschap in zijn mond nam, toen gingen de
- 7:35Speaker 10: handen al op elkaar voordat hij überhaupt gezegd had dat
- 7:37Speaker 10: hij het verwelkomd had. Maar het ligt toch iets genuanceerder
- 7:42Speaker 10: dan dat hij in de speech deed lijken. Want direct
- 7:45Speaker 10: na afloop gaf Carney ook nog een persconferentie en daar
- 7:48Speaker 10: zei hij het volgende.
- 7:50Speaker 9: De precieze nomenclatie voor Europa is een vraag voor Europa,
- 7:54Speaker 9: de termen die ze gebruiken. Ik denk dat wat fundamentaal is,
- 7:58Speaker 9: zoals alle presidents van Europa delen, en ik geloof dat
- 8:02Speaker 9: alle parlementariërs, zowel in Canada als in Europa, het idee nemen,
- 8:06Speaker 9: is wat de substans betreft. Wat zijn we eigenlijk samen
- 8:09Speaker 9: te bouwen? Hoe combineren we onze strengsten in een manier
- 8:12Speaker 9: die onze mensen beter beheerst, onze fundamentale rechten beschermt en
- 8:16Speaker 9: prosperiteit creëert?
- 8:18Speaker 10: Ja, je zegt hier eigenlijk hoe je het wil noemen.
- 8:21Speaker 10: Dat interesseert me niet zoveel. Dat zoeken jullie lekker zelf
- 8:23Speaker 10: maar uit in Europa. Want daar moet in Europa nog
- 8:26Speaker 10: wel over worden gebakkeleid. Carnie gaat het gewoon om die samenwerking.
- 8:30Speaker 10: Die moet intensiever worden. En dan de naam die je
- 8:33Speaker 10: erop plakt. Dat maakt hem niet zoveel uit als het
- 8:35Speaker 10: maar gewoon resultaten oplevert. En hij blikt ook al vooruit
- 8:38Speaker 10: op een top in Montreal volgende maand. Waar die dan
- 8:41Speaker 10: unieke relatie, om het maar zo te noemen... dan al
- 8:43Speaker 10: verder vorm moet gaan krijgen.
- 8:45Speaker 2: Oké, dus die associate membership... dat is vooral een wens
- 8:49Speaker 2: van Europa
- 8:51Speaker 10: Ja, eigenlijk wel. En von der Leyen heeft dat ook
- 8:53Speaker 10: een beetje zelf in die toespraak... waarschijnlijk last minute gefietst.
- 8:56Speaker 10: Want het stond ook niet in de drafts die rondgingen
- 8:59Speaker 10: van tevoren... die gelekt waren.
- 9:00Speaker 2: En hoe werd Carney dan ontvangen in het Europese parlement?
- 9:03Speaker 2: Met enthousiasme ook?
- 9:05Speaker 10: Ja, zeker. Veel applaus, wat gejoel. Ik moet ook wel
- 9:07Speaker 10: zeggen dat de zaal niet helemaal vol zat. Als in
- 9:09Speaker 10: de Europarlementariërs niet. De publieke tribune was wel goed gevuld.
- 9:14Speaker 10: Terry Rijnke van de Groene Parlementariër had zelfs een Canadees
- 9:17Speaker 10: ijshockey shirt aan. Ging ook op de foto met Carnie.
- 9:20Speaker 10: En opmerkelijk nog wel was dat vlak voordat Carnie begon
- 9:23Speaker 10: iemand heel kort USA, USA schreeuwde. Nou, ik kon niet
- 9:26Speaker 10: precies zien waar het nou echt vandaan kwam. Carnie kon
- 9:29Speaker 10: er zelf wel om lachen. En na de toespraak van
- 9:32Speaker 10: Carney heb ik ook even gesproken... met Europarlementariër Thijs Reuten
- 9:36Speaker 10: van Pro, wat hij ervan
- 9:37Speaker 11: vond. Ja, ik ben heel enthousiast. Het is natuurlijk een
- 9:39Speaker 11: historisch moment dat de Canadese premier... het Europese parlement toespreekt.
- 9:44Speaker 11: Ook met de aankondiging gisteren al van von der Leyen...
