Latest / Make Europe Great Again / Europa in de mangel tussen Trump en Xi | MEGA XL - 25 september 2026

Transcript

Europa in de mangel tussen Trump en Xi | MEGA XL - 25 september 2026 · Make Europe Great Again

• 0:05
  Speaker 1: Dit is een BNR-podcast.
• 0:20
  Speaker 2: Welkom bij de wekelijkse XL-versie van Make Europe Great Again.
• 0:25
  Speaker 2: De podcast van Nederland waarin we iedere dag praten over
• 0:28
  Speaker 2: de worstelingen van Europa. En deze week gaan we naar
• 0:32
  Speaker 2: de overkant van de oceaan. Want daar ontmoeten de presidenten
• 0:36
  Speaker 2: Xi en Trump elkaar... Maar wat betekent dat voor Europa?
• 0:40
  Speaker 2: Viel de naam van ons continent helemaal niet tijdens het staatsdiner?
• 0:43
  Speaker 2: Of stonden we daar op het menu, zoals Mark Carney
• 0:47
  Speaker 2: eerder heeft beweerd? Nou, gaan we zo bespreken. Bij mij
• 0:49
  Speaker 2: zijn Luc de Klerk. Hey. Welkom. En onze China-kenner en
• 0:53
  Speaker 2: eindredacteur John Boy Vossen. Hallo. Welkom, leuk dat je in
• 0:56
  Speaker 2: de podcast bent. Ik vind het ook leuk dat ik
• 0:57
  Speaker 2: er ben. Voor het eerste keer toch in de X11? Zeker. Nou,
• 1:01
  Speaker 2: dat belooft een hele mooie uitzending te worden. Aan het
• 1:04
  Speaker 2: einde van deze uitzending bespreken we ook nog een cultureel pareltje...
• 1:08
  Speaker 2: Maar eerst. In Make Europe Great Again volgen we de
• 1:17
  Speaker 2: worstelingen van Europa op de voet. Maar lukt het Europa
• 1:20
  Speaker 2: nou echt om greater te worden? Welke ontwikkeling gaat snel
• 1:24
  Speaker 2: en wat gaat er tergenlangzaam? Luc, zo meteen. Ik zei
• 1:27
  Speaker 2: het al, we gaan het over China en Amerika hebben.
• 1:29
  Speaker 2: En daarbij is AI, kan ik alvast verklappen, een belangrijk
• 1:32
  Speaker 2: onderwerp geweest. En dan hebben we in Europa een belangrijke
• 1:37
  Speaker 2: troefkaart in handen. Met ASML. En daar was nieuws over
• 1:41
  Speaker 2: deze week. Vertel.
• 1:42
  Speaker 3: Ja, het ging om Frank Heemschijf. Er is een bestuurder
• 1:45
  Speaker 3: bij het bedrijf. De executive vice president of global public
• 1:48
  Speaker 3: affairs
• 1:49
  Speaker 3: En hij zat deze week bij het debatcentrum de Bali.
• 1:52
  Speaker 3: En daar zei hij het volgende over de omzet van
• 1:54
  Speaker 3: ASML in Europa
• 1:56
  Speaker 4: Ons marktaandeel in Europa, en dat was dus niet omdat
• 1:59
  Speaker 4: er andere concurrenten waren... maar in de omzet van ASML
• 2:02
  Speaker 4: is gedaald tot nul procent. Laatste kwartaal
• 2:07
  Speaker 4: Dus wij verkopen helemaal niks in Europa...
• 2:11
  Speaker 6: Hoe komt dat dan?
• 2:11
  Speaker 4: En dat komt omdat Europa niet investeert... en dat er
• 2:14
  Speaker 4: in Europa geen chipfabrieken gebouwd worden
• 2:18
  Speaker 3: Het punt dat Heemskerk hier aansnijdt... is natuurlijk zorgelijk voor
• 2:20
  Speaker 3: de Europese strategische autonomie... en iets waar we het ook
• 2:24
  Speaker 3: wel vaker over hebben gehad in deze podcast. Het is
• 2:27
  Speaker 3: natuurlijk mooi dat we zo'n bedrijf als ASML dan hebben
• 2:29
  Speaker 3: in Europa... maar als we in Europa verder echt zelfstandig
• 2:32
  Speaker 3: willen opereren... op het gebied van AI bijvoorbeeld... dan moeten
• 2:35
  Speaker 3: er ook bedrijven zijn die die chips gaan maken... met
• 2:38
  Speaker 3: die machines die ASML dan weer maakt natuurlijk... En nou
• 2:41
  Speaker 3: zijn er een heleboel knelpunten in die hele keten, dus
• 2:44
  Speaker 3: het is natuurlijk niet alleen die machines van ASML en
• 2:47
  Speaker 3: de chipmakers uiteindelijk zelf, maar ook grondstoffen waar bijvoorbeeld van
• 2:51
  Speaker 3: China afhankelijk weer zijn. Maar goed, ja, überhaupt die stap
• 2:54
  Speaker 3: zetten dat er echt in Europa geavanceerde chipfabrieken komen, ja,
• 2:57
  Speaker 3: dat is heel belangrijk. Er zijn wel chipfabrieken, maar niet
• 3:00
  Speaker 3: zeg maar van het geavanceerde.
• 3:01
  Speaker 2: Nee, precies. Daar zijn we nog mee bezig. Gaat nog
• 3:03
  Speaker 2: niet helemaal van een leie dakje. Zorgelijk, dat kunnen we
• 3:06
  Speaker 2: wel zeggen. Maar dat ASML niets verkoopt in Europa is
• 3:10
  Speaker 2: niet helemaal nieuw
• 3:11
  Speaker 3: Nee, dat vroeg ik me dus. De kop staat het
• 3:15
  Speaker 3: bij ons op de website ook. ASML verkoopt niks in Europa.
• 3:18
  Speaker 3: En ja, ook wel logisch dat we aandacht hebben voor
• 3:21
  Speaker 3: zo'n uitspraak... van iemand van zo'n groot bedrijf. En dat
• 3:24
  Speaker 3: klopt ook gewoon. Maar ja, dat heeft dan toch al
• 3:28
  Speaker 3: lang een jaar verslagen gestaan, dacht ik. Dus ik ging
• 3:30
  Speaker 3: naar onze eigen in-house ASML-expert Maxime van Meel... om te
• 3:34
  Speaker 3: vragen hoe moeten we dit statement van Frank Heemskerk nou
• 3:38
  Speaker 3: precies zien.
• 3:39
  Speaker 6: Ik denk dat ze dit vooral nog eens benadrukken... om
• 3:41
  Speaker 6: een statement te maken tegenover Brussel. Dat ze geen machines
• 3:44
  Speaker 6: in Europa verkopen, dat wisten we al wel. Is zelfs
• 3:47
  Speaker 6: terug te vinden in hun kwartaalcijfers. Maar ASML spreekt zich
• 3:50
  Speaker 6: de laatste tijd steeds meer uit als Europese speler... Heemskerk
• 3:55
  Speaker 6: wijst er hiermee dan ook op dat er in Europa
• 3:57
  Speaker 6: eigenlijk geen enkele relevante chipmaker zit. En dat als de
• 4:02
  Speaker 6: EU echt zoveel om hun strategische autonomie geeft, ze er
• 4:05
  Speaker 6: maar beter iets aan kunnen gaan doen. Dat is een
• 4:07
  Speaker 6: klus die niet zomaar geklaard is, weet ook ASML als
• 4:10
  Speaker 6: de beste. Het zal jaren duren voordat je een eigen
• 4:13
  Speaker 6: geavanceerde chipindustrie hebt opgezet. Maar de boodschap is dus denk ik,
• 4:17
  Speaker 6: begin er dan maar ook op tijd aan.
• 4:19
  Speaker 3: Ja, oftewel, het is ook gewoon dus lobby van ASEAN natuurlijk,
• 4:22
  Speaker 3: zo'n uitspraak. Ja, logisch. Want natuurlijk willen zij graag in
• 4:25
  Speaker 3: het Europees belang... dat hier betere chipmakers komen. Maar natuurlijk
• 4:29
  Speaker 3: dus ook voor zichzelf dat ze daar hier meer omzet halen.
