Latest / Nie-winna Sztuka / 91. Paul Gauguin. Degenerat zakochany w egzotyce.
Transcript
- 0:00Cześć, Witam was w kolejnym niewinnym odcinku dzisiaj
- 0:03opowiem wam o polu grę wielkim, którym miałam przyjemność
- 0:08ostatnio napisać książkę dla wydawnictwa Dragon, więc będę
- 0:12bazowała na najlepszym riserczu, czyli moim własnym, ale co
- 0:17najciekawsze do przygotowania dzisiejszego odcinka
- 0:19skorzystałam z moich jeszcze nie zredagowanych przez wydawnictwo
- 0:23wersji, więc dowiecie się o smaczkach, które nie zostały
- 0:26umieszczone w książce. No bo wiecie, książki o
- 0:29artystach w takiej formie jak tutaj.
- 0:31Jako seria mają swój schemat, czytać je będzie zróżnicowana
- 0:35grupa i nie ma w nich miejsca na takie osobiste dygresje czy lafe
- 0:40endowe ciekawostki, jakie ja wtrącam w podkaście, ponieważ to
- 0:44seria książek o artystach i sztuce nie o mniej moich
- 0:49przemyśleniach to jest takie. Wiecie, kompendium wiedzy na
- 0:53temat pola gubię dla szerokiej grupy odbiorców.
- 0:57Dlatego dzisiaj nagrywam dla was niewinni słuchacze w takim
- 1:00naszym ulubionym. Tylu, mam nadzieję, że jesteście
- 1:05gotowi, bo dzisiaj opowiem wam nie tylko jego życiorysie i
- 1:09sztuce, ale też o kilku niegrzecznych ciekawostkach,
- 1:14więc niech książka będzie dopełnieniem wiedzy
- 1:17merytorycznej. Ja zaczynam jak zwykle od
- 1:21początku pol GUE do dzisiaj uważany jest za jednego z
- 1:25najważniejszych artystów swoich czasów.
- 1:28Jego twórczość miała ogromny wpływ na francuską bohem kę i
- 1:32współczesnych artystów, takich jak na przykład sam pablito.
- 1:35I Kaso czy Henri matisse, nawet zresztą mówi się, że wraz z
- 1:40skończyła się sztuka dziewiętnastego wieku, a zaczęło
- 1:42się nowe, czyli koniec Impresjonizmu, a to co nowe, to
- 1:47zaraz się dowiecie. Urodził się w Paryżu w 1848
- 1:50roku, w momencie, kiedy Paryż ogarnęła rewolucja lutowa i
- 1:54przez to cała rodzina Google'u musiała wyjechać do Peru, by
- 1:58chronić swoje życie. No bo ojciec pola był
- 2:01dziennikarzem, który poprzez swoje naprawdę radykalne
- 2:04poglądy. Naraził się wielu osobom.
- 2:08W książce poruszam wiele wątków i rozwija mnie jakby no dużo
- 2:12bardziej konkretnie, ale dzisiaj chciałabym się skupić na tym, co
- 2:16dla mnie jest najciekawsze, żebyście się nie nudzili,
- 2:20ponieważ dzieciństwo pola było naprawdę niesamowite.
- 2:24To prawda. Jego ojciec szybko zmarł i jego
- 2:27mama była zdana na łaskę bogatej rodziny, która ich przygarnęła
- 2:30właśnie w Peru. Ale to nie jest ważne, bo ta
- 2:33zamożna rodzina składała się z wielu kolorowych postaci, które
- 2:38wydaje mi się, że mocno ukształtowały przyszłego
- 2:40artystę. Jego babka florin tristan była
- 2:44pisarką. Jego dziadek był grafikiem, a
- 2:47wuj nauczycielem rysunku. Jego mama w wolnych chwilach też
- 2:51malowała akwarelami. No ale pamiętacie z innych
- 2:53podcastów, że jakby swego czasu kobiecie wypadało wyłącznie
- 2:59malować jakieś kwiatki, błahostki, więc pol od
- 3:02najmłodszych lat miał styczność ze sztuką, chłoną ją oczywiście
- 3:06w sposób naturalny, jak to robi każde małe dziecko obserwując,
- 3:10lecz to, co mnie zszokowało, to był fakt.
- 3:13On wcale się nie interesował sztuką on nie był dzieckiem,
- 3:16który chciał otworzyć. Wiecie, no jest wiele dzieci,
- 3:19które lubi sobie po prostu rysować, szczególnie w tak
- 3:22kreatywnej rodzinie, ale jak to się mówi, czym skorupka
- 3:26nasiąknie za młodu? Ale to nie jedyny wzorce,
- 3:29jakiego ukształtowały, ponieważ rodzina babki miała mocno
- 3:33patriarchalny porządek, który pozostanie z nim do końca życia.
- 3:38Poza tym wyobraźcie sobie dorastać w Limie, gdzie jest
- 3:41egzotyczna przyroda, bujna, wspaniała i kolorowa roślinność.
- 3:45Cały czas jest ciepło i czas płynie dużo wolniej niż w
- 3:50Paryżu, z którego pochodził wspomnienia w ogóle z
- 3:53dzieciństwa będą mu towarzyszyły przez całe dorosłe życie,
- 3:56dlatego on będzie dążył do znalezienia raju na ziemi,
- 4:00ryzykując przez to wszelkie relacje i nie patrząc na uczucia
- 4:04bliskich mu osób. Ale o tym później, bo dobrze
- 4:07wiecie, że dla artysty zazwyczaj, o którym opowiadam w
- 4:11podcaście rodzina nie ma zbyt większego znaczenia.
- 4:16I wiecie, jakby musicie sobie wyobrazić takie życie w
- 4:19egzotycznym ciepłym kraju, bo to nie chodzi o tylko o roślinność,
- 4:23o to, że jakby żył w dostatku, bo ta rodzina była bardzo
- 4:27majętna, ale też chodziło o relacje między ludźmi o różnym
- 4:30kolorze skóry, na przykład bez śladu rasowych czy społecznych
- 4:33uprzedzeń. I to właśnie go nauczyło
- 4:36tolerancji otwartości na różnorodność.
- 4:39Myślę, że no wielu Polakom również przydałoby się przydało,
- 4:43by się takie wakacje w innej kulturze.
- 4:47Nieważne. Niestety, mimo wspaniałego
- 4:50dzieciństwa, no to był bardzo gorący okres na świecie i gdy
- 4:54wybuchła wojna domowa, rodzina musiała wrócić do Paryża.
- 4:58Polski był zdezorientowany, bo mówił wyłącznie po hiszpańsku i
- 5:02nie mógł odnaleźć się w nowej rzeczywistości.
- 5:04Nie było łatwo i wiecie, no nie było ojca, więc matka musiała
- 5:09zająć się całą rodziną. No ale chyba nie zdziwi was
- 5:11fakt, że mimo tego, że była samotną matką w tamtych czasach,
- 5:15której brakowało notorycznie pieniędzy?
- 5:18No to dała Radę i to, co jest najistotniejsze w historii, to
- 5:23fakt, że on bardzo chciał zwiedzać świat.
- 5:26On tęsknił za egzotycznym Peru, więc wymyślił sobie i też tak
- 5:31zrobił, bo w wieku 15 lat znalazł pracę jako pomocnik
- 5:34okrętowy na statku jakimś tam handlowym, dzięki czemu mógł
- 5:38wyruszyć w swoją pierwszą podróż do Ameryki Południowej.
- 5:42Wyobrażacie sobie w tak młodym wieku zwiedzać na przykład Rio
- 5:45de Janeiro? Tam to musiało być, no niezłe.
- 5:49Ja mam 2 przyjaciół co prawda Sao Paulo, ale Leandro i Felipe
- 5:54bardzo dosadnie pokazali mi prawdziwą Brazylię no, która
- 5:58jest kolorowa, egzotyczna, ale też bardzo niebezpieczna.
- 6:02No w każdym razie wybaczcie za dygresję, bo on po 2 wyprawach
- 6:06do Brazylii dostał awans. Był bardzo dumny i
- 6:10podekscytowany faktem, że no jakby spełnia swoje marzenia i
- 6:14że udało mu się to zrealizować. Niestety jak to bywa w życiu,
- 6:19był to początek jego potknięć, których doświadczył jeszcze
- 6:22naprawdę wielokrotnie w swoim życiu, ponieważ okazało się, że
- 6:27wybuchła wojna francusko, pruska.
- 6:30No i młody musiał po prostu pójść do wojska.
- 6:33Oczywiście no. Bo musztra dyscyplina nie
- 6:37podobała się nastolatkowi. Zresztą nie wiem, czy jest ktoś,
- 6:40kto to lubi, chociaż pewnie znajdą się jacyś dewianci, ale
- 6:44tutaj jest ciekawa historia, bo wyobraźcie sobie, że młody gubię
- 6:48był w szoku jak jego współtowarzysze się zachowują,
- 6:52no w skrócie byli ogromnymi prostakami i w pewnym momencie
- 6:56Pol nie wytrzymał agresji, która panowała na statku i uderzył
- 7:00swojego przełożonego po tym, jak został przez niego pobity.
- 7:04Wiecie, no tak nie bez powodu, ale ten przełożony tak mocno go
- 7:07pobił. Że złamał mu nogę, która już do
- 7:10końca życia nie da o sobie zapomnieć.
- 7:13Oczywiście został wyrzucony z marynarki, bo nie chcieli mieć
- 7:16problemów i wrócił do Paryża. No i już wtedy jego mama
- 7:21niestety nie żyła, a dom, w którym mieszkała, spłonął
- 7:24podczas wojny. Także widzicie?
- 7:25No początek historii, a po prostu cały czas kłody pod nogi.
- 7:30Dlatego pol odezwał się do przyjaciela, swojej mamy, który
- 7:34obiecał, że zajmie się jej dziećmi w razie jakiś problemów
- 7:38on nazywał się Gustaw Aros i pomógł zostać polowi.
- 7:42Maklerem w Banku Betina mimo że pol nie miał żadnego
- 7:46doświadczenia ani wykształcenia, ale był pracowity i sumienny.
- 7:50No i w sumie nie miał wyjścia. Tak naprawdę.
- 7:53No, bo nie chciał umierać z głodu i pracownicy tego miejsca
- 7:58uważali go za niesympatycznego dziwaka, ponieważ był Małomówny
- 8:02i trzymał się na uboczu, ale za to potrafił jak mało kto
- 8:06przekonać niezdecydowanego klienta do sfinalizowania
- 8:10naprawdę ogromnych transakcji. I właściciel agencji Maklerskiej
- 8:14Pol Bertin. Był bardzo zadowolony z pracy
- 8:17młodego chłopaka, no który w przyszłości sanie stanie się też
- 8:20jego dobrym i pomocnym w ciężkich chwilach przyjacielem.
- 8:24Tutaj można sobie dopowiedzieć, po prostu będzie mu pożyczał
- 8:28pieniądze i tutaj tak naprawdę zaczęła się jego miłość do
- 8:32sztuki. Już wam mówię, dlaczego?
- 8:34Ponieważ gustaw kolekcjonował sztukę, zabierał też pola na
- 8:37wystawy do galerii i do ich ulubionego luwru, a jego córka
- 8:41tego gustawa chodziła na lekcje rysunku, na które też Dołączył
- 8:45właśnie mogę i w pracy. Właśnie jako makler poznał też
- 8:48Emila Szufryn. Teraz, którym zaczął jeździć na
- 8:51plenery malarskie, podczas których poznał innych młodych i
- 8:55zdolnych początkujących artystów.
- 8:57Notabene ja pamiętam, jak wyglądały nasze plenery
- 9:00malarskie i no nie miały zbyt wiele wspólnego z malowaniem,
- 9:05ale każdy z liceum plastycznego na pewno podzieli moje zdanie,
- 9:09moi drodzy i życie dawno nie układało się tak dobrze,
- 9:13ponieważ w końcu miał fajną pracę jako makler zarabiał.
- 9:18Naprawdę spoko pieniądze, co pozwalało mu żyć na dobrym
- 9:22poziomie. Mógł kolekcjonować sztukę,
- 9:25kupował dzieła sztuki takich na przykład artystów jak polscy Zan
- 9:28Klod Monet czy Renualt są ogromne nazwiska.
- 9:31Potem też poznał swoją żonę, która urodziła ich pierwsze
- 9:34dziecko. Kupili kolejny apartament także
- 9:37no jak widzicie, wiodło im się świetnie, przyjaźnił się również
- 9:40z Kamil Pissarro, który był impresjonistów.
- 9:43Są mam nadzieję, że go kojarzycie, to on uważany jest
- 9:46za pierwszego nauczyciela go GEU nauczył go, no wiecie.