- 9:47Speaker 11: over de speciale band die we gaan opbouwen. Dat hoorden
- 9:51Speaker 11: we nu al een beetje de invulling van. Carney vulde
- 9:53Speaker 11: het zelf al een beetje in. Maar het belangrijkste signaal
- 9:56Speaker 11: is natuurlijk... dat Canada en Europa samen willen een tegenwicht
- 9:59Speaker 11: willen bieden... aan een wereld van invloedssferen.
- 10:02Speaker 10: Ja, enthousiasme hoor je dus ook wel bij anderen. Maar
- 10:04Speaker 10: zij laten ook nog wel tegen me... het is toch
- 10:06Speaker 10: ergens ook wel problematisch... hoe von der Leyen het in
- 10:08Speaker 10: die speech heeft gefietst... als in niet eerst bij de
- 10:10Speaker 10: lidstaat het gevraagd heeft.
- 10:12Speaker 2: Nee, nee, nee. En heeft Carnie zich al uitgesproken... over
- 10:15Speaker 2: de inhoud van die invulling van die unieke relatie? Ik bedoel,
- 10:19Speaker 2: hoe moet dat eruit zien?
- 10:20Speaker 10: Ja, dat is dan zijn visie daarop. Hij heeft het
- 10:23Speaker 10: al omrandig gehad over Erasmus +, het studentenuitwisselingsprogramma van de EU.
- 10:26Speaker 10: Hij wil graag dat Canada daaraan mee kan doen, zodat
- 10:29Speaker 10: de studenten uit Canada en Europa bij elkaar kunnen studeren.
- 10:32Speaker 10: Canada wil ook graag meedoen aan het Horizon-programma, het onderzoeks-
- 10:35Speaker 10: en innovatiefonds van de EU. Er zit nu ruim 90
- 10:38Speaker 10: miljard euro in. Hij wil ook betere handelsvoorwaarden als het
- 10:41Speaker 10: aankomt op digitale handel en diensten. Samenwerken op het gebied
- 10:45Speaker 10: van veiligheidsregels voor AI. En ook wel interessant, hij wil
- 10:49Speaker 10: kijken naar een geïntegreerde markt voor financiële diensten. Nou vraag
- 10:52Speaker 10: ik me af hoe dat gaat, want in Europa hebben
- 10:54Speaker 10: we al moeite met de kapitaalmarktenunie. Ik ben benieuwd. En
- 10:58Speaker 10: Canada heeft dan ook wat te bieden natuurlijk. Het moet
- 11:00Speaker 10: niet een richtingsverkeer worden. Doordat we in Europa minder Russisch
- 11:04Speaker 10: gas zijn gaan gebruiken. Afhankelijker geworden van Amerikaanse fossiele brandstoffen.
- 11:08Speaker 10: En de Canadezen kunnen helpen met LNG en waterstof. En
- 11:11Speaker 10: Carnie had het ook nog over kritieke mineralen. Die voor
- 11:14Speaker 10: de energiesector belangrijk kunnen zijn.
- 11:16Speaker 2: En Trump heeft gisteren ook gereageerd op dit plan. En
- 11:20Speaker 2: hij zei, ik zet alle handel met de EU stop...
- 11:23Speaker 2: als deze unieke relatie tussen Europa en Canada... voor ons
- 11:28Speaker 2: vijandig blijkt. Hebben ze daar in Straatsburg dan ook weer
- 11:31Speaker 2: op gereageerd?
- 11:33Speaker 10: Ja, daar kon het natuurlijk ook niet omheen vandaag. Von
- 11:35Speaker 10: der Leyen had het al wel een beetje benoemd gisteren.
- 11:38Speaker 10: Door te zeggen, dit is geen alliantie tegen iemand. Dus
- 11:41Speaker 10: eigenlijk met zoveel woorden tegen Trump, tegen Amerika. Ik heb
- 11:44Speaker 10: het ook even gevraagd aan Thijs Reuten en hij zei
- 11:46Speaker 10: het volgende.
- 11:47Speaker 11: Hij plaatst zich buiten die gezamenlijke veiligheidsstructuur. En Canada kiest
- 11:50Speaker 11: ervoor om zich er juist heel actief in te plaatsen.
- 11:53Speaker 11: En verder was de reactie van Trump uiteraard gewoon heel voorspelbaar.