• 4:31
  Speaker 3: Want ik heb nog even naar die kwartaalcijfers gekeken. Uit
• 4:34
  Speaker 3: het tweede kwartaal was dat. En dan zie je inderdaad, 43%
• 4:37
  Speaker 3: ging naar Zuid-Korea van de omzet... 30 naar Taiwan, 14 China,
• 4:40
  Speaker 3: 9 Amerika en dan nog een heel klein beetje naar Japan.
• 4:43
  Speaker 3: Ook opvallend vond ik dat geen India daarin zit trouwens.
• 4:46
  Speaker 3: Want in dat gesprek bij de Bali, daar haalde Van
• 4:48
  Speaker 3: Heemskerk ook aan... dat in India en China de roodste
• 4:52
  Speaker 3: rode lopers worden uitgevoerd. dat in Europa gaat. Maar in
• 4:56
  Speaker 3: India gaat het blijkbaar dus ook nog niet zo hard...
• 4:58
  Speaker 3: dat ze daar echt terecht kunnen
• 5:00
  Speaker 2: Maar oké, voor ASML is het natuurlijk niet great... dat
• 5:02
  Speaker 2: zij willen zoveel mogelijk machines verkopen. Dus ook graag in Europa.
• 5:08
  Speaker 2: Voor Europa is het great of niet zo great deze uitspraak?
• 5:11
  Speaker 3: Het is dus vooral een herbevestiging dat de Europese chipindustrie...
• 5:15
  Speaker 3: dus not so great is. ASML heeft ook nog maar
• 5:19
  Speaker 3: eens bij de Europese Commissie gevraagd... om te zoeken naar
• 5:22
  Speaker 3: manieren om dat concurrentievermogen... van de chipindustrie te stimuleren. En
• 5:26
  Speaker 3: de Commissie heeft in juni, hebben we het ook over
• 5:28
  Speaker 3: gehad in deze podcast... en het stimuleren van vraag naar
• 5:36
  Speaker 3: chips en leveringszekerheid. En von der Leyen heeft het ook
• 5:39
  Speaker 3: gehad over AI gigafactories. Dat heeft ze beloofd. Nou, dat
• 5:42
  Speaker 3: komt ook nog niet 1, 2, 3 van de grond.
• 5:44
  Speaker 3: Dus dan op zich great, denk ik, dat ASML er
• 5:47
  Speaker 3: weer wat vaart achter probeert te zetten bij de EU,
• 5:49
  Speaker 3: bij de commissie. Maar ja, zo snel zal de chipindustrie
• 5:53
  Speaker 3: niet heel veel greater worden, denk ik
• 5:57
  Speaker 1: We hadden net een...
• 6:02
  Speaker 5: We hebben een heel succesvolle omgeving met de Chinezen over
• 6:07
  Speaker 5: de handel en de AI. Wie
• 6:09
  Speaker 7: AI wint, moet het herinneren. En nu zeg ik, wie
• 6:14
  Speaker 7: SI wint, wie superintelligent wint.
• 6:19
  Speaker 8: Ons handelsdeficit met China is nu 1 biljoen euro per dag.
• 6:26
  Speaker 8: De
• 6:26
  Speaker 5: Nederlandse landen moeten een partner zijn, niet een tegenstander. ZANG
• 6:31
  Speaker 5: EN MUZIEK ZANG EN MUZIEK
• 6:46
  Speaker 2: Ja, kan Europa overleven tussen de twee grootmachten Trump en Xi?
• 6:51
  Speaker 2: Zij ontmoeten elkaar nu wij elkaar spreken op dit moment
• 6:54
  Speaker 2: in Washington DC. Trump is altijd onder de indruk van
• 6:58
  Speaker 2: Xi's leiderschap. Maar tegelijkertijd zijn het ook elkaar, misschien wel
• 7:02
  Speaker 2: elkaars grootste rivalen. Wat betekent dit voor ons, dit verhaal?
• 7:06
  Speaker 2: lullige continent wat hier tussenin zit. Dat gaan we bespreken vandaag.
• 7:10
  Speaker 2: En eerst maar eventjes Luc en John Boyer. Mijn indruk
• 7:13
  Speaker 2: was toch dat gisteren tijdens het diner... de twee leiders
• 7:18
  Speaker 2: toch behoorlijk vriendelijk naar elkaar waren. Ik hoorde zo meteen
• 7:23
  Speaker 2: graag wat jullie ervan vonden... maar er waren hele mooie
• 7:25
  Speaker 2: woorden over en weer. Er werden zelfs cadeaus gegeven. Even luisteren.
• 7:28
  Speaker 2: MUZIEK
• 7:32
  Speaker 1: In dat gevoel van vriendelijkheid is het mijn eer om
• 7:34
  Speaker 1: president Xi te presenteren met een geeftje gemaakt door een
• 7:38
  Speaker 1: uiterste Amerikaanse artiest. Eén van de grootste in de wereld
• 7:41
  Speaker 1: en ontworpen in persoonlijke samenwerking met Melania en ik. En
• 7:47
  Speaker 1: de balde egel is een nationaal symbool van de Verenigde
• 7:51
  Speaker 1: Staten en een onderwerp van de vrije en zorgende gevoel
• 7:54
  Speaker 1: van Amerika. We hopen dat het een mooie plek vindt,
• 7:57
  Speaker 1: een geweldige plek in Beijing. Het is uw eer.
• 8:02
  Speaker 2: Xi kreeg van Trump een standbeeld van een zeearend. Het
• 8:06
  Speaker 2: nationale symbool, zegt hij zelf ook, van Americana. Ik weet
• 8:09
  Speaker 2: niet hoe bij je er maar daarmee is. Maar wat
• 8:11
  Speaker 2: was jouw indruk, John Boy? Hoe was de sfeer tijdens
• 8:13
  Speaker 2: dat diner
• 8:14
  Speaker 9: Volgens mij was de sfeer best wel goed. Xi sowieso.
• 8:16
  Speaker 9: En mij waren ze natuurlijk ook wel samen in Beijing.
• 8:19
  Speaker 9: En je merkt eigenlijk dat er sindsdien een term rondgaat.
• 8:24
  Speaker 9: In het Chinees gaat die... En als het vertaald heet
• 8:29
  Speaker 9: het een constructieve strategische relatie. En wat zij ermee willen
• 8:33
  Speaker 9: uiten is eigenlijk dat op het moment dat zij met
• 8:34
  Speaker 9: elkaar praten... of dat er ruzies tussenbij, dat er altijd
• 8:37
  Speaker 9: wel gepraat wordt met elkaar. Dus kleine tussenhaakjes, problemen, handelsoorlog.
• 8:41
  Speaker 2: Klein probleempje
• 8:43
  Speaker 9: Maar dat er wel nog steeds met elkaar gesproken wordt.
• 8:45
  Speaker 9: En ook bij de communicatie die vandaag en gisteren naar
• 8:48
  Speaker 9: buiten zijn gegaan... wordt die term continu geuit. Dus wat
• 8:51
  Speaker 9: voor China heel belangrijk is, voor China natuurlijk ook... Kijken
• 8:54
  Speaker 9: hoe ze de relatie met elkaar kunnen handhaven. Op een
• 8:57
  Speaker 9: manier waarbij ze beide belangen niet gaan schaden. Handelsoorlog geen
• 9:00
  Speaker 9: klein probleem. Is natuurlijk ook besproken. En ik had het
• 9:03
  Speaker 9: idee dat ze dat ook een beetje probeerden te laten
• 9:06
  Speaker 9: uiten aan beide kanten. We zijn met elkaar in overleg.
• 9:09
  Speaker 9: We gaan kijken of er iets uitkomt. Alleen als je
• 9:11
  Speaker 9: kijkt wat eruit komt, dan is het best wel weinig
• 9:13
  Speaker 2: Een beetje agree to disagree? Een beetje we weten dat
• 9:17
  Speaker 2: we het niet eens zijn, maar we blijven wel met
• 9:19
  Speaker 2: elkaar praten? Tuurlijk,
• 9:21
  Speaker 9: precies wat je zei. Als je ook dat Chinese stukje
• 9:23
  Speaker 9: van Xi Jinping luisterde. Hij zei bijvoorbeeld over Europa. We
• 9:26
  Speaker 9: zijn geen vijanden, we zijn partners.