- 9:49Podstaw rysunku malarstwa, totalnie technicznych rzeczy
- 9:53pozwolił też rozwinąć mu talent i zaspokoić ciekawość dotyczącą
- 9:57sztuki i on zmienił jego spojrzenie na sztukę i pozwolił
- 10:01w taki naturalny sposób doskonalić warsztat.
- 10:05No, bo nie ma nic lepszego niż obserwowanie i ćwiczenie pod
- 10:08okiem najwybitniejszych, a co najważniejsze, Kamil dał mu coś,
- 10:12o czym nawet nie marzył. Gubię mógł obcować z najbardziej
- 10:15uzdolnionymi malarzami swojego pokolenia i chłoną ich wiedzę,
- 10:19temperament no i podejście do sztuki.
- 10:21No bo. Jakby towarzystwo i taka bańka
- 10:24jest bardzo istotna wykreowaniu swoich poglądów i swojego tak
- 10:30naprawdę artystycznego ja, ale też po prostu kreowaniu siebie.
- 10:33I właśnie w pracowni Pissarro poznał Pola sezona, którego
- 10:38bardzo polubił. Był pod wrażeniem jego talentu i
- 10:41charyzmy podziwiał jego technikę i lekkość, z jaką tworzył
- 10:44kolejne dzieła. Obserwował też, jak sezon krok
- 10:47po kroku łamie przyjęte schematy, a jak wiecie suzan
- 10:51przez wielu artystów takich jak na przykład Picasso.
- 10:54Uważany jest za ojca sztuki, także to chyba jeden z
- 10:58największych autorytetów dla artystów tamtych czasów.
- 11:02No i pamiętajmy, że Polski nie miał wykształcenia
- 11:04artystycznego. Jak wiecie, późno zaczął swoją
- 11:07przygodę ze sztuką. No bo dopiero w wieku 19 lat,
- 11:11ale potrafił wykorzystać każdą okazję do nauki.
- 11:14Był pracowity i zawzięty szczególnie.
- 11:17No przebywając w takim gronie artystów, bo pissarro i Suzan
- 11:21byli jego nauczycielami, co ewidentnie wpłynęło na przyszłą
- 11:25twórczość Google. I więcej, bo mało który
- 11:27początkujący artysta miał okazję przebywać w tak wybitnym
- 11:31towarzystwie, a oni już wtedy byli uznawani w bohemie
- 11:35artystycznej w środowisku. I ja wiem, że ciągle powtarzam
- 11:38słowo wybitni, no ale cóż, no taka jest prawda, on mógł z nimi
- 11:41rozmawiać, przyglądać się temu, co tworzą, no i towarzyszyć im
- 11:45podczas procesu tworzenia, jakby przyglądał się nie tylko
- 11:49technice, w jakiej tworzyli, ale słuchał rozmów i przemyśleń,
- 11:52które im towarzyszyły podczas malowania, co też mocno go
- 11:57ukształtowało. I pewnie jedni powiedzieliby, że
- 12:00brak wykształcenia akademickiego mógł być przeszkodą dla świeżo
- 12:03upieczonego artysty, ale dla Google była to ogromna szansa,
- 12:07bo mimo trudności technicznych na początku miał coś, czego
- 12:12wielu studentów Akademii nie posiadało.
- 12:14Wolność on nie był zmanierowany i obciążony wieloletnią
- 12:18tradycją. Jakiś tam nakazów i schematów,
- 12:21jakie mieli wpajane uczniowie szkół artystycznych.
- 12:24On mógł kierować się intuicją, słuchając instynktu i nawet sam
- 12:29mówił tak, dlaczego wszelkie akademie, znając wszystkie
- 12:33środki? Jakimi posługiwali się dawni
- 12:35mistrzowie, nie tworzą mistrzowskich obrazów, dlatego,
- 12:39że nie można skonstruować sobie natury, inteligencja ani serca.
- 12:44Uważam, że to jest bardzo dobry Cytat.
- 12:47No bo faktycznie dlaczego oni znając wszystkich Mistrzów ich
- 12:51techniki nie potrafili tworzyć mistrzowskich obrazów, bo
- 12:56wszystko było takie same? Wszystko było technicznie
- 12:58odpowiednie, nudne i powielane. Dobrze.
- 13:02Może teraz czas na życie rodzinne.
- 13:05Co do jego pierwszej żony to zacytuję słowa Google, ta
- 13:08cudzoziemka dobrze zbudowana, władcza, śmiała i pełna werwy
- 13:12jest typem oryginalnym, którym nie czaruje sama jej obecność
- 13:16wystarcza, by rozproszyć samotność, która mnie tak często
- 13:19przytłacza. Jego żona pochodziła z
- 13:21Kopenhagi, miała bardzo specyficzny styl i tam jest cała
- 13:25romantyczna historia. Jak poznali się w jakimś hotelu,
- 13:28ale to na razie nie jest istotne, bo chcę wam opowiedzieć
- 13:31o tym, że to był bardzo dobry czas dla młodej pary.
- 13:35Najpierw zamieszkali w małym, ale.
- 13:37Przytulnym mieszkaniu. Potem po awansie pola kupili
- 13:39kolejne większe mieszkanie, więc to chyba był jedyny moment w
- 13:44życiu. Mogę, w którym on miał
- 13:45pieniądze. No ale wszystko co dobre szybko
- 13:49się kończy, ponieważ w 1883 roku we Francji nastąpił kryzys
- 13:53finansowy, co spowodowało upadek wielu ogromnych biznesów.
- 13:57Pol stracił pracę, no co mocno o nim wstrząsnęło, bo on był
- 14:02przyzwyczajony do dostatniego życia.
- 14:04Był też głową rodziny i wiedział, że no to na jego
- 14:07barkach spoczywa obowiązek zapewnienia.
- 14:10Rodzinie dobrego, dostępnego, jakbyś tam poziomu życia, ale
- 14:15mimo wszystko była to okazja, która sprawiła, że mogę
- 14:18zaryzykował i chciał spróbować być artystą na pełen etat i to
- 14:23tutaj zaczyna się historia samouka, który postanowił, że
- 14:27jego pasja stanie się głównym źródłem utrzymania i początkiem
- 14:31legendy Google'u. Najpierw zaczął od
- 14:34impresjonizmu, który był wtedy bardzo modny.
- 14:37Posiadł technikę impresjonistów tak naprawdę na najwyższym
- 14:40poziomie. Między innymi dlatego, że
- 14:42nauczył się od samego sezona i Pisuara.
- 14:45To chyba oczywiste, więc pod względem technicznym nie
- 14:48odstawał od najlepszych malarzy w Paryżu, ale bardzo szybko
- 14:52uświadomił sobie, że impresjonizm mimo całej swojej
- 14:55wspaniałości jest okresem w sztuce, w którym jakby już
- 14:59wszystko zostało powiedziane, albo w którym wszystko już
- 15:02zostało namalowane i jakby dobrze rozumiał, że nie jest w
- 15:06stanie stworzyć nic zaskakującego, a impresjonizm
- 15:09należy po prostu zostawić za sobą i spróbować przełamać go
- 15:13czymś. Nowym nie wiedział jeszcze czym,
- 15:15ale rozumiał, że żeby wejść na wyżyny jako artysta musiał
- 15:20zapomnieć o impresjonizm je i musiał stworzyć coś totalnie
- 15:25nowego i on wtedy zaczął uczyć się nowych technik malarskich,
- 15:29obserwował innych artystów i wyciągał to, co jakby uważał za
- 15:33istotne dla własnej sztuki, ale nigdy nie pozostawał jakby w
- 15:38jednym nurcie. Zbyt długo myślę, że to było
- 15:41bardzo powszechne, jakby zjawisko, ponieważ o wielu
- 15:46artystach, o którym wam opowiadałam.
- 15:48No to oni robili dokładnie to samo.
- 15:50Zresztą Picasso też próbował jednego nurtu wyciągał to co
- 15:54najfajniejsze i wyrzucał do kosza.
- 15:56Interesujące jeden z pierwszych obrazów to była chyba martwa
- 16:01Natura z doliną, którą stworzył wy osiemdziesiątym piątym roku i
- 16:06możemy na nim zauważyć, jak on odchodzi od właśnie
- 16:09impresjonistyczne tych drobnych pociągnięć pędzla i zaczyna
- 16:13kłaść takie mocne, skoncentrowane plamy koloru.
- 16:17On wtedy kopiował wiele obrazów, na przykład mannę albo rennera.
- 16:21Ale pamiętajcie, Google nigdy nie chciał kopiować innych
- 16:24artystów, raczej próbował znaleźć wyjątkowe cechy w ich
- 16:27technice. No i wykorzystać je do tworzenia
- 16:30swojego stylu, jeszcze nie wiedząc, jaki ten styl będzie
- 16:34mówił umieć rysować nie oznacza wcale rysować dobrze.
- 16:38Rysunek akademików nie jest rysunkiem dobrym, jest nim już
- 16:42raczej rysunek ren UA, który przecież nigdy nie umiał
- 16:45rysować. Nic nie jest u niego na swoim
- 16:48miejscu, lecz jakby pod wpływem magii wystarcza tu jedna urocza
- 16:52barwna plama. Ponętne światło, ale poza sztuką
- 16:56niestety życie nie było tak kolorowe jak obrazy, renualt czy
- 17:00pola górę, ponieważ Pol najzwyczajniej nie zarabiał
- 17:04wystarczająco na swoich obrazach, co spowodowało wiele
- 17:07kłótni w jego małżeństwie. No i żona wyjechała do rodziców,
- 17:11zostawiając go w Paryżu Polski. Za to został synem.
- 17:16Dużo pracował, zaczął też szukać dorywczych prac, bo to
- 17:20najzwyczajniej nie mieli pieniędzy nawet na opał, a co
- 17:23dopiero na jedzenie i generalnie to tutaj.
- 17:26Jest mowa o życiu w nędzy. W sensie tu jest ten początek
- 17:30już równi pochyłej, bo on przez lata miał ogromne problemy
- 17:35finansowe. W sumie aż do śmierci, ponieważ
- 17:38on cały czas marzył o tej wolności i o spokoju, którego no
- 17:43doznał, mieszkając w Peru jako mały chłopiec, więc postanowił
- 17:47odwieźć syna do matki, do dziadków właśnie do Kopenhagi i
- 17:52chciał spróbować znaleźć raj na ziemi, w którym będzie mógł
- 17:56tworzyć to, co dla artysty. Najważniejsze i jak już pozbył
- 17:59się tej swojej rodziny, bo on tam chwilę z nimi mieszkał, ale
- 18:02no zbytnio nie było mu do śmiechu pracować w firmie
- 18:05teścia, więc wrócił do tego Paryża, ale on potem udał się do
- 18:09Bretanii. Było to miejsce, które no
- 18:11rządziło się swoimi prawami chrześcijańskie wierzenia
- 18:14mieszały się z pogańskimi legendami.
- 18:17Ludzie nigdy się nie śpieszyli, żyli z połowu ryb, a lokalne
- 18:21Kobiety ubrane były w tradycyjne, piękne, kolorowe
- 18:24stroje z białymi czapeczkami, zakrywające ich włosy.
- 18:28No i Polski poznał tam wielu zdolnych artystów z całej Europy
- 18:32i nie tylko. I przyznam wam, że Brytania
- 18:35wielokrotnie przejawia się w biografiach innych artystów z
- 18:38tamtych czasów, więc jak będziecie oglądali obrazy w
- 18:41muzeach czy w galeriach, które będą zatytułowane na przykład
- 18:44nią jezioro w Brytanii? No to wiedźcie, że to dlatego,
- 18:47że organizowane tam były plenery malarskie i samo miejsce
- 18:51przyciągało artystów swoim urokiem.
- 18:53Zdecydowanie ten region Francji różnił się od głośnego Paryża.
- 18:58Mimo wielu starań i tutaj no nie znalazł.
- 19:01Kupców na swoje obrazy, więc kolejne niepowodzenie sprawiło,
- 19:05że wróciła do niego myśl o podróżowaniu.
- 19:09Tym razem udał się do Kolumbii. Panamy wyobrażał sobie jako
- 19:12miejsce, w którym nie będzie potrzebował dużej ilości
- 19:15pieniędzy, a dobra materialne nie będą miały większego
- 19:19znaczenia, jakby on miał dość walki o pieniądze i uznanie o
- 19:23sławę, a nie ukrywajmy, że to największy zabójca kreatywności.
- 19:28On sobie wyobrażał, że na każdym kroku w Panamie.
- 19:32Będą rosły jakieś darmowe owoce na drzewach, które zaspokoją
- 19:36jego głód, gdzie będzie mógł łowić świeże ryby z lokalnymi
- 19:39rybakami, smażyć je na ognisku, więc będzie miał czas wyłącznie
- 19:43na tworzenie i nie będzie musiał się martwić o nic.