- 11:57Speaker 11: En moeten we daar vooral onze schouders over ophalen. En
- 11:59Speaker 11: doorgaan met werken aan waar wij uit willen komen.
- 12:03Speaker 10: Ja, en Mark Carney werd er natuurlijk ook naar gevraagd...
- 12:06Speaker 10: nog tijdens die persconferentie. En hij beet, zoals we inmiddels
- 12:09Speaker 10: van hem kennen, ook van zich af. Ja, en Carney
- 12:25Speaker 10: zegt ook, dit is geen vijandige band, zoals Trump het
- 12:27Speaker 10: zou noemen, maar het is een positief proces. Hij laat
- 12:30Speaker 10: zich dus niet afschrikken verder door Trump. En ja, dat
- 12:33Speaker 10: is denk ik ook waarom zoveel mensen hier in Straatsburg
- 12:35Speaker 10: blij met hem zijn. Maar ja, laten we nou ook
- 12:38Speaker 10: eens een leider in Europa krijgen die dat ook op
- 12:40Speaker 10: zo'n zelfde manier kan doen. Ja,
- 12:41Speaker 2: het is een beetje makkelijk hè, klappen voor Carney en
- 12:43Speaker 2: die haalt dan de hete kastanjes uit het vuur.
- 12:46Speaker 10: Ja, precies. Dat is een beetje de kritiek die je
- 12:49Speaker 10: kan hebben. Hijzen we Carney nou misschien ook niet teveel
- 12:52Speaker 10: op een schild... als de leider waar we naar moeten kijken.
- 12:55Speaker 10: Eigenlijk de meeste mensen hier zeggen... nee, dat is gewoon goed.
- 12:59Speaker 10: Die band met Canada hebben we nodig. Is een goede bondgenoot.
- 13:02Speaker 10: Die kunnen we goed gebruiken in de wereld waar we
- 13:04Speaker 10: vandaag de dag staan.
- 13:05Speaker 2: Dankjewel, buitenlandredacteur Luc de Klerk vanuit Straatsburg. En meer Europa
- 13:10Speaker 2: hoor je in de podcast Make Europe Great Again.
- 13:18Speaker 3: KLM bevindt zich in zwaar weer en heeft vier mogelijke
- 13:21Speaker 3: toekomstscenario's onderzocht. Die scenario's geven een beeld van hoe de
- 13:25Speaker 3: luchtvaartmaatschappij er in 2020... 33 of 32, pak een beet,
- 13:31Speaker 3: uit zou kunnen zien. Er is bijvoorbeeld gekeken naar wat
- 13:33Speaker 3: er gebeurt... als Air France-KLM besluit in te grijpen. Dus
- 13:36Speaker 3: vanuit Parijs de regie neemt. Of als de directie van
- 13:39Speaker 3: KLM juist voor kiest om de regie te nemen. Uitkomsten
- 13:43Speaker 3: zijn onder andere het afstoten van verschillende onderdelen... of een
- 13:46Speaker 3: fikse banenreductie. Tenminste, dat is dan een van die scenario's.
- 13:50Speaker 3: Joris Melkert, luchtvaartdeskundige van de TU Delft. Vier scenario's. Dit
- 13:56Speaker 3: zijn nog geen concrete plannen...
- 13:59Speaker 12: Nee, het gaat om in feite alleen een stuk berichtgeving...
- 14:01Speaker 12: dat er in de parool heeft plaatsgevonden. Ik geloof dat
- 14:04Speaker 12: de plannen intern vandaag gepresenteerd gaan worden. Maar een groep
- 14:09Speaker 12: medewerkers heeft dus naar zeggen van dat artikel... de vrije
- 14:13Speaker 12: hand gekregen om met een aantal scenario's te gaan spelen...
- 14:18Speaker 12: zou je misschien zelfs kunnen zeggen, om te kijken wat
- 14:20Speaker 12: nou als. En ik denk dat dat af en toe
- 14:22Speaker 12: heel goed is voor een bedrijf... om dat eens een
- 14:24Speaker 12: keer te doen...
- 14:25Speaker 3: Ja, en dan gaat het om hoe ligt het erbij
- 14:28Speaker 3: in 2030, voor de duidelijkheid. Hoe ligt het er dan bij?