• 9:28
  Speaker 2: We
• 9:28
  Speaker 9: willen met elkaar samenwerken. En dat willen ze ook heel
• 9:30
  Speaker 9: graag richting Amerika doen. Maar natuurlijk wel met de Chinese
• 9:33
  Speaker 9: gedachte dacht. We willen wel kijken wat wij eruit kunnen
• 9:35
  Speaker 2: halen. En Luc, hoe heb jij ernaar gekeken? Naar de
• 9:39
  Speaker 2: foto's van het diner?
• 9:41
  Speaker 3: Ja, ik denk dat Trump is natuurlijk iemand die heel
• 9:43
  Speaker 3: erg goed op dit soort dingen gaat. En al die
• 9:45
  Speaker 3: pracht en praal heel mooi vindt. En dat graag tentoom
• 9:48
  Speaker 3: wil spreiden. En dan inderdaad, er komt niet heel veel uit. Ja,
• 9:51
  Speaker 3: ik denk dat Trump vindt het gewoon heel mooi dat
• 9:53
  Speaker 3: hij dan zo'n leider kan ontvangen. Al die vlaggen erbij,
• 9:57
  Speaker 3: de militairen die erbij stonden. En dat er echt wat
• 10:00
  Speaker 3: uit komt.
• 10:01
  Speaker 2: En White House, wat was het voor ijs
• 10:03
  Speaker 3: White House, honey
• 10:06
  Speaker 2: ice cream. We
• 10:08
  Speaker 3: hebben het menu even bekeken.
• 10:09
  Speaker 2: Dat zijn allemaal de belangrijke dingen. John, je zei het
• 10:12
  Speaker 2: net al, maar hoe wordt er vanuit China naar dit
• 10:14
  Speaker 2: bezoek gekeken?
• 10:15
  Speaker 9: Het ligt een beetje aan of je het sociaal of
• 10:17
  Speaker 9: politiek natuurlijk kijkt. Kijk, de meeste Chinezen, je hebt een
• 10:20
  Speaker 9: Chinese term. Shanggao, Huangdiyuan. Dat betekent, de bergen zijn hoog
• 10:24
  Speaker 9: en de keizer zit ver weg. Dus de gemiddelde Chinees
• 10:26
  Speaker 9: is vooral bezig met zijn eigen leven. Beetje gejacieerd, want
• 10:29
  Speaker 9: je hebt 1,4 miljard Chinezen... dus je kan niet voor
• 10:30
  Speaker 9: alle Chinezen spreken. Maar het is wel, de meeste Chinezen
• 10:33
  Speaker 9: proberen wel echt... met hun eigen leven bezig te zijn.
• 10:35
  Speaker 9: Politieke zin daarentegen is best belangrijk. Het feit dat hij natuurlijk,
• 10:38
  Speaker 9: dat China, Washington gaat... om daar met alle toch wel
• 10:40
  Speaker 9: best wel veel egaars ontvangen te worden... ziet hij ook
• 10:43
  Speaker 9: wel als dat hij een soort van gelijkwaardig is... met
• 10:45
  Speaker 9: Trump en Amerika. En dat wil China. Je hebt heel
• 10:47
  Speaker 9: lang een unipolare wereld gehad. En China wil heel graag
• 10:50
  Speaker 9: die multipolare wereld creëren... waarbij China en Amerika gewoon echt
• 10:53
  Speaker 9: op één en dezelfde hoogte staan. En eigenlijk gewoon gaan
• 10:56
  Speaker 9: kijken hoe zij de wereld... misschien wel een beetje kunnen verdelen.
• 10:59
  Speaker 9: Wat Trump natuurlijk ook stiekem heel graag wil.
• 11:01
  Speaker 2: Ja, en het doel van Xi is dan vooral dus
• 11:04
  Speaker 2: wat je net beschreef. Praten met de lieve vrede bewaren. Precies,
• 11:08
  Speaker 2: zorgen dat die relatie
• 11:09
  Speaker 9: gewoon goed blijft. En misschien hopende ook dat er nog
• 11:12
  Speaker 9: iets verder uitkomt. Ik zat volgens mij woensdag al in
• 11:16
  Speaker 9: de avondspits om vooruit te blikken erop. Niemand ging ervan
• 11:19
  Speaker 9: uit dat hier iets uit zou komen, iets groots. Iedereen
• 11:22
  Speaker 9: wist zich aan Turk hebben over de handelsoorlog. Taiwan is
• 11:25
  Speaker 9: alvast ook al aan bod gekomen. Alleen uiteindelijk gaat niemand
• 11:28
  Speaker 9: eruit dat met twee dagen alle problemen op zijn gelost.
• 11:30
  Speaker 9: Dus het gaat echt puur en alleen om die relatie
• 11:33
  Speaker 9: goed te houden. En misschien ook een beetje te verbeteren.
• 11:35
  Speaker 9: Want die is best wel slecht geweest de afgelopen jaren.
• 11:37
  Speaker 9: Zeker door die handelsoorlog die vorig jaar gestart is.
• 11:40
  Speaker 2: Luuk, tijd voor het Amerikaanse perspectief. Jij bent ook onze Amerika-redacteur.
• 11:45
  Speaker 2: Welk perspectief leeft er in Amerika over deze ontmoeting?
• 11:49
  Speaker 3: Nou, als ik het een beetje de Amerikaanse kranten verder
• 11:51
  Speaker 3: aan het lezen was... dan kreeg ik een beetje het
• 11:53
  Speaker 3: idee dat Trump-China-beleid... een soort zwamberende pingpongbal is. China staat
• 11:58
  Speaker 3: toch steviger dan Trump uiteindelijk. Vooral ook omdat Trump de
• 12:03
  Speaker 3: hele tijd die vriendelijke woorden gebruikt... richting Xi en met
• 12:06
  Speaker 3: alle ega's hem dus ontvangt. Het is ook een beetje
• 12:08
  Speaker 3: tijd kopen, denk ik, voor Trump. Misschien ook wel voor
• 12:10
  Speaker 3: Xi uiteindelijk. En toch ook wel bijzonder hoe dat dan
• 12:13
  Speaker 3: nu gaat. Ik zat ook te denken, als Biden met
• 12:16
  Speaker 3: al die ega's... Xi had ontvangen in het Witte Huis...
• 12:19
  Speaker 3: dan waren ze denk ik bij Fox News, was de
• 12:21
  Speaker 3: wereld te klein geweest...
• 12:22
  Speaker 2: Als het op zo'n
• 12:23
  Speaker 3: manier was gegaan. En het feit dat Trump natuurlijk de
• 12:26
  Speaker 3: democraten vaak aanvalt als communisten. Je hebt die DSA, de
• 12:30
  Speaker 3: Socialist of America. Nou, nu zit hij met eigenlijk toch
• 12:33
  Speaker 3: de machtigste communist om tafel. Dat vind ik toch ook een...
• 12:38
  Speaker 2: Opvallend
• 12:38
  Speaker 3: Opvallend, ja. En er zijn ook dus wel zorgen over
• 12:42
  Speaker 3: die toenadering hoe Trump dit nu doet. Dus in de
• 12:44
  Speaker 3: Senaat ook onder republikeinen. Je hebt bijvoorbeeld deze week nog
• 12:47
  Speaker 3: Roger Wicker, een senator. Voorzitter van de Armed Services Committee.
• 12:51
  Speaker 3: En die zei moet je wel met een medogeloze, niet verkozen,
• 12:54
  Speaker 3: onderdrukkende dictator... die zijn buurlanden wil overheersen en wiens enorme
• 12:58
  Speaker 3: militaire arsenaal... rechtstreeks op de Verenigde Staten van Amerika is gericht...
• 13:02
  Speaker 3: moet je daar wel mee gaan praten en die gaan
• 13:04
  Speaker 3: uitnodigen in het Witte Huis. En iets waar ook in
• 13:07
  Speaker 3: Amerikaanse media over werd geschreven... is die speech van Trump
• 13:10
  Speaker 3: van afgelopen zomer. Ik weet niet of je dat nog
• 13:12
  Speaker 3: kan herinneren. Dat was ineens een soort primetime tv-toespraak vanuit
• 13:16
  Speaker 3: het Witte Huis. Iets wat best uitzonderlijk is. En presidenten
• 13:19
  Speaker 3: eigenlijk normaal gesproken niet zomaar doen. En toen zou Trump
• 13:22
  Speaker 3: met iets heel groots komen. En wat er toen kwam
• 13:24
  Speaker 3: was een soort vage, ongefundeerde beschuldiging... van Chinese inmenning bij
• 13:28
  Speaker 3: de verkiezingen. En dat was dus ook eigenlijk de vraag,
• 13:30
  Speaker 3: komt dat dan nog weer terug nu? Maar natuurlijk niet,
• 13:32
  Speaker 3: want Trump wil dan ook niet ruzie maken op zo'n moment.