- 19:47Piękna wizja rzekłabym nawet, że bardzo mocna, utopijna, no ale
- 19:51nie odbierajmy marzeń Google i w liście do żony pisał, jadę sumą
- 19:56pieniędzy wystarczającą akurat na drogę i podróż, ale gdy
- 20:00przybędę do Ameryki zostanę bez grosza.
- 20:04Sam jeszcze nie wiem, co tam robić.
- 20:05Chcę jednak przede wszystkim uciec z Paryża, który dla
- 20:08człowieka biednego jest pustynią.
- 20:11Moja sława jako artysty wzrasta z dnia na dzień, ale w okresie
- 20:14oczekiwania mogą niekiedy minąć 3 dni bez jedzenia, a to nie
- 20:18tylko podkopuje moje zdrowie, lecz również moje siły do pracy.
- 20:22Te siły muszę odzyskać i jadę do Panamy po to, żeby żyć jak
- 20:26człowiek dziki wiem o pewnej małej wysepce ta Boga położonej
- 20:31o mile na Zachód od Panamy, jest ona prawie niezamieszkana, wolna
- 20:35i bardzo żyzna. Zabieram ze sobą farby i pędzle
- 20:38i pragnę z dala od wszystkiego i wszystkich wrócić do sił
- 20:43powietrze. Jest tam bardzo dobre dla
- 20:44zdrowia do jedzenia mamy ryby i owoce, które można otrzymać
- 20:49prawie za darmo. Zobaczcie w ogóle on wierzył
- 20:52całym sobą, że znajdzie miejsce, które będzie rajem dla malarzy,
- 20:56w którym nie będzie trosk związanych z aspektami życia w
- 20:59cywilizowanym świecie, w którym nie myśląc o pieniądzach,
- 21:02utrzymaniu i wszelkich problemach rodzinie będzie mógł
- 21:06oddać się całkowicie swojej pasji.
- 21:08Ja wydaje mi się, że ja czytałam o tym, że powiecie, no teraz
- 21:11mamy więcej możliwości, żeby się dowiedzieć, co w danym regionie
- 21:15świata można robić, Jak żyć i co jest.
- 21:18Ale wtedy on chyba korzystał z jakiś artykułów, felietonów
- 21:22podróżniczych, więc no ktoś tam musiał ostro podkoloryzować
- 21:27życie w Panamie, bo wiecie, nie będę ukrywała, że rzeczywistość
- 21:31okazała się różna od jego oczekiwań, bo kiedy już dotarł
- 21:35wraz ze swoim przyjacielem do Panamy, to zamiast skupiać się
- 21:38na tworzeniu i zrywaniu tych darmowych.
- 21:41Owoców on musiał zacząć pracę na budowie, ponieważ podróż do
- 21:45Panamy pochłonęła praktycznie wszystkie ich oszczędności, więc
- 21:49no nie mieli wyjścia i pracowali przy budowie Kanału Panamskiego
- 21:53po 12 godzin dziennie w pełnym kolumbijskim słońcu, które
- 21:58parzyło ich francuskie delikatne skronie, więc codzienność
- 22:02okazała się niewzruszona marzeniami artysty.
- 22:05I no przyznacie, że życie nie oszczędzało pola poważnie
- 22:09zachorował w tamtym momencie. Nowy klimat mu nie sprzyjał, a
- 22:12jego długi. Stawało się coraz większe i nie
- 22:15miał nawet wystarczającej ilości pieniędzy na powrót do Francji,
- 22:19więc był wycieńczony i psychicznie i fizycznie i co
- 22:23najgorsze nie miał siły na tworzenie, a przecież to było
- 22:26sensem jego życia i napisał list do przyjaciela Szufryn Kera.
- 22:30Niechże pam poruszy wszystko, aby przesłać mi natychmiast 200
- 22:34300 franków. Niech pan sprzeda moje obrazy bo
- 22:3640 bo 50 franków niech pan spieniężył wszystko co posiadam
- 22:41za groszę trzeba przecież to pomóc w wydostaniu się stąd.
- 22:44Gdyż inaczej zdechnę tu jak pies i wiecie, Pol był dumnym
- 22:49człowiekiem, rzadko prosił o pomoc, co świadczyło o Wielkiej
- 22:52desperacji, która doprowadziła go w to miejsce, w którym się
- 22:56znalazł. No ale tak naprawdę nie miał
- 22:58wyboru. Musiał kogoś poprosić i nie
- 23:00prosił stricte o pieniądze od tego przyjaciela tylko prosił
- 23:03go, żeby on sprzedał jego rzeczy, więc jakby to były jego
- 23:06pieniądze. I tutaj taka dygresja, bo to co
- 23:08najfajniejsze w pisaniu tej książki ogę, to była ogromna
- 23:12ilość listów, jakie on pisał, bo możemy wręcz namacalnie
- 23:16dowiedzieć się, co robił. I co czuł w danym momencie i też
- 23:20to ciekawe zobaczyć drugą stronę.
- 23:22Jego bliscy o nim myśleli i co do niego pisali.
- 23:25Każdym razie Polski znowu wrócił do Paryża, zaliczając kolejną
- 23:29porażkę. Pisalo chciał mu pomóc, ale
- 23:32gubię nie chciał z nim więcej współpracować, bo irytował go
- 23:36fakt, że Pissarro chce podobać się wszystkim, więc zatraca swój
- 23:40indywidualizm. A to było dla pola
- 23:42najważniejsze. No nie chciał się wpasowywać w
- 23:45błahe mkę artystyczną Francji Paryża chciał się wyróżniać.
- 23:49I nie chciał też więcej pływać w impresjonistyczne zupce, która
- 23:53jak już mówiłam, była lekko przeterminowana i zakurzona Pol
- 23:58mówił. Ograniczali się oni do tego, co
- 24:00uchwytne wizualnie zrezygnowali z pogłębiania duchowego i
- 24:05dlatego pozostawali zamknięci w granicach rozważań
- 24:08przyrodniczych. Gdy impresjoniści mówią o swej
- 24:11sztuce, czymże ona właściwie jest sztuką wyłącznie
- 24:14powierzchowną kokietuj wyjącą jedynie materialną pozbawioną
- 24:18jakiejkolwiek wyobraźni? Mocno po nich jechał to musicie
- 24:23przyznać, szczególnie, że no wychowali wilka na swoim łonie.
- 24:28Nie wiem jak to się mówi, bo Jestem kiepska w przysłowie.
- 24:31No dobrze, ale opowiem wam o jednym z najbardziej znanych
- 24:34dzieł górę, które zapoczątkowało jakby nowy styl, czyli
- 24:38syntetyzowana w Brytanii namalował wizję pokazaniu, w
- 24:42który skupił się na emocjonalności dramaturgii sceny
- 24:46chciał umieścić swoje dzieło nad ołtarzem w kościele.
- 24:49No bo jakby Brytania właśnie słynęła z tego, że była.
- 24:52Mieszanką tego chrześcijanizm mu i po ogranizmu.
- 24:55Niestety pan proboszcz nie był skory do współpracy z artystami,
- 24:59którzy tam przybywali, bo oni nie mieli dobrej reputacji.
- 25:04W sumie tu prawie żaden artysta nie ma ksiądz też.
- 25:07No, ale w każdym razie ksiądz nie rozumiał ich przekazu, ani
- 25:10ich jakby związków sztuce, więc im odmówił i opowiem wam tylko
- 25:15czym jest syntetycznym, bo on charakteryzował się kilkoma
- 25:18zasadami masywne i uproszczone formy płaski, sposób nakładania
- 25:22plam. Brak światłocienia abstrakcyjne
- 25:25podejście do koloru i rysunku, swobodne malowanie natury, czyli
- 25:29całkowite przeciwieństwo impresjonizmu.
- 25:32No i właśnie też tym w głównej mierze będzie styl pola gogen
- 25:38ja. Myślę, że wy bardzo dobrze
- 25:39kojarzycie ten obraz. Tam są właśnie te brytfanki,
- 25:43które się modlą. Tam jest jakaś scena religijna,
- 25:45czerwone tło w tamtym okresie też namalował bardzo znany
- 25:48obraz, żółty Jezus Chrystus na krzyżu też były 2 wersje także
- 25:54no ten okres. Już zapoczątkował to, jak Pol
- 25:57będzie malował w przyszłości i wyobraźcie sobie, że Brat
- 26:02Vincenta van Gogha Teo postanowił wystawić obraz,
- 26:05wizję, pokazaniu firmie, która była odpowiedzialna za handel
- 26:09sztuką i to dzieło górę cieszyło się wielkim zainteresowaniem.
- 26:13Chyba pierwszy raz tak ogromnym w jego historii, a nawet artysta
- 26:17został okrzyknięty twórcą nowego stylu, co mocno po jego
- 26:21wielkiego. Wielkie ego miałam na myśli
- 26:25świntuchy, ale moi drodzy, bo ja wam nie powiedziałam, że
- 26:29stworzył ten obraz inspirując siedziałem swojego przyjaciela
- 26:32Emila był nim naprawdę zachwycony i stylem i i tym
- 26:35obrazem, i im obu przypisuje się rozpoczęcie tego stylu, ale
- 26:40powiedzcie mi, kogo kojarzycie Pola Google męczy mila Bernarda?
- 26:44I nie jest to pierwsza zapewne nie ostatnia taka sytuacja, o
- 26:48której wam opowiadam wy podcastach, bo ludzie od zawsze
- 26:51byli egoistami, a życie nigdy nie będzie sprawiedliwe.
- 26:55Chociaż w sumie to nie pal miał na to wpływ, chociaż w sumie
- 26:58mógł powiedzieć, że oni oboje zapoczątkowali ten styl.
- 27:01No i w sumie Emil był faktycznie pierwszy.
- 27:04No ale dobra najbezpieczniej będzie zostać przy tym, że
- 27:08zrobili to równocześnie zainspirowani, wzajemną
- 27:11twórczością, aczkolwiek to pol zgubę został w tamtym momencie
- 27:15ogłoszony twórcą nowego stylu, a jego przyjaciel Emil Bernard,
- 27:19uznany za jego naśladowcy i ucznia o to musiał być ogromny
- 27:24cios w samo serce dla Bernarda. Ale mimo wszystko tak naprawdę
- 27:29po tym sukcesie jego zła sytuacja finansowa nic się nie
- 27:32zmieniła, ale jak wspominałam, no poznał brata samego Vincenta
- 27:36van Gogha, który handlował sztuką i który zaproponował, że
- 27:40pomoże mu w problemach finansowych.
- 27:43I tutaj moi drodzy otwieramy fantastyczny rozdział, czyli
- 27:46przyjaźń z Bogiem. Ja naprawdę uwielbiam tę dwójkę.
- 27:50No wybuchowa mieszanka wielkich lafiryndę i artystycznych
- 27:55łobuziaków Teo Brat Vincenta. Nie był bezinteresowny, moi
- 27:59drodzy nikt nigdy nie jest, bo nie zależało mu wyłącznie na
- 28:03twórczości Google, którą oczywiście podziwiał.
- 28:06On poprosił pola, by wprowadził się do wincenta do obcego typa,
- 28:11który mieszkał po drugiej stronie Francji.
- 28:13W armie i on opowiedział polowie o pomyśle swojego brata, który
- 28:17chciał stworzyć przestrzeń dla wyjątkowych artystów, którzy
- 28:21będą mogli wspólnie malować i wymieniać się poglądami na temat
- 28:24sztuki i życia. Widzicie?
- 28:26Wang Rock też miał utopijne marzenia?
- 28:29Jest nieoficjalnie. Wszyscy wiemy teraz, że van Gogh
- 28:33miał problemy ze zdrowiem psychicznym, dlatego teo
- 28:36stwierdził, że będzie czuł się spokojniejszy, wiedząc, że
- 28:39Polski czuwa nad jego bratem. Widzicie?
- 28:42No, a mówi się, że nie da się kupić przyjaźni?
- 28:47No i tak chłopcy, czyli winni i Pol zaczęli pisać do siebie.
- 28:50Listy rozmawiali głównie o sztuce, jak to artyści, a wam
- 28:55gok nie mógł doczekać się aż jego nowy kompan do niego
- 28:58przyjedzie i tutaj jest urocza historia, bo wincent podobno
- 29:01przygotował specjalnie obrazy do sypialni.
- 29:05Ale teraz pytanie brzmi, czy zrobił to z czystej sympatii, by
- 29:08polowi dobrze się tam mieszkało? Czy jednak chciał pokazać mu,
- 29:12jakim jest wybitnym artystą, jakim jest geniuszem malarstwa i
- 29:17słuchajcie, bo o vincencie nie ma nic w książce, bo zostało
- 29:20wycięte. A szkoda, bo Wincent i bardzo
- 29:24się polubili i mieli swoje ulubione miejsca do szukania
- 29:27inspiracji. Mianowicie chodzili razem do
- 29:31burdeli oficjalnie właśnie w poszukiwaniu inspiracji, ale
- 29:35domniemam, że korzystali też z wielu uciech.
