Latest / Het Grote Plaatje / Wat hebben wij aan Canada?
Transcript
- 0:05Speaker 1: Dit
- 0:06Speaker 2: is een BNR-podcast
- 0:12Speaker 1: De mensen zelf zijn helemaal verliefd op de Europese Unie.
- 0:15Speaker 2: Wat ik heel fijn vind in Canada is ook
- 0:17Speaker 3: heel veel no-nonsense attitude. Je hebt een aantal landen die
- 0:20Speaker 3: niet EU-lid. Het wordt er niet
- 0:25Speaker 1: overzichtelijker. In
- 0:31Speaker 3: hoeverre moeten wij ons zorgen maken dat we nu afspraken
- 0:34Speaker 3: maken met een land dat misschien over vijf jaar geen
- 0:37Speaker 3: land meer is?
- 0:43Speaker 4: Je hebt van die combinaties die in eerste instantie heel
- 0:47Speaker 4: raar klinken... maar achteraf toch heel goed blijken te werken.
- 0:52Speaker 4: Frietjes in je milkshake dopen, sperziebonen in je mayonaise... of
- 0:56Speaker 4: Queen en David Bowie. Nou, Canada en de EU zijn
- 1:00Speaker 4: ook zo'n combinatie. In eerste instantie niet echt logisch, maar
- 1:04Speaker 4: eigenlijk best veelbelovend. De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula
- 1:08Speaker 4: von der Leyen, weet dat al... Riep ze op om Canada,
- 1:15Speaker 4: als eerste land buiten Europa... associatielid van de EU te maken.
- 1:20Speaker 4: Ze noemde Canada een like-minded partner. Iemand met dezelfde normen
- 1:25Speaker 4: en waarden. Dezelfde ideeën over democratie en goed bestuur. De
- 1:29Speaker 4: Verenigde Staten daarentegen, Canada's belangrijkste handelspartner... lijkt er vooral op
- 1:34Speaker 4: gebrand te zijn om de Noorderburen... hun Noorderburen, maar ook Europa,
- 1:38Speaker 4: het leven zuur te maken... met handelsoorlogen en dreigementen over annexatie.
- 1:42Speaker 4: En dus is de toenadering tussen de EU en Canada
- 1:46Speaker 4: eigenlijk best logisch. Er is al een handelsverdrag, CITA, kunnen
- 1:50Speaker 4: we daar mooi op voorborduren. Dat heeft de handel tussen
- 1:53Speaker 4: Canada en Europa in minder dan tien jaar tijd... met
- 1:55Speaker 4: 75 procent verhoogd. Alleen tien Europese landen hebben dat verdrag...
- 2:00Speaker 4: om allerlei redenen nooit geratificeerd. En 75 procent meer handel,
- 2:03Speaker 4: dat klinkt natuurlijk mooi... Maar ja, als je kijkt naar
- 2:06Speaker 4: de handel die Canada heeft met de VS... dan is
- 2:08Speaker 4: dit meer een koekje bij de koffie dan een hele maaltijd.
- 2:12Speaker 4: Dus is de vraag, wat hebben wij eigenlijk aan Canada...
- 2:14Speaker 4: en wat hebben zij aan ons? En zijn we deze
- 2:18Speaker 4: toenadering over tien jaar allemaal weer vergeten... of is de
- 2:21Speaker 4: EU dan echt een land rijker? Je luistert naar het
- 2:29Speaker 4: grote plaatje, waarin we een stap terug doen... om te
- 2:32Speaker 4: kijken hoe de wereld in elkaar zit. En ja, daar
- 2:33Speaker 4: komt het altijd alweer op geld uit. Daarom bij mij
- 2:36Speaker 4: in de studio, macro-econoom Han de Jong. Dag Han. Dag Rens.
- 2:39Speaker 4: En macro-econoom en belegger bij Hoofdbosch, Edin Mojagic. Dag Edin.
- 2:42Speaker 4: Dag Rens. Mijn naam is Rens de Jong. Heren, welkom. Han,
- 2:46Speaker 4: wat is in Canada geweest?
- 2:48Speaker 2: Jazeker. Ik heb lang bij ABNOM gewerkt. Ik had een
- 2:52Speaker 2: functie waar ik veel mocht reizen. Dus ik ben regelmatig
- 2:54Speaker 2: in Toronto geweest voor mijn werk. Maar ik ben ook
- 2:57Speaker 2: twee keer op vakantie geweest in Canada. De eerste keer
- 2:59Speaker 2: al in 1978. En de laatste keer een paar jaar geleden.
- 3:04Speaker 2: Toen zijn we in de Canadian Rockies geweest. Dat was fantastisch. Ja,
- 3:08Speaker 2: mooi land toch? Ja, fantastisch.
- 3:10Speaker 4: En de Canadezen? Kun je daar een omschrijving van geven?
- 3:13Speaker 2: Ja, nou ja... Onze gast kan het beter doen. Onze
- 3:17Speaker 2: gast kan het beter, maar weet je, prima. En wat
- 3:19Speaker 2: je net in je inleiding al zei, vergelijkbare waarden, dezelfde waarden.
- 3:24Speaker 2: Wat ik heel fijn vind in Canada is ook heel
- 3:26Speaker 2: veel no-nonsense attitude. En ja, prima, prima.
- 3:35Speaker 3: Schitterend land. Dit lijkt alsof ik me nu heb laten
- 3:38Speaker 3: inspireren door Han. Maar die plannen zijn al eerder gemaakt.
- 3:41Speaker 3: We willen volgend jaar zomer naar de Rockies. We zijn
- 3:44Speaker 3: aan de andere kant van het land geweest
- 3:47Speaker 4: Toen jullie die Steders Union zagen... en Ursula van der
- 3:51Speaker 4: Leyen associate member riep... wat dacht jij toen, Edin
- 3:57Speaker 3: Nou, meerdere dingen. Nee, gewoon starten, want het tweede komt
- 4:03Speaker 3: later in gesprek. Maar ik dacht aan een soort verbarelenassoisering
- 4:08Speaker 3: van de wereld. Want als je dit geografisch gaat zien dus,
- 4:12Speaker 3: als je kijkt naar de wereldkaart... stel dat Canada dan
- 4:17Speaker 3: zich in een of andere vorm aansluit, wat zie je dan?
- 4:20Speaker 3: Dan heb je het Europese vasteland, dat is de Europese Unie.
- 4:23Speaker 3: Dan hebben we een groot eiland voor de kust, de
- 4:25Speaker 3: UK doet niet meer mee... En dan ga je weer
- 4:36Speaker 3: naar Canada. Dus een grote lappendeken van iets wat dan
- 4:40Speaker 3: zo complex is. Want je hebt een aantal landen die
- 4:43Speaker 3: niet EU-lid zijn, maar wel iets met de EU hebben.
- 4:52Speaker 4: Nou
- 4:53Speaker 2: ja, ten eerste, wat is dat dan? Dat
- 4:57Speaker 4: vroeg iedereen zich af, geloof
- 4:58Speaker 2: ik. Ik had er nog nooit van gehoord. Maar ik
- 4:59Speaker 2: dacht ook vooral, dit is een soort antwoord op de
- 5:03Speaker 2: inmiddels wel befaamde speech van Carney eerder dit jaar in Davos.
- 5:07Speaker 2: Waarin hij de middle powers van de wereld opriep om
- 5:10Speaker 2: de handen een beetje in één te slaan. Om wat
- 5:13Speaker 2: sterker te staan tegen de grote bullies.
- 5:16Speaker 4: Maar Edith kijkt ernaar en zegt dat het complex is.
- 5:20Speaker 4: Hier de Carney-speech in Davos, de middle powers... dat was
- 5:22Speaker 4: natuurlijk ook wel een soort met meer politiek gedreven... dan
- 5:25Speaker 4: dat het meteen economisch gedreven was. Zal dit dan ook
- 5:28Speaker 4: zoiets zijn?
- 5:30Speaker 3: Het lijkt mij wel. Het andere waar ik heel snel
- 5:33Speaker 3: aan dacht is... als dit er nou voor zorgt dat
- 5:36Speaker 3: de echte Canadese maplesiroop... in Europa goedkoper en beschikbaarder wordt...
- 5:40Speaker 3: dan hebben we met z'n allen daar iets aan, denk
- 5:41Speaker 3: ik
- 5:41Speaker 4: Wat kunnen wij...
- 5:48Speaker 2: Nou ja, weet je, kijk, de onderlange handel is natuurlijk
- 5:51Speaker 2: op dit moment... ondanks de groei van de laatste tien
- 5:54Speaker 2: jaar waaraan je refereert... is die natuurlijk toch relatief beperkt
- 5:57Speaker 2: van omvang. Ik heb het even opgezocht. De EU is
- 6:00Speaker 2: wel de tweede afzetmarkt voor Canada. Maar goed, Canada ligt zo...