- 14:32Speaker 3: Wat voor scenario's zijn denkbaar? Ik weet niet of jij
- 14:36Speaker 3: de inhoud precies kent van die scenario's... maar hebben wij
- 14:39Speaker 3: natuurlijk niet in kunnen
- 14:40Speaker 12: zien. Nee, niemand heeft het rapport in kunnen zien. Het
- 14:43Speaker 12: is alleen de berichtgeving en het parool die erover gaat.
- 14:46Speaker 12: Maar het is gebruikelijk om dan gewoon eens even naar
- 14:48Speaker 12: de extremen te kijken. En waarschijnlijk wordt lang niet alles
- 14:52Speaker 12: waar van zoiets. Vaak komt ergens in het midden uit...
- 14:55Speaker 12: Maar ja, het is wel bekend dat KLM en de
- 14:57Speaker 12: hele luchtvaartwereld gewoon in zwaar weer zitten. Het is gewoon
- 15:00Speaker 12: een marginale business. Kosten zijn natuurlijk enorm omhoog gegaan dit
- 15:04Speaker 12: jaar vanwege de hoge kerosineprijzen. Dat hebben ze een stukje afgedekt,
- 15:08Speaker 12: maar op een gegeven moment zul je toch die prijs
- 15:09Speaker 12: moeten gaan betalen. En die komt dan bij de klanten uit.
- 15:13Speaker 12: En de vraag is, wat gaan die klanten dan doen?
- 15:16Speaker 12: Dus het kan helemaal geen kwaad om hier eens even
- 15:18Speaker 12: heel goed over na te denken.
- 15:19Speaker 3: En praat je dan over de eenvoudige vliegtuigklantenindividu dat vliegt?
- 15:23Speaker 3: Of grote afnemers, bijvoorbeeld ook van luchtvracht?
- 15:29Speaker 12: Onder andere, ik heb natuurlijk gewoon de individuele passagier die
- 15:32Speaker 12: op vakantie gaat, die familie en vrienden gaat bezoeken, maar
- 15:36Speaker 12: ook de zakenreizigers die met grotere contracten werken. Of gewoon
- 15:40Speaker 12: ook het vrachtvervoer. Een van de scenario's die onderzocht schijnt
- 15:44Speaker 12: te zijn... is als we nou bepaalde dingen gewoon niet
- 15:46Speaker 12: meer gaan doen. KLM doet natuurlijk nu een heleboel zelf.
- 15:49Speaker 12: Die heeft een heleboel dingen gewoon onder controle. Maar die
- 15:52Speaker 12: heeft laatst ook al een cateraar afgestoten. En wat nou
- 15:56Speaker 12: als men zich alleen gaat richten op het passagiersvervoer... en
- 15:59Speaker 12: bijvoorbeeld de grondafhandeling niet meer zelf gaat doen en uit
- 16:01Speaker 12: gaat besteden. Wat zou dat dan betekenen?
- 16:03Speaker 3: Ja, wat zou dat voordeel van kunnen zijn, jongens?
- 16:07Speaker 12: Nou ja, dan kun je dus specialiseren en daarmee hopelijk
- 16:09Speaker 12: de kosten omlaag brengen. Ja, Lem heeft de kosten al
- 16:12Speaker 12: behoorlijk omlaag gebracht. Maar ja, de marges blijven, in ieder
- 16:16Speaker 12: geval volgens het moederbedrijf Air France KLM, gewoon te laag. Ja,
- 16:19Speaker 12: dat betekent dat je aan twee kanten kan werken. Dat
- 16:22Speaker 12: is of de kosten reduceren of de inkomsten verhogen. Liefst
- 16:25Speaker 12: een combinatie van beide natuurlijk.
- 16:26Speaker 3: Ja, en kostenreductie, waar kan dat dan nog gebeuren? Wat
- 16:30Speaker 3: weet jij daarover? Dan praat je al snel over personeel natuurlijk.
- 16:34Speaker 3: Is dit dan slecht nieuws voor het personeel van KLM?
- 16:38Speaker 12: Dat zou zomaar kunnen. Een van de dingen die ook
- 16:41Speaker 12: onderzocht schijnt te zijn... is als we nou eens even
- 16:43Speaker 12: gaan kijken of salaris niet te boeten... moeten gaan bevriezen
- 16:47Speaker 12: voor een tijdje. Nu heeft KLM te onderhandelen met heel
- 16:50Speaker 12: veel verschillende vakbonden. Het cabinepersoneel, het grondpersoneel, het vliegend personeel.