- 29:37Które no oferowały te domy publiczne i nie powiecie, no to
- 29:41jest bardzo interesujące miejsce do spędzania czasu z
- 29:44przyjaciółmi, chociaż od razu przypomina mi się historia
- 29:47Picasso i kasę masa, którzy wracając do Hiszpanii robili
- 29:51dokładnie to samo, ale nie zakrywając się aspektem
- 29:54artystycznym. Tylko czyli to po prostu z
- 29:57jednym zamiarem z takim jak się chodzi do burdelu, prawda sam
- 30:00wincent po jednej z wizyt właśnie w burdelu w liście do
- 30:04innego przyjaciela nazwał poczynania pola tak nietknięte
- 30:08stworzenie z instynktem dzikiej bestii.
- 30:11Napisał też, że seks dla był ważniejszy od ambicji.
- 30:14To jest bardzo mocny Cytat i mimo oczywistych przekomarzania,
- 30:18jak to bywa między przyjaciółmi Wincent nakreślił ciemną stronę
- 30:22swojego przyjaciela, która w przyszłości wzbudzi ogromne
- 30:26kontrowersje. Ale wracając do domów
- 30:28publicznych uciech Vincent pisał, odbyliśmy kilka wycieczek
- 30:32po burdelach. Jest to prawdopodobne, że często
- 30:35będziemy tam chodzić do pracy. Wang był znany ze swojego
- 30:39zamiłowania do korzystania z płatnych uciech cielesnych.
- 30:43Jedna z legend głosi nawet, że swoje odcięte ucho oddał
- 30:47ulubionej prostytutce. Inna za to mówi o tym, że
- 30:50Polubię odciął mu ucho. Także jak widzicie dosyć
- 30:54szalone, mało ich wspólne życie i to byłaby ciekawa książka,
- 30:58tylko vincencie. Ja mogę i z racji, że w
- 31:01większość czasu spędzali razem i w tym samym miejscu.
- 31:05No to przedmiotem ich obrazów, jakby był zazwyczaj ten sam
- 31:09temat, ale każdy malował go we własnym, indywidualnym stylu,
- 31:13jak na przykład stworzyli obraz praczki z arles.
- 31:16Znaczy mogę tak go nazwał i oboje przedstawili tę samą
- 31:19scenę, ale wyjątkowy dla siebie sposób mogę mówił tak, i ja
- 31:24vincentowi zawdzięczam coś, a mianowicie świadomość, że byłem
- 31:28mu pożyteczny ugruntowanie się moich poprzednich koncepcji.
- 31:32A poza tym w trudnych chwilach. Dzięki temu przypomniałem sobie,
- 31:37że są jeszcze nie szczęśliwsi ode mnie bardzo specyficzna była
- 31:42ta ich kupiona przyjaźń, ale moi drodzy żółty dom w armę zaczął
- 31:46być za mały na tak 2 duże ego i panowie przestali się dogadywać.
- 31:51Coraz częściej się kłócili. Choroba van goga w ogóle zaczęła
- 31:54się pogłębiać, co również doprowadziło do wielu
- 31:58konfliktów. Igę zaczął czuć się niepewnie w
- 32:01domu przyjaciela, no, który nie będę ukrywać, był po prostu
- 32:04nieprzewidywalny. Bo on potrafił wpadać w furię z
- 32:07byle powodu i krytykował też go bez powodu przy każdej okazji i
- 32:14pewnego wieczoru, kiedy Bangkok wypił o jedną szklaneczkę
- 32:18absyntu za dużo dowiedział się, że Google chce wrócić do Paryża
- 32:23i on się wtedy rzucił na przyjaciela z brzytwą i polowie.
- 32:27Oczywiście nic się nie stało. Znaczy na szczęście, ale podobno
- 32:30tej nocy van Gogh zamknął się w pokoju i odciął sobie właśnie
- 32:33ten kawałek swojego ucha. Wersje tej tragedii jest więcej
- 32:36niż słoneczników. Jakie namalował Vincent van
- 32:39Gogh, ale to wtedy trafił do szpitala psychiatrycznego, ale
- 32:44wydaje mi się, że to jest historia na podcast o stricte
- 32:47van goghu, żeby wam tutaj za bardzo nie zdradzać.
- 32:51Google po 2 miesiącach spędzonych w arlew w liście do
- 32:53Brata Wincenta napisał, Tak, nie potrafimy żyć z vincentem bez
- 32:57jakiś problemów, a to ze względu na niezgodność naszych
- 33:01charakterów. On jest człowiekiem o niezwykłej
- 33:03inteligencji. Cenię go sobie bardzo i
- 33:06opuszczam z żalem i mimo kłótni wielu problemów zarówno Google,
- 33:10jak i w. Vincent zderzyli się ogromnym
- 33:12szacunkiem, mocno na siebie wpłynęli, ale nadszedł czas, by
- 33:16ich drogi się rozeszły. Myślę, że to, co mieli sobie
- 33:19artystycznie podarować, no to każdy wziął tyle, ile
- 33:22potrzebował i zdziwi was fakt, że kiedy wrócił po raz kolejny
- 33:26do Paryża, nadal żył w skrajnej biedzie, a cały świat kręcił się
- 33:30wokół pieniędzy. Mogę przez wiele lat pragną
- 33:33bogactwa sławy i lekkiego życia, nie poddawał się i tworzył
- 33:37dalej. Bo wiecie, no tu są 2
- 33:39skrajności. Z jednej strony chciał wolności,
- 33:41jakby. Żeby nie liczyły się pieniądze,
- 33:44a z drugiej strony chciał tego docenienia w świecie
- 33:47artystycznym. On usilnie starał się
- 33:49zagwarantować sobie pozycję w świecie sztuki.
- 33:51No ale ten z każdej strony najzwyczajniej go odrzucał i
- 33:56pominę. Może te kilka lat tułaczki po
- 33:59Francji, bo chyba ciekawszym elementem życia Google jest
- 34:03ziemia obiecana, do której też dążył.
- 34:05Jak mu się ta sława nie udała? Polski sprzedał całą swoją
- 34:09kolekcję obrazów, by zdobyć pieniądze na podróż na taiti. 8
- 34:14czerwca 1892 roku w wieku 44 lat dociera do stolicy taiti Noa Noa
- 34:20i po 63 dniach moi drodzy 63 dniach wyczerpujących podróży
- 34:25zjawia się w miejscu, które ma być jego nowym domem swojej
- 34:31żonie i dzieciom, którzy nadal mieszkają w Kopenhadze.
- 34:33Obiecał, że za jakiś czas wróci, kiedy tylko osiągnie postawiony
- 34:37sobie cel, by stworzyć niesamowite obrazy w tropikalnym
- 34:40zakątku świata. Absurd prawda mnie tam dziwi, że
- 34:47nadal oni byli małżeństwem, mimo że ile kilka lat ze sobą może, o
- 34:51ile w ogóle, ale nie o tym. Bo czy wy sobie wyobrażacie być
- 34:56w podróży 66 dni? Dla mnie to jest strasznie w
- 35:00ogóle, jak leciałam do Stanów, to byłam wykończona.
- 35:03To był tylko jeden dzień, no ale też tutaj może nie do końca
- 35:07powiedziałam, ale nie poruszam tego wątku rodzinnego, bo no nie
- 35:11był on dla Polaka istotny. W książce jest oczywiście
- 35:15więcej. A propo jego rodziny, ale my
- 35:18skupimy się na mojego celu, bo to jest najbardziej zagmatwana
- 35:22intrygująca część jego życia. Po przyjeździe mono szybko
- 35:27opuścił stolicę taiti, bo okazało się, że była ona obfita
- 35:30we francuskich żołnierzy i urzędników, którzy przybyli by
- 35:34rozwijać w cudzysłowie miasto wprowadzili pieniądze jako
- 35:37walutę, no z których lokalne ludy nigdy wcześniej nie
- 35:41korzystały skrzętnie próbowali nawrócić lokalnych mieszkańców
- 35:44na wiarę chrześcijańską. Jak wiecie, to nigdy nie kończy
- 35:48się powodzeniem. Wprowadzili swoje rządy, które w
- 35:51mniemaniu grę były zbyt mocno, no zbyt mocno przypominały
- 35:55Francję, z której dopiero co uciekł.
- 35:57Nie po to przyjechał na taiti, żeby znowu żyć w cywilizacji,
- 36:01więc on chciał uciec w głąb by doświadczyć dzikiego życia wśród
- 36:05lokalsów i on wyruszył na mataja był no zachwycony i oczarowane
- 36:11miejscem, w którym zamieszkał, nie mógł oderwać oczu od
- 36:15tropikalnej roślinności ludzi, którzy półnadzy kąpali się w
- 36:19rzece, zachwycał się wszystkim, co zobaczył.
- 36:22I pierwszy raz od lat poczuł, że jest we właściwym miejscu.
- 36:26Nawet no nie potrafię sobie wyobrazić, co wtedy czuł, jaki
- 36:29musiał być szczęśliwy i co najwspanialsze, kiedy czytałam
- 36:32jego pamiętnik na no a czy jakieś listy do jego
- 36:35najbliższych, to właśnie te opisy, które tam się znajdowały
- 36:38z tymi szczegółami, które no ja osobiście bardzo uwielbiam, bo
- 36:41one najzwyczajniej pomagają mi zwizualizować sobie moment życia
- 36:46Google, w którym się wtedy znalazł i wyobraźcie sobie, że
- 36:50dach jego chaty pokryty był ogromnymi liśćmi, między którymi
- 36:54biegały dzikie jaszczurki. Przez Szpary Bambusowych
- 36:57plecionych ścian wdzierał się promienie słońca.
- 37:01Za to w nocy księżycowe światło otulała ogromne wnętrze i mówił,
- 37:05że nigdy nie widział tylu gwiazd na niebie.
- 37:08Była ich nieskończoność i swoją chatę nazywał kosmosem.
- 37:13W końcu odnalazł to, czego szukał całe życie, czyli tej
- 37:16wolności. Przynajmniej tak myślał w tamtej
- 37:19chwili, leżąc właśnie w łóżku i wpatrując się w bezkres
- 37:23gwieździstego nieba, w ogóle zastanawiam się, czy jak ja wam
- 37:27opowiadam o tych różnych sytuacjach, to.
- 37:29Przenosicie się myślami do tych momentów, że wyobrażacie sobie
- 37:32to w taki sposób jak ja, bo jak ja czytam, czy opowiadam to ja
- 37:36wręcz czuję to ciepłe nocne powietrze nam swoich polikach
- 37:41początkowo chciał przestawić się, jakby obyć z nową
- 37:45codziennością, która mocno różniła się od życia w Paryżu i
- 37:49on pisał tak. Cywilizacja stopniowo mnie
- 37:52opuszcza. Zaczynam myśleć zwyczajnie
- 37:55niewiele, tylko nienawiści. Czuję do mego bliźniego, raczej
- 37:58nawet go kocham. Używał wszelkich radości życia
- 38:01zarówno zwierzęcych, jak i ludzkich.
- 38:03Uwolniłem się od wszystkiego, co sztuczne, konwencjonalne od
- 38:07wszystkich nawyków zbliżał się do prawdy, do natury wraz z
- 38:11przeświadczeniem, że jutro będzie tak samo swobodne i
- 38:15piękne jak dzień dzisiejszy. Spływa na mnie spokój, rozwijam
- 38:19się normalnie i nie zajmuje się rzeczami niepotrzebnymi.
- 38:22W ogóle słowo swobodnie. To też jest słowo klucz tak mi
- 38:25się wydaje i on wtedy nauczył się lokalnego języka, nie
- 38:30skupiał się na malowaniu, raczej szukał inspiracji i właśnie
- 38:33chciał poznawać kulturę i ludzi, którzy mieszkali koło niego.
- 38:37Ale teraz przechodzimy chyba do najbardziej przykrego wątku
- 38:40związanego z Google, bo on poczuł się samotny i nie moi
- 38:45drodzy. Jego samotność nie jest smutna,
- 38:47tylko on postanowił znaleźć sobie jakąś towarzyszkę, żeby
- 38:51urozmaicić cała mu codzienność. I nie wiem, czy byliście
- 38:54świadomie, ale francuscy kolonizatorzy brali sobie za no
- 38:59w cudzysłowie żony młode dziewczynki, które nazywali
- 39:02watchin. Zresztą sama rodzina aranżował
- 39:05często takie pseudo małżeństwa, by ich dzieci miały lepsze życie
- 39:09z bogatymi kolonizatorami, bo podwyższał to status tej rodziny
- 39:13i wiązało się z korzyściami finansowymi, a jak wiadomo to co
- 39:17Pol też wiedział światem od zawsze rządzą pieniądze i gubię.