- 6:05Speaker 2: Het interessehandel van Canada wordt zo gedomineerd... door een handel
- 6:07Speaker 2: met de Verenigde Staten... dat je al snel tweede bent,
- 6:11Speaker 2: maar wel op mijlenverkant. Ja, ik
- 6:13Speaker 4: geloof factor zes, zeven keer als je
- 6:16Speaker 2: handel in Europa... Waar het vooral in zit, denk ik,
- 6:21Speaker 2: is het belang voor Europa... dat Canada beschikt over grondstoffen...
- 6:29Speaker 2: die wij nu van andere delen van de wereld betrekken...
- 6:31Speaker 2: wat misschien niet de meest betrouwbare partners zijn. Zodat je
- 6:35Speaker 2: dit ook wel een beetje als een strategisch initiatief moet zien.
- 6:38Speaker 2: Laten
- 6:38Speaker 4: we daar eens even over gaan praten. We zijn heel
- 6:40Speaker 4: blij met onze gast. Die zit in Canada, dus niet
- 6:43Speaker 4: in de studio, maar in Canada. Onze gast voor deze
- 6:46Speaker 4: aflevering is Amy Verdun, hoogleraar politicologie aan de Universiteit van
- 6:50Speaker 4: Victoria in Canada. Daarnaast gasthoogleraar Europese politiek en politieke economie
- 6:55Speaker 4: aan de Universiteit Leiden. Ze zit in Vancouver Island. Dag Amy. Ja, goedemorgen. Goedemorgen.
- 7:01Speaker 4: Jij bent Nederlands en Canadees, begrijp ik? Ja, dat klopt. Vertel.
- 7:06Speaker 1: Ja, nou ja, wat moet ik daarover zeggen? Ik heb
- 7:08Speaker 1: steeds paspoort. Dat is vrij snel afgesproken
- 7:11Speaker 4: Ik ben altijd gewoon benieuwd van hoe komt iemand opeens
- 7:15Speaker 4: in Canada terecht? Wat is het verhaal
- 7:17Speaker 1: daar? Ik heb Canadese ouders. Ik heb heel veel familie
- 7:22Speaker 1: in Canada wonen, maar ik ben zelf opgegroeid in Nederland.
- 7:26Speaker 1: En toen ik 18 was, ontdekte ik dat ik een
- 7:29Speaker 1: Nederlands paspoort had... En nadat ik mijn studie af had gemaakt...
- 7:33Speaker 1: heb ik besloten om in Canada te gaan kijken. En
- 7:36Speaker 1: ben daar eigenlijk min of meer nooit meer weggegaan. Behalve
- 7:38Speaker 1: dat ik dus wel hoogleraar Europese politiek ben in Canada.
- 7:42Speaker 1: En dus ook veel in Europa ben. En ook heel
- 7:45Speaker 1: veel verliefd in Europa.
- 7:46Speaker 4: Leuk, ja. Moet je nu, vanwege deze speech van Ursula
- 7:49Speaker 4: van der Leij... en Mark Carney was natuurlijk de gast
- 7:51Speaker 4: in Straatsburg... moet je daar in Canada nu opeens stand
- 7:54Speaker 4: te peden gaan uitleggen... joh, wat wil de Europese Unie
- 7:56Speaker 4: nou precies van ons en et cetera? Word je daar
- 7:59Speaker 4: veel voor gebeld en gevraagd?
- 8:00Speaker 1: Ja, zeker. Ze zijn in Canada net zo enthousiast over
- 8:03Speaker 1: het hele idee... van wat dit nou allemaal betekent als
- 8:06Speaker 1: dat dat in Europa is aangekomen.
- 8:08Speaker 3: Weten jullie daar wat het dan echt betekent? Want wij
- 8:11Speaker 3: hier zitten nog steeds met die vraag. Wat is het?
- 8:13Speaker 3: Waar hebben we het over?
- 8:14Speaker 1: Nou, het is in Canada zelfs nog verwarrender. Want behalve
- 8:17Speaker 1: dat we ons afvragen wat dat associatieverdrag zou zijn... of associatielidmaatschap,
- 8:22Speaker 1: dus dat we... Associate Membership, is Carney natuurlijk meteen heen
- 8:26Speaker 1: en weer gegaan. Die heeft het over Associate Membership... maar
- 8:29Speaker 1: dan heeft hij het over Strategic Alliance en Important Partnership.
- 8:32Speaker 1: Dus hij heeft wel drie andere termen er ook bij
- 8:35Speaker 1: genoemd
- 8:36Speaker 4: Even, laten we eens even kijken hoe we in deze
- 8:38Speaker 4: situatie terechtkomen. Nu komen we hier terecht omdat we allemaal
- 8:45Speaker 4: ruzie hebben. Canada heeft ruzie met de onderbuur en wij
- 8:49Speaker 4: hebben met onze naaste buren ruzie. En dat is namelijk dezelfde,
- 8:52Speaker 4: namelijk de Verenigde Staten. Hoe slecht is de relatie tussen
- 8:55Speaker 4: Amerika en Canada op dit moment, Amy?
- 8:58Speaker 1: Nou ja, jullie begonnen al te zeggen van wat zijn
- 9:01Speaker 1: nou die Canadezen? Nou, die Canadezen zijn enorm beleefd. Dus
- 9:04Speaker 1: die hebben natuurlijk met helemaal niemand ruzie. Wat ze hebben
- 9:07Speaker 1: is op dit moment een wat lastige relatie met de
- 9:10Speaker 1: Verenigde Staten. Maar het komt inderdaad wel allemaal op hetzelfde neer. Nee,
- 9:14Speaker 1: de Canadezen hebben nu wel een echte... De relatie tussen
- 9:22Speaker 1: Canada en de VS is nu zo slecht... dat in
- 9:24Speaker 1: de 159 jaar dat het land bestaat het nog nooit
- 9:27Speaker 1: zo slecht is geweest. Dus het is wel belangrijk voor
- 9:29Speaker 1: Canada om nu te kijken naar andere partners. En op
- 9:33Speaker 1: zich is dat helemaal niet nieuw. Ik heb hier onderzoek
- 9:35Speaker 1: naar gedaan een paar jaar geleden. Toen was Trump nog
- 9:37Speaker 1: niet eens in de tweede termijn... En toen was ook
- 9:41Speaker 1: al heel erg duidelijk dat het voor Canada belangrijk is
- 9:44Speaker 1: om andere afzetmarkten te hebben en niet gigantisch afhankelijk te
- 9:47Speaker 1: zijn van de Verenigde Staten
- 9:49Speaker 4: En zijn ze dan te lang naïef geweest over de
- 9:52Speaker 4: afhankelijkheid van Amerika?
- 9:54Speaker 1: Nou ja, naïef, naïef. Kijk, wij zitten nu, als je
- 9:58Speaker 1: in Nederland bent, hebben een hele goede relatie met Duitsland.
- 10:01Speaker 1: Er wordt ontzettend verhandel gedreven tussen de twee landen. En
- 10:04Speaker 1: ben je in naïef? Ja, op het moment dat het
- 10:06Speaker 1: ineens heel slecht gaat... zeg je, ja, we waren heel
- 10:08Speaker 1: erg naïef. Dus in die zin, het is heel modern
- 10:12Speaker 1: om goed handel te drijven... met een partner met wie
- 10:15Speaker 1: je veel zaken doet. En op het moment dat je
- 10:18Speaker 1: ontdekt dat het toch niet zo goed gaat... denk je, ja, nee,
- 10:20Speaker 1: nu zitten we wel met zoveel dingen... afhankelijk met die buur...
- 10:24Speaker 1: Dat je eigenlijk gewoon te veel afhankelijkheid hebt. En daarmee
- 10:29Speaker 1: dus ook moet veranderen.
- 10:36Speaker 2: Eigenlijk van de internationale wereldorde, zou je kunnen zeggen. Wordt
- 10:40Speaker 2: dat in Canada ook zo beleefd? Met andere woorden, zien
- 10:43Speaker 2: jullie de verslechterde relatie met de Verenigde Staten als tijdelijk?
- 10:46Speaker 2: En het komt wel weer goed als Trump van het
- 10:50Speaker 2: toneel verdwijnt. Of denk je dat de relatie met jullie
- 10:55Speaker 2: buurland echt structureel permanent verslechterd is?
- 10:59Speaker 1: Ja, er zijn twee perspectieven daarop. Sommige mensen hebben natuurlijk
- 11:02Speaker 1: de stille hoop dat het allemaal weer wordt zoals vroeger.
- 11:05Speaker 1: Maar er zijn ook heel veel mensen die wijzen op
- 11:06Speaker 1: een permanente verandering in de Verenigde Staten. Dus uiteindelijk is
- 11:11Speaker 1: Trump verkozen door een meerderheid van de Amerikanen. Dus er
- 11:14Speaker 1: zijn toch wel veel mensen die denken dat er iets
- 11:17Speaker 1: in deze richting moet veranderen. Maar er zijn ook mensen
- 11:20Speaker 1: die zeggen, kijk, zelfs onder Obama waren er al dingen anders.