• 13:36
  Speaker 3: Dat zit helemaal niet in zijn aard. Zelensky dan toen wel.
• 13:39
  Speaker 3: Eigenlijk wil hij dat
• 13:39
  Speaker 2: normaal gesproken helemaal niet. En twee grote machtsblokken natuurlijk, Amerika
• 13:45
  Speaker 2: en China... Onze podcast heet Make Europe Great Again. Waar
• 13:48
  Speaker 2: zit Europa nou tussen deze twee? Hoe moeten wij hier
• 13:51
  Speaker 2: eigenlijk naar kijken?
• 13:53
  Speaker 3: Wij bevinden ons in die tijd dus dat de macht
• 13:55
  Speaker 3: van China eigenlijk vooral een beetje lijkt toe te nemen.
• 13:57
  Speaker 3: Of in ieder geval consolideert. En de VS dat het
• 14:00
  Speaker 3: eigenlijk meer door eigen toedoen ook dan weer afneemt. En
• 14:03
  Speaker 3: wij zitten daar een beetje tussenin. En met de potentie
• 14:06
  Speaker 3: dat we een soort grote macht zijn. Maar eigenlijk zijn
• 14:08
  Speaker 3: we het niet echt. En dan, waar jij al in
• 14:10
  Speaker 3: je intro aan refereerde, Mark Carney. We hebben hem toch
• 14:13
  Speaker 3: ook weer. We hebben vorige week ook veel besproken, maar goed.
• 14:15
  Speaker 3: Inmiddels weten we wie hij is. Die had in Davos,
• 14:19
  Speaker 3: eerder dit jaar, bij het World Economic Forum... dat pleidooi
• 14:22
  Speaker 3: voor de middle powers die moeten samenwerken. En onze buitenlandcommentator
• 14:26
  Speaker 3: Bernard Hammelburg... die was deze week bij de VN, bij
• 14:28
  Speaker 3: de Algemene Vergadering. En daar sprak hij met premier Rob Jetten.
• 14:31
  Speaker 3: En die had het ook over die middle powers.
• 14:33
  Speaker 10: Maar je voelt ook wel deze dagen het besef dat
• 14:36
  Speaker 10: de internationale rechtsorde nu zo onder druk staat, dat er
• 14:39
  Speaker 10: zoveel ondermijningspogingen gaande zijn, dat de middle countries, de middle powers,
• 14:45
  Speaker 10: waaronder de EU, Canada, Australië, samen met de Global South
• 14:49
  Speaker 10: echt wel moeten opstaan en samen te strijden moeten trekken
• 14:52
  Speaker 10: om ervoor te zorgen dat die internationale samenwerking wel overeind blijft.
• 14:55
  Speaker 3: Ja, Jette noemt Europa dus ook wel een middle power.
• 14:59
  Speaker 3: Maar ik weet dat daar binnen de Europese Commissie... werd
• 15:02
  Speaker 3: daar toch iets anders, toen ik in Straatsburg was... werd
• 15:04
  Speaker 3: er toch wel wat anders over gesproken achter de schermen.
• 15:06
  Speaker 3: Daar zegt men eigenlijk, ja, we kunnen gewoon op tegen
• 15:09
  Speaker 3: Amerika en China. Wij zijn ook zo'n supermacht. En in
• 15:12
  Speaker 3: de aanloop naar de State of the Union van von
• 15:14
  Speaker 3: der Leyen... toen hoorde je dus achter de schermen, ja...
• 15:16
  Speaker 3: Als het over Carnie en Canada ging, dat concept van
• 15:18
  Speaker 3: die middle powers van hem... dat is goed, dat is leuk,
• 15:20
  Speaker 3: maar dat slaat eigenlijk niet op ons, op de Europese Unie.
• 15:23
  Speaker 3: Dus zoals in Duitsland en Frankrijk zijn op zichzelf wel
• 15:25
  Speaker 3: middle powers... maar de Europese Unie als geheel niet. Nou,
• 15:29
  Speaker 3: kun je daar een beetje vraagtekens bij stellen, maar zo
• 15:31
  Speaker 3: wordt
• 15:31
  Speaker 2: er
• 15:32
  Speaker 3: in de commissie
• 15:32
  Speaker 2: nagekeken. Het is logisch dat zij dat zeggen, want Europa
• 15:34
  Speaker 2: bestaat natuurlijk... Voor een reden. We zien onszelf graag als
• 15:38
  Speaker 2: geopolitiek machtsblok. En misschien moeten we dat ook wel doen,
• 15:42
  Speaker 2: toch Ger? Ik weet
• 15:43
  Speaker 9: het
• 15:43
  Speaker 2: niet
• 15:44
  Speaker 9: Economisch is Europa wel degelijk een machtsblok. En dat ziet
• 15:46
  Speaker 9: China natuurlijk ook.
• 15:47
  Speaker 2: Een beetje zelfvertrouwen in deze podcast kunnen we prima zeggen.
• 15:49
  Speaker 2: Dat wij het hartstikke... Dat we in Europa best
• 15:54
  Speaker 9: wel goed bezig zijn op economisch gebied
• 15:56
  Speaker 2: Maar we weten wat... Nou, dat vinden we zelf. We
• 16:00
  Speaker 2: weten wat Trump van ons vindt. Dat heeft hij nooit
• 16:02
  Speaker 2: onder stoelen of banken gestoken. Maar wat vindt China eigenlijk
• 16:06
  Speaker 2: van ons? Maakt het ze iets
• 16:07
  Speaker 9: uit? Nou, het maakt wel zeker iets uit. Juist vanwege
• 16:10
  Speaker 9: die economische machtsblok die we hebben. Kijk, als je puur
• 16:13
  Speaker 9: kijkt naar de cijfers van vorig jaar... Von der Leyen
• 16:15
  Speaker 9: zei het al. Het is gewoon één miljard per dag...
• 16:18
  Speaker 9: hebben wij gewoon een handelstekort met China. Daar gaat gewoon
• 16:21
  Speaker 9: 880 miljard per jaar om. 570 miljard wordt er geïmporteerd
• 16:25
  Speaker 9: uit China... en bijna 200 miljard wordt er geëxporteerd naar China.
• 16:28
  Speaker 9: Dus economisch gezien hebben wij best een machtsblok richting China.
• 16:31
  Speaker 9: Ook omdat we weten, China en China met name... wil
• 16:34
  Speaker 9: heel graag die binnenlandse markt in China heel graag aanzwengelen.
• 16:37
  Speaker 9: Hij hoopt gewoon dat ook steeds meer Chinezen gewoon spullen
• 16:39
  Speaker 9: gaan kopen... om te zorgen dat ze minder afhankelijk worden
• 16:41
  Speaker 9: van bijvoorbeeld Europa. Alleen dat gebeurt niet zo. Tuurlijk is
• 16:45
  Speaker 9: er binnenlandse consumptie... maar niet in de hoogte of de
• 16:48
  Speaker 9: grootte waarin Xi dat hoopt in China. Dus kijken ze
• 16:51
  Speaker 9: naar bijvoorbeeld Europa. Dus economisch gezien is er nog wel
• 16:55
  Speaker 9: een kleine afhankelijkheid van. Ze hebben daar natuurlijk ook macht,
• 16:58
  Speaker 9: want ze kunnen ook zeggen... oké, jammer dan, we exporteren
• 17:01
  Speaker 9: niks meer naar jullie. Maar daar gaan ze natuurlijk ook
• 17:04
  Speaker 9: last van krijgen als ze dat doen. Aan de andere
• 17:07
  Speaker 9: kant zien ze ook de afgelopen... paar jaar dat heel
• 17:09
  Speaker 9: erg dat protectionisme binnen Europa opkomt. Dus er wordt ook
• 17:12
  Speaker 9: heel erg vanuit bijvoorbeeld de commissie of het parlement gezegd
• 17:15
  Speaker 9: van jongens, let op, we moeten inderdaad die 1 miljard
• 17:18
  Speaker 9: die we tekortkomen elke dag. Daar moeten we iets aan doen.