- 39:21Znając już lokalne zwyczaje i sąsiadów.
- 39:24Postanowił załatwić sobie taką nieletnią żonę, Aha, no i tak
- 39:28dla jasności te dziewczynki miały po 12 13 lat, bo w
- 39:32Polinezji Francuskiej oficjalny wiek, w którym dziewczynka
- 39:35stawała się kobietą i mogła wyjść za mąż, to było właśnie 12
- 39:39lat. Dlatego wielu Francuzów po
- 39:42przybyciu na wyspę brało sobie taką machinę, czyli nieletnią
- 39:45dziewczynkę, no która nie miała więcej niż 15 lat.
- 39:50Nic nie usprawiedliwia wykorzystywania nieletnich przez
- 39:52kolonizatorów, którzy pochodzili z cywilizowanego kraju, byli
- 39:56świadomi. Swoich czynów plus one stawały
- 39:59się kobietami w świetle ich kultury, a nie kultury
- 40:01Europejczyków. No ale jak widzicie potrafili?
- 40:05To na swoje jakoś przestawić, więc małżeństwa te nie były w
- 40:11żaden sposób regulowane prawnie. Zarówno mężczyzna, jak i młoda
- 40:14dziewczyna oficjalnie mogli rozstać się w każdej chwili.
- 40:18Także wiecie, nie spodobała mu się, więc mógł po kilku dniach
- 40:23ją oddać do rodziny i nie wyobrażam sobie, że nagle w
- 40:27wieku 12 lat rodzina oddaje mnie obcemu dorosłemu mężczyźnie,
- 40:31który ma ponad 40 lat. Ja wiem, że do dzisiaj w wielu
- 40:36kulturach. Tak się dzieje i ja nawet nie
- 40:39mam słów, żeby to skomentować. Dlatego no widzicie, no warto
- 40:42poznawać świat inne kultury, inne wierzenia, podróżować czy
- 40:46nawet oglądać jakieś ambitne vlogi podróżnicze, żeby nie być
- 40:50zamkniętym na małą bańkę, żeby być bardziej świadomym i żeby
- 40:54się dokształcać, to tak najzwyczajniej.
- 40:57No bo, no ja Jestem pewna, że wiedza jest jedynym elementem,
- 41:01którego nikt nam nigdy nie odbierze, więc potem dochodzę do
- 41:06konkluzji, że cieszę się po prostu, jak czytam o takich
- 41:09faktach, że urodziłam się w Polsce bądź co bądź wiem, że
- 41:12konturowe. Bo to Polska no ale dobra
- 41:16wracając do historii, bo tutaj mogłabym się jak zwykle zbytnio
- 41:21rozwinąć na ten temat matka dziewczynki, którą wybrał sobie
- 41:25go grę moi drodzy wybrał sobie jak w sklepie przedstawiła ją
- 41:29artyście, miała na imię ta amena i zapytała się, czy córka mu
- 41:34odpowiada. Powiedziała, że musi jej
- 41:37obiecać, że jeżeli się rozmyśli, to po 8 dniach musi odesłać ją
- 41:41do domu i w żadnych źródłach, a szukałam konkretnie.
- 41:45Nie jest uwzględnione, czy Pol musiał zapłacić rodzinie
- 41:49dziewczynki. Jedyne informacje, jakie są
- 41:52znane, to te, które zapisał w swoim pamiętniku noa noa, a
- 41:56pisał tak, młoda dziewczyna przez bardzo przejrzyste, różowy
- 42:00muślin szaty przebijała się złocista skóra barków i ramion 2
- 42:05Pąki sterczały czupurne, nie na piersi.
- 42:08Było to duże dziecko, wysmukłe, krzepkie, o ładnych proporcjach.
- 42:12Włosy jej były wyjątkowe, gęste jak krzaki i z lekka
- 42:16kędzierzawe. W słońcu tworzyło to wszystko
- 42:19orgie chromów. Powiedziano mi, że pochodzi z
- 42:23wyspy Tonga. Powitałem ją uśmiechnąłem się i
- 42:26zapytałem, czy się mnie boi i czy chce ze mną zamieszkać?
- 42:30Serce mi biło. Polski pamiętniku dokładnie
- 42:33opisuje dzień Poznania swojej pierwszej żony.
- 42:36Ja wam o tym mówię, ponieważ on wiedział, bo zapisał to w
- 42:41pamiętniku, że dziewczynka ma tylko 13 lat, ale tłumaczył się,
- 42:45że na europejskie ma 18, a nawet 19 lat i przed nią miał kilka
- 42:51innych kobiet, ale te wziął sobie jako pierwszą tajwańską
- 42:56żonę, co, no nie miało jakiegokolwiek poparcia
- 42:59prawnego, ale mimo wszystko jego oficjalna żona.
- 43:02Które czekała na niego w Danii, nie byłaby zadowolona z faktu,
- 43:06że wziął sobie drugą. No ale gdyby tylko wiedziała o
- 43:10tym przerażające, prawda Pol był od niej starszy o 30 lat i
- 43:16dziewczynka zachwyciła artystę. Podobała mu się jej niewinność i
- 43:22delikatność. Ja mam aż ciarki.
- 43:24Jak wam o tym opowiadam? Jak może mężczyzna w ogóle coś
- 43:28takiego mówić o? I to mężczyzna, który ma córkę w
- 43:33ogóle każdy to jest niewyobrażalne i tak nigdy nie
- 43:37powinno być. No ale ja wam tu przedstawiam
- 43:39fakty, więc chcę, żebyście po prostu o wszystkim wiedzieli.
- 43:41Rodzice dziewczynki byli polinezyjczycy z Wyspy Cooka
- 43:45albo Cooka, czyli rodowitymi mieszkańcami Polinezji w czystej
- 43:49linii, co miało ogromne właśnie znaczenie dla Google, który
- 43:53pragną zagłębić się w tradycję miejscowych i pol był zauroczony
- 43:57dziewczynką, ale to już wam mówiłam, ale nie tylko
- 44:00dziewczynką, całą kulturą i tradycją.
- 44:03I to właśnie ona była jego drzwiami do tej całej historii
- 44:08tradycji, bo ona mu zdradzała lokalne sekrety i legendy, o
- 44:11których nie mógłby się dowiedzieć z innych źródeł,
- 44:15przynajmniej w jego mniemaniu. Ona była mu bardzo oddana, nie
- 44:18tylko pomagała mu w prowadzeniu domu, ale też spełniała
- 44:22wszystkie polecenia i zachcianki, także te erotyczne.
- 44:27I zrobię dygresję, bo Pamiętnik na no a to jest jedna z
- 44:30najciekawszych pozycji, jakie czytałam, przygotowując książkę.
- 44:33Moje wydanie, które sobie kupiłam, ma 100 lat, co
- 44:36dodatkowo dodaje mu uroku. Co prawda są tam zawarte jedynie
- 44:402 lata jego życia na taiti i często też się mówi, że po
- 44:44prostu miało miała być to jego przepustka do sławy we Francji,
- 44:48więc myślę, że mocno się nie hamował, ale i tak nigdy nie
- 44:52czytałam ciekawszej formy pamiętnika, chyba że po prostu
- 44:55na tle innych biografii wypadło to tak dobrze, ale wspaniała
- 45:00jest ta pozycja, więc możecie sobie zobaczyć, czy jest do
- 45:04kupienia. Ja ją kupiłam za jakieś nie wiem
- 45:07kilkadziesiąt złotych, no i też nie ma co ukrywać, że te hamana
- 45:11była jego muzą, bardzo często ją portretowa.
- 45:14Na przykład ty hamana ma wielu rodziców.
- 45:17Taki był tytuł obrazu i na nim widzimy te Humane, która ubrana
- 45:22jest w sukienkę w paski i kiedy chrześcijańscy misjonarze
- 45:25przybyli na taiti, przeszkadzała im oczywiście wszechobecna
- 45:29nagość lokalnych kobiet i postanowili stworzyć strój tak
- 45:33zwaną sukienkę misyjną. Była ona szyta z bawełny i
- 45:37zakrywała, no nader odkryte ciała, które w kulturze
- 45:41polinezyjczycy były całkowicie naturalne, ale no uwierały
- 45:45przybyszów z Francji. I nie wszystkie Kobiety chciały
- 45:48nosić skromne i odpowiednie stroje.
- 45:51Zachowały się też zdjęcia kobiet z tamtych czasów ubrane były w
- 45:55tradycyjne stroje, które zakrywały tylko to, co chciały
- 45:58Kobiety, a nie to, co próbowano im narzucić.
- 46:00Czyli po prostu wiecie, jak lubiły chodzić sobie z odkrytymi
- 46:05piersiami? To po prostu tak chodziło.
- 46:07To było dla nich totalnie naturalne i powiem wam tak
- 46:11szczerze, że mnie zawsze fascynuje temat misjonarzy,
- 46:14którzy nagle wywracają całe życie danej społeczności,
- 46:17próbując ich dopasować do tego, co uważają za odpowiednie do ich
- 46:21schematu. I jeszcze ta wisienka na torcie,
- 46:23czyli narzucanie im swoich wierzeń, na przykład w
- 46:26Chrystusa. To jest chore, ale faktem jest,
- 46:29że bardzo wielu mieszkańców taiti, w tym i żona, chodzili w
- 46:32niedzielę do Kościoła. No ale też myślę, że nadal
- 46:36wierzyli w swoje jakieś legendy i zabobony, więc to nie miało
- 46:39większego sensu, ale no na pewno się podobało tym księdzem i
- 46:43misjonarzom, że ich się słuchają.
- 46:46Ja wiem, że ja jak zwykle odchodzę od tematu, ale akurat o
- 46:49tym mogłabym się rozgadać. W ogóle mogłam sobie założyć
- 46:52podcast o live. Byłoby na pewno dużo łatwiej, bo
- 46:55nie musiałabym w ogóle przygotowywać się i czytać
- 46:58miliona książek. No ale widzicie, rzucam sobie
- 47:01kłody pod nogi, tak jak życie rzucało kłody w życiu.
- 47:06Mogę piękne zdanie, ale taka ciekawostka, a propos tego
- 47:10obrazu, bo te hamann trzyma wachlarz, który został stworzony
- 47:14z liści Palm Danu i Palmy Kokosowej i według wielu znawców
- 47:19sztuki ten wachlarz posiadały tylko osoby ze szlachetnych
- 47:23rodów, tak jak rodzina dziewczynki.
- 47:25O czym wam wspomniałam i sukienka, która jest symbolem
- 47:28Europejskiej kolonizacji w zestawieniu właśnie z tym
- 47:30tradycyjnym wachlarzem może sugerować, że artysta, czyli
- 47:34Google, chciał pokazać, jak oba te światy są ze sobą połączone.
- 47:39No bo od kiedy na taiti dotarli Europejczycy wiele się zmieniło.
- 47:43Zapewne na gorsze, ale myślę, że nie wiem.
- 47:45Może pod względem medycyny było troszkę lepiej, ale bardzo mi
- 47:49się podobają takie ciekawostki, nad którymi no nie zastanawiamy
- 47:53się, oglądając dany obraz, kiedy nie znamy tła.
- 47:56Historycznego albo życiorysu właśnie danego artysty i jest
- 48:00jeszcze jedna ciekawostka, bo Pol często używał owoców na
- 48:04przykład mango w swoich obrazach.
- 48:06Poza tym, że no po prostu mango było tam bardzo często jedzone,
- 48:10ale jest też symbolem płodności, więc wielu znawców wysłuchało
- 48:14wtedy wnioski, że te Humane była w ciąży, ale tego nie można
- 48:18potwierdzić, bo Polski z nią nigdy nie miał dzieci,
- 48:21aczkolwiek ja kiedyś dotarłam właśnie do źródeł, że za każdym
- 48:25razem jak ona była w ciąży, to. Jej usuwać to dziecko, bo nie
- 48:30chciał mieć więcej dzieci niż ze swoją pierwszą, prawdziwą
- 48:33jeszcze legalną żoną. I powiem wam, że w pamiętniku na
- 48:36noa jest pokazana fascynacja artysty wszystkimi wrażeniami
- 48:40tej tańczy pików. Połowa książki jest poświęcona
- 48:44temu tematowi. Wierzyli oni, że wszyscy tej
- 48:47tańczyc wywodzą się ze związku Bogini, Chiny i Boga ta roa,
- 48:52czyli księżyca i Ziemi. To jest można powiedzieć, taka
- 48:55polinezyjska wersja Adama i Ewy i tej tańczyc.