- 11:24Speaker 1: En Biden. Dus het is niet iets van vandaag op gisteren.
- 11:29Speaker 4: Hoe zwaar is het nu voor Canada, de tarievenoorlog?
- 11:35Speaker 1: Ja, nou, jullie vroegen aan mij hoe kom ik in Canada.
- 11:38Speaker 1: En nou ja, lang geleden, toen mijn ouders voor het
- 11:40Speaker 1: eerst in Canada waren... toen waren er dus staalfabrieken die
- 11:47Speaker 1: er al heel erg lang zijn. En nu in deze
- 11:49Speaker 1: week wordt zo'n fabriek op non-actief gezet... omdat ze gewoon
- 11:52Speaker 1: te veel handelstarieven hebben op de aluminium en staal. En
- 11:57Speaker 1: dus bedrijven zoals bijvoorbeeld Stelco en Hamilton... die doet weer
- 12:01Speaker 1: allemaal werknemers van de hand... omdat ze het gewoon niet
- 12:03Speaker 1: voor elkaar krijgen om hun spullen te verkopen. En dat
- 12:07Speaker 1: is omdat er tarieven zijn van 50 procent.
- 12:11Speaker 4: Nee. En Carnie heeft gezegd, wij gaan hart tegen hart.
- 12:16Speaker 4: Dus we vergelden alles. En dat betekent dat wij als
- 12:19Speaker 4: maatschappij pijn moeten leiden. Maar als er fabrieken gaan sluiten,
- 12:22Speaker 4: dan krijg je al best snel... toch een beetje pushback van, joh,
- 12:26Speaker 4: moeten we niet wat meer ingeven? Hoe is de positie
- 12:28Speaker 4: van Carnie nu in Canada?
- 12:30Speaker 1: Nou kijk, iedereen ziet wel dat als je handel drijft
- 12:34Speaker 1: met de Verenigde Staten... en dat levert je een zekere
- 12:36Speaker 1: hoeveelheid op... dat je dus ook nu moet gaan kijken
- 12:39Speaker 1: naar andere manieren... om diezelfde producten te verkopen. Dus dat
- 12:42Speaker 1: is heel belangrijk. En die stromen veranderen niet van de
- 12:45Speaker 1: een op de andere dag. Dus je moet wel alle
- 12:46Speaker 1: neusen dezelfde kant op hebben krijgen... En dat is nu
- 12:49Speaker 1: wat er aan het gebeuren is. Dus de Canadezen zetten
- 12:51Speaker 1: zich massaal in om ervoor te zorgen dat men ook
- 12:56Speaker 1: Carnie steunt. En je ziet ook dat in Canada er
- 13:00Speaker 1: steeds minder mensen naar de Verenigde Staten vakantie gaan. Minder
- 13:03Speaker 1: Canadezen gaan in Amerika studeren. Dus er is echt een
- 13:07Speaker 1: nationale steun voor het idee dat dit echt een hele
- 13:10Speaker 1: slechte tijd is. En dat je de Amerikanen een beetje
- 13:12Speaker 1: moet buitensluiten.
- 13:13Speaker 2: En Amy, bij Trump is het zo, dat is mijn
- 13:17Speaker 2: indruk hoor, we vinden een rare vent gevaarlijk. En dat
- 13:22Speaker 2: varieert dan, hoe erg je die man vindt. Maar af
- 13:26Speaker 2: en toe komt er in zo'n discussie over Trump dan
- 13:28Speaker 2: toch altijd wel iemand die zegt, ja, hij heeft wel
- 13:32Speaker 2: een beetje een punt. Is dat in de relatie met
- 13:35Speaker 2: Canada ook? Ik heb me eigenlijk hevig verbaasd over zijn
- 13:40Speaker 2: agressie tegen Canada. Maar valt er toch nog ergens iets
- 13:45Speaker 2: voor te zeggen dat die relatie eigenlijk in het nadeel
- 13:49Speaker 2: van de Amerikanen is of was wat enige aanpassing zou behoeven?
- 13:55Speaker 1: Nou ja, het begint een beetje met de vraag van
- 13:57Speaker 1: wat je denkt van handel. Dus in moderne economische, academische
- 14:02Speaker 1: theorieën hebben we toch het idee dat handel goed is
- 14:05Speaker 1: voor twee landen. En als je het dan gaat afrekenen
- 14:08Speaker 1: met ja, ik heb nu een handelstekort of een handelsoverschat
- 14:10Speaker 1: en daardoor zijn mensen bij mij aan het roven. Dat
- 14:13Speaker 1: is natuurlijk een heel raar, heel oud idee van misschien
- 14:16Speaker 1: 100 jaar oud handel. waar heel weinig economen op dit
- 14:19Speaker 1: moment nog in geloven. Maar hij gebruikt dat in een
- 14:22Speaker 1: soort van populistische manier... om te zeggen van ja, zij
- 14:24Speaker 1: hebben iets van mij wat ik wil, zo praat Trump.
- 14:28Speaker 1: En ik heb het
- 14:29Speaker 2: niet meer. Maar hebben Amerikaanse bedrijven slechter toegang... tot de
- 14:32Speaker 2: Canadese markt dan omgekeerd? Want kijk... Nou, in principe...
- 14:37Speaker 1: In principe is het zo dat landen altijd bepaalde sectoren
- 14:42Speaker 1: beschermen waarvan ze zeggen dit is voor ons best wel
- 14:44Speaker 1: heel belangrijk. In Canada is dat bijvoorbeeld in de zuivelindustrie.
- 14:49Speaker 1: Daar beschermt Canada zijn eigen boeren heel erg hard. Amerika
- 14:54Speaker 1: beschermt ook zijn eigen huizen. landbouw en boeren. En die
- 14:59Speaker 1: doet dat net even op een andere manier. Dus er
- 15:01Speaker 1: worden heel veel subsidies gegeven... voor water, energie, dat soort dingen.
- 15:05Speaker 1: En in Canada is er een kwantitatieve restrictie... op hoeveelheid
- 15:10Speaker 1: producten die kunnen concurreren... op de zuivelindustrie van Canada
- 15:15Speaker 4: Dus er wordt beschermd. Dat is eigenlijk het antwoord wel
- 15:17Speaker 4: op de vraag. Wederzijds. Mag ik heel
- 15:20Speaker 3: even vragen... Eerst even over die relatie. Ik denk dat
- 15:23Speaker 3: het ergens, misschien is dit wel heel kort door de woord,
- 15:26Speaker 3: maar het komt er ergens op neer. Stel dat de
- 15:27Speaker 3: rest van de Europese Unie tarieven zou gaan heffen voor
- 15:31Speaker 3: Nederlandse spullen. Dan hebben wij er heel weinig aan als
- 15:34Speaker 3: onze regering zegt, maar we hebben wel goede deals gemaakt
- 15:36Speaker 3: met Nieuw-Zeeland. Ja, leuk, maar dat lost het probleem niet toe.
- 15:40Speaker 3: Wat ik me afvroeg is, we hebben afgelopen maanden af
- 15:44Speaker 3: en toe seipelde hier het nieuws door. Dat gevoel wat
- 15:47Speaker 3: dus blijkbaar leeft in de VS... een beetje harde maatschappij,
- 15:52Speaker 3: een beetje MAGA, zeg maar... heeft er in ieder geval
- 15:55Speaker 3: voor gezorgd dat een van de Canadese provincies... bezig is
- 15:58Speaker 3: met iets wat uiteindelijk in een soort referendum zou moeten resulteren...
- 16:02Speaker 3: om zich af te scheiden van Canada. In hoeverre leeft
- 16:05Speaker 3: dat daar? In hoeverre moeten wij ons zorgen maken dat
- 16:08Speaker 3: we nu afspraken maken... met een land dat misschien over
- 16:12Speaker 3: vijf jaar geen land meer is?
- 16:15Speaker 1: Ja, het is op dit moment wel waar dat in
- 16:18Speaker 1: de provincie Alberta... er volgende maand een referendum wordt gehouden over...
- 16:24Speaker 1: of er een referendum moet worden gehouden over
- 16:26Speaker 3: lidmaatschappen van Canada. Jullie passen zo
- 16:28Speaker 1: goed bij de EU.
- 16:29Speaker 4: Het is een van de tien vragen waar Alberta misschien
- 16:33Speaker 4: gaat zeggen... daar moeten we nog een keertje met de
- 16:35Speaker 4: bevolking over praten... of we erbij willen horen.
- 16:38Speaker 1: Ja, zeker. En dan moet je eigenlijk wat soort van
- 16:40Speaker 1: discourse-analysis op lot laten... hoe ze daar nou weer de
- 16:42Speaker 1: woorden voor hebben gevonden, wat ze precies vragen. Maar dat
- 16:45Speaker 1: weten we al te goed in Europa over het belang
- 16:47Speaker 1: van de woordkeuze... over referenda en hoe raar dat is.