• 17:21
  Speaker 9: Dat is wel een ontwikkeling waar China toch wel een
• 17:23
  Speaker 9: beetje met zorg naar kijkt. En daar hebben ze een
• 17:25
  Speaker 9: paar manieren om naar te kijken. Eén, ze gaan dan zeggen, oké,
• 17:28
  Speaker 9: bijvoorbeeld als ze het hebben over dumping. Nou, China is
• 17:30
  Speaker 9: niet blij als Europa weer groept, jongens, jullie moeten niet
• 17:32
  Speaker 9: alles gaan dumpen. Dat gaan ze in eerste instantie ontkennen.
• 17:34
  Speaker 9: Dat is een beetje een standaard riedertje, gaat Gaat een
• 17:37
  Speaker 9: minister of een woordvoerder zeggen, nee, dat doen wij niet.
• 17:40
  Speaker 9: Daarna wat je dan ziet, is dat zij ook heel
• 17:41
  Speaker 9: erg gaan kijken... naar het protectionisme dat dan in Europa,
• 17:45
  Speaker 9: wat China betreft... toch wel opbloeit. Dan gaan ze verwijten
• 17:49
  Speaker 9: richting Europa. Jongens, let op protectionisme. Het is gewoon heel
• 17:51
  Speaker 9: belangrijk voor de wereldhandel... dat we met elkaar handel blijven drijven.
• 17:55
  Speaker 9: En de derde, dan gaan ze ook met sancties dreigen.
• 17:58
  Speaker 9: Volgens mij was dat vorig jaar de vleesindustrie is aangepakt.
• 18:01
  Speaker 9: Ook de brandy werd aangepakt. Dus China gaat heel erg kijken,
• 18:05
  Speaker 9: wat zijn nou sectoren... waar wij enige invloed op kunnen uitoefenen.
• 18:08
  Speaker 9: In Nederland was dat Vion bijvoorbeeld, de vleesverwerker. Die werd
• 18:11
  Speaker 9: dan heel erg benaderd, die gaan wij aanpakken. Dus ze
• 18:15
  Speaker 9: gaan aan de ene kant een beetje dreigen, een beetje
• 18:17
  Speaker 9: sancties stellen. Alleen uiteindelijk wordt dat toch ook gedeeltelijk teruggetrokken.
• 18:21
  Speaker 9: Omdat de Chinezen ook wel zeggen, we kunnen niet... alleen
• 18:23
  Speaker 9: maar met dreigende taal richting Europa komen. En dat is
• 18:25
  Speaker 9: dus wel, als we over Europa in deze podcast hebben...
• 18:28
  Speaker 9: wel toch wel de macht die Europa heeft. Wij kunnen
• 18:30
  Speaker 9: ook best wel tegenoverstellen... omdat er wel een afhankelijkheid van
• 18:34
  Speaker 9: Europa en China met elkaar is
• 18:35
  Speaker 2: Ja, ik hoor toch een beetje een stemmetje in mijn hoofd...
• 18:37
  Speaker 2: van Stefan de Vries en Geert Jan Haan die zeggen...
• 18:39
  Speaker 2: dat we niet dat Calimero-gedrag moeten vertonen. We moeten het
• 18:42
  Speaker 2: toch even melden. Zometeen gaan we het verder hebben over
• 18:45
  Speaker 2: de onderwerpen... die aan bod komen die voor Europa van
• 18:48
  Speaker 2: belang zijn. Handel, ontwikkeling van de AI... Dat zometeen dus.
• 18:53
  Speaker 2: Blijf luisteren. We gaan er heel even uit voor de reclame.
• 18:56
  Speaker 2: Tot zo. Welkom terug bij Mega XL. John Boy, de
• 19:01
  Speaker 2: handelsoorlog tussen China en Amerika staat aan de holt. Even
• 19:05
  Speaker 2: een pauze. Dat blijft voorlopig ook wel zo. Wat bespreken
• 19:10
  Speaker 2: de twee daarover? Wat weten we
• 19:11
  Speaker 9: Wat we weten is dat de vorige deadline was 10 november.
• 19:15
  Speaker 9: Dus die pauze die is ingesteld tussen China en Amerika...
• 19:17
  Speaker 9: die is gebaseerd tot 10 november. En die hebben ze
• 19:19
  Speaker 9: nu twee maanden verlengd. Dat zou je kunnen zeggen als
• 19:22
  Speaker 9: een winstpunt, want je weet in ieder geval tot en
• 19:24
  Speaker 9: met januari heb je geen probleem. Maar ik denk dat
• 19:27
  Speaker 9: de insteek van China ook was om te kijken of
• 19:28
  Speaker 9: we misschien voor een langere periode op pauze gezet konden
• 19:31
  Speaker 9: of misschien wel helemaal afgeschoven kon worden. Dus het is
• 19:34
  Speaker 9: een gedeeltelijk winstpunt. Aan de andere kant is het natuurlijk, ja,
• 19:36
  Speaker 9: vanaf november begint het hetzelfde riedeltje weer, want dan moet
• 19:39
  Speaker 9: je weer gaan onderhandelen. Kunnen we het dan weer gaan
• 19:42
  Speaker 9: pauzeren of voor een langere tijd? Of gaat Trump misschien
• 19:44
  Speaker 9: weer iets doen waardoor het weer op gaat laaien? Dus
• 19:47
  Speaker 9: we weten dat twee maanden is uitgesteld... maar dat is
• 19:49
  Speaker 9: ongeveer ook alles wat eruit is gekomen. Dus aan de
• 19:51
  Speaker 9: ene kant positief. We hebben ook als Europa een beetje
• 19:53
  Speaker 9: marge gekregen. Niet weer die onzekerheid door al die hoge prijzen.
• 19:56
  Speaker 9: En die hoge tarieven. Aan de andere kant, ja nogmaals.
• 19:59
  Speaker 9: Vanaf eind dit jaar begint hetzelfde riedeltje weer. Dus dan
• 20:01
  Speaker 9: zal Europa ook weer gaan kijken. Wat gaat er nu uitkomen?
• 20:04
  Speaker 2: Ja, uitstel. Geen afstel. Zeker. Luc, Ursula van der Leyen
• 20:08
  Speaker 2: is er ook niet zo gerust op. Wat zegt zij
• 20:11
  Speaker 2: over China als het gaat over handel?
• 20:13
  Speaker 3: Ja, dan toch wel even teruggrijpen naar de staat van
• 20:16
  Speaker 3: de Unie van vorige week. Toen China was daar ook
• 20:18
  Speaker 3: een heel concreet onderwerp in
• 20:20
  Speaker 8: Onze handelsdeficit met China is nu 1 biljoen euro per dag.
• 20:28
  Speaker 8: Het heeft een tippingspunt bereikt. Ja, want toen Amerika vorig
• 20:34
  Speaker 8: jaar die hoge heffingen op China invoerde, toen nam de
• 20:38
  Speaker 8: export van China...
• 20:52
  Speaker 3: richting Europa dan weer enorm toe. En natuurlijk de angst
• 20:54
  Speaker 3: is dat als, wat John Boy zegt, als ze niet uitkomen...
• 20:57
  Speaker 3: dat China weer op zoek moet naar andere afzetmarkten. En
• 20:59
  Speaker 3: dan is Europa logisch. Want Chinese bedrijven, zoals jij ook
• 21:03
  Speaker 3: al zei... die kunnen ook niet alles binnenlands natuurlijk kwijt
• 21:05
  Speaker 3: op een gegeven moment. En zeker dan als Amerika wegvalt, ja,
• 21:10
  Speaker 3: dan hoge importheffingen. Dan is het toch weer logisch om
• 21:12
  Speaker 3: naar Europa te kijken. En dan zitten wij met een probleem.
• 21:15
  Speaker 3: En von der Leyen is daar zich wel degelijk van bewust.
• 21:18
  Speaker 3: Dus moeten we dan ook iets verzinnen wat we dan
• 21:20
  Speaker 3: in dat geval weer zouden kunnen doen
• 21:22
  Speaker 2: Ja, dus Europa is zoekende naar een nieuwe China-strategie. Toch
• 21:27
  Speaker 2: zijn er ook mee bezig. Ja.