- 48:59Nadawali zwierzętom i przedmiotom czy siłom natury
- 49:02ludzki. Wygląd na przykład Bóg rosła i
- 49:05małżonka ziemia tworzyli słońce i mrok i noc inna jego żona
- 49:10gwiazdy od innych bogów pochodziła Mgła tęcza, księżyc,
- 49:15chmury czy na przykład deszcz. Za to o trzęsieniach Ziemi
- 49:19mówili Duch ożywiający ziemię, który daje się poznać za pomocą
- 49:23podziemnych hałasów. Oczywiście, że to brzmi bardzo
- 49:27uroczo, ale no wielu tubylców wierzyło w takie zabobony czy
- 49:31legendy, czy właśnie w tych bożków.
- 49:33Bo najzwyczajniej nie dostali odpowiedniej edukacji i nie
- 49:37rozumieli wszelkich zjawisk przyrody, które dla nas są
- 49:41bardzo oczywiste w tym momencie i nie poznali dowodów ja, ani
- 49:45nauk, które udowadniały w prosty sposób do zrozumienia, jak takie
- 49:50wydarzenia zachodzą, wierzyli w duchy, które nocami przechadzają
- 49:54się po lasach i górach, by straszyć śpiących ludzi, stąd
- 49:57zwyczaj u nich właśnie zostawiania światła na noc, by
- 50:01ustrzec się przed wizją jakiegoś takiego strasznego ducha.
- 50:05Z tym też jest związana historia z danym obrazem.
- 50:08Ja w książce po prostu opisuję więcej, stąd zwyczaj właśnie u
- 50:12tej tuńczyków zostawiania światła na noc, by ustrzec się
- 50:16przed wizją takiego ducha, więc Google ją często rozmawiał ze
- 50:19swoją nieletnią żoną i spisywał potem ich rozmowy.
- 50:23Rozmawiali na tematy kultury, religijności i mam jeden
- 50:27fragment, który on zapisał ja również w nocy, gdy jesteśmy w
- 50:31łóżku, prowadzimy długie rozmowy, długiej, często bardzo
- 50:35poważne. Duszy tego dziecka, szukam
- 50:38śladów jej dawno utraconej przeszłości.
- 50:41Odpowiedzi na wszystkie moje pytania, mimo że jej dziedzictwo
- 50:45już dawno wyginęło, może oni po prostu zapomnieli o swojej
- 50:49historii uwiedzeni lub zniewoleni przez współczesną
- 50:52cywilizację, nasz podbój i bardzo mnie ciekawi fakt, ile
- 50:57dwunastoletnia dziewczynka mogła tak naprawdę wiedzieć o życiu i
- 51:01jakie inteligentny, głębokie rozmowy mogła z nim
- 51:05przeprowadzać, bo mi się wydaje, że ja w wieku 12 lat.
- 51:08To albo jeszcze bawiłam się Barbie albo osobie nagrywałam z
- 51:12moją psiapsi Kamil ką koncert z MTV jakiegoś linkin park albo
- 51:17Green Day na fah sa moi drodzy ci młodsi słuchacze, którzy nie
- 51:21wiedzą to sobie wygooglujcie także.
- 51:24No nie wydaje mi się żeby dwunastoletnie dziecko jak sam
- 51:28to ujął mogło prowadzić głębokie rozmowy.
- 51:33No, ale opowiadam wam o tych wierzeniach tubylców, ponieważ
- 51:37Google bardzo mocno się nimi inspirował.
- 51:39I jak będziecie kiedyś oglądać jego dzieła, to całkiem inaczej.
- 51:43Na nie spojrzycie przez pryzmat bożków i legend to co akurat
- 51:46fajne, że mimo tego, że pochodził z cywilizowanego
- 51:49świata, że tak to ujmę to bardzo szanował wszystkich mieszkańców
- 51:53taiti. No poza tym, że sypiał z
- 51:56nieletnimi dziewczynkami i to nie tylko ze swoją żoną, nie tam
- 52:01wiecie, ta ilość była. Ogromna, że tak powiem jeszcze
- 52:06znalazłam inny fragment. Rua wielkie jest jego
- 52:09pochodzenie spał ze swą żoną ziemią mroczną.
- 52:12Ona porodziła swego króla ląd, potem zmierzch, a potem noc.
- 52:17Wówczas rua trącił tę kobietę. Rua wielkie jest jego
- 52:21pochodzenie spał z kobietą zwaną wielkie zjednoczenie, ona
- 52:25Porodziła królowe niebios gwiazdy, potem gwiazdę taiti
- 52:28gwiazdę wieczorną, król złocisty, niebios, jedyny król
- 52:32spał ze swoją żoną. Z niej narodziło się ciało
- 52:35niebieskie Wenus, gwiazda poranna król Taurona, który daje
- 52:40prawa nocy i dniu innym gwiazdom księżycowi słońcu i służy za
- 52:45przewodnika Żeglarzom Taurona Żeglował na lewo ku północy i
- 52:49tam śpiąc ze swą żoną zrodził czerwoną gwiazdę.
- 52:52Tę gwiazdę, która świeci wieczorem pod 2 oblicza mi
- 52:55Czerwona gwiazda lecąc Zachodnią stroną, Przysposobił, a swą
- 53:00piroga jasnego dnia, która pomknęła ku niebiosom
- 53:03pożeglował. Była o wschodzie słońca.
- 53:06Rua posuwa się w przestworza śpi ze swą żoną z nich zrodzili się
- 53:11królowie bliźnięta naprzeciw plejad ojejku mogłabym jeszcze
- 53:15tak długo czytać, ale chciałabym wam ten fragment, bo to wszystko
- 53:18naprawdę było ciekawe do czytania.
- 53:21Przyswajania a propos tych wszystkich wierzeń i wiem, że
- 53:26trochę skaczę po tematach, ale chciałabym zawrzeć to, co
- 53:29najciekawsze. Oczywiście w książce są dokładne
- 53:32opisy obrazów i rozwój jego stylu.
- 53:34No bo to akurat było istotne dla wydawnictwa, ale dzisiaj
- 53:38bardziej skupimy się na życiorysie na art.
- 53:40Pudelku, żebyście wiedzieli jak się zaczęło i zakończyło życie
- 53:45Pola Google a o sztuce de facto mogłabym więcej opowiedzieć w
- 53:48innym odcinku, bo no wszystkie obrazy są opracowane, a są
- 53:52naprawdę wspaniałe. I wiele osób nie wie, bo ten
- 53:56fakt jest pomijany w źródłach, ale pol chorował między innymi
- 54:00na syfilis, który w tamtych czasach był bardzo powszechny.
- 54:04Nazywany był chorobą Francuzów, więc łatwo połączyć fakty i
- 54:08stwierdzić, kto sprowadził go do Polinezji syfilis to choroba
- 54:13przenoszona drogą płciową. Tyle pewnie wiecie, ale ona
- 54:16objawia się owrzodzeniami na narządach płciowych, no zmianami
- 54:21skórnymi czy plamami w jamie ustnej są też jakieś powiązania
- 54:25z Stanami psychicznymi. Po mieszkając w artykule z
- 54:30Bogiem, jak wiecie, przecież był częstym bywalcem domów
- 54:33publicznych i oficjalnie jakby szukał tam inspiracji.
- 54:38Ale jak było naprawdę? No to możemy się domyślać, bo no
- 54:41nie, no wiemy. No co się robi w burdelu i kiedy
- 54:44zamieszkał na taiti miał wiele nieletnich kochanek.
- 54:47Można by domniemać, że nie był świadomym, że zaraża swoje
- 54:51kochanki, ale no, bo świadomość na temat chorób wenerycznych w
- 54:55dziewiętnastym wieku nie była tak rozwinięta jak obecnie.
- 54:59Co i tak obecnie chyba nie jest na wysokim poziomie,
- 55:02przynajmniej w naszym kraju, aczkolwiek w pamiętniku nono a
- 55:06który prowadził przez pierwsze 2 lata po przeprowadzce zapisał
- 55:10kilka notatek na ten temat i mówił o pełnej świadomości
- 55:14faktu, że ta choroba przenosi się poprzez stosunek jest bardzo
- 55:19niebezpieczna, a nawet śmiertelna, więc no konkluzja
- 55:23nasuwa się po prostu sama, że on przyłożył się do
- 55:25rozprzestrzeniania tej choroby w polinezji francuskiej nie sam
- 55:29oczywiście, ale wraz z innymi osobami z Europy.
- 55:32Którzy skrzętnie korzystali z uroków w cudzysłowie dzikiego
- 55:37kraju, więc szczerze wam powiem, że najwięcej tych
- 55:40kontrowersyjnych momentów fragmentów z jego życia to ja
- 55:44wyczytałam właśnie w jego pamiętniku, jakby no taka taka
- 55:48jest idea pisania pamiętnika, żeby to wszystko było szczere,
- 55:51ale on to pisał ze świadomością, że ludzie to przeczytają i będą
- 55:55potem za fascynowali zafascynowanie jego życiem i
- 55:59jakby sposobem życia w Polinezji.
- 56:03A pamiętacie, jak na początku mówiłam wam o tym, że jego
- 56:06rajem? Jakby idealnym będzie miejsce, w
- 56:09którym nawet bez pieniędzy będzie mógł sobie polować na
- 56:12zwierzęta, czy tam jakieś ryby i zrywać owoce z drzewa na obiad.
- 56:16No to był taki problem, że Google był tak chorowity,
- 56:20mieszkając na taiti nie tylko na ten syfilis, ale on po prostu
- 56:25nie miał siły, by polować sobie czy nawet zerwać jakiś owoc z
- 56:29drzewa, więc wyczekiwał listów z pieniędzmi za sprzedane obrazy,
- 56:34które wysyłał do Francji. Jak już coś namalował, ale
- 56:37działo się to bardzo nieregularnie.
- 56:39Więc nadal po tylu nastu wręcz latach żył w biedzie.
- 56:44Na pewno troszkę było przyjemnie i nie musiał się martwić o opał,
- 56:47wiec na pewno coś tam mu skapnęło, ale nadal żył w nędzy
- 56:51i nie wiem, czy was dziwi ten fakt, bo Pol znowu wrócił do
- 56:56Paryża. Wydaje mi się, że z powodów
- 56:58medycznych, bo tutaj nie mógł dostać odpowiedniej opieki.
- 57:01On bardzo chorobą i te miał problemy z nogami.
- 57:03Sercem jest jakimiś chorobami, o których ja nawet nie mam
- 57:07pojęcia. Plus ten syfilis, który nam w
- 57:09tamtych czasach. Mógł być śmiertelny, więc
- 57:13stwierdził, że najbezpieczniej będzie czuł się wy Paryżu i w
- 57:16pamiętniku zapisał pożegnalną notkę.
- 57:19Żegnaj kraina gościnna krainą przepyszna ojczyzna wolności,
- 57:23piękna. Odchodzę starszy o 2 lata, a
- 57:26jednak odmłodzony o lat 20. Zdziczały bardziej niż wtedy,
- 57:30gdy tu przybyłem, a jednak więcej wiedzący i dodał jeszcze
- 57:33przemyślenie związane z ostatnimi latami, które przeżył
- 57:36w swoim raju na Ziemi dzicy nauczyli wiele rzeczy człowieka
- 57:40starej cywilizacji. Ci ciemni, rozjaśnij mu wiele
- 57:44tajemnic wiedzy, życia i sztuki, jak być szczęśliwym nade
- 57:48wszystko pozwolili mi lepiej poznać samego siebie.
- 57:51Powiedzieli mi prawdę o mnie samym.
- 57:54Czy w tym krył się twój sekret świecie tajemniczy o świecie,
- 57:57który w sposób niepojęty jesteś wszystko jasnością rozdzieliłeś
- 58:02we mnie światło i oto ja potężny.
- 58:04Miałem w uwielbieniu twej starożytnej piękności, która
- 58:07jest młodością prawie czną natury, piękne słowa.
- 58:11Myślę, że bardzo dobrze mu się żyło na taiti, no ale.
- 58:13Fll wrócił do tej Francji. Trochę się po niej błąkał w
- 58:17poszukiwaniu docenienia jego sztuki.
- 58:19Wiecie? No myślał, że wróci do Francji z
- 58:22kolekcją obrazów z egzotycznego kraju, ale ludziom nie podobały
- 58:26się jego brazy. Egzotyczni ludzie zdeformowany
- 58:29mi proporcjami półnadzy Tubylcy nie byli czymś, co bochenka
- 58:34chciała oglądać i wtedy już tak na 100% uświadomił sobie, że
- 58:38musi zrobić wszystko, by wrócić na taiti zorganizował aukcję
- 58:42swoich dzieł i za zarobione pieniądze wyruszył już po raz
- 58:44ostatni. Do swojej ziemi obiecanej.
- 58:47Na miejscu jednakże spotkało go kolejne rozczarowanie.
- 58:51To powinna być jego ksywa, bo jego Tata i tańska żona te
- 58:55hamann wyszła za mąż za innego już swojego rodaka.