- 16:51Speaker 1: Dus het zegt veel meer over de binnenlandse situatie in
- 16:54Speaker 1: de provincie Alberta... dat dat nou echt een onderwerp is
- 16:58Speaker 1: wat heel erg leeft. Dus mensen zijn ook heel erg
- 17:01Speaker 1: ontevreden over dat... dat de premier van Alberta dat heeft
- 17:05Speaker 1: gedaan
- 17:06Speaker 2: Dus in de opiniepeilingen maakt dat geen kans? Of ik
- 17:09Speaker 2: weet niet of er opiniepeilingen over zijn
- 17:11Speaker 1: Ja, ik ga daar nu niet over speculeren. Men is
- 17:15Speaker 1: ontzettend ongelukkig over hoe de situatie is ontstaan... dat Alberta
- 17:19Speaker 1: nu ineens dit moet gaan doen. Er zijn nu van
- 17:21Speaker 1: die mail-in ballots, er zijn er zoveel meer dan eerder.
- 17:24Speaker 1: Het is een soort van soap opera op dit
- 17:28Speaker 4: moment. Je ergert je eraan, dat zie je. Dat zie
- 17:31Speaker 4: ik door het scherm heen, Amy. Wat ik me wel afvraag,
- 17:33Speaker 4: wij zien Canada als één land... maar ik begrijp wel
- 17:36Speaker 4: dat het zo georganiseerd is... dat het eigenlijk meer een
- 17:38Speaker 4: verzameling van provincies is. Of ga ik dan te kort
- 17:41Speaker 4: door de bocht?
- 17:42Speaker 1: Nou, het is een heel decentrale federatie. Net als andere
- 17:48Speaker 1: federaties is het zo dat je de macht deelt... tussen
- 17:52Speaker 1: de provincie en de federale overheid... en dat de provincie
- 17:55Speaker 1: relatief gezien veel macht heeft. Dus het heeft wel veel
- 17:58Speaker 1: weg van de Europese Unie...
- 18:00Speaker 4: Daarom passen we dan goed bij elkaar. Even over die
- 18:04Speaker 4: Europese Unie. Match made in heaven, zeggen we dan. Hoe
- 18:07Speaker 4: wordt er eigenlijk gekeken naar de Europese Unie vanuit Canada,
- 18:10Speaker 4: Amy
- 18:11Speaker 1: Nou, de mensen zelf zijn helemaal verliefd op de Europese Unie.
- 18:15Speaker 1: Er zijn mensen in Canada die lid willen worden van
- 18:18Speaker 1: de Europese Unie. Ze hebben geen flauw benieuwd wat dat betekent.
- 18:20Speaker 1: Ze weten niet eens wat het betekent om lid te
- 18:22Speaker 1: zijn van de Europese Unie. Laat staan hoe je dat
- 18:24Speaker 1: zou moeten worden. Nou
- 18:24Speaker 3: daar
- 18:25Speaker 1: komen jullie nog wel achter. De publieke opinie is heel
- 18:30Speaker 1: erg gunstig... als het gaat om wat men van Europa vindt.
- 18:33Speaker 1: En wat vinden
- 18:34Speaker 4: ze daar dan aantrekkelijk aan
- 18:36Speaker 1: Nou, dat is natuurlijk niet één mening. Maar ik denk,
- 18:38Speaker 1: je begon in je opening te zeggen... dat de Canadezen
- 18:41Speaker 1: een zeker type zijn. En dan hebben ze ook nog
- 18:43Speaker 1: bepaalde normen en waarden... En die normen en waarden van Canada...
- 18:46Speaker 1: die lijken best wel veel op die van Europa. Je
- 18:49Speaker 1: zou kunnen zeggen dat Canada tussen de EU en de
- 18:52Speaker 1: Verenigde Staten... in ligt als het gaat om normen en waarden.
- 18:55Speaker 1: En een idee over wat je zou willen van je staat.
- 18:58Speaker 1: In de Verenigde Staten is het heel erg marktgeoriënteerd... en
- 19:01Speaker 1: een kleine overheid. In Canada heb je een net wat
- 19:04Speaker 1: grotere overheid. Of in ieder geval de normen en waarden
- 19:07Speaker 1: van de mensen is meer die kant op. Maar natuurlijk
- 19:09Speaker 1: een stuk minder dan wat men in Europa gewend is.
- 19:12Speaker 2: In zekere zin zou je kunnen zeggen... dat Canada dan
- 19:15Speaker 2: toch ook wel gelijkenissen vertoont met Australië. Ontwikkelt Canada politiek
- 19:19Speaker 2: gezien ook initiatieven richting dat soort landen... die vergelijkbaar zijn
- 19:23Speaker 2: met jullie verliefdheid op de EU...
- 19:28Speaker 1: Ja, zeker. Maar ook richting Noorwegen, Singapore. Canada heeft echt
- 19:33Speaker 1: iedereen aan het flirten, als je die taal
- 19:35Speaker 4: wil gebruiken. Een hele polyamoreuze relatie die we aan het
- 19:38Speaker 4: opbouwen zijn. Even over wat we aan elkaar hebben. Ik
- 19:42Speaker 4: denk dat dat een belangrijke vraag is, natuurlijk. Wat hebben wij... Nee,
- 19:46Speaker 4: laat ik het omdraaien. Amy, wat heeft Canada aan de
- 19:49Speaker 4: Europese Unie? Nou
- 19:51Speaker 1: we hebben al gezegd, de handelstromen moeten gewoon breder. Niet
- 19:55Speaker 1: alleen maar naar de VS, maar ergens anders heen. Europa
- 19:58Speaker 1: heeft een gigantische markt. En waar Canada zwak zelf in is,
- 20:01Speaker 1: ook die interne markt van Canada... is niet zo heel
- 20:04Speaker 1: erg open. De markt van de Europese Unie, dat is
- 20:07Speaker 1: echt geweldig. Dat heb je gewoon... Als je dat gaat vergelijken,
- 20:10Speaker 1: dat is onvoorstelbaar... wat de Europese Unie heeft gedaan als
- 20:12Speaker 1: het gaat om de interne markt. Dus Canada wil daar
- 20:15Speaker 1: dolgraag meer mee doen, dichterbij komen. Dus er is nu
- 20:20Speaker 1: een handelsverdrag. Maar die is natuurlijk niet volledig geratificeerd. Het
- 20:25Speaker 1: is moeilijk om voor Canada om te zeggen... laten we
- 20:27Speaker 1: die tien landen die dat verdrag niet hebben getekend... even
- 20:32Speaker 1: vertellen dat ze dat moeten gaan doen, dat is een ratificatie.
- 20:38Speaker 1: Maar als Canada en de Europese Unie dichter bij elkaar komen...
- 20:41Speaker 1: op economisch gebied, dan kunnen of die landen bijtrekken... of
- 20:44Speaker 1: er wordt een soort van eender iets gemaakt... zodat die
- 20:47Speaker 1: zekerheid van die handelsbetrekkingen... gewoon wat beter is. Dus dat
- 20:50Speaker 1: is nummer één. Daarnaast heeft natuurlijk Canada... heel veel grondstoffen...
- 20:55Speaker 1: die ze graag willen verkopen. En die ze ook willen ontwikkelen.
- 20:58Speaker 1: Dus ze zijn... om daarbij te komen. En er is
- 21:05Speaker 1: natuurlijk ook veel te doen om het Noordpoolgebied. En Canada
- 21:09Speaker 1: en de Europese Unie hebben allemaal belang... bij een goede
- 21:11Speaker 1: relatie in het Noordpoolgebied. En zo kan ik nog wel
- 21:13Speaker 1: meer dingen opnoemen
- 21:15Speaker 4: Dus grondstoffen, energie, afzetmarkt. Dat hoor ik zeggen.
- 21:19Speaker 2: Ja, ik wilde nog wel één ding aan toevoegen. Een
- 21:22Speaker 2: schouder om op uit te huilen. En dat is dan wederzijds,
- 21:26Speaker 2: want we hebben natuurlijk allemaal... We hebben het allemaal aan
- 21:28Speaker 2: de stok met onze grote vrienden in Washington en Contraïa. Dus,
- 21:35Speaker 2: maar wat Amy beschrijft, dat lijkt me heel erg logisch.
- 21:40Speaker 2: En vanuit het Europese perspectief, ja, ik zou toch eigenlijk
- 21:43Speaker 2: willen herhalen die gemeenschappelijke waarden. En ja, terug naar die...
