Latest / Udha e Verteta dhe Jeta - TruthFM Albania / NGA BURGU NË PALLAT Ëndrrat e Faraonit dhe Dita që Ndryshoi Gjithçka #Zanafilla 41:1–57
Transcript
- NGA BURGU NË PALLAT Ëndrrat e Faraonit dhe Dita që Ndryshoi Gjithçka Zanafilla 41:1–57 1. Vargjet Kyçe të Kapitullit Dy vjet më vonë, Faraoni pa një ëndërr... — Zanafilla 41:1 Jozefi iu përgjigj Faraonit duke thënë: «Nuk jam unë; do të jetë Perëndia që do t'i japë Faraonit një përgjigje të favorshme». — Zanafilla 41:16 Dhe Faraoni u tha shërbëtorëve të tij: «A mund të gjejmë një njeri si ky, tek i cili të jetë Fryma e Perëndisë?» — Zanafilla 41:38 Trembëdhjetë vjet. Kaq kaloi Jozefi nga pusi te pallati: i shitur si skllav në moshën shtatëmbëdhjetë vjeç, u bë sundimtar i Egjiptit në moshën tridhjetë (v. 46). Dhe gjithçka ndryshoi brenda një dite. Në mëngjes ishte i burgosur i harruar; në mbrëmje ishte njeriu i dytë i perandorisë më të fuqishme të botës. Perëndia punon ngadalë për vite — dhe pastaj shpejt brenda një ore. 2. Konteksti Historik dhe Kulturor Faraoni ishte më shumë se mbret — egjiptianët e konsideronin perëndi të gjallë. Prandaj kur ai pa ëndrra që s'i kuptonte, ishte krizë e vërtetë: perëndia i tyre kishte marrë një mesazh dhe s'e dinte kuptimin. Thirri «tërë magjistarët dhe të diturit e Egjiptit» (v. 8) — pra elitën fetare e shkencore të vendit, me shkolla, libra dhe tradita mijëravjeçare. Askush nuk mundi. Dhe pikërisht atëherë Perëndia solli një të burgosur hebre. Pse ëndrrat për lopët dhe kallinjtë? Sepse gjithë jeta e Egjiptit varej nga lumi Nil. Çdo vit ai vërshonte dhe linte baltën pjellore; nëse nuk vërshonte mjaftueshëm, vinte uria. Lopët që dilnin nga lumi ishin simboli më i qartë i mundshëm për bollëkun ose zinë. Perëndia foli me Faraonin në gjuhën që ai e kuptonte më mirë — dhe prapë i duhej dikush nga jashtë për t'ia shpjeguar. 3. Shpjegimi i Tekstit Vargjet 1–8: Dy vjet më vonë Kapitulli hapet me tri fjalë që peshojnë shumë: «Dy vjet më vonë». Dy vjet pasi kupëmbajtësi e harroi. Shtatëqind e tridhjetë ditë të tjera në burg, pa asnjë shpresë të re. Dhe pastaj, papritur, Faraoni pa një ëndërr. Vini re: nuk ndodhi asgjë sepse Jozefi bëri diçka. Ai nuk shkroi ankesa, nuk organizoi arratisje, nuk gjeti lidhje. Ai thjesht qëndroi besnik dhe priti — dhe në kohën e caktuar, Perëndia trazoi gjumin e mbretit më të fuqishëm të botës. Kur Perëndia do të lëvizë jetën tënde, s'ka nevojë për ndihmën tënde: Ai mund të përdorë edhe një ëndërr të një njeriu që as nuk e njeh emrin tënd. Vargjet 9–13: Kupëmbajtësi kujtohet më në fund Kur askush s'e shpjegoi dot ëndrrën, kupëmbajtësi u kujtua: «Sot kujtoj fajet e mia» (v. 9). Dy vjet E mbajti gojën mbyllur. Dhe as tani nuk foli nga mirënjohja — foli sepse ishte çasti i përshtatshëm dhe donte të dukej i dobishëm para mbretit. Madje as emrin e Jozefit nuk e tha: «një djalosh hebre, shërbëtor i kapitenit të rojes» (v. 12). Kjo është e vërteta e hidhur për ndihmën njerëzore: shpesh vjen vonë, jo nga zemra, Por vini re: Perëndia e përdori prapë. Ai nuk pret njerëz me motive të pastra për të kryer planin e vet. Nëse ke