- 59:00No cóż, no nie poczekała na wielkiego artystę, ale Paul
- 59:04postanowił udać się do innego miejsca i tam zbudować dla
- 59:09siebie dom. Postawił chatę podobną do tej
- 59:11poprzedniej, miał dobrze oświetloną pracownię na piętrze,
- 59:15która miała piękne plecione ściany.
- 59:17Z egzotycznych liści zresztą wstawię wam zdjęcia i obrazów i
- 59:21tych liści tych ścian domów, bo to wszystko jest dostępne
- 59:25powiesił w ogóle na tej pięknej ścianie obrazy i zdjęcia kupił
- 59:29wóz i konia, co ułatwiało mu poruszanie się po okolicy,
- 59:32szczególnie z bolącą nogą i w liście do przyjaciela pisał,
- 59:36tak, skończę już z hula z czym życiem wezmę sobie do domu
- 59:39rozsądną kobietę i zacznę systematycznie pracować,
- 59:42zwłaszcza, że czuję się w dobrej formie i sądzę, że będę malował
- 59:46lepiej niż dawniej. Bardzo szybko znalazł kolejną
- 59:49nieletnią żonę, była to trzynastoletnia pachura, która
- 59:53stała się. Jego kolejną muzą i znalazła się
- 59:56na wielu portretach, które wyszły spod pędzla Google.
- 59:59Jednym z najwspanialszych jest Wa Chiny z kwiatem, mango, sam
- 1:00:03gubię. Opisywał go tak.
- 1:00:05Sądzę, że jeżeli chodzi o barwy, nigdy nie namalowałem nic o tak
- 1:00:08dźwięcznej i poważnej gamie kolorów, więc no ten obraz po
- 1:00:13prostu był. Studium twarzy Tajwańskiej
- 1:00:15Kobiety uważał, że rysy twarzy Kobiety tworzą harmonię wręcz
- 1:00:20taką rafaeli liczną, tworząc piękne krzywizny.
- 1:00:24I jej twarz wygląda bardzo plastycznie, szczególnie w
- 1:00:28kontraście z prostym i płaskim tłem, które bardzo lubił mogę.
- 1:00:31No ale tak jak mówiłam nie o tym dzisiaj, bo Google wybudował
- 1:00:34nowy dom, ale tutaj to się dopiero działo, bo ten dom
- 1:00:39znajdował się naprzeciwko szkoły dla dziewczynek i ta szkoła była
- 1:00:42prowadzona przez zakonnicę i te dziewczynki zafascynowane były
- 1:00:46białym artystą, wpadały do niego do pracowni, więc jakby jest
- 1:00:51wiele napomknąć o tym, że nie tylko je malował, nie tylko mu
- 1:00:55pozowały, ale i sypiał z nimi, co oczywiście zbulwersowało i
- 1:00:59siostry zakonne. Ale i samego biskupa, który
- 1:01:02wręcz nienawidził Polaków, uważał go za degenerata, który
- 1:01:06ciągle pije i wykorzystuje młode dziewczynki.
- 1:01:09Zresztą Google już miały jakąś tam pewną opinię wśród białych
- 1:01:12ludzi, którzy mieszkali na taiti, bo myślę, że tubylcy
- 1:01:16troszkę inaczej na niego patrzyli, więc oficjalnie
- 1:01:20postanowiono Zlicytować jego dom, że i powiedzieć jakiś tam
- 1:01:23problem z prawami do dzierżawy działki, ale wydaje mi się, że
- 1:01:26właśnie jednak chodziło o pozbycie się artysty z tego
- 1:01:29rejonu dla dobra cnót wszelakich i dla tych dziewczynek i dla
- 1:01:33tych zakonnic. Bo nie ma co ukrywać, taiti było
- 1:01:36bardziej wyzwolone seksualnie niż Paryż z przełomu wieków i
- 1:01:41nie ma wątpliwości, że rozkoszował się możliwościami,
- 1:01:44jakie oferował ten piękny Koniec świata.
- 1:01:48Ale wiecie, że on w ogóle twierdził, że on nie robił nic
- 1:01:50złego? Po prostu uważał, że on żyje w
- 1:01:53symbiozie z całą tą kulturą. No ale słuchajcie, bo.
- 1:01:57Czyli tak nie miał pieniędzy. Jego żona wyszła za innego.
- 1:02:02Ta pierwsza stracił nowo wybudowany dom i jeszcze dostał
- 1:02:06list od żony tej prawdziwej z Francji, która napisała, że ich
- 1:02:09córka zmarła. I córka była jedynym członkiem
- 1:02:14rodziny, który szczerze go kochał z wzajemnością.
- 1:02:17Nigdy nie mógł przeżyć straty swojej ukochanej córki i faktu,
- 1:02:20że go przy niej nie było, ale no nie było go też przez całe jej
- 1:02:24życie, nie tylko w momencie, kiedy umierała, bo pozostałe
- 1:02:28dzieci nie miały więzi z ojcem, nie wysyłały mu nawet listów z
- 1:02:32życzeniami z okazji urodzin, na co się skarżył w swoim
- 1:02:35pamiętniku, ale zapewne fakt posiadania kolejnych nieletnich
- 1:02:39żon i jakby ciągłe wyjazdy i nieobecność w ich życiu.
- 1:02:42No nie miały nic wspólnego, widzicie bez względu czy to jest
- 1:02:46dziewiętnasty, wiek czy dwudziesty pierwszy wiek rodzice
- 1:02:48zawsze mają te same roszczenia wobec swoich dzieci i w 1898
- 1:02:52roku Pol w przypływie czarnych myśli o życiu i śmierci stworzył
- 1:02:57obraz też bardzo znany. Skąd pochodzimy, kim jesteśmy,
- 1:03:01dokąd zmierzamy? Chyba jeden z jego najbardziej
- 1:03:04wybitnych dzieł i który nazywany jest takim duchowym testamentem,
- 1:03:08jest też taka fajna ciekawostka, bo artysta twierdził, że on
- 1:03:12malował te obrazy. Z pamięci.
- 1:03:16Ale prawda jest taka, że zachowało się bardzo dużo
- 1:03:19szkiców tego dzieła, więc no dobra, no każdy artysta w tym i
- 1:03:24go lubił podkoloryzować swoją twórczość, także może tutaj nie
- 1:03:29musimy się dziwić. On w ogóle malował przy użyciu
- 1:03:32takiej długiej szczotki na takim szorstkim, workowatych płótnie i
- 1:03:37on nakładał często cienkowarstwowy farby i czytałam
- 1:03:41dzisiaj zresztą Wywiad z jego wnuczką i ona się zastanawiała,
- 1:03:45dlaczego Google używał tak cienkich warstw farby, ale sama
- 1:03:49stwierdziła, że prawdopodobnie żeby oszczędzać.
- 1:03:52Ponieważ no nie miał zbyt wielu środków, żeby kupować najdroższe
- 1:03:55farby, ale wracając jeszcze do tego artystycznego testamentu,
- 1:04:00bo pol był w tak złym stanie, że próbował targnąć się na swoje
- 1:04:05życie i wyobraźcie sobie, że on zażył arszenik śmiertelną
- 1:04:08truciznę, która w dziewiętnastym wieku o dziwo była dostępna w
- 1:04:12aptece czy nawet w sklepie. Leczono nim także wiele chorób,
- 1:04:17w tym weneryczne, więc od razu można połączyć fakty, że właśnie
- 1:04:21stąd Pol miał go w swojej apteczce.
- 1:04:23Inna jego szczęście wziął zbyt dużą dawkę, co wywołało u niego
- 1:04:28wymioty. I tak naprawdę uratował mu życie
- 1:04:31w liście napisał. Tak, wyruszyłem i ukryłem się w
- 1:04:34górach, gdzie zwłoki moje zostałyby pożarte przez mrówki.
- 1:04:38Nie miałem rewolweru, ale posiadałem arszenik, który
- 1:04:42uzbierałem podczas mojej arse nowej choroby.
- 1:04:45Nie wiem jednak, czy dawka była zbyt silna, czy też przyczyniła
- 1:04:48się do tego okoliczność, że wymiotowałem wielokroć, co
- 1:04:51zlikwidowało działanie zwróconej trucizny.
- 1:04:54Słowem po nocy przeżytej wśród straszliwych bólów wróciłem do
- 1:04:59domu i tylko chcę tu napomknąć, że widzicie on tutaj mówi,
- 1:05:02uzbierałem podczas mojej nowej choroby.
- 1:05:05Czyli on wiedział, że się leczy na syfilis i ze świadomością
- 1:05:09zarażał po prostu osoby, z którymi sypiał i właśnie pod
- 1:05:12wpływem, jakby tego, że zaplanował swoje samobójstwo, to
- 1:05:17stworzył ten obraz, który jest ogromny i który jest naprawdę
- 1:05:21przepiękny. Ale chcę wam opowiedzieć, bo
- 1:05:23jest rok 1901. On opuścił wtedy taiti i
- 1:05:27wyruszył na wyspę hiva OA Markizy.
- 1:05:30To jest archipelag leżący na północ od Taiti i to tutaj Pol
- 1:05:35wybudował kolejny i tak naprawdę już ostatni dom i nazwał go MIC
- 1:05:40undi żur, czyli dom Rozkoszy. Rozumiecie dom rozkoszy?
- 1:05:47To samo nasuwa wnioski, że jednak nie wszystko zawierał w
- 1:05:51swoich pamiętnikach, chociaż już z tego okresu nie ma jego
- 1:05:53pamiętników. A szkoda, bo on bez skrupułów w
- 1:05:57tym domu sypiał z nieletnimi dziewczynkami, oddawał się pracy
- 1:06:01twórczej, oczywiście nam przemian, ale dodatkowo jeszcze
- 1:06:04okrasza to wszystko wielką ilością absyntu zresztą z
- 1:06:09akcentem jest komiczna historia, bo ona werandzie miał hamak, w
- 1:06:13którym wiecie, no wypoczywał wpatrując się w taki bezkres
- 1:06:16tych tropikalnych lasów musiał być to przepiękny widok.
- 1:06:20I w studni przed domem poza orzeźwiającą wodą, która gasiła
- 1:06:24pragnienie w tych tropikach zawsze chłodził się jego
- 1:06:28ulubiona absent i mimo lepszego stanu zdrowia nadal czuwał
- 1:06:32skutki wielu lat chorowania. Dlatego stworzył patent, żeby
- 1:06:35nie schodzić cały czas po ten absynt na dół, ażeby on się
- 1:06:39chłodził i ponieważ on miał mu ułatwiać delektowanie się
- 1:06:43schłodzonym trunkiem do butelki przywiązywał sznur i przez
- 1:06:46dziurę w piętrach w podłodze w ciągu butelkę.
- 1:06:50Za każdym razem, kiedy miał ochotę gasić.
- 1:06:53Pragnienie. Dosyć zabawne, pewnie sobie
- 1:06:56pomyślicie. Mógł wziąć wiadro.
- 1:06:57Mógł tam wlać tę lodowatą wodę, ale ona by się ogrzała.
- 1:07:00W studni cały czas się chłodziła, więc myślę, że to
- 1:07:03chyba o to chodziło, ale on też zaprzyjaźnił się z tubylcami,
- 1:07:06ale to wiemy, uczył ich nawet robić winko z destylatu z
- 1:07:10kokosa. Z racji, że ono pochodził z
- 1:07:13Francji, więc lewin, co by się przydało, był wielkim fanem
- 1:07:16wina, a na wyspie było to ciężko, więc więc taki był z
- 1:07:21niego majster, że nauczył i siebie i kolegów z osiedla.
- 1:07:25Jak robić takie winko samodzielnie, więc no pewnie był
- 1:07:30bardziej kreatywny, bo wtedy nie miał Kobiety, ponieważ on
- 1:07:34przyjeżdżający na te markizy zostawił tę swoją drugą żonę ta
- 1:07:38i tajską. No a skoro nie miał Kobiety, no
- 1:07:43to kto miał mu podać tę butelkę wina?
- 1:07:45Przecież kobietę Bóg stworzył tylko po to, żeby usługiwała
- 1:07:49mężczyzną. Tak no dobra, ale już
- 1:07:53przechodząc do meritum, bo ja się rozgadałam.
- 1:07:55Lokalni przyjaciele Google wiedzieli, że jego stan zaczął
- 1:07:58się pogarszać. Ja tu mówię bardzo mocno
- 1:08:01skrótowo, wiecie, no to te 50 lat wam omówiłam, więc jego stan
- 1:08:06zaczął się pogarszać. Oni od lat mieszkali obok i
- 1:08:08widzieli, że jego nogi pokryte były egzemą.
- 1:08:11Zawsze miał na nich opatrunki i on poruszał się bardzo wolno i z
- 1:08:15trudem niektórzy nawet nazywali go inwalidą.