- 21:50Speaker 2: Naar die speech van Carney. Als er een paar hele
- 21:53Speaker 2: grote landen in de wereld zijn... die zich als een
- 21:56Speaker 2: bully gedragen... dan is het niet zo gek als de
- 21:59Speaker 2: middle powers, zoals Carney dat noemde... dat die toch proberen
- 22:03Speaker 2: de handen in één te slaan. En dat is zowel
- 22:05Speaker 2: politiek als ook economisch
- 22:08Speaker 4: Toch even over die grondstof. Want laten we de vraag omdraaien.
- 22:11Speaker 4: Wat hebben wij aan Canada? Is het nou zo, Amy,
- 22:13Speaker 4: dat wij... Ik geloof dat wij nu onze LNG uit
- 22:17Speaker 4: Amerika halen. Uit, laten we zeggen, het Midden-Oosten halen. Niet
- 22:21Speaker 4: de meest stabiele staat, tenminste in de relatie. Is het
- 22:25Speaker 4: bijvoorbeeld dat Canada liquefied natural gas zou kunnen leveren aan Europa...
- 22:32Speaker 1: Nou, in Canada wordt er nu ook heel hard gewerkt
- 22:34Speaker 1: aan het idee van meer van dat soort producten. Dus
- 22:38Speaker 1: er is olie, gas, om dat ook inderdaad beschikbaar te
- 22:42Speaker 1: maken voor betere handel met Canada. Er wordt nu ook
- 22:46Speaker 1: heel hard gewerkt aan het verbeteren van de infrastructuur rondom wijkplekken.
- 22:52Speaker 1: ook de havens te verbeteren. En aan alle kanten... armzap
- 22:59Speaker 1: is een beetje de uitdrukking... om gewoon wat beter richting
- 23:03Speaker 1: andere landen te gaan. En Europa is een fantastische afzetmarkt daarvoor.
- 23:06Speaker 1: Maar ik zou ook nog willen zeggen dat behalve dat
- 23:09Speaker 1: de landen... met elkaar moeten huilen over het einde van
- 23:14Speaker 1: de goede relatie... met de Verenigde Staten en de vraag
- 23:16Speaker 1: hoe lang dat zo blijft... is er ook nog de
- 23:19Speaker 1: vraag over de wereldorde. Dus het idee van alle instellingen
- 23:24Speaker 1: die we hebben geproduceerd... na de Tweede Wereldoorlog. Dus het
- 23:26Speaker 1: idee van het internationale gerechtshof... of denk aan... De wereldhandelsorganisatie,
- 23:34Speaker 1: de Parijsakkoord. Dus er zijn zoveel internationale afspraken gemaakt... waar
- 23:40Speaker 1: de Verenigde Staten ook altijd heel erg hard aan heeft getrokken...
- 23:43Speaker 1: om die te hebben. Die worden ook allemaal één voor
- 23:45Speaker 1: één afgebroken... of minder gesteund. En denk ook aan de NAVO.
- 23:49Speaker 1: Dus ook daar in die speech van Carney... en ook
- 23:52Speaker 1: die van Ursula von der Leyen... werd ook gehind aan
- 23:56Speaker 1: dichtere samenwerking op het gebied van...
- 24:01Speaker 4: Kortom, aan de ene kant is het handel, maar aan
- 24:03Speaker 4: de andere kant is het ook institutioneel en normen
- 24:06Speaker 3: en waarden gedreven. We hebben het hier wel over een
- 24:09Speaker 3: land dat, als je naar de lijstjes kijkt, het meest concurrerende,
- 24:11Speaker 3: het meest innovatieve landen. Er zijn een aantal euro-landen, of EU-landen,
- 24:17Speaker 3: hoe je het ook wil noemen, die beter scoren. Maar
- 24:20Speaker 3: Canada doet het op die belangrijke terreinen... met zo'n staat
- 24:29Speaker 3: van dienst als het ware... zou eerder goed nieuws voor
- 24:32Speaker 3: de Europese Unie zijn dan slecht
- 24:34Speaker 4: nieuws. Wat ik me afvraag, Emy... want hier aan deze
- 24:38Speaker 4: tafel bij het grote plaatje... wordt af en toe nog
- 24:41Speaker 4: behoorlijk schertsend gepraat over de Europese Unie. We zijn te traag,
- 24:45Speaker 4: we hebben te weinig interne markt... we zijn niet innovatief genoeg...
- 24:51Speaker 4: Ik hoor jullie totale verliefdheid. Terwijl wij af en toe denken,
- 24:55Speaker 4: nou ja, zo goed zijn we nou ook weer niet.
- 24:57Speaker 4: Is er ook niet een geluid in Canada dat je denkt...
- 25:00Speaker 4: waar zitten we nou precies naar te kijken? Of is
- 25:02Speaker 4: de verliefdheid enorm en gieren de hormonen door het lichaam?
- 25:05Speaker 4: Liefde maakt blind. We weten nu waarom Canada en Europa
- 25:10Speaker 4: elkaar aan het opzoeken zijn. Maar hoe moet die samenwerking
- 25:12Speaker 4: er dan uitzien? Dat hoor je zo meteen. Maar eerst
- 25:15Speaker 4: een korte commerciële boodschap. We zijn er weer. Leuk dat
- 25:26Speaker 4: je nog luistert naar het grote plaatje. Deze keer over
- 25:28Speaker 4: de relatie tussen Canada en Europa. Te gast is Amy Verdun,
- 25:32Speaker 4: hoogleraar politicologie... aan de Universiteit van Victoria in Canada.
- 25:36Speaker 1: Ik denk dat Europa een goede interne markt heeft. Wat
- 25:40Speaker 1: Europa zelf heeft gezien is dat het een beetje achter
- 25:42Speaker 1: is gebleven... met de Verenigde Staten als het gaat om
- 25:45Speaker 1: ontwikkelingen in de technologie... en in de kapitaalmarkten en hoe
- 25:51Speaker 1: je startkapitaal kan aantrekken. Dat soort dingen is lastig. Canada
- 25:55Speaker 1: is op dat gebied best heel goed. Ze kunnen ze
- 25:58Speaker 1: van elkaar leren. Maar het is ook zo dat... zelfs
- 26:01Speaker 1: op het gebied van financiën en financiering, geldstromen... ook daar
- 26:05Speaker 1: is iedereen enorm afhankelijk van de Amerikaanse dollar. Dus er
- 26:09Speaker 1: wordt nu op heel veel punten geïnvesteerd, gerealiseerd... ook dat
- 26:13Speaker 1: de infrastructuur op het financiële gebied enorm zwak is... en
- 26:17Speaker 1: heel erg afhankelijk van de Verenigde Staten. Dus er zijn
- 26:20Speaker 1: op heel veel punten heel veel te halen aan de
- 26:23Speaker 1: twee kanten. Ik
- 26:24Speaker 3: vind het voor de luisteraar wel even belangrijk... Belangrijk om
- 26:26Speaker 3: te noemen, we hebben het steeds over Canada. En als
- 26:29Speaker 3: we aan Canada denken, gigantisch land. Iedereen die daar ooit
- 26:33Speaker 3: is geweest weet hoe groot die afstanden zijn. Maar de
- 26:36Speaker 3: Canadese economie is niet eens twee keer de Nederlandse economie.
- 26:40Speaker 3: Dus om het toch een beetje in perspectief te plaatsen.
- 26:44Speaker 4: En waarom zeg je eigenlijk, maken wij ons dan te
- 26:47Speaker 4: blij
- 26:48Speaker 3: met Canada? Omdat als je een idee zou krijgen dat
- 26:51Speaker 3: Canada in de toekomst... een economische vervanging voor ons zou
- 26:57Speaker 3: kunnen zijn... van de relatie die we met de VS hebben.
- 26:59Speaker 3: Dat geldt voor Canada, maar dat geldt voor ons ook.
- 27:01Speaker 3: Dat is echt een illusie. De Canadese economie is simpelweg
- 27:06Speaker 3: niet groter...
- 27:09Speaker 2: Maar ik ben wel benieuwd naar de relatie van Canada
- 27:12Speaker 2: met China. We hebben natuurlijk gezien dat de opkomst van China...
- 27:17Speaker 2: is zeker in de Verenigde Staten ten koste gegaan... van
- 27:19Speaker 2: een enorme hoeveelheid werkgelegenheid in de industrie. Dat heeft heel
- 27:24Speaker 2: veel kwaad bloed gezet in de Verenigde Staten. Dat is
- 27:29Speaker 2: misschien ook wel een springplank voor Trump geweest. En die
- 27:31Speaker 2: heeft ook zijn handelspolitiek in eerste instantie vooral op China gericht.
- 27:36Speaker 2: Je ziet nu in Europa dat Europa nu een heel
- 27:39Speaker 2: groot bilateraal handelstekort met China heeft. En dat Ursula von
- 27:43Speaker 2: der Leyen daar nu aan refereert. Hoe zit het eigenlijk
- 27:47Speaker 2: met Canada? Wat is de economische relatie? En hoe wordt
- 27:51Speaker 2: er over gedacht de economische relatie van Canada met China?