• 21:29
  Speaker 3: Maar von der Leyen heeft vorige week in die staat
• 21:31
  Speaker 3: van de Unie... geen concrete maatregelen tegen China aangekondigd. Eigenlijk
• 21:35
  Speaker 3: ook wel dat ze zegt, we hebben vertrouwen in de diplomatie.
• 21:38
  Speaker 3: En over twee weken gaat handelscommissaris Sefcovic weer naar China...
• 21:42
  Speaker 3: om te praten over die handelsbalans tussen de EU en China.
• 21:45
  Speaker 3: En natuurlijk ook vooral dat de EU toegang blijft houden...
• 21:48
  Speaker 3: tot die kritieke mineralen uit China, want dat is ook
• 21:51
  Speaker 3: heel belangrijk. En de Europese Unie wil dat, ja, dat
• 21:54
  Speaker 3: moet concreet... Er moeten concrete resultaten komen. Dat benadrukte von
• 21:58
  Speaker 3: der Leyen toen vorige week. En als dat er niet komt,
• 22:01
  Speaker 3: dan moet je toch wel gaan kijken of we dan
• 22:02
  Speaker 3: weer andere dingen kunnen doen. Dan had ze in de
• 22:05
  Speaker 3: staat van de Unie het wel over een nieuwe European
• 22:08
  Speaker 3: Corporation for Critical Raw Materials. Dus voor kritieke grondstoffen. En
• 22:12
  Speaker 3: daarbij moet gezamenlijk worden gekeken naar of er dus voldoende
• 22:16
  Speaker 3: voorraden zijn. Dat je samen zou kunnen inkopen. En afgelopen
• 22:19
  Speaker 3: zomer werd al bekend dat de EU werkt aan een solidariteitsproces.
• 22:23
  Speaker 3: Dat moet dan bedrijven in Europa die hun toeleveringsketen diversifieren...
• 22:28
  Speaker 3: zeg maar weg van China. Dat in het geval dat
• 22:31
  Speaker 3: er weer echt een handelsoorlog is... dat ze er last
• 22:34
  Speaker 3: van krijgen. Dan moeten ze hulp kunnen krijgen uit Brussel.
• 22:38
  Speaker 3: Het is alleen de vraag hoe gaan we dat betalen
• 22:41
  Speaker 3: in Europa? En hoe duur zou het überhaupt zijn? Dat
• 22:44
  Speaker 3: is ook moeilijk in te schatten. En dat wordt dan
• 22:47
  Speaker 3: weer een hele lange discussie. Want we hebben natuurlijk in
• 22:49
  Speaker 3: het midden in de onderhandelingen ook over het MFK, de meerjarenbegroting.
• 22:53
  Speaker 3: En veel landen, Nederland, Duitsland, die willen graag eigenlijk minder uitgeven. Nou,
• 22:57
  Speaker 3: dit zou dan waarschijnlijk weer er bovenop moeten komen. Hoe
• 23:00
  Speaker 3: moet je dat dan vormgeven binnen dat MFK? En dan
• 23:03
  Speaker 3: heb je natuurlijk ook nog, formeel wordt er altijd gezegd...
• 23:06
  Speaker 3: dat dat soort mechanismes landagnostisch zijn. Oftewel, ze zijn niet
• 23:10
  Speaker 3: ontwikkeld om in te zetten tegen één specifiek... En ja,
• 23:16
  Speaker 3: dat klopt natuurlijk ook niet helemaal. Dus we hebben ook
• 23:19
  Speaker 3: de handelsbazuca, die kennen we nog. Het antidwanginstrument. Die kennen
• 23:22
  Speaker 3: we zeker. Dat is ontwikkeld met toch wel één land
• 23:25
  Speaker 3: in het achterhoofd. Ja, precies. Dat
• 23:27
  Speaker 2: is
• 23:27
  Speaker 3: echt wel ontwikkeld met China in het achterhoofd. Maar de
• 23:30
  Speaker 3: afgelopen tijd hebben we toch ook gezien... dat het eerder
• 23:32
  Speaker 3: lijkt dat we die in gaan zetten tegen Amerika... dan
• 23:34
  Speaker 3: tegen China. Dus het is ook wel zo... het is
• 23:37
  Speaker 3: niet helemaal ingericht op één specifiek land. Dat is wel
• 23:40
  Speaker 3: weer zo.
• 23:41
  Speaker 2: En dit hele verhaal, hoe kijkt China hier naar deze kant?
• 23:46
  Speaker 2: Kan je daar wat over zeggen
• 23:47
  Speaker 9: Het ding is, wat heel vaak in Europa, er wordt
• 23:49
  Speaker 9: heel veel gezegd en vrij weinig gedaan. En dat is
• 23:51
  Speaker 9: natuurlijk wel het verschil met China. Die zeggen
• 23:53
  Speaker 2: niet zoveel en doen heel veel. Nou
• 23:55
  Speaker 9: ja, dat is wel waar. Ik heb bijvoorbeeld die bezoekers
• 23:56
  Speaker 9: een goed voorbeeld. Er wordt gedreigd,
• 23:58
  Speaker 2: gedreigd
• 23:59
  Speaker 9: gedreigd. Maar hij wordt niet ingezet uiteindelijk. En dat ziet
• 24:01
  Speaker 9: China natuurlijk ook. Dus zij zien ook wel, von der
• 24:03
  Speaker 9: Leyen zegt heel veel... maar uiteindelijk ook vrij weinig. Want
• 24:07
  Speaker 9: wat gaat ze precies doen? Net zoals met die mineralenbijeenkomsten.
• 24:12
  Speaker 9: Hoe wil ze dat doen? Waarom nu pas? China is
• 24:15
  Speaker 9: er al jaren mee bezig. Ze hebben geen afhankelijkheid van
• 24:18
  Speaker 9: andere landen.
• 24:19
  Speaker 8: Ze
• 24:19
  Speaker 9: hebben of in China zelf of afspraken met andere landen...
• 24:21
  Speaker 9: om die zeldzame mineralen binnen te halen. Dus China is
• 24:24
  Speaker 9: voor nu, zeker de komende tien jaar, waarschijnlijk nog wel langer...
• 24:27
  Speaker 9: zijn zij niet afhankelijk van Europa, Amerika of in ieder
• 24:30
  Speaker 9: geval van die twee partijen. En ze zien natuurlijk ook
• 24:33
  Speaker 9: dat Europa best traag op gang komt... om dit soort
• 24:36
  Speaker 9: mechanismes eigenlijk te starten. Dus voor nu maken ze nog
• 24:40
  Speaker 9: geen zorgen... Alleen ik weet wel zeker dat ze in
• 24:42
  Speaker 9: China dit volgen. Want ze zijn ook wel benieuwd hoe
• 24:45
  Speaker 9: Europa dit gaat doen. En wat dan de macht wordt
• 24:47
  Speaker 9: van China. Want ze hebben een heel groot gedeelte van
• 24:50
  Speaker 9: de zeldzame aardmetalen. Dat is volgens mij op heel vlakken
• 24:52
  Speaker 9: zelfs bijna 90 procent. Alleen stel, Europa zou plots als
• 24:57
  Speaker 9: eenheid dit gaan doen... gaan ze dan bepaalde leverage richting
• 25:01
  Speaker 9: andere landen... die ook die mineralen hebben... Dat is iets
• 25:05
  Speaker 9: wat China wel degelijk in de gaten houdt
• 25:08
  Speaker 2: We gaan naar het volgende onderwerp wat hier ook wat
• 25:10
  Speaker 2: mee te maken heeft. Namelijk AI. Trump wil daar heel
• 25:13
  Speaker 2: graag vaart mee maken. Daar is in eigen land niet
• 25:16
  Speaker 2: iedereen even blij mee. Wat wil China met AI
• 25:21
  Speaker 9: China ziet AI ook wel degelijk als een heel belangrijk onderdeel.