- 16:56Speaker 12: Dat zijn altijd gewoon hele lastige onderhandelingen... omdat die marges
- 16:59Speaker 12: zo heel erg klein zijn. En als je dat dus
- 17:02Speaker 12: nou eens... op nul zou zetten voor een tijdje, wat
- 17:05Speaker 12: zou dat dan betekenen? Dat lijkt me een heel verstandig
- 17:07Speaker 12: scenario om ook eens mee te nemen. Of het waarheid wordt,
- 17:10Speaker 12: waarschijnlijk niet. Maar ik kan er goed bij kijken, dat
- 17:12Speaker 12: heeft zin
- 17:13Speaker 3: Het is wel een grote blauwe familie, dus misschien dat
- 17:16Speaker 3: er best bereidheid is... als het bedrijf echt in zwaar
- 17:18Speaker 3: weer komt om een offer te brengen?
- 17:21Speaker 12: Dat is natuurlijk moeilijk te zeggen. Dat zou je misschien
- 17:25Speaker 12: meer aan het personeel zelf moeten vragen.
- 17:27Speaker 3: Dat gaat ook ongetwijfeld op korte termijn gebeuren. Dankjewel, Joris Melkert,
- 17:31Speaker 3: luchtvaartdeskundige van de TU Delft. KLM wilde niet reageren.
- 17:40Speaker 2: Ons wereldwijde watersysteem wordt kwetsbaarder, namelijk onvoorspelbaar en grillig. Daarvoor
- 17:47Speaker 2: waarschuwt de World Meteorological Organization, de WMO, in een nieuw rapport.
- 17:51Speaker 2: Ons systeem schommelt teveel tussen uitersten van teveel aan de
- 17:55Speaker 2: ene kant en te weinig water aan de andere kant.
- 17:58Speaker 2: Dat heeft natuurlijk gevolgen voor de wereldbevolking en de economie.
- 18:01Speaker 2: We gaan het bespreken met Nico Wanders, hoofddocent hydrologie aan
- 18:04Speaker 2: de Universiteit Utrecht. Goedemiddag.
- 18:07Speaker 13: Goedemiddag.
- 18:08Speaker 2: Ja, die grote schommelingen, daar kunt u ons meer over vertellen.
- 18:12Speaker 2: Want u heeft meegeschreven aan dat rapport van de WMO.
- 18:15Speaker 2: Waar komen die vandaan
- 18:17Speaker 13: Ja, dat komt eigenlijk doordat het weersysteem steeds grilliger wordt.
- 18:20Speaker 13: Zoals u net ook al aangaf. We krijgen steeds meer
- 18:22Speaker 13: extrema aan beide kanten. Dus zowel in ernstige overstromingen. In
- 18:26Speaker 13: Nepal hebben we natuurlijk nog een heel erg voorbeeld gezien.
- 18:28Speaker 13: Maar we zien ook hertstige droogtes. Die hebben we dit
- 18:31Speaker 13: afgelopen zomer in Nederland meegemaakt. En die grilligheid komt door
- 18:34Speaker 13: die opwarming van die aarde. Wat er eigenlijk voor zorgt
- 18:37Speaker 13: dat het weer onvoorspelbaarder wordt. En tegelijkertijd ook dat bijvoorbeeld
- 18:41Speaker 13: sneeuwvoorraden wereldwijd afnemen. En dus dat er meer water valt
- 18:44Speaker 13: dan regen. Ja, en dan kan het dus ook sneller
- 18:46Speaker 13: richting zee stromen. Dus ja, al dat soort factoren werken samen.
- 18:49Speaker 13: En dat maakt het gewoon een stuk onvoorspelbaarder en gevaarlijker.
- 18:52Speaker 2: Ja, jullie noemen de gletsjers bijvoorbeeld de spaarrekening van de planeet.
- 18:57Speaker 2: Dat is een soort buffer die de slechte jaren opvangt.
- 19:00Speaker 2: Maar goed, die gletsjers die smelten. Hoe groot zijn de
- 19:03Speaker 2: problemen met de gletsjers?