- 27:57Speaker 1: Nou, het is een beetje vergelijkbaar, want er is natuurlijk
- 28:00Speaker 1: ook toen die handelspolitiek zo georiënteerd werd op een wat
- 28:04Speaker 1: negatievere houding ten aanzien van China, werden er door de
- 28:08Speaker 1: Verenigde Staten ook weer heffingen gezet op elektrische auto's uit China.
- 28:13Speaker 1: En toen heeft Canada gekozen om hetzelfde te doen, om
- 28:16Speaker 1: ook dat soort heffingen erop te doen. En toen waren
- 28:18Speaker 1: mensen van, ja, dat is wel heel erg raar, want
- 28:20Speaker 1: hoe krijgen we nou die transitie voor elkaar, want we
- 28:23Speaker 1: kunnen zelf die auto's helemaal niet produceren voor diezelfde prijs.
- 28:26Speaker 1: Dus daar nou enorme heffingen op te doen... dat staat
- 28:29Speaker 1: dan weer haaks op de energietransitie. Maar ja, aan de
- 28:33Speaker 1: andere kant... nu, op dit moment, is Canada ook weer
- 28:37Speaker 1: wat vriendelijker richting China. Want je kan het niet twee
- 28:41Speaker 1: kanten op hebben. Dus op het moment dat je wat
- 28:42Speaker 1: meer ruzie hebt met de Verenigde Staten... moet je toch
- 28:44Speaker 1: ook weer wat vriendelijker zijn naar China toe. Dus het
- 28:47Speaker 1: gaat ook een beetje heen en weer
- 28:49Speaker 4: Is het zo, wat Elin zei net... het kan geen
- 28:53Speaker 4: vervanging zijn van de VS... Dat geldt natuurlijk voor jullie
- 28:57Speaker 4: in Canada ook zo. Of is dat toch anders? Denken
- 29:01Speaker 4: jullie echt dat Europa kan een vervanging zijn voor de VS?
- 29:07Speaker 1: Nee, behalve dat Canada dus klein is. We hebben gezegd,
- 29:10Speaker 1: het land is groot... maar het is een tiende van
- 29:13Speaker 1: de maat van de VS... in zowel bevolking als economie.
- 29:16Speaker 1: Maar er komt nog eens bij dat van alle Canadezen...
- 29:19Speaker 1: dat ongeveer 80 procent op 100 kilometer afstand woont... van
- 29:23Speaker 1: de Verenigde Staten. Dat betekent dat de burger die in
- 29:26Speaker 1: Canada woont... heeft gewoon veel meer te maken met een
- 29:28Speaker 1: andere Amerikaan... dan met iemand die 7000 kilometer verderop woont.
- 29:32Speaker 1: Dus het is een heel lastige situatie. Dus we zullen altijd,
- 29:36Speaker 1: als je naar Canada kijkt... zien dat er gewoon relaties
- 29:40Speaker 1: zijn met de Verenigde Staten. En de hoop is gewoon
- 29:43Speaker 1: dat het... een tijdelijke fase is... waarop het nu slecht gaat.
- 29:47Speaker 1: Maar tegelijkertijd is het ook zo dat die andere punten...
- 29:50Speaker 1: de wereldorde, grondstoffen en dat soort dingen... het is ontzettend
- 29:54Speaker 1: belangrijk voor zo'n land als Canada... dat dat nu wel diversificeert.
- 29:59Speaker 3: precies over dit punt zorgen maken... want je kunt nu
- 30:01Speaker 3: allerlei afspraken gaan maken... nu op hoofdlijnen, wat niemand nog
- 30:05Speaker 3: iets zegt... maar dat wordt een keer hopelijk doorgetrokken... en
- 30:09Speaker 3: dat we dan in details gaan zien... van wat houdt
- 30:12Speaker 3: het precies in... Als ik vanuit de EU naar dit
- 30:16Speaker 3: soort zaken zou kijken... zou ik me zorgen maken dat
- 30:18Speaker 3: je nu heel veel tijd en energie gaat stoppen... in
- 30:21Speaker 3: het maken van die afspraken en het uitwerken daarvan... en
- 30:24Speaker 3: een relatie aanknopen met het nieuwe land. Terwijl je er
- 30:28Speaker 3: rekening mee moet houden dat als de relatie tussen Canada
- 30:31Speaker 3: en de VS... over vijf jaar weer herstelt... dan is
- 30:34Speaker 3: dat straks misschien heel veel niks geweest. Ja, ja. Of
- 30:37Speaker 3: het geeft ons juist ook
- 30:38Speaker 1: weer... Ja, maar als ik er even op in mag springen...
- 30:40Speaker 1: Ik wil dit zeggen. Kijk, lang geleden, zeg maar in
- 30:44Speaker 1: het begin van de jaren 2000... toen was dus de
- 30:47Speaker 1: gedachte dat Europa ongelooflijk veel belangstelling had... voor de grote
- 30:51Speaker 1: Amerikaanse markt. Maar die was ook afgesloten. Dus toen zeiden
- 30:55Speaker 1: de mensen in de Europese Unie... oké, weet je wat,
- 30:58Speaker 1: we proberen het uit bij Canada, als dat lukt... Dan
- 31:00Speaker 1: kunnen we dat in de VS waarschijnlijk ook. Of we
- 31:03Speaker 1: kunnen zelfs doorvoeren. We bouwen eerst een fabriek in Canada.
- 31:06Speaker 1: En daarna, als we dat dan nog een beetje snappen...
- 31:09Speaker 1: dan verkopen we het aan de Verenigde Staten. Want dat
- 31:11Speaker 1: is pas echt een grote markt. Dus het kan ook
- 31:13Speaker 1: twee kanten opgaan. En dat het dan weer heel gunstig
- 31:15Speaker 1: is voor Europeanen... om te hebben geïnvesteerd
- 31:17Speaker 3: en dan weer door te voeren. Ik denk, als jullie
- 31:20Speaker 3: die nieuwe relatie met de EU zien... als laten we
- 31:23Speaker 3: Europese bedrijven verleiden om hier te gaan investeren... Want wij
- 31:29Speaker 3: willen dat onze bedrijven juist meer hier investeren. Maar het
- 31:33Speaker 3: hoeft niet een of-of te zijn.
- 31:38Speaker 2: Ik moet wel zeggen, dit is een gedachte, ik probeer
- 31:40Speaker 2: hem te onderdrukken... maar het lukt mij niet helemaal. Maar
- 31:44Speaker 2: zoals Amy Canada omschrijft... economie die heel sterk afhankelijk is
- 31:48Speaker 2: van de Verenigde Staten... hoe het ook went of keer
- 31:50Speaker 2: ook in hoge mate gelijke waarden toch wel... en dan
- 31:54Speaker 2: een overgrote merendeel van de bevolking... die binnen 100 kilometer
- 31:57Speaker 2: van de grens met de Verenigde Staten leeft... dat klinkt
- 32:03Speaker 2: toch wel als de ideale 51ste Amerikaanse staat... Maar die
- 32:09Speaker 2: gedachte probeer
- 32:10Speaker 1: ik te onderdrukken. No comment. Kijk, het is zo dat we...
- 32:16Speaker 1: Ik geef ook les aan de universiteit... en ik laat
- 32:19Speaker 1: regelmatig de plattegrond van de Europese Unie zien... en dan
- 32:22Speaker 1: ga ik eventjes terug in de tijd. En het aantal
- 32:25Speaker 1: grenzen wat verlegd is in de laatste 2000 jaar... is
- 32:27Speaker 1: echt ongelooflijk. Als je een filmpje wil laten zien over
- 32:31Speaker 1: hoe dat gebeurt... ben je een kwartier aan het draaien
- 32:33Speaker 1: om al die verplaatsende grenzen te hebben. Dus het idee
- 32:36Speaker 1: dat een grens vast ligt en dat een land altijd
- 32:39Speaker 1: behoort tot dit of dat stukje, dat is natuurlijk heel
- 32:41Speaker 1: erg nu denken. Maar ik denk dat wat belangrijker is
- 32:46Speaker 1: in de discussie die we nu hebben, is dat we
- 32:49Speaker 1: eigenlijk ook aan het afvragen zijn van waar willen we
- 32:51Speaker 1: als wereld naartoe. We hebben hele belangrijke problemen, klimaatproblemen, we
- 32:56Speaker 1: hebben problemen met de... De veiligheid, mensen maken zich vreselijk
- 32:59Speaker 1: zorgen over de cost of living. Dus dat hebben ze
- 33:03Speaker 1: nu ook in de Verenigde Staten last van. Dus die
- 33:09Speaker 1: belangen die er zijn en de relaties tussen verschillende landen...
- 33:12Speaker 1: die zeggen ook iets over waar we met z'n allen
- 33:15Speaker 1: heen willen... als humanistische samenleving
- 33:19Speaker 4: Kortom, jij zegt wij pushen hem heel erg richting economisch...