• 25:25
  Speaker 9: Heel veel plannen van China zijn om in 2050... de
• 25:28
  Speaker 9: wereldleider op elk gebied te zijn. Maakt niet uit of
• 25:30
  Speaker 9: ze nou op zeldzame mineralen gebruik ervan hebben... op technologie,
• 25:34
  Speaker 9: op economiegebied, maar ook op sportgebied... willen ze echt de
• 25:37
  Speaker 9: leider zijn. Dus AI past ook in dat plaatje. Volgend
• 25:40
  Speaker 9: jaar hadden we natuurlijk het hele diepziekverhaal. China zit er
• 25:44
  Speaker 9: een beetje duaal in. Aan de ene kant willen ze
• 25:46
  Speaker 9: het oparmen... omdat ze zien dat daar heel veel kansen
• 25:48
  Speaker 9: liggen vanuit China. Aan de andere kant is het natuurlijk
• 25:50
  Speaker 9: wel echt een controlemaatschappij. Juist vanuit de communistische partij... Diepziek
• 25:55
  Speaker 9: als voorbeeld, vorig jaar kwam het naar buiten... en toen
• 25:57
  Speaker 9: werd het ook getest hoe het werkte. En als je
• 25:59
  Speaker 9: kijkt naar de antwoorden die Diepziek toen gaf... bleek toch
• 26:02
  Speaker 9: het Chinese narratief heel erg in de antwoorden te zitten.
• 26:04
  Speaker 9: Dus zij proberen wel heel erg, als je iets over
• 26:07
  Speaker 9: Taiwan denkt... of andere zaken die best wel gevoelig liggen...
• 26:10
  Speaker 9: dat er wel een naar China best wel gunstig antwoord uitkomt.
• 26:14
  Speaker 9: Dat kun je natuurlijk in het begin best wel doen...
• 26:15
  Speaker 9: maar hoe verder het zich ontwikkelt... hoe minder controle je
• 26:18
  Speaker 9: op een gegeven moment kan hebben... Lijkt het
• 26:21
  Speaker 9: Kan het? En dat is wel iets waar China heel
• 26:22
  Speaker 9: erg dus duale zit. Aan de ene kant heel graag
• 26:24
  Speaker 9: de wereldleider op zijn. Aan de andere kant, ja, hoe
• 26:26
  Speaker 9: kunnen zij die controle erop houden? Dat is iets waar
• 26:28
  Speaker 9: ze heel erg over discussiëren. En als je puur kijkt, ja,
• 26:31
  Speaker 9: het is een belangrijk onderwerp in het gesprek met Trump.
• 26:34
  Speaker 9: Alleen ook daar is vrij weinig naar buiten over gekomen.
• 26:37
  Speaker 9: Wat zij willen. Gewoon platitudes, algemeenheden. En eigenlijk niets concreets
• 26:42
  Speaker 2: Maar kunnen we zeggen dat op AI-gebied... de twee machtsblokken
• 26:47
  Speaker 2: ook aan het strijden zijn? Of kunnen we dat nog
• 26:50
  Speaker 2: niet helemaal zeggen?
• 26:52
  Speaker 3: Nou, uiteindelijk wel, denk ik. Maar Trump wil eigenlijk gewoon
• 26:55
  Speaker 3: zo snel mogelijk gaan. En ik denk dat wat John
• 26:58
  Speaker 3: Boyd zegt als China nog wel een soort van... het
• 27:01
  Speaker 3: moet wel gecontroleerd blijven. Trump maakt, dat heb ik het idee,
• 27:04
  Speaker 3: niet heel veel uit hoe gecontroleerd het moet zijn. Die
• 27:06
  Speaker 3: wil gewoon gaan. En dat vind ik toch ook fascinerend
• 27:10
  Speaker 3: hoe dat... Dit is een man die sinds 2023 pas smst.
• 27:14
  Speaker 3: En nu is hij helemaal vol op AI. En dat
• 27:19
  Speaker 3: was in de campagne voor zijn tweede termijn. Toen heeft
• 27:23
  Speaker 3: hij een soort demonstratie gekregen... van mensen van ChatGPT, van OpenAI.
• 27:26
  Speaker 3: En toen zag hij ineens wat AI kon doen. Toen
• 27:29
  Speaker 3: was hij helemaal verkocht. En nu denkt hij dus, we
• 27:32
  Speaker 3: moeten volle bak daarop inzetten. En hij ziet natuurlijk ook
• 27:35
  Speaker 3: wat die bedrijven op de beurs doen... en hoeveel geld
• 27:38
  Speaker 3: erin omgaat. Maar in Amerika is er ook wel kritiek
• 27:44
  Speaker 3: om natuurlijk. Omdat Trump wil dus hard gaan. Je hebt
• 27:47
  Speaker 3: die AI bedrijven die zeggen we moeten wat rustiger aan doen.
• 27:49
  Speaker 3: Maar ook Trump die wil veel datacenters bijvoorbeeld gaan bouwen overal.
• 27:53
  Speaker 3: Die zegt eigenlijk je bent crazy als je niet een
• 27:54
  Speaker 3: datacentrum in je staat wil. Want dat is goed voor
• 27:57
  Speaker 3: de economie. Maar er zijn ook echt wel republikeinen die
• 28:00
  Speaker 3: helemaal not in my backyard. Helemaal geen zin hebben in
• 28:02
  Speaker 3: zo'n datacentrum bij hun in de buurt. Ja.
• 28:05
  Speaker 2: En misschien ook wel zien dat het een beetje ongecontroleerd
• 28:12
  Speaker 3: is. Dat ook. En hoe we in Europa dan daar
• 28:15
  Speaker 3: weer mee omgaan. Hoe Von der Leyen daar vorige week
• 28:19
  Speaker 3: over sprak, vond ik ook wel weer opvallend. Dat ze
• 28:22
  Speaker 3: eigenlijk zeiden, China en de VS die vechten met elkaar daarom.
• 28:27
  Speaker 3: En zij gaan harder dan wij in de ontwikkeling van
• 28:30
  Speaker 3: al die modellen. Dat hoeft niet per se erg te zijn.
• 28:33
  Speaker 3: Want wij kunnen dan beter zijn in de toepassing uiteindelijk ervan. Nou,
• 28:36
  Speaker 3: dat moet denk ik ook nog maar blijken. Ik maak
• 28:38
  Speaker 3: een soort vergelijking met... ook al werd de drukpers ergens uitgevonden...
• 28:43
  Speaker 3: dat betekende niet dat uiteindelijk het verspreiden van het vrije woord...
• 28:49
  Speaker 3: het dan ook daar
• 28:50
  Speaker 2: gedaan werd. Misschien China. Maar misschien wel... John beschrijft net
• 28:56
  Speaker 2: een beeld... van China die natuurlijk heel erg wil... AI
• 28:59
  Speaker 2: zijn eigen AI wil controleren. Trump vanuit Amerika... krijgt meer
• 29:03
  Speaker 2: een heel... zoveel mogelijk wilde groei... vrije markt idee. Europa
• 29:08
  Speaker 2: zou zich dan wel kunnen onderscheiden in het...
• 29:11
  Speaker 3: Wel controleren.
• 29:12
  Speaker 2: Wel controleren en goed inzetten. Maar ja, dan moeten we
• 29:15
  Speaker 2: het wel kunnen ontwikkelen. En dan moeten we wel die
• 29:19
  Speaker 2: fabrieken hebben
• 29:20
  Speaker 3: Ja, dus waar we het in het begin over hadden.
• 29:22
  Speaker 3: De ASML, ja. En wat ik me dan ook afvraag is...
• 29:26
  Speaker 3: Dus Fondelij had dan het gevoel, had ik het idee... Nou,
• 29:29
  Speaker 3: mooi dat die bedrijven in Amerika zeggen... Oh, we moeten
• 29:32
  Speaker 3: wat rustiger aan doen, want kijk uit allemaal... En dat
• 29:35
  Speaker 3: wij dan als Europa het lichtend voorbeeld zijn... waar we
• 29:39
  Speaker 3: wel guardrails in bouwen. Waar die bedrijven dan wel veiliger
• 29:43
  Speaker 3: aan de gang kunnen gaan. Ik weet niet of dat
• 29:45
  Speaker 3: dan in de praktijk zo gaat werken. Maar ja, dat
• 29:47
  Speaker 3: is de hoop. En misschien moeten we daar dan maar
• 29:49
  Speaker 3: op hopen
• 29:49
  Speaker 2: Ja, dat lijkt me een goede hoop. En als we
• 29:55
  Speaker 2: nu een beetje een conclusie proberen te trekken... van dit
• 29:59
  Speaker 2: gesprek tussen Xi en Trump... wat we ervan weten... Komt
• 30:04
  Speaker 2: er dan iemand als sterkste uit? En wat is de
• 30:07
  Speaker 2: plek van Europa daarin? Ik denk dat Europa heel laag
• 30:10
  Speaker 2: op hun plek staat. Volgens
• 30:11
  Speaker 9: mij is het, in alle communicatie die ik heb gelezen...