pritur që dikush të të kujtojë dhe s'ka ndodhur, mos u dëshpëro: Perëndia mund ta bëjë të kujtohet pikërisht në minutën kur ka rëndësi. Vargjet 14–16: «Nuk jam unë» E nxorën me nxitim nga burgu, e rruajtën, i ndërruan rrobat dhe e çuan para Faraonit. Përfytyrojeni: pas trembëdhjetë vjetësh skllavëri e burg, ai qëndron para njeriut më të fuqishëm të botës. Dhe Faraoni i thotë: «kam dëgjuar se ti di t'i shpjegosh ëndrrat» (v. 15). Ky ishte çasti kur Jozefi mund të kishte thënë: «po, unë di». Një fjalë e vetme dhe do të kishte nisur rrugën drejt lirisë. Por ai tha: «Nuk jam unë; do të jetë Perëndia» (v. 16). Trembëdhjetë vjet vuajtje nuk ia kishin ngrënë përulësinë. Dhe kjo është prova e vërtetë e karakterit: çfarë thua për veten kur ke gjithçka për të fituar. Jozefi e humbi rastin për t'u dukur — dhe fitoi gjithçka. Vargjet 17–36: Shpjegimi dhe këshilla Faraoni tregoi ëndrrat, dhe Jozefi i shpjegoi: shtatë lopët e majme dhe shtatë kallinjtë e plotë janë shtatë vjet bollëku; shtatë lopët e dobëta dhe shtatë kallinjtë e tharë janë shtatë vjet urie. Dhe përsëritja e ëndrrës do të thotë se «gjëja është vendosur nga Perëndia, dhe Perëndia do ta kryejë shpejt» (v. 32). Por pastaj Jozefi bëri diçka që askush s'ia kishte kërkuar: dha një plan (v. 33–36). Gjeni një njeri të mençur, caktoni mbikëqyrës, mblidhni një të pestën e prodhimit gjatë shtatë viteve të mira, ruajeni për shtatë vitet e këqija. Ai nuk u ndal te shpjegimi — dha zgjidhje praktike. Kjo tregon diçka të rëndësishme: besimi te Perëndia nuk e zëvendëson punën e mençur. Jozefi besonte se ëndrra ishte nga Perëndia — dhe pikërisht prandaj propozoi një plan konkret. Shpesh ne mendojmë se «lëreni në duart e Zotit» do të thotë të mos bëjmë asgjë. Jozefi na tregon ndryshe: dëgjo Perëndinë, dhe pastaj vepro me gjithë mendjen që të ka dhënë. Vargjet 37–45: Nga qelia në karrocën e dytë Dhe Faraoni pyeti oborrin: «A mund të gjejmë një njeri si ky, tek i cili të jetë Fryma e Perëndisë?» (v. 38). Vini re kush e tha këtë: një mbret pagan, që adhuronte perëndi të tjera. Ai e njohu se te ky i burgosur kishte diçka që s'e kishin as priftërinjtë e tij. Prania e Perëndisë te një njeri shihet edhe nga ata që s'e njohin Perëndinë. Dhe brenda pak minutash: unaza e Faraonit në dorë, rroba liri të hollë, gjerdan ari, karroca e dytë e mbretërisë, dhe një emër i ri egjiptian. Nga qelia në krye të shtetit, në një ditë. Por vini re çfarë nuk ndryshoi: Jozefi nuk kërkoi hakmarrje ndaj Potifarit, nuk kërkoi të gjendej gruaja që e shpifi, nuk kërkoi llogari nga kupëmbajtësi. Kishte tashmë fuqi ta bënte. Pushteti tregon kush je vërtet — dhe Jozefi mbeti i njëjti njeri. Vargjet 46–57: Dy djem dhe dy emra Erdhën shtatë vitet e bollëkut, dhe Jozefi mblodhi grurë «si rëra e detit, aq sa pushoi së mbajturi llogari» (v. 49). Dhe i lindën dy djem, me emra që tregojnë gjithë udhëtimin e zemrës së tij: Manasi — «Perëndia më bëri të harroj tërë mundimet e mia dhe tërë shtëpinë e atit tim» (v. 51). Kjo nuk do të thotë se harroi familjen — kapitujt e ardhshëm tregojnë se i kujtonte mirë. Do të thotë se dhimbja