- 33:22Speaker 4: maar je zegt je moet er echt... echt veel breder
- 33:24Speaker 4: naar kijken dan alleen maar economisch. Want dan kijk je
- 33:27Speaker 3: er echt veel te eng naar. Maar je kunt het
- 33:30Speaker 3: op hoofdlijnen eens zijn dat je de economische banden... dat
- 33:33Speaker 3: die steviger moeten worden en zo. Maar zodra je van
- 33:36Speaker 3: dat hoge niveau afdaalt naar de werkelijkheid... dan ga je
- 33:41Speaker 3: te maken krijgen met zaken waar je misschien niet heel
- 33:43Speaker 3: snel aan denkt. Maar als een Canadees bedrijf nu ineens
- 33:49Speaker 3: meer moet gaan betalen... voor spullen die ze normaal uit
- 33:52Speaker 3: de VS halen... dan kunnen ze gaan kijken, is er
- 33:55Speaker 3: een alternatief uit Europa? Maar dan heb je te maken
- 33:59Speaker 3: met zaken... de afstanden zijn groot, dus de transportkosten zijn
- 34:02Speaker 3: gigantisch hoger... dan wat ze betalen uit de VS. Dan
- 34:06Speaker 3: heb ik het nog niet eens over dat de standaarden...
- 34:09Speaker 3: voor producten waarschijnlijk niet overkomen.
- 34:17Speaker 4: Even over CETA, dat handelsverdrag dat we nu al een
- 34:20Speaker 4: jaar of tien hebben. De handel tussen Canada en de
- 34:24Speaker 4: EU is met 75% gegroeid. Maar goed, als je klein bent,
- 34:28Speaker 4: dan
- 34:28Speaker 3: gaat dat
- 34:30Speaker 4: natuurlijk snel. Is het niet zo, Amy, dat we kunnen
- 34:37Speaker 4: praten over allerlei associatieverdragen... maar we kunnen ook gewoon zeggen,
- 34:40Speaker 4: zullen we CETA gewoon wat beter uitvoeren?
- 34:43Speaker 1: Ja, want ik ben er helemaal voor. Ik zou zeggen,
- 34:45Speaker 1: vertel die Vlamingen, of het zijn eigenlijk de Franstalige Belgen,
- 34:49Speaker 1: en de Fransmensen en de Cyprioten, dat we dat echt
- 34:52Speaker 1: heel erg leuk vinden.
- 34:53Speaker 4: Ja, maar het ligt niet aan jullie, begrijp ik.
- 34:56Speaker 1: Nee, de Canadezen hebben het geratificeerd. Nederlanders trouwens ook, de Duitsers.
- 35:01Speaker 1: Maar ja, er zijn nog tien landen die dat niet hebben.
- 35:03Speaker 1: En het is hele lastige binnenlandse politiek op dit moment.
- 35:06Speaker 1: Dus we krijgen in Frankrijk binnenkort presidentsverkiezingen. En ik weet
- 35:09Speaker 1: niet wie ze daar gaan kiezen. En misschien is de
- 35:12Speaker 1: nieuwe Franse president helemaal niet zo enthousiast... over mondialisering en handel.
- 35:17Speaker 1: Dat weten we gewoon niet. Dus niemand gaat zich bemoeien
- 35:20Speaker 1: met wat er precies in Frankrijk moet gebeuren... met z'n overdrachten.
- 35:24Speaker 4: Maar heeft het dan zin om over zo'n associatieverdrag te praten...
- 35:28Speaker 4: of het lidmaatschap te praten... als we dit nog niet
- 35:30Speaker 4: eens voor elkaar hebben gekregen?
- 35:32Speaker 1: Ja, nou, ik denk wat er interessant aan is, is
- 35:34Speaker 1: dat de reden waarom die landen dat niet hebben geratificeerd,
- 35:38Speaker 1: is van land tot land verschillend. Dus in Ierland maakt
- 35:40Speaker 1: men zich zorgen over de rechtssituatie van instellingen die je
- 35:44Speaker 1: moet gaan bemoeien als er een verschil is. In Cyprus
- 35:47Speaker 1: maken ze zich zorgen over de halloumi-kaas. En dan in
- 35:50Speaker 1: Frankrijk zijn het de boeren en zo. Dus elk land
- 35:52Speaker 1: heeft zo zijn eigen dingetje. En als er inderdaad een
- 35:56Speaker 1: echt lidmaatschap gaat komen... ik bedoel, zoals we net al zeiden...
- 36:00Speaker 1: dan is dat veel meer dan een klein beetje handel.
- 36:04Speaker 1: Aan de andere kant is het ook zo dat dat
- 36:06Speaker 1: handelsverdrag lichter is. Men gebruikt het heel handig. Het is
- 36:10Speaker 1: gewoon niet heel erg gefermenteerd. En ik denk soms wel
- 36:14Speaker 1: eens dat er op dit moment... tussen Canada en de
- 36:16Speaker 1: Europese Unie... gewoon op een andere manier wordt gedacht... over
- 36:19Speaker 1: die verdieping van die economische banden. Vooral omdat het niet
- 36:23Speaker 1: mogelijk is... om die tien lidstaten te gaan vragen... of
- 36:26Speaker 1: ze nou toch alsjeblieft een keer dat verdrag kunnen ratificeren.
- 36:29Speaker 4: Dus eigenlijk zeg je, dat cita krijg je er niet
- 36:31Speaker 4: helemaal meer doorheen zoals dit. Laten we het op een
- 36:34Speaker 4: andere manier eromheen gaan. Dat is eigenlijk wat jij denkt
- 36:36Speaker 4: dat Van der Leij aan het doen is.
- 36:38Speaker 1: Ik denk dat dat een deel van de logica is.
- 36:40Speaker 1: En dit soort verdragen die ze hebben gesloten met Canada...
- 36:44Speaker 1: die zijn nu ook niet meer precies zo bij de
- 36:47Speaker 1: volgende landen... die de Europese Unie heeft afgesloten. Weer met
- 36:50Speaker 1: andere landen hebben ze ook besloten... oké, dan moeten we
- 36:52Speaker 1: dat handel en die additionele dingen... die moet je even
- 36:54Speaker 1: los van elkaar eerst ondertekenen en ratificeren. Want als het
- 36:59Speaker 1: alleen maar gaat om handel... dat kan de Europese Unie
- 37:02Speaker 1: gewoon afsluiten. Als het parlement het goed vindt, dan kan
- 37:07Speaker 1: je dat doen. Maar op het moment dat je er
- 37:08Speaker 1: andere dingen in zet... milieu, arbeidsomstandigheden... dan wordt het allebei
- 37:15Speaker 1: lidstaten en de Europese Unie... dat dan moeten ratificeren.
- 37:19Speaker 2: Nog eventjes naar dat getal wat jij noemt... dat die
- 37:22Speaker 2: handelstromen met 75% of zo zijn gestegen in tien jaar tijd... Ja,
- 37:27Speaker 2: ik ben daar niet van onder de indruk, moet ik
- 37:29Speaker 2: eerlijk zeggen. Want er is inflatie, er is wat volumegroei.
- 37:35Speaker 2: Dus ook zonder CETA was dat waarschijnlijk al wel behoorlijk gegroeid.
- 37:39Speaker 2: Dus ik vraag mij nou werkelijk af hoeveel van die
- 37:43Speaker 2: groei echt te danken is aan dat akkoord. Maar misschien
- 37:48Speaker 2: heeft EMI daar betere studies naar gedaan dan ik.
- 37:52Speaker 1: Ik denk dat het belangrijk is om te zien dat
- 37:54Speaker 1: als je eenmaal een verdrag hebt getekend... dan moet je
- 37:58Speaker 1: dus toch heel veel doen om de ondernemers en de
- 38:02Speaker 1: burgers te leren... hoe je daarmee om moet gaan. Er
- 38:04Speaker 1: is bijvoorbeeld in dat CITA-verdrag ook de mogelijkheid... dat de
- 38:07Speaker 1: professionele associaties kunnen zorgen dat ze elkaar certificaties accepteren. Dus
- 38:14Speaker 1: bijvoorbeeld de architecten hebben het nu voor elkaar gekregen... Dat
- 38:17Speaker 1: je als je die certificatie krijgt, dat je dan in
- 38:19Speaker 1: allebei de Europese Unie en in Canada kan werken. Dat
- 38:23Speaker 1: zou ook moeten gebeuren bijvoorbeeld voor andere vormen van beroepsgroepen.
- 38:27Speaker 1: Dus bijvoorbeeld de verplegers of de engineers. En ja, dat
- 38:32Speaker 1: lijkt dus heel lastig. Dus zelfs als je eenmaal zo'n
- 38:35Speaker 1: verdrag hebt getekend, dan moeten mensen nog geholpen worden om
- 38:39Speaker 1: goed om te kunnen gaan met dat wat er is afgesproken.