• 30:13
  Speaker 9: zeker vanuit de Chinese kant, wordt Europa gewoon niet genoemd.
• 30:16
  Speaker 9: Dat zegt ook wel iets. Maar op zich logisch, want
• 30:18
  Speaker 9: het gaat natuurlijk tussen Amerika en China. Maar het laat
• 30:20
  Speaker 9: vooral zien dat Xi op hetzelfde podium staat als Trump.
• 30:23
  Speaker 9: En dat is precies wat China wil. Dus ik denk
• 30:25
  Speaker 9: daarom toch wel dat Xi slash China op plek 1 staat.
• 30:29
  Speaker 9: Misschien Amerika op plek 2. En Europa bungelt ergens heel
• 30:33
  Speaker 9: erg onderaan de ladder. Maar
• 30:34
  Speaker 2: we hebben wel besproken waarom dit toch voor Europa een
• 30:37
  Speaker 2: belangrijk gesprek is. Absoluut. Ja, aan het einde van deze
• 30:45
  Speaker 2: uitzending hebben we ook oog voor Europese culturele pareltjes. Kan
• 30:49
  Speaker 2: van alles zijn. Muziek, film, cultuur. Als het maar een
• 30:52
  Speaker 2: hit is of kan worden. En aangezien je te gast bent, John,
• 30:56
  Speaker 2: mocht jij een hit meenemen?
• 30:57
  Speaker 9: Zeker. Het past ook mooi bij dit thema. We gaan
• 30:59
  Speaker 9: naar de collega's van de NPO. Die hebben een documentaire gemaakt. Geert-Jan,
• 31:03
  Speaker 9: wees me hier op. Dus ook kleine koeders naar hem toe. Absoluut.
• 31:06
  Speaker 9: Het documentaire heet Strijd der Supermachten.
• 31:09
  Speaker 11: Xi Jinping en Donald Trump. De leiders van de twee
• 31:13
  Speaker 11: machtigste landen ter wereld. Zijn verwikkeld in een strijd om
• 31:16
  Speaker 11: wereldwijde macht en invloed... waarbij veel op het spel staat.
• 31:23
  Speaker 11: Een gevecht dat uit de hand dreigt te lopen sinds
• 31:25
  Speaker 11: Trump aantrad en de diplomatieke regels en overeenstemming over vrijhandel
• 31:30
  Speaker 11: overboord heeft gegooid.
• 31:31
  Speaker 9: Het volgt eigenlijk het beleid van Trump richting Xi, richting
• 31:35
  Speaker 9: de handelsoorlogen. Vanaf Trump 1 ook, dus vanaf 2017. Ik
• 31:39
  Speaker 9: heb nog niet helemaal gekeken, ik heb volgens mij een
• 31:40
  Speaker 9: minuut of twintig ongeveer ervan gezien. En wat je heel
• 31:42
  Speaker 9: erg ziet is eigenlijk hoe dat steeds langzamer, steeds groter wordt.
• 31:46
  Speaker 9: En ik vond het zelf een fascinerende documentaire, wat ik
• 31:48
  Speaker 9: tot nu toe gezien heb. Het duurt ongeveer twee uur,
• 31:51
  Speaker 9: dus dat kun je ook prima in een avondje kijken.
• 31:52
  Speaker 9: Dus dat is ook heel fijn. En ik denk dat
• 31:54
  Speaker 9: het ook wel verwijs is en goed is om te zien...
• 31:56
  Speaker 9: hoe de afgelopen jaren de woorden van Trump richting Xi
• 32:00
  Speaker 9: harder werden. Richting China ook. Maar ook weer een beetje
• 32:03
  Speaker 9: verzachtend werden. Dus eigenlijk hoe het zich ontwikkelt. En hoe
• 32:05
  Speaker 9: bijvoorbeeld het onderwerp waar we het nu nog niet over
• 32:07
  Speaker 9: hebben gehad, Taiwan... wel degelijk altijd meespeelt voor de Chinezen.
• 32:11
  Speaker 9: En ik denk dat daarom ook wel goed is, nogmaals
• 32:12
  Speaker 9: handelsoorlog heel belangrijk, ook voor Europa, AI heel belangrijk, maar
• 32:15
  Speaker 9: Taiwan is ook, als je ziet,
• 32:17
  Speaker 2: hebben we nu helemaal niet echt gesproken, maar
• 32:19
  Speaker 9: is ook een superbelangrijk onderwerp. En ook in alle communicaties
• 32:21
  Speaker 9: vanuit China naar buiten toe, het wordt Taiwan standaard genoemd.
• 32:25
  Speaker 9: Dus daarom zou ik zeggen, kijk zeker deze documentaire aanrader,
• 32:29
  Speaker 9: om ook iets meer te zien hoe het zich ontwikkeld heeft,
• 32:31
  Speaker 9: en ook waar wij op moeten letten de komende jaren.
• 32:33
  Speaker 3: Heb jij het gezien, Luc? Nee, maar ik ben nou
• 32:35
  Speaker 3: wel benieuwd. Want het is altijd best wel moeilijk om
• 32:37
  Speaker 3: een soort pijl te trekken... op wat het beleid van
• 32:40
  Speaker 3: Trump nou precies is richting China. Hij zegt het is
• 32:42
  Speaker 3: harder geworden, maar het was ook verzachtend. Een voorbeeld wat
• 32:46
  Speaker 3: ik net aanhaalde van hij heeft dan die speech gegeven...
• 32:48
  Speaker 3: waar hij heel hard uithaalt naar China in de zomer.
• 32:50
  Speaker 3: En nu is Xi de beste leider op aarde, zeg
• 32:52
  Speaker 3: maar zo'n beetje. Dus hoe dat achter de schermen gaat,
• 32:55
  Speaker 3: ik ben wel benieuwd. Het
• 32:56
  Speaker 9: is ook wel grappig dat je het zegt. Want een
• 32:58
  Speaker 9: nadeel voor China is ook die onvoorspelbaarheid van Trump. Ja.
• 33:02
  Speaker 9: Ik denk dat Biden eigenlijk best wel fijn was voor China...
• 33:04
  Speaker 9: want je wist precies wat je kreeg. Je kreeg
• 33:06
  Speaker 2: geen standbeeld van een zeearmer
• 33:09
  Speaker 9: Vast andere dingen. Maar bij Trump weet je het gewoon
• 33:11
  Speaker 9: echt niet. Het is wel zo, hij zegt heel veel
• 33:13
  Speaker 9: naar buiten toe... maar volgens mij in de relatie met
• 33:15
  Speaker 9: China is hij wel iets gematigder... wat dat betreft, en
• 33:17
  Speaker 9: dat weet China ook. Maar hij kan natuurlijk ook op
• 33:19
  Speaker 9: een gegeven moment besluiten... we gaan toch nog een handelsoorlog
• 33:21
  Speaker 8: zetten
• 33:21
  Speaker 9: Dat kan hij ook doen. En dat is wel iets
• 33:23
  Speaker 9: waar China heel erg op kijkt... en wat zijn de
• 33:26
  Speaker 9: aanwijzingen wat hij nu weer gaat doen. Dus kijk de documentaire.
• 33:29
  Speaker 9: Want dat is denk ik ook wel iets waar je
• 33:31
  Speaker 9: hopelijk iets wijzer van wordt.
• 33:32
  Speaker 2: Heel goed. Nou, ik ga hem kijken. Daarmee zijn we
• 33:34
  Speaker 2: aan het einde gekomen van Mega XL. Dank jullie wel,
• 33:37
  Speaker 2: Luc de Klerk en John Meef Vossen. En jij bedankt
• 33:39
  Speaker 2: voor het luisteren. De redactie is gedaan door Michaël Roelen.
• 33:42
  Speaker 2: Mijn naam is Micha van der Toorn. En maandag rond
• 33:45
  Speaker 2: de klok van vier zijn we er weer... met de
• 33:47
  Speaker 2: dagelijkse update van Make Europe Great Again. Heel graag. Tot dan.