pushoi së sunduari mbi të. Perëndia nuk na fshin kujtimet; na heq thumbin prej tyre. Efraimi — «Perëndia më ka bërë frytdhënës në vendin e hidhërimit tim» (v. 52). Vini re: nuk thotë «pas hidhërimit», por «në vendin e hidhërimit». Egjipti ishte vendi ku vuajti — dhe pikërisht aty Perëndia e bëri të japë fryt. Ndonjëherë Perëndia nuk na nxjerr nga vendi i dhimbjes; na bën frytdhënës brenda tij. Pastaj erdhi uria — «mbi tërë faqen e dheut» (v. 56) — dhe të gjithë vendet vinin në Egjipt për të blerë grurë. Dhe kështu përgatitet skena për kapitullin tjetër: mes atyre që do të vijnë të kërkojnë bukë, do të jenë dhjetë burra nga Kanaani. 4. Fjalët Kyçe të Kapitullit «Nuk jam unë» (v. 16). Në origjinal janë vetëm dy fjalë: biladaj — «pa mua», domethënë «kjo s'ka të bëjë me mua». Është fjalia më e shkurtër dhe më e madhe e Jozefit. Ai e dinte se dhuntia e tij ishte dritare, jo dritë. Gjon Pagëzori do të thoshte të njëjtën gjë: «unë s'jam Krishti» (Gjoni 1:20). «Fryma e Perëndisë» (v. 38). Shprehja origjinale ruah Elohim — hera e parë në Bibël që kjo shprehje përdoret për një njeri (më parë vetëm te krijimi, 1:2). Dhe e thotë një Faraon pagan. Fryma e Perëndisë mbi një njeri është diçka që shihet: në urtësi, në qëndrueshmëri, në karakter — jo vetëm në fjalë. «Manas» (v. 51). Nga folja nashah — të harrosh. Jo harresë e kujtesës, por çlirim nga pesha. Ka gjëra që s'i harrojmë dot — por Perëndia mund t'i bëjë të mos na sundojnë më. «Efraim» (v. 52). Nga parah — të japësh fryt, të shumohesh. «Frytdhënës në vendin e hidhërimit». Ky emër është dëshmi e gjallë: Perëndia mund të mbjellë fryt pikërisht në tokën ku ne kemi derdhur lot. 5. Lidhja me Krishtin dhe Dhiatën e Re Rruga e Jozefit — nga poshtërimi te lartësimi — është pikërisht rruga e Krishtit: «...e përuli vetveten duke u bërë i bindur deri në vdekje, deri në vdekje të kryqit. Prandaj edhe Perëndia e lartësoi madhërisht dhe i dha një emër që është përmbi çdo emër». — Filipianëve 2:8–9 Jozefi: nga pusi te qelia, dhe nga qelia te froni. Krishti: nga grazhdi te kryqi, dhe nga varri te e djathta e Atit. Dhe të dy morën emër të ri në çastin e lartësimit (v. 45). Të dy u bënë burimi i vetëm i bukës për botën e uritur: Jozefi mbajti grurin e Egjiptit, dhe Faraoni u tha të gjithëve «shkoni te Jozefi dhe bëni ç't'ju thotë» (v. 55). Maria do të thoshte të njëjtat fjalë për Birin e vet: «bëni gjithçka që t'ju thotë» (Gjoni 2:5). Dhe buka? Jezusi e mori atë figurë dhe e vuri mbi vete: «Unë jam buka e jetës; kush vjen tek unë nuk do të ketë më kurrë uri» (Gjoni 6:35). Jozefi shpëtoi trupat për një brez; Krishti shpëton shpirtrat përjetë. Dhe një gjë e fundit për ata që presin: Jozefi ishte tridhjetë vjeç kur filloi shërbimin e vet (v. 46). Davidi ishte tridhjetë vjeç kur u bë mbret (2 Samuelit 5:4). Dhe Jezusi «ishte rreth tridhjetë vjeç» kur filloi shërbesën (Luka 3:23). Perëndia nuk e nxiton përgatitjen. Vitet që duken të humbura, janë vitet e formimit. Dhe ka edhe një gjë që s'duhet humbur: Jozefi u bë shpëtimtar i botës pa e ditur bota. Njerëzit që vinin nga çdo vend për grurë, s'e dinin se ai ishte një hebre i shitur si skllav, i shpifur dhe i burgosur. Ata thjesht merrnin bukë. Kështu është edhe me Krishtin: bota merr çdo ditë mëshirë, ajër, shi dhe bukë nga duart e Tij — pa e njohur. Dhe një ditë, si vëllezërit e Jozefit, do t'i shohin sytë e Atij që i mbajti gjallë. 