- 19:05Speaker 13: Ja, je ziet eigenlijk wereldwijd dat de gletsers smelten. En
- 19:08Speaker 13: dat betekent dat zeker voor belangrijke dingen... Nou, bij Nederland
- 19:11Speaker 13: bijvoorbeeld in de zomer... een groot deel van onze afvoer
- 19:14Speaker 13: komt van sneeuw en gletsersmelt. Ja, dat water hebben we
- 19:17Speaker 13: nodig om hier bijvoorbeeld de velden te irrigeren... of te
- 19:20Speaker 13: voorzien in ons drinkwater. Nou, en als je dan nog
- 19:22Speaker 13: verder over de grens gaat kijken in Azië... bijvoorbeeld in India, ja,
- 19:25Speaker 13: daar zitten ook hele grote agrarische gebieden... en die zijn
- 19:27Speaker 13: echt heel sterk afhankelijk van het water wat uit de
- 19:30Speaker 13: Himalaya komt. Ja, als dat steeds minder wordt, dan wordt
- 19:33Speaker 13: dat ook steeds lastiger... die landbouw te bedrijven. En zijn
- 19:38Speaker 13: ze dus meer afhankelijk van het weer van de dag.
- 19:41Speaker 13: En hebben ze dus minder buffer, minder die spaarrekening... die
- 19:45Speaker 13: de klappen kan opvangen als het ware
- 19:47Speaker 2: En wat zijn de economische gevolgen? Als ik denk aan irrigatie,
- 19:51Speaker 2: dan denk ik aan de oogsten. Dat kan ik bedenken.
- 19:53Speaker 2: Maar zijn er ook gevolgen die niet zo voor de
- 19:55Speaker 2: hand liggen?
- 19:57Speaker 13: Ja, buiten inderdaad de landbouw. Dat is natuurlijk echt een
- 19:59Speaker 13: groot gebruiker van zoet water. Hebben we ook de industrie.
- 20:02Speaker 13: Ook die gebruiken water bijvoorbeeld in de levensmiddelenindustrie... of voor
- 20:06Speaker 13: onze frisdranksproducties en dergelijke. Op al dat soort plekken gebruiken
- 20:09Speaker 13: we water... In het bedrijfsproces. En hoe lastiger het wordt.
- 20:13Speaker 13: En hoe meer het kost om dat te gaan opwerken.
- 20:15Speaker 13: Hoe duurder de producten gaan worden die we daarvan maken.
- 20:18Speaker 13: Daarbuiten had ik het ook even kort over drinkwater. Maar
- 20:20Speaker 13: ik denk ook aan scheepvaartvervoer
- 20:22Speaker 13: Ook deze zomer. Gezien. Ja, ook deze zomer in Nederland weer.
- 20:25Speaker 13: We denken ook bijvoorbeeld aan energiecentrales. Die het water hydropower opwekken.
- 20:33Speaker 13: Als het weer grilliger wordt, dan wordt het ook lastiger
- 20:35Speaker 13: om in de zomer dat soort energie te voorzien
- 20:37Speaker 13: Dus ja, dat zijn wel een paar dingen die daar
- 20:39Speaker 13: aan meespelen.
- 20:40Speaker 2: En is het te laat om aan die problemen wat
- 20:43Speaker 2: te doen in Nederland? Kunnen we ons voorbereiden, aanpassen op
- 20:47Speaker 2: dit verschijnsel?
- 20:49Speaker 13: Ja, een deel. We hebben bijvoorbeeld in Nederland een deltaprogramma
- 20:51Speaker 13: Zoet Water... waar we ons aan proberen te passen op
- 20:53Speaker 13: die klimaatverandering... en wat onze kant op komt. Maar een
- 20:56Speaker 13: deel kunnen we gewoon niks aan doen. Kunnen we ons
- 20:58Speaker 13: niet meer aan aanpassen. En zullen we ook deels moeten accepteren...
- 21:01Speaker 13: of moeten gaan op andere... denk aan andere landbouw of
- 21:04Speaker 13: andere manieren... om ons drinkwater te verschaffen. Dus het zal
- 21:08Speaker 13: een kwestie zijn, een combinatie zijn... van aanpassen, accepteren... en
- 21:12Speaker 13: waar mogelijk die klimaatverandering tegen te houden
- 21:15Speaker 2: Dank je wel. Nico Wanders, hoofddocent Hydrologie.