- 38:41Speaker 3: Mag ik nog even één vraag stellen? Ik meen ooit
- 38:45Speaker 3: gelezen te hebben dat het vooral de Canadese federale overheid...
- 38:49Speaker 3: al twintig, dertig jaar een doorn in het oog is...
- 38:51Speaker 3: dat er binnen Canada zelf veel van die handelsbelemmeringen bestaan...
- 38:57Speaker 3: tussen provincies en ze proberen daar iets aan te doen.
- 39:00Speaker 3: Is het nou zo dat door die ruzie met de VS... Jazeker,
- 39:12Speaker 3: maar ook deze
- 39:13Speaker 1: samenwerking met Europa. Want het CITA-verdrag was een tweede grote poging...
- 39:17Speaker 1: om met Europa een verdrag te ondertekenen. Het eerste verdrag
- 39:21Speaker 1: liep mis, omdat de provincies niet meededen. En die hadden
- 39:24Speaker 1: dus recht om daar over die markt iets te zeggen.
- 39:27Speaker 1: Dus in de tweede ronde hebben ze uiteindelijk... de provincies
- 39:31Speaker 1: ook aan tafel gezet en gezegd, oké, zijn jullie het
- 39:33Speaker 1: er ook mee eens en zullen jullie dit ook uitvoeren?
- 39:34Speaker 1: Dus dat is echt een heel belangrijk punt. En het
- 39:43Speaker 1: tweede is dat er nu ook heel hard gewerkt wordt
- 39:45Speaker 1: aan die handelsbelemmeringen, die intra-Canadese handelsbelemmeringen, om die te verminderen.
- 39:50Speaker 1: En dat is iets wat natuurlijk ook vereist dat de
- 39:52Speaker 1: provincies bereid zijn om dus water bij de wijn te
- 39:56Speaker 1: doen
- 39:56Speaker 4: We gaan
- 39:57Speaker 3: hem afsluiten. Wat is het grote plaatje, Edin? Het is
- 40:00Speaker 3: altijd goed om een goede nieuwe vriend erbij te hebben.
- 40:04Speaker 3: Dus dat is gewoon winst in een betere relatie tussen
- 40:07Speaker 3: Europese Unie en Canada, denk ik. Maar ik denk dat
- 40:10Speaker 3: we met z'n allen niet moeten verwachten dat dit nou
- 40:12Speaker 3: een wondermiddel is voor onze economie of Canadese economie. Het maakt,
- 40:18Speaker 3: wat ik al aan het begin ook zei, het maakt
- 40:20Speaker 3: het geografisch gezien nog complexer, want dan hebben we een
- 40:23Speaker 3: nieuwe term erbij. Wij horen net van onze gast dat ze,
- 40:26Speaker 3: wij hebben het hier over één nieuwe niet makkelijker op.
- 40:32Speaker 3: En ik zou zeggen richting de EU... ga nou... als
- 40:36Speaker 3: je iets leert van Canada... is dit het laatste punt
- 40:40Speaker 3: waar we het net over hadden. Want... in de markt,
- 40:48Speaker 3: met name voor diensten. Dus leer nou van Canada en
- 40:51Speaker 3: schaf die belemmeringen af... en reactificeer dat vrijhandel. Want vrijhandel, uiteindelijk,
- 40:56Speaker 3: daar hebben we met z'n allen meest aan
- 40:59Speaker 2: Ik sluit me heel graag aan bij Edin. Merk toch
- 41:01Speaker 2: wel op dat waar wij in Europa heel kritisch zijn...
- 41:05Speaker 2: in de markt, is Amy daar eigenlijk... klaar enthousiast over.
- 41:08Speaker 2: Dus dat is voor mij nieuw. Maar ik ben helemaal eens...
- 41:12Speaker 2: als je een nieuwe vriend kunt krijgen... die een beetje
- 41:17Speaker 2: een vergelijkbaar... wereldbeeld heeft... dat is alleen maar aan te moedigen.
- 41:21Speaker 2: En dan misschien een hele flauwe opmerking. We hebben natuurlijk...
- 41:24Speaker 2: Ik weet niet of Amy zich daarvan bewust is... maar
- 41:26Speaker 2: we hebben het Euro Songfestival. Sinds een aantal jaar doet
- 41:29Speaker 2: Australië daaraan mee. Ik zou zeggen, een eerste stap zou
- 41:32Speaker 2: moeten zijn... dat Canada zich daar ook meldt.
- 41:35Speaker 4: Amy, zijn jullie een beetje goed? Hebben jullie een goede salie? Salie, ja.
- 41:41Speaker 4: Die heeft ook het
- 41:41Speaker 1: Euro Songfestival gewonnen. Ik heb het beste nieuws. Ja, vertel.
- 41:44Speaker 1: Ik heb het beste nieuws voor jullie allemaal. Canada gaat
- 41:47Speaker 1: meedoen aan het Eurovisie Festival. Is dat echt zo? Ja. Oh.
- 41:50Speaker 1: Er werd in de begroting gezet. Er is geld voor neergezet.
- 41:53Speaker 1: Er is ook al een paar protesten. Want we hebben
- 41:55Speaker 1: natuurlijk nog niet eens gehad over het Midden-Oosten. Dat vinden
- 41:59Speaker 1: sommige mensen een heel moeilijk moment. Dat nu net op
- 42:02Speaker 1: dit moment Canada dan lid gaat worden. Maar ja hoor,
- 42:04Speaker 1: dat is al gelukt. Ik hoop ook dat Canada mee
- 42:08Speaker 1: gaat doen aan het Erasmus uitwisselingsprogramma van studenten. En dat
- 42:14Speaker 1: ook dat onderzoeksprogramma Horizon, dat Canada daar ook een volledig
- 42:18Speaker 1: partner mee gaat doen. Die doet nu mee als een
- 42:21Speaker 1: soort van... Het is een inpartnertje, dus dat is ook
- 42:24Speaker 1: een nieuwe ontwikkeling. Dus ik denk de people-to-people, daar ben
- 42:27Speaker 1: ik wel heel enthousiast over. Misschien niet eens zoveel over gesproken.
- 42:30Speaker 1: Maar ik begrijp dat dat ook al nu heel goed gaat.
- 42:32Speaker 1: Want de een is al in de Rockies geweest, de
- 42:34Speaker 1: andere komt naar de Rockies. Ik woon nog iets verder
- 42:37Speaker 1: westelijk van de Rockies. Dus ik zou zeggen, kom ook
- 42:38Speaker 1: bij mij op bezoek en laat even weten wanneer je
- 42:40Speaker 1: er bent
- 42:41Speaker 4: Ja, mooi. En Amy, het grote plaatje wat deze heren schetsen...
- 42:45Speaker 4: wat heb jij nou nog aan toe te voegen?
- 42:47Speaker 1: Nou, ik denk heel lang geleden vroegen we ons af
- 42:50Speaker 1: of China ooit een grote macht zou worden in de wereld.
- 42:53Speaker 1: Toen was het een heel klein landje economisch gezien en
- 42:56Speaker 1: dat is een enorm groot land geworden. Ik denk we
- 42:58Speaker 1: moeten ons niet te veel blind staren op de relaties
- 43:00Speaker 1: die er nu zijn. En dat als er op een
- 43:02Speaker 1: gegeven moment een behoefte is om dingen te veranderen en
- 43:05Speaker 1: meer met elkaar samen te werken, dat we ons daar
- 43:08Speaker 1: ook in kunnen verrassen hoeveel we kunnen doen. Dus ik
- 43:11Speaker 1: kijk heel erg uit naar de people to people in
- 43:14Speaker 1: de relatie tussen Canada en de Europese Unie.
- 43:17Speaker 4: Mooie woorden. Dank je wel. Amy Verdun was dat, hoogleraar politicologie...
- 43:20Speaker 4: aan de Universiteit van Victoria in Canada. En daarnaast ook
- 43:23Speaker 4: gasthoogleraar Europese politiek en politieke economie... aan de Universiteit Leiden.
- 43:27Speaker 4: Dank je wel. Mijn naam is Rens de Jong. Dit
- 43:29Speaker 4: was het grote plaatje over de relatie tussen de EU
- 43:32Speaker 4: en Canada. Dat is toch goed nieuws, dat ze gewoon
- 43:34Speaker 4: bij het Eurovisie Jong Festival komen. Mijn dag kan niet
- 43:38Speaker 4: meer komen. Mijn dag kan niet meer stuk. Goed, veel
- 43:40Speaker 4: meer afleveringen vind je in de BNR-app en de podcast-apps natuurlijk.
- 43:44Speaker 4: Laat ook weten wat je van ons vindt. Je kunt
- 43:46Speaker 4: ons mailen, vinden we echt leuk. Het grote plaatje aapstaartje BNR.nl.
- 43:50Speaker 4: Tot volgende week. Dag.