6. CFARE MESOJME NGA KY KAPITULL Bujqit tanë e dinë: ullirin nuk e mbjell për vete — e mbjell për fëmijët. Do vite derisa jep. Por kur jep, jep për brezni. Perëndia punoi trembëdhjetë vjet te Jozefi para se ta përdorte për shtatëmbëdhjetë vjet shpëtimi. Nga ky kapitull ne mësojmë: Së pari — vitet e pritjes nuk janë vite të humbura. Trembëdhjetë vjet nga pusi te froni. Në ato vite Jozefi mësoi egjiptishten, mësoi si funksiononte një shtëpi e madhe, mësoi administrim në burg — gjithçka që do t'i duhej si guvernator. Perëndia nuk të mban në pritje; të mban në shkollë. Së dyti — thuaj «nuk jam unë» kur vjen lavdërimi. Momenti më i rrezikshëm nuk është kur na kritikojnë, por kur na lavdërojnë. Jozefi kishte gjithçka për të fituar duke thënë «po, unë di» — dhe tha «Perëndia». Kur dikush të falënderon për diçka që Perëndia e bëri përmes teje, mos e mbaj lavdinë; kaloje më lart. Së treti — besimi nuk e zëvendëson planin e mençur. Jozefi shpjegoi ëndrrën dhe pastaj dha një plan me numra: një e pesta, magazina, mbikëqyrës. Të besosh te Perëndia nuk do të thotë të mos planifikosh. Do të thotë të planifikosh me Të, jo pa Të. Lutu — dhe pastaj puno me gjithë mendjen. Së katërti — mos u hakmerr kur të vjen fuqia. Jozefi u bë i dyti i Egjiptit dhe mund të kërkonte llogari nga kushdo. Nuk e bëri. Pushteti nuk e ndryshoi karakterin e tij; vetëm e zbuloi. Kur të vijë dita që ke fuqi mbi dikë që të ka lënduar — do të tregohet kush je vërtet. Së pesti — lëri dhimbjes emrin që i takon. Manas dhe Efraim: «Perëndia më bëri të harroj» dhe «më bëri frytdhënës në vendin e hidhërimit». Jozefi nuk e mohoi dhimbjen — i vuri emër dhe e vendosi nën Perëndinë. Ç'emër do t'i vije ti dhimbjes sate: «ajo që më shkatërroi», apo «vendi ku Perëndia më bëri frytdhënës»? Së gjashti — Perëndia mund të ndryshojë gjithçka brenda një dite. Në mëngjes Jozefi ishte i burgosur; në mbrëmje ishte guvernator. Nëse sot je në një situatë që duket e pandryshueshme — kujto se Perëndia s'ka nevojë për vite për të ndryshuar rrethanat e tua. Ai ka nevojë vetëm për kohën e duhur. 7. Çfarë Mësuam nga ky Kapitull Zanafilla 41 na tregoi dy vjet të tjerë pritjeje dhe pastaj një ëndërr që trazoi mbretin më të fuqishëm të botës; një kupëmbajtës që u kujtua vonë dhe pa zemër, por që Perëndia e përdori prapë; një të burgosur që tha «nuk jam unë» kur kishte gjithçka për të fituar; një plan të mençur që doli nga një zemër besimtare; një Faraon pagan që njohu Frymën e Perëndisë te një hebre; dhe dy djem me emra që tregojnë shërimin: Manas dhe Efraim. Trembëdhjetë vjet përgatitje, një ditë ngritje. Mbaje mend këtë varg «Perëndia më ka bërë frytdhënës në vendin e hidhërimit tim» (Zanafilla 41:52). Perëndia nuk na nxjerr gjithmonë nga vendi i dhimbjes — por mund të na bëjë të japim fryt pikërisht aty.