- 1:08:18W pewnym momencie, ale mimo bólu i osłabienia Polski nadal
- 1:08:21uczestniczył w życiu. Lokalnej ludności on z nimi
- 1:08:24jadał, robili ogniska dla niego taiti stało się domem takim
- 1:08:29wymarzonym rajem i on bardzo szanował tych ludzi.
- 1:08:32Mimo wielu przeciwieństw kochał to miejsce naprawdę całym sercem
- 1:08:36i ominęłam wiele historii mówiących o tym i stawiających
- 1:08:40Google w dobrym świetle, bo on bardzo pomagał tubylcom.
- 1:08:44On przeciwstawiał się francuskiej władzy, za co nawet
- 1:08:47chcieli go wsadzić do więzienia, tyle że nie zdążyli.
- 1:08:51Także on naprawdę był dobry wobec tej ludności, nie
- 1:08:54wykorzystywał. Za bardzo, no poza tymi
- 1:08:57nieletnimi dziewczynkami, co było na największym nadużyciem?
- 1:09:02No ale wiecie, o co mi chodzi? Jakby to pominęłam?
- 1:09:04O to jest istotny fakt, że on tam nie przyjechał jako bogaty
- 1:09:08biały Francuz nie był, nie był bogaty, ale i on był w bardzo
- 1:09:12złym stanie i przyszedł do niego pastor.
- 1:09:14Tylko posłuchajcie, bo to też jest istotne, bo Google zawsze
- 1:09:18sprzeciwiał się chrystianizacji. Taiti on bardzo wspierał w tym
- 1:09:23tajwańczyków, więc ten pastor to po prostu był jakiś jego kolega,
- 1:09:26to nie chodziło o to, że on chciał jakieś rozgrzeszenie, czy
- 1:09:29ostatnie namaszczenie? Ale ten pastor powiedział o
- 1:09:32swoich wspomnieniach w ten sposób miał przerażające bóle w
- 1:09:35nogach, które rzeczywiście były czerwone, spuchniętej, pokryte
- 1:09:39egzemą. Poradziłem mu odpowiednie
- 1:09:40leczenie, ofiarowałem się go o bandażować, ale on mi
- 1:09:45podziękował. Był bardzo uprzejmy i
- 1:09:47powiedział, że sam to załatwi. Gawędziliśmy długo zapomniał o
- 1:09:51bólach i mówił o swej sztuce, używając wspaniałych określeń,
- 1:09:54podawał się nawet zapomniany talent, pożyczył mi kilka
- 1:09:57ciekawych książek, które dostał w prezencie od samego malarni
- 1:10:01my. To pewnie był jakiś człowiek,
- 1:10:03który handlował jego sztuką. No i to były jedne z ostatnich
- 1:10:07chwil właśnie Google, ponieważ 8 maja, a urodził się 8 czerwca 8
- 1:10:13maja. W 1903 roku Pol zgubę zmarł.
- 1:10:15Znalazł go młody tubylec Kaj Hui, który przyjaźnił się z
- 1:10:21artystą i. Dobra, bo to jest ja, to jest
- 1:10:26okropne sprawa, bo ja tutaj mówię o reanimacji, o tym jak
- 1:10:29umierał Google, jak umarł mogę, ale tutaj jest taka komiczna
- 1:10:32sytuacja. Właśnie tutaj są te różnice
- 1:10:34kulturowe, ponieważ ten kaj chuj próbował go reanimować w bardzo
- 1:10:40typowe dla markizy ojczyk ów sposób ugryzł go w głowę, potem
- 1:10:45rytmicznie wyciągnął mu język i zrobił sztuczne oddychanie.
- 1:10:50No. Jeszcze takiego sposobu nie
- 1:10:56słyszałam, jak ja to pierwszy raz przeczytałam, no to ja nie
- 1:10:58wyobrażacie jakie się śmiałam, a wiem, że nie wypada, bo ja mówię
- 1:11:02teraz o śmierci Polak gugały jednego z najwybitniejszych
- 1:11:05artystów swoich czasów. No dobra, ale wysiłki tego
- 1:11:10chłopca zdały się na nic, ponieważ Polski odszedł i nikt
- 1:11:14nie mógł mu pomóc. Miał tylko 55 lat.
- 1:11:18Prawdopodobnie zmarł na serce, że miał jakiś zawał serca, ale
- 1:11:23no któż to wie? Nie jest to dokładnie opisane na
- 1:11:25wycie. Tam jeżeli chodzi o lekarzy, no
- 1:11:28to był duży ubytek medyczny i ten pastor Bernier po śmierci
- 1:11:34głowę wspominał artystę. Jego miłość do wyspy Morza
- 1:11:37Południowego. W taki sposób miał on wysokie
- 1:11:41mniemanie o tych stronach o kraju Uprawiał prawdziwy kult
- 1:11:45tak pięknej dzikiej przyrody, w której dusza jego znajdowała
- 1:11:48idealnie naturalną oprawę umiał odkryć szczególną poezję tych
- 1:11:52okolic błogosławionych słońcem, a gdzie niegdzie istniejących
- 1:11:56jeszcze w stanie. Pierwotnym dusza maorysów nie
- 1:12:00miała już dla niego żadnych tajemnic.
- 1:12:02Gogen uważał jednak, że nasze wyspy z każdym dniem tracą na
- 1:12:06oryginalności i tak zakończyła się historia artysty, który
- 1:12:11porzucił Ojczyznę w poszukiwaniu miejsca, które da mu wolność i
- 1:12:15spokój do tworzenia miejsce autentycznego i prawdziwego.
- 1:12:19Jestem wielkim artystą i wiem o tym, dlatego, że tak jest.
- 1:12:24Zniosłem wiele cierpień. Moje centrum artystyczne
- 1:12:27znajduje się w mózgu, a nie gdzie indziej.
- 1:12:29Jestem silny, ponieważ nigdy nikt nie sprowadził mnie z
- 1:12:33drogi, którą obrałem i pozostałem wierny temu, co jest
- 1:12:37we mnie i to prawda. Mimo wielu wyrzeczeń
- 1:12:40permanentnej biedy chorób Polski w końcu odnalazł swój raj na
- 1:12:44ziemi, którego szukał przez tyle lat.
- 1:12:46Na koniec muszę wam opowiedzieć o jednym wydarzeniu po śmierci,
- 1:12:49bo mimo że lokalni mieszkańcy żyli w dobrych stosunkach z
- 1:12:54polem francuscy kolonizatorzy, żandarmi, biskup mieli o nim
- 1:12:58bardzo złe zdanie za to na ten fakt.
- 1:13:00No wpływało wiele czynników, wykazywał, jakby lojalność wobec
- 1:13:04tubylców, a nie wobec francuskich kolonizatorów, co
- 1:13:08już im się nie podobało. Tak się władzy, która przybyła z
- 1:13:12Europy, korzystał z uciech ogromnej liczby młodych
- 1:13:15dziewczyn, co już wiele razy dzisiaj mówiłam jego dom
- 1:13:18rozkoszy znajdował się naprzeciwko szkoły prowadzonej
- 1:13:21przez zakonnicę, co również bulwersowało biskupa, który
- 1:13:24zapewne miał na ogromną władzę w tamtych czasach, który zresztą
- 1:13:29nakazał eksmisję artysty. Wiele momentów sprawiło, że po
- 1:13:33śmierci Polaka zdecydowano pochować się go na cmentarzu w
- 1:13:37poświęconej Ziemi, mimo że tak jak wam mówiłam, on nie był
- 1:13:41wierzący i on zawsze mówił o tym głośno, bo oni zrobili to z
- 1:13:44premedytacją, wiedząc, że Pol przeciwstawiał się
- 1:13:47chrystianizacji Taiti i no nie było uroczystości pożegnalnej
- 1:13:52tylko kilku lokalnych mieszkańców, którzy się o tym
- 1:13:54dowiedzieli. Po prostu przyszli na cmentarz,
- 1:13:57by się pożegnać i wiecie, że oni postawili nagrobek, na którym
- 1:14:01nawet nie umieszczono nazwiska Polaków.
- 1:14:04Sam biskup po śmierci Polaka powiedział tak, jedynym
- 1:14:08wydarzeniem godnym odnotowania jest śmierć tego zasługującego
- 1:14:12na pogardę indywiduum zwanego grę artysty sławnego, ale wroga
- 1:14:16Boga oraz wszystkiego, co przyzwoite i mimo tak
- 1:14:20karygodnego zachowania oni nie mieli skrupułów, by ukraść jego
- 1:14:24obrazy. Wiedzieli, że one są dużo warte,
- 1:14:26bo on nie sprzedawał we Francji, że będą jeszcze więcej po jego
- 1:14:29śmierci. Warte, więc wyobraźcie sobie, że
- 1:14:31teraz w muzeum na taiti nie ma ani jednego oryginalnego obrazu
- 1:14:37są same zdjęcia. No, przecież to dla mnie jest
- 1:14:39absurd i dopiero 20 lat po śmierci artysty jego nazwisko
- 1:14:44zostało wyryte na nagrobku także.
- 1:14:46No po jego śmierci, wiecie, we Francji powstały jakieś tam
- 1:14:49wystawy galerie ci, jego przyjaciele, znajomi, oni to
- 1:14:52organizowali, oni się tym zajęli.
- 1:14:54No ale nie zmienia to faktu, że jego ciało po prostu
- 1:14:58potraktowali w karygodny sposób, ale się wzburzyła.
- 1:15:02N Przepraszam, no ale sobie nie wyobrażam, no jakby takiego
- 1:15:05potraktowania drugiego człowieka, ale o K bo.
- 1:15:09To co najważniejsze to fakt, że polku gę stworzył niezwykłą
- 1:15:13legendę. Obfitą wybitne dzieła sztuki.
- 1:15:16On szanował kulturę mieszkańców. Taiti miał wielką siłę walki.
- 1:15:20No bo zobaczcie, ile razy faktycznie dostał w twarz od
- 1:15:24życia. On przyczynił się do
- 1:15:26przewartościowania podstaw Nowoczesnej sztuki tego moni
- 1:15:30nikt nie odbierze żył, jak chciał, popełniając oczywiście
- 1:15:33błędy, bo jest człowiekiem, ale nie poddając się z góry
- 1:15:36przyjętym schematom i mimo przeciwności nigdy nie zwątpił.
- 1:15:40Swój talent zaznałem nędzy aż do DNA.
- 1:15:43Głodowałem mar złem i wycierpiałem wszystko.
- 1:15:47Co z tego wynika? Można się do tego przyzwyczaić,
- 1:15:49a siłą woli dość można nawet do śmiania się z tego prawda?
- 1:15:54To chyba że cierpienie wzmacnia geniusza, lecz nie powinno go
- 1:15:58być zbyt wiele. Wówczas bowiem zabija i to jest
- 1:16:02już koniec moi drodzy dzisiejszego podcastu.
- 1:16:05Mam nadzieję, że wam się podobał bardzo mocno skróciłam historię
- 1:16:10Polaków, gę ale, mam nadzieję, że no to wiedzieliście się.
- 1:16:15Wiele rzeczy jeszcze nieraz pogadamy o jego sztuce, ale
- 1:16:18chciałam wam przedstawić jego życiorys w taki sposób, jak
- 1:16:21napisałam go w tych swoich pierwszych notatkach nie
- 1:16:26ulizanych i właśnie cieszę się, że w obecnych czasach, poza tym,
- 1:16:29że super jest mieć swoją książkę, moi drodzy, bo też
- 1:16:33fajnie po prostu w podcaście móc wam opowiedzieć o wszystkim, o
- 1:16:37czym chciałam w taki bardziej przyziemny i mój sposób przy
- 1:16:43winku. Wiecie, przy świecach także.
- 1:16:46No, dajcie znać co sądzicie i czy dowiedzieliście się czegoś
- 1:16:49nowego Polub, bo to jest artysta, o którym mogłabym
- 1:16:53napisać już doktorat. Tyle o nim wiem.
- 1:16:57Także zobaczymy, kto będzie kolejny, no w każdym razie jak
- 1:17:00zwykle dziękuję moim patronom i patronką ostatnio do mnie ktoś
- 1:17:05napisał, że marika o co chodzi z tymi patronami?
- 1:17:07Moi drodzy jest taka strona patronat, w której można po
- 1:17:12prostu wspierać mój podcast. Jeżeli wam się podoba, on jest.
- 1:17:17Darmowy tak czy siak, ale jeżeli macie ochotę, no to zapraszam,
- 1:17:23bo patra nie dostają bardzo fajne paczki.
- 1:17:26W każdym razie moi drodzy wznoszę chir sic za ten
- 1:17:30dzisiejszy podcast, który jest pewnie super długi, ale to co
- 1:17:35mam nadzieję, że fajnie spędzamy razem czas czy rysik.
- 1:17:39Zagubi grę i słyszymy się już w kolejny drugi czwartek także do
- 1:17:45usłyszenia i ba.